cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lengua lombarda
El period de mezz
A partì del 1500 el lombard l'è staa pussee doperaa, ma a la fin del midemm secol on retorn del latin l'ha menaa tanc intellettuai, 'me el Carlo Boromee, a difend e promoeuv el toscan.
In del 1610 el sortiss el Varon Milanes, dizionari etimologich, compagnaa poeu del Prissian, intregament in milanes, che 'l mett i bas de la grafia milanesa classega.
L'età moderna
In tra el 1600 e 'l 1800 i figur de Carlo Maria Maggi e de Carlo Porta han cambiaa la letteradura lombarda: El primm, drammaturgh, l'ha fondaa la moderna ortografia milanesa, inveci el segond, burocrat, l'ha portaa a on nivell pussee volt la letteradura milanesa.
Di alter personn important per el Lombard a hinn staa Giusepp Parin, Domenegh Balestree, Carl'Antoni Tanz e Francesch Cherubin, autor de on dizionari milanes e de ona antologia in 12 volum in sui oeuver milanes.
El 1900
In del 1900 on poo de gent l'ha scrivuu in lombard, in vari maner. Poeudom cità el Franco Loi, Gioann D'Anzi, Giorgio Strehler, Enzo Jannacci, Dario Fo, Nanni Svampa, Ivan Della Mea, Francesco Magni.
Al principi del 1900 di member lombard del Partii Liberal, comé el Bortol Belott, scriven di poesij in Lombard.
Incoeu
A gh'è on poo de band e cantant che sonen e canten in lombard, comé el Dellino Farmer e 'l Longobardeath. A gh'è staa anca di traduzion di liber in lombard.
A gh'è staa, in di agn 2010, anca di tentativ de standardizzazion de la lengua, comé la Scriver Lombard o i adattament de la grafia milanesa.
In del 2017 la Region Lombardia l'ha patrocinaa l'iniziativa de Spiran del Noeuv Festival de la Musica Lombarda.
Varietà
Tipicamente el Lombard a l'è spartii in dò varietà: Cont division l'Adda. Al di d'incoeu a l'è tipicament giontaa el lombard alpin, e di voeult a l'è anca scorporaa el dialett trentin ocidental del lombard oriental.
Lombard ocidental
El Lombard ocidental el gh'ha dent i dialett che gh'han avuu 'me dialett de riferiment el dialett milanes, comé el dialett paves, el dialett lodesan o 'l dialett tesines.
I sò tratt tipegh a hinn:
Lombard oriental
El lombard oriental a l'è parlaa in quej territori de lengua lombarda ch'hinn staa governaa de Venezia. La gh'ha avuu mai on center linguistich ciar e nett.
I sò caratteristich a hinn:
El lombard oriental, per via de la dominazion veneta, el gh'ha on poo de venetism e gh'è di formi ciappaa de la lengua veneta anca in la grammatica.
Trentin ocidental
El trentin ocidental el conserva di tratt fonetich arcaich respett del lombard oriental. Per esempi:
A gh'è anca di venetism per la svesinanza cont la venetofonia trentina. Per esempi "inscì" se dis "cossì", comé in veneto.
Lombard alpin
El Lombard alpin a l'è parlaa in di vaj de confin cont el romancc, e l'è influenzaa del retoromanz.
I sò caratteristich a hinn:
A gh'è di particolarità in di singoi dialett a nivell del plural: Se la pupart la seguiss el modell lombard, on quaj dialett el muda l'articol (per esempi la vacca - lan vacca) o dopera el suffiss -en comé in todesch: (la vacca - la vacchen)
Costruzzion de la fras
I verb i gh'ha quater coniugazion, che in d'on poo de dialett se resoeulven in trè realizzazion. La negazion, foeura de on quaj cas eccezional, a l'è domà postverbal e singola. A l'è present anca la forma interrogativa cont inversion de verb e pronomm, voramai perduda in di dialett pussee cittadin.
Marchesaa de Carevasg
miniatura|drita|El stemma del Marchesaa, compagn de [[stemma de Milan|quell de Milan]] El Marchesaa de Carevasg l'è staa on feudo governaa de 'n ram de la fameja Sforza che 'l vegnia dal Lodovigh el Moro. El primm Marches de Carevasg l'è staa el Giovann Paol I Sforza. L'è staa in pee dal 1529 al 1796, quand che l'è soppress del Napoleon.
Lengua lombarda
Costruzzion de la fras
A gh'è 8 pronomm: 7 a hinn comun a tutta la lengua, 1 a l'è tipich domà de on quaj dialett e l'è "lore", ossia la terza plural femminina.
Marchesaa de Carevasg
Oltra a Carevasg, in del Marchesaa gh'eren dent anca i località de Masan, Vidalengh - incoeu frazion de Carevasg midemm - e i contee de Lacciarella, Galiaa e Castegg.
Lengua lombarda
Articol
In Lombard a gh'è i articoi determinativ, indeterminativ e partitiv.
Hofstetten (DE-BY)
Hofstetten l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landsberg am Lech. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.02 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Lengua lombarda
Articol
L'articol determinativ l'indica on soggett giamò ciar e nominaa in del descors, inveci quell indeterminativ in soggett noeuv e minga definii. El partitiv a l'è domà el plural de l'indeterminativ e 'l indica on numer indefinii de soggett: Per esempi in la fras "l'è entrada ona mosca, la mosca l'è andada in sul cavagn con dent del pan" se troeuven tucc i modalità de l'articol.
Hofstetten (DE-BY)
El cümü de Hofstetten el se tróa a 'na altèsa de 676 méter sura 'l leèl del mar.
