cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chignöl (BG)
Chignöl (nòm uficiàl en italià: Chignolo d'Isola) l'è ü cümü de la Pruinsa de Bèrghem. El g'ha, 'na superfìce de 5,3 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bunàt Sura, Bunàt Sóta, Botanüch, Madù, Medulàch, Süìs e Téren.
El se tróa pròpe 'n del mès de l'Isola che l'è chèl tòcc de pianüra bergamasca tra Ada e Brèmb.
Ol nòm
Segont la tradisiù el paìs l' ciapa 'l sò nòm da l'arnès che l' gh'à l'istès nòm, bé apunto chignöl, che s'dóvra de mèt sóta i pórte per tègnele dervìde o che se 'nfila dét in d'ü sòch de lègna e ghe dòpo ghe se dà sö öna smarelàda per ispacà 'n dù 'l sòch.
Ol paìs de Chignöl l' ciapa chèsto nòm dezà che teritòre del paìs l' gh'à pròpe l'aspèt de ü chignöl de fati ol paìs, strècc e lónch, l'è stai fài sö sö 'n dü teràs de l'ólta pianüra strècc tra dù sariülì che i se 'ncontra pròpe a i sò pé e i ghe dà, a èdel dal cél, ün aspèt de triàngol.
De èt
Ol santuare de la Madóna de Lùrdes de la prima metà del XVIII sécol progetàt da l'architèt Gioàn Batista Caniana.
Stazzion de Massa Martana
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Stazion de Bivio d'Aurisina
La Stazion de Bivio d'Aurisina a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Will Hurd
El Will Hurd (San Antonio, 19 agost 1977) a l'è un statunitens, representant del.
Distret de Vasvár
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Rybník (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Kenny Marchant
El Kenny Marchant (Bonham, 23 fevrer 1951) a l'è un statunitens, representant del.
Jandarma
miniatura|drita|On forgon de la Jandarma La Jandarma l'è la forza de polizia militara de la Turchia, part di Forz Armaa Turch. La controlla i frontee e i zon rurai del paes, indoa i olter forz de polizia i gh'han no giurisdizion.
Albula (distret)
Diviziù aministratìva
El distret de l'Albula l'è dividìt en 4 cìrcoi e 23 cümü:
Jandarma
Comé part di Forz Armaa Turch, el Comand General l'è sotta el Stat Maggior General Turch. La Jandarma la gh'ha 180'000 polee, 530 veicol blindaa e 46 elicotter.
Tahal
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Piev de Vigonzon
La Piev de Vigonzon a l'è stada una piev de l'Arcidiocesi de Milan in pè del XIII secol e manzonada sgiamò in del Liber Notitiae Sanctorum Mediolani a la mità del secol quell de XVI, quand che l'è tacada a la piev de San Giulian.
Strada nazzional 69 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.
Stazion de Miramare
La Stazion de Miramare a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Densbüren
Densbüren (Deischbere in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Aarau. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 12.52 km², e al se tröva a una altitüden de 481 meter sura al livel del mar.
El cumün de Densbüren a l'è tacaa ai cumün de Herznach, Küttigen, Oberhof, Thalheim, Wölflinswil, Zeihen.
Storia
Densbüren l'è menziunaa la prima volta in del XIV secul col nomm de Tensbuirron.
Stazzion de Acquasparta
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Densbüren
Storia
L'andament storegh de la popolazion de Densbüren l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Autovia A-2
La  a l'è 'n autovia spagnoeula longa km. A l'è de acess publegh e a gratis.
Bojt
a l'è un comun del Distret de Berettyóújfalu, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Törökszentmiklós
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
McLaren
miniatura|[[Ayrton Senna cun la McLaren a Monaco nel 1991]]
La McLaren a l'è una scüderia automobilistica britanica, fundada del pilota neozelandes Bruce McLaren nel 1963. L'è cugnussuda püssee de tütt per i partecipazion al Campiunaa del Mund de Formula 1.
Formula 1
La McLaren esurdiss in Formula 1 ind el 1966. I prem süccess i rüven in di agn Setanta, cun la cunquista del Campiunaa del Mund Piloti ind el 1974 cun Emerson Fittipaldi e ind el 1976 cun James Hunt. L'è però in di agn Vutanta che la McLaren la entra in de la storia de la Formula 1, cun ses Campiunaa del Mund Piloti vengiüü tra el 1984 e 'l 1991. L'ültem Mundial vengiüü de la McLaren l'è staa el Campiunaa Piloti ind el 2008 cun Lewis Hamilton.
Michael C. Burgess
El Michael C. Burgess (Rochester, 23 dicember 1950) a l'è un statunitens, representant del.
Rudoltice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Diod Zener
El diod Zener a l'è un diod a gionzion p-n che 'l permet de fà passà corrent eletriga a l'invers in manera afidabel quand che l'è passada una certa tension. Se fonden in su l'efet Zener e, di voeulte, in su l'efet valanga.
'Sti diod chi inn in tra i element pussee important di circuit del dì d'incoeu, vist che permeten de havégh una tension pussee bassa in manera afidabel de 'na tension pussee volta, e protegen anca el circuit del soravoltagg e di scareghe eletrostateghe.
