cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Octave Mirbeau
Biografìa
El Mirbeau l'ìa famùs apò a per l'amicìsia col Claude Monet e col Auguste Rodin.
Altiroeu
Altiroeu (parnonzia local: [alti'row] ; italian: Altirolo) l'è ona frazion del comun tesines de Sgiornigh, in de la bassa Leventina. El paes el se troeuva a nord del centro comunal, in direzion de Chironegh.
Maubec (FR-84)
Maubec l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Cavaillon, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 97 méter a 'na altèsa màsima de 663 méter s.l.m.
Weigendorf
Weigendorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Amberg-Sulzbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.54 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Weigendorf el se tróa a 'na altèsa de 385 méter sura 'l leèl del mar.
San Roch (LO)
San Ròch (San Rocco al Porto in italian) l'è un cumün del süd de la Lumbardia, in pruìncia de Lod cun 0 abitant (dàto del ).
Storia
L'é l'ültim paés de la pruìncia de Lod prima del Po e de Piasensa. La tradisión la dis che San Ròch, el famùs pelegrìn, malád de pést, el se sia fermad propi chi per ripusás.
Quant al Port, in de l'antichitá gh'era un port ch'el culegheva el teritori cun la citá de Piasensa.
Dissoluzion (qimega)
La dissoluzion de gas, liqueds o solids denter un liqued o un olter solvent l'è un process a travers del qual un solud (de forma gassosa, liqueda o solida) el va a formar una soluzion ind el solvent istess. Le soluzion solide i è el resultad de la dissoluzion de un solid denter un olter, 'me sœced prexempe cond i metai. Ind el cas de un solid cristallin qe el se dissolve ind un liqued, la strutura cristalllina la g'ha de vesser disintegrada fina a rivar al pont de lassar indar i atom, ion o molecole qe i la fava sœ. Per i liqueds e i gas l'è in jeneral plœ agil la formazion de una soluzion; la se forma quand qe le molecole i è bone de formar interazion intermolecolare miga covalente cond le molecole del solvent. La dissoluzion l'è de importanza granda grandenta in tœts i process qimeg, naturai e miga-naturai, e le prœve de dissoluzion i è doperade fess ind l'industria. Se pœl far distinzion intra solvatazion, dissoluzion e solubilità.
San Roch (LO)
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de San Roch l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Seignalens
Seignalens l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alaigne, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.17 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 327 méter a 'na altèsa màsima de 451 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Seignalens l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
John Donne
"E donca, sta nò a domandass per chi la sona la campana. La sona per tì."
El John Donne (Londra, 1572 - Londra, 31 de marz del 1631) l'è staa on letteraa e religios ingles. Nassuu de ona fameja catolega, l'ha vivuu ona vita longa e aventurosa. El s'è convertii a la Gesa Anglicana e l'è devegnuu on prevet, e l'ha scominciaa a scriv poesii e sagg. El pò vess consideraa el representant ingles del concettism in del Ses'cent.
Finlandia
La Finlandia (Suomi in finlandes, Finland in svedes) a l'è un paes de l'Europa del Nord.
A l'è tacada a la Svezia, a la Nurvegia e a la Rüssia.
La capital a l'è Helsinki.
La gh'ha una süperfiss de 338.145 km² e una pupulaziun de pressapoch 5.300.000 abitant. L'è devenuda indipendenta de la Rüssia in del 1917
A l'è un member de l'Üniun Eurupea.
Urganizaziun pulitiga
La Finlandia (nom ufizial: Suomen tasavalta / Republiken Finland) a l'è una repübliga.
El president a l'è 'l Sauli Niinistö (del 1/2012).
El Prim Ministr a l'è el Sanna Marin (del 12/2019).
Gioia (metropolitana de Milan)
Gioia  l'è 'na stazion de la Linia 2 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal 12 luj 1971.
Servizzi
Biliettaria Stazion videosorveliada Scal mobil
Kájov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Bundesstraße 207
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Schleswig-Holstein e Amburgh.
Courgevaux
El cumün de Courgevaux al se tröva a una altitüden de 475 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Clavaleyres (BE), Courlevon, Faoug (VD), Greng, Münchenwiler (BE), Murten/Morat, Villarepos.
1882
El 1882 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Alessandro Orsini
L'Alessandro Orsini (Napoli, 14 de avost 1975) a l'è un sociolegh e saggista italian, che 'l studia i fenomen de terrorism. A l'è deventada famos in tra el gran publegh soratut per i sò opinion controverse in su l'invasion russa de l'Ucraina del 2022.
Biografia
El nass a Napoli in del 1975, fioeul de l'Arturo Orsini, un psicanalista, e 'l viv in del caploeugh campan fina a quindes agn, quand che 'l fa San Michel con la fameja a Latina. El se diploma al licee classegh "Dant Ligher" con 40/60 e poeu el se laurea in sociologia a la Sapienza, cont el vot massim, e 'l ciapa un dotorad a la Roma Tre.
Ricercator universitari de sociologia general del 2004 a la Libera Università Mediterranea, in del 2007 l'è oget de 'n indagin interna per assenteism, e l'è sostegnud de la pupart de la stampa e di sindacad di insegnant, che 'l difenden.
Del 2008 al 2016 a l'è ricercator de sociologia di fenomen politegh a Tor Vergata, indova che del 2013 al 2016 l'è stad diretor del center studi in sul terrorism, indova che 'l s'è ocupad di fenomen de terrorism islamista in Europa.
In del 2010 el vinc el premi Acqui Storia cont el so sagg "Anatomia delle Brigate Rosse", dada foeura de Rubbettino, che però el gh'ha havud di recension negative, soratut in la version voltada in lengua inglesa, cusad de vesser trop poch metodologich.
