cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vlasatice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Bidens
Bidens L., 1753 (en bresà: furbizìna) l'è 'n zèner de piànte erbàcee anöàle o perèni che fà part de la famìa botànica de le Asteraceae.
I è piànte zoocore che völ dì che la sò somésa la se tàca ai vistìcc, al pél dei animài o a le pène dei ozèi e i è trasportàde isé vèrs dele zòne nöe de colonizà. En chèsta maniéra le spéci del zèner Bidens i è riàde a creà colònie pò a gran distànse e 'nfìna a tacà sö ìzole 'n mès ai océani. Vergöne de chèste se le tróa en teretóre limitàcc e divèrse i è al dé d'encö en perìcol de estinsiù, per ezèmpe endèle ìzole Hawaii. Per vìa de l'asènsa de mamìfer natìd en chèste ìzole, quach vergöna de le spéci de Bidens de le ìzole oceàniche le g'ha la somésa che g'ha de méno de pelacì per tacàs e al sò pòst le g'ha svelöpàt dele caraterìstiche che i a àidia a éser trasportàde del vènt.
Tasonomìa
upright=2.3|350px|thumb|Cladogràma Bidens-Coreopsis (gh'è segnat 'na quach spéce spontànea che se tróa söl teretóre italià) El zèner Bidens l'è 'mparentàt de vizì col zèner Coreopsis, e 'n sèrti càzi l'è difìcil determinà se 'na dàta spéce l'è de cunsiderà de 'n zèner o de l'óter; en piö, par che 'l zèner el sàpe mìa monofilétich.
Distribusiù e habitat
Le spéci del zèner Bidens i è distribüìde endèle zòne tropicài e 'ndèle regiù càlde temperàde de töt el mónt. Le piö tàte de le spéci se le tróa endèle Amèriche, en Africa, e 'n Polinézia. Ghe n'è vergöne pò a 'n Europa e 'n Asia.
L'habitat tìpich i è i pòscc ömecc, i pracc palüdus, le spónde de le póce e dei córs de àiva, ma apò zòne a égher (sèrte spéci i è cunsideràde 'nfestàncc).
De le 11 spéci spontànee de la flòra italiàna, apéna sich le crès sö le Alp. La tabèla ché sóta la mèt en evidènsa 'na quach informasiù a mèret de l'habitat, de le caraterìstiche del teré e de la distribusiù de le spéci alpìne.
Lontzen
Lontzen a l'è 'na città del Belgi, part de la Comunità Germanofona del Belgi. A l'è ministrativament dent a la Provincia de Liegi, part de la Vallonia.
El gh'ha 5'175 abitant, l'è grand 28.73 km² e 'l confina cont.
Oberbuchsiten
Oberbuchsiten a l'è un cumün svizzer del distret de Gäu. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 9.37 km², e al se tröva a una altitüden de 442 meter sura al livel del mar.
El cumün de Oberbuchsiten a l'è tacaa ai cumün de Balsthal, Egerkingen, Holderbank, Kestenholz, Neuendorf, Niederbuchsiten, Oensingen.
Fuentelviejo
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Zlaté Hory
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Jeseník.
El gh'ha el status de cità.
Gaspard Augé
upright|miniatura El Gaspard Augé (nassüü el 21 de Magg 1979 a Besançon), a l'è vün di dü member del grüp frances de müsega eletroniga Justice, insema al Xavier de Rosnay.
El Gaspard l'ha anca faa el disegnadur grafich cunt el pseudonim "Gaspirator" cunt un stil retru-fütürista. Adess al culabura al design di majet per la Sixpack France.
Brig-Glis
Brig-Glis (Briga-Glis 'n italià; Brigue-Glis en fransés) a l'è un cumün svizzer del destret de Briga, in del Canton Vales. La süperfis del teritori del cumün l'è de 38.0 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
miniatura|manzína|Center de la citaa El cumün de Brig-Glis al se tröva a una altitüden de 691 meter sura 'l nivel del mar e l'è tacaa ai cumün de Lalden, Mund, Naters, Ried-Brig, Simplon, Termen, Visp, Visperterminen.
L'Istoria del Paes
El cumün de Brig-Glis l'è nassüü 'l 1° de Sgenee del 1973 de la füsiun di cumün de Brig, Glis (insem al vilasgin ciamaa Gamsen) e Brigerbad. De chel di li el paes la'ha müdaa cera grazzia al desvelüp edilizzi pütost fort, suratüt in de la frassiun de Glis. Già in de l'etaa de mezz el riaa del lögh, ciamaa Saltina, 'l straripava e 'l lagava tüt el paes. L'ültema volta che la Saltina l'è gnüda föra de l'àrgen l'è staa in del 1993 quand che l'agua l'è rivada sü finn in scima a la stassiun. La roba menada sü de l'agua l'ha faa sü un mutin adoss a la stassiun che l'era volt 3 meter. In del 1997 l'han faa sü in paes vün de quij punc che 'l va sü e sgiò insci de limità i dagn de l'agua volta.
Democrazzia minga liberala
Per democrazzia minga liberala se intend un sistema che l'è una democrazzia, in del sens che i citadin poden andà a votà, ma che 'l respeta no la pupart di robe che caraterizen una democrazzia liberala, compagn de la libertà de stampa, de l'informazzion in sui robe che 'l fa el governo, che despess el respeta comunque, nominalment, la Costituzzion, anca a cambiàlla cont un stil de governo pussee autoritari.
Di classegh esempi a inn, anca se muden in termin de autoritarismo, la Russia del Vladimir Putin, el Singapor sota el Partid d'Azzion del Popol, la Turchia sota el Recep Tayyip Erdoğan, la Polonia sota Dirit e Giustizzia e l'Ongaria del Viktor Orbán.
