cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stazzion de Sassari
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de Trenitalia e de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Stazion de Priolo-Melilli
La Stazion de Priolo-Melilli a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Křižany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Dunavecse
a l'è un comun del Dunavecse District e Distret de Kalocsa, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Augusta
La Stazion de Augusta a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Bělá u Jevíčka
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Suvereto
Suvereto l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Livorno. El g'ha presapóch 2.897 abitàncc, 'na superfìce de 92 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campiglia Marittima, Castagneto Carducci, Follonica (GR), Massa Marittima (GR), Monterotondo Marittimo (GR), Monteverdi Marittimo (PI), Piombino, San Vincenzo, Sassetta.
Kunratice (Liberec)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Depression orografica
Ona depressión orogràfica in meteorologia a l’è ‘na depression che la se forma quand el vent el boffa in manera perpendicola ri rispètt a ‘na cadèna montagnosa. In sul versant soravént indoe el vent el ruza la pression al soeul l’aumenta per via de la compression, inscambi de l’altra part se forma ona depression orografica sòtavent che la soa profondità la dipend de l’intensità del vent. La differenza de pression tra i du versant l'è bona de raggiòng anca i 10-15 hPa. I depression orografich caosàa di Alp pòden succed sia in sul versant Italia, sia in su quèj svizzer e francés e vèss anca di assée grand (100-200 km). Di alter depression orografich in Italia hinn quèj che se sviluppen sora el mar Adriatich quand che i mont Penin hinn ciapà denter di vent che vegnen de sud-òvest.
Stazzion de San Giorgio (ARST)
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Algher, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Kamira
La Kamira a l'è una cafetera nassuda in Sicilia a la fin di agn '90.
Storia
'Sta cafetera a l'è inventada del perit mecanegh sicilian Nino Santoro, che 'l trovava no bon el cafè de la classega Moka. L'ha tacad a smontà varie cafetere e a fà di prototip fina a rivà a 'na cafetera che la fonzionava in del 1998, che la gh'ha no i difet de la Moka, compagn de la possibilità de brusà el cafè.
Fonzionament
La Kamira la gh'ha una caldera che la va in sul foeugh, o in su 'n fornell a induzzion, che la se impieniss d'aqua a travers de 'na canalina sora.
L'agua a l'è scoldada in la caldera e la va sora de 'n tubo, indova che se taca el portafilter, e la riva a circa 3 bar a fà l'estrazzion, che l'è 'na pression pussee volta rispet a 'na Moka ma pussee bassa de 'na machina per l'espress.
Stazion de Ilanz
La Stazion de Ilanz a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Ilanz. L'è taccada ai stazion de.
Èze
Èze l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Villefranche-sur-Mer, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.47 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 700 méter s.l.m.
Stazion de Ilanz
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Ferrovia Retiga.
L'Escarène
L'Escarène l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de L'Escarène, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.67 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 220 méter a 'na altèsa màsima de 1054 méter s.l.m.
Orcoyen
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Entraunes
Entraunes l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Guillaumes, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 81.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1100 méter a 'na altèsa màsima de 2916 méter s.l.m.
Lújar
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Vega de Tirados
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Selezzion del folball del Kossovo
In pè del, ol so mistar l'è e la sgiuga i partide in cà al.
Escragnolles
Escragnolles l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Saint-Vallier-de-Thiey, del circondàre (arrondissement) de Grasse e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 400 méter a 'na altèsa màsima de 1644 méter s.l.m.
Comun de l'Austria de Sota
I Comun de l'Austria de Sota inn 572 al 2011.
Rodovia BR-386
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
A l'è una rodovia diagonal, cioè la conliga el Pajes in d'una forma diagonal. 'Me che per tute i rodovie federai, el controll del trafegh l'è de competenza de la Polizzia Rodoviaria Federal.
Častrov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Dunatetétlen
a l'è un comun del Dunavecse District e Distret de Kalocsa, cont una popolazzion de abitant.
Lázně Libverda
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Szécsény
a l'è un comun del Distret de Szécsény, cont una popolazzion de abitant.
Oronz
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 285
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 23 km.
Stazion de Lentini
La Stazion de Lentini a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Bystré (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
El gh'ha el status de cità.
Bělá nad Svitavou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Strada voivodal 284
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia assee curta, che la conliga la stazzion de Złotniki Kujawskie a la strada nazzional 25.
Lažany (Liberec)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Selezzion del folball de la Bosnia-Erzegovina
La  (' in lengua local, sornomenada ') la rapresenta la Bosnia-Erzegovina en di competizzion del ballon e l'è gestida da la. L'è dent a la UEFA e a la FIFA.