In del 2016 ghe dann el premi Cimitile per el so prim sagg in su l'ISIS e in quell ann lì l'ha tolt part a la comission voluda del governo Renzi per studià i fenomen de estremism jihadista. Del 2016 l'è professor sociad de l'università Luiss Guido Carli, indova 'l insegna sociologia general e del terrorism. Del 2011 al 2021 l'è stad ricercator ligad al Center for International Studies del Massachusetts Institute of Technology e, fina al 2022, l'ha diret l'osservatori de sigurezza internazzional de la Luiss, oltra a collaborà cont el Stat Magior de la Defesa.
Controversie
Con l'invasion russa de l'Ucraina, a l'è ciamad despess in television 'me opinionista in di talk show, indova che i so tesi hann menad a varie polemiche: a sò dì, la causa principal de l'invasion a l'è el slargàss a est de la NATO e 'l Putin l'è demonizad de l'ocident e besognaria negozzià, 'me Union europea, con lu, e mandà armi a Kyiv a l'è una roba grama, perché l'Ucraina la deveria no defendes inscì ma negozzià con la Russia, vist che la guerra la mena domà a la mort di sgent e al destrugà del Paes.
Dopo di prim intervent la soa università, la Luiss, la nonzia cont una nota ofizziala che la se distanzia di sò posizzion in l'avril la nonzia la sarradura de l'osservatori de la sigurezza internazzional, per via de la fin de la collaborazzion con Eni che la finanziava el proget.
In del sgiugn del 2023 la Wikipedia in italian la scassa la soa vos e la protensg, dopo che l'ha mandad una difida.
Vitamina
Carataristege jenerale
El nom vitamine i ge l'ha dait perqè al prencepe se pensava qe le fœdess tœte amine, e le se considerava donca le "amine de la vita". Cond el nar inanz coi stude inscambi el s'è fait semper plussee ciar qe qelle qe per semplicitaa ciamom vitamine i è molecole qimegament diferente, qe le g'ha en comun domà el fait qe i è indispensabole per la vita e qe l'è miga possibol qe un organism i la faes sœ deperlu. In banda a la diferenza qimega, i è diferente fess anca de un pont de vista fisiolojeg: le vitamine le g'ha una mœcia de fonzion diferente, e miga correlade intra de lore, qe le va de la regolazion dei orgen sensoriai ('me prexempe la vitamina A qe l'è importanta fess per la vision), al metabolism dei aminoacids e dei acids grass, e tante oltre fonzion an'mo. In jeneral, se g'havress de parlar miga de vitamina, 'me la fœdess una singola sostanza, ma de vitamer: ogne vitamina l'è constituida da un insema de molecole qimegament correlade cond l'istessa fonzion, e qe de spess le g'ha de vesser ativade dal corp.
Carenza e ipervitaminosis
Al dé d'incœ le malatie doside a la carenza de le vitamine i è semper plœ rare, e i è dree a descomparir un poo a la volta anca ind el terz mond; al istess temp però, g'è an'mo anca ind el mond ocidental vergœne forme de ipo-vitaminosis, çoè situazion indov qe se ciapa trop poc de una quai vitamina ind la dieta. Qest lavor qé el pœl vesser dosid de tants motiv diferents, prexempe ind vergœne diete indov qe se tira vià vergœne tipolojie de aliments, 'me ind la dieta vegana, qe la pœl portar a ipovitaminosis de la vitamina B12 se ta tœlet miga jo un quai integrador; an'mo quand qe se cœx i aliments cond modalitaa miga jœste, prexempe se te feet cœxer cond tropa aiva le vitamine idrosolubile le se disperde ind l'aiva. An'mo per patolojie qe le te fa assorbir miga ben le robe, qe le sapes jenetege o qe le rives da un stil de vita miga corret, 'me l'alcolism. D'oltra banda, al dé d'incœ se ved de spess anca l'ipervitaminosis, çoè una situazion indov qe la jent la tœl jo tants integrador de vitamine de per so cœnt, senza domandar-g al dotor, e el taca a hvir-ga problemi de salud dosids a qell lavor qé. Le situazion donca de tegner ben a cœr per evitar alterazion vitaminege i è:
Classifegazion qimega
Come qe i è sostanze diferente fess del pont de vista qimeg e de fonzion ind l'organism, le vitamine, segond le carataristege molecolare, le se divid intra idrosolubii e liposolubii.
Vitamine idrosolubii
I è le vitamine qe le se dissolv ind l'aiva; de solit le ven assorbide cond trasportador ativ e le se acumula miga ind l'organism, donca l'è important qe le sapes presente semper ind la dieta. Le vitamine idrosolubii plœ importante i è:
I è miga propriament vitamine, ma le pœl vesser metide istess ind qella sezion qé:
Vitamine liposolubii
I è le vitamine qe le se dissolv ind i solvents lipofii; 'me i lipids, le se assorb per diffusion passiva e come qe ge piax i ambients lipofii le pœl acumular-s ind l'organism, soratœt ind el fideg. Qest qé el pœl vesser positiv a levell de soravivenza, perqè anca se te le ciapet miga tœts i dé fa negot, però al istess temp i è qelle qe l'è plœ facil qe se 'n g'habes una quantità tossega, soratœt se sa dopera integrador de manera sconsiderada. I è vitamine domà per organism evolvids, perqè i è responsabile de orgegn importants fess, qe i è desvilupads domà in organism superior (vista, udit, oss). Le vitamine liposolubii plœ importante i è:
17 11
El 17 de november a l'è un di de l'ann.
