cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hohenems
El sò codes statistegh l'è 80302.
Opava
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava, del che l'è caploeugh.
El gh'ha el status de cità.
Germagn
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Cäsàal dlä Cort Cèrä, Luréa, Umegna, Quarna de Sura.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Germagn l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Giovanni Barbareschi
El Giovanni Barbareschi (Milan, 11 febrar 1922 - 4 otober 2018) l'è staa on pret, partigian e antifassista italian, giust in tra i nazion.
Tranvia Piasenza-Cremona
La  a l'è stada 'na tranvia a scartament tranviari standard longa 33.528 km.
Verta del 1882 e sarada in del 1935, l'era in Lombardia e Emilia-Romagna.
Laù
Laù, (endèl dialèt del pòst prununciàt [laˈu]; en Italià: Lavone) l'è 'na frasiù del cümü de Pezàze. Laù, ensèma a L'Aiàl l'è giöna de le dò frasiù de Pezàze che se tróa söl fónt de àl de la Val Trompia.
La g'ha presapóch 420 abitàncc e la se tróa a 500 sùra del leèl del mar. La fà paròchia de per sò cönt e la sò céza parochiàla l'è dedicàda a la Sànta Marìa Madaléna.
El Arenal (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Benevento Rione Libertà
La Stazion de Benevento Rione Libertà a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Fuentelespino de Moya
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Usson-en-Forez
Usson-en-Forez l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Bonnet-le-Château, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
Stazzion de Berlin-Mahlsdorf
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Principe (metropolitana de Genoa)
Principe  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Genoa.
Usson-en-Forez
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Stazzion de Berlin-Mahlsdorf
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Principe (metropolitana de Genoa)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Usson-en-Forez
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 47.24 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 767 méter a 'na altèsa màsima de 1137 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Usson-en-Forez l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Marzano Appio
Marzano Appio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 3.110 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 111 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caianello, Conca della Campania, Presenzano, Roccamonfina, Tora e Piccilli, Vairano Patenora.
Bundesstraße 494
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia.
Antonio Segni
L'Antonio Segni (Sassari, 2 de febrar del 1891 - Roma, 1 de dicember del 1972) l'è staa on politegh, rettor e avocatt italian, president italian dal 1962 al 1964.
L'è staa anca dò voeult President del Consili e anca el sò fioeu, Mariotto, l'è staa 'n politegh.
Basiliano
Basiliano (en furlà: Basilian) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 5.002 abitàncc, 'na superfìce de 43 km² e 'na densità de 117 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campoformido, Codroipo, Fagagna, Lestizza, Martignacco, Mereto di Tomba, Pasian di Prato, Pozzuolo del Friuli.
Travedona Monaa
Travedòna Monaa (Travedona Monate in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 9 km² e 'na densità de 0 ab./km².. El paes el da el nòmm al Lagh de Monaa e 'l gh'ha vari frazion, ciamaa: Ciosett, Faraòna Fornasett Moncucch, Mont Bell, Molin, Piann, Ronch.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Travedona Monaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Brovet de Lod
El Brovet de Lod a l'è 'n palazzi de Lod, sed storega del governo municipal de la cità, sgiamò quand che l'era el brovet in temp medieval, fad intorna al 1280 e arent al Dom de Lod, in su quella che incoeu la se ciama Piazza de la Vitoria. Sora el gh'ha el stema de Lod.
Strada de segonda class 611
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 89 km.
Rozkoš
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Oldřišov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Arcanèl
L ' Arcanèl (Arcanello) l'è 'n torènt de la Lumbardìa (pruìncia de Brèsa). El nas endèla Al del Vis, endela Al Camònega àlta, dei laghècc de Ercaàl. El percór töta la Al de Vis e 'l va dét endel Frigidólfo de le bànde de Pónt de Lègn.
Dénesfa
a l'è un comun del Distret de Kapuvár, cont una popolazzion de abitant.
Alforque
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Regen (DE-BY)
Regen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. L'è 'l capolöch del circondare rüràl (Landkreis) omònim. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 65.15 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Regen la se tróa a 'na altèsa de 532 méter sura 'l leèl del mar.
Bundesautobahn 13
La Bundesautobahn 13 a l'è 'n autostrada de la Germania gestida de Ministeri Federal di Straport e de l'Infrastruttura Digital. Longa 151 km, la conliga Schönefeld e Dresda.
John Major
El John Major (Londra, 29 de marz 1943) l'è 'n politegh britannegh.
Member del Partii Conservator del Regn Unii, l'è staa primm minister dal 28 november 1990 al 2 magg 1997. L'è staa minister in di governi precedent de la Margaret Thatcher, che 'l gh'ha lassaa la guìda del Paes e del Partii dopo avè capii che 'na soa rielezion l'avaria menaa a 'n strapp in del partii.
Luven
Luven (nom ufizial finn al 1943, e ancamò al didincö in tudesch: Luvis) l'è un cumün sguizzer del distret de Surselva in del Canton Grisun. El gh’ha pü u manch abitant e una süperfiss de 6.83 km², e 'l se tröva a una altitüden de 998 meter sura 'l nivel del mar.
Storia
miniatura|manzína|verticale|La tur del [[Castel Castelberg.]] Luven l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 765 cunt el nom de Lobene.
L'andament istoregh de la pupulaziun l'è indicaa in de la tabela chi desuta:
El Scüd del Paes
Blasunadüra: una Bibia grisa (bianca) cunt sü i leter Alpha e Omega in negher. La Bibia in del sisgil del cumün la regurda la cunversiun del cumün intregh a la fee prutestanta.
