cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Custanta da Catalan
In matemàtega, la custanta da Catalan, numinada dapress ul matemàtich Eugène Charles Catalan, al è ul nümar definii par : indúe \beta al è la funziú  beta da Dirichlet. Sa saa mia si la custanta K a l'è razziunala u irazziunala. Sa ga speta plütòost che la síes trascendenta.
La a è iguala a :
Castagnole delle Lanze
Castagnole delle Lanze (en piemontés: Castagnòle Lanse) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 3.640 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 173 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castiglione Tinella (CN), Coazzolo, Costigliole d'Asti, Govone (CN), Magliano Alfieri (CN), Neive (CN).
Gianfranco Librandi
El Gianfranco Librandi (Saronn, 3 de agost 1954) a l'è un politegh italian.
De origin calabresa, el vegn su a Turaa, l'è elesgiud per la prima voeulta in del 2005 a Saron con Forza Italia e in del 2009 el molla el Popol de la Libertà e in di elezzion milanes del 2011 el se candida sindegh, ma poeu el molla per sostegnì la Letizia Moratti. In del 2013 l'è elesgiud a la Cambra di Deputad con Scerna Civega e in del 2018 cont el Partid Democrategh, che 'l molla in del 2019 per entrà in Italia Viva. In di elezzion del 2022 el corr con Pussee d'Europa 'me candidad uninominal in del collegi de Milan Ovest a la Cambra ma a l'è batud, de poch, de la Cristina Rossello de Forza Italia, sostegnuda del center-destra.
UTC+04:00
Ol UTC+04:00 (anc adoma UTC+4) l'è un fus orare qe l'è inanz de quater ore sœ l'UTC, e per la so jeografia l'era ciamad l'Ora di Urai.
L'è ciamad anc:
L'è dovrad da 9 stats.
Walthamstow Central (metropolitana de Londra)
Walthamstow Central  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Carrozza restorant
La carrozza restorant a l'è 'na carrozza ferroviaria pensada per fà magnà i passegge del treno, soratutt de quej a longa percorrenza.
Incoeu soratutt i treni de luss i gh'ha 'na carrozza restorant piena, ossia cont cusina e post a settà. La pupart di treni la gh'ha on servizzi bar, self-service (anca cont di macchinett) o de cusina ràpida sènza pòst a settà.
Galleria di foto
<Gallery> File:1 WK14 ED250-007 przedział barowy z3.JPG|Barista de on vagon restorant polacch File:Buffet bar du Transmongolien.jpg|Buffet de la Transmongolega File:Business breakfast ETR610 161113.jpg|Colazion business de 'n treno italian File:Dresden Hauptbahnhof (Main Railway Station) - geo.hlipp.de - 32449.jpg|Carrozza ceca a Dresda File:Dvina named train, Polotsk-Moscow. Couchette car. Dining car view, pic.2.JPG|Carrozza russa File:EETC WR 618408-70017-6 NL-EETC Domodossola 160612.jpg|Carrozza olandesa a Domm File:10 Schneider Weisse at Elvetino 150916.jpg|Carrozza svizzera File:2 FFS WR6 501 93 85 5 501 201-3 Erstfeld 250617.jpg|Carrozza svizzera File:406A.jpg|Carrozza polacca File:1 WK14 ED250-007 przedział barowy z1.JPG|Carrozza polacca </Gallery>
Chesalles-sur-Oron
Chesalles-sur-Oron a l'è un cumün svizzer del distret de Lavaux-Oron, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.00 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Chesalles-sur-Oron al se tröva a una altitüden de 788 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Le Flon (FR), Saint-Martin (FR), Bussigny-sur-Oron, Ecoteaux, Palézieux, Oron-le-Châtel, Chapelle (FR).
Scima di Cazzai
La Scima di Cazzai o la Colma (parnonzia local: [er 'ʃima dika'tsaj] o [er 'korma] ; italian: Cima di Cazzài) l'è ona montagna di Alp Lepontinn. L'è volta 2.435 meter sora el nivell del mar e la se troeuva dent a la Val Verzasca. La ciappa el sò nomm de la località Mott dei Cazzai, in del territori de la Gerra. La scima l'è in sul confin in trai comun de Senogn e de Cugnasch-Gerra.
Baltmannsweiler
Baltmannsweiler l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Esslingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.54 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Baltmannsweiler el se tróa a 'na altèsa de 453 méter sura 'l leèl del mar.
Ferrovia Lucca-Pisa
La  a l'è 'na ferrovia italiana a che la conliga Pisa e longa 24 km.
Laon
thumb|La cattedral gotiga de Laon Laon (Laudunum in Latin) l'è ona città de la Francia del nord cont ona popolazion de 26.600 personn.
Ferrovia Lucca-Pisa
Verta del 1846, l'è in Toscana e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
Jílovice (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Laon
Geografia
Laon la se troeuva in de la region de la Piccardia, in del departiment de l'Aisne.
Storia
Laon l'è stada sitt de on fracch de episodi de guerra. L'è stada sediada de Luis IV de Francia, che gh'è mort presonee in del 953; l'è stada sediada de Ugo Capee in del 988, e poeu anca ai temp de la Guerra di Cent Ann; la s'è trovada in mezz ai guerr religios frances, col stà de la part di cattoligh; e poeu, ai temp di guerr napoleonigh, l'ha viduu Napoleon perd contra i Prussian (1814); in del 1870 l'è stada sediada di Prussian; ai temp di dò guerr mondiai l'è gh'ha avuu on fracch de dagn.