Vitamina
Antivitamine
Le antivitamine i è sostanza qe le g'ha una azion antagonista ins una specifega vitamina, e donca le sbassa la so biodisponibilità. Prexempe l'avidina l'è una proteina qe la se pœl catar ind i œv e qe la fa un ligam irreversibol cond la vitamina H, incé de miga podir assorbir-la. De tœte le manere, la avidina l'è termolabil, donca se se fa cœxer l'œv la perd la capacitaa de ligar la vitamina H.
Hellín
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Kemeneskápolna
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Gerald Ford
miniatura|drita|El Gerald Ford El Gerald Ford (nassuu cont el nomm de Leslie Lynch King Jr. a Omaha, 14 de luj del 1913 - Rancho Mirage, 26 de dicember del 2006) l'è staa on politegh american, President del sò paes quell de 38. L'ha ciappaa servizzi el 9 de agost 1974 e l'ha finii el sò mandaa el 20 de sgenee del 1977. L'era del Partii Republegan e 'l vegnìa del Michigan.
Mont-roig del Camp
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Lista di monarca frances
La stòria di monarca frances la se sviluppa de la nassida del Sacro Roman Imperi fina a la metà del XIX secol. In del 1870 de fatt la Francia l'è vegnuda in moeud definitiv ona repubbliga.
Dinastia carolingia (800-987)
Vegnen nominaa cont el cognòmm domà i re che fann minga part de la dinastia carolingia francesa.
Bandera del Kosovo
La Bandera del Kosovo a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Autostrada A2 (Polonia)
L' a l'è un'autostrada de la Polonia longa 475 km.
Lautenbach (DE-BW)
Lautenbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 21.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Lautenbach (Ortenaukreis) el se tróa a 'na altèsa de 215 méter sura 'l leèl del mar.
1881
El 1881 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Comun del Salisburghes
I comun del Salisburghes inn 119.
Stazzion de Abbey Wood
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Vamberk
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
El gh'ha el status de cità.
Diagramma de fluss
El diagramma de fluss (flowchart in ingles) l'è 'na manera grafega de reppresentà 'n algoritm e de fàll in manera logica e linear. Hinn dopeaa fiss in informatega, cont di segn che marchen i different pont del programma comé l'inizi, la fin, i cunt e inscì via.
Anca se 'l gh'è no on standard unegh, de solet i blocch doperaa hinn:
Clientelism
El clientelism a l'è el scambià de ben o servizzi in cambi de sostegn politegh, despess cont un pu o men vert quid pro quo, despess ligad al crompàss i vot o al fà vegnì dent de la sgent in l'aparad publegh in cambi de vot. Per el scenziad politegh american Allen Hicken el clientelism el gh'ha quater carateristeghe:
Roviano
Roviano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 1.386 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 173 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anticoli Corrado, Arsoli, Cineto Romano, Mandela, Marano Equo, Riofreddo.
Méolans-Revel
Méolans-Revel l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lauzet-Ubaye, del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 127.74 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 912 méter a 'na altèsa màsima de 2 méter s.l.m.
Parma (rial)
miniatura|La Parma vist a [[Parma]] La Parma a l'è un rial che 'l corr tut per intregh, in di so 92 km, in la provincia de Parma. Afluent de drizza del Pò, el nass a Sesta de Sota, frazzion de Cornej, del metés insema de du riai pussee piscinit che vegnen del mont Marmagna, e 'l finiss in del Pò a Mezzan.
18 11
El 18 de november a l'è un di de l'ann.
Rodengo
Rodengo (Rodeneck) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 1.157 abitàncc, 'na superfìce de 29 km² e 'na densità de 40 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chienes, Luson, Naz-Sciaves, Rio di Pusteria, San Lorenzo di Sebato, Vandoies.
Federigh de Hannover
El Federigh Luis de Hannover (ingles: Frederick Louis o Lewis; Hannover, primm de febrar del 1707 - Londra, 31 de marz del 1751) l'è staa on princip ingles. Fioeu del re Giorgg II d'Inghilterra, l'è staa princip del Galles e Duca de Gloucester. L'è mort prima de sò pader, e donca l'ha minga poduu devegnì el re. Gh'è suceduu, inscambi, el fioeu, el Giorgg III, che l'ha regnaa in su l'Inghilterra per sessant'agn.
Catt
Catt (parnonzia local: [kat] ; parnonzia a Airoeu: [cat] ; italian: Catto) l'è ona frazion del comun tesines de Quint, in la Leventina. El paes el se troeuva a sud-est del centro comunal, on zicch de sotta de la frazion de Lurengh.
Calcinaa (Vares)
Calcinaa (Calcinate del Pesce) l'è ona frazion de la città de Vares. El paes el se troeuva a sud-ovest del centro del comun, in sul Lagh de Vares, arent a Morosoeu, Mostonaa e Lissagh. Calcinaa l'è staa on comun indipendent fina al 1757; al temp el partegniva a la Piev de Vares.
Samatzai
Samatzai l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Cagliari. El g'ha presapóch 1.745 abitàncc, 'na superfìce de 31 km² e 'na densità de 56 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barrali, Donorì, Guasila, Nuraminis, Pimentel, Serrenti, Ussana.
Marklkofen
Marklkofen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Baviéra. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dingolfing-Landau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 40.72 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Marklkofen el se tróa a 'na altèsa de 408 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de South Hampstead
South Hampstead a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Signoria de Schellenberg
La Signoria de Schellenberg a l'è staa 'n Stat del Sacher Roman Imperi. La soa capital a l'éra Schellenberg.
