cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drüidi
I Drüidi còme filòsef
Tàcc de óter a i conossarà la stòria d'ol Cormac s-cetì, che a Tara l'ìa sintìt ol re Lugaid Mac Con dì sö ü fàls giüramét, co'l trà föra öna sentènsa che la disìa che la pegra che l'ìa söperàt i termègn del prà de guadi de la regìna, la gh'ìa d'èss cedìda comè mölta. Söbèt ol palàss del re l'à inviàt a crödà e a slissà zó per la ria. Ol Cormac l'à dìcc: <<No! l'è öna sentènsa fàlsa! I guadi a i cresserà sö pò amò indel giardì. Doma la lana de la pegra, che pò a lé la cresserà sö amò, la gh'à d'èss la mölta per i guadi!>> Alùra töcc i à usàt: <<Chèsta l'è la verità!>> Söbèt ol palàss l'à desmetìcc de crödà. Al Lugaid Mac Con gh'è pertöcàt de scapà vià de Tara, e pò dopo ol Cormac a l'è deentàt ol re.
Amò, al Cormac stèss la gh'è pö stàcia dàda öna cópa che la se sfrantömàa s'i vegnìa dìde trì bösere, e la tornàa intréga s'i vegnìa dìde trì verità."
"Che lü l'unure la verità, lé l'unurerà. Che'l ghe daga fòrsa a la verità, lé la ghe darà fòrsa. Che lü l'alze sö la verità, lé l'alzarà sö. Perchè fin quàd a 'l difenderà la verità, ghe mancherà mia ol bè, e la sò régola la craparà mia. Perchè grassie a la verità del re i gràncc tribü i è regolàde. Grassie a la verità del re i disàster gròss i è slontanàcc di omègn. Grassie a la verità del re i puténcc esèrciti de invasùr i è scassàcc in teritòre nemìs. Grassie a la verità del re töcc i lége i è unuràde e töcc i vas i è pié in di sò tère. Grassie a la verità del re la tèra l' è töta grassa e ogne s-cèt che 'l nàs l'è dègn. Grassie a la verità del re de gré féss bù ghe n'è öna sdèrna."
Tàncc concècc lenguestèch che i fà có a chèsta idéa de verità a i gh'è amò adèss.
L' imortalità de l' anima
I Celti i è stàcc tra i prém popolassiù de l' Öropa a svilüpà la dutréna de l'imortalità del spìret e a möves in chèl sens. L' Amià Marselì l'oservàa : <<Co gran desdègn per ol destì mortàl lur i praticàa l' imortalità de l' anima>>.
E ol Löcà, indel sò puema Farsalia, a'l ghe dìs issé a i drüidi : "Sìv óter che disì che i ombrée di mórcc i àbita mia indela tèra möta de l'Erebo e in di büsach smórcc d'ol Plütù; al contrare, ghe disì che ol stèss spéret a l'gh'à ön'ótra anima de na quach otra banda, e che la mórt, se chèl che cantì l'è ìra, l' è ü pónt de trànzet in d'öna lónga éta."
I scritùr de la Scöla de Alesandria i s' è spartìcc sircumsìrca la quistiù di prensépe de chèsta dutrena celtìca. Ergü a'l credìa che lé la fodèss stàcia ü laorére indipendèt di celti; di oltèr i sostegnìa che la rièss di grègh, e specialmèt d' ol Pitagora.
Ol grègh Sandro Curneli Polìstur (105 prima de Crést, staghela lé) a'l representàa l'àres principal de informassiù a propòset d'ol Pitagora, e la sò testimoniànsa l' è stàcia dövràda del Diogen Laers, del Pline ol Vècc e del Steven de Bisansio. Indel sò tratà in sö la filosoféa d' ol Pitagora, 'ntitolàt De Symbolis Pythagoricis, lü 'l disìa de üsà "scartafàss pitagorègh" trasmetìcc di scolar d' ol Pitagora del quart secól prìma de Crést. L' aötentisità de chèste nàves d' ol Polìstur l' è matéria di discüssiù. In töcc i manere ol Polìstur, che 'l scrìia a i stèss tépp d' ol Timagen, a'l dövràa di nàves ch' i pàr piö ege rispèt al Posidóne. Perdepiö ol sò libèr l' è stàcc almanca üna di àres d' ol Mento de Alesandria, ön ateniés nassìt 'dré al 150 d.C., e che pö dopo l' è deentàt ol capo de la scöla catechìstica de Alesandria, e crapàt fö 'dré a i agn 211-216. Ol fato che ol Polìstur a'l sées ön àres d' ol Mento l' è comproàt dal fato che ol Ciril de Alesandria, arsièscov tra ol 412 e ol 414, a'l cita di pass compagn de chèi üsacc d' ol Mento indela sò övra Contra Julianum e a'l sigüra precisamét che lùr i ne vé di libèr d' ol Polìstur e ch' i rearda ol Pitagora. Ol Pitagora, indel sest secól prìma de Crést, l' insegnàa la dutrena de la reincarnassiù o trasmigrassiù de l' anima. Lü a'l disìa de èss istàcc in d' öna passàda reincarnassiù, ol troià Eüforb, copàt fö a Troia. Segónd ol Diodor Sicül, l'è stàcc ol Polìstur ol prìm a dì che tra i Gài la dominàa "la dutrena pitagorìca" che la 'nsegnàa l' imortalità de l' anima. Pò a 'l Timagene par che 'l sèes istàcc de chèst' idéa, e l'Amià Marselì, quad che 'l fà riferimét al Timagene, a'l dìs isé: "I drüidi, omègn de inteligènsa söperiur, e in bù decorde co la congregassiù di scolàr d'ol Pitagora, i ere töcc ciapàcc a intrequerì sö di quistiù ólte e secrète, e desmentegàde i stòrie de la zét, a i disìa che i anime i fodèss imortài."