Pupulaziun
La püpart de la pupulaziun la parla Sursilvan e l'è prutestanta.
De Vedè
La Gesa del paes l'è prutegiüda a nivel cultüral. <BR> La pescia pü volta de l'intrega Sgüissera la se tröa in sül teritori del cumün e l'è ciamada de la gent Panera.
Weißenstadt
Weißenstadt l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Wunsiedel. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 42.23 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Breitingen
Breitingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 2.89 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Cruzilles-lès-Mépillat
Cruzilles-lès-Mépillat l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Pont-de-Veyle, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Breitingen
El cümü de Breitingen el se tróa a 'na altèsa de 522 méter sura 'l leèl del mar.
Weißenstadt
Weißenstadt la se tróa a 'na altèsa de 630 méter sura 'l leèl del mar.
Cruzilles-lès-Mépillat
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 185 méter a 'na altèsa màsima de 222 méter söl leèl del mar.
Ruppertshofen (DE-BW)
Ruppertshofen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 14.22 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ruppertshofen el se tróa a 'na altèsa de 510 méter sura 'l leèl del mar.
Zuqer
El zuqer, o zœqer, l'è el nom jenereg dei carboidrads solubii, cond savor dolç, qe i se dopera ind el mangiar. G'è tante tipolojie de zœqer, qe i ven tirads fœra de tante sortie diferente. Ai zœqer semplix se ge dix monosacarids, e intra de qests qé g'è la glucosa (anca cognossida 'me destrosa), la frutosa e la galatosa. El "zœqer de tavol" o "zœqer granulad" qe el ven doprad de plœ l'è la sacarosa, un disacarid de glucosa e frutosa. El zœqer el se dopera ind i aliments preparads ('me prexempe biscots o torte) e el se jonta anca ind vergun maiar e bever ('me el cafè e el tè). Ind el corp, la sacarosa l'è idrolizada ind i zœqer semplex qe i la fa sœ, çoè la glucosa e la frutosa. Intra i disacared g'è anca la maltosa, e la latosa, del lait. A le cadene plœ longe de zœqer se ge dix oligosacareds o polisacareds. Fœra dei zœqer, g'è tante oltre sostanze naturai e anca miga-naturai qe le pœl hvir-ga un savor dolç, 'me prexempe el glicerol e i polialcol ind jeneral, ma qests qé i è miga classifegads 'me zœqer. Al dé d'incœ g'è anca tante sostanze qe le se dopera per sostituir el zœqer, e intra le plœ famose g'è l'aspartam e sucralosa, un derivad clorinad de la sacarosa. I zœqer i se trœva ind i tessuds de tante piante e ge ind la cana del zœqer e ind la barbabietola ge n'è assee del podir tirar-l fœra per vender-l. La produzion mondiala de zœqer ind el 2011 l'è staita de 168 milion de tonelade. Ind la media, una persona la cœnsœma 24 kg de zœqer a l'an (33.1 kg ind i paes svilupads), çoè in media 260 calorie per persona al dé. De l'ultema part del secol XX, s'è dré a questionar se una dieta cond tant zœqer, soratœt rafinad, la va ben per la salud del om. El trop zœqer ind la dieta l'è stait correlad cond tante malatie, 'me l'obesità, la diabete, disturb cardiovascolar e le carie. G'è staits tants stude qe i g'ha prœvad a ciarir la situazion, ma cond resultads variabii, plœ qe olter per la dificoltà de catar una popolazion de doprar 'me controll qe la cœnsœma poc zœqer fess, o qe el la cœnsœma propes miga.
Monosacarids
Frutosa, galatosa e glucosa i è tœts zœqer semplex, monosacarids, cond la formula jenerala C6H12O6. Lor-qé i g'ha cinc grœp idrossil (-OH) e vun carbonil (C=O) e i è cicleg quand qe i è dissolvids ind l'aiva. De ognun de lor g'è tants isomer, cond forme dextro- e levo-jire qe i fa deviar la lux polarizada a dreta o a mancina.
Disacarids
Latosa, maltosa e sucrosa i è tœts tre sœqer complex, disacarid, cond la formula jenerala de C12H22O11. I è formads de la combinazion de do molecole de monosacarids cond l'esclusion de una molecola de aiva.
Delocalizzazion
La delocalizzazion a l'è el spostament de 'n attività produttiva de 'n Paes a 'n àlter, tipicament per di reson de cost e de produttività.
Strada de segonda class 613
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 5 km.
Üniun Africana
L'Üniun Africana (UA o AU in ingles) a l'è un'üniun de stat african fundada el 9 de lüj del 2002, a Durban (Südafrica), in sostitüziun de l'Urganizaziun de l'Ünidà Africana (OUA).
I sò ubietiv a hinn la promuziun de la demucrazia, di dirit üman e de l'ecunumia in de l'Africa.
La sed de l'Üniun Africana a l'è a Addis Abeba.
El Segretari General de l'Üniun Africana a l'è 'l president de la RDC Félix Tshisekedi (del 2021).
Milano calibro 9
Milano calibro 9 l'è un film pulissiutèsch dal 1972 dirèt da Fernando Di Leo, prim de 'na trilugìa ciamada "dal milieu", ispiràd a un'antulugìa de racùnt noir scrivüda da Giorgio Scerbanenco.
Marcianise
Marcianise l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 43.100 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 1329 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caivano, Capodrise, Orta di Atella, Recale, San Marco Evangelista, San Nicola la Strada.