Kaplice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
El gh'ha el status de cità.
Signoria de Schellenberg
Storia
Passaa de dinastia in dinastia a l'è crompaa del Giovann Adamm I del Liechtenstein 115'000 fiorin in del 1699. In del 1712 crompen anca la Contea de Vaduz, che la gh'eva l'immediatezza imperiala che i Liechtenstein cercaven, e in del 1719 l'imperator el permètt a l'Antoni Florian del Liechtenstein de giontà insemma i territori per formà el Prenzipaa del Liechtenstein.
Incoeu
La Signoria a l'è incoeu l'Unterland del Liechtenstein, che 'l elegg 10 deputaa al Landtag. La gh'è 'na tradizionala e cordiala rivalità in tra i du distrett elettorai e in l'Oberland a hinn ciamaa "Tschügger" i abitant de l'Unterland.
Oberschönegg
El cümü de Oberschönegg el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 630 méter sura 'l leèl del mar.
Souzy
Souzy l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Laurent-de-Chamousset, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.09 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 422 méter a 'na altèsa màsima de 619 méter söl leèl del mar.
Mont-ral
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Giuseppe Giusti
El Giuseppe Giusti (Monsummano Terme, 12 de magg del 1809 - Fiorenza, 31 de marz del 1850) l'è staa on poeta italian. L'è cognossuu per i sò poesii ironegh e spiritos, che parlen de la vita in de la provincia toscana. La soa poesia pussee famosa però l'è Sant'Ambrogio, in de la qual vegnen foeura i sò idei risorgimentai e la soa amicizia cont el Lisander Manzon.
1880
El 1880 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Fournels
Fournels l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Fournels , del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.76 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 909 méter a 'na altèsa màsima de 1240 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Fournels l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Golosalvo
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Festa Regional de la Lombardia
miniatura|drita|[[Statoa al Guerriee de Legnan]] La Festa Regional de la Lombardia, in toscan Festa Regionale della Lombardia l'è la festa regional de la Lombardia. L'è festeggiada el 29 de magg, in occasion de la vittoria de la Liga Lombarda in de la Battàja de Legnan.
Storia
La festa l'è stada approvada in del Consili del 2013, cont el support de la Lega Nord, del Popol de la Libertà, del Moviment 5 Stell e de Fratelli d'Italia - Alleanza Nazionale. Inveci la sinistra l'ha votaa contra, vist che ha ritegnuu el dì "tropp politegh", e la preferiva doperà l'inizzi di Cinch Giornad de Milan o de la prima convocazion del Consili Regional de la Lombardia.
Dì de l'immigraa lombard
In la Provincia de Santa Fe in Argentina dal 2018 el 29 de magg a l'è el Dì de l'immigraa lombard, faa per regordà l'importanza de l'emigrazion lombarda per la zona.
Lista di 500 disch pussee bei in acord a Rolling Stone
In del 2003, la rivista Rolling Stones l'ha publicaa on articol con quei che la considerava i 500 disch mejor de la storia. La lista l'ha tiraa su on mugg de critegh: per esempi, che la s'è conzentrada soratutt su la musega di agn '60 e '70, sul rock pussee che olter stil, e soratutt sui grupp american. Anca se la lista l'è discutibila, l'è on bon indicador del sucess de popol e de la fama di grupp representaa.
Helsinki
|right|140px Helsinki (in finlandes; Helsingfors in svedes) a l'è la capital de la Finlandia.
Lista di 500 disch pussee bei in acord a Rolling Stone
La lista l'è la quella chì de sotta:
Helsinki
A l’é anca la prima cità de la Finlandia per pupulaziun, cun 564.643 abitant (2006).
Geugrafia
right|150px Helsinki a l'è in sü la costa de süd del paes, in del Gulf de la Finlandia.
Kemenesmagasi
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Helsinki
Cità gemelaa
Helsinki a l'è gemelaa cun:
Ligam de föra
thumb|right|200px|El dom Luteran
Jeansagnière
Jeansagnière l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Georges-en-Couzan, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 900 méter a 'na altèsa màsima de 1383 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Jeansagnière l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Samassi
Samassi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia del Medio Campidano. El g'ha presapóch 5.157 abitàncc, 'na superfìce de 42 km² e 'na densità de 123 ab./km². El cunfìna coi cümü de Furtei, Sanluri, Serramanna, Serrenti.
Roiate
Roiate l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 798 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Affile, Arcinazzo Romano, Bellegra, Olevano Romano, Serrone (FR).
Matteo Colaone
El Matteo Colaone (Castellanza, 1979) l'è on storich e politich insuber italian.
Villeneuve-de-la-Raho
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Jimmy Carter
miniatura|drita|El Jimmy Carter El Jimmy Carter (1º de ottober del 1924) l'è on politegh american, President del sò paes quell de 39. L'ha ciappaa servizzi el 20 de sgenee del 1977 e l'ha finii el sò mandaa el 20 de sgenee del 1981. L'è del Partii Democrategh e 'l vegn de la Georgia.
Villeneuve-de-la-Raho
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.41 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 16 méter a 'na altèsa màsima de 62 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villeneuve-de-la-Raho l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Meißenheim
Meißenheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 21.33 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Degg
Degg (Deggio) l'è ona frazion del comun tesines de Quint. El paes el se troeuva puttost taccaa al nucli principal del comun.
Bandera de l'India
La Bandera de l'India a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Courlevon
Courlevon a l'è un cumün svizzer del distret de See (in frances: District du Lac), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.27 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Courlevon al se tröva a una altitüden de 556 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Courgevaux, Cressier, Münchenwiler (BE), Villarepos, Wallenried.
