cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Annibal
El politegh cartasgines
In del 196 p.C. l’Annibal l’è stad elesgiud coma sufet che l’era l’autorità pussee prestisgiosa de Cartasgin. El nom del sò camerad l’era mìa cognoeussud. La gh’è ona suposizzion per la che l’Annibal in quell ann li el sariss vegnud el vunegh sufet. Pruma, grazzia a l’Assemblea Popolera l’è riussid a ciapà la lesg per la che i sgiudes i gh’haveven de vesser elesgiud ciaschedun ann, e coma olter lavor el sgiudes medem el poeudeva ocupà l’istess titor de lavor per du period de mandad consecutiv. Pruma de questa reforma chi el mandad de sgiudes l’era per tuta la vita e el vegnì part de la class di sgiudes l’era on vergot che el poeudeva vesser otegnid domà despoeu l’ocupazzion del sit de lavor, ciamada dal Titus Livius, compagn che in de l’analogh roman, questor. La reforma la gh’haveva l’obietiv d’andà contra i oligarch per toeugh el poeudè real. Questa reforma chi l’era ona vensgiuda in de la politega interna de l’Annibal. A Cartasgin i mancaven i danee per pagà i contribuzzion a Roma e inscì el governa el voeureva istituì ona noeuva tassa. A quell punt li l’Annibal l’ha dezidud, despoeu d’havegh controlad i spese di danee, l’ha troeuvad ona granda quantità di violazzion e artefizzi che lassaven ai oligargh la possibelità de ciapà i danee del stat per lor medem. Denacc a l’Assemblea Popolera l’Annibal l’ha deciarad che l’havress forzad i oligargh de redà indree i danee robacc da lor. El par che i oligargh gh’hann mìa havud oltra scernida che redà indree ona part di danee. Cont quist azzion chi l’Annibal el s’è fad sossen nemis. I member de la fazzion nemisa di Barchid hann acusad l’Annibal d’havegh di raport segrecc cont el soran siriagh Antioch III, l’obietiv del che el sariss stad el descadenà la guerra contra Roma. El senat roman l’ha ciapad la dezision de mandà l’embassada da l’Annibal per fal sgiustifegà inanz al Consei di Vegg. L’Annibal el prevideva la probabelità che lu el sariss stad forzad de correr e l’è riussid a fa in temp a preparass. De nocc l’Annibal, setad a cavall, l’è sortid versa la soa residenza arent al mar in dova la gh’era sgiamò la nav preparada. In su questa nav chi l’è ruvad in su l’Isla de Cherchena. Per quell che el revarda i rezedude demandade a lu l’Annibal el respondeva de vesser adree d’andà a Tir per ona mission importanta. Da Cherchena l’Annibal l’è andad via a Tir che in quell period li el faseva part del stat di Seleuchid.
L'esili
A Tir l’Annibal l’ha fad di cognoeussenze i che despoeu i s’inn revelade utele. Poo l’è andad a Antiochia in dova el voeureva videss cont el soran Antioch III, però el rè siriegh l’era sgiamò andad a Efes. In de l’otugn del 195 p.C. l’Annibal l’ha finalment incontrad l’Antioch a Efes. In quell period li l’Antioch l’era adree combater ona guerra “freggia” cont Roma. Lu el menava adree ona politega de conquista e el ruvava semper arent a la Grechia che l’era alora sota el protetorad roman. L’Antioch el gh’haveva scagg de la cressuda de l’influenza de l’Annibal, roba che la sariss suceduda de segur in del cas che l’Antioch l’havariss nomenad l’Annibal coma cap di sò armade. In de l’inverna di agn 194/193 p.C. l’Antioch l’ha tacad su a tratà cont Roma cont el sperà de forzà i roman de recognoeusser i sò noeuve conquiste territoriai. Nepunemanch quiste tratative chi hann menad a nagota. In de l’otugn de l’ann 193 p.C. i tratative inn recomenzade ma inn finide cont la lit. L’embassador roman Publius Vilius Tappulus l’ha tentad de descovrì i pian de l’Annibal e de danesà la soa reputazzion ai oeugg de l’Antioch. El Titus Livius e poo de lu anca l’Appian e el Plutarch i cunten in su el randevoo de l’Annibal e del Scipio che l’è sucedud a Efes a la fin de l’ann 193 p.C. Inscì l’era quest mitingh chi ai oeugg del Plutarch:
In del 192 p.C. l’è tacada su la guerra de Siria: l’Antioch l’ha menad adree la soa armada in Grechia però l’è stad desconfid ai Fermopil e el gh’ha mìa havud oltra scernida che tornà indree in Asia. Coma olter lavor la flotta siriana l’è stada danesada fess durant i batasg contra la flotta romana. Per quest motiv chi l’Antioch l’ha mandad l’Annibal a Tir e el gh’ha fidad de fa su e de preparà on noeuv batajon. L’Annibal l’ha formad la flotta e el s’è moeuvud versa el Mar Egee. Arent la fos de fium Eurimedont la flotta de Rodos l’è vegnuda incontra a la flotta de l’Annibal. In del batasg i rodosit hann inferid ona desconfita ai fenizz e hann blocad el lor pòrt Corachessia. Pussee o manch durant el medem period anca i armade siriane sota el comand de Antioch i gh’hann havud ona desconfita aproeuv Magnesia in del sgener del 189 p.C. El soran el gh’ha mìa havud oltra scernida che firmà la paz sota i condizzion di roman, vuna di che l’era la consegna de l’Annibal.