Strada de prima class 10 (Slovachia)
La  a l'è una strada de prima class de la Slovachia longa 29.6 km.
Bildein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Villafranca de Ebro
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Buttapietra
Buttapietra (Butapiera in vèneto) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g'ha presapóch 5.800 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 17,19 km², per 'na densità de 341 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castel d'Azzano, Isola della Scala, Oppeano, San Giovanni Lupatoto, Verùna, Vigasio.
Reoport de Berghem-Oeuri
miniatura|El logo del reoport miniatura|Mapa del reoport El Reoport de Berghem-Oeuri (IATA: BGY, ICAO: LIME), ciamad ofizzialament Aeroporto Internazionale Il Caravaggio (Reoport Internazzional "El Carevasg"), cognossud anca cont el nom comercial de Milan Bergamo Airport, l'è on reoport internazzional italian civil e militar sit a Oeuri, aproeuv de Berghem, in Lombardia, ch'el serviss l'area metropolitana de Milan, insema ai reoporcc de Milan-Malpensa e Milan-Linad. L'è vuna de tre bas prinzipal de Ryanair, e l'è dovrad soratut de compagnie aeree de bas cost. In del 2021, 6'467'296 passager inn passad per el reoport.
El reoport l'è sgestid de SACBO, che 'l partegn parzialament al lavoreri SEA – Aeroporti di Milano.
Atrezzadura
L'aeroport el gh'ha do piste quatade in asfalt e vun terminal con 25 porte de imbarcazzion, 34 banch de registrazzion e ona zona rivade, conligada diretament con la zona partide. El reoport l'è devert 24 ore tucc i dì.
Georgensgmünd
Georgensgmünd l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Roth. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 46.96 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Georgensgmünd el se tróa a 'na altèsa de 358 méter sura 'l leèl del mar.
Sulzburg
Sulzburg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Breisgau-Hochschwarzwald. El teretóre aministràt de la cità l'è de 22.73 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
1423
El 1423 a l'è 'n ann del secol quell de quindes.
Sants Estació (metropolitana de Barcelona)
Sants Estació  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona, interscambi cont i treni regionai di Rodalies de Catalunya.
Interscambi
Stazion de Barcelona Sants Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Follina
Follina (en vèneto: Follina) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Treviso. El g'ha presapóch 3.644 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 152 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cison di Valmarino, Farra di Soligo, Mel (BL), Miane, Pieve di Soligo.
Strada europea E576
La Strada europea E576 a l'è 'na strada europea in Rumania. La conliga Cluj Napoca e Dej e l'è longa 58 km.
Vestamager (metropolitana de Copenhagen)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Copenhagen.
Paolo Gulisano
El Paolo Gulisano (Milan, 27 de masg del 1959) l'è un scritur italian, uriginari de Lech.
Biugrafia
El dutur Paolo Gulisano l'è nassüü a Milan el 27 de masg del 1959 e a növ agn l'è vegnüü a Lech, indue stà de cà amò adess. L'ha faa el Liceu Classegh Lissander Manzun, pö dopu el s'è laüreaa in Medesina e Chirürgia cunt la specializzaziun in Igiene e Medesina preventiva. Passiunaa e insegnant de Storia de la Medesina, al sò lavurà de dutur gh'haa giuntaa là de tanci agn l'ativitaa cultürala de sagista e scritur. L'haa culaburaa cunt diversi giurnai (l'Osservatore Romano, La Pruincia de Comm, il Timone, la Bussola quotidiana, Europaitalia, il Federalismo, Tempi, i Quaderni di Avalon, i Quaderni Padani, Tera Insübra, Vivere!, Arte e Fede). Perdepiö del 2000 a Radio Mater el le ghe stà adree a la trasmissiun Testimoni della fede. L'ha fundaa e l'è Vicepresident de la Società Chestertoniana Italiana; l'haa funda e l'è president de l' ARS de Lecch per i rievucazziun de l'etaa de mezz. L'è anca denter in di asuciazziun cattolegh e identitari e del 2000 l'è President del Centro di Aiuto alla Vita de Lecch, ma roba pussee impurtanta l'è vün di pussee grandi espert al mund del scritur ingles J.R.R. Tolkien.
