cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unieux
Unieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Firminy, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.58 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 421 méter a 'na altèsa màsima de 660 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Unieux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
San Giorgio (metropolitana de Genoa)
San Giorgio  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Genoa.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Rainau
Rainau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 25.45 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Rainau el se tróa a 'na altèsa de 462 méter sura 'l leèl del mar.
Ladir
Ladir a l'è un cumün svizzer del distret de Surselva. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 7.21 km², e al se tröva a una altitüden de 1276 meter sura al livel del mar.
El cumün de Ladir a l'è tacaa ai cumün de Falera, Ruschein, Schluein, Schnaus.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Bundesautobahn 11
La Bundesautobahn 11 a l'è 'n autostrada de la Germania verta del 1936 e gestida de Ministeri Federal di Straport e de l'Infrastruttura Digital. Longa 110 km, la conliga Nadrensee e Panketal.
Scheifling
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Boleslav I de Masovia
miniatura|Sijill de Boleslav I de Masovia Boleslav I de Masovia (in polac: Bolesław I Mazowiecki; 1208 - circa 25 de febrer 1248), l'è stait un princep polac member de la dinastia Piast, Duca de Sandomierz (adoma una part, 1229-1232), Duca de Dobrzyń (1233-1247) e Duca de tœta la Masovia intra ol 1247 e ol 1248. L'era ol segond s'ciet de Conrad I de Masovia e Agafia de Rus. L'è probabel qe al sies stait ciamad insé in onor del so bisnono Boleslav III ol Bocacorta. A la mort del so fradell major Przemysł ind el 1228 l'è diventad ol plu vegg dei fiœi de la so famea.
Artegna
Artegna (en furlà: Dartigne) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.904 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 264 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buja, Gemona del Friuli, Magnano in Riviera, Montenars, Treppo Grande.
Szczerbiec
miniatura|upright=0.7|Documentazion pitorega de la Szczerbiec ind el 1764. La Szczerbiec (prononça polaca: [ˈʂt͡ʂɛr.bʲɛt͡s]) l'è la spada cerimoniala dovrada ind le incoronazion de la plu part dei Re Polac dal 1340 a'l 1764. L'è conservada e esponida ind el Castell del Wavel a Cracovia come l'uneg restait dei joiei de la Corona Polaca Medievala.
Etimolojia
miniatura|right|upright=0.7|[[Boleslav I ol Corajos|Boleslav I con la Szczerbiec (sqeiada).]] Ol so nom al vegn dal polac szczerba (sqeia, bux, capeta). In lombard s'pœl render-l come Spada Sqeiada. Segond la lejenda ol re polac Boleslav I ol Corajos l'havress sqeiada ind el botar jo la Porta d'Or de Kiev ind el 1018 (la porta però l'è staita fabregada adoma ind el 1037). In realtaa, ol nom de la spada al vegn de l'intai ind la lama, qe l'è probabel qe al sies stait cread per portar dei reliquie, come l'era comun ind el Medioev.
Storia
La Szczerbiec l'è staita fabricada ind la prima metaa del XIII secol, fors in Renania. A'l prencepe l'era proprietaa del princep Boleslav (fors Boleslav I de Masovia o Boleslav ol Devot) come l'indicava l'iscrizion (qe la g'è plu) su l'impognadura. L'è probabel qe a'l temp la fœss dovrada come simbol del poder judiaziare (gladius iustitiae).
miniatura|La Szczerbiec a'l dé de incœ. Ind el 1320 l'è staita dovrada de Ladislav I de Polonia come spada de incoronazion ind la Catedral del Wavel. Despò l'è staita tegnida ind el Castell del Wavel insema a i olter joiei de la corona polaca, e l'è staita dovrada ind le incoronazion de la plu part dei Re Polac fina a'l 1764.
Ind el 1795 ol castell l'è saqejad dei prussian, e la spada la passa de man plu volte ind el XIX secol, fina a vesser comprada de l'Hermitage de San Pedersburg ind el 1884. L'Union Sovietega la darà indree a la Polonia ind el 1928. Ind la Segonda Guerra Mondial, la Szczerbiec l'è portada a'l segur in Canada, e la torna a'l Wavel adoma ind el 1959.
Descrizion
miniatura|I misure de la spada La spada l'è caraterizada de un'elsa d'arjent, quarciada jo con dei piastre d'or, qe i è decorade con dei formule majege, 118 simboi cristian e dei motiv floreai. Prope sota la guardia g'è una streita crena ind la lama, con tacad un picen scud d'argent cond el stema dei Piast. Qest a l'è probabel qe al sies l'ultem rest del fœder, cread ind el 1340 e perdid intra ol 1819 e ol 1874. La lama l'è de tipo Oakeshott XII. I misure principale i è:
Caux
Caux l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pézenas, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 27 méter a 'na altèsa màsima de 166 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Caux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tiefenbach (Passau)
Tiefenbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 49.67 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Tiefenbach el se tróa a 'na altèsa de 373 méter sura 'l leèl del mar.
Bundesstraße 492
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baden-Württemberg.
Macchina del Turing
La macchina del Turing a l'è 'n modell matematich de calcol che 'l reppresenta 'na macchina astratta che la manipola i dacc in su 'n bindell, potenzialment infinii, a segonda di regoll de 'na tabella. Anca se l'è 'n modell assee semplis, daa on algoritm informategh la se pò costruì semper la relativa macchina del Turing, per la tesi de Church-Turing.