Strada voivodal 286
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 17 km.
Selezzion del folball de la Bosnia-Erzegovina
In pè del, ol so mistar l'è e la sgiuga i partide in cà al.
Stazion de Rueun
La Stazion de Rueun a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Ilanz. L'è taccada ai stazion de.
Sécul V
II secul | III secul | IV secul | V secul | VI secul | VII secul | VIII secul
Lugros
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Dunaszentbenedek
a l'è un comun del Distret de Kalocsa, cont una popolazzion de abitant.
I Legnanesi
thumb|right|300px|La növa furmassion
I Legnanesi (I Legnanes), i en 'na cumpagnia teatral specialisada in cumedie en lengua lumbarda, in dialet legnanes.
Urigin
El grüp l'è stai cread par schers da Felice Musazzi ind al uratori de Lignarel, a Legnan ind al 1949. Par el mutiu che l'uratori l'era apena maschil, ma gh'era bisogn de recità anca una qual part da dona, i erun i stess om a travestiss.
In urigin, i atur de I Legnanesi i erun miga d'i prufesiunista e i evun gnanca fai d'le scole de teater. Ancasì, la diversa estrassion sucial, insema a un po' de irunia in sü a la vera prufession, i han 'iütad el grüp a fà d'i spetacul ancamò püssè ridicul.
Persunagg
thumb|right|300px|El triu uriginal I prutagunista d'le cumedie de I Legnanesi i en i Colombo, 'na famija faia da tri persune: Teresa l'è la dona de curtil interpretada in urigin da Felice Musazzi e adess da Antonio Provasio; Mabilia l'è la fiöla che la laura in filanda, da semper de magiur età e gnamò spusada, interpretada in urigin da Tony Barlocco e adess da Enrico Dalceri; Giuan l'è el marì che'l fà l'uperari in funderia, interpretad all'inissi da Carletto Oldrini e pö da Luigi Campisi. Tra i tri, quela che l'è semper al center de tüt, par impurtansa e cumicità, l'è la Teresa.
Cun el passà d'i stagion, el patheon d'i persunagg l'è cressüd semper püssè e'l s'è arichid de figüre che i gh'àn uramai 'na part impurtanta in d'la cumpagnia. Tra tüti, quela che l'è diventada praticament imancabil l'è la cüsina Pineta, interpretada da Alberto Destrieri, menter la Chetta, interpretada da Valerio Rondena, l'è vüna d'i don dal curtil, antagunista d'la Teresa che in de la sò version uriginal l'era interpretada da Renato Lombardi.
Alter persunagg stabil i en el sindich intepretad da Giordano Fenocchio e'l prevost Don Pietro Cazzaniga interpretad da Danilo Parini.
La Carmela, la Mistica, la Rosetta, la Duina, la Maria e la Paolina, i en i alter don dal curtil, interpretade rispetivament da: Maurizio Albè, Giovanni Mercuri, Mauro Quercia, Daniele Chiodini, Mario Raimondi e Simone Pescatori.
L'ambientassion tipica d'le lur cumedie i en le classiche cà de ringhera lumbarde e la vita de curtil che la gira dinturnu ai persunagg.
Stil
In dal panurama teatral lumbard, I Legnanesi i en el grüp püssè impurtant, e vüna d'le cumpagnie dialetai püssè cunussüde d'Italia.
Le storie i cuntun d'i custüm e d'le tradission de la lumbardia. Par quest i han decis de recità in legnanes, vün d'i dialet de l'insübrich, anca se in d'i ültim temp, cun l'ubetiu da es cumprensibil anca de föra da la zona Galu Italica, el triu el dröva semper püssè un mistüron italu-insüber, cun una mudernisassion d'i test d'urigin del Musazzi, e cun l'inseriment de argument dal mument e de pulitica nassiunal.
Curiusità
thumb|right|300px|El munüment de la Teresa
Strada voivodal 287
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 50 km.
Oroz-Betelu
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Orísoain
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Villaflores
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Útěchovičky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Stazzion de Arcone
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Algher, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Útěchovice pod Stražištěm
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Dunapataj
a l'è un comun del Dunavecse District e Distret de Kalocsa, cont una popolazzion de abitant.
Villagonzalo de Tormes
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Los Guájares
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Budislav (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Stazion de Catania Europa
La Stazion de Catania Europa a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Strada voivodal 288
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 28 km.
Selezzion del folball del Montnegar
La  (' in lengua local, sornomenada ') la rapresenta el Montnegar en di competizzion del ballon e l'è gestida da la. L'è dent a la UEFA e a la FIFA.
In pè del, ol so mistar l'è e la sgiuga i partide in cà al.
