cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Allevard
Allevard l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Allevard, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 399 méter a 'na altèsa màsima de 2749 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Allevard l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Innsbruck
Innsbruck (Innschbrugg u Innschbruckh in Tirules; Puntina in Rumanc; Pons Æni in Latin; Inomost in sluven) a l'è una cità de l'Austria de passa 120,000 abitant. A l'è la capital del stat del Tirol e, dopu de Viena, Graz, Linz e Salisburgh, a l'è vüna di cità püssee grand de l'Austria.
El nom Innsbruck 'l vegn del Tirules Innschbrugg, ciuè Brugg(n), che'l vör dì punt, e Innsch che'l vör dì del fiüm Inn, e alura 'l vör dì Punt de l'Inn, Punt sura l'Inn, u Punt in sü l'Inn.
A l'è una cità statütaria.
Stória
I rèscc piö antìch che gh'è stat troàt i sögerés che la zòna l'ìa abitàda zamò al prensépe de l'età de la préda. L'ezistènsa amò 'ncö de topònim de urìgin pre-romàna la fà pensà che la zòna la sàpe stàda abitàda de alùra sènsa interusiù. Endel sècol IV i g'ha fat sö 'na stasiù del ezèrcit che i ciamàa Veldidena (el topònim l'è scamèàt enfìna ai nòst dé sóta la fùrma de Wilten che l'è 'n quartér de Innsbruck) de le bànde de Oenipons, per protèger la stràda comerciàla che de Verùna la portàa a Augusta Vindilicorum (Augsburg) endela pruvìncia de la Raetia per el pas del Brènero.
La prìma mensiù de Innsbruck la remónta al nòm Oeni Pontum o Oeni Pons che l'è la fùrma latìna che öl dì put (pons) söl Inn (Oenus). La zòna difàti l'ìa 'mportànte perchè l'ìa 'n pónt de streersamènt del Inn.
I cónt de Andechs i g'ha crumpàt la cità endel 1180. Endel 1248 la cità l'è pasàda 'ndele mà dei cóncc del Tiröl. El stèma de la cità el reprezènta 'na vìsta de l'alt del put söl fiöm, e l'è dopràt alméno del 1267. La vìa che la pasàa el Brènero l'ìa apò alùra giöna de le vìe de cumunicasiù piö 'mportànte e fàcii 'ntra 'l sud e 'l nòrd de le Alpi. La sò puzisiù e funsiù de stasiù de trànzit la g'ha dóca favurìt el fioréser de la cità.
Innsbruck l'è deentàda la capitàl del Tiröl endel 1429 e 'ndel sècol XV la cità l'è deentàda giü dei cèntri europèi de pulìtica e cültüra quan che 'l emperadùr Maximilian I el fàt de Innsbruck giöna de le sò rezidènse 'ndel 1490. La cità la g'ha beneficiàt de la prezènsa del emperadùr e monümèncc come la Hofkirche i è pròpe del chèl tép lé. En monümènt fùnebre per el Maximilian l'ìa sta progetàt e fat sö parsialmènt dei sò söcesùr. El complès, conden senotàfe e le stàtue de bróns dei antecesùr véri e mìrich de la cazàda dei Asbùrgo i rèsta come giöna de le espresiù artìstiche piö alte che gh'è a Innsbruck. En servìsio de pòsta 'ntra Innsbruck e Mechelen l'è stat mitìt en pé endel 1490 de part de la Thurn-und-Taxis-Post.
Enfìna al 1665 en ram dei Asbùrgo el g'ha goernàt a Innsbruck condena córt endependènta. Endel 1620s a Innsbruck gh'è stat fat sö la prìma cà de l'Opera a nòrd de le Alpi. Endel 1669 gh'è stat fonsàt l'università.
Ai tép de le guère napoleòniche el Tiröl l'è stat cidìt a la Baviera, aleàda de la Frància. Andreas Hofer el g'ha guidàt 'n ezèrcit de contadì tirolés a vènser la batàia de Bergisel cùtra le fórse ünìde de fransés e bavarés, e 'l g'ha fat de Innsbruck la sò capitàl. Piö tarde però i fransés-bavarés i g'ha ìt la mèi sö la milìsia tiroléza e 'nfìna al 1814 Innsbruck la g'ha fat part de la Baviera. La duminasiàù Austriàca l'è stàda restabilìda dòpo el congrès de Vièna.
L'eròe tirolés Andreas Hofer l'è stat giüstisàt a Màntoa; i sò rèscc i è stacc dacc endré a Innsbruck endel 1823 e sotràcc endèla céza Fransescàna.
Endel 1938 l'Austria l'è stàda anitìda a la Germània nazìsta col Anschluss. 'Ntra 'l 1943 e 'l més de bril del 1945, Innsbruck l'è stàda bombardàda 22 ólte e la 'na reportàt dei gròs dagn.
Concepción
140px|right
Concepcion (Concepción in spagnöl) l'è la terza cittaa pussee granda del Cile dòpo Valparaiso cun Santiago del Cile. La gh'ha una süperfis de 221,6 km2, una pupulaziun de 216.061 abitant (2002). e una densità de 975,0 ab./km²
Cità gemelaa
Concepción l'è gemelaa cun:
Andeer
Andeer a l'è un cumün svizzer del distret de Hinterrhein. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 46.30 km², e al se tröva a una altitüden de 982 meter sura al livel del mar.
El cumün de Andeer el se tröva in de la val de Schams (in rumancc: Val Schons) e l'è straversaa del Ren Posteriur. Per via de la sua pusiziun comoda e de passagg, l'è devegnüü el center abitaa püssee grand del circul de Schams. A l'è tacaa ai cumün de Ferrera, Casti-Wergenstein, Donat, Zillis-Reischen, Salouf e Sufers. In del 2009 l'ha ciapaa dent in del so territori anca i ex-cumün de Pignia e Clugin.