I ultem agn de vita
Despoeu d'havegh savud questa roba chi l'Annibal el par che l'è andad via per la zità de Gortina a Creta. Domà el Cornelius Nepot e Sgiustin i gh'hann menzionad el fad che l'Annibal el se troeuva a Creta. Proeupi per quest motiv chi la gh'è ona lesgenda in sul coma l'Annibal el scondeva el sò or dai sciaton cretes: "Chi l'om pussee furb de la Terra l'ha fad notà che el finirà in d'ona granda desgrazzia per la sciatonanza di cretes se el se farà nò vegnì in ment ona soluzzion. El fad l'è che lu l'ha menad adree sossen danee e el saveva che i vos in su de lor i s'inn sgiamò spantegade. A quell punt li lu l'ha dezidud de fa inscì: l'ha ciapad sossen amfor e el gh'ja infolzid de piomb per poo quatai d'or e arsgent. Quist contenidor chi inn stacc mètud da lu in del templi de Diana sota i oeugg di zitadit pussee respetabei cont el fa finsgiuda de fidà i sò danee a l'onestà del popol. Poeu d'havegh sconfondud i sò ment, lu l'ha versad i sò danee in di statoe de ram, menade adree da lu medem e poo an'mò i l'ha butad in del sgiardin de ca soa. E inscì i cretes hann tacad su de fa la vardia al templi ma mìa sossen per defendel dai forester, ma da l'Annibal, desgià che i gh'haveven scagg che lu i l'hariss ciapad per poo menai adree cont lu medem".
Poo de quest l'Annibal l'è andad in Armenia che l'ha deciarad l'independenza dai Seleuchid. El soran armen Artasces despoeu d'havegh scoltad el consei de l'Annibal, l'ha fondad la zità de Artacsat e el gh'ja incaregad de condusì i lavor per tralla in pè. Pussee o manch in del 186 p.C. l'Annibal el s'è moeuvud versa Prussi, el soran de la Bitinia, el che in quell period li l'ha comenzad la guerra contra el soran de Pergam Eomenos, vun di leacc di roman. I gh'hinn mìa di facc scertifegacc in su la partezipazzion de l'Annibal, nepunemanch el Cornelius Nepot el cuntava in su l'astuzzia del condotier punegh durant el batasg contra la flota de Pergam. Quand che tucc i du i escadron s’inn mètud a preparass per el sconter però quand che an’mò el gh’era mìa el signal per tacà su el batasg, l’Annibal l’ha mandad inanz el sò messasger cont l’asta per fagh savè ai sò om in dova l’è che el se troeuvava l’Eomen. Poeu de vesser ruvad arent ai nav del nemis, l’embassador el gh’ha consegnad la letera e el gh’ha did che el gh’ha de dalka al soran. Desgià che nissun el gh’ha havud di dubi in sul fad che la letera la gh’haveva de contegnì di rezedude de paz, l’è stada subet menada adree per consegnala al soran e despoeu d’havegh troeuvad el comandant per i sò nav, l’è tornad d’in dova l’è vegnud. Eomen inscambi l’ha dervid la letera però el gh’ha troeuvad domà di insulcc. Poeu de vesser restad a boca dervida per el fad che capiva mìa l’obietiv de questa letera chi lu l’ha dezidud de perder mìa temp e de tacà su el batasg. Durant el sconter di nemis bitiniegh che eren adree a eseguì i orden de l’Annibal, hann atacad tucc insema la nav de l’Eomen. L’Eomen el s’è troeuvad in d’ona situazzion de poeudè mìa defendess da la lora incursion e donca l’ha tentad de salvass cont el corer via e el ghe sariss mìa riussid se el se sariss nò scondud in d’on vun di port fortifegacc, situacc in su i coste li arent. I olter nav de Pergam inscambi, seren adree atacà semper cont pussee gramizzia fina a che inn tacade su de borlà in su i lor coo i vas de terra di i che el se parlava sgiamò menzionacc chi. Quist vas chi pruma hann fad ghignà i soldad pergames per el fad che el se poeudeva nò capì el motiv per el che i nemis i faseven inscì. Ma poeu, quand che lor hann vidud che i sò nav eren sgiumai impiegnide de serpencc, eren tucc terorizad da la noeuva arma e per el fad che i saveven nò da che salvass coma prum lavor inn scapacc in di sò porcc. E inscì l’Annibal cont l’havegh dovrà la soa astuzzia l’ha vensgiud l’armada de Pergam. E mìa domà in quest batasg chi ma anca in di olter batasg de terra el bateva i sò nemis cont tateghe compagne a quiste chi.
In quest period chi el Prussi el voeureva fondà ona noeuva capitala del sò ream che la gh’haveva de vesser pussee a Mezzdì de quella veggia. El se sa mìa de chi l’era l’idea de fa su la zità ai pè di moncc Olodagh. La zità l’ha ciapad el nom del Proza e incoeu la se ciama Broza. El se dis che el prum ploch de la soa fondazzion l’è stad mètud da l’istess Annibal.
In del 183 i.e.v. l’Eomen l’ha mandad i sò embassador a Roma. I embassador i gh’hann did che el soran de Bitinia l’ha rezedud jut al Filip de Mazedonia e donca lor hann dezidud de fa l’istess. El senad l’ha dezidud de mandà el Titus Quinctius Flaminius in Bitinia. El Plutarch Apian e el Titus Livius i scriveven che i roman i saveven nò che l’Annibal l’era in del palazz ma inscambi el Flaminius l’ha savud sgiamò in Bitinia. In Bitinia el Flaminius l’ha rezedud al Prussi l’estradizzion de l’Annibal. L’è possibel che l’istess Prussi l’ha consegnad l’Annibal ai roman desgià che el voeureva tirà a ca la lora simpatia. I soldacc de Bitinia hann atornad l’Annibal a Libizza, on poo pussee a Sira de Nicomedia. Tute i sortide i eren serade dai guerrer del Prussi. A quell punt li l’Annibal l’ha bevud el velen da l’anel che el menava semper adree.