Fontana Liri
Fontana Liri l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 3.215 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 214 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arce, Arpino, Monte San Giovanni Campano, Rocca d'Arce, Santopadre.
1101
Chi gh'è nasìt
Eloìza, la dòna 'namuràda del Piéro Abélard (m. 1162)
Real de Gandía
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
1101
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Saint-Vallier-de-Thiey
Saint-Vallier-de-Thiey l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Saint-Vallier-de-Thiey, del circondàre (arrondissement) de Grasse e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 50.68 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 460 méter a 'na altèsa màsima de 1542 méter s.l.m.
Mori
Mori (en todèsch:Moor in Tirol) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 8.918 abitàncc, 'na süperfìce de 34 km², per 'na densità de 249 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arch, Ronzo-Chienis, Isera, Rovereto, Nago Torbole, Brentonech, Ala.
Savines-le-Lac
Savines-le-Lac l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Savines-le-Lac, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 775 méter a 'na altèsa màsima de 2260  méter s.l.m.
Lubná (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Léchelles
Léchelles a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.75 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Léchelles al se tröva a una altitüden de 545 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Domdidier, Grolley, Misery-Courtion, Montagny, Oleyres (VD), Ponthaux, Russy.
Pizz del Moeutt
El Pizz del Moeutt (parnonzia local: [el pits der møt] ; in italian: Pizzo del Motto) l'è on mont di Alp Lepontinn. A l'è volt 2.373 meter e 'l se troeuva in de la Val Verzasca e, pussee precisament, in del territori de la Gerra (e minga tropp de longg del paes de Brion). On zicch pussee a nord la gh'è la Vall Moeutt, voeuna di sotta-vai de la Val Verzasca.
Bundesstraße 1
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia, Bàsa Sasònia, Sasònia-Anhalt, Brandebùrgo e Berlin e la conliga el confin olandes a la strada nazzional 22 polaca.
Fontrabiouse
Fontrabiouse l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mont-Louis, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1438 méter a 'na altèsa màsima de 2547 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Fontrabiouse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Rappottenstein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Puerta del Sur (metropolitana de Madrid)
Puerta del Sur  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Vimogn
Vimogn (Vimogno) l'è ona frazion del comun lecches de Premaluna, dent in de la Valsasna. El paes el se troeuva pu o manch a sud del center comunal, in su la strada che la va a Introeubi. A l'è staa on comun indipendent fina al 1927: al temp di piev el partegniva a la Piev de la Valsasna.
Chexbres
Chexbres a l'è un cumün svizzer del distret de Lavaux-Oron, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.14 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Puerta del Sur (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
Biliettaria automatica
Chexbres
El cumün de Chexbres al se tröva a una altitüden de 589 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Puidoux, Rivaz, Saint-Saphorin.
Pienza
Pienza l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Siena. El g'ha presapóch 2.231 abitàncc, 'na superfìce de 122 km² e 'na densità de 18 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castiglione d'Orcia, Chianciano Terme, Montepulciano, Radicofani, San Giovanni d'Asso, San Quirico d'Orcia, Sarteano, Torrita di Siena, Trequanda.
Stazion de Pian de Born
La Stazion de Pian de Born a l'è 'na stazion de la ferrovia Bressa-Isee-Edol che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord in l'ambit del contratt de servizzi con Region Lombardia.
Rete Ferroviaria Italiana
Rete Ferroviaria Italiana a l'è 'na società per azion posseduda al 100% di Ferrovie dello Stato Italiane che la se occupa de gestì la pupart di infrastruttur ferroviari d'Italia e di traghett ferroviari in tra la Calabria e la Sicilia.
Saint-Martial (FR-30)
Saint-Martial l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sumène, del circondàre (arrondissement) de Le Vigan e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 276 méter a 'na altèsa màsima de 1125 méter söl leèl del mar.
Anchor Brewing Company
Anchor Brewing Company l'è un'azienda americana prudutriss da bira e fundada in dal 1896.
Freney
Freney l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Modane, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
Autostrada A7 (Lussemborgh)
La  a l'è 'n autostrada del Lussemborgh.
Freney
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 939 méter a 'na altèsa màsima de 2960 méter s.l.m.
Saint-Martial (FR-30)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Martial l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ulgiaa (VA)
Ulgiaa, on temp pronunciaa 'me Ulgiò (nom ufizial in italian: Olgiate Olona) a l'è un cumün da la Pruvincia da Varés cun, 'na süperfis de 7 km² e 'na densità de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Büsti Gràndi, Castellanza, Fagnan, Gòrla Minor, Marnaa e Solbiaa Olòna.
In Italian a l'è staa ciamaa pür "Olona" par dù resùn: ul prim a l'è parchè al sa tröa in la val dal fiüm Ulona; ul segùnt a l'è par fá mia confüsiùn cunt alter düü paés da la Lumbardia ca i gh'han l'istèss nòmm: vün al sa tröa derent'al Cumasch, l'alter inveci a l'è intal Lechés.
Requena (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 659
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 48 km.
Unter St. Veit (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U4 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Jivno
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Unter St. Veit (metropolitana de Vienna)
Interscambi
Fermada del bus
Bempflingen
Bempflingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Esslingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 6.27 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Surf (browser)
surf a l'è un browser minimalista desvilupad de suckless.org che 'l gh'ha nissun controll grafegh e che se po controlàll anca senza ratin, con di comand de tastadura.