Storia
Una quai muneda de l'antiga Roma, che l'è staa trövaa in di paragg de Andeer la fa pensà che gh'è staa una presenza Rumana a l'epuca de la Pruvincia rimana de le Raetia (15 prima del Segnur). El nom de l'insediament l'eva forsi "Lapidaria" e a gh'è la pussibilità che l'eres un post de sosta impurtant in sü la strada che culegava l'Italia a la Retia.
Andeer l'è menziunaa in di ducüment per la prima volta in de l'ann 1208 as Anders.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Sezimovo Ústí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
El gh'ha el status de cità.
Silene vulgaris
La Silene vulgaris (en bresà: virzulì) l'è 'na piànta de la famìa botànica de le Caryophyllaceae, che pò l'è la famìa dei garòfoi. L'è 'na piànta apresàda 'ndèla cuzìna tradisiunàla: se càta le prìme fòie piö tènere, prim che la piànta la fàghe 'l galèl, e se le dopèra 'ndèle minèstre de ris o, come contórno, saltàde 'n padèla compàgn de le spinàse.
Disatribusiù e hàbitat
left|thumb| Ciöf de virzulì 'ndèn ciós. L'è 'na pianta uriginària de le zòne temperàde de l'Euràzia e de l'Àfrica del nòrt. L'areàl el s'è istindìt sucesivamènte a l'Amèrica setentriunàla e a l'Austràlia.
La crès söi riù erbùs, en bànda ai sentér e a le stràde e 'ndèi ciós, de la pianüra 'nfìna 'n àlta montàgna.
Descrisiù
La fùrma biològica de la S. vulgaris l'è emicriptòfita scapùza (H scap): piànta perenànta per mès de böcc a l'altèsa del teré (emicriptòfita), col as fiuràl piö o méno sènsa fòie (scapùza).
Raìs
La strütüra radicàl l'è rizomatùza a bàze lignificàda. La g'ha divèrse raìs e raizìne segondàrie che part del rizòma.
Gamp
El gamp el g'ha 'n aspèt erbàceo ma 'l stà sö bèl drit. El pol véser lis (piö de spès) o apéna apéna peluzèt. Endèla part piö àlta el gamp el pöl véser en bris tacolét (vischiùs).
Fòia
left|thumb| Fòie opòste che é fò a l'altèsa del gróp. Le fòie i è de tìpo ovàt o lineàr-lanceolàde (mìa tat strète). El culùr l'è vért con quach riflès celèst o 'n sèrte varietà apò a vért che tìra al gris sèner. Le fòie bazài le g'ha 'l gambì e le fùrma 'na rözèta.chèle che crès söl gamp e söi ramilì i è sèsii (le g'ha mìa 'l gambì) e le vé fò opòste en corispondènsa dei gróp.
Enfiurescènsa
La 'nfiurescènsa l'è làsca del tìpo a panòcia con 3 - 9 fiùr che pindùla zó, lónch dei 5 ai 15 mm.
En particolàr la 'nfiurescènsa la vé definìda bìpara cioè i fiùr i crès de töte dò le bànde rispèt al fiùr apicàl..
Fiùr
left|thumb| Càles coi stéi e i stam che ànsa fò. I fiùr i è ermafrudìcc (diòich o polìgami) e pentàmeri.
El càles el g'ha la caraterìstica fùrma a balunsì a fùrma de öf (lóch a l'endópe de la larghèsa) gamosépalo (cioè i sépali i è fundìcc ensèma); el culùr el pöl véser vért ciàr ciàr o ròza–biànch che tìra al maròn ciàr. Sö la superfìche endóche gh'è 'l rigonfiamènt gh'è 'na vintìna de nervadüre longitudinàle, colegàde con dèle ótre nervadüre trasversàle piö cürte e méno evidènte e precìze. El càles el conté töt l'ovàre e pò a la càpsula frötìfera e de chèsto derìa la sò strütüra sgiónfa töta particolàr. Söl càles en piö gh'è dei décc terminài lónch 1/6 del càles. Chèsti décc i è papilùs e peluzècc. Chèsta strütüra l'è persistènta.
I pétali de la coròla i è 5, i è de culùr biànch o ròza ciàr. I fenés condèn öngia che ànsa fò del càles, lónga compàgn del càles stès. L'öngia l'è completamènte dividìda (bilobàda) en dò lacìnie patènte subspatolàde o oblanceolàde,. Dimensiù de l'öngia: larghèsa 3 mm; longhèsa 8 mm. La 'mpolinasiù la vé fàda del vènt, de le àe de le barbèle, suratöt chèle che ùla la nòt. La fùrma particolàr a balunsì co la bóca strèta la ghe 'mpedés ai insècc gròs de nà dét isé 'l fiùr el rèsta deèrt 'nfìna a dòpo che gh'è nit scür per fà che i insècc che ùla de nòt che i è piö pesègn i pöde nà a catà 'l pòline.
Fröt
El fröt l'è 'na càpsula glubùza o a fùrma de pér, tacàda 'nsèma al càles, persistènta e condèna curùna de 6 décc apicài. La càpsula, quan che l'è madüra l'è lónga tré ólte 'l carpòfor (el gambì bazàl picinì che 'l té sö la càpsula – àrda la figüra ché 'n bànda). El fröt l'è deiscènt endèla part àlta e 'l sbat atùren tàta somésa.
Üzo gastronòmich
Le prìme fòie apicài catàde 'n primaéra prim che la piànta la fàghe sö 'l galèl i è apresàde 'ndèla cuzìna tradisiunàla. Se le dopèra per dàga saùr a le minèstre de ris (ris coi virzulì) o saltàcc en padèla col botér, compàgn de le spinàse, per acompagnà 'l cudighì o 'l salàm buìt. En sèrte pòscc el virzulì 'l vé cönsömàt apò a crüt ensèma a l'ótra 'nsalàda de stagiù.
Villard-Sallet
Villard-Sallet l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Rochette, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.14 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 302 méter a 'na altèsa màsima de 806 méter s.l.m.
Montemaggiore al Metauro
Montemaggiore al Metauro (Mónt Magiór en Gal-Italich Marchigian) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 2.123 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 163 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cartoceto, Mondavio, Orciano di Pesaro, Piagge, Saltara, Serrungarina.