Paratop
[[Archivi:Immunoglobulin basic unit.svg|thumb| 1. Region
2. Region Fc
4. Cadena lijera de la imunoglobulina con domini variabil (VL) e oltr costant (CL)
5. Region Fv con paratopo
6. Region ciaveget]]
El paratop l'è la part de œn anticorp qe la reconos l'antijen e l'è anc'pò el sit indoe qe i se uniss l'antijen e l'anticorp. l'è œna region pissena de 15–22 aminoácid de la molécola del anticorp ciamada region Fv costituida de parts de le cadene greve e lijere del anticorp situada a le estremità dei brax de la molécola de imunoglobulina (qe la g'ha forma de Y).
El recetor de linfocits B (BCR) el g'ha anc'pò paratop per antìjen, perqè l'è œn anticorp integrad ind la membrana plasmàtega del linfocit B.
Fuentelespino de Haro
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Paratop
La part del antìjen ind la qual se unisses el paratop la se ciama epitopo. La forma del epitopo la pœl vesser imitada da œn mimotopo, e incì la sarà anca recunossüda dal paratopo e la causará œna resposta imunitaria simil. Ind la figura l'è representad un anticorp de linfocit B sqemáteg tìpeg con le sa parts, ind el qual le parts interne de le estremità dei brax (o idiotipo, zona ind el sercol) le forma el paratop, qe el se uniss al epitopo.
Sistema autonom
Un sistema autonom a l'è un insema de red e router che inn sota el controll de 'na precisa entità ministrativa che la definiss una ciara politega de routing vers l'Internet. In principi (RFC 1771) se intendeven domà i grand ISP o i organizzazzion pussee grand cont una connession autonoma menter con la RFC 1930 a l'è recognossud che anca di organizzazzion diferent poden doperà privatament el Border Gateway Protocol, anca se per el pont de vista de l'internet gh'è domà i ISP recognossud che gh'hann un autonomous system number che inn, al 2018, 92'000.
Giuseppe Saragat
El Giuseppe Saragat (Turin, 19 de setember del 1898 - Roma, 11 de giung del 1988) l'è staa on politegh e economista italian, president italian dal 1964 al 1971 e President de l'Assemblea Costituenta dal 1946 al 1947.
Montselgues
Montselgues l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Valgorge, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 35.87 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 355 méter a 'na altèsa màsima de 1229 méter s.l.m.
Red de Feistel
La red de Feistel a l'è on algoritm de cifratura a blocch desviluppaa del crittolegh de l'IBM Horst Feistel, doperada de tancc algoritm compagn del Data Encryption Standard.
Donvidas
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Red de Feistel
Per fonzionà la dopera trii operazion:
Thierhaupten
Thierhaupten l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 39.15 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Thierhaupten el se tróa a 'na altèsa de 430 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Benevento Pontecorvo-Castelpoto
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Rešice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Fòia
thumb|upright=2| Fòie de [[Citronella mucronata]] En botànica, la fòia (dal latì folia, plüràl de folium) l'è 'n órghen de le piànte, specializàt per fa la fotosìntezi. Per chèsta rizù, 'na fòia de sòlit l'è piàta e sitìla, isé la pöl mostràga i cloroplàsti, cuntignìcc endèle cèlule del parenchìma fotosintétic, ai ràgi del sul e fa sé che la lùce la fìltre dét bé bé 'ndèi tesùti.
La se 'nserés endel gamp de la piànta a l'altèsa dei gróp. A la sèa de la fòia se tróa 'l böt scundìt ciamàt böt de la sèa.
Nové Sedlice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Fòia
Le fòie però i è apò dei órghegn endóche 'ndèla magiùr part de le piànte, se té 'l procès de la respirasiù, la traspirasiù e la gotasiù (procès de eliminasiù de l'àiva che 'l permèt la traspirasiù quan che le cundisiù del tép i è mìa favorèvoi).
Le fòie le pöl apò 'nmagazinà i nütrimèncc e l'àiva e, 'n sèrte piànte, la fùrma la se mudìfica per svòlger de le ótre funsiù e isé le pöl ciapà la fùrma de spì, scàie, cavreöi (compàgn de chèi de la ìcc o del roaiòt), ecc. Strütüre che se 'nsömèa a fòie se le tróa 'ndèle féles e i è ciamàde frónde.
El gambì
El gambì de la fòia (endèla terminulugìa scentìfica l'è de sòlit ciamàt con dei nòm derivàcc del latì petiolus cioè pè picinì) l'è la part che la coléga a la làmina de la fòia al gàmp o al ram de la piànta. La strütüra anatòmica del gambì, coi masöi dei cundutùr dispunìcc segónt 'na simetrìa bilatéràl i testemógna sènsa döbe de la natüra coerènta có la fòia e mìa col gamp de la piànta.
EuroCity
EuroCity a l'è la categoria de servizzi assegnada ai treni che conlighen i città di different Stat europee. Hinn introdott in del 1987 di Stat de la Comunità Economica Europea, de la Svizzera e de l'Austria ch'han sostituii el Trans Europ Express, che 'l era pussee raro e senza la segonda class.
Fòia
El gambì
Quan che 'l se slàrga fò 'nfìna a sostetöéser la fòia endèle sò funsiù, se pàrla de filóde. 'Na fòia sènsa gambì o col gambì cürt fés la se ciàma sèsila.