Desvilupad del 2009, el dopera WebKit in d'una version portada per GTK, e dent el gh'ha propi poch de fonzion, tant che per compilàll ghe voeur domà un quai menut e i configurazzion se fann a mudà el file header e a compilàll an'mò.
Schwoich
Schwoich l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kufstein e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70525.
Lindau (circundari)
El Circondàre de Lindau l'è giü dei 71 circondàre de la Baviera. El se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svévia, endèl stat federàl de la Baviera al cunfì co l'Austria (Vorarlberg). 'Na part del sò teretóre la tóca 'l Lach de Costànsa de là del quàl gh'è 'l Cantù de San Gal, en Svìsera. Quìndes dei sò disnöf cümü i è cunsideràcc part de la regiù geogràfica de l'Algovia Ucidentàla (Westallgäu), postàda a caàl 'ntra la Baviera e 'l Baden-Württemberg.
Montagnat
Montagnat l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Péronnas, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Lindau (circundari)
Cità e cümü
300px|center|thumb|Cità e cümü del circondàre de Lindau
Montagnat
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Lindau (circundari)
Cità e cümü
(Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Montagnat
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 229 méter a 'na altèsa màsima de 282 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montagnat l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bagnara di Romagna
Bagnara di Romagna (endèla parlàda locàl: Bagnèra) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ravènna. El g'ha presapóch 1.760 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 10 km², per 'na densità de 176 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cotignola, Imola (BO), Lugo, Mordano (BO), Solarolo.
Castagnole Monferrato
Castagnole Monferrato (en piemontés: Castagnòle Monfrà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 1.234 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 73 ab./km². El cunfìna coi cümü de Asti, Calliano, Grana, Montemagno, Portacomaro, Refrancore, Scurzolengo.
Vacin contra el SARS-CoV-2
miniatura|El vacin de la Pfizer I vacin contra el SARS-CoV-2 inn stad desvilupad a partì del 2020 a seguit de la grama pandemia determinada del SARS-CoV-2. El desvilup l'è stad sorprendentement svelt, men de un ann, anca grazzia ai grand investiment e ai vegg ricerche fad in sul virus de la SARS e de la MERS, oltra a vedè una gran importanza de la tecnologia di vacin a RNA.
Lišany (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Palacios del Pan
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Rastenfeld
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Port (FR-01)
Port l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Nantua, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
Poggibonsi
Poggibonsi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Siena. El g'ha presapóch 28.216 abitàncc, 'na superfìce de 70 km² e 'na densità de 389 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barberino Val d'Elsa (FI), Castellina in Chianti, Colle di Val d'Elsa, Monteriggioni, San Gimignano.
Port (FR-01)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.25 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 460 méter a 'na altèsa màsima de 991 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Port l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cortabbi
Cortabbi (Cortabbio) l'è ona frazion del comun lecches de Premaluna, in de la Valsasna. El paes el se treouva pu o manch a nord del center comunal, in su la strada che la va a Cornoeuva. A l'è staa on comun indipendent fina al 1927. Al temp di piev el partegniva a la Piev de la Valsasna.
Fiuggi
Fiuggi l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 8.763 abitàncc, 'na superfìce de 33 km² e 'na densità de 266 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acuto, Ferentino, Guarcino, Piglio, Torre Cajetani, Trevi nel Lazio, Trivigliano.
Strada voivodal 660
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia che la conliga la strada nazzional 16 a la strada voivodal 527.
Lacenas
Lacenas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Gleizé, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.36 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 229 méter a 'na altèsa màsima de 371 méter söl leèl del mar.
Stockwell (metropolitana de Londra)
Stockwell  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Savournon
Savournon l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Serres, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 39.23 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 671 méter a 'na altèsa màsima de 1760 méter s.l.m.
Conservatorism liberal
{{f} El conservatorism liberal l'è l'ideja politega che la gionta ai valor del conservatorism, 'me l'attaccament a la fameja e la sicurezza i valor del liberalism in camp economich. L'è ciamaa anca "conservatorism reformista", perchè a favor di reform economich ma men de quej sociai. L'è vist 'me la "sinistra" del conservatorism, cont la "destra" fada del conservatorism nazional
Bügügiaa
Bügügiaa (nom ufizial in italian: Buguggiate) a l'è un cumün de la Pruvincia da Varees cun, cont ona süperfis de 2,6 km² e 'na densità de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Azzaa, Brunell, Gaggiava S'ciann, Vares.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Bügügiaa l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Palazz Estens (Vares)
El Palazz Estens a l'è un palazz de Vares, in principi residenza del Franzesch II d'Este, Duca de Modena e Resg e poeu governator de la Lombardia austriega, fad su in tra el 1776 e 'l 1777 'me soa cà de campagna.
Incoeu a l'è el municipi de la cità, e l'è anca sed de la bibliotega citadina. L'è stad progetad del Giuseppe Antonio Bianchi.
Monthaut
Monthaut l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alaigne, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Montagne
Montagne (Le Montagne 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 303 abitàncc, 'na süperfìce de 12 km², per 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ragoi, Spias, Bozanach, Piluch, Stenico, Vila Rendena, Vich, Darè, Praor.
Monthaut
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 279 méter a 'na altèsa màsima de 551 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Monthaut l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sainte-Agnès (FR-06)
Sainte-Agnès l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Menton-Ouest, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.37 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 66 méter a 'na altèsa màsima de 1238 méter s.l.m.