Borgo San Dalmazzo
Borgo San Dalmazzo (en piemontés: Ël Borgh San Dalmass) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 11.256 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 512 ab./km². El cunfìna coi cümü de Boves, Cuneo, Gaiola, Moiola, Roccasparvera, Roccavione, Valdieri, Vignolo.
Marvejols
Marvejols l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Marvejols , del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 632 méter a 'na altèsa màsima de 918 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Marvejols l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Aracaju
thumb|Aracaju Aracaju a l'è la capital muderna del stat de Sergipe, in del nord-est del Brazil. Al gh'ha pressapoch 470.000 abitant (stima del 2003) e al se tröa intra i cità de Salvador and Maceio. A l'è stada pianificada e fada sü per vess la capital del stat in del 1855.
Fornee
miniatura
Fornee (parnonzia local: [fur'nɛr]; italian: Fornero) l'è ona frazion del comun de Strona, in de la Provincia de Verbania. El paes el se troeuva in de l'alta Val Strona e, insema a Sambughett, l'è l'unegh paes che a l'è in su la riva destra de la Strona. L'è staa on comun indeperlù fina al 1927. A Fornee a gh'è la scoeula comunal.
Chocolat's
I Chocolat's, i'enn stài un grüpp müsicàl frances e belga furmàd in del 1975 che l'è 'ndài inàns per quasi des ann de sücess. .
Storia
La banda l'è stàia creada da Marcel De Keukeleire per lancià la sò cansòn Brasilia Carnaval, registràda cul sò cumplèss. L'è stài un sücess in tütt el mund, e l'ha vendìd 6.830.000 copie del dìsc. L'è stàia anca la sigla del prugràma francès Ring Parade, de Guy Lux.
Dopu Brasilia Carnaval ghè stài d'i alter sücess cume Ritmo Tropical, ma la fama d'i Chocolat ' s la s'è smurfada a metà d'i ann utanta. I sò ritmi i'enn stài ciapàd dal grüpp La Compagnie Créole.
Tonezza del Cimone
Tonezza del Cimone (en vèneto: Toneza del Cimon; en cìmbro: Tanetsch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 620 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 44 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arsiero, Lastebasse, Valdastico.
Superstrada S51 (Polonia)
La  a l'è una superstrada de la Polonia longa 35.1 km.
Stadtbahn de Dortmund
La  a l'è una Stadtbahn al servizzi de la cità todesca de
Nagykölked
a l'è un comun del Distret de Körmend, cont una popolazzion de abitant.
Salinas (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Bohdašín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Regio istitut tecnegh
El Regio istitut tecnegh a l'è stada una scoeula segondaria in pè in Italia de l'unità d'Italia a la reforma Gentile del 1923, pensada per quei che voreven studià in di setor matemategh, comerciai e tecnegh, anca a andà inanz con l'istruzzion universitaria, e per i che l'andava no ben el licee classegh. Eren present soratut in di caploeugh de provincia di cità de l'Altitalia propi industrializade, che gh'haveven besogn de 'na dirigenza preparada e competenta a nivell tecnegh, e, in la sezzion fisegh-matematega e metallurgega-mecanega permeteven de andà a l'università, menter agrimensura e comerci el permeteven no, e se deventava di perit, di geometra o di ragionat.
Con la reforma Gentile del 1923 a inn serrad: la sezzion fisegh-matematega la deventa el licee scientifegh, quella industrial l'Istitut tecnegh industrial, quella de agrimensura l'Istitut tecnegh agrari e quella per i ragionat l'Istitut tecnegh comercial.
I so docent eren de solet propi qualifegad, ingegner despess lauread foeura de l'Italia, e che hann finid la soa carrera in di università o in di academie. In del Granducad de Toscana ghe n'eren sgiamò prima de l'Unità d'Italia.
Flix
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Filacciano
Filacciano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 501 abitàncc, 'na superfìce de 5,74 km² e 'na densità de 87 ab./km². El cunfìna coi cümü de Forano (RI), Nazzano, Poggio Mirteto (RI), Ponzano Romano, Torrita Tiberina.
Kirchheim in Schwaben
Kirchheim in Schwaben l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 31.95 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Stazion de Cambridge Heath
Cambridge Heath a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Grimentz
Grimentz al è un ex-comün dal distrett da Sierre, canton Vales, en Svìzzera.
Aham
Aham l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landshut. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 38 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Grimentz
Al prim de ginee del 2009, insema cunt i cumün de Ayer, Chandolin, Saint Jean, Saint-Luc e Vissoie l'ha furmaa una növa entitaa aministrativa ciamada cumün de Anniviers. .
Stegaurach
Stegaurach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bamberga. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 23.89 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Stegaurach el se tróa a 'na altèsa de 268 méter sura 'l leèl del mar.
Bonvicino
Bonvicino (en piemontés: Bonvzin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 119 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 17 ab./km². El cunfìna coi cümü de Belvedere Langhe, Bossolasco, Dogliani, Murazzano, Somano.
Sest (San Giulian)
Sest (Sesto Ulteriano) a l'è ona frazion del comun milanes de San Giulian. Quand che l'era on comun indeperlù, el paes el faseva part de la Piev de San Giulian. In del 1869 a l'è staa unii a Viboldon, e donca poeu l'è diventaa ona frazion de San Giulian in del 1893.
Torre de Juan Abad
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Primula vulgaris
Descrisiù
L'è 'na piànta erbàcea perène che pöl furmà de le bèle tópe, con dele raìs filifùrme e 'n rizòma orizontàl o 'n pó de sviès.
Le fòie i è töte bazài, spatolàde o oblanceolàde, co l'òrlo crenat-dentat. La fàcia de 'nsìma de la fòia l'è sènsa pelüria, chèla de sóta en bris peluzèta. La fòia la deènta sèmper piö strèta 'nfìna a tacàs al sò gambì. Quan che i è zùene l'òrlo l'è giràt endré e i è lónghe compàgn dei fiùr; quan che i è madüre le se dèrf del töt e le deènta piàne o quàze e le se 'ndópia de longhèsa.