El gambì de sèrte piànte 'l g'ha dele funsiù specìfiche. Per ezèmpe:
EuroCity
Storia
Cont el temp la pupart di 'sti caratteristich a hinn staa tolt via e incoeu a hinn di normai treni diurn, anca se despess gh'è el personal bilengov. Cont l'estension a Est de l'Union Europea hinn staa mandaa anca a lor 'sti treni.
In Franza e Spagna han no on titol special e hinn ciamaa domà "treni".
Fòia
La làmina de la fòia
La làmina de 'na fòia l'è furmàda de 'na fìbra vegetàl che la g'ha le parcc discriìde ché sóta:
Sö l'epidèrmide inferiùr gh'è i stòm, che i è dele spéci de puritì, furmàcc de dò cèlule a fùrma de mèze lüne, che i làsa 'ntramès 'ntra giöna e l'ótra 'na apertüra;
L'epidèrmide
L'epidèrmide l'è 'l stràto de cèlule estèrne de la fòia. L'è 'n stràto che de sòlit l'è trasperènte (le cèlule le g'ha mìa de cloroplàsti) e cuarciàda de 'na cutìcole che g'ha 'n aspèt cerùs e che 'l permèt mìa pèrder tròp tàta àiva quan che fa tròp calt. Endèle piàmte che vé sö 'ndèi clìmi sèc, chèsta cutìcola l'è piö spèsa. Ale ólte chèsta cutìcola l'è piö fìna sö l'epidèrmide inferiùra che 'n chèla süperiùra.
L'epidèrmide inferiùra l'è piéna de puritì ciamàcc stòm. Chèsti stòm i permèt a l'osìgeno e a l'anidrìde carbònica de nà dét e fò de la fòia. Pò a 'l vapùr el pàsa per i stòm durànte la traspirasiù. El dèrver e 'l sarà el stòm el dipènt de le cundisiù climàtiche (calùr, ümidità, ciarùr). Sèrte piànte (compàgn de le Crassulaceae) le dèrf i stòm apéna de nòt per fa isé che se despèrde mìa tròp tàta àiva.
El parenchìma
El gròs de l'intèrno de la fòia, (cioè la part che gh'è 'ntramès entrà l'epidèrmide inferiùra e chèla süperiùra, l'è furmàt del parenchìma. Chèsta fìbra la g'ha 'n ruòlo 'n grànt importànte endèla fotosìntezi. L'è cumpunìt de dò parcc:
Le nervadüre
Le nervadüre de 'na fòia i è 'l prolongamènt del gambì endèla làmina. Se pöl distìnguer la nervadüra centràl de chèle segondàrie che le se destàca de la primària. L'è al leèl de le nervadüre che 'l se tróa 'l gròs dei tübizì cundutùr de la lìnfa (xilémi e floémi), urganizàcc en masöi.
La dispuzisiù de le nervadüre l'è diferènta a segónda de la spéce o de la famìa botànica.
Morfologìa generàl
thumb|350px|right| Tìpi de làmina (Fùrma), nervadüra e òrlo. La fòia la vé ciamàda sèmpe semai che la làmina l'è 'ntréga, o compòsta semài che l'è retaiàda en divèrse fòie piö pesène che le vé ciamàde fuiulìne. A segónda de la dispuzisiù de le fuiulìne sö l'as principàl de la fòia o ràchide, se dis che la fòia l'è:
Diviziù de la làmina
La làmina la pöl véser entréga u piö o méno retaiàda. En chèsto öltem càzo, se pöl precizà se la fòia l'è:
L'òrlo de la làmina
thumb| Varietà de òrli
L'òrlo de la làmina el pöl véser entréc, ondulàt, sinuàt, capetàt, a capitìne fìne, dentàt o crenàt.
Tìpi de làmina
thumb| Fùrme de fòie compòste La làmina la vé ciamàda: cordifórme, quan che la g'ha la fùrma d'en cör, ovàl quan che la g'ha la fùrma d'en öf, lanceolàda, o palmàda quan che la g'ha la fùrma de 'na pàlma.
Divèrse ótre caraterìstiche le vé cunsideràde quan che se descrìf la fùrma de 'na fòia: falciforme (quan che la g'ha la fùrma d'en fiochèl), auriculàda (quan che la fòia la g'ha come de le uricìne a la bàze de la làmina), sagitàda (quan che la g'ha la fùrma de 'na frècia), peltàde (quan che 'l gambì el se 'nserés en mès a la làmina), decorènta quan che la làmina la se prolóngha söl gamp con dele alète, perfoiàda quan che le uricìne le se sàlda e le dà l'impresiù che 'l gamp el streèrse la làmina, conàde quan che dò fòie opòste le 'ha la làmina saldàda 'nsèma (compàgn de sèrte spéci del zèner Caprifolium).
Nervadüre
right|thumb| ''Fòia a nervadüra penàda Se pöl distìnguer tré tìpi principài de nervadüre:
Dispuzisiù söl gamp
thumb | Ezèmpe de fòie opòste d'en [[Lamium purpureum ]]
A segónda de cóme che le fòie le se tàca al gamp o al ram, se pàrla de:
Cazedarnes
Cazedarnes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Chinian, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 98 méter a 'na altèsa màsima de 251 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cazedarnes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Diémoz
Diémoz l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Heyrieux, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 287 méter a 'na altèsa màsima de 423 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Diémoz l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bertiolo
Bertiolo (en furlà: Bertiûl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.542 abitàncc, 'na superfìce de 26,21 km² e 'na densità de 98 ab./km². El cunfìna coi cümü de Codroipo, Lestizza, Rivignano Teor, Talmassons, Varmo.