Marchesaa de Carevasg
El Staterell, anca se piscininn, el gh'ha avuu 'n bell influss in su la storia lombarda de l'epoca: Mittuu a mità in tra i domini milanes, poeu spagnoeui e poeu austriegh, i sò marches gh'even el mero et mixto imperio, cioè in sostanza l'autonomia ministrativa, durant del governa di Marches a l'è staa faa sù el Palazz de la Marchesa e 'l Santuari de Carevasg e l'è vissuu el pittor Michelangelo Merisi, nassuu a Milan di gent de Carevasg.
Lengua lombarda
Aggetiv
I aggettiv a hinn spartii in dò categorij:
I aggettiv qualificativ spieghen ona qualità del soggett, e i gh'ha di grad. Tucc i alter, 'me quej de possess, a hinn determinativ.
Singolar e plural
El Lombard el gh'ha on sistema plural che l'è puttost sofistegaa e variegaa e arent a quell di lengov italoromanz.
De fatt, el plural de om el presenta diferent soluzion, a segonda de la zonna e del termen. Quell de donna l'è un cicininn püssee sempliz.
Salmo Svizzer
El Salm Svizzer (Schweizer Psalm in todesch, Cantique suisse in frances, Salmo svizzero in italian, Psalm Svizzer in romanc) l'è l'inn nazzional de la Svizzera
Lengua lombarda
Singolar e plural
On quaj esempi per el Lombard Ocidental:<BR> El Pont, i Ponc - Tutt, tucc - Tant, tanc<BR> El Tavolin, i Tavolitt - El Cadreghin, i Cadreghitt - El Tognin, i Tognitt <BR> El Vegett, i Vegitt - El Martinett, i Martinitt - El Povarett, i Povaritt<BR> L'Ann, i Agn - El Pann, i Pagn - El Dann, i Dagn<BR> El Basell, i Basej - el Tarell, i Tarej - El Cavall, i Cavaj<BR> El Sistema, i Sistema - El poemma, i Poemma - El Barista, i Barista<BR> El Mur, i Mur - El Savon, i Savon - El Moron, i Moron<BR> El Lavandee, i Lavandee - El Sentee, i Sentee - el Pensee, i Pensee<BR> El Fioeu (ö curta e overta), i Fioeu(j) (ö longa e streccia) - El Fasoeu(ö curta e overta), i Fasoeu(j) (ö longa e streccia)- la Ninoeu(ö curta e overta),  i Ninoeu (ö longa e streccia)<BR> La Massera, i masser - la Ringhera, i Ringher - la Portera, i Porter<BR> La Tosa, i Tosann - l'Omm, i Omen - el Pè, i Pée<BR>
Salmo Svizzer
Todesch
Trittst im Morgenrot daher, Seh'ich dich im Strahlenmeer, Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! Wenn der Alpenfirn sich rötet, Betet, freie Schweizer, betet! Eure fromme Seele ahnt Eure fromme Seele ahnt Gott im hehren Vaterland, Gott, den Herrn, im hehren Vaterland.
Frances
Sur nos monts, quand le soleil Annonce un brillant réveil, Et prédit d'un plus beau jour le retour, Les beautés de la patrie Parlent à l'âme attendrie; Au ciel montent plus joyeux Au ciel montent plus joyeux Les accents d'un coeur pieux, Les accents émus d'un coeur pieux.
Lengua lombarda
Vocai
In d'on quaj dialett de confin a gh'è anca la vocal neutra schwa, tipega de la lengua piemontesa.
Longhezza
In la pupart di dialett lombard la longhezza vocalica la gh'ha ona quaj importanza.
Salmo Svizzer
Romanc
En l'aurora la damaun ta salida il carstgaun, spiert etern dominatur, Tutpussent! Cur ch'ils munts straglischan sura, ura liber Svizzer, ura. Mia olma senta ferm, Mia olma senta ferm Dieu en tschiel, il bab etern, Dieu en tschiel, il bab etern.
Lengua lombarda
Longhezza
In tanc dialett occidentai la definiss anca el participi passaa, per esempi l'è infinii, inveci  l'è participi.
Salmo Svizzer
Possibil version lombarda
Sora i noster mont Quand el vegn foeura el ciar L'olma mia te ora, Re del ciel Quand sui Alp el cala el Sô Ora liber svizzer, ora Per i terr de la Nazion Per i terr de la Nazion Cittadin, Dio el voeur Cittadin, si, Dio el voeur
Lengua lombarda
Longhezza
In d'on quaj dialett tesines e cremones, la longhezza a l'è importanta anca in mezz di paroll. Tipicament però a l'è minga scrivuda, foeura di cas di participi.
Venaus
Venaus (en piemontés: Venàus) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 976 abitàncc, 'na superfìce de 19,8 km² e 'na densità de 49,2 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bramans (FR-73), Giaglione, Lanslebourg-Mont-Cenis (FR-73), Mompantero, Moncenisio, Novalesa.
Lengua lombarda
Consonant
El sistema consonantich del lombard a l'è assee normal per ona lengua romanza ocidental. Gh'è, in tucc i dialett lombard, 26 consonant, de che dò a hinn tipich di dialett particolar de la zona bressana.
Scrittura
A gh'è no, al di d'incoeu, on sistema grafich unich doperaa de la pupart di lombardofon. Finna al 1900 circa la pupart di dialett lombard la compartiva on sistema grafich arent di indicazion del Varon Milanes, ma poeu tanc dialett, soratutt del lombard oriental o del Tesin, a hinn passaa a di ortografij ciappaa de l'italian.