El sagista
El dutùr Paolo Gulisano l'è un persunagg tra i pussee uriginai de la cultüra in italia: l'haa inviaa là cumè sagista indel 1996 cunt el libèr “Cristeros” (il Cerchio) che el trà a man una pagina desmentegada de la storia del '900: la persecuzziun di cristian indel Messich di agn '20. Pö dopu, cunsiderada la sò passiun per el Tolkien, gh' haa dedicàa al scritur ingles e al sò mund de fantasia diversi articui e i sò liber pussee bèj: La mappa delle terra di mezzo (Rusconi,1997), La mappa del Silmarillion (Rusconi, 1999), Tolkien, il mito e la grazia (Ancora, 2001) e Gli eroi de Il Signore degli Anelli (Ancora, 2003). Dessuramaross el le gh' haa anca passiun 'dree a la cultüra celtega e inglesa iscee l'haa faa vegné fö di vulöm in söl Gilbert Keith Chesterton e l'Hilaire Beloc, in sö la storia de la Scozia e de l'Irlanda e söl San Culumban, gh'haa dà una bela man a la difusiun in Italia di oper del Clive Staples Lewis che de lüü l'haa metüü gió la prima biugrafia in italian (C.S. Lewis tra Fantasy e Vangelo) e l' haa cüraa la biugrafia del scritur viturian George MacDonald che l' è staa quell che l' gh'haa daa di idei bej e bun a i scritur de fantasia del '900. 'Sti liber, insema a quij in sö l'Oscar Wilde (Il ritratto di Oscar Wilde), padre McNabb (Babylondon), el beatt cardinal Newman (J.H. Newman profilo di un cercatore di verità), James Barrie (Alla ricerca di Peter Pan) hann cunsacràa per semper el dutur Paolo Gulisano cumè vün di espert pussee atent a la cultüra e al mund de la Gran Bretagna. I sò opèr de lüü hin féss interesant per el sò sistema de scriv fin e curius. El le niscund mia i sò radis catolegh bej sald che salten fö specialment in di sagg sö i martér mesican (Cristeros), söl papa Pio IX (O Roma o morte), söl sant irlandes Culumban (Colombano un santo per l' Europa), söl patriota tirules Andreas Hofer (el dutur Gulisano, che l' è lumbard, el gh' haa anca urigin tirules da part de mam), füsilàa a Mantua di suldaa de l'imperadur franzes (Andreas Hofer: il Tirolese che sfidò Napoleone). Cumè studiüs de storia de la Medesina el dutur Gulisano l'haa scrivüü un para de liber: Pandemie del 2006, che el rileng la storia di grand epidemei da la pest al'inflüenza di peviun (aviaria) e L' arte del guarire (2011), un uriginala storia de la medesina vardada cunt i occ di sant.
Passaport del Bangladesh
El Passaport del Bangladesh a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Dunavarsány
a l'è un comun del Distret de Szigetszentmiklós, cont una popolazzion de abitant.
Kösching
Kösching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Eichstätt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 55.60 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kösching el se tróa a 'na altèsa de 390 méter sura 'l leèl del mar.
Alizée
thumb|200px|right| Alizée Alizée Jacotey, cugnusüda dumà cunt el nom Alizée (Ajaccio, 21 agust 1984), l'è üna cantant francesa de müsica pop. La sò canzùn pussee famusa l'è stada Moi... Lolita del 2000, che l'ha vendüü ün frach de disch in tücc el mund.
L'inizi e'l primm disch
Alizée l'è stada scuerta da la cantant Mylène Farmer e dal müsicant Laurent Boutonnat, ch'i hin diventàa i sò produtùr.
Il 4 lüj 2000 l'è stada publicada la sò prima canzùn, Moi... Lolita, che l'ha anticipàa la surtida de l'album Gourmandises ("Rob bun de mangià"). La canzùn la gh'ha avüü subit ün frach de success in Europa e in de l'Asia urientàal. In Italia la canzùn e l'album hin vegnüü foeura in del 2002 e i gh'han avüü success anca chì (primm post per la canzùn, che de vintitrì per l'album).
El disch Gourmandises l'ha vendüü in düü ann quater miliùn de copi in tücc el mund. Da 'st'album chì gh'hann tiràa foeura olter canzùn: L'Alizé, Gourmandises e Parler tout bas ("Parlà a bassa vusc'").
Cunt 'stu disch chì Alizée la gh'ha vingiüü ün frach de premi, cumè l'"NRG Music Awards", el "World Music Awards" e l'"M6 Awards".
El segund disch
Anca el sò segund album, Mes Courants Électriques ("I mè curent eletrich"), l'è prodùt da Mylène Farmer e Laurent Boutonnat. L'è stàa publicàa el 18 marz 2003 in Francia e dopu anca in dij olter Paes.
L'album l'è vegnüü foeura insèmm a la canzùn J'en ai marre! ("Mì sun stüfa!"), che l'ha avüü success anca lee in Europa e in de l'Asia urientàal. In Italia la canzùn l'è rivada a la pusiziùn chela de vintitrì e l'album a chela de vintnoeuv.
Da Mes Courants Électriques hin stàa tiràa foeura anca i canzùn J'ai pas vingt ans (Mì gh'ho minga vint ann") e À contre-courant ("Cunter-curent"). Gh'hin anca i versiùn ingles dij canzùn J'en ai marre e J'ai pas vingt ans: i se ciàmen I'm Fed Up! e I'm not Twenty.
Dopu Alizée l'ha tacàa a fà cuncert in gir per la Francia, ch'i gh'hann avüü el "tücc esaurìi".
El terz disch
El 27 setember 2007 l'è vegnüda foeura la canzùn Mademoiselle Juliette ("Signurina Giulièta"), che la gh'ha anticipàa la surtida del terz album de Alizée, ciamàa Psychédélices ("Psiche-delizzi"), publicàa el 3 dicember 2007; 'st'album chì l'è stàa prodùt da Bertrand Burgalat, Daniel Darc, Oxmo Puccino, Jean Fauque e Jérémy Châtelain. In del febrar 2008 l'è stada tirada foeura ün'oltra canzùn, Fifty-Sixty ("Cinquanta-Sesanta").
In Italia 'st'album chì l'e gnanca amò stàa publicàa e'l se sa minga se'l vegnarà foeura.
Olter lavurà sü Alizée
In del 2004 l'è vegnüü foeura'l disch Alizée en Concert, registràa dürant i sò cuncert che la gh'ha fàa in Francia.
In del 2007 l'è stàa publicàa in Messico Tout Alizée, racolta dij sò canzùn pussee famùs.
Vita privada
Alizée la se gh'ha spusada in del 2004 cunt el cantant frances Jérémy Châtelain. I gh'hann üna tusa, Anny-Lee, nasüda el 29 april 2005.