Custanta da Chinčin
In teuría di nümar, Aleksandr Jakovlevič Chinčin al a demustraa che par dabot töcc i nümar reaj x, l'infinitaa da denuminaduur a_i\, dal desvilüpameent da la frazziú cuntínüada da x la gh'a una prupietaa sürprendenta  : la suva média geumétrica a l'è  una custanta, cugnussüda sota ul nomm da custanta da Khinchin, ch'a'è  independenta da la valuur da x.
al è dabot sémpar veer che
Intra i nümar x ch'i gh'à di desvilüpament in frazziú cuntínüade ch'i gh'a mia chesta prupietaa sa i tröva i nümar razziunaj, i sulüzziú di equazziú quadràteghe à cuefizzient razziunaj (e.g. ul nümar àuri \varphi\,), e la basa di lugariitm natüraj e.
Intra i nümar ch'i gh'à di desvilüpament in frazziú cuntínüade ch'i gh'à aparentameent chesta prupietaa (cungetüra basada sü una evidenza nümérica) i gh'è \pi\,, \gamma\, (la custanta d'Euler-Mascheroni, e la custanta da Khinchin sí-istess. Mia-da-maanch cheest-chí al è mia demustraa, par che malgraa dabot töcc i nümar reaj i è savüü par iga chesta prupietaa-chí, l'è  mia stada demustrada par qual-sa-vöör nümar reaal.
Ferrovia Monscia-Moltee
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Monscia e Moltee e longa 29 km.
Verta del 1911, l'è in Lombardia e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana. La velocità massima a l'è de 80 km/h.
Brisighella
Brisighella (endèla parlàda locàl: Brisighèla) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ravènna. El g'ha presapóch 7.489 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 194 km², per 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casola Valsenio, Castrocaro Terme e Terra del Sole (FC), Faenza, Forlì (FC), Marradi (FI), Modigliana (FC), Palazzuolo sul Senio (FI), Riolo Terme.
San Sir Stadi (metropolitana de Milan)
San Sir Stadi (in italian "San Siro Stadio") l'è ona stazion de la linia M5 de la metropolitana de Milan.
Struttura
L'è fada cont i port de banchina, du binari e dò tromb. L'è strutturada in manera de garantì 'na volta affluenza quand che gh'è i manifestazion al Stadi San Sir.
Gh'è anca on sistemma che 'l permett de fà andà in di banchin domà 500 personn in 3 menut, per follà mia la stazion, ma l'è pizzaa domà lung i event al Stadi.
Servizzi
Toalett Biliettaria automatega Negozi sportiv
Interscambi
Fermada del tram Fermada del bus
Cassinasco
Cassinasco (en piemontés: Cassinasch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 590 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 54 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bubbio, Calamandrana, Canelli, Monastero Bormida, Rocchetta Palafea, Sessame.
Les Cullayes
Les Cullayes (Les Colayes in arpitan) a l'è un cumün svizzer del distret de Lavaux-Oron, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.12 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Les Cullayes al se tröva a una altitüden de 837 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Mézières, Servion, Forel, Savigny, Montpreveyres.
Gentianales
Gentianales l'è 'n ùrden de piànte fanerògame, inserìt endèla sota-clàs de le asteridae.
Tàrrega
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Giüdee Capitel Sett
Giüdee
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR> <BR>
Capitel Sett
1Già che chèst l'era Melchizedec, rè de Salem, sacerdott del Diu püssee alt, che l'ha impataa Abraham che 'l vegneva indree del mazà di rè e 'l gh'ha dii bén, 2al qual Abraham l'ha spartii anca una decima de tüsscoss, prima vultaa «Rè de la giüstizia», e alura anca «Rè de Salem», che l'è «Rè de la pas», 3senza pader, senza mader, senza genealogia, e avendugh né un prenzipi di dì né una fin de la vita, e faa cumpagn del fiöö de Diu, el resta un sacerdott per semper.
4Ma vardee quant grand chèsta persona l'era, al qual Abraham el Patriarca l'ha daa una decima del butín ! 5E menter lur che riceven l'ufizi de sacerdott di fiöö de Levi gh'hann el cumandamént de sgnafà la decima segund la leg de la gént, che l'è de dì di lur fradèj, ancabén hinn vegnüü föra di lumber de Abraham, 6lü che l'è no de la lur razza l'ha ricevüü la decima d'Abraham e l'ha dii bén a lü che l'ha i prumèss. 7E senza ogni cuntestaziún el mén grand l'è benedii del püssee grand. 8E menter scià riceven la decima i omen che mören, là 'l ghe ricev lü sül qual l'è daa testimunianza che 'l viv. 9E cumè una parola de dì: anca de Levi, che 'l ricev la decima, l'è ricevüü la decima per Abraham; 10già che anmò l'era in di lumber del sò pader quand Melchizedec el gh'ha impataa.
11Dunca, se la perfeziún l'era travèrs el sacerdozi de Levi, già che la gént la gh'ha ricevüü la leg, perchè anmò l'era besogn che 'l cumpar un alter sacerdott segund l'orden de Melchizedec e 'l sia minga dii segund l'orden de Aharon? 12Già che quand müdaa 'l sacerdozi, del besogn el süced un scambi de la leg. 13Già che lü sül qual l'è dii chèstcoss, el fava part a un'altra tribü, de la qual nigün l'ha mai servii a l'altar; 14già che l'è ciar che 'l noster Signúr s'è levaa de Giüda, una tribü de la qual Musè l'ha dii nagott sü i sacerdott. 15E anmò püssee ciar l'è che se 'l se ghe leva un alter sacerdott cumpagn de Melchizedec, 16lü l'è minga devegnüü inscì segund una leg d'un cumandamént de la carna ma segund la puténza de la vita indestrütibila. 17Già che 'l da testimunianza che
«Tì te seet un sacerdott per semper
18già che 'l ghe süced un trà a munt del cumandamént che l'è vegnüü denanz per via de la sua debuléza e inütilitaa-- 19già che la leg l'ha faa perfètt nigün, e gh'è un purtà denter d'una speranza mejúra per la qual nümm vegnum vesin a Diu.