Personalitaa
L'istoregh roman Titus Livius el dis:
"'L’è mai sucedud che l’anema de l’istessa persona l’era inscì adatada a tut i du i dovè de naciura inscì deferenta, cioè el comandà e el vesser comandad; l’è malfad donca deferenzià per chi lu el gh’era pussee a coeur, se per el comandant opura per l’armada. L’Asdrubal l’ha mai nomenad nissun coma cap de la division per i che eren necessari el coeurasg e la capazità de molà mai, cont pussee desideri; però anca i guerrer i eren mai stacc inscì segur de lor medem e coeurasgios sota el comand di olter cap. El coeurasg cont el che l’andava semper inanz incontra al pericol l’era igual domà a la prudenza cont la che el combateva el pericol medem. L’esisteva nò ona dificoltà denacc a la che lu el vegniva strach de corp opura inanz a la che l’andava sgiò de moral. Lu el suportava el cold e el fregg cont l’istessa pazzienza; el paciava e el beveva domà perchè el ghe rezedeva la naciura, mai per svagass; l’organizava el sò temp per restà dessedad o per andà a dormì, nepunemanch el prestava sossen atenzion se foeura l’era dì o la nocc, lu el dormiva domà in di quele ore che eren libere dal lavor e coma oltra roba el dovrava mai di lecc molzit e el rezedeva mai el silenzi per indormentass; despess el vegniva vidud quatad dal mantel militer in del mezz ai soldacc che faseven la vardia durant el turn de nocc. I sò vestid i eren iguai a quei menacc da i sò compagn, el poeudeva vesser recognoeussud domà da i sò arm e dal sò destrer. In cavaleria e in fantozzeria l’era semper de vun pass inanz ai olter: l’era semper el prum ad andà in batasg, el lassava el camp da guerra semper da ultem. Però nepunemanch tut quist presg chi el gh’haveva anca di defecc terribei. La soa crudeltà la tocava soeuje de inumanità, el cognoeusseva nò la verità e gnanca la bontà, el gh’haveva mìa pagura di Dee, el restava mai fidel ai sgiuramencc e el gh’haveva gnanca el respet per i santuari”."
Quest chi a l’è el retrat de l’Annibal presentad dai storegh roman. Lor i descriveven la personalità de l’Annibal in manera parziala e poeugh obietiva. Nepunemanch el fad che recognoeusseven el sò talent militer, lor i eren semper adree ad havegh pressa in del mèter in luz i sò defecc. Questa chi la poeudariss vesser la consequenza del tradizzional conservatorism roman. I storegh roman mèteven semper in evidenza i presg di roman e la mancanza de lor in di nemis.
Quiste acuse chi inn la sciatonanza, la crudeltà, la catività sessuala e anca el canibalism. El Polibius l’ha scrivud che i acuse de sciatonanza lu el j’ha sentide dai averser politegh cioè i Barchid e i Massiniss. In su la crudeltà el Polibius el diseva che el se poeud mìa sgiudegà la crudeltà del condotier cont el fa finsgiuda de analizà nò i situazzion in di che l’è stada aplicada. Sossen espression de crudeltà de l’Annibal, descrivude dai storegh roman inn domà di ridicoi artefizzi contraditori anca se on quai de quist chi el gh’ha on toch de verità. Coma olter lavor el s’ha anca de dì che i autor ghe dann nissuna atenzion ai episodi de crudeltà da part di сondotier roman.
Vita privada
In su la vita privada de l’Anniball el se sa poeugh. Qui Livius l’ha did che durant el period in del che lu l’era in Hispania, l’Annibal el s’è maridad cont on’iberega de casad de Costolon, senza però fa el sò nom. El poeta Slius Italicus el ciama lee cont el nom de Imilca. L’Annibal l’ha lassad lee in Hispania quand che l’è partid per la campagna d’Itaja e da alora lu l’ha viduda pu. Tra i acuse fade dai storegh roman in di confroncc de l’Annibal la gh’è ancasì ben l’acusa in de la cativeria sessuala. L’Apian per esempi l’acusava l’Annibal del fad che el s’è atornad de amor e fastosità in Lucania e inscambi el Pilinius el scriveva che in Puja la gh’era ona zità de nom Salapia, cognoeussuda coma zità in de la che l’Annibal el gh’haveva ona sguansgia particolera.
El talent de condotier
L’Annibal l’è vun di talencc pussee grand del mond andegh, cosa che l’ha contribuid fess in del develup de l’art guerrera. La stratesgia de guerra de l’Annibal l’era prinzipalment quella de varudà la situazzion politega-militera e de dovrà a sò vantasg i partasg dent di armade del nemis; el fad inscì che i poeuden esister di vie de comunegazzion e di bas de fornidure segure; ona bona organizazzion di esplorazzion e on studi afiond del camp de batasg e del tajater di azzion da guerra; ona preparazzion globala cont el segurass di longh moeuvemencc di armade. L’Annibal el considerava coma fondament de la soa armada i armade de terra, la forza d’atach guidada da la cavaleria. I carateristeghe tipeghe de la tattega de l’Annibal i eren i bone cognoeussenze del nemis e el savè coma dovrà i sò puncc deboi; on’atenta preparazzion per el batasg; el tegnì cunt di particolarità d’on determinad sit. L’espression pussee granda de l’art guerrera de l’Annibal l’era stad el batasg de Canne, che l’è vegnud ona noeuva tapa del develup de la tattega, el prum esempi de l’atornà di grande forze del nemis e de la soa desfesciada.
Orientament relisos
I storegh roman i acusaven l’Annibal de l’infidelità e de la mancanza de respet per i Dee. Coma olter lavor el Titus Livius el par contraditori desgià che el descriveva coma l’Annibal l’adorava i Divinità fenizzie. El Livius, donca el scriveva che pruma de lassà l’Hispania l’Annibal l’è stad a Gades, per consegnà i cadò per el sgiurament del Milk-qart e apò per fa on olter sgiurament. El Milk-qart l’ocupava on sit particoler in del panteon di Barchid. El storegh D.Picard el credeva che el Livius che el remarcava soven la relisosità de l’Annibal, l’havariss domà repetud l’acusa nassuda in del gir di sò rivai cartasgines senza donca riussì a varudal in manera obietiva desgià che el se intendeva poeugh in di specifescità di discussion teolosgegh di punegh. Seconda l’oltra version el Livius el repeteva l’acusa spantegada tra i storegh roman, de vesser on senza Dee. In di tratacc di storegh roman i ghe vegnen dacc anca olter esempi de la relisosità de l’Annibal. Despoeu la traversada di Alp l’Annibal l’ha parnunziad i preghiere de recognoeussement. In Itaja lu l’ha dimostrad respet per i santuari relisos e per pussee de vuna voeulta l’ha salvad i templi dal destrugà da part di sò soldacc. In su l’altar del templi de Giunona Lazzinia a Croton, l’Annibal l’ha lassad ona scrivuda cont i sò imprendude elencade.