La lavora in su 'n bindell infinii dividuu in cell discrett e 'na testina la legg on caratter, ciappaa de 'n alfabett giamò deciduu prima, e a segonda del caratter el decid se spostà el bindell, se scriv on noeuv caratter, cambià de stat o fermà la computazion.
L'è stada teorizzada in del 1936 de l'Alan Turing per parlà del problema de la decidibilità.
La completezza Turing a l'è l'abilità de 'n sistema de istruzion de emulà 'na macchina del Turing, on lenguagg Turing complett a l'è bon de fà tucc i compit che se pòden dà a 'n computer, foeura che per la memoria finida.
Macchina multibindell
La macchina del Turing multibindell a l'è compagna de quèlla classega la ma la gh'ha pussee bindell e donca la gh'ha la possibilità de scernì, in la soa tabella, che bindell moeuv e in su che bindell legg e scriv.
Macchina minga deterministega
La macchina del Turing minga deterministega la permètt de 'vègh on parallelism degià che in la presenza del midemm stat la permett pussee transizion.
Macchina universala
La macchina del Turing universala a l'è 'na macchina del Turing bona de simulà tucc i alter macchin del Turing.
Edve
a l'è un comun del Distret de Kapuvár, cont una popolazzion de abitant.
Graveson
Graveson l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Châteaurenard, del circondàre (arrondissement) de Arles e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.54 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 8 méter a 'na altèsa màsima de 143 méter s.l.m.
Cras-sur-Reyssouze
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Consònn
Consònn (Consonno) a l'è ona frazion del comun lecches de Olginaa. Consònn l'è famosa per vess voeuna di pòcch città fantasma lombard.
Cras-sur-Reyssouze
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 195 méter a 'na altèsa màsima de 229 méter söl leèl del mar.
Consònn
Stòria
El paes a l'è nassuu in del Medioev. A l'è staa on comun fina al 1928, e al temp di piev el partegniva a la Piev de Garlaa. In del 1962 l'è staa compraa de on industrial che l'ha traa giò del tutt e l'ha casciaa via i abitant per fàggh sù di center commerciai e de divertiment. El success l'è duraa però pròppi pòcch, a causa de ona serie de frann (la prima in del 1976). Pòcch a pòcch tutt i ròbb che eren staa faa sù hinn staa bandonaa, anca perchè in del 2007 on rave party l'ha contribuii a portà alter disaster edilizzi. Al dì d'incoeu a Consònn ghe viv domà ona desena de persònn, tutt in de la veggia canòniga, l'uniga part del vegg paes che l'esista 'nmò insema a la gesetta de San Maurizzi e al cimiteri. El rest l'è tutt recintaa.
Cras-sur-Reyssouze
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cras-sur-Reyssouze l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Aldehuela de Liestos
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Stryj
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
El Barraco
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Fuentes (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Hoppegarten (Mark)
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Skalice (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Strada de segonda class 607
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 9 km.
Biastema
Una biastema, o anca bestema, a l'è un'ingiuria o espression de ofesa contra di divinità o i figure sacher de una religion.
Lesg
Vari Stat gh'hann di lesg contra el biastemà, cont di sanzion che vann da 'na multa (per esempi l'Italia) o anca a la pena de mort, come in di Stat islamegh.
Schladming
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Contra
Contra (inscì anca in Italian) a l'è ona frazion del comun brianzoeu de Massaja, in Provincia de Lecch. L'è situaa tra 'l center comunal e 'l comun de Casaa Noeuv. A l'è staa on comun indeperlù fina al 1928, e al temp di piev el faseva part de la Piev de Massaja, in del contad de la Martesana. A Contra se troeuven vari cassinn (on temp frazion del vegg comun) ciamaa Agazzin, Brusee e Tegnos.
Crolles
Crolles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Le Touvet, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 219 méter a 'na altèsa màsima de 1000 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Crolles l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pustá Polom
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Giuseppe Pietro Bagetti
Giuseppe Pietro Bagetti (Türìn, 14 aprìl 1764 – 29 aprìl 1831) l'è stai un pitùr e architèt piemuntés, famùs suratüt cume vedüdìsta.
Furmassión
Anca se l’ha stüdiàd cume architèt a l'Üniversità de Türìn, l'è famùs par la sò culaburassión cun l'armada francés ind el curs d’la prima campagna napuleònica d'Italia. I sò paesàg i en el racùnt dal viu de tüti i dì tra la fin dal XVIII e l'inisi dal XIX secul. De chel mumént chi l’è 'na furtünàda serie de panurama che cuntun d'le vituriuse bataie de Napuleón ind i an dal 1796 al 1800.
Par la creassión di sò diségn, Bagetti el stüdièva diretamént sura le carte tupugràfiche. L'era solit ancasì, prima de disegnà i sò sboss ins al camp, de catà sü infurmassión dai spetatùr o dai prutagunista dei fat.
Puget-sur-Argens
Puget-sur-Argens l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Muy, del circondàre (arrondissement) de Draguignan e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 180 méter s.l.m.
Giuseppe Pietro Bagetti
Furmassión
Anca se la descrissión l'è particularegiada, tüt l'è prupursiunàd e stüdiàd par dà la pussibilità a quél che’l guarda de avègh una visión d'insema cun un sul culp d'ög.
Tranvia Mantoa-Asola
La  a l'è stada 'na tranvia a scartament tranviari standard longa 36.41 km.