20E tant l'era no senza un giüramént: già che menter lur hinn devegnüü sacerdott senza un giüramént, 21lü l'è devegnüü vün cun un giüramént per Lü che 'l ghe dis:
«El Signúr l'ha giüraa
Tì te seet un sacerdott per semper».
22Segund tant Gesü l'è devegnüü la garanzia d'un patt anmò püssee mejúr. 23E menter lur che hinn devegnüü sacerdott püssee tant, per via che hinn impedii de següità de la mort, 24Lü l'ha 'l sacerdozi per via che lü 'l resta per semper inviulabil. 25De due lü 'l pò anca salvà cumpletamént lur che vegnen vesin a Diu travèrs lü, semper viv per nà intra per lur.
Stazion de Pilzon
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord in l'ambit del contratt de servizzi con Region Lombardia.
Jankov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Filettino
Filettino l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 550 abitàncc, 'na superfìce de 77 km² e 'na densità de 7 ab./km². El cunfìna coi cümü de Canistro (AQ), Capistrello (AQ), Cappadocia (AQ), Castellafiume (AQ), Civitella Roveto (AQ), Guarcino, Morino (AQ), Trevi nel Lazio, Vallepietra (RM).
Monclassico
Monclassico (Monclàsech endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 750 abitàncc, 'na süperfìce de 8 km², per 'na densità de 94 ab./km². El cunfìna coi cümü de Malè, Cles, Croviana, Dimar.
Lozzi
Lozzi l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Niolu-Omessa, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30.79 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 817 méter a 'na altèsa màsima de 2706 méter s.l.m.
Getafe Central (metropolitana de Madrid)
Getafe Central  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid e de la linia C4 di Cercanías de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
Biliettaria automatica
Radda in Chianti
Radda in Chianti l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Siena. El g'ha presapóch 1.668 abitàncc, 'na superfìce de 80 km² e 'na densità de 21 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castellina in Chianti, Castelnuovo Berardenga, Cavriglia (AR), Gaiole in Chianti, Greve in Chianti (FI).
Riba-roja de Túria
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Bundesstraße 2
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Brandenburg, Berlin, Sasònia-Anhalt, Sasonia, Türingia e Baviera.
Beuren (DE-BW)
Beuren (DE-BW) l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Esslingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.69 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Beuren (DE-BW) el se tróa a 'na altèsa de 435 méter sura 'l leèl del mar.
Lašovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Stadtpark (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U4 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Tartavall
Tartavall (Tartavalle Terme) l'è ona frazion del comun lecches de Tasen, in de la Valsasna. El paes el se troeuva a sud-ovest del center comunal, in su la strada che la va a Perlasch. Tartavall l'eva cognossuu per i sò aqui alcalinn, che in di temp passaa hann faa in moeud che 'l nassess on istabiliment termal. Al dì d'incoeu l'istabiliment el ven doperaa domà per trànn foeura de l'aqua potabel.
Autostrada A13 (Lussemborgh)
La  a l'è 'n autostrada del Lussemborgh.
Stazion de Sest Calende
La Stazion de Sest Calende l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de.
Les Montets
Les Montets a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.35 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Les Montets al se tröva a una altitüden de 490 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bussy, Cugy, Estavayer-le-Lac, Lully, Ménières, Murist, Nuvilly, Sassel (VD), Seiry, Sévaz.
Carlo Erba
El Carlo Erba (Vigevan, 17 de november 1811 - Milan, 6 de avril 1888) a l'è stad un farmacista e imprenditor italian, fondator de l'omonema cà farmaceutega.
Vegnud a Milan a 17 agn, apena fornid i studi umanistegh, el fa el garzon de farmacia e in del 1833 el se iscriv a Medesina e Farmacia a l'Università di Studi de Pavia e in del 1839 el torna a Milan, indova che 'l taca a gestì la vegia farmacia de Brera e 'l studia anca i efet terapeutich de la cannabis. In del 1867 el derva un'azienda, che la deventerà la cà farmaceutega la pussee granda d'Italia, che in del 1993 la passa de proprietà in man di svedes.
L'ha fondad anca, al Politecnich de Milan, l ' Istituzione Elettrotecnica Carlo Erba.
Val Strona
La Val Strona (Valle Strona in Italian) l'è ona vall italiana, che la se troeuva in de la Provincia de Verbania, minga lontan del Lagh d'Orta. L'è traversada del riaa Strona e l'è situada in mezz tra l'Ossola (a nord) e la Valsesia (a sud). Per rivàggh dent a la vall besogna partì de Omegna, che l'è in sul lagh. In de la vall a troeuvom i comun de Germagn, Loreja, Strona e Masciola. El centro principal a l'è quell de Strona. Alter paes de la vall a hinn Luzzogn (parnoziaa [ly'tsøɲ]), Inugg, Forn, Fornee ([fu'rnɛːr]), Ches, Campell e Sambughett [samby'gøt]. L'attività tradizional de la vall a hinn i lavorà cont el legn, tant che on quai desenni fa la vall l'era cognossuda cont el nomm de vall di cazzui (che sarissen i cazzuu), ch'eren voeuna di robb pussee prodott. Al dì d'incoeu i artesan, ciamaa grattagamol, se dedichen soratutt a la produzion de statuinn de Pinocchio, tant che la Val Strona ogni tant la vegn ciamada anca Val de Pinocchio.