Sárospatak
a l'è un comun del Distret de Sárospatak, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Olmedo
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Algher, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Stazion de Waltensburg/Vuorz
La Stazion de Waltensburg/Vuorz a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Waltensburg/Vuorz. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Ferrovia Retiga.
Rodovia BR-392
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
Stazzion de Olmedo
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Stazion de Lentini Diramazione
La Stazion de Lentini Diramazione a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa e ferrovia Catania-Caltagirone-Gela, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Rodovia BR-392
A l'è una rodovia diagonal, cioè la conliga el Pajes in d'una forma diagonal. 'Me che per tute i rodovie federai, el controll del trafegh l'è de competenza de la Polizzia Rodoviaria Federal.
Loja (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Brněnec
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Stazion de Lentini Diramazione
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Nová Ves (Liberec)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Strada voivodal 290
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 18 km.
Oteiza
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Rodovia BR-401
A l'è una rodovia de conligament e 'me che per tute i rodovie federai, el controll del trafegh l'è de competenza de la Polizzia Rodoviaria Federal.
Villalba de los Llanos
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Castellar (FR-06)
Castellar l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Menton-Est, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.24 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 100 méter a 'na altèsa màsima de 1  méter s.l.m.
Stazion de Catania Picanello
La Stazion de Catania Picanello a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Sécul VI
III secul | IV secul | V secul | VI secul | VII secul | VIII secul | IX secul
Borušov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Stazion de Tavanasa-Breil/Brigels
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Ferrovia Retiga.
Stazzion de Mamuntanas
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Selezzion del folball del Kazakistan
La  (' in lengua local, sornomenada ') la rapresenta el Kazakistan en di competizzion del ballon e l'è gestida da la. L'è dent a la UEFA e a la FIFA.
In pè del, ol so mistar l'è e la sgiuga i partide in cà a l'.
Útěchovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Dunafalva
a l'è un comun del Distret de Baja, cont una popolazzion de abitant.
Sárvár
a l'è un comun del Distret de Sárvár, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 291
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 2.187 km.
Strada voivodal 292
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 106 km.
Selezzion del folball de Gibilterra
La  (' in lengua local, sornomenada ') la rapresenta Gibilterra en di competizzion del ballon e l'è gestida da la. L'è dent a la UEFA e a la FIFA.
In pè del, ol so mistar l'è e la sgiuga i partide in cà al.
Villamayor
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Pamplona
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Tori Amos
Myra Ellen Amos (cunusüda cun la scumagna de Tori, Newton, USA, 22 d’agùst 1963), l’è 'na müsicista, cantanta e discugrafica americana.
L'è cunsiderada da tütt cume una figüra d'le püsée impurtante del rock al feminìl dai ann '90 al dì d'incö, difàti, da alùra l'ha vendüd püsée de 12 migliòn de dìsc.
Dunaegyháza
a l'è un comun del Distret de Kunszentmiklós, cont una popolazzion de abitant.
Tori Amos
La se presenta semper ai sò cuncèrt cun d'le lunghìsime perüche rùse.
Omofilia
La parolla omofilia l’è stada drovada in ocasion del prim moviment omosessual 'me sinonim o indicator de omosessualità, a partì di anni '20 fina a la fin di ann '60. Con la definizzion de omofil a ghe se po’ anca riferì a on individov che l’aceta i oregiat, che 'l ghe fà de sponda ai sò richieste, che ‘l gh’ha di penser positiv in quant a l'omosessualità o anca, a la fin, l’è on sostegn de la soa acettazzion social.
A partì de la metà del secol quell de vint a l’è stad on concet ampiament drovad in sociologia e in alter mester.
Etimologia e utilizazzion in ambient ghei
El termin omo-filia a l’è preferid e favorid d’on quaivun perchè ‘l marca l'amor ("-phile "del grech φιλία) putost che ‘l sess. Inventad per la prima volta del medegh, poligrafo e sgiornalista pubblicista todesch el Karl-Günther Heimsoth che, in la soa tesi de dotorad datada 1924 "Hetero-und Homophilie", ‘l l’ha introdot in de l’ambient de la sessuologia. El termin l'ha ciapad pé in di ann '50 e '60 in fra i organizazzion pro-ghei e in di publicazzion a lor correlade. I grupp de ‘sti temp chì ormai a inn conossud  tucc insema per havé fad part de l’inscì ciamad moviment omofil.
La Gesa d'Inghilterra l’ha drovad an’mò el termin "homophile" in certi contest almen a partì del 1991 – per esempi per indicà "l’orientament omofil" e la "relazzion omofila sessualment ativa".