Ol Löcà per la sò part ghe fà éco a l' oservassiù de militar indiferét fàda d'ol Cesare per la qual chèsta dutrena l' era decisiva per ol fìdech di Celti in bàtaia. Ol Mento a'l trà 'n pé öna sarabotada co 'l dì ch' i era mia stàcc i drüidi a 'cetà d' ol Pitagora la dutrena de l' imortalità de l' anima, ma piötost ol Pitagora a regòi la dutrena di drüidi.
I prìm filosef cristià
Per sarà sö ol discórs in sö la filosoféa di drüidi a'm gh 'à de regordàss ol fato che i Celti i à prodüsit tàcc di piö importàcc tra i prìm filosèf cristià. L'è assé pensà al celta de Gàlia Ilario de Poitiers (315-367 d.C., che l' è consideràt ü di piö löstressem teologi de la cesa cristiana di prìm tépp, e che tra i sò övre se regorda ol De Trinitate; opör a l Eriögena (810 - 880 d.C.) ciamàt ach Gioann Scot stimàt ol piö importàt filosèf del mónd ucidental in tra ol tép d' ol Güstì de Ipuna e ol Tumas de 'Quì.
A'm sè 'dré a parlà d' ol Pelas (354 - 420 d.C), ü celta che 'l vegnìa ciamàt d' ordinare "Brito", che 'l segnerèss che l' era ü britanègh, ach se ü scritùr di sò tépp a'l la calöfàa co 'l dì che lü l' ìa pié de porridge irlandés, roba che l'à rösàt sertedü stödius a pensà che lü a'l rièss de l' Irlanda, giöstopónt.
In bùna sostàssa ol pelagianismo l' istàa in chèsto: omègn e dóne i è responsabèl de töcc i sò acc, e acassibé i ghe sèes di fatùr de condissionamét al de fó de lùr, l' è prope a lùr che ghe pertöca ciapà l'öltema decisiù. A'l gh' è mia, e gnach 'l pöl èsga pecàt indoe la olontà l' è mia libera del töt, indoe ol sogèt l' è mia in cas de cattà föra tra bé e mal. "Si necessitatis est, peccatum non est; si voluntatis, vitari potest"
Per ol Güstì de Ipuna la olontà le domà de Dio e mia de l'òmen; che ergü a'l fodèss bù o catìv l' era zamò stabilìt e domà de la olontà de Dio a'l deriàa l' inviamét de mèt in cas la olontà de l' omèn de acetà e üsà l' aiöt e la grassia del Spirèt Sant. A's pölerèss dì che indel negà "l' inflüènsa divina" al proposèt, ol Pelas 'ntindìa sögerì che la dutrena cristiana de la "Grassia" l' era rimpiassàda de chèla de la "Natüra", per quant, al parè, lü l' abie mia rüsat ol sò resonamét infena a la cunclüsiù logica, che l' arèss ülìt dì refüdà l"espiassiù". Indel Pelas, comè in ólter filosef celti de chèl tép lé (ol"Britanno de Sicilia" e ol Fastidius, presempe) a's pölerèss descuergì ön' éco, féss fórt, di concesiù filosofeghe di drüidi. Adèss la salta fö öna contradissiù: nóter a'm sà che i Celti i ere famùs per i sò professée; per i sò preisiù fondàde in söl gul di ósei e sö óter sistemi; per la sò capassità de preèd ol domà. La mitulugea e ol fulclùr celtegh i è pié de drüidi ch 'i mèt in piassa ol destì di persone, e i sfórs de chèsce persone de scampà al sò destì de solet i depéns la via stèssa indoe a la fì lùre a i se tröa upunìde a lü.
Wartmannstetten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Rábade
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
Torron de la Brutta
El Torron de la Brutta (parnonzia a Osogna: [ol to'roŋ 'dala 'bryta] ; italian: Cima d'Örz) l'è on mont di Alp Lepontinn. El gh'ha on'altezza de 2.706 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva al confin in tra la Val de Osogna (Val Riviera, Canton Tisin) e la Val Calanca (Grison). L'è a sud del Torron d'Oeurz e a nord del Campedell.
Legnaro
Legnaro (en vèneto: Łegnaro) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 6.898 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 493 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brugine, Padova, Polverara, Ponte San Nicolò, Sant'Angelo di Piove di Sacco, Saonara.
Strada voivodal 799
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 3.4 km.
Möckmühl
Möckmühl l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 49.61 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Möckmühl la se tróa a 'na altèsa de 179 méter sura 'l leèl del mar.
Pusztadobos
a l'è un comun del Distret de Vásárosnamény, cont una popolazzion de abitant.
Prats-de-Sournia
Prats-de-Sournia l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sournia, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 347 méter a 'na altèsa màsima de 966 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Prats-de-Sournia l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Riferimèncc
thumb|right|250px|Le Canigou
Kevin Mitnick
El Kevin Mitnick, ciamaa Condor (Los Angeles, 6 de agost 1963 - 16 luj 2023) l'è staa on hacker e espert de sicurezza informatega american, inventor de l'IP spoorfing e famos per el sò contribut ai tecnegh de ingegneria sociala.
Rosales
A la stèsa maniéra de divèrsi óter taxon l'è sèmper sóta reviziù e 'l nömer de famìe e de spéci che gh'è dét el càmbia de spés a segónda del critério de clasificasiù che se dopèra.
Se pènsa che 'l grupo uriginàre de le Rosales el g'ha 'n età de presapóch 89 ÷ 88 miliù de agn, e la diversificasiù del grùpo principàl la sàpe ambiàda 76 miliù de agn fà.
Clasificasiù tradisiunàla
Segont la clasificasiù del Cronquist (1981) le famìe botàniche che fà part del ùrden de le Rosales i è:
Clasificasiù filogenética
Segónt la clasificasiù filogenética de le famìe de le Rosales de l'APG-II (2003) l'ùrden de le Rosales el reönés 9 famìe, 261 zèner e 7725 spéci.