Saint-Fargeau (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 3 bis de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Ibrillos
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Santöàre de la Madóna di Candéle
Ol Santüàre de la Madóna di Candéle l' se tróa a Almèn in Pruìnsa de Bèrghem e l'è stài fai sö pròpe söl bòrd del teràs flüviàl del Brèmb.
Bonnevaux (FR-74)
Bonnevaux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Abondance, del circondàre (arrondissement) de Thonon-les-Bains e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 799 méter a 'na altèsa màsima de 1870 méter s.l.m.
Viničné Šumice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Furmassa
Furmazza (nòm uficiàl in italian: Formazza; Pomatt in walser e in antigh tudesch; Furmassa in ussulan; Formassa in Piemuntes) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Tuponim lucai
Furmassa l'è staa vün di prim sit italian culunizaa dai Walser, che anmò incö cunserven la sua cultüra. Chì de sota hin prupunüü i nom di lucalità e di fraziun del lögh, cun la dubia denuminaziun italiana e walser:
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Furmassa l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Raeren
Raeren a l'è 'na città del Belgi, part de la Comunità Germanofona del Belgi. A l'è ministrativament dent a la Provincia de Liegi, part de la Vallonia.
El gh'ha 10'707 abitant, l'è grand 74.21 km² e 'l confina cont.
Sant'Onofrio
Sant'Onofrio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 3.239 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 180 ab./km². El cunfìna coi cümü de Filogaso, Maierato, Pizzo, Stefanaconi, Vazzano, Vibo Valentia.
Vápenná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Jeseník.
1424
El 1424 a l'è 'n ann del secol quell de quindes.
Paderne
Paderne l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Fuentelsaz
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Paderne
El sò codes statistegh l'è.
Niederried bei Interlaken
Niederried bei Interlaken a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Interlaken-Oberhasli, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.81 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Xavier de Rosnay
El Xavier de Rosnay (nassüü cunt el nom Xavier Dulong de Rosnay  el 2 de giügn 1982), a l'è vün di dü member del grüp frances de müsega eletroniga Justice, insema al Gaspard Augé.
Bernstein (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Le Pin (FR-38)
Le Pin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de de Virieu, del circondàre (arrondissement) de de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 487 méter a 'na altèsa màsima de 767 méter söl leèl del mar.
Niederried bei Interlaken
El cumün de Niederried bei Interlaken al se tröva a una altitüden de 578 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Habkern, Oberried am Brienzersee e Ringgenberg.
Storia
Niederried bei Interlaken l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1291 col nom de Riede.
Villalba de Perejil
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Ghett
Stòria
I ghett a s'hinn spantegaa cont la crodada de l'Imper roman d'Ocident cont i le invasion di barbar che i metteven-sù per protegges i gamb inquand andaven a cavall.
Vegneven dovraa di soldaa, di contadin e di lavorador per protegg la polpa e per minga permett a l'acqua, a la nev e a la palta de intraa in di scarp. Comè fass de tessuu resistent ciamaa moletiee faseven part di divis de l'infantaria; a hinn anmò incoeu part de l'equipagiament da battaja e in di divis da parada.
I ghett a hinn ona part di costumm tradizionai di òmen, comè in di costumm sard putost che quij di butteri (i cavalant toscan).
Struttura
right|thumb|Ghett da equitazzion. I modej pussee sempliz a hinn formaa d'on tubo da infilà, o d'on rettangol, che se sara cont lazz o fibbi, da quattà-attorna a la polp. I modej pussee complicaa gh'hanno ona part che la sporg comè on becch d'òcca per quattà el còll del pee e permett on racòrd mïô, e donca ona mïora protezzion, intra la caviggia e la scarpa. On lazz, che 'l conliga i laa passand sòtta el zoccol pasmà el tacch, tegn i ghett in posizzion e permett minga de tornà-sù sora la gamba.
Poden vess in: pell, felter, lana, tessuu e material plastigh. I ghett modern dovren tecnofiber e artifizzi tecnologegh per la chiusura comè: velcher, elastigh, botton automategh, zainer, cavett d'azzaa, clipp.
I ghett a hinn dovraa assee in orientament e in alpinism per protegges di spin inquand se camina o corr in di bosch, e permetten minga a la nev d'intraa in di scarpon inquand se camina sora la nev o 'l giazz.
Uòss
I uòss a hinn on tipo de ghett bass che proteggen la caviggia, quatten-sòtta la part pussee in alt de la scarpa e la part pussee bassa de la polpa, inscì da dà ona protezzion al pont de congiunzion intra la calzadura e i colzon.
Vážany (Zlín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Passaport del Burundi
El Passaport del Burundi a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Kammerstein
Kammerstein l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Roth. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 37.11 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kammerstein el se tróa a 'na altèsa de 424 méter sura 'l leèl del mar.
Weiherhammer
Weiherhammer l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neustadt an der Waldnaab. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 39.89 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Weiherhammer el se tróa a 'na altèsa de 394 méter sura 'l leèl del mar.
Red di filobus de Milan
La red di filobus de Milan a l'è componnuda de quatter lign:
I lign N90 e N91 effettuen el servizzi de nocc.
Stòria
El primm filobus a l'è staa proeuvaa in del 1906, inquand, in ocasion de l'Esposizion Internazionala, la Societaa per la Trazion Elettrica ha mettuu giò ona linia che la percorreva el cios attorna i pavion de la Piazza d'Armi, menter el primm servizzi regolar cittadin a l'è del 1933, cont l'avertura de la linia 81 (Piazza Spotorno - Piazza Derghen).
Stazion de Zola Centro
La Stazion de Zola Centro a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la.