I fiùr i è a fùrma de turtaröl, en vé sö divèrsi per ògna rözèta e i sènt de póch. I è portàcc ensìma a dei gambì lanuginùs che part de la raìs. A la bàze i g'ha dele bràtee lanceolàde-lezinifùrme. El tübo curulì l'è lonch dei 13 ai 20 mm; la coròla l'è de culùr zàlt ciàr ciàr che ciàpa de le sfömadüre aràncio 'nvèrs el cèntro del fiùr (fàuce).
Habitat
La crès endèi pracc arènt ai bósch de latifòie, dré ai sentér, endèi bósch de fó, rùer e càrpegn 'nfìna ai 2.000 m s.l.m. L'è prezènte 'n töte le regiù de l'Itàlia e
Montchal
Montchal l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Sedlečko u Soběslavě
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Montchal
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montchal l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Orciano di Pesaro
Orciano di Pesaro (Orciàn en Gal-Italich Marchigian) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 2.268 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 99 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barchi, Mondavio, Monte Porzio, Montemaggiore al Metauro, San Giorgio di Pesaro, Sant'Ippolito, Serrungarina.
Lönesdé
El lündesdí (u anca Lünedí, Lünadí, Lündí ) l' è 'l prim dí de la setemana e 'l vegn despö de la dumènega e inans de'l mardí; el nom el vegn de'l latin lunae dies, che'l vör dì "dí de la Lüna".
Anch int i lenguv germanegh el se dis "dí de la Lüna": Montag (Tudesch), Monday (Ingles), Maandag (Ulandes).
In Asia, divèrs lengov le ciàma 'l lündesdí« el prim dé ». En cinés per esèmpi, l'è ciamàt xingqi yi, che völ di « el dé 1 de la setemàna ».
Stazion de Avigliana
La Stazion de Avigliana a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni SFM de la linia 3 del servizzi ferroviari metropolitan de Turin, cont cadenzament semiorari gestii de la Trenitalia.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
IEEE 754
El standard IEEE 754 el stabiliss una fraca de robe in del calcol automategh, soratut per la definizzion de la virgola mobil, di numer denormalizad, di NaN e di infinid, e 'l specifega quater manere de redondà e cinch ecezzion.
In del standard gh'è quater manere de representà i numer in virgola mobil: precision singola (32 bit), precision dobia (64 bit), precision singola slargada (pussee de 42 bit, doperada propi poch) e precision dobia slargada (pussee de 69 bit), e ogni numer l'è representad de 'n bit de segn, de 'n camp de esponent e de 'na mantissa.
Bundesstraße 243
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia e Türingia.
Calasetta
Calasetta (Câdesedda 'n lìgure; Cal 'e sèra o Cala Seda 'n lèngua sàrda) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Carbonia-Iglesias. El g'ha, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna col cümü de Sant'Antioco.
S-Bahn de Brisgovia
La  a l'è una S-Bahn al servizzi de la zona todesca de
Nagymizdó
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Quinson
Quinson l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Riez, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 353 méter a 'na altèsa màsima de 584 méter s.l.m.
San Fulgencio
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Evgenij Prigožin
L'Evgenij Prigožin (in russ: Евге́ний Ви́кторович Приго́жин; Leningrad, 1 de sgiugn 1961) a l'è un imprenditor, politegh e oligarca russ, capo de la compagnia militar privada Wagner Group e considerad a longh vesin al president Vladimir Putin.
A l'è cognossud in del mond 'me el "coeugh del Putin" perchè l'ha lavorad in del mond del catering e de la restorazzion per el Putin e per l'oligarchia russa, ma el controlla una red de varie aziende, anca cusade de havé interferid in di elezzion americane del 2016 e de havé provad a fàll in quelle del 2018, e per quella reson chi inn stade sanzionade di Stat Unid e lu l'è ricercad. L'è stad sanzionad de l'UE dopo che l'è scominciada l'Invasion russa de l'Ucraina
In del 2014 el fonda el Wagner Group e l'amet de havéll fad in del 2022, in del mez de l'invasion de l'Ucraina. Per di font compagne de Bellingcat, The Insider e Der Spiegel i azzion del grup inn ben coordenade cont el ministeri de la defesa e i servizzi secret militar russ. El 23 de sgiugn del 2023 el se ribella a la leadership militar russa e 'l riva minga deslongh de Mosca, ma a la fin, dopo de 'na mediazzion del Lukašenka, el se retira e 'l va in esili in Bielorussia, in cambi i autorità russe el cusen no per i so azzion, che includen havé ciapad Rostov in sul Don.
Fossen
miniatura Fossen (parnonzia local: [fu'sɛŋ]; italian: Fosseno) l'è ona frazion del comun novares de Nebiun. El paes el se troeuva a nord del centro comunal, in direzion de Massin.
Figuerola del Camp
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Bad Urach
Bad Urach la se tróa a 'na altèsa de 463 méter sura 'l leèl del mar.
Fiano Romano
Fiano Romano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 8.313 abitàncc, 'na superfìce de 41 km² e 'na densità de 203 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capena, Civitella San Paolo, Montelibretti, Montopoli di Sabina (RI), Nazzano.
Coazzan
Coazzan (Coazzano in italian) a l'è 'na frazion del comun de Vernaa, comun autònom finna al 1870. El partegniva a la Piev de Rosaa.
Storia
A l'è staa 'n comun piscininn de 362 abitant in del 1771 e sed de paròquia. El Regn Napoleonegh d'Italia el tacca a Rosaa, de che l'è scorporaa al retorna di Austriegh, però miss in la provincia de Pavia.
In del 1870 a l'è taccaa definitivament a Vernaa, in Provincia de Milan.
Cambra di Deputaa (Italia)
La Cambra di Deputaa (Camera dei deputati in italian) l'è vuna di dò camber del Parlament italian che, insemma al Senad de la Republica, la gh'ha el poder legislativ in Italia. Dal 1861 al 1943 l'era ciamada Cambra di Deputaa del Regn d'Italia e dal 1943 al 1946 l'era la Cambra di Fasci e di Corporazion.