Al di d'incoeu donca a gh'è trii sistema doperaa:
Recognossiment
El lombard a l'è recognossuu comé lengua individual de part de l'ISO, cont el codes "lmo". Anca l'UNESCO la recognoss el lombard comé lengua a ris'c de descomparì.
El lombard a l'è pienament dent de la definizion de lengua minoritaria de la Carta Europea di Lengov Regionai o Minoritari, carta che però l'Italia l'ha no ratificaa, e donca la resta minga tutelata del Stat Italian. L'è inveci recognossuda e salvaguardada de la Region Lombardia dal settember 2016.
Nanca in Svizzera el lombard a l'è recognossu offizialment, anca se l'è salvaguardaa anca di orghen cantonai e federai 'me la television.
Stazion de Soeun
La Stazion de Soeun a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt con la Region Piemont.
Bénonces
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.33 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 280 méter a 'na altèsa màsima de 1029 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bénonces l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Montechiarugolo
Montechiarugolo l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Pàrma. El g'ha presapóch 8.889 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 47 km², per 'na densità de 189 ab./km². El cunfìna coi cümü de Montecchio Emilia (RE), Parma, San Polo d'Enza (RE), Sant'Ilario d'Enza (RE), Traversetolo.
Lach Balaton
thumb|200px|Vardaa dal satelit Ul lach Balaton al sa tröva in Unghería; l'è l'ünich lach de una certa dimensiun del paees. Al g'a una süperfiis de 592 km² ma l'è puch prufuunt vist c'al riva dumé a 12 m, cunt una media de 3,2; anca chèla puca aqua chí la g'a in tütt i modi inflüenza in sül clima, cunt temperadüür un pu' püssee duulz e precipitazziun un pu' püssee abundaant.
Ul lach l'è la zona türistica püssee famúsa de l'Unghería, cunsideraa cumé ul sò "maar".
Davide Gualtieri
El Davide Gualtieri (Città de San Marin, 27 de april del 1971) l'è on giugador del folball de San Marin, famos per avè avuu el record per 23 agn del goal pussee svelt in d'ona partida di nazionai. Incoeu allena el Domagnan e 'l gh'ha 'na bottega de elettonega.
615
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Mórla
drita|miniatura|300px|La Mórla 'n contràda Giulio César a [[Bèrghem]]
drita|miniatura|300px|La Mórla a [[Sànga]]
"Prossimo al monte cittadin trascorre, un fiume a cui di Morla han dato il nome, e crudelmente le campagne inonda.''"
La Mórla (per erùr italianisàda al maschìl il Morla ) l'è ü fiöm picinì che l' nas ai pé del Cat Ólt e la fenés in de la pianüra a tra Cümü Nöf e Spirà, dezà che la se pèrt 'n mès a i cap e la fenés de nisöna bànda, de fati töta la sò àqua la é dovràda per bagnà i cap.
La Mórla la nas sö i còste a mesdé (sud) del Cat Ólt in de la Al de Badéren, dal Mut Solì (val Morla) e dal Còl de Ranga. L'aqua l'è amò chèla de la Quisa, come l'gh'à descovrìt ol brào geòlogh e stüdiùs Rocco Zambelli 'n dèl 1966. Prìma del cimitér de Surìsel töte i sürtìde che i vé zó de la Al Badéren i và sóta tèra e i sàlta fò a matìna (est) per fà la Mórla e a sìra (ovest) per fà la Quìsa.
La Mórla la ciàpa i àque de la Tremana e fina al 1950 la ciapàa pò chèle del Gardelù che da chèl an lé l'è stacc deviàt in del Sère a Tur Buldù.
La Mórla la gh'à öna portàda média picinìna, apröf a zéro, ma la pöl rià a 100 m³ tat che 'n del 1988 la Morla l'à esondàt.
In del prim tòch la Mórla la fà tàte cürve e tàte ànse compàgn de töcc i fiöm, ma riàda a Bèrghem la ciapa a ‘ndà via drécia compàgn d'ü füs e isé la traèrsa fò Campagnöla, Sà, Sanga e la rìa a Cümü Nöf. La và vià drécia, dezà che ‘n del medioéf i l’ l’à deviàda per portà l’àqua a i cap e adès da Bèrghem in zó la cór ‘n d’ü canàl artificiàl.
Animài e piànte de la Mórla
Acasibé la sìes deintàda da Bèrghem in zó ü canàl artificiàl, la Mórla la gh'à amò ol sò valùr natüralìstech e paesagìstich, de fati lónch i sò rìe e in di sò àque l'è bèl fà èt di pès e di esemplàr de Anas platyrhynchos, Gallinula chloropus, ma ach de Ardea cinerea.
Inn nazzional de la Republega de San Marin
miniatura|drita L ' Inn nazzional de la Republega de San Marin l'è l'inn nazzional del San Marin.
Storia
L'è staa scrivuu dal Federico Consolo in del 1894 per ona suplega del govern sammarines, e l'è staa ciappaa de 'na musega del secol quell de 10.
L'è staa scernuu 'me inn dal Consiglio Grande e Generale el 11 de settember 1894, e l'è staa sonaa per la prima volta el 30 de l'istess mes, al Palazz Publegh.
Incoeu l'è sonaa in di grand occasion.
Montaldo di Mondovì
Montaldo di Mondovì (en piemontés: Montàud dël Mondvì) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 592 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 26 ab./km². El cunfìna coi cümü de Frabosa Soprana, Monastero di Vasco, Roburent, Torre Mondovì, Vicoforte.
Filetto
Filetto l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Chieti. El g'ha presapóch 1.119 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 86 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ari, Casacanditella, Guardiagrele, Orsogna, San Martino sulla Marrucina, Vacri.