A Campell (Campello Monti), incoeu frazion de Strona, on temp a gh'era ona comunità walser de Premia: el paes el se ciamava Kàmpelj.
Thiersee
Thiersee l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kufstein e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70527.
Fréterive
Fréterive l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Pierre-d'Albigny, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 285 méter a 'na altèsa màsima de 2051 méter s.l.m.
Euston (metropolitana de Londra)
Euston  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Ferrovia Lucca-Aulla
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Lucca e longa 98 km.
Verta del 1892, l'è in Toscana e l'è de proprietà de.
Sàle (Gösàch)
Sàle, (en Italià: Sale) l'è 'na frasiù del cümü de Gösàch, en pruvìncia de Brèsa. La g'ha presapóch 6000 abitàncc e la se tróa a 1,5 a sud del cèntro aministratìf del cümü. El teretóre de Sàle l'è caraterizàt de la culìna — ciamàda "el mut de Sàle", ensìma a la quàl gh'è la céza parochiàla dedicàda a San Stéfen — e de le dò contràde antìche, chèla de Sàle colocàda sö la stràda che de Gösàch la và 'nvers Castignàt e chèla de la Crus, a èst del mut, che la g'ha ciapàt el nòm de la céza de la Santa Crus entùren a la quàla la s'è furmàda. La part piö nöa de la frasiù 'nvéce l'è vignìda sö dré a la stràda che mìna a Barch e a La Mandolòsa (via Trieste).
El nòm de la frasiù el vé de la paròla longobàrda "sala" che la stàa a 'ndicà 'na strütüra tìpica de l'organizasiù de le propietà teriére. El nòm l'è pò pasàt a la famìa nòbil padrùna dei teré (famìa dei Sala) e al paés.
Montluel
Montluel l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Montluel, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 192 méter a 'na altèsa màsima de 312 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montluel l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Hůry
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Casorzo
Casorzo (en piemontés: Casors) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 687 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 57 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altavilla Monferrato (AL), Grana, Grazzano Badoglio, Montemagno, Olivola (AL), Ottiglio (AL), Vignale Monferrato (AL).
Heineken
Heineken l'é una bira ulandesa fundada in dal 1873 da pruprietà da la Heineken International.
Sivlì
Ol Sivlì l’è ü sìfol de la Al d’Emagna. I sìfoi de la Al d’Emagna i è de dù tipi: ghe n’è ü lónch 22 – 25 ghèi con sèt büs ‘n de cana e ghe n’è ü lónch 10 ghèi con trì büs sö la cana che l’è ciamàt Sivlì.
Ol Cèntr Istöde Al d’Emagna (Centro Studi Valle Imagna) l’à organizàt öna campagna de stöde per salvà ol Sivlì che l’éra dré a pèrdes e gran mèrito ‘l và al Valter Biela. Isé i è riàcc a tróa 6 persune che de mestèr i fàa sö i Sivlì e dù de chès-ce i è amò ‘n véta ach se i à fà piö sö:
ü l’è ‘l Antóne Quarènch de Rota Dét,
l’óter l’è ‘l Fortünàt Angiulì de Brümà.
Bibliograféa
1) “I flauti della Valle Imagna, spunti per una ricerca” in de la colana di "Quaderni di ricerca n°4" del A.R.P.A. de Bèrghem. Ol lìber l’è stai scricc in del 1985 dal Valter Biela e dal Piergiorg Masòch.
Reazion del terren
La reazion del terren a l’è ona proprietà chimica che la vene esprèssa per mèzz del pH, d’ona sospension del campion de terrén in acqua, misuràa cont el potenziometer.
Sivlì
Bibliograféa
2) “Sivlì e sivlocc” a cüra del Valter Biela con ü tochèl iscricc dal Febo Guizzi e stampàt in del 2009 dal Cèntr Istöde Al d’Emagna. Insèma al lìber gh’è pò ü DVD che l’ cónta sö come se fà a fà sö i Sivlì e l’ fà èt cóme l’ fàa a fai sö ‘l Fortünàt Angiulì, ü di dù che i è amò bù de fai sö e che l’ la l’ fàa de mestér.
Reazion del terren
Natura chimica
El pH a l’è on ìndes numerich correlàa con l'acidità, o ben con l'attività di ión idròni (H3O+) o, second ‘na concezión men giusta ma pussée comun, a l'è la concentrazion di ion idrògen (H+):
Sivlì
Bibliograféa
3) "Sivlì- manuale per il flautino della Valle Imagna" sèmper a cüra del Valter Biela e stampàt in del 2009 dal Cèntr Istöde Al d’Emagna. Insèma al lìber gh’è pò ü CD co i basi muzicai.
Reazion del terren
Natura chimica
El terrén a l’è on sistèma àcid-bas che la soa acidità a l’è determinada del rappòrt quantititìv infra i ion idrògen e i ion ossidril ind la soluzion circolanta. Quèll rappòrt chì a l’è la quèll che 'l risulta d’ona dinamica che ghe laoren adrée i compòst chimich desliguàd in de l’acqua che la riva al terren, l'attività biologica di piant e di microrganismi e, infin, i fenòmen fisico-chimich de superfice che se svilùppen in su la superfice de separazion infra la frazion sòlid a e la soluzion circolanta.