Rosaceae l'è la famìa cardinàl del taxon, la reprezenta presapóch el 37% de le Rosales, con 95 zèner e presapóch 2830 spéci. Le Rosaceae e le Urticaceae i è le dò famìe piö nömerùze e 'nsèma le fà 'l 70% de le spéci de le Rosales (dòpo gh'è le Moraceae col 14% e le Rhamnaceae col 12%).
Ché sóta se vèt el cladogràma schemàtich che 'l reprezènta le relasiù filética de le famìe de le Rosales:
Scala Coeli
Scala Coeli l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 1.389 abitàncc, 'na superfìce de 67 km² e 'na densità de 21 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campana, Cariati, Crucoli (KR), Mandatoriccio, Terravecchia, Umbriatico (KR).
Montone
Montone l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 1.555 abitàncc, 'na superfìce de 50 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Città di Castello, Pietralunga, Umbertide.
Mombello Monferrato
Mombello Monferrato (en piemontés: Mombè) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.084 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 57 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camino, Castelletto Merli, Cerrina Monferrato, Gabiano, Ponzano Monferrato, Serralunga di Crea, Solonghello.
UNESCO
thumb|right|Bandera oficiala de l'UNESCO L’UNESCO l'è l'Organizazion di Nazion Unii per l’Educazion, la Siensa e la Coltura (da l'acronim ingles United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) e l'è stata fondaa dai Nazion Unii del 16 noember 1945 per incoragià la colaborazion tra i nazion int el setor de l'educazion, la sienza, la coltura e la comunicazion.
Stazion de Rablà
La Stazion de Rablà a l'è 'na stazion de la ferrovia de la Val Venosta, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai cadenzaa ogni ora de la SAD, in contratt de servizzi cont la provincia autonoma de Bolzan.
UNESCO
A marz del 2008, i fan part de l’UNESCO 192 pajis e 6 member associaa. El quarter general de l’UNESCO l'è a Parigi, in Francia, e gh'hinn 60 offizi regional sparpajaa per tut al mond. I proget de l’UNESCO i comprenden programa sientifich internazional; programa d'alfabetizazion, e de formazion di maester; proget regional e de storia coltural; e cooperazion internazional per conservà el patrimoni coltural e natural del noster pianeta e per preservare i dirit uman. Veuna di mansion de l’UNESCO l'è quela de mantegn una lista de patrimoni dl’umanità. Quej patrimoni chi j'hinn important colturalment o dal pont de vista naturalistich, e quindi j'hinn consideraa important per la comunità mondial.
Popolasca
Popolasca l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Niolu-Omessa, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.24 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 380 méter a 'na altèsa 1760  méter s.l.m.
557
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Philippe Auguste (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 2 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
1195
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Verb frasal
El verb frasal l'è on verb che dopo el gh'ha on avverbi o ona preposizion che la muda el sò significaa. I lengov con pussee verb frasai hinn el lombard, el veneto, l'ingles e 'l todesch.
Scoltura
La scoltura l'è una forma d'art che la consist in la creazzion de figure e forme tridimensionai a partì de 'n material sgresg, compagn la preja, l'arsgent, l'or, la legna, e 'l metall, che l'è o tajad sgiò o sgiontad insema per dà 'na forma. La scoltura l'è stada importanta in la pupart di colture e l'è stada doperada per representà divinità, personagg storegh e per mostrà idee e sentiment, oltra che per decorazzion. In la modernità la scoltura la s'è evoluda in d'un frach de manere, con artist che hann sperimentad con noeuv materiai, tecneghe, e forme d'espression.
Basin
El  basin  l'è 'l contatt di laver con quij de 'n altra persona. A segonda de la coltura El pò avègh di significaa different, 'me de salud, de amor o de respett.
El basin comé salud
L'è comun in squasi tutt el mond, quand che se encontren du amis streng scambiàss di bas in sui guancc, ma ciarament gh'è di variazion in tra coltura e coltura: Ad esempi in la Bassitalia a l'è assee comun anca in là vita de tucc i dì, inscambi in l'Altitalia l'è 'na rarità.
Pussee spantegaa l'è l'usanza de bacià in sui guancc i parent che se veden minga despess.
In Russia l'era comun, 'me forma de salud in tra i omen, baciass a stamp in sui laver. A gh'è anca 'na famosa foto indeche el leader sovietich Leonid Brežnev el basa quell de la Germania Est Erich Honecker.
In Polonia l'è anmò spantegaa el basciaman, ossia toccà cont i laver la man de 'na donna.
El bas 'me segn de fradellanza
Anticament el basin l'era pussee on segn de fradellanza che 'n segn erotegh, vergòtt de vesin a la moderna strencia de man. Di esempi de troeuven in di Vangei, indova gh'è 'l famos Basin de Giuda, inizzi del tradiment del Gesù.
Anca in la Divina Commedia el Virgili al bascia el Dant Lighier dopo che l'ha ciappaa on bel stremizzi, per rassiguràll.
El bas 'me att de amor
Se i basin in sui guancc hinn squasi mai erotegh, quij in su la bocca sì. Per esempi in del basin a la franzesa de facc se lecca la lengua del partner e se morden i laver, e donca gh'è on fort scambi de emozion.
Gh'è anca el basin in sul coll, che, se faa ben, el mena ad avègh on segn che 'l pò durà per on quaj dì.
Strada voivodal 800
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 1.2 km.
Loreggia
Loreggia (en vèneto: Łoreja) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 5.751 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 303 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camposampiero, Castelfranco Veneto (TV), Piombino Dese, Resana (TV), San Martino di Lupari, Santa Giustina in Colle.
Canton Vaud
El Canton Vaud l'è giü dei vintisés cantù de la Svizzera, sitüàt endèla part sud-ocidentàla del paés, endèl teretóre a magiurànsa linguìstica franséza. La capitàl è Losanna.
El cantù 'l rìa 'nfìna al Lach de Neuchâtel a nòrt, 'ndóche 'l cunfìna col Canton Neuchâtel e 'l Canton Fribùrgo, al Lach de Ginevra a sud, endóche 'l cunfìna col Canton Ginevra e l'Alta Savoia franséza.