Memoria
El Plenius Masgior el scriveva che ai sò temp (metà del prum secol) mìa lontan dal sit in dova l’Annibal el s’è suizzidad, el se poeudeva an’mò vidè el brich cont la soa tomba. El storegh bizantin Tsetsus el regoeurdava che durant la dominazzion del Lucius Septimus Severus i origene del che i eren in Africa, el brich a l’è stad quatad da foeura dal marmor gianch. Quest event chi el poeudeva de bon vesser sucedud desgià che el Septimus Severus in di agn 193-195 p.C. el se troeuvava del franch arent quist sit chi, cioè menter lu l’era adree a tegnì l’assada a Bisanzi in dova i se troeuvaven i liacc del sò rival Pescenius Niger.
Cont el tacà su del prinzipad l’imasgin de l’Annibal la comenzava de vegnì semper pussee torbeda. La zità de Cartasgin l’era stada refada su da l’inizzi in del I secol p.C. Quand che l’imper roman el viveva l’epoca del sò aposgee el gh’era pu el busogn de la figura terribela del condotier cartasgines, però i stereotip inn restacc l’istess. Sgiamò el Juvenalis el descriveva la storia di spedizzion de l’Annibal in manera ironega e da fa ghignà. In de l’epoca del classicism l’imasgin de l’Annibal l’era mìa sossen popolera. La figura leteraria de l’Annibal la s’è retroeuvada serada in di confit d’ona vunega funzion, cioè la funzion de l’eroi epegh che el moeur in di ultem acc. Lu el vegn regoeurdad in de l’oeuvra del Pierre Corneille “la mòrt de l’Annibal”. Ancasì ben el Marivaux l’ha tentad de descriver el trasgism interior del condotier punegh, però quest tentativ chi l’è mìa andad a bon fin. Tra el XVIII e el XIX secol el suced ona neta mudazzion in de l’interpretazzion de la personalità de l’Annibal. Sgiamò el Montesquieu in di sò reflession revard i motiv de la grandezza e del borlà sgiò di roman l’ha troeuvad di somejanze tra Cartasgin e l’Inglandia, contemporanea a lu. El Chateaubriand l’ha negad quest confront chi cont l’havegh fad di paralelism tra l’Annibal e el duca de Malboro. Ona revision concreta del rol del signifegad de l’Annibal l’è vegnuda durant l’epoca del Napoleon. Questa revision chi l’ha troeuvad terra fertila in di penser spantegacc fess in di quei temp li. El pitor David in del canton de manzina del sò quader “Napoleon durant el passasg di Alp travers el San Bernard” l’ha scrivud el nom de l’Annibal e del Carl Magn. El Vincenzo Monti in “Prometee” (1797) l’ha definid el Napoleon “el second Annibal e liberador d’Itaja”. L’istess Napoleon, quand che el se troeuvava in su l’isla de Sant’Elena el paragonava s’istess a l’Annibal. Domà in de la seconda metà del XIX secol i storegh i s’inn interessacc de l’Annibal.
La letteratura artistega
L’Annibal l’ha lassad on grand march in de l’art e la cultura, coma om l’ha influid in su la storia de l’Oeuropa. La soa traversada di Alp la resta vuna di imprendude militere pussee monumentai de l’Età Andega, cosa che l’ha ispirad sossen persone (compendud anca i artist). A l’Annibal inn dedegacc di romanz storegh coma “Annibal” del Jack Lindsey, “Annibal el fioeul de l’Amilcar” del Gheorghii Golia, “I elefancc de l’Annibal” del Aleksander Nemirovski, “Annibal” del Ross Leckie e anca “mi andavi cont l’Annibal” del Hans Bauman.
Bovolenta
Bovolenta (en vèneto: Bovołenta) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 3.143 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 143 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brugine, Candiana, Cartura, Casalserugo, Polverara, Pontelongo, Terrassa Padovana.
Notre-Dame-du-Cruet
Notre-Dame-du-Cruet l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Chambre, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 1.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 499 méter a 'na altèsa màsima de 1100 méter s.l.m.
Montpellier
Montpellier (Montpelhièr in ocitan, parnonziaa [mumpeˈʎɛ]; Montpeller in catalan) l'è ona città de la Francia del sud. L'è 'l capploeugh de la region Lenguadoca-Rossejon e del dipatiment de l'Hérault, e la gh'ha ona popolazion de 0 abitant, dato agiurnaa al.
Saint-Sulpice (FR-01)
Saint-Sulpice l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Montrevel-en-Bresse, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Montpellier
El territori del comun l'ha ona superfis de 56.88 km² e 'l và de ona altezza mìnima de 8 méter a ona altezza màsima de 119 méter in sül nivell del mar.
Saint-Sulpice (FR-01)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Montpellier
L'è la città quella de vott per grandezza, e vuna di poch a 'vè vist cress la soa popolazion in di ultem 50 agn. Fondada in del XI secol, l'è vegnuda ona città universitaria, tradizion che la resist anmò al dì d'incoeu. A Montpellier l'ha studiaa anca el Petrarca.
Evoluzzion demografega
L'andament del nümer dei abitant del comun de Montpellier l'è ilustraa in de la tabella riportaa chi de sotta:
Saint-Sulpice (FR-01)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 193 méter a 'na altèsa màsima de 217 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Sulpice l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Benegiles
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Schwende
Schwende a l'è un distret svizzer del Canton Apenzel de Dent. La süperfiss del teritori del distret l'è de 57.5 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Paderna (AL)
Paderna (en piemontés: Paderna) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha, 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Schwende
Schwende al se tröva a una altitüden de 838 meter sura al livel del mar, l'è sitüaa in de la part meridiunal del canton e l'è tacaa a nord ai distret de Gonten a Appenzell, a este e a sud col distret de Rüte, a sudovest col cumün de Wildhaus-Alt St. Johann (SG), e a ovest col cumün de Hundwil (AR).