Framura
Framura (en lìgure: Framua) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Framura l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Taberno
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Organism Geneticament Modifegaa
On Organism Geneticament Modifegaa, breviaa OGM, a l'è on organism vivent cont on patrimoni genetich modifegaa cont di tecnich de ingegneria genetica che permetten de giontà, cavà o modifegà di gen. De solit a hinn doperaa per dàgh pussee resistenza a di coltivazion ai malattij e sbassà donca la necessità de doperà di pesticida.
Daroca de Rioja
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Petrohrad
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Roseto degli Abruzzi
Roseto degli Abruzzi l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 21.692 abitàncc, 'na superfìce de 52 km² e 'na densità de 417 ab./km². El cunfìna coi cümü de Atri, Giulianova, Morro d'Oro, Mosciano Sant'Angelo, Notaresco, Pineto.
Vigonzon
Vigonzon (Vigonzone in italian) a l'è una frazzion de Torr Veggia con circa 1006 abitant, mituda vers Valera. A l'è stad un comun autonom fina al 1872.
Center de antiga origin, l'è stad capopiev de la piev de Vigonzon, per passà sota a la piev de San Giulian in del secol quell de sedes. In del 1786 a l'è spostad in la provincia de Pavia e in del 1782, dopo de agn de popolazzion che la cresseva no, l'è tacad a Torr Veggia.
Stazion de Gricignano-Teverola
La Stazion de Gricignano-Teverola a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Foggia e ferrovia Villa Literno-Cancello, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Altezza reala
Altezza reala a l'è el titol reservaa ai member di famili real o, despess, granducal. L'è inferior al titol de altezza imperiala ma superior a tucc i àlter altezz.
Buttwil
Buttwil a l'è un cumün svizzer del distret de Muri. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 4.61 km², e al se tröva a una altitüden de 641 meter sura al livel del mar.
Altezza reala
De solit el correspond a on titol principesch, ereditari o de consort, ma l'è mìnga semper inscì.
Volodymyr Zelens'kyj
El Volodymyr Zelens'kyj (Володимир Олександрович Зеленський in ucrain, trasliterad Volodymyr Oleksandrovyč Zelens'kyj, ofizzialment Zelenskyy; Kryvyj Rih, 25 de sginer 1978) a l'è un politegh, ator e scenegiator ucrain, del 20 de masg 2019 President de l'Ucraina.
Biografia
Nassud in d'una familia de lengua russa de origin sgiudea, el se laurea in giurisprudenza a l'Università Economega de Kyiv, e poeu el s'è dad a la television, cont el fondà de Kvartal 95, casa de produzzion comega. In del 2015 fann Servitor del Popol, serie TV indova che un professor de licee, interpretad de lu, el deventa President del Pajes e in del marz 2018 vari dependent del studi fann su un partid cont el midem nom.
Perly-Certoux
Perly-Certoux a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.58 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Nicotiana rustica
El Brasil (Nicotiana rustica) l'è ona pianta de tabacch cont on volt cotegnuu de nicotina, donca util per fà i pesticida.
Distret de Tét
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Decompilazion
Prinzippi
In sostanza, la compilazion l'è la traslazion del sorgent in codes oggett, donca i istruzion vegnen voltaa a istruzion per el processor, vegnen traa via i comment e i librarij vegnen sostituii.
Casafranca
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Musee di Industrie e del Lavorà del Saronnes
El  a l'è un musee de scenza e tecnega industrial de Saronn, propi arent a la stazzion, vert del 1998.
Decompilazion
Prinzippi
Donca, l'operazion inversa la dà domà tocch del codes original ch'hinn pu o manch nett, perchè i librarij se cognossen no e i comment hinn perduu per forza.
Applicazion
La decompilazion la vegn doperada soratutt in 'sti cas chi:
Perly-Certoux
El cumün de Perly-Certoux al se tröva a una altitüden de 439 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bardonnex, Bernex, Confignon, Plan-les-Ouates, Saint-Julien-en-Genevois (FR-74), Soral. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Droga
Ona droga a l'è 'na sostanza che, inserida in del corp cont vari metodologij, per esempi l'iniezion, l'ingestion, l'inalazion o el contatt cont la pell, la gh'ha di effett in sul corp, soratutt a nivell nervos. Se la sostanza a l'è doperada per curàss se parla de droga farmaceutega. Inveci, se l'è doperada per divertiment, se parla de droga ricreativa.
Volodymyr Zelens'kyj
Biografia
In di elezzion del 2019 el se candida contra el president che 'l vegn foeura Petro Porošenko e contra la Julia Timošenko, e fina di prim sondagg el someja prim, soratut grazzia ai so posizzion contra la corruzzion: el vinc donca al segond turn contra el Porošenko. El se definiss populista, contra la corruzzion, centrista e anti-estabilishment.