Giuseppe Pietro Bagetti
Furmassión
El Bagetti el s’è furmàd in ambit müsicàl suta la guida de Bernardo Ottani che’l se dedicheva anca ala pitüra. Lì, el Giüsèp Pédor l’ha imparàd la tècnica dell'acquarèl da Pietro Giacomo Palmieri. El 23 de disémbor dal 1782 l’ha utegnüd, dala Régia Üniversità de Türìn, l'abilitassión cume architèt civìl e militàr.
Tranvia Mantoa-Asola
Verta del 1886 e sarada in del 1933, l'era in Pruvincia de Mantua.
Bernstadt (DE-BW)
Bernstadt l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 13.95 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Bernstadt el se tróa a 'na altèsa de 551 méter sura 'l leèl del mar.
Giuseppe Pietro Bagetti
Cun i piemuntés
Dal 1792 l’ha insegnàd diségn tupugrafich e l’è stai al servisi de Vittorio Amedeo III cume disegnadù reàl de paesàg. Dal 1793 l’hà seguìd le regie armade de Sardegna ind el cuntàd de Nissa e Tulón cun l'incarich de disegnà tüti i fat d'arm de ch’la campagna lì.
Enrico De Nicola
L'Enrico De Nicola (Napoli, 1877 - Torre del Greco, 1959 ) l'è staa on politegh e avocatt italian, president italian dal 1 de genar del 1948 al 11 de magg del midemm ann e prima capo provvisori del Stat.
Stazion de Benevento
La Stazion de Benevento a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Foggia, ferrovia Benevento-Cancello, ferrovia Campobasso-Benevento e ferrovia Cancello-Benevento, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia e de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Dornbirn
Dornbirn, Dorabira in del parlà Aleman del loeugh, l'è ona cittaa austriega, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Dornbirn e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora 'l nivel del mar.
Enrico De Nicola
L'era monarchich e member del Partii Liberal Italian.
Dornbirn
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80301.
Giuseppe Pietro Bagetti
Cun i piemuntés
Quànd l’è turnàd a Türìn, ind el 1797, l’ha utegnìd l'incarich de maestor de tupugrafìa a la Scola dal Géni e al Reàl Corp de Artijerìa.
Cun i francés
Vün di sò prim mesté l'è stai la rapresentassión d'la bataia de Maréngh, impurtànt cuntràst che l'ha fai nass la legénda de Napuleón. Par i sò mérit sura el camp l’è stai nüminàd capitain ingénieur géographe artiste.
Dal 1802 al 1805 l’è stai suta el cumànd del capitàn Joseph Marie François de Martinel, de dré al quàl l’ha percùrs el teritori fra la Ligüria, i Alp Maritim e la Pianüra Padana e l’ha disegnàd le vedüde d'le principài bataie dell'esercit francés d’la Prima Campagna d'Italia. Dopu l’è andài adré a l'Armada dal Nord in Germania e pö l’ha fai part d’la Campagna de Rüsia, indùe l’ha disegnàd la ducümentassión gràfica d'le püsè impurtànt uperassión militàr di chi frunt lì.
Ind el 1806 el s’è trasferìd a Parìs, menter tra el 1806 e'l 1807 l’ha disegnàd ‘na scunda serie de vedüde d’la ex Repüblica de Venessia.
Ind el 1807, par vuluntà de Napuleón, la serie cumpleta di sò 68 acquerèi l’è staia missa ind la Galeria dal Castél de Fontainebleau.
La Legión d'Unùr
Ind el 1811, l'imperadù el gh’ha dai la Legión d'Unùr, par avè fai 'na carta geugràfica cun vedüda a sgul d'üsél de l'Italia, dai Alp fin a Nàpuli, menter ind el 1812 l’ha miss in pé ‘na mustra al Salón de Parìs e l’è stai umagiàd cun la medaia d'or.
Ind el 1815, a la fin de l'impér l'è turnàd a Türìn, par isegnà tupugrafìa a l'Académia militàr e pitüra a acquarèl all'Académia d’le Bele Art. L’è stai ancasì al servìsi di Savoia, par i quai l’ha pitüràd i paesàg che i decorun el castél de Muncalié, tra i quài la Vedüda de Muncalié e La sagra de San Michél.
Eredità
Ind el 1827 l’ha püblicàd un tratàd intitulàd Analisi dell'unità di effetto nella pittura e dell'imitazione nelle belle arti. I sò sboss ins al camp i en stai druàd cume bas par 'na famusa culessión de acquerèi e témpere disegnada da l'ingegnér geograf Gautier e dai tupograf Pasquieri e Bucler d'Albe.
Da la metà dal XIX secul le copie di sò mesté s’en multiplicade grassie al laurà de Morel e Parent. Dinturnu al 1830, suta la guida dal diretùr dal dipartimént d'la guera francés, Generàl Pelet, l'è inisiada l'incisión d'le òpere de Bagetti che l'è pö servida a la realisassión dal catalugh, Vues des champs de bataille.
El pitùr l’è mort a Türìn el 29 de aprìl dal 1831. Ind el 1834 Louis Philippe I de Francia l'ha fai spustà i 68 acquarèi a Versailles ind el castél sistemàd cume Musée de l'Histoire de France.
Müsé
Le sò òpere i en cunservade anca al Musée de l'Armée de Vincennes, visìn a Parìs, al Musée de l'Histoire de France de Versailles e Trianon e a la Galleria civica d'arte moderna e contemporanea, all'Accademia Albertina, al Palazzo Reale, al Museo Nazionale del Risorgimento Italiano e a la Biblioteca Reale de Türìn.