Squas in tute i lengue indove che i parolle "omofil" e “omosessual” a inn drovade tucce du, "omosessual" l’ha vinciud ‘me termin convenzional moderno pussee drovad. L'unica ecezzion l’è ‘l norveges, indove che l’è sucedud el contrari, e "homofilo[i]" l’è el termin moderno neuter convenzional per indicà i ghei e i lesbiche in lengua norvegesa. In lombard i termin pussee drovad pussee despess a inn, per i omen a l'è, ghei, vegnud de la lengua inglesa a travers de la lengua italiana, insema a di termin pussee popolar compagn che fenocc, oregiat, cul allegher ec. e lesbica per i done anca lù tolt de la lengua italiana.
Anca in del mond anglosasson la parolla "homophilia" l’è stada in d’una certa misura drovada in varie manere; ma prima de la fin di ann '60, de poeu di moti de Stonewall, l’è stada sostituida e semper pussee bandondada. La parolla "Homofili" a l’è stada drovada per la prima volta in Norvegia in del 1951 in d’on libret del ram norveges de la Lega pro-ghei-e-lesbiche danesa trada insema in del 1948.
De sorapù, di volte el termin l’è drovad in del parlà lisc de la comunità ghei per descriver un "eteroallead", o ben ona persona che la se reconoss 'me eterosessual ma che, amalastant quest, la se sent arenta ai persone LGBT in di so rapost sociai o l’è ligada fiss a la comunità LGBT e a la soa cultura.
In sociologia
L'omofilia (o ben, "l'amor del compagn/del’istess") a l'è la tendenza di individov de tràss insema e de tirà in pé di ligam con alter indivodov considerad compagn in quant a di sò caratteristiche particolar de lor. La presenza de omofilia l’è stada descrivuda in d’ona vasta gamma de studi che i hann rimarcad l'omofilia in d’ona fila de circostanze, condizzion e manere e i hann stabilid on raport de somilianza in quant a diverse condizzion in fra i che l'età, l'identità de sgener, la class social e 'l rango in la socetà.
In di relazzion omofil i individov a condividen di caratteristiche comune (idee, valor, educazzion, ec.) che renden la comunicazzion e la relazzion de formazzion pussee fazzil. Despess l'omofilia la mena a omogamia-matrimoni in tra persone con di caratteristiche compagne.
Sásd
a l'è un comun del Distret de Hegyhát, cont una popolazzion de abitant.
Omofilia
In sociologia
In de l’analisi de red social, el termin doperad l’è quell pussee tacad a l'original in sociologia: chichinscì "omofilia" el corrispond al fenomen provocad del somejà di individov vun con l'alter in quant a vuna o pussee carateristiche rilevante, dedent de la red social indove che a se troeuven a vesser coness vun con l’alter. El Robert K. Merton e ‘l Paul Lazarsfeld a distinguen in tra ‘l "status omofilia" e ‘l "valor omofilia": el prim el descriv i individov con di similituden de rango social che, a considerà i so carateristcihe comune, i gh’hann pussee de possibilità de associàss insema; el second, inveci, el se riferiss a la tendenza a tràss insema con di alter persone che la pensen in manera compagna, in manera indipendenta di diferenze in quant al sò rango.
L'opost de omofilia l’è chichinscì l'eterofilia.
Stazion de Trun
La Stazion de Trun a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Trun. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Ferrovia Retiga.
Peralta (Navarra)
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Lentegí
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Ústrašín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Borová (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Oldřichov v Hájích
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Strada voivodal 293
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 19 km.
Villanueva del Conde
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Paceřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Stazion de Catania Ognina
La Stazion de Catania Ognina a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Drágszél
a l'è un comun del Distret de Kalocsa, cont una popolazzion de abitant.
Regn d'Italia (Sacr Roman Imper)
Ol Regn d'Italia (latin: Regnum Italiae o Regnum Italicum, todesc: Königreich Italien), ciamad anca Italia imperiala (todesc: Reichsitalien) l'è stait vun dei regn costituents del Sacr Roman Imper, insema a'l Regn de Jermania, a'l Regn de Boemia e a qell de Borgogna. Al g'hiva dent l'Italia setentrionala e centrala, manc la Republega de Venezia e i Stats Pontifici. La so capitala orijenala l'era Pavia.
Storia
Ind el 773 ol Carl Magn, re dei Franc, l'ha passad i Alp per invader ol Regn dei Lombards. L'ann dop, cond la borlada de la capitala, ol regn l'è ciapad ind union personala del vencedor, qe al se fa ciamar Re dei Franc e dei Lombards. Ind el Nedal del 800 ol Carl Magn l'è incoronad Imperador a Roma. I member de la dinastia carolinja i seguiterà a governar i territore del Regn Lombard fina a la deposizion de Carl ol Grass ind el 887, plu una temporania restavorazion intra ol 894 e ol 896. Del 961, ol governar l'è stait contestad intra i fameie nobele de dentr e de fœra del regn.