El paes l'è menziunaa per la prima volta in de l'ann 1214 col n om de Curlivin.
Pachino
Pachino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Siracusa. El g'ha presapóch 21.048 abitàncc, 'na superfìce de 50,47 km² e 'na densità de 421 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ispica (RG), Noto, Portopalo di Capo Passero.
Nintendo 64
El Nintendo 64 a l'è stada 'na console a 64 bit venduda de la Nintendo dal 1996 al 2002.
Storia
El Nintendo 64 a l'è staa pensaa 'me evoluzion del SNES, cont el passagg dirett di 16 bit ai 64 bit e cont el mett direttament in la console di fonzion mittuu in di cartocc del SNES.
El Nintendo 64 l'è stada la segonda console pussee venduda de la soa era cont 30 milion di vendit: Dòpo de la PlayStation (100 milion) e prima de la Sega Saturn (9,5 milion).
Caratteristich
La console a l'è 'na scatola rettangolara de color negher (foeura che per 'na quaj edizion speciala) srotondada e cont i bus per quater controller e la cartoccia, che la permett men spazzi rispett ai drive ottich a l'è anca pussee diffizil de piratà.
Accessori
El principal accessori a l'era el controller, ciamaa el "tricorn" di fan per la soa forma a trè pont, cont du tast "A" e "B", i fresc, on controller analogich e i tast C a freccia. A gh'è possibilità de giontàgh di Pak: El Rumble Pak, che 'l faseva vibrà el controller, el Controller Pack, che 'l dava 'na memoria pussee da 256 KB a 4 MB, l'Expansion Pack, che 'l raddoppiava la RAM del sistema e 'l Transfer Pak, che 'l permetteva de comunicà cont el Game Boy per di gioeugh di Pokémon e per la Game Boy Camera.
Penisula italica
thumb|250*300px|right|Vedüda dal satelit La penisula italiana(ciamaa ancasì penisula italega u penisula apeninega) l'è una penisula d'l'Europa a furma de stival e che l'è bagnaa dal Mar Mediterani. La scumenza apena suta la costa di Mont Penin, in curispundenza cun una linia imaginaria che la va da Genuva a Venezia, e la riva fin a l'estremità meridiunala de Capo Spartivento in Calabria. La gh'ha donca un'estension de circa 1000 km in direzion Nord-ovest d'l'Europa central. Dal pont de vista pulitich, l'è asquas cumpletament part de la Repüblica italiana, föra che per San Marino e Cità del Vaticano.
Montorfen (mont)
El Montorfen (prononzia local: [mun'tɔrfan]; italian: Montorfano) l'è on bricch del Piemont. A l'è olt 794 meter sora el nivell del mar, e 'l se troeuva in posizzion isolada (per quest a l'è ciamaa orfen) in tra el lagh de Mergozz e la fin de la Tos. In sui sò fianch se troeuva el paes de Montorfen, frazzion del comun de Mergozz. El mont a l'è famos per vess ona font de granid bella importanta, e doperada per fà su el Lazerett de Milan e i colonn de San Paolo fuori le Mura a Roma.
Bundesstraße 208
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Schleswig-Holstein e Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr.
Stazzion de Plumstead
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Dorfbeuern
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Plumstead
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
1878
El 1878 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Inés Arrimadas García
La Inés Arrimadas García (Jerez de la Frontera, 3 de luj del 1981) l'è ona politega e avocadessa spagnoeula, deputada al Parlament Catalan cont el grupp Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía.
La Serpent
La Serpent l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Couiza, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.59 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 309 méter a 'na altèsa màsima de 568 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Serpent l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Realtà
Per realtà se intend quell che 'l esist debon o che comunque el po esister, despess contraponud al soeugn o a l'imaginazzion. A l'è un tema che ghe interessa sia a la scenza che a la filosofia, soratut, per la darrera, in del camp de l'ontologia, per quell che 'l revarda el vesser.
Miravet
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
1950
El 1950 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Mazan (FR-84)
Mazan l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Carpentras-Sud, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 37.92 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 111 méter a 'na altèsa màsima de 450 méter s.l.m.
Frico
El frico (in forlan original fricò) l'è on mangià tipegh del Friul, soratutt de la Carnia e simbol de la cusina forlana. L'è cognosuu almen dal secol quell de 15, in del liber De Arte Coquinaria del maester de cusina Martinn da Comm.
Gh'è du version del frico, quella morbeda e quella croccanta: El frico morbed l'è faa cont i patati e 'l burr e 'l someja a 'na frittata, inveci quell croccant l'è formai fritt. Anca se tucc e du hinn sia di snack che di disnà, el primm 'è pussee doperà in del mangià, el segond 'me snack.
1046
Chi gh'è nasìt
Mars - Mantua, Matilde di Canossa.
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Madrid, Alabama
Madrid al é una citaa (town) en Houston County, Alabama, USA. Al recensament del 2000 i abitanc i era 303.
Open Shortest Path First
El permett de belanzà el caregh e de autenticà i messagg.
Madrid, Alabama
Geografia
Madrid al é locau a °N, °W (31.034941, -85.397222). En acòrdi al U.S. Census Bureau, la citaa la gh'a una àrea totala da 1.9 migli quadradi (5.0 km²), tuta tera.