Roudná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Minisfregg
El Minisfregg (prononzia local: [minis'fretʃ]; in italian: Monte Minisfreddo) a l'è ona scima di Prealp Luganes, dent in de la Val di Scires. A l'è volt 1047 meter sora el nivell del mar, e 'l se troeuva in tra i comun de Arcisaa, Indun e Ganna.
Grimisuat
Grimisuat a l'è un cumün svizzer del distret de Sion, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.5 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Villard-sur-Doron
Villard-sur-Doron l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Beaufort-sur-Doron, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
Ventenac-Cabardès
Ventenac-Cabardès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alzonne, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Villard-sur-Doron
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.21 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 627 méter a 'na altèsa màsima de 2280 méter s.l.m.
Ventenac-Cabardès
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.36 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 102 méter a 'na altèsa màsima de 285 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ventenac-Cabardès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Gargazzone
Gargazzone (Gargazon) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 1.365 abitàncc, 'na superfìce de 4 km² e 'na densità de 341 ab./km². El cunfìna coi cümü de Lana, Meltina, Nalles, Postal, Terlano, Tesimo.
Mas-d'Orcières
Mas-d'Orcières l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Bleymard, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 36.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1000 méter a 'na altèsa màsima de 1699 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Mas-d'Orcières l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Rògen
Rògen o Roeugen (nom ufizial in italian Rogeno) l'è ün cumün de, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km² in de la Pruvincia de Lecch.
Bernezzo
Bernezzo (en piemontés: Bërness) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 3.009 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 120 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caraglio, Cervasca, Rittana, Roccasparvera, Valgrana.
Rògen
L'è tacaa ai comun de Bùsis, Còsta Masnaga, Eupili (CO), Meròn (CO), Multee.
El sit
Ul teritori del cumün de Rògen l'è bagnàa a nord dal lach de Pusiann e ad ovest dal fiüm Lamber; l'è anca traversàa dal rial Bevera in de la süa part süd-est.
In del cumün de Rògen gh'hinn düu grand fraziùn, chi se troeuven su düu culini divisi da la feruvia Comm-Multee-Lecch:
I olter fraziùn
Rògen g'ha anca oltri fraziùn pussee piscinini:
Persunagg famùs
Rògen g'ha dàa i nataj ai af de Achille Ratti, che'l 6 febràr 1922 l'è diventàa papa cul nom de Pio XI.
Storia
Caslett e Rògen gh'aevan duu municipi fin ala segunda guera mundial, quand hinn staa unificaa.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Rògen l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Torrenueva
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Murs (FR-84)
Murs l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Gordes, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 248 méter a 'na altèsa màsima de 803  méter s.l.m.
Taranta
Taranta (inscì anca in Italian) a l'è ona frazion del comun de Cassan su l'Adda, in Provincia de Milan. El paes el se troeuva e in su la strada tra Cassan, Trevij e Fara, in de la Gera d'Adda: de fatt el se troeuva in quella zòna de la sponda oriental del fiumm Adda. El nòmm del sitt el vegn del drago Tarantas, ona creadura leggendaria che se dis che l'abitava in de l'antigh Lagh Gerond.
Gelendžik
thumb|La bandera de la città Gelendžik (Геленджик in abecee cirillegh; Хъулъыжьый in adighè) l'è ona città de la Russia europea del sud. Ghe viven 50.000 personn.
Terrazzan
miniatura|manzína Terrazzan (Terrazzano) a l'è ona frazion del comun de Rò, in de la Provincia de Milan. Nominaa per la prima vòlta in del 1346, el paes a l'è staa on comun per longh temp (fina al 1928). Ai temp di piev el faseva part de la Piev de Trenn.
Gelendžik
Geografia
La città la se troeuva in del territori de Krasnodar, minga lontan de la cadena del Caucas. L'è bagnada del Mar Negher.
Storia
In del territori arent a Gelendžik a gh'è semper stada la vita: prima i Grech, poeu i Roman, poeu i Genoves.
Baunach
Baunach l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Franconia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bamberga. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 30.91 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Baunach el se tróa a 'na altèsa de 238 méter sura 'l leèl del mar.
Pedro Fernando
Paulo Fernando Fazenda Manuel cugnusüü cumé Pedro Fernando (Luanda, Angola, 19 de nuvembre dal 1998) l'è un rapper angolan.
Superstrada S52 (Polonia)
La  a l'è una superstrada de la Polonia longa 114.8 km.
Referendum
El Referendum l'è 'n istitut elettoral doperaa per dà la possibilità al popol de scernì in su 'na question precisa.
El referendum el dà scerna in tra di opzion, normalment du (Sì/No, Monarchia/Republega, Restà/Lassà), anca se in Isvizzera l'è anca spantegaa el referendum a opzion multipla, e l'è la forma pussee basica e doperada de democrazia diretta.
Ambel (FR-38)
Ambel l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Corps, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Referendum
Per i referendum in su la sovranità de 'n Stat, donca la soa forma de governo o i sò confin l'è pussee doperaa el termen "plebiscitt"
Ambel (FR-38)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Referendum
I referendum pòden vess spartii in:
Tipicament se fann di referendum in su:
Ambel (FR-38)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 735 méter a 'na altèsa màsima de 1596 méter söl leèl del mar.
Bartošovice v Orlických horách
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Ambel (FR-38)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ambel l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Torri di Quartesolo
Torri di Quartesolo (en vèneto: Tóri de Quartexoło) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 10.981 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 610 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gazzo (PD), Grumolo delle Abbadesse, Longare, Quinto Vicentino, Vicenza.
Vicariaa de Binasch
El Vicariaa de Binasch a l'è stada 'na particolara piev del Ducaa de Milan, istituida senza considerazion religiosa ma domà 'me affar civil.