Boleslav ol Devot
L'era ol segond fiœl de Ladislav Odonic, Duca de la Granda Polonia, e la so moier Edvije, qe l'è probabel qe la fœss la fiœla de Mestwin I, Duca de Pomerania, o de un member de la dinastia Přemyslid. Quase sœbet Boleslav l'è stait ciamad ol Devot (Latin: Pius), nom dovrad quand a l'era anc'mò viv ind la Cronaca del Capitolo de Poznań.
Narèna
La Narèna (italià: Concarena) l'è 'na montàgna de le Preàlpi Bergamàsche. A l'è ólta 2.549 méter sùra el leèl del mar. L'è 'n mut de tìpo dolomìtech, e l'è fat sö de vàrie sìme: la piö ólta l'è la Bachèta. La Narèna la se tróa endèla média Al Camònega, endèl teretòre dei cümü de Lós, Servé, Lùzen, Dò e Có de Put. El sò masìf l'è chèl che 'l spart la Al Camònega de la Al de Scalf, ensèma a óter mucc compàgn de la Bagòsa o 'l Pis Camì.
Preàlpi Bresàne
Chèla de le Preàlpi Bresàne l'è 'na sesiù de le Preàlpi Bresàne e Gardezàne. Le se tróa en Lumbardìa, endèla Pruìncia de Brèsa. I mucc piö ólcc i è:
Renzo Bresciani
El Renzo Bresciani (Bressa, 1924 - 1997) a l'è stad un poeta italian.
Biografia
De profession bibliotecari, l'era anca adet ai publegh relazzion del comun de Bressa. L'ha scrivud poesia in dialet bressan sgiamò a 20 agn, con "Zàai dè quater palanche" e in di agn '70 l'ha publegad vari spetacoi de teater in lombard.
L'ha anca studiad la Massera de bé del Galeazz di Orz e quell che la diseva in su la storia bressana e la coltura.
Gagg (Nibiònn)
Gagg (Gaggio) a l'è voeuna di quatter frazion del comun brianzoeu de Nibiònn, in Provincia de Lecch. In del paes ghe viven pressapoch quattercent abitant. Gagg la se troeuva a sud del center comunal e a est del fiumm Lamber.
Attimis
Attimis (en furlà: Atimis; en slovéno: Ahten; todèsch: Attems) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.833 abitàncc, 'na superfìce de 33 km² e 'na densità de 55 ab./km². El cunfìna coi cümü de Faedis, Nimis, Povoletto, Taipana.
Schönwald (DE-BY)
Schönwald l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Wunsiedel. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 19.18 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Schönwald la se tróa a 'na altèsa de 648 méter sura 'l leèl del mar.
Fischach
Fischach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 30.10 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Fischach el se tróa a 'na altèsa de 495 méter sura 'l leèl del mar.
Distret de Červonohrad
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Tain
Tain (nom ufizial in italian: Taino) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 7 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes a l'è circondaa di comun de Sest e Angera. Inoltra el gh'ha ona frazion, ciamada Chej.
Delémont
Delémont a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 22.03 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Delémont al se tröva a una altitüden de 435 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Develier, Courtételle, Rossemaison, Courrendlin, Courroux, Soyhières, Mettembert, Bourrignon.
Alfajarín
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 608
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 50.9 km.
Rybníky (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
File (informatega)
El file (de l'ingles archivi, schedari) a l'è, in informatega, un regoeuj de informazzion in formad digital che l'è organizzad in d'un file system e, de solet, organizzabel in directory.
Mamifer
I mamifer (Mammalia, Linné 1758) in una class da vertebraa ca apartegnàn al phylum dai Curdat, a difusiün cusmupulita. thumb|right|Un [[Asin da Munscia]]
La class dai mamifer la cunta quasi 5.500 speci vivént, variabil in da la furma e dimensiùn dai pocc centìmetri e dü gram da pes dal mustiol ai ultar 30 metar e cencinquanta tunelàt da pes de la balenòtera azura, ül pussé grand mamifer da la storia.
Ebergőc
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Schwarzautal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Otice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Puget-Ville
Puget-Ville l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Cuers, del circondàre (arrondissement) de Toulon e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 36.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 87 méter a 'na altèsa màsima de 572 méter s.l.m.
Dinegro (metropolitana de Genoa)
Dinegro  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Genoa.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Port de Genoa Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Stazzion de Birkenstein
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Fuentenava de Jábaga
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Witzmannsberg
Witzmannsberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.73 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Stazion de Benevento Appia
La Stazion de Benevento Appia a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Bundesstraße 493
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia.
Riesbürg
El cümü de Riesbürg el se tróa a 'na altèsa de 445 méter sura 'l leèl del mar.
Prossemega
La prossemega a l'è la dissiplina semiologega che la studia i gest, el comportament, el spazzi e i distanze a l'interna de una comunegazzion, sia verbala sia minga verbala. miniatura|Diagrama del [[Edward T. Hall cont i ragg in pè e meter]]
Etimologia
El termin, derivad de l'ingles prox(imity) «prossimitaa», componid con probabilitaa cont el sufiss -emics coma per phonemics «fonemega» e compagn, l'è stad introducid e coniad de l'antropologh Edward T. Hall in del 1963 per indicà el studi in di relazzion de vicinanza in de la comunegazzion.