Demografia
Al recensament del 2000, al gh'era 303 personi, 119 ca, e 89 famigli resident en la citaa. La densitaa da populazion a l'era da 156.1 personi per miglia quadrada (60.3/km²). Al gh'era 134 unitaa d'abitazion à una densitaa mediana da 69.0/sq mi (26.7/km²). La citaa la gh'eva una composizion razziala al 82.84% blanca, 16.17% negra, o Afro-Amerigana 0.33% Asiana, e 0.66% da dò o plu razzi. Al gh'era 119 famigli da li quali 42.0% al gh'eva figliœu d'etaa manch da 18 vivent con lour, 60.5% al era cœubli sposadi vivent insemma, 10.9% al gh'eva una propietària dòna con mia da marii, e 24.4% al era mia da famigli. 20.2% da tuti li famegli i eran fadi su da individuaj e 12.6% al gh'eva vargun da plu da 65 agn ch'al viveva da per lu. La média da personi per unitaa d'abitazion a l'era 2.55 e la grondezza média d'una famiglia a l'era 2.96. En la citaa, la populazion a l'era composada da 29.4% sota l'etaa da 18, 6.6% da 18 à 24, 33.0% da 25 à 44, 19.1% da 45 à 64, e 11.9% ch'i eran da 65 agn d'etaa o plui vegl. L'etaa mediana a l'era da 34 agn. Per cada 100 dòni al gh'era 85.9 òman. Per cada 100 dòni da plui da 18 agn, al gh'era 86.1 òman. L'entrada mediana per unitaa d'abitazion en la citaa a l'era $14,943. L'entrada mediana per fameglia a l'era $21,563. I òman i gh'evan una entrada media da $25,000 contra $16,563 per li dòni. L'entrada per capita da la citaa a l'era $10,409. Arent 18.1% da li famegli e 30.9% da la populazion al era sota la sœuglia da povertaa, compres 31.6% da chij sota l'etaa de 18 e 51.5% da chij sovra l'etaa da 65.
Rio di Pusteria
Rio di Pusteria (Mühlbach) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 2.644 abitàncc, 'na superfìce de 84 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campo di Trens, Fortezza, Naz-Sciaves, Rodengo, Val di Vizze, Vandoies.
Mezzan
Mezzan a l'è 'na frazion de San Giulian, vers Meregnan. El partegniva a la Piev de San Giulian.
Storia
Antigh comun, el gh'eva 155 abitant in del 1751. Despopolaa, in del 1809 a l'è taccaa a Pedrian, poeu taccaa a Meregnan in del 1811. Tornaa i Austriegh, el torna autònom, finna al 1841, quand che 'l tacchen ancamò a Pedrian, che 'l deventa in del 1870 Viboldon, ciamaa poeu San Giulian.
George H. W. Bush
miniatura|drita|El George H. W. Bush (1989)
L'è el pader del George W. Bush.
Etica del computer
L'etica del computer l'è una part de la filosofia pratega che la se preocupa de come i professionista de l'informatega deven ciapà i so decision in òa condota professional e social.
La Margaret Anne Pierce, professora del Dipartiment de Matematega e Informatega de la Georgia Southern University, l'ha categorizad i decision eteghe ligade a la tecnologia e al doperà de l'informatega in trè influenze primàrie:
Mengkofen
Mengkofen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Baviéra. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dingolfing-Landau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 86.00 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Mii
I Mii a hinn di personagg stilizzaa de la Nintendo doperaa in sul Wii, Wii U, Nintendo Switch e in sul Nintendo 3DS.
I Mii a hinn principalment reppresentaa de la faccia, i gioeugh poeu personalizzen el corp: Di voeult a hinn stilizzaa, di àlter voeult, tipo in Wii Fit, hinn pussee accuraa.
Fisgion
Fisgion (parnonzia local: [fi'ʒoŋ] ; italian: Figgione) l'è ona frazion del comun tesines de Faid, in Leventina. El paes el se troeuva a est del centro comunal, arent a la frazion de Rossura. L'è staa ona frazion de Rossura fina al 2012.
Montorfen (Mergozz)
Montorfen (localment: [mun'tɔrfan]; italian: Montorfano) l'è ona frazzion del comun verbanes de Mergozz (localment [mar'gøts]). El paes el se troeuva in sul fianch de la scima con l'istess nomm, che l'è dessoravia al lagh de Mergozz. La località l'è ben cognossuda per i sò minier de granii.
Autostrada A1 (Polonia)
L' a l'è un'autostrada de la Polonia longa 565.1 km, che la conliga l'autostrada D1 ceca al nord del Pajes.
02 11
El 02 de november a l'è un di de l'ann.
Roccagiovine
Roccagiovine l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 297 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Licenza, Mandela, San Polo dei Cavalieri, Vicovaro.
1877
El 1877 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Quartucciu
Quartucciu l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Cagliari. El g'ha presapóch 10.630 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 394 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cagliari, Monserrato, Maracalagonis, Quartu Sant'Elena, Selargius, Settimo San Pietro, Sinnai.
Freihung
Freihung l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Amberg-Sulzbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 46.34 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Freihung el se tróa a 'na altèsa de 428 méter sura 'l leèl del mar.
Crittografia
I tecnegh de crittografia eren doperaa giamò in l'antichità, comé 'l famos Cifrari de Cesar o la scitala di spartan, e l'è stada revoluzionada de bon in del 1976 cont i studi in su la crittografia a ciav publega dij Whitfield Diffie e Martin Hellman.
Al di d'incoeu l'è doperada soratutt in l'informatega per tegnì al segur di dacc speciaj e per protegg el traffegh de red, soratutt quell sensibel tant 'me i password o i codes de la banca.
Crittografia simmetrega
Al dì d'incoeu el standard simmetregh l'è ciamaa Advanced Encryption Standard. In precedenza a l'era spantegaa el Data Encryption Standard.