In del canton Apenzel de Dent, l'unitaa aministrativa pusee pissena l'è 'l distret, quest al vör dii che un distret l'è minga spartii sü en cumün
Paderna (AL)
El cunfìna coi cümü de Carezzano, Costa Vescovato, Spineto Scrivia, Tortona, Villaromagnano.
Piedipartino
Piedipartino l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Orezza-Alesani, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.25 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 517 méter a 'na altèsa màsima de 1697 méter s.l.m.
Pézilla-de-Conflent
Pézilla-de-Conflent l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sournia, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Pézilla-de-Conflent l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada voivodal 757
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 58 km.
Trattenbach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
522
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Robbiaa
Robbiaa (nom ufizial in italian Robbiate) l'è on comun de la Provincia de Lecch, intela zòna de Meraa, che'l cunta, cont ona superfiss de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
El confina cont i comun de Calusco d'Adda (BG), Imbersach, Meraa, Padernu, Ronco Briantino (MI), Verdee de Sott, Verdé de Süra, Villa d'Adda (BG)
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Robbiaa l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Teater in lombard
Con teater in lombard intendom quell rosc de oeuver teatrai che, in del cors di secoi e anmò adess, hinn staa scrivuu in lengua lombarda. El gener el nass a la fin del XVII secol cont i comedi del Magg e del De Lemene, per poeu desviluppass soratutt in del XIX, con la granda stagion del teater milanes. A partì de la fin del Vottcent, e anca al dì d'incoeu, a gh'emm on spantegament de la produzzion teatral popolar, anca se minga semper de nivell volt.
Espadilla
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Ozzano Monferrato
Ozzano Monferrato (en piemontés: Ausan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.567 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 104 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casale Monferrato, Cella Monte, Cereseto, Pontestura, Rosignano Monferrato, Sala Monferrato, San Giorgio Monferrato, Treville.
Cöchècc
Cöchècc l’è ‘l nòm che i ghe dà a Castegnù e ‘n di bórgh lé apröf a chèl particulàr tipo de nus che i crès de chèle bande lé e che i è picinine e savride.
Karlovy Vary
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary, dei che l'è capital.
Strada voivodal 758
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 35 km.
Neustadt
L'è 'l nòm de divèrse citadìne e cümü todèsch e austrìaci:
Lebanon Road (Tramlink)
a l'è 'na fermada del Tramlink, el servizzi tranviari del sud de Londra.
Fröt
thumb En botànica, el fröt (anca früt in Lumbard ucidental) l'è l'ovàre fecondàt de le piànte de fiùr (Magnoliophyta). La parét del ovàre la se 'ngròsa e la se trasfùrma 'ndèla parét del fröt ciamàda perecàrpe, che 'l g'ha la funsiù de protèger la somésa. Endèle gymnospermae e 'ndèle piànte che fa mìa fiùr, gh'è mìa dei fröcc véri, aisebé che a sèrte strütüre de reprodusiù compàgn de le pìgne dei pì, de sòlit se le ciàpe per fröcc.
Divèrse piànte le vé cultiàde perchè le da dei fröcc che i è bù de maià; a chèsti fröcc se ghe dà 'l nòm coletìf de fröta.
El fröt l'è, ensèma col fiùr, el rezültàt de l'adatamènt che g'ha cuntribüìt al söcès evolütif de le angiospermae. Isé come i fiùr i g'ha la particularità de tìra i 'nsècc per fà che i traspórtes el pòlen, apò a divèrsi fröcc i sérca de tirà i anemài perchè i pórtes atùren la somésa. Quan che 'na bès•cia la màia 'n fröt, divèrsi dei granì de somésa che chèsto 'l g'ha dét i percór l'aparàt de digestiù de l'anemàl sènsa patéser dei dagn, e dòpo, condèn bris de fürtüna i bùrla zó 'ndèn pòsto che 'l se adàta bé per turnà a bötà. Adognimòdo, mìa töcc i fröcc i g'ha de éser maiàcc per fas minà atùren. Dei óter, compàgn dei càrdi, i vé portàcc en gir del pél dei anemài endóche i se tàca. Dei óter i fùrma de le strütüre a fùrma de àla perchè isé i vé tracc atùren del vènt, compàgn dei fröcc del òpol e del fràsen. La varietà de tìpi de fröcc che le g'ha svelöpàt le angiospèrme dré a la sò evulusiù la g'ha pirmitìt de colonizà töcc i habitat pusìbii de la tèra.
Funsiù del fröt
right|thumb|300px| El fröt col sò ciclo de reprodusiù El fröt el g'ha dò funsiù che 'l svòlge giöna dré a l'ótra entàt che 'l se svelöpa. la prìma l'è de protèger i granì de somésa 'ntàt che i se fùrma, cùtra le aversità del tép e cùtra i anemài (el fröt zèrp el tìra mìa le bès•cie). La segónda funsiù la vé svulgìda quan che i granì de somésa che 'l g'ha dét i rìa a la fì del sò svelöp e i è a sègn de véser sparnegàcc atùren. El fröt l'aidia alùra a fa nà 'n gìr la somésa, e chèsto 'l fà crèser la pusibilità de riprodusiù de la spéce. Chèsto sparnegamènt el vé fat en maniéra diferènta a segónt de la spéce e del tipo de fröt:
Formasiù dei fröcc
thumb|300px|right| Strütüra de 'na [[drüpa tìpica, el pèrsec, endóche se èt el fröt e la somésa (la àlma) ]]. El fröt el se fùrma a pèàrter del fiùr che 'l vé 'mpolenàt:
La furmasiù del fröt l'è rezültàt de la trasformasiù del pestél dòpo de la fecondasiù, o ale ólte sènsa fecondasiù (se pàrla alùra de partenocarpìa). Piö de precìs l'è la parét del l'ovàre (part del pestél che la té dét l'òvulo) che la diènta la parét del fröt, ciamàda perecàrpe, che sta töt entùren ai grà de somésa. L'epidèrmide estèrna de chèsta parét la diènta l'epicàrpe, el parenchìma el diènta el mesocàrpe, e l'epidèrmide intèrna, la diènta l'endocàrpe. A segónt de le trasformasiù de chèsta parét, vé fò i tipi de fröcc discriìcc che sóta.