Sö la cadéna del Giüra a ucidènt, el cantù 'l cunfìna coi dipartimèncc fransés del Ain, Giüra, e Doubs e col Canton Neuchâtel. A oriènt, el canton Vaud el cunfìna col Canton Friburgo, Canton Berna, e Canton Vales. La superfìce totàl del cantù l'è de 3.212 km² e 'ndèl la popolasiù totàla l'ìa de  abitàncc.
Südiviziù aministratìva
El Canton Vaud l'è spartìt en 10 distrècc: left|250px|thumb|Distrècc del Canton Vaud
thumb|right|[[Château Saint-Maire, séde del goèrno cantunàl a Losanna]]
Uwu (emoticon)
uwu, di voeulte stilizada 'me UwU, a l'è una faccina che la indica el vesser tender o 'l vesser content: la "u" la representa i oeugg, menter la w la boca. L'è doperada soratut del furry fandom e, se doperada propi tant, la po vesser doperada anca per rompégh i balle a quei che la riceven. La gh'ha 'na variant, OwO, retegnuda pussee allusiva e che, oltra al vesser tender, el representa anca el vesser curios.
Castellserà
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Villevieille
Villevieille l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sommières, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.28 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 23 méter a 'na altèsa màsima de 106 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villevieille l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Authon (FR-04)
Authon l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sisteron, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 881 méter a 'na altèsa màsima de 2114  méter s.l.m.
Řepice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Hainsfarth
Hainsfarth l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Donau-Ries. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hainsfarth el se tróa a 'na altèsa de 445 méter sura 'l leèl del mar.
Bundesstraße 85
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Sasònia-Anhalt, Türingia e Baviera.
558
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Rovná (Karlovy Vary)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Sokolov.
Servas (FR-01)
Servas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Péronnas, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 234 méter a 'na altèsa màsima de 279 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Servas l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Torron de la Motta
El Torron de la Motta (parnonzia de Osogna: [ol to'roŋ dala'mɔta] ; italian: Torrone della Motta o Torent Basso) l'è ona montagna di Alp Lepontinn. El gh'ha on'altezza de 2.615 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva al confin in tra el comun de Biasca e quell de Osogna, in de la Val Riviera (Canton Tisin).
Saint-Clément-de-Vers
Saint-Clément-de-Vers l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Monsols, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 418 méter a 'na altèsa màsima de 664 méter söl leèl del mar.
Matteo Salvini
Iscritt a la Lega Nord a partì del 1990, l'ha faa, tra i vari caregh, el consilier comunal a Milan, el deputaa e, al dì d'incoeu, l'europarlamentar. L'è staa anca giornalista in sul giornal La Padania e in su Radio Padania Libera. El 7 de dicember del 2013 l'è staa eleggiuu segretari de la Lega Nord (el terz, despoeu Umberto Bossi e Roberto Maroni) e reconfermaa in del 2017, e l'è 'l leader del moviment Noi con Salvini dal dicember del 2014. Al dì d'incoeu l'è retegnuu vun di leader de la destra italiana e, in general, vun di politegh pussee important del moment.
Biografia
Salvini l'è nassuu a Milan in del 1973, fioeu de ona casalinga e de on imprenditor. L'ha studiaa in del Licee Classich Lissander Manzon, per poeu andà a l'università per studià Storia, ma l'ha mai ciappà la laurea. L'ha dii che quand l'era giovin l'ha frequentaa el center social de sinistra Leoncavallo, robba che però 'n quajvun l'ha mittuu 'n dubi, che l'ha influenzaa fiss i sò idej politegh.
Primm agn
miniatura|left|El Salvini ad on discors di Giovin Padan in del 2006 Da bagaj l'era in del Moviment di Giovin Padan e poeu l'è diventaa segretari de la Lega Lombarda. Ai Elezion Padan del 1997 l'era candidaa in de la lista di Comunista Padan.
In del 1999 a l'è condanaa a 30 di de preson, cont la condizional, per oltragg a publich offizial per avè lanziaa di oeuv al Massimo D'Alema.
L'è staa Consijee Comunal a Milan dal 1993 al 2012, per poeu vess elegiuu de noeuv in del 2016, ma el molla in del 2018, quand che 'l deventa minister, e 'l se candida minga in del 2021.
Politega Europea
L'è staa eleggiuu in del Parlament Europee in la Region Nord-Ovest e l'è 'ndaa in del Grupp Messedaa. In del 2009 l'è andaa in del grupp Europa de la Libertaa e de la Democrazia, l'è 'ndaa foeura in del 2014. In del 2015 l'ha fondaa, insema al Front National de la Marine le Pen, el noeuv grupp Europa di Libertaa e di Nazion. L'è anca el VicePresident de la delegazion italiana al Parlament Europee.
L'ha tolt part ai commission sanità, ambient e sicurezza del mangià e a quella de la coltura e educazion. L'è staa anca member de la collaborazion in tra l'Union Europea e 'l Cile. El s'è dimettuu in del 2006.
L'è staa rieleggiuu in del 2009, e l'ha tolt part ai commission Protezion del Comprô e Mercaa Intern e a la delegazion per la Corea e l'India. L'è sostituu per la Commission Mercaa Forest e per i relazion cont el Sud-Africa.
Capp de la Lega Nord
miniatura|drita|Manifestazion a Turin El 7 de dicember del 2013 el Salvini, cont el support del Roberto Maroni e del Flavio Tosi, l'è staa elegiuu segretari de la Lega Nord, despoeu avè battu ai primari el Umberto Bossi con l'82% di vot. La settimana dòpp el Congress de Turin l'ha ratifegaa la soa candidadura. Lung la soa segreteria el Partii l'ha ciappaa ona vision euroscettega, soratutt in di confront de l'Euro, ciamaa dal Salvini "crimen contra l'umanità". Di Elezzion Europee del 2014 l'ha scominciaa a collaborà con la Marine Le Pen, capa del Front National e cont el Geert Wilders, capo del Partii de la Libertaa olandes. I sò lianz e la soa politega europea hinn staa criticaa sossenn da l'Umberto Bossi, che 'l ha ricordaa al Salvini i sò radis de sinistra, e anca dal Flavio Tosi, che 'l reppresentava l'ala centrala del Partii, a favor de l'Union Europea.