Subet dopo, in conformità con la lesg ucraina, l'ha desligad la Rada Suprema e in di elezzion noeuve el sò partid l'ha ciapad una magioranza assoluda. 'Me president l'ha pontad a la digitalizazzion del Pajes, a fà andà ben insema i part russofone e ucrainofone del Pajes - anca cont una pas con la Russia - e al doperà mej i mez de comunicazzion de massa.
In la soa presidenza el gh'ha havud de afrontà la pandemia de COVID-19, con la crisi economega che l'è vegnuda dopo, e l'invasion russa de l'Ucraina del 2022. I so critegh ghe recognossen un gran lavorà contra la corruzzion e i oligarca, ma gh'hann la tema che i so azzion de lota habien acentrad el poder in su de lu.
Buttwil
El cumün de Buttwil a l'è tacaa ai cumün de Bettwil, Boswil, Geltwil, Hämikon (LU), Muri, Müswangen (LU), Schongau (LU).
Strada nazzional 61 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.
Altezza serenissima
Altezza serenissima, breviaa S.A.S., a l'è el titol reservaa ai famili principesch regnant. L'è consideraa al de sotta del titol de altezza imperiala, altezza reala e anca altezza granducala. Al dì d'incoeu i unich famili a doperàll a hinn quella del Liechtenstein e quella de Monaco.
In Italia l'era doperaa di discendent del Re che gh'even no la possibilità diretta de salì in sul trono, pussee che de 'na quaj familia onorada del Sacher Roman Imperi.
Michael Cloud
El Michael Cloud (Baton Rouge, 13 masg 1975) a l'è un statunitens, representant del.
Stazion de Latisana-Lignano-Bibione
La Stazion de Latisana-Lignano-Bibione a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Monorodaia de Turin
La Monorodaia de Turin a l'è stada on sistema de straport vert a Turin in tra el 1961 e 'l 1963 per l'Esposizion Mondiala del Lavorà e per el centenari de l'Unità d'Italia. L'era gestida de la Alweg.
Starkoč
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Battaja de La Rothière
La Battaja de La Rothière l'è stada voeuna di battaj di guerr napoleonigh, avvegnuda el primm de febrar del 1814 a La Rothière.
La bataja
Dopo de vess staa sconfiggiuu a Brienne, el Marescial Blücher l'ha rimettuu insemma i tocch del sò esercit cont i rinforz arent a La Rothière e 'l s'è movuu vers el coeur de la Francia.
El Napoleon l'è riessii a mett insemma 40.000 omen, cont i quai el gh'aveva de vedèssela cont el Blücher, fort de 53.000 soldaa, pù alter desmilla di armad di sò leaa. Denanz a tanti nemis, l'imperador el pensava de retiràss, ma el Blücher l'ha costringiuss a battes. La battaja l'è stada violenta, ma i giovin Frances hinn riessii a difendes ben e poeu e retiràss in ordin.
Monorodaia de Turin
Caratteristich
El sistema a l'era ona monorotaia a tre roeud, del tipo Alweg, e l'era longh circa 1800 meter cont 2 stazion che quattaven el quarter Italia '61.
El sistema a l'era intregament soraelevaa, e i stazion eren in alt e conligaa cont la terra cont di scal.
El Rasillo de Cameros
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Monorodaia de Turin
Material rotabil
I treni eren faa in liga lingera, e pesaven 38 tonelaa, longh 30 meter che andaven in su la rodaia cont di roeud tradizionai automobilistich.
Autovia A-4
La  a l'è 'n autovia spagnoeula longa km. A l'è de acess publegh e a gratis.
Monorodaia de Turin
Material rotabil
I treni podeven andà finna a 90 km/h, ma per permett de vedè el panorama andaven massim a 50 km/h.
Ennio Doris
Cont un patrimoni stimad de 3 miliard de Euro, in del 2018 a l'era l'om el pussee scior d'Italia quell de derset.
Monorodaia de Turin
Reutilizz di stazion
La stazion Nord de la monorodaia a l'è dal 2006 doperada de l'Ospedale infantile Regina Margherita per ospità i fiolitt malaa in cura e i sò gent. La stazion Sud a l'è, inveci, anmò bandonada.
Bubbleboy
Bubbleboy a l'è staa on worm per Microsoft Windows sortii a fin 1999, deventaa famos per podè taccà i sistema grazia a 'na falla de Outlook senza nissun allegaa, ma domà cont la lettura del messagg, grazia a on script che 'l metteva el file viral in l'esecuzion automatica. Originariament sortii in version dimostrativa e innocua, hinn staa faa di version destruttiv.
El messagg email originari el diseva "BubbleBoy is back!", de chi el nomm. 'Na voeulta eseguii el salvava on file  in l'esecuzion automatega che 'l cambia nomm utent in "BubbleBoy" e 'l scriv ona ciav de register per reinfettà no el computer. El fonziona però domà in sui version ingles e spagnoeui del Windows.
Sant'Egidio alla Vibrata
Sant'Egidio alla Vibrata l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 8.814 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 490 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ancarano, Ascoli Piceno (AP), Civitella del Tronto, Folignano (AP), Maltignano (AP), Sant'Omero, Torano Nuovo.