La speziala autonoma la deriva di storegh guerr in tra Pavia e Milan e, 'me territori, l'ha fonzionaa anca 'me aggregazion de quej terr de confin minga ciar in tra el Ducaa ver e proppi e 'l Principaa de Pavia. A l'è scassaa in del 1797 cont l'invasion napoleonega: Al retorn di austriegh la pupart del Vicariaa a l'è taccada a la provincia de Pavia.
A l'era partii in di piev religios de La Ciarella, San Giulian e Casoraa.
Dependent de la Diocesi de Pavia
I comun de Binasch, Casaril e Zavanasch eren part de la piev pavesa de Sant Ambroeus de 'n pont de vista religios, ma faseven part del Vicariaa per i quistion ministrativ. Vidigulf, Mandrin, Cavagnera, Pontlongh e Vairan dipendeven inveci de la parocchia de Vidigulf.
Cinch sola
I cinch sola inn di principi de fed, dad foeura in principi in lengua latina, che inn a la bas de la reforma protestanta e de la soa teologia.
Vicariaa de Binasch
Piev de La Ciarella
La Piev de La Ciarella, la pussee granda, la gh'aveva dent La Ciarella, Badil, Camort, Casiraa Olona, Gnignan, Villamaggior, Metton, Moiragh, San Peder Cusich, San Noeuv, Vian, Zibid, Vigonzin e Mandrugn.
Cinch sola
Mitud in contraposizzion cont el penser catolegh de l'epoca, a inn ancamò doperad 'me fondamenta del penser protestant al dì d'incoeu, e inn:
Vicariaa de Binasch
Piev de San Giulian
La Piev de San Giulian a l'era fada su di comun de Zibid al Lamber e Cassina Bianca, che dipendeven de la paroquia di San Peder e Paol apostoi.
Piev de Casoraa
La Piev de Casoraa a l'era fada su di comun de Bibian, Calvignasch, Pasturagh, Vernaa e Moncucch.
Monarch
El Monarch (prononzia local: [mu'nɑ:rk]; italian: Monte Monarco) a l'è ona scima di Prealp Luganes, dent in de la Val di Scires. A l'è volt 858 meter sora el nivell del mar, e 'l se troeuva in sul confin tra i comun de Arcisaa, Indun e Ganna. Probabilment el sò nomm a l'è ona contrazzion de "mont" e "arch", per via de la soa forma.
Legau
Legau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 36.35 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Legau el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 667 méter sura 'l leèl del mar.
Hof (DE-BY)
Hof l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land de la Baviera, 'ndèl distret de l'Alta Francònia (Oberfanken). Ai tép dei Romàni l'ìa cunusìda come Curia Variscorum, del nom dei Varisci, la popolasiù germànica che abitàa 'n chèla zòna lé a chèi tép là.
Informasiù generài
La cità la se tróa endèla part nordorientàl del stat de la Baviera, sö le spónde del fiöm Saale, coi mucc del Fichtelgebirge de 'na bànda e la Sèlva de Francònia (Frankenwald) de l'ótra. La rèsta póch delóns del cunfì co la Sasònia. L'è capolöch del circondàre omònim ma la cità, del pónt de vìsta aministratìf, la na fà mìa part. L'è part de la regiù metropolitàna de Norimbèrga.
Colonna
Colonna l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 3.329 abitàncc, 'na superfìce de 3,50 km² e 'na densità de 950 ab./km². El cunfìna coi cümü de Monte Compatri, Roma, San Cesareo.
Akira Kurosawa
'L Akira Kurosawa (an giapunés: 黒澤 明, Kurosawa Akira; Shinagawa, Tokyo, Giapù, 23 da Màrs 1910 - Setagaya, Tokyo, Giapù, 6 da Setémbre 1998) 'l è stàcc an regista, scenegiatùr, prudutùr sinematogràfech e scritùr giapunés.
Bandera de la Republega Centrafricana
La Bandera de la Republega Centrafricana a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Akira Kurosawa
Ensidùr da trì Oscar, pò da chèl a la cariéra, 'l è stàcc öna da le figüre püsé 'mpurtànte 'n dal mùnt dal sìnema dal XX sécol.
Zoentü e famìglia
Sò pàdre, Isamu Kurosawa, 'l éra 'n disendént da 'n clàn da samurai e 'l lauràa 'n dal ambiént scolàstech, méntre sò màdre, la sciùra Shima, la vegnìa da 'na faméa da mercànt. Con trè surèle e ü fradèl, Akira 'l éra 'l bagài püsé picèn da la famìglia Kurosawa.
Piobbico
Piobbico (Piòbich en Gal-Italich Marchigian) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 2.044 abitàncc, 'na superfìce de 48 km² e 'na densità de 43 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apecchio, Cagli, Urbania.
Akira Kurosawa
Zoentü e famìglia
Anche se 'l Isamu 'l era stàcc tiràt sö con dai valùr tradisiunài, a 'l gh'ìa 'na mentalità püsé dervìda e curiùza dai sò conasiunài, suratöt an dai cüstöm e inovasiù purtàde dai usidentài. A 'l incuragiàa pò i sò s-ciècc a la viziù da pelìcule sinematogràfeghe, anfàcc 'l Akira 'l gh'éra ést al sò prìm film quànt al gh'ìa dóma sés àgn.
Al fredèl da 'l Akira, Heigo Kurosawa, 'l éra 'nteresàt fés a la leteradüra, an particülàr i òpere dal William Shakespeare, e a i àrti visìve usidentài, tànt che 'n dai àn '20 al gh'éra pò cuminciàt a laurà mè benshi, an naradùr da film möt. La figüra dal fradèl la g'à ìt an ról sentràl an da la stória dal zóen Akira perchè la gh'éra trasmetìt la pasiù per i film, la leteradüra e 'l teàtre 'n zeneràl. La mòrt dal Heigo, che 'l sìa suicidàt an dal 1933, l'éra stàda 'n shock bèl gròs per 'l Akira.