En sèrte situasiù el fröt el pöl vìga 'n urìgin piö cumplicàda e rezültà de:
Le parcc del fiùr dòpo la fecondasiù
I pétali del fiùr i g'ha 'na zòna de "abscisiù" 'ndóche i se tàca a la strütüra del fiùr e i se destàca a la svèlta del fiùr dòpo che gh'è stat la fecondasiù dópia. Al contràre i sépali de spès i rèsta tacàcc al fröt per töt el sò svelöp, come per ezèmpe endèl Physalis alkekengi, endóche 'l càles el vé ciamàt adcrescente perchè 'l rèsta 'nfìna a la madürasiù del fröt e 'l se trasfùrma 'nfìna a furmà strütüra enfiàda töt entùren al fröt stès.
El peregóne el pöl dientà carnùs compàgn che 'ndèi mur (Morus) endóche, de fat, el costetöés la pàrt bùna de maiù del fröt. I stam i smarsés a la svèlta e i cröda, aisebé che i pödes rezìster en pó de piö o 'n pó de méno tacàcc al fröt a segónda de la spéce. El tübo fiuràl o el resetàcol i pöl dientà carnùs compàgn de chèi de divèrse rosaceae (póm, pér, maöla). Apò a le bràtee àle ólte le pöl dientà part del fröt compàgn che 'ndèla giànda de la rùer o de la nösöla. O sedenò pöl véser ciapàcc dét apò a i ramilì de la 'nfiurescènsa compàgn che 'ndèla (Hovenia dulcis), o 'l gambì compàgn che 'ndèl fröt del cajú (Anacardium occidentale).
Quan che l'ovàre l'è sùpero de sòlit l'è lü che 'l partècipa de sul a la formasiù del fröt. Envéce, quan che l'ovàre l'è ìnfero, de sòlit gh'è apò a dele ótre strütüre che partècipa. Endèi fröcc che vé de 'n ovàre ìnfero, la part extracarpelàr la ciàpa 'l nòm de clamidocàrpo. Endèn divèrse spéci, dele ótre parcc del fiùr o de la 'nfiurescènsa le se asòcia al ginecèo per fa nì fò 'l fröt..
Bösés
Bösés, (nòm uficiàl en italià: Bisenzio) l'è 'na frasiù de mut oramài quàze del töt spopolàda del cümü de Lainù en Val Sàbia, pruvìncia de Brèsa. La se tróa a 1065 méter sura 'l leèl del mar e l'è furmàda de 'na brachìna de cà. L'è stàda 'na frasiù de Prezégn enfìna che chèsto l'è restàt cümü autònomo, e pò, 'nsèma con chèst'öltem, el g'ha finìt per véser agregàt al cümü de Lainù endèl 1928 endèl quàder de la reorganizasiù de le aministrasiù locài.
Bulzi
Bulzi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 634 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Laerru, Perfugas, Santa Maria Coghinas, Sedini.
Battaja de Montereau
right|thumb|300px|La bataja de Montereau La battaja de Montereau l'è ona battaja di guerr napoleonigh combattuda a Montereau-Fault-Yonne, el desdott de febrar del 1814.
Menter on esercit leaa comandaa del Carl Filipp de Schwartzenberg l'era in marcia in direzion de Paris, el Napoleon, che l'era 'dree a combatt i trupp del Blücher, l'ha ordinaa ai sò omen ona marcia forzada de cent chilometer per frontà la minascia noeuva.
El 18 de febrar i Frances s'hinn battuu 'me di leoni per salvà el sò territori e, grazzia anca a on bombardament precis de l'artijeria, hann liberaa la città de Montereau-Fault-Yonne. La battaja la gh'è costada sesmilla omen ai Austriegh e 2.500 ai Frances.
Benavente (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Brugine
Brugine (en vèneto: Brùxene) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 6.099 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 321 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bovolenta, Legnaro, Piove di Sacco, Polverara, Pontelongo, Sant'Angelo di Piove di Sacco.
1166
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Nyírlövő
a l'è un comun del Distret de Kisvárda, cont una popolazzion de abitant.
Estamariu
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Atlanta
thumb|300px|La skyline di Atlanta. Atlanta a l'è una cità de la Georgia, Stat Ünii d'America. La gh'ha 537.958 abitant (2008), cun un'area metrupulitana de 5.376.290 abitant, l'utava in America.
Atlanta a l'è la sede de la Coca Cola e di Ulimpiadi del 1996.
Bondù
Bondù (nom uficiàl en italià: Bondone) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 667 abitàncc, 'na süperfìce de 19 km², per 'na densità de 35 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagulì (BS), Léder, Stor, Magàza (BS), Ìder (BS), Alvistì (BS).
Laghèt de Pióna
500px|drita|miniatura|Panoràma del laghèt de Pióna Ol laghèt de Pióna l'è öna bàia che la se dèrf sö la rià mansìna del lach de Lèch e l'è metìda tra i paìs de Còlich, a mut, e de Dòr, a mesdé, e l'è destacàda dal rèst del làch de Lèch da la penìzula de l'Olgiàsca che quàze 'l la sèra sö del töt e 'l la fà sömeà a ü laghèt. Ol nòm Pióna l'è menimà 'l vècc nòm de Olgiàsca, bórgh che 'l se tróa sö la penìzula.
In de la bàia 'l fenés ol Mèrla.