Gli Atroci
Gli Atroci (i atros) hinn on grupp heavy metal demenzial de Bologna, compòst de 6 òmmen mascheraa e con di nòmm pròppi strani. I màscher e i nòmm hinn staa creaa per rend omagg a gèner estrèmm come el black metal. Hinn giamò 10 agn ch'i fan di concèrt dal viv, soratùtt in del Nòrd de l'Italia. I esageren volutament la sò immàgin per rid on poo adree ai moeud pussee appariscent di grupp metal.
Stòria
El grùpp gh'ha domà 'na biografia inventada, creada dal grupp per esagera anmò pussee la soa immàgin. Gli Atroci cunten sù in de la soa "biografia ufficial", che lor hinn mai nassuu: hinn semper esistii. Abitaven in de la Quinta Dimension, tutta fada de Metall, e, anben se cognosseven nò, i godeven del sò stat di immortai.
La stòria del grùpp la comenza quand el Professor Tetro, in del cors de la riparazion d'on "scaldabagn ad altissima tecnologia", el vegn proiettaa per error in su la Terra. Ona vòlta che l'è rivaa chì, l'ha scopèrt cont orror ch'el Metall l'è minga l'unich gener musical che l'esist ma gh'hinn anca alter gener: techno, country, liscio, dance, cantautor, rap, ecc.
Al Professor Tetro in del scoprì quest gh'è vegnuu sù on magon e l'ha decis de tornà in de la soa Quinta Dimension e de riunì on manipol d'eròi per ristabilì el domini del Metall in sul pianeta Terra. Quest grùpp di sett pròdi l'ha giuraa fedeltà eterna al Metall e l'ha affrontaa on mucc de proeuv, fra i quai el temibil Festival de San Rem.
El grupp el gh'ha avuu de affrontà on fracch de difficoltà, 'm'el sconter con la Breakdance e la New Age. In particolar quest ultim l'ha costaa al grupp vun di sò member, el "Feros Macellar", assaltaa in d'on Buddha Bar. Chest chì el s'è riunii al grùpp per i combattiment dell'estaa despoeu, ma l'è mòrt dree a battess contra el Festivalbar. I sò clon i hann ajuttaa lo stess el grùpp in di sò lòtt contra i Orchester de Liscio.
Pocch mes despoeu el Lurid Cavernicol l'è rivaa a completà el grupp, che, siccome che a 'sto punt l'era complètt, el s'è dedicaa a la promozion del Metall. L'è allora ch'el Professor Tetro, con "la serenità di pur d'anim", l'ha decis che la sò mission l'era finida e l'haa bandonaa el grùpp, che a 'sto punt l'era fòrt, e l'è 'ndaa andree in de la Quinta dimension a riparà scaldabagn.
Il grupp l'è anmò attiv e el séguita con la sò "battàja".
Courtételle
Courtételle a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.56 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Courtételle al se tröva a una altitüden de 441 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Châtillon, Courfaivre, Delémont, Develier, Soulce.
BitTorrent
BitTorrent a l'è un protocoll peer to peer doperad per scambià file e informazzion in manera des'centrada, in pè del 2001 e fad del Bram Cohen.
Per doperàll, vun el gh'ha de doperà un client BitTorrent in su 'n computer conligad a l'Internet che poeu el ciaparà di informazzion in sui alter utent che gh'hann el midem file cont un tracker BitTorrent.
A bon cunt, a l'è vun di protocoll pussee doperad de l'Internet, in vari period squasi un terz del trafegh total in su la red el vegniva de lu.
I client pussee famos inn BitTorrent, μTorrent, Transmission, qBittorrent, Tixati, BitComet e Deluge.
Stazzion de Biesdorf
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Alhama de Aragón
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Biesdorf
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Mongodi
Mongòdi (Mongodi in Brianzoeu; Mongodio in Italian) a l'è voeuna di quatter frazion del comun brianzoeu de Nibiònn, in de la Provincia de Lecch. El paes el cunta circa 120 persònn (stimm del 2007).
Valeille
Valeille l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.43 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 350 méter a 'na altèsa màsima de 532 méter söl leèl del mar.
Camp finii
On camp finii (anca camp de Galois) a l'è on camp che 'l gh'ha dent on numer finii de element e che 'l soddisfa cert regoll de addizion e moltiplicazion.
On classich esempi a l'è quell di intregh modul n quand che n l'è primm.
Antejen
Un antejen l'è una molecola (jeneralment una proteina o un polisacared) de superfix cellulara, qe la pœl portar a la formazion de anticorp. G'è tante molecole qe i pœl funzionar com antejen, compagn de le proteine, polisacareds e, plussee rarament, oltre molecole compagn dei acids nucleic
Brignole (metropolitana de Genoa)
Brignole  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Genoa.
Antejen
Ogne antejen l'è definid del so antecorp, i quai i lavora per complementaretaa spazial. La zona indove l'antejen el se unes a l'anticorp l'è ciamada epitop o determenant antejenec, inscambe l'area corespondent a la molecola del anticorp l'è el paratop.
Brignole (metropolitana de Genoa)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Lustenau
Lustenau l'è on comun marcaa austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Dornbirn e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80303.
Dunasziget
a l'è un comun del Distret de Mosonmagyaróvár, cont una popolazzion de abitant.
Giovanni Leone
El Giovanni Leone (Napoli, 3 dicember 1908 - 9 november 2001) a l'è staa on politegh e avocatt italian, president italian dal 1971 al 1978 e du voeult primm minister.