Alaigne
Alaigne l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alaigne, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.86 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 244 méter a 'na altèsa màsima de 444 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Alaigne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lauterbach (DE-BW)
Lauterbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rottweil. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.95 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Vienne (dipartiment)
Vienne l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Poitou-Charentes, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 6,990 per 'na densità de 0 Ab./km².
Megalopoli
Per megalopoli la se intend 'n area che l'è fada su de l'union de pussee aree urbann che se gionten insemma finnna a formà 'n unegh ambient aglomeraa.
Vienne (dipartiment)
El dipartimènt de Vienne (nömer identificatìf: FR-86) l'è furmàt de 3 circondàre (en fransés: arrondissements), 38 cantù e 281 cümü. I circondàre i è: Poitiers, Châtellerault, Montmorillon. La prefetüra l'è: Poitiers.
Gontenschwil
Gontenschwil (Gondischwiu in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Kulm. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 9.74 km², e al se tröva a una altitüden de 531 meter sura al livel del mar.
El cumün de Gontenschwil a l'è tacaa ai cumün de Leimbach, Oberkulm, Pfeffikon (LU), Reinach, Rickenbach (LU), Schmiedrued, Zetzwil.
Storia
Gontenschwil l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1173 cul nom de Gundoltswilre
Neviano degli Arduini
Neviano degli Arduini l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Pàrma. El g'ha presapóch 3.728 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 105 km², per 'na densità de 36 ab./km². El cunfìna coi cümü de Canossa (RE), Langhirano, Lesignano de' Bagni, Palanzano, Tizzano Val Parma, Traversetolo, Vetto (RE).
Giavera
Giavera (in dialett villasch: [dʒa've:rɛ] ; italian: Giavera) l'è ona frazzion del comun ciavennasch de Villa, in de la Provincia de Sondri. A l'è on paes de collina, che 'l se troeuva a sud-ovest del center comunal, in su la mancina orografega de la Mera.
Fogars de la Selva
a l'è un comun de la provincia de Barcelona, cont una popolazzion de abitant.
Auberg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Carunchio
Carunchio l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Chieti. El g'ha presapóch 781 abitàncc, 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 24 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carpineto Sinello, Castiglione Messer Marino, Celenza sul Trigno, Fraine, Liscia, Palmoli, Roccaspinalveti, Torrebruna.
Vassieux-en-Vercors
Vassieux-en-Vercors l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Chapelle-en-Vercors, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 48.25 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1028 méter a 'na altèsa màsima de 1654  méter söl leèl del mar.
Lengov slav
thumb|I lengov slav in Europa Quell di lengov slav l'è vun di ramm de la fameja indoeuropea. Hinn parlaa de trisent milion de gent in gir per el mond (soratutt in de l'Europa de l'Est).
2011
Ol 2011 l'è l'àn internasiunàl di Forèste.
Utùer
persòn.
Stilo
Stilo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 2.813 abitàncc, 'na superfìce de 78 km² e 'na densità de 36 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bivongi, Brognaturo (VV), Camini, Guardavalle (CZ), Monasterace, Mongiana (VV), Nardodipace (VV), Pazzano, Serra San Bruno (VV), Spadola (VV), Stignano.
Massimo Volume
I Massimo Volume a hinn un grüp de rock che'l s'è furmaa a Bulogna a la fin di agn '80 e che l'ha desmetüü de sunà in del 2002 per pöö turnà in del 2008. A hinn cunsideraa vün di grüp püssee impurtant che l'ha cantaa in talian.
Storia
Atif a Bulogna in del periud de l'ucüpaziun del center sucial Pratello, dopu d'un prim demotape, registraa in del 1992 e ciamaa Demo Nero (Demo Negher) per el culur de la sua cuertina e che l'ha interessaa l'ambient discugrafich, in del 1993 a l'è surtii el sò prim disch ciamaa Stanze (Stanz) per la cà discugrafiga indipendenta Underground Records.
In del 1995 a l'è surtii per la Polygram (cun la prudüziun de la Mescal) l'album Lungo I Bordi, prubabilment el sò disch püssee bel.
El 31 de desember del 1996 i Massimo Volume hann presentaa i canzun de l'album Da Qui (De chì), in d'un cuncert al Link a Bulogna un dì che'l fiucava un frach. Per l'album la gh'è la culaburaziun d'un növ ghitarista: el Metello Orsini. El prudütur artistich a l'è l'ex Lounge Lizards Steve Piccolo.
In de l'utuber del 1999 a l'è surtii l'ültim album, Club Privé, cun la partecipaziun del milanes Manuel Agnelli di Afterhours (alla prudüziun) e de la Cristina Donà. La gh'è anmò la culaburaziun del Steve Piccolo. In quel agn là al grüp al s'è giuntaa anca el Dario Parisini, ex di Disciplinatha, che'l mularà el grüp l'ann dopu.
El grüp l'ha faa anca la culona sunora del film Almost Blue de l'Alex Infascelli, cun canzun növ e vecc.
Misilmeri
Misilmeri l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Palermo. El g'ha presapóch 22.950 abitàncc, 'na superfìce de 69 km² e 'na densità de 333 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagheria, Belmonte Mezzagno, Bolognetta, Casteldaccia, Ficarazzi, Marineo, Palermo, Santa Cristina Gela, Santa Flavia, Villabate.