Furmasiù
An dal 1936, a l'età da 25 àgn, al Kurosawa 'l gh'éra cuminciàt a laurà per la Photo Chemical Laboratories, ana càza da prudüsiù sinematogràfega, cùma asistént dal regìsta. Al sò talént 'l éra stàcc asquàze söbet nutàt dal diretùr Kajiro Yamamoto, che 'l gh'éra tacàt, tra i àltre ròbe, a 'ncaricàl an sö 'n fràch d'aspècc an da la preparasiù dai sò film. Adürütüra 'n Horse (Uma, 1941) Kurosawa 'l sìa ocüpàt da pö o manch töta la prudüsiù 'ntànt che Yamamoto 'l lauràa an àltre film.
Prodüsiù e diresiù dai film
Dòpo Horse la cariéra dal Kurosawa la sarà nóma 'n salìda. I sò film püsé famùs i è ambientàcc quàze töcc 'n dal perìot feudàl da 'l Impér giapunés (XIII - XVII sécol). Ana quài dai sò pelìcule i è pò dai adataméncc da i övre dal Shakespeare, mè Ran (1985), bazàt an söl Re Lear, e Al tróno da sànch, ispiràt al Macbeth. La furtèsa niscundìda, la stória d'ana prensepèsa, 'n zeneràl e dù cuntadì 'gnuràncc e gram, la gh'éra ìt ana bèla 'nflüénsa 'n söl George Lucas e i sò Star Wars. I àltre film püsé cugnusìcc dal Kurosawa, ispiràt sémpre ai legendàre samurai, i è Rashomon, I sèt samurai, film d'ispirasiù da I magnìfech sèt, e La sfìda dal samurai, che la gh'éra furnìt la bàze per al prìm film spaghetti-western dal Sergio Leone col Clint Eastwood, Per an pögn da dòlare. La sfìda dal samurai g'à pò 'n sequel, Sanjuro.
Al Kurosawa 'l gh'éra lauràt anche sùra a 'na möcia d'adataméncc dai clàsech da la leteradüra rùsa, cumprés Al pìrla, tiràt f dal lìbre dal Dostoevskij, e I bàs-fùnt, ispiràt al rumàns dal Maksim Gorkij. Sédes dai sò film, realizàt tra 'l 1948 e 'l 1964, i éra 'nterpretàt da atùr che i cumparìa 'n püsé da öna dai sò övre, 'mè per ezémpe 'l Toshiro Mifune, che 'l gh'éra culaburàt col Kurosawa 'n dal 1948 con 'L àngel cióch e 'n dal 1965, con Barbarósa.
Dòpo chèl film ché, 'l Kurosawa 'l éra pasàt dal biànch e négre al culùr, con an cambiamént apò da stìle, prìma caraterizàt püsé dal vès legendàre. Al sò nóf film Dodes'ka-den, che cùma temàtighe 'l gh'ìa la rapresentasiù dai prublémi da la società giapunéza, 'l gh'éra mia ìt tànt sücès. Kurosawa 'l gh'éra cuminciàt alùra a laurà 'n sö 'n prugèt da Hollywood, Tora! Tora! Tora!, ma la 20th Century Fox i 'l éra sostitüìt con Kinji Fukasaku prìma da riesì a finì 'l film.
Mè conseguénsa da chèl falimént ché, 'l Kurosawa 'l sìa fàt ciapà dal sconfòrt e da la depresiù, tànt ché, pò con fedeltà al spéret ugugliùs dai sò film, 'l gh'èra pruàt a cupàs fò ma sénsa mia riesìga. 'L tentarà da rimetìs sö col girà àltre film: Dersu Uzala, che ga farà véns 'l Oscar per al "Migliùr film forestér", Kagemusha, fàt ansèma al Francis Ford Coppola e 'l George Lucas, e Ran, prodüsìt an Francia, che 'l dientarà 'n vér e pròpe sücès internasiunàl.
Éta priàda
An da la prudüsiù da Spéret püsé nòbel al Kurosawa 'l gh'éra fàt la cunuscénsa da la Yōko Yaguchi, 'n atrìs che la dientarà sò murùza prìma e sò muér dòpo. I sìa spuzàt an dal 21 da Màcc dal 1945, quànt lé l'éra bèa 'ncìnta da dù més; la còpia la restarà 'nsèma 'nfìna a la mòrt da la Yoko, 'n dal 1985. Dal matrimòne i nàs dù bagài: ü màs-cc, Hisao, nasìt al 20 da Dezémbre dal 1945, e öna fèmena, Kazuko, nasìda 'l 29 da Aprìl dal 1954.
Stìle
Al stìle dal Kurosawa 'l è sémples ma estremamént spetacülàr, caraterizàt da tòni legér e baròch che i s'altèrna con àltre püsé gréf e tràgech. Töt chèst 'l g'à contribüìt a la creasiù da 'n sìnema legendàre prïàt da la sò cumpunént retòrega, dóca clàsech e inuvatìf a 'l istès témp.
Semicondutor
I semicondutor a inn di materiai, part de la familia di semi-metai, la che resistenza eletriga a l'è intermedia in tra quella de 'n isolant e de 'n condutor, e la resistenza a l'è ligada inversament a la temperadura: i so proprietà de conduzzion poden vesser mudade cont el dopagg, o ben cont el meter di impurità in la soa strutura, e quand che di semicondutor dopad diferentement inn tacad insema la se forma una gionzion p-n, a la bas de 'n poo de roba, di transistor ai diod.
Firatt
Firatt (prononzia local: [fi'ratu]; prononzia a Inverun: [fi'rat]; in italian: Furato) l'è l'unega frazion del comun milanes de Inverun. El paes el se troeuva a est del centro comunal, in direzion de Casorezz (a nord) e de Ossona (a sud). A l'è staa on comun indipendent fina al 1870. Al temp di piev el partegniva a la piev de Dairagh.
Bergolo
Bergolo (en piemontés: Bèrgoj) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 79 abitàncc, 'na superfìce de 3 km² e 'na densità de 26,3 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cortemilia, Levice, Pezzolo Valle Uzzone, Torre Bormida.