Maress
Maress (Maresso) a l'è ona frazion del comun brianzoeu de Massaja, in de la Provincia de Lecch. El paes el se troeuva tra Montaveggia e Lomagna. I sant patròn a hinn Faustin e Giovita
Strada de segonda class 616
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 7 km.
Maress
Stòria
El nòmm de Maress el ven foeura per la prima vòlta in del 879, in d'on document de conferma a l'abaa Peder del monastee de Sant Ambroeus. La segonda vòlta el ven foeura in del 1162 in d'on'investidura dada a la gesa de Monza del Barbarossa di ben che la gh'aveva chì a Maress. De fatt Maress l'era on feud de l'arciprevet de Monza, che 'l godeva de la giuridisdizion de tanti terr de la Brianza. Maress l'è stada durament colpida di tre pestilenz che hinn passaa in Lombardia in del bass Medioev. In del 1558 Maress la se costituiss 'me comun indipendent, cont i frazion de Maressoeu, Òssola e Cassina Pianina. In del contest di piev, Maress la se trovava in de la Piev de Massaja. El comun l'è restaa autònom fina al 1840, quand che l'è staa unii a Contra. In del 1926 el center comunal l'è staa spostaa a Massaja.
Bundesstraße 495
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia e Schleswig-Holstein.
Seiersberg-Pirka
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Barbaresca
La Barbaresca (inscì anca in italian; ciamada anca Seriola Nuova o Trenzana Nuova) l'è ona ronsgia lombarda. La scorr in de la Bassa bressana: la nass arent a Trenzan, la traversa i comun de Ors Noeuv e Corzan e la finiss in mezz ai camp de Barbariga.
Istres
Istres l'è 'na citadìna franséza de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch de dù cantù: Istres-Nord e Istres-Sud e del circondàre (arrondissement) de Istres. La fà part del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône del qual l'è sotaprefetüra.
Přeskače
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Istres
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 113.73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 120 méter s.l.m.
Fuente de Pedro Naharro
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Maddaloni
Maddaloni l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 37196 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 1033 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acerra (NA), Caserta, Cervino, Marcianise, San Felice a Cancello, San Marco Evangelista, Santa Maria a Vico, Valle di Maddaloni.
Nové Lublice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Wunsiedel
Wunsiedel l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Wunsiedel. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 54.91 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Donjimeno
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Wunsiedel
Wunsiedel la se tróa a 'na altèsa de 525 méter sura 'l leèl del mar.
Strada de segonda class 627
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 8.4 km.
Viechtach
Viechtach l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Regen. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 62.48 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Viechtach la se tróa a 'na altèsa de 450 méter sura 'l leèl del mar.
Bicinicco
Bicinicco (en furlà: Bicinins) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.832 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 122 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castions di Strada, Gonars, Mortegliano, Pavia di Udine, Santa Maria la Longa.
Pagnan (Meraa)
Pagnan (Pagnano) a l'è ona frazion del comun brianzoeu de Meraa, in de la Provincia de Lecch. El paes el cunta circa 2000 abitant e l'è traversaa del Molgora. El campanin de la gesa parrocchial de San Giòrg a l'è vun di pussee alt de la Brianza.
Dornstadt
Dornstadt l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 59.24 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Dornstadt el se tróa a 'na altèsa de 600 méter sura 'l leèl del mar.
Mundaun
Mundaun a l'è un cumün svizzer del distret de Surselva. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 8.59 km², e al se tröva a una altitüden de 1346 meter sura al livel del mar. manzína|200px|miniatura|l'abitaa de Flond El cumün de Mundaun l'è staa creaa el 1 de ginee del 2009 de la fusion dei ex cumün de Flond e Surcuolm. miniatura|manzína|200px|Mundaun e el Piz Mundaun in del mes de Mas L'andament istoregh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi desuta:
Distret de Rozdil'na
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Schechingen
Schechingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.87 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Schechingen el se tróa a 'na altèsa de 478 méter sura 'l leèl del mar.
Dunaszentpál
a l'è un comun del Distret de Győr, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Tufara Valle
La Stazion de Tufara Valle a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Selzthal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Curciat-Dongalon
Curciat-Dongalon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Trivier-de-Courtes, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 187 méter a 'na altèsa màsima de 218 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Curciat-Dongalon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Giovanni Gandini (poeta)
El Giovanni Gandini (Quinzan, 2 de november 1645 - 1720) a l'è stad un medegh e poeta lombard.
Biografia
Nativ de Quinzan, l'ha studiad di religios a Cremona e in del 1667 el se laurea in medesina a Padoa, per poeu tornà in la soa cità. Anca se l'era no la soa atività favorida a l'era brao, tant de vesser autorizzad del Re de Sardegna a lavorà in di so Stat.
El fa literadura sia in latin che in dialet bressan e 'l se ocupa anca de astronomia. La pupart di so oeuvere parlaven de l'ambient citadin e di so atività.
Metropolitana de Genoa
La metropolitana de Genoa a l'è ona metropolitana lingera che la conliga el center de Genoa cont el quarter de Certosa, in del nord-ovest de la cittaa. El servizzi a l'è gestii da la societaa de straport pubbligh, AMT.
Costituzzion de l'Ucraina
La Costituzzion de l'Ucraina (ucrain: Конституція України, Konstytutsiia Ukrainy) a l'è la lesg fondamental de l'Ucraina, aprovada de la Rada Suprema in del 1996. La po vesser modifegada domà de la Rada e l'è interpretada de la Cort Costituzzional, ogni oltra lesg del Pais la gh'ha de respetàlla.