Red di filobus de Milan
Stòria
In di agn depos la red la s'è desveluppada a la svelta, cont el pientament di lign radiaj e tangenziaj. Anca la noeuva circolara esterna (CE, poeu 90/91) a l'è stada realizzada comè linia de filobus.
A mitaa di agn 70 el se voeureva fà deventà la circolara 90/91 in ona linia de tram svelta,. Donca a hinn staa traa-via i lign aer e tant lign a hinn staa mudaa in lign de corrier normaj. Precisament:
Stazion de Zola Centro
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S2A del servizzi ferroviari metropolitan de Bologna de la Trenitalia Tper.
Red di filobus de Milan
Stòria
In di agn depos, anca a causa del bandonament del progett del tram per la linia 90/91, a l'è staa faa puu nissun intervent sora la red, foeura d'on quaj cambiament picinin de percors.
Stazion de Zola Centro
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Red di filobus de Milan
Stòria
I sforz a hinn staa concentraa sora el sveltiment di lign, cont la realizzazion de corsii riservaa. I progett per el slongament de la red a hinn mai andà oltra el staa sempi propòst.
Oensingen
Oensingen a l'è un cumün svizzer del distret de Gäu. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 12.03 km², e al se tröva a una altitüden de 465 meter sura al livel del mar.
Ippolita Maria Sforza
L'Ippolita Maria Sforza (Peser, 18 de april 1445 - Napoli, 20 de april 1484) a l'è stada 'na nobildonna fioeula del Franzesch Sforza e de la Bianca Maria Vescont, deventada Duchessa de Calabria per el matrimoni cont l'Alfons II de Aragona, ma a l'è morta prima de deventà Regina de Napoli. El sò fioeu Ferdinand l'è deventaa poeu Re e la fioeula Isabella la s'è maridada cont el Gian Galeazz Maria Sforza e l'è deventada duchessa de Milan e de Bari, menter 'l fioeu Peder a l'è deventaa prenzip de Rossan.
La Madunina
La Madunina l'è una di cansón sìmbul de Milàn, scrìta da Giuánn D'Anzi in del 1935.
Storia
In del 1934 D'Anzi el feva el pianista in del lucàl Pavillon dorè. Tütt i cliènt i ghe dumandevùn semper de cantà i cansòn napuletane e una sera d'utuber la vursüd scrìu Oh mia bela Madunina, cun un po' de irunia e tant amùr per la sò cità.
Chi l'ha cantada
Tra i tanti ch'i hann cantad Oh mia bela Madunina, ricurdèm:
Bataja de Crevola
La bataja de Crevola l'è stada combattuda el 28 de april del 1487 in tra i soldaa del Ducaa de Milan e quei svizzer (Canton Vales).
La Madunina
Paròl
Oh, mia bella Madonnina, che te brìlet de lontan, tüta d'ora e piscinina tì te dòminet Milan; sòtt a tì se viv la vita, se sta mai coi man in man, canten tucc "Lontan de Napoli se moeur" ma poeu i vegnen chì a Milan!
Bataja de Crevola
La bataja
Al temp a gh'era ona granda rivalità in tra i ossolan e i abitant del vesin Canton Vales. L'Ossola la partegniva al Ducaa de Milan, intant che 'l Vales l'era sotta el domini del princip-vescov de Sion (al temp, el Jost von Silenen). Dopo on quai sconter in de la Val Dever, el vescov l'ha deciduu de passà ai maner pussee fort e de conquistà tutta la vall. In del 1487 el vescov, insemma ai sò leaa svizzer, l'è marciaa fina a Domm. El sò esercit l'era spartii giò in tre colonn: vuna (de valesan) la rivava de la Val Dever, on'altra (de svizzer) l'è passada de la Vall Antigori, e l'ultema (semper de svizzer) l'è partida de la Val Bognanch. In tutt a gh'era circa 4.500/6.000 omen, contra i 500/600 soldaa milanes. Inscì i svizzer hinn staa bon de ciappà vari posizion strategich. Ma on bell moment gh'è rivaa i rinforz de Milan, che hann costringiuu i svizzer a retiràss arent al pont de Crevola el 27 de april. El dì dopo i milanes, comandaa del Giovann I Boromee, hinn staa bon de batt i svizzer e scasciài via de la vall.
Conseguenz
La vitoria milanesa l'ha frenaa per on poo i ambizion svizzer in su l'Ossola, e l'è stada ona sort de rivincita dopo la batosta de la bataja de Sgiornigh. In di agn dopo i valesan gh'hann provaa ancamò 'na quai volta a conquistà la vall, ma hinn staa battuu in del 1494.
La Madunina
Paròl
Adess gh'è la canzon de Roma maggica de Nina, er Cupolone, Rügantin; se sbàtten in del Tever, robba tragica: esageren, me par, on ciccinin; speremm che vegna minga la mania de mettes a cantà "Malàno mia!".
Oh, mia bella Madonnina, che te brillet de lontan, tutta d'ora e piscinina tì te dominet Milan; sì, vegnii senza paghüra, nun ve slongaremm la man! Tütt el mond a l'è paes, a semm d'accord, ma Milan l'è on gran Milan! </Poem>
Voeusger
Voeusger o anca Oeusger (Ozzero) l'è on comun de la Provincia de Milan che 'l cunta 0 abitant. Voeusger el se troeuva a sud de Milan, vers la Provincia de Pavia, e la gh'ha dò frazion: Bugh e Scioria Veggia.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Voeusger l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
1426
El 1426 a l'è 'n ann del secol quell de quindes.
Vlčice (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Jeseník.
Amagerbro (metropolitana de Copenhagen)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Copenhagen.
Dánszentmiklós
a l'è un comun del Distret de Cegléd, cont una popolazzion de abitant.