Stazion de Bogliasco
La Stazion de Bogliasco a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Misilmeri
Colegamèncc estèrni
www.misilmeri.org www.benvenutiamisilmeri.org
Massimo Volume
Storia
Dopu che aveven desmetüü de sunà in del 2002, el grüp a l'è turnaa a sunà el 12 de lüj del 2008 per un cuncert special 'me süport di Afterhours e de la Patti Smith al Traffic Festival de Türin, e pöö, el 10 de agust, al Frequenze Disturbate de Ürbin.
Stazion de Bogliasco
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Stignano
Stignano (Stenàno 'n griko) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 1.372 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 81 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camini, Caulonia, Pazzano, Placanica, Riace, Stilo.
Hurlach
Hurlach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landsberg am Lech. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.15 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hurlach el se tróa a 'na altèsa de 584 méter sura 'l leèl del mar.
Paolo Pilotto
El Paolo Pilotto (Verona, 13 de sgiugn 1960) a l'è un politegh italian, sindegh de Monscia del 28 de sgiugn 2022.
Docent de religion de mester, l'è stad anca vizepreside al Licee Classegh e Musegal Bartolomee Zucchi de Monscia, indova che l'è s'è diplomad. El scerniss de candidàss ai elezzion ministrative de Monscia in del 2022, sostegnud de la coalizzion de center-sinistra: ghe riva al ballotagg contra el sindegh sortent Dario Allevi e 'l vinc cont el 51% di vot.
Strada N25 (Irlanda)
La  a l'è 'na strada primaria de l'Irlanda.
Taipei
right|160px Taipei a l’è la capital de Taiwan o Repübliga de Cina.
A l'è anca la prima cità del paes, cun 2.630.872 abitant (2007).
Cità gemelaa
thumb|200px|El [[templi Longshan]] Taipei a l'è gemelaa cun:
Pellicola fotografega
La pellicola fotografega a l'è on support per l'impression de immagin drovaa in de la fotografia analogega. Generalment a l'è faa su d'ona banda de material plastic trasparent, quattaa in su ona part cont ona emulsion geladinosa che la contegn particell microscopeghe de alogenur d'argent, un compost chimegh che a l'è sensibil a la lus. I caratteristegh d'i particell determinen la luminositàa, el contrast e la resoluzion de l'immagin final.
In de le pellicole in bianch e negher gh'è domà on soeul d'emulsion fotosensibil, mentre in de le pellicole a color ghe servissen tri soeul different, vun per ognidun d'i frequenz luminos drovaa in de la sintesi cromatega sottrattiva per componn l'immagin final. I soeul hinn mettuu vun sora l'alter cont el primm che a l'è sensibil a i frequenz del ross, el second a quei del verd e el terz a quei del bloeu.
L'emulsion a l'è generalment fada su per percepii la lus visibil, ma la po vess tarada anca per i frequenz de l'infraross, de l'ultraviolett, de i ragg X e de i ragg gamma.
Vendée (dipartiment)
Vendée l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Pays de la Loire, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 6,720 per 'na densità de 0 Ab./km².
El dipartimènt de Vendée (nömer identificatìf: FR-85) l'è furmàt de 3 circondàre (en fransés: arrondissements), 31 cantù e 282 cümü. I circondàre i è: La Roche-sur-Yon, Fontenay-le-Comte, Les Sables-d’Olonne. La prefetüra l'è: La Roche-sur-Yon.
Casalanguida
Casalanguida l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Chieti. El g'ha presapóch 1.096 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 84 ab./km². El cunfìna coi cümü de Atessa, Carpineto Sinello, Gissi.
Calvisson
Calvisson l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sommières, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
Saint-Joseph-de-Rivière
Saint-Joseph-de-Rivière l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Laurent-du-Pont, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Calvisson
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.97 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 23 méter a 'na altèsa màsima de 215 méter söl leèl del mar.
Saint-Joseph-de-Rivière
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.39 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 387 méter a 'na altèsa màsima de 1880 méter söl leèl del mar.
Calvisson
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Calvisson l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Joseph-de-Rivière
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Joseph-de-Rivière l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
616
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Autonomism
L'autonomism l'è 'l revendicà di abitant de 'n territori sotta la sovranità de 'n Stat de avègh pussee capacità de scernì a nivell locali, ma cont el restà semper sotta la sovranità de quell Stat li.
L'è despess fiancaa al federalism e l'è ideologicament vesin a l'indipendentism, anca se 'l muda el vorè politegh, che in del cas independentista l'è quell de fà su on noeuv Stat.
Oreomava otwayensis
Oreomava otwayensis al é una specia de gàstropod in la famèja di Charopidae. Al é endémich in Australia.
Stazion de Genova Nervi
La Stazion de Genova Nervi a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Béon (FR-01)
Béon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Champagne-en-Valromey, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 228 méter a 'na altèsa màsima de 1412 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Béon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Monforte d'Alba
Monforte d'Alba (en piemontés: Monfòrt) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 1.917 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 77 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barolo, Castiglione Falletto, Dogliani, Monchiero, Novello, Roddino, Serralunga d'Alba.
Vaucluse (dipartiment)
Vaucluse l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Provence-Alpes-Côte d’Azur, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 3,567 per 'na densità de 0 Ab./km².
Thuja orientalis
La Thuja orientalis, tüia ‘n Lumbàrt, l’è öna spéce de la famèa di Cupressaceae che la é da l’Asia e per ès piö precìs da la Cina e da la Corèa e che l’è stacia portada ‘n Eüropa ‘n del méla e sèt (1.700) e piö tarde ‘n America de dovrà per ornamét ‘n di giardì.
Vaucluse (dipartiment)
El dipartimènt de Vaucluse (nömer identificatìf: FR-84) l'è furmàt de 3 circondàre (en fransés: arrondissements), 24 cantù e 151 cümü. I circondàre i è: Avignon, Apt, Carpentras. La prefetüra l'è: Avignon.