Metropolitana de Genoa
Red
La red metropolitana de Genoa a l'è componnuda domà de ona linia:
Costituzzion de l'Ucraina
La gh'ha havud una gran reforma in del 2004, che però l'è stada tirada indree del Viktor Janukovyč in del 2010 in bas a 'na sentenza de la Cort Costituzzional. Con l'Euromaidan la torna in vigor.
A l'è partida in quindes capitoi:
Metropolitana de Genoa
Stòria
La possibilità de dervì ona metropolitana a l'era in discussion giamò dal 1906, ma a la fin a l'è staa scernuu on sistema tranviari, poeu saraa in del 1966.
Dopo a l'è staa parpognuu insemma a l'ingegnee Emilio Rava on sistema che l'avaria conligaa Genoa a Sampierdarena, cont di scambi cont i tram e i impiant de resalida.
Progett approvaa del governo de Benito Mussolini, a l'è staa poeu faa no per el cost, assee volt.
Cont la fin del tram, però, la torna l'idea de la Metropolitana, anca per doperà a pien el tunnel tranviari, che cont i bus l'era inquinaa.
El primm tocch de la metropolitana a l'è inauguraa in del 1990, in occasion del Mondial del Folball, e la Red a l'è quella de incoeu dal 2012.
Scartament
El scartament di binari a l'è de 1435 millimeter, che a l'è l'inscì ciamà "scartament normal".
Alimentazion
La linia la dopera ona linia elettrificada de 750 volt, corrent continova.
Material rodabil
La metropolitana la dopera vari materiaj rodabij di cui 6 unitaa dobbi articolaa de la prima generazion, che deriven di inscì ciamaa "Tram 2000" de Zurigh, e 12 elettromotriz Firema Tipo 67 A tucc costruii da Firema/AnsaldoBreda. I treni pòden viaggà in còmposizion massima da trii unitaa (circa 620-630 passegger).
Cont l'avertura de la stazion de Brignole a l'era preveduda la dotazion di treni de terza generazion, che sarïen dovuu vess tutt divers di generazion de prima, e la renovament di treni de la segonda, che averïen dovuu avegh anca on noeuv deposet. Tutavia, per i ritard relativ ai lavô propi del deposet, hann de faa obligaa a posticipà l'impiegh di noeuv tren.
Slongament
A hinn dree a vess descuttii divers progett de slongament, sia da la stazion de Brin che da quella de Brignole.
Da Brin
Da Brin se descutt, da temp, de on possibel slongament vers la Val Polvecera fin a la delegazion de Rivaroeu (cont ona stazion in mezz de Via Canepari).
Da Brignole
Al dì d'incoeu, el slongament vers San Frutus el par el pussee probabel, perché dededree a piazza Terralba el gh'è on scalo ferroviari de mercanzi, de proprietaa de la Red Ferroviaria Italiana, che a l'è per on tocch doperaa no. Per fà-sù la banda de la metropolitana de Genoa che la conligarïa la stazion Brignole cont piazza Terralba, bastarïa donca convertì duu lign de binari ferroviari che gh'hinn adess in duu binari de la metropolitana e costruì la stazion.
Inde l'agost del 2013, on articol del giornal Secolo XIX ha annunziaa i intenzion de la gionta del Comun de Genoa de permett la costruzion del slongament di binari e de la stazion de piazza Terralba, in del quarter de San Frutus. Segond l'articol, la stazion la doerïa spontà dededree a la scoeura elementara de piazza Martinez, e i lavô doerïen vess gestii da l'Ansaldo Sts.
Stazion de piazza Corvetto
In del percors de la metropolitana de Genoa el se pò vedè che gh'è ona stazion "fantasma", sota piazza Corvetto, che la se troeva intra i stazion de De Ferrari e quella de Brignole. Infatti, la costruzion de la stazion la gh'ha de vess ancamò finida per mancament de danee. A l'è domà staa faa on primm scav per mett-giò la zona de la sò costruzion.
Giorgio Moroder
thumb|Giorgio Moroder El Giovanni Giorgio Moroder (Val Gardena, 26 d'april del 1940) a l'è un müsicista, cantant e prudütur müsegal. A l'è staa un autur de müsega elettroniga; la so övra a l'è stada fundamentala per el desvilüp de la müsega disco e de vüna di so evulüziun, la italo disco. A l'è staa anca autur de famus culonn sunor.
Biugrafia
El Giorgio Moroder, vün che l'ha imparaa tüsscoss deperlü, 'l scumenciaa la so carera in de la müsega in del 1968 'me cantant de müsega lingera cun l'incisiun de 45 gir cunt i nom d'art Giorgio e George, prima per la Miura e pöö per la First; l'ha partecipaa anca al Cantagiro 1970 cun Luky Luky. In di agn '70 'l se met a fà müsega disco e intanta 'l se sposta sü a Münegh. In del 1977 'l gh'ha un gran sücess cunt el grüp Munich Machine per la canzun Get on the Funk Train. 'L gh'ha sücess anca 'me prudütur (important a hinn i culaburaziun cun la Donna Summer, i Sparks e 'l Philip Oakey di The Human League) e 'me autur deperlü'. Del 1977 a l'è quel che l'è cunsideraa el so caplaur, From Here to Eternity, de l'ann dopu a l'è Chase e del 1979 E=MC². Cun la culona sunora de Midnight Express 'l ving el so prim Academy Award in del 1978. Alter culonn sunor famus a hinn quij de Scarface, American Gigolò, Top Gun e de Flashdance. In del 1984 l'ha lauraa a la müsega per la riediziun del famus film müt Metropolis. Uramai famus in tüt el mund l'aveva faa la müsega anca per i Ulimpiadi de Los Angeles del 1984 e per quij de Seul del 1988, e la canzun To Be Number One' per i mundiaj de folber Italia 90 (in italian Un'estate italiana'' - un'istà italiana -, insema a l'Edoardo Bennato e la Gianna Nannini).