Specifeghe
L'Hall l'ha osservad che la distanza relazzionala in tra i persone l'è correlada cont la distanza fisega, l'ha definid e mesurad donca quater "zone" interpersonai:
Esempi
Coma tucc i lenguagg, anca la prossemega la cambia de sit a sit. L'istess Edward T. Hall in del so liber La dimension sconduda l'osserva che la distanza de tegnì, quand che se parla cont oltre persone e travers che se sentom ben, la depend de la propia coltura.
I popol de l’Europa setentrionala e del Nord Amerega inn usad a tegnì distanze pussee grand de quei mediterraner, e schiven el contat fisegh in tra person che cognossen. In Italia se poeuden nodà di diferenze in tra Nord e Sud.
El par che i persone che stan de cà in campagna o in montagna ciapen pussee de spazzi de l'oltra persona, inscambi i persone di citaa scurten i distanze. In discotega i distanze se scurten debon. Notevol rilevanza l'ha ciapad anca la prossemega de l'ascensoeur: per esempi i europer in ascensoeur se meten a cercc cont la s'cena pondada ai pared, inscambi i ameregan se meten in fila cont la faza vers la porta.
La prossemega la gh'ha anca un valor de marcador social: in d'una quai region meridionala de l'India, indova la distanza che i person di diverse caste gh'hann de tegnì in tra de lor l'è stabilida con rigiditaa, quand che i persone de la casta pussee bassa (paria) incontren i bramin, la casta pussee volta, gh'hann de tegnìss a una distanza de 39 meter.
Oltra diferenza l'è quella in tra i sess: i mas'c se troeuven mei a banda de una persona, inscambi i femene de denanz.
El scur el tend a fà scurtà i distanze, inscambi cont la lus i persone tenden a stà pussee delonsg.
Quand che la persona la viola la distanza considerada coma "normala" in d'un cert contest, chi 'l parla el cerca de slontanàss o de dirizer el corp in d'un'oltra direzzion, o el met un "mur" (una borsa, un giornal, un brasc).
Ìrma
Ìrma (pronunciàt [ˈirmɔ] endèl dialèt del pòst. En Italià: Irma) l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa 'n àlta Val Trompia, sö'ndèna còsta de 'na valèta lateràl söla sinìstra orogràfica de la Val Trompia. El cümü l'è colegàt al fónt de la àl per mès de dò strade, la pruvinciàl SP53 che la part de L'Aiàl (frasiù de Pezàze) e l'ótra che và sö de Böegn.
Evulusiù demogràfica
Abitàncc censìcc
Paolo Attivissimo
miniatura|drita|El scior Paolo Attivissimo El Paol Domenegh Attivissimo, in italian Paolo Domenico Attivissimo (York, 28 de setember del 1963 ) l'è on traduttor, scrittor e blogger italian, cont anca la cittadinanza inglesa e svizzera. .
Dòm (VB)
Dòm (Italian: Domodossola; Walser: Döm; antigament, in Tudesch: Domo) l'è una cità de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
Paolo Attivissimo
Biografia
El Paol Attivissimo el nass a York da pader italian e mader inglesa. El sò pader, el scior Gaetano, l'è de origin pujesa e l'hà faa el traduttor per i Alleaa El se sposa con la sciora Elena Faro, che l'era ona soa collega del lavorà.
Al di d'incoeu l'Attivissimo el lavora a la RSI 'me conduttor de on programa in su la sicurezza informatega e in sui notizzi fals. L'è anca el president de la sezzion tesinesa del CICAP.
Dòm (VB)
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Paolo Attivissimo
Vita privada
L'Attivissimo el gh'hà tri fioeu, vun grand e du tosànn. Lu el cred minga al Dio. La sò vita in Itàlia l'è principalment in de la zona de Pavia, in di fatt lu el gh'hà faa la scoeura de l'obligg a Bereguard. Dal 2005 el viv a Lugan, pussee de precis a Barbengh, despoeu vess staa in Lussemburgh e in del Regn Unì.
Dòm (VB)
La cità, gemelada cun Briga e Büsti Gràndi, la se tröva a la cunflüenza di set valad ussulan (Val Anzasca, Val Antruna, Val Bugnanch, Val Diveder, Val Antigori-Furmazza, Val Isornu e Val Vigezz).
Paolo Attivissimo
Vita privada
Del dicember 2021 l'è cittadin svizzer.
Curiosità
El Paol Attivissimo el gh'hà on asteroide dedicaa, el 357116 Attivissimo.
Mondragone
Mondragone l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 24.028 abitàncc, 'na superfìce de 54 km² e 'na densità de 445 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cancello ed Arnone, Castel Volturno, Falciano del Massico, Sessa Aurunca.
Cressin-Rochefort
Cressin-Rochefort l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Belley, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.93 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 225 méter a 'na altèsa màsima de 554 méter söl leèl del mar.
Bundesautobahn 12
La Bundesautobahn 12 a l'è 'n autostrada de la Germania gestida de Ministeri Federal di Straport e de l'Infrastruttura Digital. Longa 58 km, la conliga Spreenhagen e Frankfurt (Oder).
El Barco de Ávila
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Giovanni Gronchi
El Giovanni Gronchi (Pontedera, 10 de setember 1877 - Roma, 17 de ottober 1978 ) l'è staa on politegh e professor italian, president italian dal 1955 al 1962
Gekkonidae
I Gekkonidae (Gray, 1825) hin una famiglia da retil piscinin comünement ciamò cumé Gech. A vivan in ambient cold da tücc ul mund, a hin inparentò cui lüsert e a hin mia periculus per l'om.