Thuja orientalis
La Tüia l’è ü sempervért, la crès da i 6 a i 15 méter e de sólet la ciapa öna bèla furma a còno che la tènt a pèrt quando l’è ‘nacc co i agn.
La fòia
I fòie i è piccinine piccinine, facie a scaia, strécie strécie al brochèl/ramelì, metide ‘n quàter file töt intùren; i è bèle érde sura e sóta, fò che ‘n d’ öna quàch varietà a fòia zalda, isè selesiunada per ornamét. I ram i è per lo piö metìcc per impé a diferènsa de la Thuja occidentàlis che la ghi à per lo piö metìcc ‘n pià.
Ol fiùr
La Thuja l’è öna pianta monòica, cioè öna pianta che la gh’à i ‘nfiurescènse maschii e feminii sö la stèsa pianta. Per ès piö precìs la tüia l’a gh’à di infiurescènse dóma feminìi e di ‘nfiurescènse dóma maschii: i prime i è di còni ércc arsènt, chèi maschii i è pò a lur di còni però mia piö lónch de 2 milìmetèr e de culùr zaldàstr che i se dèrf ‘n Avrìl e che i se tróa só la pónta di ramelì.
Ol fröt
Ol fröt l’è ü strobilo che l’ gh’à la forma d’ün öf fai sö da 6 – 8 iscaie con d’öna bèla pónta ultada ‘n dré compàgn d’ü rampì. Ol fröt pò ‘l diènta marù e l’ se dèrf fò per lasà ‘ndà la somèsa. Ol fröt co i scaie co la pónta a rampì l’è ü caratèr particulàr de la Thuja orientalis e l’ rènt belfà cognòsela e mia confóndela.
Come dovrala
La tüia la è buna per ornamét, piantada desperlé o suertöt in fila per fà di sése, desà che la sopórta bé ol tai; la preferés ès metida al sul e ès pinatada ‘n d’ü teré bel frèsch e ömet.
De mia confónt
La Thuja orientalis l’è mia de confónt con la Thuja occidentalis che pör la ghe sömèa e con la Thuja plicata.
Venaria Reale
Venaria Reale (en piemontés: La Venerìa) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 34.777 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 1739 ab./km². El cunfìna coi cümü de Robassomero, Caselle Torinese, Druento, Borgaro Torinese, Torino, Pianezza, Collegno.
Mezzojuso
Mezzojuso l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Palermo. El g'ha presapóch 3.061 abitàncc, 'na superfìce de 49 km² e 'na densità de 62 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campofelice di Fitalia, Cefalà Diana, Ciminna, Corleone, Godrano, Marineo, Villafrati.
Schenkenzell
Schenkenzell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rottweil. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.14 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Schenkenzell el se tróa de la bànde de la Forèsta Négra a 'na altèsa de 361 méter sura 'l leèl del mar.
Vaunaveys-la-Rochette
Vaunaveys-la-Rochette l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Crest-Nord, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 21.93 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 193 méter a 'na altèsa màsima de 808  méter söl leèl del mar.
Varz
Varz (Varzi in talian) l'è un cumün de 3.460 abitant int la pruincia de Pavia. U se tröva int l'Ultrepò Paves, int una conca in mezz a la vale Stafura, a la drita del rial, ins la statal del Penes. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cumün de Varz al cunfìna coi comün de Bagnèra, Fabrica Cüron (AL), Gremiasch (AL), Minchinigh, Pont Niza, Rumagnes, Santa Margarita, Val Nisa, Valverda, Zavataré.
Varz l'è famusa per el so salàm in tüta la Lumbardia 'ntrega.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Varz l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Stazion de Croeussa-Fontanej
La Stazion de Croeussa-Fontanej a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt con la Region Piemont.
Canosa Sannita
Canosa Sannita l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Chieti. El g'ha presapóch 1.509 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 108 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ari, Arielli, Crecchio, Giuliano Teatino, Orsogna, Tollo.
Barass
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Barass l'è mostraa in la tabella chi de sotta
617
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Staiti
Staiti l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 395 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 26 ab./km². El cunfìna coi cümü de Africo, Bova, Brancaleone, Bruzzano Zeffirio, Palizzi.
San Barnaba (Villa de Ciavenna)
San Barnaba (in dialett villasch: ['barnabɛ] ) l'è ona frazzion del comun ciavennasch de Villa, in de la Provincia de Sondri. A l'è on paesin de montagna, che 'l se troeuva a sud-est del center comunal, minga delongg del confin con la Svizzera.
Castell de Briona
El Castell de Briona a l'è 'na fortificazion de la città de Briona. I primm testimonianz de la soa esistenza hinn del 1140, quand che 'l deventa possess del Guido III de Biandraa. In del 1356 el deventa proprietà di Viscont e in del 1363 a l'è sacchegiaa de l'Albert Sterz. In del 1449 i Sforza el dann el castell e 'l sò contad 'me feud ai Torniell. In del 1864 a l'è ceduu al general piemontes Paolo Solaroli, che trii agn dopo l'è nominaa del Re marches de Briona.
Noceto
Noceto (en emilià: Nozèi) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Pàrma. El g'ha abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 79 km², per 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Collecchio, Fidenza, Fontanellato, Fontevivo, Medesano, Parma.
Madiswil
Madiswil a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Oberaargau, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.8 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Palikirus cosmetus
Palikirus cosmetus al é una specia de gàstropod in la famèja di Charopidae. Al é endémich in Micronesia.