In del 2004 l'è staa numinaa a la Dance Music Hall of Fame, de New York, per el so laurà 'me prudütur. In Italia i gh'hann daa el grad unurifigh de Commendatore (Cumendatur).
Práče
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Blé
miniatura|320px|El Blé. El Blé (en italià Ble o apò Bleno) l'è 'n torènt de la Lumbardìa (pruìncia de Brèsa). El nas ai pé de la Narèna, endèle Àlpi Oròbie. El streèrsa 'l cümü de Dò e 'l fenés dét a l'Òi.
Sandro Pertini
El Lissander Pertin, in italian Alessandro Pertini, pussee cognossuu me Sandro Pertini (Stella, 25 de settember del 1896 - Roma, 24 de febrar del 1990) l'è staa on politegh e avocatt italian, president italian dal 1978 al 1985
Consili Suprem de la Crimeja
El Consili Suprem de la Crimeja (Верховна Рада Криму in ucrain, Верховный Совет Крыму in russ, Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Radası in tatar) a l'è stad l'orghen legislativ de la Republega Autonoma de Crimeja prima de l'annession de la Russia in del 2014, quand che l'è stada sostituida del Consili de Stat.
Strada de segonda class 634
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 8.27 km.
Bundesautobahn 15
La Bundesautobahn 15 a l'è 'n autostrada de la Germania gestida de Ministeri Federal di Straport e de l'Infrastruttura Digital. Longa 64 km, la conliga Lübbenau/Spreewald e Forst (Lausitz).
Neplachovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Welden
Welden l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.96 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Welden el se tróa a 'na altèsa de 466 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Formia-Gaeta
La Stazion de Formia-Gaeta a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia.
Tronzan (VA)
Tronzan o Tronscian (nom ufizial in italian: Tronzano Lago Maggiore) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 11 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva in sul Lagh Maggior e 'l confina con la Provincia de Verbania (comun de Cannoeubi) e col Canton Tisin (comun de Brissagh).
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Tronzan (VA) l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Stazzion de Nöldnerplatz
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Le Revest-les-Eaux
Le Revest-les-Eaux l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Valette-du-Var, del circondàre (arrondissement) de Toulon e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 50 méter a 'na altèsa màsima de 804 méter s.l.m.
Scarpe de cà
I scarpe de cà (Hausschuh in todesch standard, Finken in svizzer todesch, Puschen in todesch del Nord, Domácí_obuv in cech) inn di calzadure che inn pensade per vesser doperade soratut o domà in cà o, comunque, in sit indova che la tradizzion la voeul no che se meten i scarpe de foeura.
Gh'hann donca pussee de significanza in quei colture indova che l'è malfà stà in cà coi scarpe e inn de sovent fade inscì che sien pussee comode di scarpe classeghe. Rispet a l'andà a pè biot, voncen men el paviment e, soratut, in varie colture a l'è minga acetad fàll o l'è vist 'me vergognos.
I tipegh scarpe de cà a inn i sciavate, i paposs, i zibrete, i infradit, ma a bon cunt ogni scarpa comoda e che la fa minga problema al paviment la po andà ben.
Almochuel
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Spraitbach
Spraitbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.39 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Spraitbach el se tróa a 'na altèsa de 539 méter sura 'l leèl del mar.
Enego
Enego (en vèneto: Enego; en cimber: Ghenebe; en todèsch: Jeneve) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 2.018 abitàncc, 'na superfìce de 52 km² e 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arsiè (BL), Asiago, Cismon del Grappa, Foza, Gallio, Grigno (TN), Valstagna.
Il Cumün
Enego se troeuva in sü l'Altupiàn di Sett Cumün (ciamàa anca "Altupian de Asiàagh"), a 768 meter d'altezza. Ulter che'l paes de Enego, gh'hin anca olter fraziùn piscinini: Piovega, Culdarch, Foss, Valdifaber, Cost, Valdicina, Valgoda, Dori, Marcesina, Enego 2000 (staziùn sciistica) e Stoner, la pussee grand. L'ecunumia de Enego la se basa sü l'agricultüra e su l'alevament di besti, specialment di vacch, chi fann el lacc ch'el vegn dupràa per fà el furmagg Asiàagh.
La storia
Inturn a l'ann Milli hin rivàa da la Germania di pupulaziùn da lingua e tradiziùn cimbra che s'hin stanziàa in divers sitt de l'Altupian: inscì anca a Enego. Tra'l 1310 e'l 1807 Enego l'ha fàa part de la Lega di Sett Cumün, insemm a Foza, Gaj, Asiàagh, Lusiana, Conch, Ruana e Rözz. 'Sta Lega chì l'ha mantegnüü üna certa autonomia anca quand la gh'èra la Repüblica Veneta. In de la Prima Guera Mundiàal Enego l'è stada bumbardada pussee volt cunt i canùn piazzàa sül Munt Grappa. Tra i düü gueri e dopu la Segunda Guera Mundiàal ün frach de Eneghees hin nàa a l'ester a lavurà (in Germania, Francia e Svizera), specialment cumè muradur.