Radhošť
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Torano Nuovo
Torano Nuovo l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 1.675 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 168 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ancarano, Controguerra, Nereto, Sant'Egidio alla Vibrata, Sant'Omero.
Predegiana
Predegiana (italian: Pratogiano) l'è on sit de la città de Ciavenna. In sostanza, a l'è on gross spiazz dedree a la stazzion, minga lontan de la Colegiada de San Lorenz, ai pee de 'na pared de sass. Al dì d'incoeu a gh'è di parchegg e di gross pient. In Predegiana a gh'è la pupart di crott de Ciavenna, e 'l mercaa comunal del sabet.
Onex (GE)
Onex a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.84 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Onex al se tröva a una altitüden de 427 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bernex, Confignon, Lancy, Plan-les-Ouates, Vernier. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Lerici
Lerici (en lìgure: Lerze) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Ameglia, Arcola, La Spesia, Sarzana.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Lerici l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Ortografia piemontesa
L'ortografia standardizzada piemontesa l'è minga troppa differenta de quella milanesa o quella genovesa. La trà foeura i sò fondament de la litteradura piemontesa e in sù la parlada de Turin e, in del cors del temp, la gh'ha 'vuu ona quai modifiga (come l'è natural).
Alter caratteristigh
In de l'ortografia piemontesa gh'è minga spazzi per i vocai o i consonant doppi, al contrari de quella genovesa o milanesa. L'uniga consonant doppia che la ven doperada l'è la ss. I accent vegnen miss:
Büttikon
Büttikon a l'è un cumün svizzer del distret de Bremgarten. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 2.82 km², e al se tröva a una altitüden de 498 meter sura al livel del mar.
El cumün de Büttikon a l'è tacaa ai cumün de Hilfikon, Sarmenstorf, Uezwil, Villmergen, Waltenschwil, Wohlen.
Storia
Büttikon l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 924 col nomm de Putinchova.
L'andament storegh de la popolazion de Büttikon l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Tabernas
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Assemblea Legislativa de l'Emilia Romagna
L'Assemblea Legislativa de l'Emilia Romagna a l'è el Consili Regional de l'Emilia Romagna, faa de 50 consiliee.
Còler
Còler (nòm uficiàl en italià: Colere) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem che l' se tróa a i pé de la Presolana (2521) 'n de la Al de Scalf.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Àngol (BS), Sù (BG), Ruèta, Vilminùr e Castiù (BG); l'è colegàt co la Al Borlèsa e la Al Seriàna dal Zuf de la Prezolàna (1.297 méter).
Ol paìs l' se tróa a 58 km de la sità e a 1013 méter söl lièl del mar e l'è öna stasiù de sci tra i piö 'mportante de la Bergamasca 'nsèma a Fòpol - Caruna.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Còler l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Peruc
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Stazzion de Molin Nuovo
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Pennin Central, che la serviva el comun de. L'era tacada ai stazzion de.
Distret de Tokaj
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Rašovice (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Guerra anglo-zanzibariana
miniatura|drita|El palazz despoeu el bombardament La Guerra anglo-zanzibariana l'è stada ona guerra in tra el Regn Unii e Zanzibar, fada el 27 de agost del 1896. L'è considerada la guerra pussee corta de la storia, che l'è andada inanz per circa 40 menut.
El casus belli l'è staa la mort del sultan Hamad bin Thuwaini, a favor de l'Imper Britannegh, el 25 de agost, e de la salida in sul scagn del sò nevod Khalid bin Barghash, contrari ai interess d'ingles, che preferiven l'Hamud bin Muhammed comé sultan. Vuna di condizion per podè vess sultan l'era l'approvazion del consol britannegh, e 'l Khalid la gh'aveva no l'approvazion.
Donca i ingles han ordinaa al Khalid de ritirà i sò omen del Palazz Real, ma lu l'ha refudaa, donca ai or 9:00 del 27 agost i ingles manden 5 nav e 1'050 omen, contra i 2'800 omen de Zanzibar, giudaa del Sultan. Gh'è staa anca ona bataja navala, che l'ha portaa a la distruzion del yackt del Sultan.
Ai 9:02 el Palazz l'è staa bombardaa, e i soldaa de Zanzibar han sbaraa, inutilment, contra i ingles. Ai 8:40 gh'è staa el cessee el foeugh e la bandéra reala l'è sbattuda giò.
L'armada de Zanzibar l'ha perduu pussee de 500 soldaa, inveci quella inglesa domà on ferii gram, che poeu el s'è riprenduu.
Casillas de Flores
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Trieste Airport
La Stazion de Trieste Airport a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Henry Cuellar
El Henry Cuellar (Laredo, 19 setember 1955) a l'è un statunitens, representant del.
Joann Batista Anjelin
Ol Joann Batista Anjelin (Stroza 1690, Bergem 1767 ) l'è stait un poeta e storeg bergamasc. L'era un preved, capellan dei retor venezian de Bergem.
Œvre
I so œvre principai:
Piev de Palazz
La Piev de Palazz a l'è una gesa romaniga fada su in del secol quell de quater, e restaverada 'na fraca de voeulte, sita a Palazz, in la provincia de Cremona e in la diocesi de Crema.