Madiswil
Al prim de ginee del 2011 Kleindietwil e Leimiswil hinn staa agregaa al cumün de Madiswil.
Monesiglio
Monesiglio (en piemontés: Munisij) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 752 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 63 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camerana, Gottasecca, Mombarcaro, Prunetto.
Vauda Canavese
Vauda Canavese (en piemontés: Vàuda) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 1.410 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 201 ab./km². El cunfìna coi cümü de Busano, Rocca Canavese, Barbania, San Carlo Canavese, Front, San Francesco al Campo.
Stazion de Genova Quinto al Mare
La Stazion de Genova Quinto al Mare a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Gränichen
Gränichen (Gräneche in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Aarau in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 17.21 km², e al se tröva a una altitüden de 410 meter sura al livel del mar.
Stazion de Genova Quinto al Mare
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Gränichen
El cumün de Gränichen a l'è tacaa ai cumün de Hunzenschwil, Muhen, Oberentfelden, Schafisheim, Seon, Suhr, Teufenthal, Unterkulm.
Kinsau
Kinsau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landsberg am Lech. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.44 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kinsau el se tróa a 'na altèsa de 664 méter sura 'l leèl del mar.
Varisella
Varisella (en piemontés: Varisela) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 690 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Viù, Vallo Torinese, Fiano, La Cassa, Val della Torre, Givoletto.
Alairac
Alairac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Durban-Corbières, del circondàre (arrondissement) de Narbonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 189 méter a 'na altèsa màsima de 533 méter söl leèl del mar.
Var (dipartiment)
Var l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Provence-Alpes-Côte d’Azur, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 5,973 per 'na densità de 0 Ab./km².
Alairac
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Alairac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Var (dipartiment)
El dipartimènt de Var (nömer identificatìf: FR-83) l'è furmàt de 3 circondàre (en fransés: arrondissements), 43 cantù e 153 cümü. I circondàre i è: Toulon, Brignoles, Draguignan. La prefetüra l'è: Toulon.
Pellegrino Parmense
Pellegrino Parmense (en parmesà: Pelegré) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Pàrma. El g'ha presapóch 1.286 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 82 km², per 'na densità de 16 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bore, Medesano, Salsomaggiore Terme, Varano de' Melegari, Vernasca (PC).
Stazion de Borbanee
La Stazion de Borbanee a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt con la Region Piemont.
Bardell
Del primm de sginee del 2023 l'è part del noeuv comun de Bardell con Malzess e Bregan.
El paes el gh'aveva dò frazion, ciamaa I Casasc e Logasc.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Bardell l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Valprato Soana
Valprato Soana (en piemontés: Valprà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 127 abitàncc, 'na superfìce de 70 km² e 'na densità de 2 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cogne (AO), Champorcher (AO), Ronco Canavese, Traversella, Vico Canavese.
Thuja
Thuja l'è 'n zèner de piànte de la famèa di Cupressaceae: i spèce piö 'mportante i è:
Stazion de Genova Quarto dei Mille
La Stazion de Genova Quarto dei Mille a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Campestre-et-Luc
Campestre-et-Luc l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alzon, del circondàre (arrondissement) de Vigan e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 38.1 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 502 méter a 'na altèsa màsima de 914 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Campestre-et-Luc l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Val-d'Oise
Val-d'Oise l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Île-de-France, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 1,246 per 'na densità de 0 Ab./km².
El dipartimènt de Val-d'Oise (nömer identificatìf: FR-95) l'è furmàt de 3 circondàre (en fransés: arrondissements), 39 cantù e 185 cümü. I circondàre i è: Cergy, Argenteuil, Pontoise, Sarcelles. La prefetüra l'è: Cergy.
Béréziat
Béréziat l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Montrevel-en-Bresse, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 185 méter a 'na altèsa màsima de 213 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Béréziat l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Obermeitingen
Obermeitingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landsberg am Lech. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 9.93 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Obermeitingen el se tróa a 'na altèsa de 575 méter sura 'l leèl del mar.
618
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Marineo
Marineo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Palermo. El g'ha presapóch 6.948 abitàncc, 'na superfìce de 33 km² e 'na densità de 211 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bolognetta, Cefalà Diana, Godrano, Mezzojuso, Misilmeri, Monreale, Santa Cristina Gela, Villafrati.
Georgetown, South Carolina
Georgetown a l'è la terza cità püssee vegia del Sud Carolina e de la cuntea de Georgetown County. La gh'ha 8.950 abitant (2000).
La cità la se tröa in sü la Winyah Bay a la cunflüenza di fiüm Pee Dee, Waccamaw, e Sampit River. Georgetown a l'è el segunt port del Sud Carolina cun püssee de 960.000 tunelad de materiaj ogni ann.
Habsburg (AG)
Habsburg a l'è un cumün svizzer del distret de Brugg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 2.23 km², e al se tröva a una altitüden de 470 meter sura al livel del mar.
El cumün de Habsburg a l'è tacaa ai cumün de Brugg, Hausen, Scherz, Schinznach-Bad.
L'andament storegh de la popolazion de Habsburg l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Massacher del Reoport de Lod
El Massacher del Reoport de Lod l'è staa on attacch terroristegh faa a Tel Aviv, in del reoport de la zona de Lod, incoeu ciamaa Ben Gurion, el 29 de magg del 1972 da di member de l'Armada Rossa Giapponesa per cunt del Front de Liberazion de la Palestina.
Vist che la sicurezza israeliana l'era preparada a 'n attacch palestines i terrorista giappones han lassaa senza 'na tattega i isreaelian, soratutt grazia a la sò tattega suicida.