Ibeas de Juarros
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Veverské Knínice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
San Nicola da Crissa
San Nicola da Crissa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 1.601 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 84 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capistrano, Filogaso, Torre di Ruggiero (CZ), Vallelonga.
Dialett bass germanich
El dialett bass germanich a l'è l'insemma di dialett de transizion in tra el Limburghes e la lengua riuparia, parlaa soratutt in la Comunità Germanofona del Belgi, in la zona de l'Eupen-Malmedy. L'è parlaa circa de Voeren a Plombières a Eupen.
In frances a l'è ciamaa anca "francon carolingg", degià che l'éra parlaa a la cort de Carlo Magn.
1428
El 1428 a l'è 'n ann del secol quell de quindes.
Vápenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Titisee-Neustadt
Titisee-Neustadt l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Breisgau-Hochschwarzwald. El teretóre aministràt de la cità l'è de 89.66 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Titisee-Neustadt el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra, a 'na altèsa de 849 méter sura 'l leèl del mar.
Le Poujol-sur-Orb
Le Poujol-sur-Orb l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Gervais-sur-Mare, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.58 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 162 méter a 'na altèsa màsima de 380 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Poujol-sur-Orb l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Versc
Versc (Verscio) l'è una fraziun del cumün tesines de Terre di Pedemonte, in del distret de Lucarn. A l'è staa un cumün indipendent fina al 2012.
Corn
I corn hinn i part de l'anatomia de certi besti. I vegnen in su la crapa e hinn faa de material ben similar a quel di òss.
La gent l'ha drovaa i corn di besti in tanta maner come strument musical o come arnes per metegh denter la polvar de sbar o 'l cudé.
Tauriers
Tauriers l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Largentière, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 219 méter a 'na altèsa màsima de 503 méter s.l.m.
Villalengua
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Brian T. Delaney
thumb|El Delaney in del [[2016]] El Brian Thomas Delaney (Philadelphia, Pennsylvania, 17 de november del 1976) l'è on comegh e attor american.
Fontanelle
Fontanelle (en vèneto: Fontanełe) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Treviso. El g'ha presapóch 5.471 abitàncc, 'na superfìce de 35 km² e 'na densità de 156 ab./km². El cunfìna coi cümü de Codognè, Gaiarine, Mansuè, Oderzo, Ormelle, San Polo di Piave, Vazzola.
Strada de prima class 11 (Slovachia)
La  a l'è una strada de prima class de la Slovachia longa 36.8 km.
Bozent
El Bozzent (Bozzente in Italian) a l'è on riaa de la Lombardia occidental longh 37 chilòmeter. El nass arent ad Appian e a Castelnoeuv, in Provincia de Còmm. In del sò cors l'è alimentaa de on mucc de affluent e 'l traversa i provincc de Còmm, Vares e Milan, anca se in certi part, vist che 'l gh'ha de passà per zònn molto abitaa, el scorr sòtta el nivell di strad e di cà. El Bozzent el finiss el pròppi cors a Rò, indè l'entra in de l'Olòna, del qual l'è l'affluent pussee important (insema al Lura). Purtròpp l'è fess inquinaa.
Affluent
A hinn affluent del Bozzent i riaa Val de Mugg, Vaiadiga, Lambarin, Fòss di Val e Antiga. Inoltra en eren affluent, prima che 'l percors del Bozzent el fuss deviaa per evità di inondazion, anca el Cao (in Italian Gradeluso, Gradaluso o Bozzentino) e 'l Raboeu (Italian: Fontanile di Tradate).
Huérmeces
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Pré Saint-Gervais (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 bis de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Magadign
"Magadign senza furtüna: d'invern senza sù, d'estaa senza lüna"
- Pruverbi ticines
Magadin (Magadign in de la prunüncia lucala, un temp adiritüra Magadün; Magadino in Italian) a l'è un ex-cumün svizzer del distret de Locarno. in del Canton Tesin. In del 2010 al gh’eva pressapoch 1604 abitant e una süperfiss de 7.3 km², e al se tröva a una altitüden de 196 meter sura al livel del mar.
In del Ginee del 2010, insema cunt i cumün de Cavian, Conton, Gera, Indemen, Piazzögna, San Nazzaro, Sant'Abbondio e Vira l'ha furmaa el cumün növ de Gambarögn.
Metropolitana de Marseja
Red
La red metropolitana de Marseja a l'è componnuda de dò lign:
Veverská Bítýška
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Padrón
El sò codes statistegh l'è.
Mörnsheim
Mörnsheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Eichstätt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 33.48 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Mörnsheim el se tróa a 'na altèsa de 408 méter sura 'l leèl del mar.
Caprino Veronese
Caprino Veronese (Cavrin in vèneto) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g'ha presapóch 7.493 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 47,3 km², per 'na densità de 159 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brentino Belluno, Costermano, Ferrara di Monte Baldo, Rivoli Veronese, San Zeno di Montagna.
Rednitzhembach
Rednitzhembach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Roth. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 13.01 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Rednitzhembach el se tróa a 'na altèsa de 327 méter sura 'l leèl del mar.
Reppresentanza de la Comunità Germanofona a Bruxelles
La gh'ha el roeul de collaborà e coordinàss cont i àlter Comunità e Region del Belgi, cont i àlter Region europee e cont la familia reala per i question che revarden el Belgi oriental.
Maqina usadell
Una maqina usadell l'è una maqina dovrada per eseguir dei lavorazion mecanege, o dei olter process repetitiv, cond precision e potenza adate. L'è un mez de produzion destinad a sostegnir un usadell fissad, mobel o rœdant, e a dar-g un movement per lavorar o deformar un component fissad sora una tavola ferma o mobela.