Strada nazzional 63 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.
Panenský Týnec
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Stazion de Recale
La Stazion de Recale a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Foggia, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Scurattada
La scurattada, anca busnasciada, a l'è l'att de colpì el cuu de 'na personna per castigàlla. A l'è el castigh corporal pussee famos e tipich de l'infanzia.
Distret de Tiszaújváros
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Castellanos de Moriscos
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Přívrat
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Sorelle materassi
El scenari de la fiction televisiva - divisa in tre puntate mandade in onda in prima serada in di domeniche del 24 de setember, del 1 de otober e del 8 de otober – l’era del Luciano Codignola e del Franco Monicelli, con la supervision de l’Aldo Palazzeschi medem, inveci la regia l’era firmada del Mario Ferrero.
I interpret principai a eren, la Sarah Ferrati (Teresa), la Rina Morelli (Carolina) e la Nora Ricci (Giselda, maridada ma poeu bandonada dal marid) a fa la part di trè sorelle Materassi (ricamadore de bianch),  l’Ave Ninchi a fà la part de la dona servizzi fedel Niobe e a fa la part del nevud Remo el Giuseppe Pambieri. In fra i comparse el figura anca el Roberto Benigni che allora ‘l gh’aveva vint ann a fa la part d’on sgiovinot.
Alter interpret:
La trama del scenari televisiv la recalca fedelment quella del romanz e del film con l’istess titol - giusta, Sorelle Materassi – che l’è stad ricavad in di ann quaranta del regista Ferdinando Maria Poggioli.
Colin Allred
El Colin Allred (Dallas, 15 april 1983) a l'è un statunitens, representant del.
Suflí
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Vall del Boite
La vall del Boite (Val de la Guóite in ladin) l'è una vall dolomitega de la provinça de Bellun. La ciapa ol nom del torent Boite qe al nass ind localitaa Camp Crox ai pee de la Croda Rossa d'Ampez ind el Parc natural rejonal dei Dolomiti d'Ampez.
Bihartorda
a l'è un comun del Distret de Püspökladány, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Tiszavasvári
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Stazzion de Pieve a Ranco
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Pennin Central, che la serviva el comun de. L'era tacada ai stazzion de.
Rohozec (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
El Villar de Arnedo
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Venezia Carpenedo
La Stazion de Venezia Carpenedo a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Castellanos de Villiquera
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Řendějov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Stazzion de Ville Monterchi
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Pennin Central, che la serviva el comun de. L'era tacada ai stazzion de.
El Redal
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Meyrin
El cumün de Meyrin al se tröva a una altitüden de 446 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ferney-Voltaire (FR-01), Grand-Saconnex, Prévessin-Moëns (FR-01), Satigny, Vernier. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Očihov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Filemon Vela Jr.
El Filemon Vela Jr. (Harlingen, 13 fevrer 1963) a l'è un statunitens, representant del.
Strada nazzional 64 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.
Burg (AG)
Burg a l'è un cumün svizzer del distret de Kulm. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 0.94 km², e al se tröva a una altitüden de 622 meter sura al livel del mar.
Distret de Tiszakécske
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Burg (AG)
El cumün de Burg a l'è tacaa ai cumün de Menziken, Rickenbach (LU).
L'andament storegh de la popolazion de Burg l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Autovia A-6
La  a l'è 'n autovia spagnoeula longa km. A l'è de acess publegh e a gratis.
Barzaghin
El Barzaghin (Barzaghino) l’è on mont di Prealp situaa in de la Brianza de sora (pussee precisament in del Triangol Larian). L'è alt 1.068 meter e la soa scima la fa de confin trai comun de Rezzagh e de Caslin (Provincia de Comm). L'è voeuna di montagn che la se troeuva intorna a Canz.
Stazion de Marcianise
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Enciso (Spagna)
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Písečná (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Scioscia
La Scioscia (inscì anca in Italian) l'è ona montagna di Prealp luganes che la se troeuva in de l’alta Brianza (Provincia de Comm, per vess precis). L'è vun di mont che se troeuven tutt intorna a Canz e ‘l domina el Lagh del Segrin. La Scioscia l’è alta domà 667 meter. In sù la scima, arent al belvedè, el gh'è on sentee che 'l mena a Preserp, e là daree la se troeuva on'edicola mariana fada sù di Alpin de Canz.
Biharnagybajom
a l'è un comun del Distret de Püspökladány, cont una popolazzion de abitant.
Parch Sempiun (Milan)
- Elio e le Storie Tese, Parch Sempiun
El Parch Sempiun (Parco Sempione in Talian) a l'è un grand parch ürban a Milan. Metüü sö in del 1888, al gh'ha una süperfis de 386,000 m², e al se tröva in del senter storich de la cità.