I terrorista hinn rivaa in del reoport vestii a l'occidental e cont l'Air France e cont di custodi di viorin che gh'even dent di mitrajett cecoslovacch VZ 58 senza el calz, e donca han scominciaa a sbarà senza ritegn. Han coppaa 26 personn e n'han ferii 78.
Du di terrorista hinn mort, vun per el foeugh di guardij e vun suicida cont una granada, 'n alter inveci l'è restaa ferii ma el s'è salvaa e l'ha ciappaa l'ergastol, ma l'è staa liberaa in del 1985.
Daniel Feuerriegel
Daniel Feuerriegel l'é un atür australian nasüü a Sydney, Australia, ül 29 d'Utubar dal 1981 e cresüü a Brisbane, semper in Australia. L'é stò co-prutagunista da Spartacus: Blood and Sand, da Spartacus: Vengeance e da Spartacus: War of the Damned in dal ròl dal gladiatur germanic Agron.
Sinopoli
Sinopoli l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 2.329 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 93 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cosoleto, Oppido Mamertina, Roccaforte del Greco, Roghudi, San Procopio, Sant'Eufemia d'Aspromonte, Scilla.
Palline micramyla
Palline micramyla al é una specia de gàstropod in la famèja di Charopidae. Al é endémich in Micronesia.
Polesine Parmense
Polesine Parmense l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Pàrma. El g'ha presapóch 1.509 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 25 km², per 'na densità de 60 ab./km². El cunfìna coi cümü de Busseto, Stagn (CR), Villanova sull'Arda (PC), Zibello.
Thuja occidentalis
La Thuja occidentalis, tüia ‘n Lumbàrt, l’è öna spéce de la famèa di Cupressaceae che la è da l’America e dal Canadà e l’è stacia portada ‘n Eüròpa ‘n del méla e òt (1.800) de dovrà per ornamét ‘n di giardì.
La Tüia l’è ü sempervért, la crès da i 10 a i 15 méter e de sólet la ciapa öna bèla furma a còno che la tènt a pèrt quando l’è ‘nacc co i agn.
La fòia
I fòie i è piccinine piccinine, facie a scaia, strécie strécie al brochèl/ramelì, metide ‘n quàter file töt intùren; i è bèle érde sura e zaldine sóta, i è piö gròse de chèle de la Thuja orientalis e a sfregale i lasa ‘ndà ü bèl pröföm de póm. I ram i è per lo piö metìcc ‘n pià a diferènsa de la Thuja orientalis che la ghi à per lo piö metìcc per impé.
Ol fiùr
La Thuja l’è öna pianta monòica, cioè öna pianta che la gh’à i ‘nfiurescènse maschii e feminii sö la stèsa pianta. Per ès piö precìs la tüia l’a gh’à di infiurescense dóma feminìi e di ‘nfiuresènse dóma maschii: i prime i è di còni zalcc - marù, chèi maschii i è pò a lur di còni de culùr zaldàstr sfömacc de rós che i se dèrf ‘n Avrìl e che i se tróa só la pónta di ramelì.
Come dovrala
La tüia la è buna per ornamét, piantada desperlé o suertöt in fila per fà di sése, desà che la sopórta bé ol tai; la preferés ès metida al sul e ès pinatada ‘n d’ü teré bel frèsch e ömet. La Thuja occidentalis la sopórta mèi ‘l frècc de chèla orientalis.
De mia confónt
La Thuja occidentalis l’è mia de confónt con la Thuja orientalis che pör la ghe sömèa e con la Thuja plicata.
Monasterolo di Savigliano
Monasterolo di Savigliano (en piemontés: Monastireu) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 1.171 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 78 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cavallermaggiore, Ruffia, Savigliano, Scarnafigi.
Crecchio
Crecchio l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Chieti. El g'ha presapóch 3.153 abitàncc, 'na superfìce de 19,36 km² e 'na densità de 161 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arielli, Canosa Sannita, Frisa, Ortona, Poggiofiorito, Tollo.
Mondovì
Mondovì (en piemontés: Ël Mondvì) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 21.687 abitàncc, 'na superfìce de 87 km² e 'na densità de 249 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bastia Mondovì, Briaglia, Carrù, Cigliè, Magliano Alpi, Margarita, Monastero di Vasco, Morozzo, Niella Tanaro, Pianfei, Rocca de' Baldi, Vicoforte, Villanova Mondovì.
Valperga
Valperga (en piemontés: Valperga) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 3.136 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 285 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castellamonte, Cuorgnè, Pratiglione, Prascorsano, Salassa, Pertusio, Rivara, San Ponso.
Palline notera
Palline notera al é una specia de gàstropod in la famèja di Charopidae. Al é endémich in Palau.
Silvio Berlusconi
El Silvio Berlusconi (Milan, 29 setember 1936 - Milan, 12 giugn 2023) l'è staa on imprenditor e politegh italian, fondador del Popol de la Libertà e de Forza Italia e President del Consili di Minister italian per quater mandaa. L'è staa vun di pioner de la television privada in Italia, e l'è popolarment ciamaa Cavaliere, soranomm inventaa del Gianni Brera, perchè 'l gh'ha avuu l'onoreficenza de Cavalier del Lavorà.
Biografia
Primogenit de 'na familia de la piccola borghesia milanesa, l'ha passaa la soa infanzia in la bassa bosina, in tra Saronn e Lomazz, indova che l'è staa durant de la guerra e l'ha vist no el pader, Luis, dirigent de la Banca Rasini refugiaa in Isvizzera per trii agn a Eriswil. La mader, Rosa Bossi, l'era 'na casalinga e, in precedenza, secretaria a la Pirelli.