Le Caylar
Le Caylar l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Caylar, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.08 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 714 méter a 'na altèsa màsima de 826 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Caylar l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada de segonda class 610
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 82 km.
L'Aiàl
L'Aiàl, (endèl dialèt del pòst prununciàt [laˈjal]; en Italià: Aiale) l'è 'na frasiù del cümü de Pezàze. De L'Aiàl part la stràda pruvinciàl 53 che la mìna a Ìrma e pò a Marmintì.
Luigi Einaudi
El Luigi Numa Lorenzo Einaudi (Carrù 1874 - Roma 1961 ) l'è staa on politegh, giornalista e economista italian, president de la republega dal 1948 al 1955.
Intelletual e economista de spessor internazional, a l'è consideraa vun di pader de la Republega italiana. El so fioeu Giulio Einaudi l'ha fondaa la cà editris omonema, la Giulio Einaudi Editore menter el so nevod Ludovico Einaudi a l'è on famos pianista e compositor.
Selb
Selb l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Wunsiedel. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 62.37 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Selb la se tróa a 'na altèsa de 562 méter sura 'l leèl del mar.
Gréasque
Gréasque l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Roquevaire, del circondàre (arrondissement) de Marsìglia e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 276 méter a 'na altèsa màsima de 385 méter s.l.m.
Bagnaria Arsa
Bagnaria Arsa (en furlà: Bagnarie) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 3.471 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 183 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aiello del Friuli, Cervignano del Friuli, Gonars, Palmanova, Torviscosa, Visco.
Maggiana
Maggiana (inscì anca in Italian) a l'è ona frazion del comun larian de Mandell, in Provincia de Lecch. El nucli stòrigh del paes el se sviluppa intorna a ona torr antiga che al dì d'incoeu l'è ciamada Torr de Federigh perchè in del Vòttcent l'è staa scovert che in del 1158 gh'è passaa e gh'ha dormii l'imperador Barbarossa.
Urbise
Urbise l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de La Pacaudière, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
Ezra Pound
"With usura the line grows thick, Canto XLV" Ezra Weston Loomis Pound (Hailey, 30 de utuber del 1885 – Venezia 1 de nuember del 1972) a l'è staa un pueta, critigh, e inteletual amerigan. Figüra preduminanta de la cultüra del Nöfcent, in particular per la puesia, a l'è staa el fundadur del muiment puetigh del Mudernism, tradütur e vün di principaj inuvadur puetigh del secul. Al gh'aveva una cultüra propi granda granda, che l'andava del Dante e la puesia pruvenzala al pensee e la puesia urientala.
Urbise
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Ezra Pound
Al principi del '900 l'è staa al center de la literadüra de lengua inglesa: a l'è famus per la so generusità, i raport e la prumuziun del laurà de alter artista, minga dumà pueta, 'me el Robert Frost, el William Carlos Williams, la Marianne Moore, H. D., l'Ernest Hemingway, el James Joyce, el Wyndham Lewis, e specialment el T. S. Eliot. Pound l'ha aüü anca un'inflüenza granda in del laurà del pueta irlandes premi Nobel W. B. Yeats.
Urbise
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 269 méter a 'na altèsa màsima de 330 méter söl leèl del mar.
Ezra Pound
El laurà del Pound al s'era però minga fermaa a la puesia ma a l'è famus anca per el so pensee pulitegh e ecunomigh, anca se despess cunsideraa in manera cuntruversa. A bun cünt, a l'è propi la so puesia che l'è piena del so pensee, cuma se pö legg in de la so övra principala, i Cantos.
Urbise
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Urbise l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ezra Pound
Per vegh süportà el Fascism in Italia düranta la Segunda Guera Mundiala l'ha ris'ciaa la cundana a mort in USA e l'ha passaa 12 agn in d'un manicomi criminal amerigan.
Ternaa
Ternaa (nom ufizial in italian: Ternate) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 5 km² e 'na densità de 0 ab./km².
L'è tacaa ai comun de Biandrònn, Cazägh, Comabbi, Inarz, Travedone Monaa e Varan
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Ternaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Alfamén
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Cort Costituzzional de l'Ucraina
La Cort Costituzzional de l'Ucraina (in ucrain Конституційний Суд України) a l'è l'unega cort de l'Ucraina che la gh'ha competenze de revision costituzzional, o ben la interpreta la Costituzzion de l'Ucraina in del reguard di lesg e di alter at legai. Fada su el 18 de otover 1996, l'ha dad foeura la soa prima sentenza el 13 de masg del 1997.
In di cas pussee urgent la po dà una decision anca in d'una quaj setimana, inveci in di cas men important la po metégh anca di mes. I so scerne poden minga vesser apellade. L'è fada su de 18 giudes, nomnad in part eguai del Parlament, del President e del Consili di Giudes.
Fina al 2016 domà el President e i member de la Rada Suprema podeven apelàss a 'sta Cort chi, in quell ann li la passa una reforma che ghe permet a tucc de lomentàss con lee, a pat de havé passad tucc i alter nivei de la magistratura ucraina. A l'è stada in del mez de varie crisi politeghe in del Pais.
Elitovio
Elitovio l’è stacc ü càpo di Cenòmani, pòpol cèltich che sóta ‘l sò comànd l’à bandunàt, in del IV sécol prima del Signùr, ol sò teritòre originàre, che l’ìa di bànde de Le Mans, per indà a stà tra la Lumbardéa orientàla e ‘l Vèneto.