El parch a l'è apröf ai giardin del Castell Sforzesch e a l'Arch de la Pas, dü di puncc de riferiment in Milan. L'istess prugett del parch de l'architecc Emilio Alemagna, l'è staa cuncepii cun l'intenziun de creà una visiun panuramega ch'a la tö dent tücc dü i munümencc. Un terz impurtant munüment del Parch Sempion l'è el Palazz de l'Art, metüü in pè in del 1933 e prugetaa del Giovanni Muzio, induve adess gh'è l'espusiziun artistega de Trienal de Milan.
Bregógna
300px|drita|miniatura|La Bregógna töta söcia 'n estàt
La Bregógna l'è ü torènt da la pruinsa de Bèrghem che l'nas in del cümü de Palasàch dal mut Albènsa (o Linsù).
Ol percórs
La Bregógna la traèrsa fò i paìs de Palasàch prìma, pò de Barzàna 'ndó che la cór i pé del Mut di Röde (330 méter) e pròpe ai pé del Mut di Röde s' pöl traersàla fò, dezà che gh'è ü guado. Pasàt ol Mut di Röde la à cór apröf al bórgh de Arzenàt e la fenés dét in de la Lésna apéna a mut de Trezóls che l'è ü bórgh in del cümü de Brembàt de Sura.
La gh'à mia di sortide sò sö a mut, ma la ciàpa sö dóma l'aqua che la é zó del cél e apéna l'è 'mpó che 'l piöf mia la é söbet söcia.
Ol nòm
Ol nòm Bregógna l'è storicamènt dimostràbel a partì dal sécol XIV, de fati sö la pergaména n° 2553 de la Capitolàr del 8 de Dezèmber del 1343 s' pöl lès "in suprascripto teratorio de tresolzo ubi dicitur ad bregoniam", menimà ol nòm italià de Borgogna 'l compàr adóma a partì da la càrta del I.G.M. de la fì del sécol XIX.
Samopše
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Opočno (Ústí nad Labem)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Sorbas
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Strada nazzional 65 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.
Lloyd Doggett
El Lloyd Doggett (Austin, 6 otober 1946) a l'è un statunitens, representant del.
Pian de Spagna
miniatura|400px|El Pian de Spagna. El Pian de Spagna (italian: Pian di Spagna) l'è ona piana luvional che la s'è formada in tra l'Ada e 'l Lagh de Comm. A l'è situada al principi de la Valtolina, e la gh'ha denter di porzion de territori di comun de Soeuregh, Gera, Versceja, Novaa e Dubin.
Castillejo de Martín Viejo
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Estollo
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Valle Castellana
Valle Castellana l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 1.277 abitàncc, 'na superfìce de 134 km² e 'na densità de 10 ab./km². El cunfìna coi cümü de Accumoli (RI), Acquasanta Terme (AP), Amatrice (RI), Arquata del Tronto (AP), Ascoli Piceno (AP), Campli, Civitella del Tronto, Rocca Santa Maria, Torricella Sicura.
Distret de Tiszafüred
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Region de la Slovachia
I Region de la Slovachia (kraje in slovach) a inn vot e inn, a soa volta, partid in distret. Quelle d'incoeu a inn in pè del 1996.
Arla
L'arla l'è on congegn che se doperava on temp in per operà i vacch malaa o ferii. A l'era fada de dò stangh de legn (compagn de quei d'on birocc), ligaa su con di cord: inscì se podeva tegnì su la bestia, senza che la se podess pu moeuv. In de 'na quai zona l'arla la se doperava anca per tegnì fermi i besti quand che je ferraven, o quand che ghe nettaven i zoccor e i ong.
Stazion de Gaggio Porta Est
La Stazion de Gaggio Porta Est a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Bünzen (AG)
Bünzen a l'è un cumün svizzer del distret de Muri. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 5.77 km², e al se tröva a una altitüden de 441 meter sura al livel del mar.
El cumün de Bünzen a l'è tacaa ai cumün de Besenbüren, Boswil, Hermetschwil-Staffeln, Waltenschwil.
Riferiment
miniatura|manzína|Cath. Church
Castraz
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Aimon de Savoja-Aosta
L'Aimon de Savoja-Aosta (in italian Aimone Umberto Emanuele Filiberto Luigi Amedeo Elena Maria Fiorenzo; Fiorenza, 13 de ottober 1967) a l'è 'n dirigent de impresa e nòbil italian, mèmber de la Cà de Savoja.
L'ha faa la pupart de la soa cariera in Pirelli, indova che l'ha gestii el mercaa per l'ex URSS e per la Scandinavia. Del november 2019 l'è anca imbassador del Sovran Militar Orden de Malta per la Federazion Russa.
A nivell nobiliar a l'è fioeu de l'Amedee de Savoja-Aosta e l'è retegnuu di sostenitor del pader, cioè la pupart del moviment monarchich, el pretendent al trono.
Pustina
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Levanto
Levanto (en lìgure: Levanto) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
Distret de Tatabánya
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Levanto
El cunfìna coi cümü de Bonassola, Borghetto di Vara, Carrodano, Framura, Monterosso al Mare, Pignone.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Levanto l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Stazzion de Citerna
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Pennin Central, che la serviva el comun de. L'era tacada ai stazzion de.