Lago di Como
Spedai Civil de Bressa
I Spedai Civil de Bressa a hinn 'n istoregh ospedaa de Bressa, center principal de l'ASST omonema e retegnuu in tra i ospedaa i pussee boni d'Italia.
L'è staa vert in del 1427 ma el nomm "Spedai Civil" l'è doperaa domà del 1800, pocch prima de la saturazion di vegg locaj, ch'eren diventaa inadatt ai necessità de 'na Bressa in cressita e i lavorà de costruzion de 'n noeuv ospedaa parten in del 1930 e fornissen, a causa de la guerra, in del 1950.
In del 1997 l'è nomenaa Azienda Ospedalera e in del 2016 ASST.
Indormenza
L’indormenza l’è ‘na fase de ripòs di piant indoe tucc i attivitàa de crescita visìbel vegnen fermàa. I perìod de indormenza dipenden de divèrsi fattór: la temperadura, l’ingrassadura, i or de frècc, la potadura.
Bastille (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 1, 5 e 8 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Mollens (VD)
Mollens a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 11.00 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Mollens al se tröva a una altitüden de 742 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Apples, Ballens, Berolle, Montricher, Pampigny.
1167
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Jáchymov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
El gh'ha el status de cità.
Detroit
thumb|La skyline de Detroit Detroit a l'è la cità püssee granda del stat del Michigan, Stat Ünii d'America. Al gh'ha 912,062 abitant (2008).
A l'è ciamaa The Motor City e Motown perchè chì gh'è i stabiliment di machinn püssee impurtant in America.
Fanzara
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Osìgeno
L ' osìgeno l'è 'n elemènt chìmich che en cundisiù de presiù e temperadüra standard el se prezènta al stat gasùs. El g'ha nömer atòmich 8 e 'l sò sìmbol l'è O. L'è 'nserìt endèl grùpo nömer 16 de la tàola periòdica dei elemèncc. El se prezènta de sòlit endèla sò fùrma molecolàra furmàda de dù àtomi e reprezentàda co la fùrma gràfica O2.
L'è giü dei elemèncc piö emportàncc de la chìmica orgànica e l'è nesesàre al cìclo energétich de éser vivèncc. El reprezènta el 20% (en volüm) de la cumpuzisiù de l'atmosféra de la Tèra. Come gas el g'ha gnè culùr, gnè udùr, gnè saùr. Ezìste apò a 'n ótra fùrma molecolàra furmàda de tré àtomi che g'ha nòm ozòno e che l'è reprezentàda come O3. La sò prezènsa endel'atmosféra la ripàra la Tèra de l'incidènsa dirèta dei ràgi ultraviolècc che vé del Sul.
En àtom de osìgeno cumbinàt a du àtomi de idrògeno i fùrma 'na molécola de àiva
Sandilands (Tramlink)
a l'è 'na fermada del Tramlink, el servizzi tranviari del sud de Londra.
Stazion de Milan Affer
La stazion de Milan Affer (nomm offizial in italian: stazione di Milano Affori) a l'è ona stazion ferroviaria regionala de la Lombardia che la se troeuva sora la linia Milan–Ass, a servizzi del quarter cont el nomm istess. L'è doperada anca del servizzi ferroviari suburban de Milan.
Stòria
La stazion la sostituiss la stazion omonima del 1879, e l'è stada spostada de 300 m vers nord, per garantì el scambi cont la metropolitana.
A l'è stada verta, insemma a la stazion de la metropolitana Affer FN, el 26 de marz del 2011.
Struttur e impiant
La stazion la gh'ha trii binarii ch'a hinn quattaa-sù da ona struttura de veder e azzaj.
Moviment
La stazion de Affer a l'è servida di lign S2 e S4 del Servizzi ferroviari suburban de Milan e di treni regionaj Milan-Ass.
Interscambi
Arent a la stazion a gh'è ona stazion de la metropolitana e anca di fermaa d'ona quaj linia de corrier, gestii da l'ATM. Fermada de la metropolitana (Affer Nòrd, linia M3) Fermada di corrier
Bundesstraße 69
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez a la Bàsa Sasònia.
Bayswater (metropolitana de Londra)
Bayswater  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Espot
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Rettenbach (Günzburg)
Rettenbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.75 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Rettenbach el se tróa a 'na altèsa de 495 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Acquamela
La Stazion de Acquamela a l'è 'na stazion de la Circumsalernitana, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt de servizzi cont la Region Campania. L'orari a l'è minga cadenzaa.
Civ (VA)
Civ (nom ufizial in italian: Clivio) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 2,9 km² e 'na densità de 0 ab./km². . El paes el confina cont el Canton Tisin (comun de Mendris, Besasc, Ligornett e Stabi).
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Civ l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Cadoneghe
Cadoneghe (en vèneto: Cadóneghe) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 14.654 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 1221 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campodarsego, Padova, Vigodarzere, Vigonza.
Notre-Dame-du-Pré
Notre-Dame-du-Pré l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Moûtiers, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 536 méter a 'na altèsa màsima de 2556 méter s.l.m.
Verfeuil
Verfeuil l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lussan, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.97 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 71 méter a 'na altèsa màsima de 324 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Verfeuil l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Trivier-de-Courtes
Saint-Trivier-de-Courtes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Trivier-de-Courtes, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 184 méter a 'na altèsa màsima de 218 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Trivier-de-Courtes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Musee del Louvre
El Musee del Louvre (Musée du Louvre in frances), a l'è un musee de Paris, dervid in del 1793, con una superfis de 60 000 m² e 9,6 milion de visite in del 2019.
El gh'ha dent oeuvere compagne de la Mona Lisa, de La Vergin e 'l Bambin con Sant'Anna, la Venere de Milo, el Codes de Hammurabi e la Vitoria Alada de Samothrace.
Elmen
Elmen l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Reutte e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70809.
Pietra-di-Verde
Pietra-di-Verde l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Moïta-Verde, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.79 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 146 méter a 'na altèsa màsima de 1093 méter s.l.m.