Crittografia asimmetrega
La crittografia asimmetrega l'è la novità del secol quell de 20, e la dopera do ciav: Quella privada che l'è domà de l'utent, e quella publega che tucc pòden lensg e doperà. L'è basaa in sul facc che moltiplegà du numer primm l'è facil e svelt de fà, ma trovà di numer primm da on numer moltiplegaa l'è gramm e sostanzialment impossibil senza l'informatega quantistega, e sia la ciav privada sia la publega hinn di cunt faa in sui du numer.
El standard d'incoeu l'è ciamaa RSA.
Crittografia quantistega
L'evoluzion de la fisega quantistega i gh'ha menaa a 'na noeuva branca de la crittografia: la crittografia quantistega, che la dopera i fenomen quantistegh per fonzionà: El sò vantagg principal l'è che on attacch man in the middle el muda permanentement ol messagg, e donca 'l lassa on segn de attacch ciar e nett.
L'è interessanta soratutt perchè i computer quantistegh pòden decifrà la crittografia asimmetrega squasi immediatament, oltra a dimezzà i bit de quella simmetrega, e donca gh'è besong de 'na noeuva tecnologia.
Sicurezza
Comé dimostraa dal Claude Shannon, foeura del Cifrari del Vernam tucc i cifrari pòden vess taccaa: De facc la crittografia d'incoeu l'è fada per garantì la sicurezza per pussee temp che la poeu, ma senza ona ciav longa tant 'me l'informazion e mai doperabila de noeuv l'è domà 'na quistion de temp e de evoluzion tecnologega primma che ona ciav la sia violaa. Giamò incoeu l'è staa dimostraa che la crittografia asimmetrega la sarà inutel cont el desvilupp del computer quantegh e i temp de attacch a la crittografia simmetrega vergnaran sbassaa de bon, anca se resten in l'orden de desin de mijaja de agn per on computer normal.
Domm (metropolitana de Milan)
Domm  l'è 'na stazion de la ligna 1 e 3 de la metropolitana de Milan. Han scominciaa a fàlla su el. La serviss el center de la città.
Hořice na Šumavě
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Domm (metropolitana de Milan)
Struttura
La stazion de la Ligna M1 l'è in d'ona tromba cont dò banchin laterai.
Crittografia
Sicurezza
A l'è anca possibel, però, attaccà on sistema crittografich de 'n canal lateral, ciovè de 'n element estèrno a la ciav ma ligaa, comè 'l pò vess el consumm de corrent del sistema.
Domm (metropolitana de Milan)
Struttura
La Stazion de la M3, inveci, a l'è fada cont di binari sovrapognuu, per passà no sotta di edifici.
Interscambi
Fermada del tram (Duomo M1 M3, lign 2, 3, 12, 14, 15, 16 e 19) Fermada del bus
Kemenesmihályfa
a l'è un comun del Distret de Celldömölk, cont una popolazzion de abitant.
Pleß
Pleß l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.38 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Bandera de l'Indonesia
La Bandera de l'Indonesia a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Pleß
El cümü de Pleß el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 558 méter sura 'l leèl del mar.
Ebnat-Kappel
Ebnat-Kappel a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Toggenburg, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 43.57 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Ebnat-Kappel al se tröva a una altitüden de 630 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Amden, Gommiswald, Hemberg, Kaltbrunn, Nesslau-Krummenau, Rieden, Schänis, Wattwil. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Kappel l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1218 col nom de Capelle. Infina a l'ann 1762 Ebnat l'eva cognussüü col nom de Ober-Wattwil.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Meyronnes
Meyronnes l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barcelonnette, del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.59 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1307 méter a 'na altèsa màsima de 3192 méter s.l.m.
Férez
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Třebešov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Bos taurus primigenius
miniatura|drita|250px|L'[[Uro da Heck, o anca Uro rinasüü, in Ulanda]] L'uro (Bos taurus primigenius, Linnaeus 1758) l'è un gran buvin estint, spantegaa uriginariament in Europa. Diversi speci, anca se i eren scumpars, hin stò ricreò cui acupiament cunt alter buvin.
Madran
Madran (Madrano) l'è ona frazion del comun tesines de Airoeu. El paes el se troeuva a ovest del centro comunal, arent al Tesin.
Bos taurus primigenius
Rinascita
miniatura|manzína|Esemplar da [[Raza buvina piemuntesa]] L'uro l'è staa ricreaa in Germania dai fredei Heck cun l'incrusà i razz buvinn derivant da l'uro uriginal.
Marcello Dudovich
El Marcello Dudovich (Triest, 21 de marz del 1878 - Milan, 31 de marz del 1962) l'è staa on publicitari e pitor italian.
RPG Maker
RPG Maker (RPGツクール, Ārupījī Tsukūru) a l' è on programma per creaa video-gioch de roeul, desvilupaa dal grupp giappones Ascii, part de la Enterbrain. El nom Tsukūru la ven da tsukuru (作る), che voeur dii "creaa" e tsūru (ツール), la traduzzion fonedega de la parolla inglesa "tool".
Version
A gh'hinn des versiun del prugrama:
Buccheri
Buccheri l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Siracusa. El g'ha presapóch 2.320 abitàncc, 'na superfìce de 57,43 km² e 'na densità de 41 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buscemi, Carlentini, Ferla, Francofonte, Giarratana (RG), Vizzini (CT).
Lenguv Reto-Rumanz
El reto-rumanz l'è un grüp linguistich de la familia di lenguv rumanz parlaa da pü o meno 700.000-900.000 person int la part mediana-uriental di Alp. El grüpp reto-rumanz el ciapa drenta el rumanc, el ladin e el furlan.