In del April 2014 el Salvini el presenta el noeuv logo per i Elezion Europee, con scrivuu "Basta Euro" inscambi de "Padania", che 'l reppresenta ben la noeuva politega euroscettega e che la voeur portà l'Italia foeura da la Zona Euro. In quej elezion la Lega l'ha mittuu in di sò candidaa anca i reppresentant di olter moviment autonomist e anti-Euro, 'me Die Freiheitlichen, partii secessionista del Sud Tirol.
Ai elezion Europee l'ha ciappaa el 6,2% de vot, e donca l'ha nominaa 5 Deputaa. El resultaa l'è staa peggior di precendent Elezion Europee (-4%), ma mej di ultim elezion generai (+2.1). La Lega l'è rivada terza in Veneto cont el 15.2%, innanz ai partii nassu del vegg Popol de la Libertà 'me Forza Italia, ma el Flavio Tosi l'ha ciappaa pussee vot del Salvini, e l'è staa ciappaa 'me segn che minga tutta la LN l'è unida in di idej euroscettegh del Salvini. In Lombardia la Lega l'è rivada quarta, cont el 14.6% de vot. In quij elezion la Lega l'ha perduu el Piemont, che l'è diventaa a guida del PD del Massimo Chiamparino ma ha eleggiu el Massimo Bitonci sindegh de Padoa, loeugh tradizionalment de sinistra, roeul perduu poeu in del 2017, dopo che Forza Italia l'ha mollaa la maggioranza.
El Congress de la Lega a Padoa del luj 2014 l'ha approvaa i sò idej politegh, e soratutt l'ideja de creà on partii politegh giomell in del Sud Italia e in di Isol. I Elezion Regionai de l'Emilia Romagna han daa a la Lega Nord el 19.4% di vot, e l'è diventaa el segond partii de la Region e l'ha superaa de bon Forza Italia, e l'ha daa a la Lega la possibilitaa de divegnì la guida del center-destra italian. In del dicember l'è staa lanziaa el partii giomell Noi con Salvini e 'l Salvini l'ha ciappaa tanta popolariraa, tant che in d'on sondagg ipsos del 28 de febrar del 2015 l'ha ciappaa el 33% di preferenz, e l'ha "cementaa la soa posizion de moviment in cressita", han dii lor.
In del Marz del 2015 despoeu ona litt in tra i dò esponent pussee important de la Lega in Veneto, el Luca Zaia (sostignuu del Salvini) e 'l Flavio Tosi, el Tosi l'è staa mandaa via da la carega de Segretari Federal in Veneto e dal Partii. A bon cunt i elezion in Veneto hinn staa on success, cont el Zaia eleggiuu che, in tra la soa lista personala e i sò partii l'ha ciappaa pocch pussee del 50%.
El Partii l'è rivaa second in Liguria cont el 22.3%, second in Toscana cont el 16.2%, terz in di March cont el 13.0% and terz in Umbria cont el 14.0%. La Lega Nord l'è mai rivada inscì in volt in quij cinch region.
Ai elezion milanes del 2016 a l'è eleggiuu de noeuv al Consili Comunal, e l'è 'l segond pussee votaa dòpo de la Mariastella Gelmini, anca se Forza Italia l'ha ciappaa el doppi di vot de la Lega Nord. Inscambi, el partii Noi Con Salvini l'ha ciappaa circa el 2-5% in di comun del Sud Italia.
El segond incaregh
L'ha scernuu de recandidàss a capo de la Liga Nord in di primari del 2017 contra l'assessor lombard Gianni Fava, contrari ai sò idej nazionalista ed euroscettich.
L'ha venciuu de tant 'sti elezion primari cont el 82,7% e l'ha subit nonziaa 'na ligna dura contra di dissident e l'espulsion per quej che van foeura de la vos del partii.
Umberto Bossi l'ha dii de valutà l'addio al partii dopo de la soa vittoria, ma poeu l'è restaa in del partii, anca se 'na part di sò sostenitor l'ha fondaa Grande Nord.
A bon cunt i elezion ministrativ del 2017 hinn staa on success per el center-destra unii, che l'ha ciappaa città comé Genoa e Sest San Gioann, ma la Liga indeperlee l'ha perduu Padoa e l'ha faa nissun resultaa important al Sud.
A luj del 2017 el se s'cera contra di vaccinazion obbligatori voruu del Governo Gentiloni.
El se scontra anmò cont el Bossi quand che a la manifestazion de Pontida del 2017 el fa parlà no, e anca li el Bossi l'ha vist la situazion 'me on invitt a sortì de la Liga.
In di elezion politegh italian del 2018 l'è a capo de la lista de center-destra Liga per Salvini Premier, fàda su de la Liga Nord, de Noi con Salvini e de 'na quaj altra formazion pussee piscinina comè 'l Moviment Nazional per la Sovranità cont l'obietiv de vincc la leadership del center-destra e 'vègh la fiducia per deventà President del Consili di Minister.
Preixan
Preixan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Montréal, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Matteo Salvini
Attacch a Macerata
El vegn foeura poeu che l'omm, de estrema destra, a l'éra candidaa cont la Liga a Corridonia in del 2016 e che l'ha faa anca el member de la sicurezza in d'on sò comizzi.
El Salvini l'ha daa la colpa de l'attacch al Partito Democratico, che l'avaria faa tension sociala in Italia che la mena a on sconter social, e l'ha dii che vun che 'l spara a l'è semper on delinquent.
Preixan
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 122 méter a 'na altèsa màsima de 341 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Preixan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Matteo Salvini
Attacch a Macerata
I sò deciarazion hinn staa sossenn criticaa e vist 'me ona manéra de fà propaganda in su 'n att violent e de sbassà la responsabilità del sò partii in la candidatura de l'omm.