523
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Bultei
Bultei (Urtei o Burtei 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 1.202 abitàncc, 'na superfìce de 96 km² e 'na densità de 13 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anela, Benetutti, Bono, Nughedu San Nicolò, Pattada.
Bug del 2038
El Bug del 2038, in ingles Y2038, l'è on bug che 'l colpiss i sistema che droeuven el Temp UNIX per fà di cunt cont el temp. miniatura|drita|Rappresentazion
In pratega el temp UNIX, che incoeu l'è a 32 bit, el dì 19 de genar del 2038 (pussee precisament ai or 03:14:07) el rivarà a la cifra de 2147483647, che l'è el numer pussee volt che i 32 bit pòden representà. Donca el numer el divegn negativ e 'l computer el legg 'me data el 13 de dicember del 1901, ai or 20:45:52.
Soluzion
Hinn staa parpognuu di soluzion, 'me la trasformazion del numer in on unsigned, che 'l sposta el problema al 2100. Anca la trasformazion a 64 bit, che la spostaria el problema de 290 miliard de agn, ma se vengen metuu anca i millisecond e i microsecond se ridus a 50000 agn.
Belleroche (FR-42)
Belleroche l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Belmont-de-la-Loire, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.93 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 473 méter a 'na altèsa màsima de 881 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Belleroche l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Oviglio
Oviglio (en piemontés: J'Ovij) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.286 abitàncc, 'na superfìce de 27,31 km² e 'na densità de 47 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alessandria, Bergamasco, Borgoratto Alessandrino, Carentino, Castellazzo Bormida, Felizzano, Incisa Scapaccino (AT), Masio, Solero.
Riverie
Riverie l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Mornant, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 0.42 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 613 méter a 'na altèsa màsima de 731 méter söl leèl del mar.
1016
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Moja (Bosagia)
Moja o Roncaja (parnonzia local: ['moja]; italian: Moia) l'è vuna di frazion de montagna del comun valtolin de Bosaggia, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva a est del center comunal, e proppi denanz a Sondri, che 'l se troeuva de l'altra banda de l'Adda, on quai chilometer pussee in là.
Campo San Martino
Campo San Martino (en vèneto: Canpo San Martin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 5.371 abitàncc, 'na superfìce de 13,13 km² e 'na densità de 409,1 ab./km². El cunfìna coi cümü de Curtarolo, Piazzola sul Brenta, San Giorgio delle Pertiche, San Giorgio in Bosco, Santa Giustina in Colle, Villa del Conte.
Jenišov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
Bubble Sort
El Bubble Sort a l'è on semplis algoritm de ordenament che 'l consist, in pratega, in del analizzà i element a du a du e scambiai de post se a hinn in orden fallaa, finna a che 'l pò passà de tutt l'array senza scambià nagott, ciovè quand che l'è ordenaa. L'è minga 'n algoritm ottimal e 'l gh'ha 'me complessità O(n^2).
524
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Peyrens
Peyrens l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Castelnaudary-Nord, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.77 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 159 méter a 'na altèsa màsima de 221 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Peyrens l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
1169
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Trautmannsdorf an der Leitha
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Millennium Bug
senza_cornice|drita El Millennium Bug (ciamaa anca Y2KB) l'è staa on bug informategh che 'l podeva colpì i sistema informategh a la mizanocc del 1/1/2000.
Ris'c
El ris'c el veniva dal fatt che di temp de la preistoria de l'informatega, quand che i memorij costaven tant, eren doperaa du numer per la data. E donca, vist che dopo de 99 el gh'è 00, di aistema pensaven che l'era 'me "1900".
Certificazion
El British Standards Institution l'ha daa di regoll per dì che on sistema el gh'ha no el bug:
Swiss Cottage (metropolitana de Londra)
Swiss Cottage  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Honolulu
right|thumb|250px Honolulu a l'è la capital di Hawaii, USA. A l'è anca la cità püssee granda di Hawaii e anca 'l sò port principal. A l'è al süd-est de l'isula de Oahu. Al gh'ha 371,657 abitant (2000).
Honolulu al vör dì "baja riparada" in Hawaiian.
Gwenn Ha Du
La Gwenn Ha Du l’è la bandéra de la Bretàgna che l'è nasìda in del 1923 ‘nventàda dal Morvan Marchal che 'l s’è ispiràt a i bandére de la stòria brétone, sia al istèma col armelì, sia al Kroaz Du che l’éra öna crùs nìgra sö fónt biànch dovràda dal Dücàt de Bretàgna sö la fì del Médio Éf, quand l'éra ü stat indipendènt e che l'è ligàda ach a la Baner Peran cornuaiéza.
La bandéra de la Bretàgna l’è isé ciamàda per i culùr che la gh’à, de fati la bandéra l’è facia con ü quàrt con di armelì stilizàcc e töt ol rèst l'è a bànde nìgre e biànche: Gwenn Ha Du ‘n lèngua brétone 'l völ dì pròpe biànch e nìgher.
Nyírmada
a l'è un comun del Distret de Vásárosnamény, cont una popolazzion de abitant.
Muntìzola
Muntìzola, (Italià: Monte Isola) l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa.
El sò teretóre el cuàrcia zó töta l'ìzola che la pórta 'l stès nòm e che la se tróa 'n mès al Lach d'Izé. Muntìzola l'è l'ìzola de lach piö grànda de l'Euròpa meridiunàl.
Töta cuarciàda de bósch, endèla antichità par che la gh'ìes en tèmpio pagà sö la sìma del mut. Endèl sècol V dòpo de Crìsto l'è stàda cristianizàda del Vèscof bresà San Vigìlio.
Monnaz
Monnaz a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.61 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Muntìzola
Entùren a l'an mìla l'ìa sfrötàda come posedimènt rüràl dei convèncc bresà e la g'ha ést de menemà nàser dei borghècc agrìcoi dré a le còste del mut e dòpo, piö aànti, dei paizì de pescadùr sö le rìe del lach.