Ind el 961, l'Oton I, maridad cond l'Adelaide, vedova de un vegg re d'Italia, l'ha conquistad ol regn de al s'è fait incoronar a Pavia ol 25 de dexember. Despos l'è indait a Roma, indove l'è stait incoronad Imperador ind el 962. L'union dei corone de Italia e Jermania l'ha portad a la nassida del Sacr Roman Imper; la Borgogna l'è staita jontada a l'union ind el 1032.
Bohuňovice (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Regn d'Italia (Sacr Roman Imper)
Storia
La mancanza del sovran (qe d'ordinare al stava in Jermania) l'ha portad a'l desligament del poder central ind el Volt Medioev, anca se i imperador i proverà plu volte a reciapar ol controll. La division intra anti-imperiai e imperiai (guelf e gibellin) l'è staita una carateristega de la politega del regn intra ol XII e ol XIV secol. La Liga Lombarda l'è staita ol plussee famos esempe de qesta situazion: anca se l'era miga un moviment separatist, l'ha frontad i mire de poder imperiai.
I secoi intra l'Umiliazion de Canossa (1077) e ol Tratad de Venezia del 1177 i ha vest la formazion dei citaa-stats indipendents de l'imperador. Una serie de guerre in Lombardia intra ol 1423 e ol 1454 i ha portad a la reduzion del numer de stats. I quaranta agn dop i è staits pacifeg, ma ind el 1494 ol regn l'è stait invadid de la França.
Rodovia BR-403
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
Regn d'Italia (Sacr Roman Imper)
Storia
Despos dei Reforme Imperiai del 1495-1512, ol regn d'Italia al correspond ai territore miga part dei Circoi Imperiai a sud dei Alp. De iure l'imperador l'ha mantegnid un poder nomenal come sovran, ma ol govern l'era costituid domà dei fonzionari imperiai e dei governador dei possediments direts de l'imperador.
Ol governar dei Asburg al seguiterà in varie forme ma al finirà cond i campagne de la Fraça Revoluzionaria intra ol 1792 e ol 1797, quand qe i sarà creade del Napoleon (cond el suport local) dei Republege sorelle, despos unide ind la Republega italiana. Ind el 1805 qesta la deventerà ol nœv Regn d'Italia, ind union personala cond la França.
Rodovia BR-403
A l'è una rodovia de conligament e 'me che per tute i rodovie federai, el controll del trafegh l'è de competenza de la Polizzia Rodoviaria Federal.
Strada voivodal 294
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 23 km.
Stazzion de Punta Moro
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Algher, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Petilla de Aragón
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Cannizzaro
La Stazion de Cannizzaro a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Zlátenka
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Strada voivodal 295
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 22 km.
Krenglbach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Villar de Argañán
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Bohuňov (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Lecrín
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Csólyospálos
a l'è un comun del Distret de Kiskunmajsa, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Algher
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Algher, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Stazion de Rabius-Surrein
La Stazion de Rabius-Surrein a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Sumvitg. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Ferrovia Retiga.
Sátoraljaújhely
a l'è un comun del Distret de Sátoraljaújhely, cont una popolazzion de abitant.
Biskupice (Svitavy)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Pěnčín (Liberec)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Villar de Ciervo
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Las Gabias
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Csávoly
a l'è un comun del Distret de Baja, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 296
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 89 km.
Castell de Maren
Ol Castell de Maren a l'è un castell che 'l gh'è a Maren, 'ncoeu frazzion de Filagh, che ghe parté ai Colleon. In stil renassimental, el prim nucle al saria stad fad soeu 'ntorna al 1300.
Dovrad in prencepe 'me cà di vacanze d'istad, del 1990 a l'è in gestion de l'Acquaroli, che 'l ficia la strutura per i matrimone.
Kronstorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 297
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 110 km.
Colon
El colon a l'è el trat final de l'aparad digerent de vari vertebrad, che 'l serviss, pussee che a ciapà i nutrient, compagn de l'intestin sutil, a ciapà aqua e sal e a sintetizà, a travers del microbiota, varie vitamine.
Pitillas
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Piedramillera
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Zhořec
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Villar de Gallimazo
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Guardia-Mangano-Santa Venerina
La Stazion de Guardia-Mangano-Santa Venerina a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Csátalja
a l'è un comun del Distret de Baja, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 299
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 1 km.
Sümeg
a l'è un comun del provincia di Veszprém, cont una popolazzion de abitant.