Sivlì
Bibliograféa
E ‘nsèma a i lìber s’pöl pò comprà ü Sivlì per imparà a sunàl.
Reazion del terren
Natura chimica
El pH, de bon, a l’è regolàa del complèss di collòid del terrén e di basi de scambi adsorbìd. El complèss de scambi del terrén, rappresentàa di mineràj creós e de l'humus el fa el lavorà de l’àcid débol, ai valór de pH che de sòlit se troeuven in di soeul. Con l’insegnà cont A on sit genérich del complèsso de scambi, l'equilibri de spartizion al’è rappresentàbil chichinscì:
Sivlì
Sivlì a scöla
Ol Cèntr Istöde Al d’Emagna l’à pò urganisàt di córs ‘n di scöle per insegnaga a i s-cècc a sunàl e ‘l Valter Biela l’è ‘l maèst.
Reazion del terren
Natura chimica
Quèst equilibri chì l’interagìss con la biosfera del terrén e cont i equilibri àcid-bas de la soluzión circolanta: on aumént de l'attività di ión idrògen, caosàa per esempi del rilàss dai radìs o dè l’appòrt di saj che fànn idrolisi acida, el spòsta l'equilibri de spartizion del complèss de scambi vèrs sinistra, con l'adsorbiment di ion idrògen fàa di collòid. Vicevèrsa, ona diminuzion de l'attività idrogeniònica, caosada de l’appòrt de salj a idrolisi basica, el spòsta l'equilibri vèrs drizza, cont el rilàss di ion idrògen del complèss de scambi. La formazion di caregh elèttrich negatìv in su la superficie di collòid la sta al fondament de la capacità de scambi catiònich: i basi de scambi present in avanz ind la soluzion circolanta vegnaràn adsorbìd del complèss de scambi al pòst de l’idrògen.
Importanza de la reazion
miniatura|Solubilità e assorbiment di element nutriént in funzion del pH del terrén La reazion del terrén la condiziona divèrsi aspètt de la fertilitàa, intra i quaj se cìten sti chì:
Classificazion di terrén
La classificazion di terrén in funzion del pH la ghe va adrée a di schèma che pòden vèss leggerment divèrsi quant ai confìn di class e per el nòmm, ma l’è omogenua ind la sostanza. Di classificazion hinn raportàd ind la tabella 1. ‘Me a se pò osservà, l'acidità l’è marcada sòta pH 6, l'alcalinità sora pH 8. Infra chi valór chì i terrén hinn consideràa, in sostanza, nèuter cont ona tendenza possìbil vèrs l’acidità o l’alcalinità. El nòmm di clàss adottàd del Giardini el distingh intra dò categurij de alcalinità: per quèlla moderada (pH < 8,5) a se dopera l'aggettiv basich, inveci per quèlla elevada (pH > 8,5) a se dopera usa l'aggettiv alcalin. Ancaben, in chimica, i du tèrmen voeuren dì l'istèssa ròbba, i du aggettiv in quèll caso chì voeuren dì dò ròbb divèrsi e a se ne parlarà andand innanz.
Terren nèuter
I terrén nèuter hinn quèj che gh’hànn on pH prèss a 7. Anca quèj che gh’hànn ‘na reazion leggerment àcida o leggerment bàsica hinn arent ai terrén nèuter.
I terrén neuter hinn quèj pussée adàtt per l'esercizzi de l'agricoltura de già che la pupàrt di speci agrari la se adatta in manera òttima a di valór del pH comprés infra 6,5 e 7,5. In quèj terrén chì, defàtt, a gh’è i condizion migliór per la nutriziùn mineràl. Domà quaj microelement el troeuva i condizión migliór in ambient àcid (fèr) o bàsich (molibdéno); ramm, zinch, manganés, bòro e i macroelement gh’hànn inveci generalment on assorbiment òttim in di terrén nèuter, e a segonda di casi, leggerment àcid.
In di terrén dotàa d’ona bòna capacità de scambi catiònich, el tass de saturazión in basi a l’è moderatament alt, per quèst quand che la reazión nèutra a gh'è 'na bòna dotazión de bas de scambi e ‘na spartizión bilanciada infra i ión monovalént (potassi) e bivalént (calcio e magnesio); a quèj valor de pH chì el se redùss anca l’antagonismo del calcio in di confrónt del potassi.
El podè tampón a l‘è elevàa (basta che la capacità de scambi la sia assée alta) perché in del complèss de scambi a gh’è dent sia i ión idrògen de rilassà in caso de tendenza al diventà alcalìn, sia i bas de scambi de rilassà in del caso de tendenza al diventà àcid. Quèsta proprietà chì, tuttamanch, l'è òttima in di terrén cont ona reazion leggerment àcida, in corrispondenza de on grad de saturazión basica del 50%.
Terren acid
I terrén àcid hinn considerà di terren a reazion anormàl perché el sò pH el và giò a di valór tal de compromètt la nutrizión mineràl di piant. Generalment ona leggera acidità l’è tollerada, fin al lìimit del pH 6; sòta quèst pH chì l’anormalità la diventa pussée fòrta, ma, a se ved tant sòta pH 5-5,5, ch’ a hinn di valór sòta i quàj la pupàrt di speci agrari la gh’hà di difficoltà, o anca adrittura di impediment a vèss coltivàa.