Segónt öna di tradisiù, Elitòvio l'avrès fondàt Brèsa sö sö la sìma del còl Cidneo e l' nòm cèltech originàre de la sità, latinizàt pò 'n Brixia, l' vegnerès pròpe dal cèltech Brich che l' völìa dì mut/còrna. Al dé de 'ncö 'n Lumbàrt se dìs amò 'ndà 'n di bréch per dì che s'è dré a ndà 'n dü pòst che l'è casàt 'n tata malùra.
Montréal (FR-07)
Montréal l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Largentière, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
Culin
Culin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Jean-de-Bournay, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
Montréal (FR-07)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Culin
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Montréal (FR-07)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 120 méter a 'na altèsa màsima de 371 méter s.l.m.
Culin
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.32 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 421 méter a 'na altèsa màsima de 536 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Culin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Piero Freri
El Piero Freri, cognossud cont el pseudonim de Piero Erba (1924 - fevrer 2003) a l'è stad un poeta italian, cognossud per la soa poesia in dialet cremasch.
Impegnad in politega con la Democrazzia Cristiana in tra i agn '40 e '50, l'era espert de storia cremasca e in del 1957 l'ha tolt part a Lascia o Raddoppia cont el Mike Bongiorno propi in sul tema, l'ha scrivud in dialet soratut dopo di agn '70. In del 2019 el comun gh'ha dedicad una via.
Milano canta n. 3
Milano canta n. 3 l'è on album del grupp milanes de I Gufi del 1968. El gh'ha denter tanti canzon in lombard o de ambientazion milanesa. La pupart di canzon però hinn minga de la tradizion popolar, ma composizion scrivuu di member del grupp (soratutt la copia formada del Nanni Svampa e del Lino Patruno) o de alter autor. Sucessivament hinn staa repropost in del repertori del Nanni Svampa (per esempi in de la regolta Milanese).
Börslingen
Börslingen  l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübingen. El fà part del circondare rüràl de Alb-Donau. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 6.29 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Börslingen el se tróa a 'na altèsa de 560 méter sura 'l leèl del mar.
Scoeula de Chicago
La scoeula de Chicago a l'è 'na scoeula de pensee economega nassuda a l'Università de Chicago, fondada in su la promozion de la trasformazion de la società in sens liberista, cont el recognossiment de l'intervent del Stat in l'economia domà in di situazion particolar.
I sò esponent pussee important a hinn staa el Milton Friedman e 'l George Stigler e i sò sostenitor a hinn ciamaa anca neoliberista. Han influenzaa i politegh del governo american del Ronald Reagan e del governo ingles de la Margaret Thatcher e i sò student sudamerican, i inscì ciamaa Chicago Boys, han lavoraa in Cile insemma al tecnegh José Piñera, minister de l'economia, per rivà al miracol del Cile, durant del governo de l'Augusto Pinochet.
Mignano Monte Lungo
Mignano Monte Lungo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 3.310 abitàncc, 'na superfìce de 52 km² e 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Conca della Campania, Galluccio, Presenzano, Rocca d'Evandro, San Pietro Infine, San Vittore del Lazio (FR), Sesto Campano (IS), Venafro (IS).
Partizion del Belgi
La partizion del Belgi o dissolozion del Belgi, consist ind la separazion dei region de Fiandre, de lengua olandesa, e Valonia, de lengua francesa. La tension intra le do comunità l'è nassuda per via dei profonds conflits culturai e economeg, originad dal fait che la pruma region l'è plussee arent ai Paes Bass e la segonda a la Francia.
Suržik
El Suržik (leteralment, farina de cereai messedad) a l'è una serie de dialet parlad de 'n bell toch de la popolazzion de l'Ucraina, che 'l met insema di element de la lengua russa e de la lengua ucraina, senza gran rispet di regole gramategai de tute e do i lengov.
Partizion del Belgi
A star a le stime, el 60% de la popolazion belga la parla olandes (ciamad coloquialment flameng o fiameng), inscambi el 40% la parla frances. La plupart dei 6.23 milion de parlants de olandes i viv ind la region setentrionala dei Fiandre, inscambi i 3,32 milion de francoparlants i se concentra ind el sud, ind la region de Valonia. La region de Brussel-capital, l'è oficialment bilingue, però el 85% de la popolazion la parla frances. Pœ, 73 mila persone al est de Valonia i forma la comunità de lengua todesca.
Grazie al poder politeg e economeg de l'aristocrazia francesa, el frances l'è staid catad fœ come lengua oficial de tœt el Belgi ind el 1898. Ancasiben qe g'è stad œna reazion forte de la popolazion de le Fiandre, l'olandes l'è miga staid deciarad ofiçal de qella region qe infina al 1921. En plu g'è stad anca la francesisazion de Brussel, cità indoe che l'olandes l'eva la lengua de la plupart de la popolazion, e qe al dé d'incœ l'è parlada noma del 15% de la jent.
Al dé d'incœ, la destra estrema del Vlaams Belang (interes flameng) e la conservadora Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA, Nœva Alleanza Flamenga), le suporta la independenza de le Fiandre
Vista la diferenza cultural de la popolazion belga e i so afinità cont i paes tacads, g'è stad vergun che g'ha proponid la dissoluzion del Belgi e l'integrazion ind i paes arents: Fiandre ind i Paes Bass, Valonia ind la Francia e la comunità jermanofona cont la Germania. En qest cas, la cità de Brussell la deventares œn sojet federal diretament aministrad de la Union Europea, qe la fage la funzion de capital.