Dei esempe de maqine usadei i è:
Stazion de Zola Chiesa
La Stazion de Zola Chiesa a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la.
Vidnava
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Jeseník.
Stazion de Zola Chiesa
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S2A del servizzi ferroviari metropolitan de Bologna de la Trenitalia Tper.
Vidnava
El gh'ha el status de cità.
Stazion de Zola Chiesa
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Lergravsparken (metropolitana de Copenhagen)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Copenhagen.
Fuentelahiguera de Albatages
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Badersdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
1430
El 1430 a l'è 'n ann del secol quell de quindes.
San Gregorio d'Ippona
San Gregorio d'Ippona l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 2.338 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 195 ab./km². El cunfìna coi cümü de Francica, Jonadi, San Costantino Calabro, Vibo Valentia.
Wolfwil
Wolfwil a l'è un cumün svizzer del distret de Gäu. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 6.86 km², e al se tröva a una altitüden de 427 meter sura al livel del mar.
El cumün de Wolfwil a l'è tacaa ai cumün de Fulenbach, Kestenholz, Murgenthal (AG), Neuendorf, Niederbuchsiten, Schwarzhäusern (BE), Wynau (BE).
Pinsot
Pinsot l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Allevard, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Pinsot l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Vyškovec
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Bonneville (FR-74)
Bonneville l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. L'è capolöch del cantù e del circondàre (arrondissement) omònim. El se tróa 'ndèl dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 27.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 450 méter a 'na altèsa màsima de 1877 méter s.l.m.
Linia M5 (metropolitana de Milan)
Fada su comé metropolitana lingera a guida automatica, l'è la prima del gener a Milan e vuna di primm in Italia. L'è generalment ciamada linia lilla, per via del color doperaa in di treni e in di mapp.
La incrosa la linia 1 a Lotto, la linia 2 a Garibaldi FS e la linia 3 a Zara.
Casaleone
Casaleone (Caxelon in vèneto) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g'ha presapóch 5.906 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 38,28 km², per 'na densità de 155 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cerea, Gazzo Veronese, Ostiglia (MN), Sanguinetto.
Grindadráp
miniatura|drita La Grindadráp l'è ona tradizion di Isol Faroe, che la consist in del coppà di balenn per poeu divid i tocch de carna.
Storia
La Grindadráp la gh'è semper stada in de la storia faroensa, 'me in tucc i terr de coltura norvegesa. I font storegh mostren che i balen hinn staa vun di element fondamentai del mangià di Faroe per 1200 agn. El grass a l'era brusaa e la pell per fà i cord.
Anca incoeu la carna de balena l'è util, perchè el mangià de importazion el costa minga tropp e quand che gh'è el temp gramm i supermercaa di Faroe pòden mia vess refornii.
La caccia
La caccia l'è regolamentada da la legg di Faroe.
Quand che hinn vist di balen, a hinn ciamaa i sgent de l'isola, e cont di barch i balen a hinn portaa in de la spaggia. Lilinscì a hinn portaa arent a la costa cont di cord uncinaa e coppaa cont on cortell special.
Acord per compartì el redit
Un acord per compartì el redit (Income Share Agreement in ingles) a l'è una strutura finanziaria indova che vun el dà una roba de valor, de solit daner, in d'un dad moment, in cambi de una percentual del redit che quell che la ciapa.
Grindadráp
Etimologia
La parolla la deriva da grinda, che l'è el plural de "balena" e drap, vos del verb at drápa, coppà.
Acord per compartì el redit
Incoeu gh'è, oltra che in di Stat Unid, anca in del Regn Unid e in d'un quaj Stat de l'Union europea.
Rohr (Roth)
Rohr l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Roth. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 46.52 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Cambra di Deputaa
In pussee Pajes la cambra bassa a l'è ciamada 'Cambra di Deputaa:
E anca istoregh:
Vogtsburg im Kaiserstuhl
El cümü de Vogtsburg im Kaiserstuhl el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra, a 'na altèsa de 190 méter sura 'l leèl del mar.
Fonte
Fonte (en vèneto: Font) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Treviso. El g'ha presapóch 5.479 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 391 ab./km². El cunfìna coi cümü de Asolo, Crespano del Grappa, Paderno del Grappa, Riese Pio X, San Zenone degli Ezzelini.
Santuari de la Madonna del Jutt
El Santuari de la Madonna del Jutt (ciamada anca Gesa Veggia) a l'è 'n gesioeu de Òvera, arent al foppon comunal.
Storia
In l'area de Òvera la gh'era di temp del San Carlo Borromee la gesa di Sant Peder e Paol in d'on tempiett dedicaa a la Madonna del secol quell de 15, che in del 1905 l'è consarcaa definitivament, degià che l'era miss in d'ona posizion pussee bona per servì tutta l'area de Òvera, a l'epoca ancamò partida in cassinn puu o manch desligaa in tra de lor.
'Sto tempiett l'è restaa doperaa finna al 1950, quand che scomincia la sostituzion cont on edifizzi noeuv, scominciaa in del 1938 sotta el vescovaa de l'Ildefonso Schuster, e 'l deventa sed de l'oratori di giovin de la zona.
In del 1983 el vegg cardinal Giovanni Colombo el deciara che 'l ghe saria piasuu vedèll 'me santuari de la Madonna in quell'aria lì e l'è donca deciduu de fàll: in del 1994 el prevet Michele Arnaboldi, vegg parroch di Sant Peder e Paol el fa San Martin in del Santuari per gestìll mej e restrutturàll, finna a la soa mort in del 2016.