El Rumancc
El Rumancc l'è parlaa in del cantun svizzer di Grisun e l'è spartii in dü toch principai: a) Grüp renan, parlaa in di band ucidentai e setentriunai del Cantun:
b) Grüp ladin, parlaa in de l'Engadina e in de la Val Munastee:
Pier Giorgio Perotto
El Pier Giorgio Perotto (Turin, 24 de dicember 1930 – Genoa, 23 de genar 2002) a l'è staa on ingegnee elettrich e informatich italian, progettista de l'Olivetti e pioniee de l'informatega destribuida, inventor de la Programma 101, vun di primm desktop computer de l'istoria.
Biografia
Nassuu a Turin de 'na familia de origin de Cavaglià, in del 1956 el se laurea in ingegneria elettrotecnica al Politecnich de Turin, indova che l'ann dopo el se laurea anca in ingegneria aeronautica. In del 1958 el deventa liber docent de meccanica.
Carriera in Olivetti
In l'april 1957 a l'è ciappaa dent de la Olivetti che 'l mett a lavorà al laboratori elettronich de Barbaricina, arent de Pisa. In la progettazion de l'Elea 9003 el progetta el Convertitore Bande Schede, bon de interfacciàll ai macchin meccanich de fatturazion. El studia anca on sistema de OCR, mai completaa per i volt cost commercial.
Taluyers
Taluyers l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Mornant, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Pier Giorgio Perotto
La Programma 101
El progett pussee important del Perott a l'è staa, a bon cunt, la Programma 101, el primm computer de tavol a avègh success commercial. Desviluppaa in tra el 1962 e 'l 1965 a l'è staa vun di primm esempi de computer, anca se limitaa, fazil de doperà e de cost contegnuu. Intant la part elettronica de l'azienda a l'era stada venduda a la General Electric, ma per via de l'ideja de computer personal e monoutent a l'è staa lassaa in Olivetti. In del desvilupp de la P101 l'ha perfezionaa la cartolina magnetica, giamò pensada in di primm studi elettronich, e i micromoduj.
Taluyers
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Pier Giorgio Perotto
La direzion de l'Olivetti
El deventa dopo vun di dirigent de la Recerca e Desvilupp de l'azienda eporediesa, e 'l giuda l'evoluzion de la ditta de meccanica a elettronica e 'l rienter di collega ex-GE dopo che l'azienda l'ha bandonaa, in del '70, i computer.
Taluyers
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.09 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 205 méter a 'na altèsa màsima de 359 méter söl leèl del mar.
Pier Giorgio Perotto
La direzion de l'Olivetti
In tra i sò noeuv prodott i successor de la Perottina (P602 e P652), i computer a BASIC P6060 e 6040 e i terminaj intelligent Olivetti TC 800.
In del 1979 a l'è nominaa president de la neonassuda ELEA SpA, azienda de consulenza e de didattica aziendala.
Dopo Olivetti
In del 1993 el sortiss de l'Olivetti per andà dent in la SOGEA, scoeura de commercc e pocch agn dopo el releva la FINSA, società de consulenza di aziend. In del 1995 el scriv el liber "P101. Quando l'Italia inventò il personal computer" indova el cunta su la storia de la Programma 101.
El moeur el 23 de genar 2002 a Genoa per on tumor.
Recognossiment
La soa città de origin, Cavaglià, el gh'ha dedicaa di giardin cont di antich dolmen. Genoa el gh'ha dedicaa 'na via e a Turin a l'è in la lista de attesa di nomm per ona via.
L'Università del Molise el gh'ha dedicaa on'aula. L'Osservatorio San Vittore l'ha dedicaa l'asteroid 12222 Perotto a lu.
Dorfgastein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Courtepin
El cumün de Courtepin al se tröva a una altitüden de 578 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Barberêche, Gurmels, Misery-Courtion, Wallenried.
Caducifoeuj
miniatura|Bosch caducifoeuj d’ [[autun]] miniatura|Bosch caducifoeouj d’ [[invèrna]] miniatura|Bosch caducifoeuj de [[primavera]]
Con caducifoeuj a se voeur dì, in botanica on organismo vegetàl (alber o arbust, de èrba o de legn) che ‘l pèrd i foeuj ind la stagión sfavorévol (stagión frèdda de l’invèrna ind la zòna temperada o sècca ind la zòna scottenta). I foeuj di piant caducifoeuj vegnen ciamàa càduch e 'l fenòmen che ‘l càosa la crodada a l’è ciamàa abscission. La crodada di foeuj l’è ciamada in del sò insèma desfojazion.
A l’è ona caratteristica spantegada soratùtt infra i latifoeuj e rara infra i conifer; on esempi de conìfera caducifoeuja l’è el gener del làres (Larix). Inscambi, di esempi di piant caducifoeuj infra i latifoeuj hinn la nèspola comùn (Mespilus germanica), el piazzarèll (Sorbus domestica), el lazzarin (Crataegus azarolus), el Berberis vulgaris (Berberis vulgaris), el fò (Fagus sylvatica), el cornàa (Cornus mas), il zezuìn (Ziziphus jujuba) e di alter anmò.
A l’incontrari i piant che mantegnen i foeuj anca in del cors de la stagión sfavorevol vegnen ciamàa sempervèrd. A dispètt del sò nòmm, nanca i piant sempervèrd mantegne i foeuj per semper, ma domà per on quàj agn, segond al specie, foeura che quèj del gener Welwitschia.
Nuzin
El nuzin l'è un licur tipigh emilian.