La fin de l'independentism
A febrar 2018 l'ha deciaraa che la Liga l'ha bandonaa per semper la secession, de lu retegnuda inadatta al 2018.
El 9 de febrar a l'è vittima de on important attacch informatich ai sò infrastruttur faa de LulzSecITA che han robaa circa 20 GB de dacc e pussee de 70'000 e-mail, publegaa poeu el 22.
El primaa in del center-destra
L'è recognossuu di forz del center-destra 'me sò leader e a la segonda consultazion cont el Sergio Mattarella e a quej cont la presidenta del Senad Maria Elisabetta Alberti Casellati el s'è presentaa cont el Berlusconi e la Meloni 'me capo delegazion.
El ministeri
El 1 de giugn el giura 'me minister de l'Intern del governo de coalizion faa cont el Moviment 5 Stell e guidaa del Giuseppe Conte, professor universitari.
In del luj 2019 el vegn foeura on scandol politegh per el sò partii, che l'è accusaa de avè trattaa cont la Russia per avègh di fond illegai. A bon cunt però el Salvin a l'è minga indagaa o alter, ma a l'è ciamaa a parlà in Parlament, ma el se presenta no.
El 8 de agost del 2019 el decid, dòpo che 'l governo el gh'ha avuu 'n mugg de tension, de s'cepàll e de presentà 'na mozion de sfiducia al Conte.
Tornà a l'opposizion
El 4 de settember del 2019 el torna a l'opposizion: El Governo Conte II el scerniss la Luciana Lamorgese 'me ministra al sò post.
In del sgenee del 2020 el sostegn la corsa ai regionai de l'Emilia-Romagna de la Lucia Borgonzoni e 'l nass in risposta on moviment civich e popolista, quell di Sardell, ma a la fin a l'è elegiuu l'avversari Stefano Bonaccini. La soa coalizion elegg però la Jole Santelli 'me presidenta de la Calabria.
El 12 de fevree el Senad l'autorizza i magistraa a processàll per sequester de personna per el cas de la nav Gregoretti.
El governo Draghi
Cont i elezion del president de la Republega del 2022, el sostegn che 'l Draghi el gh'ha de restà a Palazzi Chigi, inscì de permett a la coalizion de restà in pè e de fà i riform che gh'è de besogn, e insemma a tutt el center-destra l'insubiss el Silvio Berlusconi 'me president.
In del luj del 2022, dopo che 'l Moviment 5 Stell l'ha vert una crisi de governo, anca i parlamentar de Liga e Forza Italian hinn andaa foeura de l'aula, a portàll ai dimission. Se va donca a votà el 25 de settember del 2022, in 'sti elezion la coalizion de center-destra la ciappa la maggioranza, ma la Liga la riva a men del 10%, intorna al 8%, roba che la mena a 'n poo de rebellott in del moviment, cont el nass de 'n Comitaa del Nord, dent del partii, guidaa del Bossi, con l'obietiv de ciappà pussee de vot di autonomista de l'Altitalia.
El governo Meloni
'Me partner de minoranza a l'è faa vizepremier e minister di infrastruttur in del governo Meloni, menter el Piantadosi, prefett che l'aveva juttaa a fà el decret sigurezza, a l'è mittuu minister di interni.
Idej politegh
I idej politegh del Salvini e del sò partii, despess ciamaa salvinism o salvinomics, a hinn ispiraa principalment al popolism e ghe gionten tant di element de destra, soratutt in del camp social e in su l'immigrazion, quant de sinistra, soratutt in l'economia, anca se quand che se parla di tass ghe va dree a 'na vision pussee liberala.
Economia
L'ideja politega salvinista la se fonda in sui ideh del statalism e del post-keynesism, 'me el sostegnì de la necessità di investiment publegh per el cress e la nazionalizzazion di impres che fann no i interess de l'Italia, che voeuren andà via del Paes o che hinn in difficoltà, ma la gionta di element de la tradizion liberista 'me la flat tax, de luu voruda al 15%, la deregolamentazion e la libertà de scerna in materia de scoeula, e del protezionism del Made in Italy, e la lotta ai delocalizzazion, roba che la mena a 'na generala contrarietà al liber mercaa e al liber scambi
Società
El Salvini l'ha espress di posizion a favor del sens de comunità in di regimm totalitari 'me quell de la Corea del Nord e l'insubiss di mesur de massificazion 'me la coscrizion di giovin in di Forz Armaa.
L'è anca assee ligaa al concett de "radis cristian" de la società, de respettà e applicà.
Immigrazion e Islam
El salvinism a l'è assee dur in su la lotta a l'immigrazion clandestina, soratutt quèlla del Mediterraneo, che l'è deventada vun di argoment principal de la Liga in di elezion politegh italian del 2018 e l'è scettegh in su la possibilità di corrent pussee conservativ de l'Islam de adattàss a la Costituzion italiana.
Giustizia
El Salvini a l'è contrari di scont de pena e l'è a favor de la castrazion chimica per i pedofil, i stupraator e i maniach conclamaa. L'è contrari ai limitazion a la polizia e al riatt de tortura.
Forma de Stat
A nivell territorial a l'è autonomista e a favor di investiment al Sud, dopo on period de ciar antimeridionalism. Independentista finna al 2014, in del 2018 l'ha deciaraa la soa contrarietà a l'independentism.
Prima de andà al governo contrari a l'esistenza di Prefett, ch'eren vist 'me segn del poder centralista del Stat, al governo l'ha inveci sostegnuu la necessità de dàgh pussee poder.
Politega foresta
El Salvini l'ha espress vari formi de euroscetticism, sia dur e a favor de la sortida de la moneda unega e de l'Union, sia pussee morbid, cont domà 'na volontà de reforma de l'Union.
A l'è deciaratament contrari ai sanzion daa de l'Europa a la Russia.