Rodovia BR-415
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
Lanteira
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Rodovia BR-408
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
A l'è una rodovia de conligament e 'me che per tute i rodovie federai, el controll del trafegh l'è de competenza de la Polizzia Rodoviaria Federal.
Puente la Reina
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Bezděčí u Trnávky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Königswiesen
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Tamási
a l'è un comun del Distret de Tamási, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Acireale
La Stazion de Acireale a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Stazion de Carruba
La Stazion de Carruba a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Stazzion de Santa Maria di Pisa
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Sorso, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Manfrigole
I manfrigole a inn un piat tipegh de la Valtolina, soratut de quella volta. A inn di crespelle fade con farina bianca e farina de fraina, ai che se meteva dent poeu di olter robe, soratut el Casera.
Stazzion de Santa Maria di Pisa
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Pueyo
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Császártöltés
a l'è un comun del Distret de Kiskőrös, cont una popolazzion de abitant.
Zachotín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Stazion de Sumvitg-Cumpadials
La Stazion de Sumvitg-Cumpadials a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Sumvitg. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Ferrovia Retiga.
Distret de Trebišov
Ol ''' (' in slovach) a l'è un distret de la Region de Košice, con capital.
Laakirchen
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Zajíčkov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
HIV
In la pupart di cas HIV el se trasmet cont el sess, desgià che 'l gh'è soratut in di fluid corpori compagn de la sborradura e del sangh.
Gh'è do variazzion del virus: HIV-1, spantegad in tut el mond, pussee virulent e probabilment vegnud del Pan troglodytes, e HIV-2, spantegad in Africa ocidental, men virulent e probabilment vegnud del Cercocebus atys. Tut e duu deriven di variazzion del Virus de l'Imunodeficienza de la Simia (SIV).
Stazion de Alcantara
La Stazion de Alcantara a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Villar de Peralonso
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Stema de Sest San Giovann
Storia
El stema l'è recent e ducumentad intorna ai agn de l'unità d'Italia, se pensa che 'l vegn de quell di Puricelli-Guerra, tant che un stema compagn el gh'è dent a la Villa Puricelli Guerra. El compass, inveci, l'è assee spantegad in di stema di cità cont el nom "Sest" (se ved quell in provincia de Vares o de Fiorenza), desgià che l'è 'n istrument de navigazzion, compagn de 'n sestant, e donca el rend el stema 'n arma parlant.
Villar de Samaniego
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Rodovia BR-416
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
A l'è una rodovia de conligament e 'me che per tute i rodovie federai, el controll del trafegh l'è de competenza de la Polizzia Rodoviaria Federal.
De vita scholastica
El De vita scholastica a l'è un componiment in prosa scrivud del Bonvesin de la Riva in latin per parlà del fonzionament de la scoeula al so temp, di carateristeghe de 'n bon maester e di robe che gh'hann de fà i alev per vesser brai e boni. El gh'ha havud gran sucess in del Renassiment, cont almen vent edizzion stampade in del period, per la pupart in l'Altitalia.
Stazzion de Sorso
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Banín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Benátky (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Svitavy.
Tapolca
a l'è un comun del Distret de Tapolca, cont una popolazzion de abitant.
Ribaforada
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Csikéria
a l'è un comun del Distret de Bácsalmás, cont una popolazzion de abitant.
Sécul VIII
V secul | VI secul | VII secul | VIII secul | IX secul | X secul | XI secul
La Zubia
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Rodovia BR-418
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
Věžná (Pelhřimov)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Acord de Camp David
I acord de Camp David inn stad di acord firmad el 17 de setember 1978 a Camp David, dopo 12 dì de negozziazzion secrete, in tra el prim minister israelian Menachem Begin e 'l president egizzian Anwar al-Sadat, che hann menad al tratad de pas israelo-egizzian del 1979 che l'ha dad ai do politegh el premi Nobel per la Pas.
Včelnička
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Ramadan
El Ramadan a l'è el mes quell de noeuv del calendari islamegh, indova che tucc i musulman adult e de bona salut gh'hann de fà el Ṣawm, cioè el digiun, e anca de fà no sess, doperà violenza o parlà mal.
Lambach (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Romanzado
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
La Taha
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Calatabiano
La Stazion de Calatabiano a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Villar de la Yegua
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Žilov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Plzeň-sever.
Distret de Gelnica
Ol ''' (' in slovach) a l'è un distret de la Region de Košice, con capital.
Tiszafüred
a l'è un comun del Distret de Tiszafüred, cont una popolazzion de abitant.
Sécul IV
I secul | II secul | III secul | IV secul | V secul | VI secul | VII secul
Csengőd
a l'è un comun del Distret de Kiskőrös, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 301
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 19 km.