Art
In del santuari gh'è di important oeuver d'art de la scoeula d'art del Leonard Da Vinci, compagn del quader de la Madonna, e di alter cros e dissegn di event de la vitta de Maria.
Sotta l'altar del 1700 la gh'è 'na veggia discarica de l'epoca romana.
In la coltura òveresa
In del moderno stemma de Òvera i vott pont di stell reppresenten el cult a la Madonna in pee di temp de 'sto santuari.
Velatice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Bidens tripartita
thumb|240px| Bidens tripartita thumb|240px|Detài de la piànta thumb|240px|Ilüstrasiù
Bidens tripartita (en bresà: furbizìna) l'è 'na spéce de piànta erbàcea che fà part de la famìa de le Asteraceae.
Descrisiù
L'è 'na piànta anöàla che pöl rià 'ntra i 20 e i 70 ghèi de altèsa (raramènt enfìna a du méter). Le fòie i è sèsii e col gambì de 5÷15 mm; i è de fùrma elìtica, ovài o lanceolàde, de 40÷80 × 15÷40 mm, con 1÷4 lòbi, piö tacc arènt a la bàze, l'òrlo l'è 'ntréch o dentàt, de sòlet ciliàt, co la puta acùta o gösa.
Délegyháza
a l'è un comun del Distret de Szigetszentmiklós, cont una popolazzion de abitant.
Bidens tripartita
Distribusiù e habitat
La Bidens tripartita l'è uriginària de le regiù temperàde de Europa, Africa del nòrt e Asia. Se la tróa en quàze töcc i paés de l'Europa, de la Finlandia 'nfìna al Portogal e de le Ìzole Britàniche 'nfìna a l'Ucraìna. 'N Asia se la tróa del medio Orient e l'Asia Centràla 'nfìna al Oriènt estrémo (Cina, Giapù) isé come edèl sub-cuntinènt indià. La s'è natüralizàda apò a 'n óter cuntinèncc.
La crès sö le spónde dei córs de àiva e 'ndèi pòscc inondàcc.
Lengov gall-italeghe
El gall-italegh l'è on grup lenguistegh de lengov romanze de la fameja di lengov Indo-Europei. I carateristeghe che i compagnen el gall-italegh cont la Gall-Romània inn l'indeboliment di sileb atonegh, la sonorizazzion di consonant plosive intervocaleghe, la lenizzion di geminade, incasì quist in posizzion intervocalega, e la presenza de vocai arotondade anterior, ’me /y/ e /ø/ (cognossude incasì cont el nom de "vocai turbade").
Oberried am Brienzersee
Oberried am Brienzersee a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Interlaken-Oberhasli, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 20.0 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Lengov gall-italeghe
El gall-italegh l'è colegad a i olter lengov gall-romanz dovud al sostrad celtegh comun, anca se gh'è di lenguista che i han ipotizad che la presenza di fonema /y/ e /ø/ la sia dovud a na lenizzion desvilupada indipendentement.
Oberried am Brienzersee
El cumün de Oberried am Brienzersee al se tröva a una altitüden de 570 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Flühli, Brienz, Niederried bei Interlaken e Habkern.
Lengov gall-italeghe
El sistema gal-italegh el se pœu divider in d’un nœumer de lengov putost omogenei, quai:
Oberried am Brienzersee
Storia
Oberried am Brienzersee l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1303 col nom de Obirnriet.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Lengov gall-italeghe
L'è discuss el status del venet.
1433
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Bad Tatzmannsdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Danube (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 bis de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Velké Kunětice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Jeseník.
Le Teil
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.59 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 55 méter a 'na altèsa màsima de 460 méter s.l.m.
Hurones
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Dömsöd
a l'è un comun del Distret de Ráckeve, cont una popolazzion de abitant.
Nassenfels
Nassenfels l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Eichstätt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.46 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Nassenfels el se tróa a 'na altèsa de 400 méter sura 'l leèl del mar.
Festa de la Comunità Germanofona del Belgi
La Festa de la Comunità Germanofona del Belgi la se festeggia el 15 de november in di noeuv comun de la Comunità, intanto che 'l rest del Belgi el fa la Festa del Re, scerna dovuda a la volontà de la Comunità de omaggià el Re, de che la minoranza a l'è sotta la soa tutela.
La Comunità, part de la Vallonia, la festeggia anca la festa de la Region Vallonia.
Fabisògn de irigazion
El fabisògn de irigazión a l’è la quantità de acqua de dagh ai piant con l’irigazion ind ona cèrta unitàa de temp.
El fabisògn de irigazión el gh’hà denter:
El càlcol del fabisògn de irigazión, ch’a l’è necessari per savè quant el se gh’hà de irrigà, el pò vèss fàa per mèzz de l’equazión de bilanc idrològich:
indoe:
Ancabén la gh’abìa denter tanti de tèrmen quèll’equazión chì la po’ vèss semplificada in fase de progètt de già che:
Donca l’equazion la ven inscì semplificada:
‘ndoe
! !Ad<40mm !40<Ad<80mm !80<Ad<120mm(con tessidura del terren fina) !Ad>80 (con tessidura del terren molto fina)
Fabisògn nètt de irigazion
Semài ch'a ghe sia besògn anca de lessivià i saj del terren e ghe sia donca on fabisògn de lessiviazion LR ( varda ► fabisògn de lessiviazion) quesstchì el gh’hà de vèss considerà e donca el fabisògn de irigazion ( che in quèll caso chì el ven ciamàa fabisògn nètt de irigazion e insegnàa con Fin) el sarà pussée grand.