La reazion àcida del terrén a l’è caosada de ‘na macanza de bas che la detèrmina on eccèss de ión H+ ind la soluzión circolanta e in del complèss de scambi. I resón de quèlla carenza chì hinn tanti e cambien segond i condizion de l’ambient:
A gh’è ancasì de dì che el terrén l’è soggètt a vegnì manemàn acid per di procèss biològich di piant, che sorbissen pusssée i bas e manden foeura ind la soluzion circolanta i ión idrògen.
Mastodon (software)
Mastodon el sgira in su vari server autonom, ciamad istanze, che gh'hann dent di utent che scernissen de registràss con lor. Ogni istanza la gh'ha di so regole in su vari materiai, compagn del razzism, de la pornografia o del gore. I vari istanze, poeu, comuneghen in tra de lor a traver del protocoll ActivityPub, inscì che 'n utent de 'n istanza el sibia bon de vidé tucc i utent e i contegnud, ciamad toot, de ogni oltra istanza.
Reazion del terren
Terren acid
L'aument de l'acidità el gh’hà i sò effètt in su tre aspètt fondamentàj de la fertilità.
El primm el consist in de la dotazion minóra di element nutritìv. I ión idrògen e l'allumini gh’hann n’affinità maggióra in di confront del complèss de scambi rispètt ai catión di metàj alcalìtt e di quèj alcalìn-terrós. Con la sbassada del pH, l'aument de l'attività di ión idrògen l’esercìss ‘n’antagonismo ind l'adsorbiment a svantàgg di bas de scambi vèr e pròppi (calcio, magnesio, potassi, sòdio) e la pròvoca on rilàss de quèj sostanz chì ind la soluzión circolanta, de manera che sìen pussèe espòst a l’azion del slavaggiamént. I terrén àcid gh’hann per quèst on bass livèll de saturazion basica per via de la carenza de bas de scambi adsorbìd in su la superfice di collòid.
El segond aspètt, inveci el consìst in del formàss d'on ambiént favorevol per l’assorbiment di radìs. Sòta el pH 5,5 l’assorbiment de l’azòto, del potassi del solfo e del fòsforo el ven ostacolàa. El fòsforo, in particolar el diventa minga solubil de già che i resìduv de l’acid fosfòrich se mètten insèma cont i idròssid de fèr e alumini (che gh’hànn i proprietà di collòid de carega elettropositiva) precìpiten in forma de fosfaa de fèr e de alumini. Inveci l’assorbiment del fèr, e, se la reazion l’è minga tròpp àcida, anca quèll del ramm, del zinch, del manganes e del bòro.
El tèrz aspètt a l’è de natura fisica, ma el compòrta minga di conseguenz che infolcìssen i problema de fertilità di terrén àcid. El bass tàss de saturazion basica el fa de manera che quèj terrén chi gh’abìen assosènn pòch de calcio, che la soa presenza la gh’è soratùtt con la reazion basica o nèutra. La presenza del calcio in sul complèss de scambi la gh’ha on effètt de stabilizzà la floculazión di collòid e, donca de migliorà la struttura del terren. La struttura di terrén àcid a l’è inveci minga stàbil per via de la percentuàl de idrògen e de alumini pussée alta; in del cors del temp la pròvoca l’alterazión di mineràj primari con pèrdita de silice e la formazion de mineraj segondari che gh’hann ona capacità de scambi pussèe bassa, pussée adatta ai condizion de scaristà di bas. El risultàa a l’è l’andà semper al men di bas, tipich di soeul ch’a hinn soggètt a on fòrt slavaggiamént.
Saint-Martin-de-Valgalgues
Saint-Martin-de-Valgalgues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alès-Nord-Est, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
Reazion del terren
Terren acid
A bon cunt i svantàgg d’ona reazión àcida se tradusen in ona fertilità chimica pussée bassa per via de la minór dotazion di nutriént e de la sò capacità de moeuvess inferiora.
Saint-Martin-de-Valgalgues
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Reazion del terren
Terren alcalitt
L'alcalinità del terrén la se fa vedè molto per di valor de pH maggiór de 7,8-8. L'origin de l'alcalinità e i sò effètt sòta l’aspètt de la pedologia e de l’agronomia cambien con riferiment al lìmit del pH 8,5. Sòta quèll valor chì a se parla de alcalinità de costituzión, tipica di terrén ricch de calcàr, de là de quèll valór chì, inveci a se parla de alcalinità de assorbiment, tipica di terrén ricch de sòdio. A pòden anca esist di terrén che gh’hànn on pH sòta el 8,5 che la soa alcalinità l’è caosada de la presenza del sòdio; la caratteristica de quèj terren chì a l’è quèlla de avègh anca ona salinità, per quèst vegnen ciamàa terrén salin-sòdich oppùr salìn-alcalìtt. Quèj soeul chì hinn pussée comun de quèj sòdich ver e pròppi e gh’hànn di proprietà chimico-fisich assée divèrsi.
Alcalinità de costituzion
L'alcalinità de costituzion a l’è quand che el terrén el gh’hà ona reazion moderatament alcalina, cont on pH mai sora 8,4-8,5. La càosa de la reazion alcalina l’è ona quantità alta de calcàr total e, in particolar, di calcàr attìv. Per quèlla resón chì i terrén cont on’alcalinità costituzionàl hinn ciamàd de sòlit terrén ricch de calcàr.