Villares de Yeltes
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Crabulazzi
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Sorso, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Vystrkov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Stazzion de Funtana Niedda
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Sorso, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Stazion de Fiumefreddo di Sicilia
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Strada voivodal 302
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 35 km.
Rodovia BR-420
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
A l'è una rodovia de conligament e 'me che per tute i rodovie federai, el controll del trafegh l'è de competenza de la Polizzia Rodoviaria Federal.
Distret de Košice I
Ol ''' (' in slovach) a l'è un distret de la Region de Košice, vun di distrecc che l'è partid el capoloeugh Košice. El gh'ha dent i rion de Džungľa, Kavečany, Sever, Sídlisko, Ťahanovce, Cità Veggia e Ťahanovce
La Peza
a l'è un comun de la provincia de Granada, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Žihle
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Plzeň-sever.
Lambrechten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bócsa
a l'è un comun del Tázlár e Distret de Kiskőrös, cont una popolazzion de abitant.
Roncal (Spagna)
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Tiszakécske
a l'è un comun del Distret de Tiszakécske, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 304
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 20.5 km.
Štichovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Plzeň-sever.
Villares de la Reina
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Menachem Begin
El Menachem Begin (Brest-Litovsk, 16 d'avost 1913 – Tel Aviv, 9 de marz 1992) a l'è stad un politegh israelian, prim minister del Pajes del 1988 al 1983. Emigrad in del Mandad de Palestina in del 1942, el se uniss a l'Irgun, del che 'l deventa leader, e quand che la milizzia la se desliga in del 1948 el fonda l'Herut. Elesgiud premier cont el Likud, el fa i acord de Camp David con l'Anwar al-Sadat, che dann el via a la collaborazzion in tra Israell e l'Egit, e ghe dann indree al Pajes arab el Sinai, inscì el vincc el premi Nobel per la Pas.
Stazion de Mascali
La Stazion de Mascali a l'è 'na stazion de la ferrovia Messina-Siracusa, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Strada voivodal 303
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 41 km.
Vysoká Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Distret de Košice II
Ol ''' (' in slovach) a l'è un distret de la Region de Košice, vun di distrecc che l'è partid el caploeugh Košice. El gh'ha dent i rion de Lorinčík, Luník IX, Myslava, Pereš, Poľov, Sídlisko KVP, Šaca e Západ.
Stazion de Chur Altstadt
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Ferrovia Retiga.
Vyskytná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Pelhřimov.
Stazzion de Rodda Quadda
La  a l' una stazzion de la ferrovia Sassari-Sorso, che la el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
Al dì d'incoeu a l'è servida di treni regionai de l'ARST, in contrat de servizzi con la region Sardegna.
Rodovia BR-421
La  a l'è 'na rodovia federal del Brasil.
Ospedal Santa Marta
L'Ospedal Santa Marta a l'è 'n ospedal de Rivoeulta d'Ada, part de l'ASST de Crema.
Stralattador de calor
miniatura|On stralattadór attìv (per mèzz de ona véntola) doperà per reffreggià la [[CPU ind ona scheda mader de on PC. A la soa dèstra gh’è on stralattadór piscinìnn doperàa per reffreggià el pont nòrd de la schéda màder.]]
Ospedal Santa Marta
Storia
El prim document che 'l parla con sigurezza de l'ospedal l'è del 1345 e l'è slargad in del 1522. In del secol quell de XVI vun de la curia romana el proeuva a toeuss l'ospedal, ma a l'è desconfit de la popolazzion in tribunal e anca in del 1782 el governo austriegh el proeuva a tacàll a l'Ospedal de Trevij, ma dopo di proteste l'ospedal l'è tegnud autonom cont un orden de Viena.
Stralattador de calor
On stralattadór, in elettrònica, a l’è 'n dispositìv, montàa generalmént sora 'na scheda elettronica, che ‘l fà sbassà la temperadura di componént elèttrich e/o elettrònich presént che manden foeura el càlor, compàgn di transistor e di processór, per evità che ‘l tròpp riscaldamént en pròvoca el  fonzionamént cattìv, l’arrèst o adrittura la fondita. De fàtt, i temperadùr-lìmit di dispositìv elettrònich attìv stànn mediamént in sui 150 °C e senza di stralattadór adàtt i podarìssen vèss raggiùnt de lì a pòcch segónd adrée.
Ospedal Santa Marta
Storia
In del 1908 l'è recostruid e in del 1970 una valutazzion de la Region Lombardia el salva de la sarradura e l'è anca slargad, ma in di agn '90 l'è trasformad in d'un presidi de riabilitazzion e in del 2004 l'è tolt via el pront socors: in di agn dopo l'è specializzad fiss e 'l deventa un polo important anca per la neurologia, la dialisi e la cura di dipendenze.