Unità d'Italia
In del 2009 a la Festa de Pontida l'ha intonaa di cor de stadi offensiv contra di napoletan che han faa indignazion in tutt el mond politich, anca in di sò liaa.
L'ha anca espress pussee de 'na voeulta el sò distacch de la bandera italiana: In del 2011 l'ha dii de 'vègh a cà soa domà la bandiera de Milan e quella lombarda e de trovà che 'l Tricolor el fuss domà la bandera de la squadra del folball, che lu el tifava no.
Immigrazion
El 7 de magg 2009, in occasion de la presentazion di candidaa de la Liga ai elezion de la Provincia l'insubiss de fà di vagon de la metropolitana domà per donn, per lu minasciaa di extracomunitari, e di post reservaa ai milanes. L'è staa criticaa sia del Partii Democrategh che de el Popol de la Libertà, e 'l President de la Commission Sociala del Comun, Aldo Brandirali del PdL, l'ha dii che l'unica manera per fàll saria de pontà ona stella in sul pecc di gent, on reciam a l'Olocaust, e l'ha dii che 'l Salvini, pur de ciappà vot, a l'è pront a deventà disuman.
In del magg 2013, dopo che on imigraa l'ha mazzaa trè personn cont on piccon, l'ha criticaa i politich d'immigrazion del governo Letta e soratutt la ministra Cecile Kyenge e l'ha dii che i "clandestitt che voeuren regolarizzà mazzen a picconaa" e che "i vertur a hinn on invit a la delinquenza". L'è staa criticaa assee del PD e anca de la commissaria europea Cecilia Malmström, che l'ha definii razzista.
Salvini, anca se l'ha mai citaa direttament, l'è retegnuu on sostenitor de l'esistenza del pian Kalergi, pian inventaa de on negazionista che 'l afferma che i elite voeuren fà ona sostituzion etnica in Europa.
Diritt gay
El Salvini el s'è s'ceraa contra di matrimoni e di adozion gay e l'ha domandaa de retirà di bibliotech de Milan on liber che 'l parlava de ona familia gay, deciarand che se la società la scomincia a considerai normai l'è finida.
Vaccinazion
El Salvini, senza nissuna competenza immunologica, l'ha diciaraa pussee de 'na voeulta che i vaccinazion a hinn pericolos e che se pòden no fà segond el pian vaccinal italian e l'ha ricevuu el biasim di scienziaa italian, soratutt del famos divulgator Roberto Burioni.
Europa
El Salvini l'ha espress el sò apprezzament per l'Euro, ma domà per el Nord Italia, e l'ha paragonaa el Sud a la Grecia, e l'ha domandaa che l'Europa la gh'avess el poder politich de lassà foeura de l'Euro i region pover.
Riotorto
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
Matteo Salvini
Europa
In del 2013 l'ha insubii che i Sindegh de la Liga fasessen resistenza civil ai misur impost de l'Europa, che l'ha paragonaa pussee de 'na voeulta a l'Union Sovietega o ai Gulag.
Pietralunga
Pietralunga l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 2.339 abitàncc, 'na superfìce de 140 km² e 'na densità de 17 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apecchio (PU), Cagli (PU), Città di Castello, Gubbio, Montone, Umbertide.
Matteo Salvini
Ignoranza matematica
In d'on post del 27 de april del 2018 el Salvini el dis de avè mai capii nagòtt di disequazion e 'l cas a l'è deventaa viral in su la red dopo che 'l partii per la scienza W la Fisica l'ha publegaa on comment a tema e la notizia l'è rivada anca a Porta a Porta, indova el Bruno Vespa l'ha dii de savè nanca sa l'è 'na disequazion.
Independentism
El Salvini a l'è despess accusaa de 'vègh on rapport minga ciar e ambigov cont l'independentism. Segretari de la Liga Nord per l'independenza de la Padania elegiuu cont el motto "Futur l'è independenza" in del 2013 e autor de on convegn di independentista de tutta l'Europa in del 2014 el scomincia a in graziàss i nazionalista italian cont di manifest che, cont ona citazion de la Leggenda del Piave, disen "el passa no el forestee" e a la fin de l'ann el fa su Noi con Salvini, moviment destinaa ai meridionai dei sò idej.
Per quatter agn el ciappa mai 'na posizion netta e l'ha preferii restà in l'incertezza e varià i sò argoment a segonda del destinatari del discors, domà in del 2018 el rinnega pubblicament, senza mollà la carica de Segretari de la Liga, l'independentism.
In sul referendum per l'independenza de la Catalogna del 2017 l'ha espress ona posizion contraria e l'ha retegnuu l'att 'na forzadura, dopo agn de support a la causa catalana, e l'ha scatenaa accus de la part independentista de la Liga, che l'ha anca vist fredd e minga interessa ai referendum autonomista de Lombardia e Veneto, de lor retegnuu lesiv del sò progett nazionalista e di sò liaa. El Robert Maron, dòpo di deciarazion contrari de la Giorgia Meloni, l'ha minasciaa 'na crisi de governo regional, evitada grazia al facc che Fredej d'Italia lombard a l'éra assee a favor de la consultazion.
Weiden an der March
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Matteo Salvini
Vita privada
In del 2002 el se marida con la Fabrizia Ieluzzi e gh'han on fioeu, Federico, in del 2003. Despoeu se separen e divorzien e 'l Salvini la gh'ha ona noeuva fioeula in del 2012, la Mirta, con la Giulia Martinell.
In del 2015 el giornal de spetegolezz Novella 2000 el dis che 'l Salvini el gh'ha ona storia con la Elisa Isoardi, poeu confermada. In l'estad del 2017 i giornai han parlaa de 'n tradiment e de 'na crisi in tra i du, e l'amor el finiss on quaj mes dopo. Dopo el se mett insemma a la fioeula del Denis Verdini.
El Salvini l'è pròppi on gran tifos del A.C. Milan.
Pátroha
a l'è un comun del Distret de Kisvárda, cont una popolazzion de abitant.