Piev de Parabiaa
La piev de Parabiaa l'era vuna di piev religios e ministrativ del Milanes. I sò patron a eren i sant Gervas e Protas. L'ha perduu i fonzion religios (ma minga quei civil) in del 1584, quand che 'l Carlo Boromee l'ha spostaa la sede de la piev a Legnan. La confinava a ovest con la piev de Dairagh, a nord con quella de Olgiaa e con quella de Pian, a est con quella de Nervian, a sud con quella de Corbetta. La tirava denter i comun de Parabiaa, Arlun, Canegraa, Casorezz, Scerr, San Giorgg, San Vitor e Ambold.
Gais (Itália)
Gais (Gais) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 2.865 abitàncc, 'na superfìce de 60 km² e 'na densità de 48 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brunico, Campo Tures, Falzes, Perca, Selva dei Molini.
Strullendorf
Strullendorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bamberga. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 31.69 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Strullendorf el se tróa a 'na altèsa de 251 méter sura 'l leèl del mar.
Cives
Cives (Civesio in toscan) a l'è 'na frazion de San Giulian, finna al 1841 comun autonom.
Storia
In di daree agn a l'è staa protagonista de 'n espansion residenziala e commerciala dovuda a la soa svesinanza cont l'autostrada.
S-Bahn del Reno-Meno
La  a l'è una S-Bahn al servizzi de la zona todesca de
Irradiazion
In termodinamica ed elettromagnetismo, con irradiazion se voeur designàa el trasferiment de energia intra du còrp per mèzz de ond elettromagnetich. In del caso de l’irradiazion de energia tèrmica, se parla pussée precisament de irradiazion tèrmica.
Origin fisica
L'origin de l'irradiazion elettromagnetica di còrp per effètt macroscòpich de la temperadura l’è de vèss ricercàa a livèll microscòpich ‘me conseguenza di moviment di girament e vibrazion di molecol e donca di corrent elèttrich caosàa di elemént che porten la carega elettrica (proton ed elettron), variàbel in del temp segond i leg fondamentaj de l’Elettrodinamica classica o ben i Equazion del Maxwell. La freguenza e l'intensità di foton emettùu, o ben de l'onda elettromagnetica, la crèss se la va su la temperadura, ‘me conseguenza del fatt ch’i molecol a se moeuven pussée, o ben di corrent elettrich a livèll di atomi e imolecol.
Irradiazion tèrmica
L ' irradiazion a l’è vuna infra i trè manér de propagà el calor. In particolar, al contrari de la conduzion e de la convezion, in del caso de l'irradiazion gh’è nò besògn de contatt infra i còrp che se scambien el calor e nanca de on mèzz de propagà el calor. Donca a l’è on fenomen che l’interèssa ògni material, ne fa nagòtt se l’è solid, liquid o gas/vapor, e ‘l succed anca in del  voeud. Quést a l’è giustifica perchè el trasferiment de calor per irradiazion el succed in forma de ond elettromagnetich.
Esisten sia l’emission che assorbiment de la radiazion elettromagnetica. A l’è on fenòmen che ‘l succed a ògni temperadura, ma domà a temperadur assée alt el calor scambiàa per irradiazion a l’è  pussée de quèll scambià per conduzion e convezion.
La quantità de calor emettuda d’on còrp per irradiazion a l’è de fàtt proporzional a     T^4, cioè a la quarta potenza de la soa temperadura : per quèst a bass temperadur l'irradazion l’è responsabil domà  de ona frazion piscinina del fluss de calor rispètt a la convezion e a la conduzion, ma se la temperadura la diventa pussé alta, la soa importanza l’aumenta comè fin a diventàa l’artesàna principal de la trasmission del calor a i medi e alt temperadur.
Del pont de vista fisico, l’irradiazion l’è de fatt l'emission de ond elettromagnetich generàa di atomi e i molecol eccitàa de l'agitazion tèrmica, che se desécciten mandando foeura foton che la soa freguenza l’è proprozional a la soa temperadura: per esempi i còrp a la temperadura de l’ambient manden foeura soratutt foton ind la gamma di infraróss, che per sto motiv chì hinn anca ciamà ragg termich; còrp puttòst frècc manden foeura microond (quéj arent a la temperadura del zero assoluto sempliz ond radio), inveci i còrp pussèe cald riven a mandà foeura lus visìbel, al prencippi rossa (temperadura del’inscì ciamà calor ross, circa 700 °C) poeu semper pussée bianca (temperadura del calor bianch, circa 1200 °C): come che la temperadura la va su, la freguenza de la lus emisa l’aumenta fin al bianch-azurrin, e a la fin ai ragg ultraviolètt, e ai ragg X nel caso di plasmi di stèll a temperadur de milion de grad.
El calor scambiàa per irradiazion el se trasmètt soratutt del còrp pussée cald a quèll pussée frècc; in realtàa, l'energia la se moeuv in tucc e dò i direzion, ma con intensitàa inferiora da quèll frècc a quèll cald. De fatt se on còrp el mandass domà foeura senza surbì mai l’energia elettromagnetica, la soa temperadura la raggiongiaria el zero assolùu. On còrp a la temperadura del zero assolùu, el podaria minga, ancasì, trasmètt calor per via de irradiazion.
Montrond-les-Bains
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 333 méter a 'na altèsa màsima de 369 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montrond-les-Bains l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Irradiazion
Irradiazion tèrmica
L'emission e l'assorbiment dipenden de la frequenza de la radiazion, da la natura del còrp e da i caratteristich de la soa superfice; un còrp che ‘l gh’ha ona superfice scura el bon se surbi tucc e mandà doeura el massim del calor per irradiazion.
Grandèzz associàd con l’energia de la radiazion
L'energia de la radazion che la va contra de ona superfice l’è misurata per mèzz de ‘na grandezza conossuda ‘me irradiazion; l’è fada su de trè part: la part che la ven riflettuda, la part che la ven surbida e ‘na terza part la riess, a intraversàa la superfice o ben l’è trasmìssa. Donca se stabilissen trii coefficent:
Da quèll che ‘l s’è ditt el ven foeura che la sòmma di coefficient a l’è pari a vun, o ben: (conservazion de l'energia).