Durant de la crisi del COVID-19 l'ha sarrad el repart de riabilitazzion respiratoria per spostà i omen a Crema per sostegnì el nosocomi citadin, situazzion durada de marz a masg 2020.
Sada (Navarra)
a l'è un comun de la Navarra, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 305
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 91 km.
Stralattador de calor
Descrizion
I materiàj doperàa hinn el ramm e l’alumini; el primm el ven impiegàa in di casi che gh’è besògn de la massima efficienza in del trasferimént tèrmich, con l’accettànn el cost pussèe alt e ‘l maggiór pes specifich, inveci l’alumini l’è assosènn pussée spantegàa e ‘l ven scernìi per i condizion de lavorà men impegnatìv. In del caso di stralattadór per i microprocessór, de sòlit el gh’hà la forma a lamèj che servìssen de aumentànn l’efficienza in del toeu via el calór (aumént del rappòrt superfice/volùmm), e cont el cobbiàll cont ona ventola de raffreddamènt movuda d’on motor elèttrich pìccol (conligàa direttamént a la scheda mader) che la fonìss el fluss d’aria de ventilazión.
I n’esìsten de tanti alter form, fàa su in resón di componént ai quàj gh’hànn de vèss aplicàa su; ind on quàj caso, soratùtt di pareggiadùr voluminós che ‘n prodùsen assosènn de calór, a hinn ona part fondamentàl del telár medèmm. El prenzippi che ‘l ven sfruttà l’è semper quèll del sgrandì la superfice radianta per favorì la dispersión del calór per irradiazión e convezion. Quand che gh’è besògn de efficienza estrèmma e on ingómber mìnim, se adòtta la soluazión ciamada "ventilazióne sforzata", come in del caso di CPU o de l’istrumentazión elettrònica professionál.
Ona attenzión particolár la gh’hà de vèss rivolgiuda a la cobbiada meccanica tra el dispositìv che l’ingenera calór e ‘l stralattadór. Al fin de ottegnì l’efficienza massima a se mètt in mèzz infra i dò superfici a contàtt, ona pasta tèrmoconduttiva, che la fa el lavorà de fa foeura del tutt el vèll d'aria presént inevitabilmént che, degià che l’aria l’è on conduttór pèssim, el ne limitarìa l’efficienza.
Stralattador attiv
miniatura|Stralattadór attìv per CPU e GPU de on [[Compiuter|compiùter portàbil]] I gh’hànn su on còrp che stralatta el calór per mèzz di alètt de alumini o de ramm, travèrs el quàl el ven fàa passàa on fluss d'aria ingeneràa d'ona véntola, che 'l ne toeu via el calór e le trasferìss lontán del componént. A l’è el sistèma de raffreddanént pussée piscinìn e men car, e de frecàss ‘l pò fànn pussee o men a segonda de l’efficienza del còrp stralattànt, de la velocità de giramént de la véntola e de la qualità di cossìnètt adottàa.
In del marz del 2008, du scienziàa statunitèns i hànn realizzàa on stralattadór per CPU bon de creà 'na corrént d’aria senza l’utilizzazión de part meccànich ‘drée a moeùvess, cont el sfruttà el prenzippi fìsich de l’effètt coròna. El risultàa l’è stàa on sistèma de ventilazión in pràtega priv de emissión acùstich e bon de consumàa domà ona frazión de l’energia che i comùn stralattadór attìv gh'hànn besògn.
Stralattador passiv
miniatura|Rappresentazión d'on stralattadór passìv A hinn fàa su de lamèj de ramm o de alumini assosènn arént, tegnùu insèma de ‘na struttura portanta, anca lee in ramm o alumini. I lamèj pòden vèss realizzàa segon divèrsi procedimènt: fusion sòta pression de l'alumini, battenda o saldadura de lor medèmm a fa su on blòcch portànt, o anca tiràd foeura per fresadura del blòcch pién (el métod pussée costós). El calֶór el ven stralattàa grazie a la conduttività tèrmica del metal doperàa e ai corrent convettìv che s’ingéneren, per effèt de la differenza de temperadura de l’aria intorna del stralattadór. Per quèlla resón chì a l’è importànt comè che ‘l stralattadór el vegna mettùu in del vèrs giùst; o ben se gh’hà de fa de manera che l’aria la gh’abìa la possibilità de scarligàgh in verticàl adrée ai superfici del stralattadór, e per quèst i alètt del stralattadór gh’hànn de vèss dirètt in sens verticàl e mai in orizzontál