Rosenberg (Ostalbkreis)
Rosenberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 41.02 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Rosenberg el se tróa a 'na altèsa de 492 méter sura 'l leèl del mar.
Meitingen
Meitingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 29.87 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Meitingen el se tróa a 'na altèsa de 433 méter sura 'l leèl del mar.
Damphreux
Damphreux a l'è un cumün svizzer del distret de Porrentruy, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.62 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Aliù
miniatura|300px|L'Aliù. L' Aliù (Allione o Aglione 'n italià) l'è 'n torènt de la Lumbardìa (pruìncia de Brèsa). El nas endèla Al del Sèler, per pò rià endèla Al de Paìsch e finì dét a l'Òi vizì a Bèrs Dém. El streèrsa i cümü de Paìsch, Servé, Dò, Có de Put, Sèler e Bèrs Dém.
Madignà
Teritòre
La temperatüra media da genàr l'è 'nturne a 'n grado, chèla media da löi l'è da 24,5 gradi. Da sòlet 'l pióf püsé 'n aütön e an primaéra e meno an estàt e an invèrne.
Madignà
Sa ‘l sa mia bé quant l’è nasit al pais, forse ai témp quant gh’era che i rumà. La prima carta che la parla da Madignà la porta la data dal 5 d’agost da l’an méla, quant a Türà Ludezà, an d’an prucès sa parla da Lanfranch da Madignà. An dal 1095 sa comincia a parlà di fracc, ch’i dipendia da San Paolo d’Argon, e che i è stacc a Madignà fin a dopo al 1400, quand al paìs l’è dientat ‘na cuménda (‘l pröm cumendatare l’è stacc Giülià della Rovere, che dopo l’è dientat papa Giulio II). La cumenda l’è terminada ‘n dal 1797.
Riólta Magra
Dopo al 1100 Vinisù da Riultèla al g’ha lasat i solcc per fa sö do céze da ‘ntitulà a Santa Maréa (Marsal) e Sant’Imére. L'è propre ‘nturne a la céza da Sant’Imére che l’è nasit ‘l paìs da Riólta. Gh’è da dì che ‘n di temp andré ‘l Sère l’era püsé spustat e Riólta ‘al sa truàa sö la ria déstra. Al Sère ‘l g’ha cambiàt ‘l so lecc tra al 1100 e al 1400, quant sa cumincia a parlà da Riólta “Magra”, mentre da l’otra banda dal Sère l’è nasida Riólta “Grasa”. An dal 1868 il cümü da Riólta Magra l’è stac suprès e metit ‘nsèma a chèl da Madignà.
Marsal
L’è ‘l pòst püsé ‘mpurtant dal Cümü da Madignà: che i ga truat tri tumbe con di petàss dal 300 o 400 dopo Gésö. An dal 1965 i g’ha truat amò tri tumbe e ansèma a cheste i g’ha truat pò ‘n bracialet che l'è druàa le dóne lungumbarde. Sa pensa che la parola Marsal la è da do parole lungubarde: “marka” la ol dì cunfì (argü i dis po’ che la ol dì Maria) e “sale” la ol dì la costa dal Sère. E pròpe sö la costa dal Sére che Vinisù da Riultèla al g’ha urìt la céza ‘n dal 1100. A chi témp la, an di pòst che 'nturne, Crèma (‘nsèma a Milà) e Cremuna i sütàa a fas la guèra per 'urì cuntrulà l’Isola Fulcheria; an da l’an 1202 che vizì al Marzal le do cità le g’ha firmat la pröma carta per ricuncilias. An dal 1403 gh’è stacia ‘n otra guèra tra guelfi e ghibelì e i morcc i a sutracc prope che al Marsal. La cesa ‘n di témp andré l’era püsé lunga: l’è stacc al Sère che al ga n’ha sbatìt zo ‘na part, forse pröma dal 1500 e l'è per chesto che 'l campanil l'è isé sprupursiunat rispèt a la ceza.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer de abitàncc l'è mustràt in de la tabela ché sóta:
Rudlice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Carlo Lottieri
El Carlo Lottieri (Bressa, 6 de november 1960) a l'è 'n filosof politegh italian, de la correnta del liberalism classegh.
Biografia
L'ha collaboraa cont el Václav Bělohradský a l'università de Triest, in del magg 2003 el deventa ricercator in filosofia del diritt a la Facoltà de Giurisprudenza de Siena, indova che per agn l'ha insegnaa Dottrina del Stat. Semper in del 2003, insemma a l'Alberto Mingardi e Carlo Stagnaro, l'ha fondaa l'Istitut Bruno Leoni, ispiraa a la tradizion liberala del Luigi Einaudi e del Sergio Ricossa.
L'ha curaa la tradizion di oeuver del Bruno Leoni in ingles, spagnoeu, franzes e cecch.
Al dì d'incoeu l'insegna Filosofia del Diritt a Verona e Filosofia di Scienz sociai a Lugan.
Pensee
El pensee del Lottieri el se desviluppa in l'ambit del liberalism classegh e cont la lettura di autor elitista anca cont di svesinanz cont el moviment libertari american e la contrarietà a la burocrazia, vista 'me mezz anti innovazion. L'è vesin al Gianfranco Miglio in del sò pensee in sul federalism.
Dör
a l'è un comun del Distret de Csorna, cont una popolazzion de abitant.
Hohenems
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².