Semtěš
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Ezcaray
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Somontín
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Öspedalèt
Öspedalèt, endèl dialèt locàl ciamàt apò Üspedalèt, (Italià: Ospitaletto) l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa a caàl tra la Franciacürta e la Bàsa Bresàna, a 11 km en diresiù Òvest de la cità de Brèsa.
Distret de Tata
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Öspedalèt
L'abitàt piö antìc adognimòdo l'è la frasiù de Luernàt, che la compàr endèi docümèncc zamò 'ndèl 807 (Vicus Luernacus) per vìa de 'na proprietà d'en sciòr Longobàrt che 'l ghe abitàa.
Endèl medioévo, Öspedalèt el fàa riferimènt a la piéf de Bornàt.
Autovia A-7
La  a l'è 'n autovia spagnoeula longa km. A l'è de acess publegh e a gratis.
Meinier
Meinier a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.95 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Strada nazzional 66 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.
Region de Banská Bystrica
La  ( in slovach) a l'è 'na region de la Slovachia, in pè del, con capital.
La gh'ha dent i distrecc de e 'l so president a l'è ol. La confina con.
Schořov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Galbiga
- De Sfroos, La formiga
Stazion de Frasso Telesino-Dugenta
La Stazion de Frasso Telesino-Dugenta a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Foggia, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Stazion de Quarto d'Altino
La Stazion de Quarto d'Altino a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Galbiga
El Galbiga (ai volt l’è ciamaa anca la Galbiga) l'è ona montagna di Prealp luganes situada arent el Lagh de Comm, in de la provincia con l’istess nomm. El Galbiga el sarra sù a ovest la Val Perlana e l’è valt 1.698 meter.
Se se va fin in scima al mont se poden vedè ses lagh different: el Lagh Maggior, el Lagh de Muzzan, el Lagh de Lugan, el Lagh de Pian, el Lagh de Comm e 'l Lagh de Mezzoeula. Inoltra se poden vedè Porlezza, la Grona e la Val d'Intelvi, senza cuntà che quand c'al fa beel e gh'è 'l Sô l'è possibil vedè anca el Munte Rosa.
Meinier
El cumün de Meinier al se tröva a una altitüden de 435 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Choulex, Collonge-Bellerive, Corsier, Gy, Jussy, Presinge. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Teramo
Téramo (Interamnia Praetutianorum en latì) l'è 'na cità de la regiù de l'Abruzzo, capolöch de la pruvincia omònima.
Cepeda
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Biharkeresztes
a l'è un comun del Distret de Berettyóújfalu, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Anghiari
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Pennin Central, che la serviva el comun de. L'era tacada ai stazzion de.
Distret de Tapolca
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Foncea
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Antifassism
miniatura|La Bandera di [[Arditt del Popol]] L'antifassism a l'è el moviment politegh de resistenza, anca armada, ai idej del fassism.
Oflàga
Oflàga (en Italià: Offlaga), l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla Bàsa Bresàna a 23 km a Sudòvest de la cità de Brèsa e 30 km a Nordèst de Cremùna.
El teretóre del cümü de Oflàga l'è streersàt de la Mèla e 'l ciàpa dét apò a le frasiù de Faersà e Signà.
El ritroamènt endèi öltem agn d'en insediamènt del neolìtic en località Alù, el testimónia che la zòna l'ìa frequentàda zamò 'ndèla preistória. Dòpo la cunquìsta Romàna l'ìè nit a fa part del municìpio de Manèrbe.
Sierro
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Nové Sedlo (Ústí nad Labem)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Autovia A-8
La  a l'è 'n autovia spagnoeula longa km. A l'è de acess publegh e a gratis.
Abbateggio
Abbateggio l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Pescara. El g'ha presapóch 420 abitàncc, 'na superfìce de 15,71 km² e 'na densità de 28 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caramanico Terme, Lettomanoppello, Roccamorice, San Valentino in Abruzzo Citeriore e Scafa.
Region de Žilina
La  ( in slovach) a l'è 'na region de la Slovachia, in pè del, con capital.
Marcia del Radetzky
La Marcia del Radetzky a l'è 'na musega patriottica austriaca dedicada al Josef Radetzky e a la soa reconquista de Milan dopo di Cinch Giornad e de l'invasion piemontesa. A l'è tipicament sonada al concert de Capodann a Vienna, indova el publich el batt i man a ritmo.
Region de Žilina
La gh'ha dent i distrecc de e 'l so president a l'è ol. La confina con.
Bihardancsháza
a l'è un comun del Distret de Püspökladány, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Tamási
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Podlesí (Pardubice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Cereceda de la Sierra
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Fonzaleche
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Valle di Maddaloni
La Stazion de Valle di Maddaloni a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Foggia, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Maissana
Maissana (en lìgure: Maissann-a) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
Global Forecast System
drita|miniatura|300x300px|On esempi de prodòtt de previsión del GFS, in quèll caso chì ‘na previsión a 96 or a l’[[altèzza geopotenzial de 850 hPa e temperadura]]
Maissana
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
Global Forecast System
El Global Forecast System (GFS) (in lengua lombarda occidental "Sistèma Global de Prevision") a l’è on sistèma numerich de prevedè el temp meteorològich che 'l ciapa dent on modèll gobàl per la simulazion cont el compiuter l’analisi de l’incertèzza fàa del Servizzi Meteorològich Nazional di Stat Unii d’America
Maissana
El cunfìna coi cümü de Carro, Casarza Ligure (GE), Castiglione Chiavarese (GE), Ne (GE), Varese Ligure.