Cupenaghen
500px|center
right|140px Cupenaghen (København in danes; Kopenhagen in tudesch; Copenhagen in ingles; Köpenhamn in svedes; Kaupmannahöfn in islandes; Kööpenhamina in finlandes; Hafnia in latin) a l’è la capital de la Danimarca.
A l’è anca la prima cità de la Danimarca per pupulaziun, cun 503.861 abitant (2008).
Geugrafìa
right|200px La cità a l'è in de la part de urient de l'isula de Sjælland e, in part, in sü l'isula Amager, propi denanz al strecc de l'Øresund, che'l separa la Danimarca de la Svezia.
Cità gemelaa
Copenaghen a l'è gemelaa cun:
Welcome to Padania
Welcome to Padania (la tèra dei afari) l'è on singol musical del rapper lombard Dellino Farmer, sortii foeura el vott de genar del 2016. La canzon la tocca anmò 'na voeulta i tema car al Dellino Farmer, cioè la vita de la Bassa bressana al dì d'incoeu e 'l progressiv smangiament de territori che quella terra la patiss.
Le Pontet (FR-73)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.66 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 833 méter a 'na altèsa màsima de 1569 méter s.l.m.
Mulèi di Tort
Mulì di Tórcc (en tortonés: Mulèi di Tort; en italià: Molino dei Torti) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 737 abitàncc, 'na superfìce de 2 km² e 'na densità de 369 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aussan, Casé (PV), Casternöv, Guassura, Isula.
Corman
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Corman l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Bully (FR-42)
Bully l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Germain-Laval, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Strada voivodal 801
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 124 km.
Bully (FR-42)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.03 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 281 méter a 'na altèsa màsima de 733 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bully l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Limena
Limena (en vèneto: Lìmena) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 6.842 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 456 ab./km². El cunfìna coi cümü de Curtarolo, Padova, Piazzola sul Brenta, Vigodarzere, Villafranca Padovana.
Stazion de Kensal Green
Kensal Green a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Castellnou de Seana
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
1197
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
559
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Číčenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Muscioi
Quell di Muscioni (parnonzia local: [i my'ʃoj]; italian: Cima di Müsciói) l'è on mont di Alp Lepontinn. A l'è volt 2.505 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in Svizzera, in del Canton Tisin, pussee precisament in del territori de Osogna, al confin con quell de Biasca.
Tetti Giulian
El Luci Tetti Giulian (latin: Lucius Tettius Iulianus; 45 circa - dòpo el 88) a l'è staa on general e on politich roman. A l'era fradel del Cai Tetti African.
Biografia
El Tetti Giulian a l'è semper staa legaa aj ambient militar, vist che in del 68-69 a l'era giamò el comandant de la Legion VII Claudia. In del 70, quand che l'era pretor, el Licini Mucian l'è riessii a convincc el Senaa a podè vess present a la primma reunion e inscì l'ha toeu via l'onor al Giulian.
Vundes ann dòpo l'ha servii in de la Guardia Pretoriana, per poeu vess inviaa in Numidia. in del 83 a l'è divegnuu consul suffectus e in del 88 a l'è staa mandaa in de la Mesia de Sòtta per prevegnì invasion barbarich. In sul limes del Danubi, el Tetti Giulian el gh'ha avuu ona granda esperienza, che l'ha iuttaa a respingg on attacch di Roxolan.
Disciplinaa e impetuos, al Giulian l'imperador Domizian el gh'ha daa l'ordin de comandà ona campagna militar contra el re di Dach, el Decebal. El Tetti Giulian, cont el doprà el castrum de Viminazi (incoeu Kostolac in Serbia, che in Romen el se dis Caştelu) a 'è riessii a rivà fina a la capidal daca, Sarmizegetusa, dòpo avè vingiuu la segonda battaglia de Tap. Ma anca se la guerra l'era dree a andà ben per i Roman, el s'è dovuu finìlla precipitosament a causa de on'invasion in sul Danubi di Quad e Marcomann. Dòpo questa pas, el Decebal l'ha poduu conservà el pròppi regn per alter quindes ann, menter del Tetti Giulian, de 'sto moment in poeu, gh'hinn minga alter notizzi.
Green
Ol Green in del zöch del Gòlf l'è chèl tòch de la büsa de gòlf indóe s'ria dòpo ol Fairway e gh'è la banderina e la büsa de mandaga dèt la balina.
I se ciama green perchè i è fai de èrba (e mia de tèra batida cóme i Brown) e l'èrba l'è ólta tra i 3 e 4 milimetèr.
Pinswang
Pinswang l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Reutte e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Stazion de Naturno
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai cadenzaa ogni ora de la SAD, in contratt de servizzi cont la provincia autonoma de Bolzan.
Pinswang
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70827.
Lisabetta I d'Inghilterra
La Lisabetta I Tudor (Greenwich, 7 de settember del 1533 - Richmond upon Thames, 24 de marz del 1603) l'è stada regina de Inghilterra, del 17 de november del 1558 fina a la soa mort. Tosa del re Enrigh VIII e de l'Anna Bolena, l'è stada l'ultema monarca de la fameja Tudor. El sò regn l'è staa pien pienent de event bei important: l'ha favorii la noeuva Gesa de Inghilterra, l'ha battuu la Spagna per el domini del mar e l'ha miss in pè la colonizazzion inglesa de l'America del nord. El sò a l'è staa anca on period de fioridura artistega e coltural: sotta el sò regn hann vivuu e scrivuu scrittor 'me William Shakespeare, Christopher Marlowe, Ben Jonson, Edmund Spenser e Francesch Bacon. La s'è mai sposada, e per 'sta reson l'hann ciamada anca la regina Vergina. Dopo de lee l'è deventaa re el Giacom I Stuart.
Saracena
Saracena l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 4.082 abitàncc, 'na superfìce de 111 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altomonte, Castrovillari, Firmo, Lungro, Morano Calabro, Mormanno, Orsomarso, San Basile.
Weikendorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.