Soběšín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Maissana
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Maissana l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Stazion de Meolo
La Stazion de Meolo a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Stazzion de Santa Fiora
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Pennin Central, che la serviva el comun de. L'era tacada ai stazzion de.
Nová Ves (Ústí nad Labem)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Distret de Tab
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Buchs (AG)
Buchs a l'è un cumün svizzer del distret de Aarau. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 5.36 km², e al se tröva a una altitüden de 383 meter sura al livel del mar.
El cumün de Buchs a l'è tacaa ai cumün de Aarau, Rohr, Rupperswil, Suhr.
Storia
Buchs l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1225 col nomm de Buhse.
L'andament storegh de la popolazion de Buchs l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Global Forecast System
Fonzionament
El modèll matematich el gira quatter vòlt al dì, e ‘l prodùss di prevision meteorològich fin a 16 dì innanz, ma cont ona resoluzion spazial inferiora dòpo 10 dì. La capacità de previsión, de nòrma, la va giò cont el temp (compagn che in ògni modèll de prevision) e per i prevision a longh tèrmen, domà la scala granda la mantén ‘na cura significativa. A l’è vun di modèj che, d'usanza, dòminen per la scala sinòttica in del medi tèrmen.
Princippi
El modèll GFS a l'è on modèll spettral cont ona risoluzion orizzontal pu o manc de 13 km per i primm 10 dì e de 27 km de 240 a 384 or (16 dì). Adrée al profìl verticàl de l'atmosfera, el modèll a l'è dividùu in 64 strat e 'l prodùss di prevision distribuìd in del cors del temp ògni ora per i primm 120 or, ògni trii or fin al decim dì e ògni 12 or fin a quèll di 16. I dàa in sortida del GFS hinn ancà doprà in del prodù i statistich in sui dàa in sortida del modèll.
Variant
Oltra el modèll principàl, el GFS a l’è anca la base de 20 member a bassa risoluzion (22, comprésa ‘na girada de contròll del modèll cont i alter member) che fànn su l'insèma (el grupp de tucc i member) ch’a hinn calcolàa in del'istèss temp del member principàl del modèll GFS e hinn diposnìbil a l’istèssa scala temporal. Quèll grupp chì a l’è ciamàa "Global Ensemble Forecast System" (GEFS) (in lengua lombarda occidental “sistèma global per i prevision d’insèma”). I statistich in sui daa in sortìda del modèll d’insèma hinn disponìbil fin a 8 dì. El insèma di dàa in sortìda del GFS a l'è combinàa cont el modèll Global Environmental Multiscale Model (in lengua lombarda occidental Modèll Global de l'Ambient a Scala Multipla) a fa su el North American Ensemble Forecast System – NAEFS (in lengua lombarda occidental “Sistèma di Prevision d’Insèma de l’america del Nòrd”).
Utilizzazion
Compagn de la pupart di lavorà del govèrna di Stat Unii, i dàa del GFS hinn nò proteggiùu di drìtt d’autór e hinn disponìbil a gratis o ben hinn de domini publich sòta i regól del drìtt d’autor di Stat Unii. Per quèst, el modèll el servìss de fondament di prevision de divèrsi servizzi meteorològich privàa, commerciàj e forestée.
Cura
A partì del 2015 el modèll GFS a l’è restàa indrée rispètt a la precisi162n di alter modèj meteorològich globaj. Quèl fàa chì l’è stàa pussée evident per via di prevision sbagliàa de l’Uragan Sandy del modèll GFS segond el quàl l’uragan l’avarìa voltà vèrs el mar fin a quatter dì innanz de rivà in su la tèrraferma, inscabi el modèll European Centre for Medium-Range Weather Forecasts' el n’hà prevedùu el rivà in su la tèrrmferma giustament dòpo 7 dì. Se pensava che quèst l’era caosàa perlopù di lìmit di capacità de càlcol del Servizzi Meteorològich Nazional. ‘In rispòsta, hinn stàa acquistàa di noeuv super-compiuter, de manera de aumentà la capacità de calcòl de 776 teraflops a 5.78 petaflops. In 2018, la potenza de calcol l'è stada aumentà anmò fin a 8.4 petaflops, L’agenzia l’hà anca provà on modèll sostitutìv cont on funzionament divèrs, el modèll icosaedrich adrée al fluss a volumm finìi (in lengua inglesa flow-following, finite-volume icosahedral model -FIM), al princippi di ann 2010; ma quèll modèll chì l’è stàa poeu bandonà perché a s’è desquattà che ‘l ghe portava nò di mìorìj sostanziàj al GFS.
In del 2019, ‘me conseguenza de l'aument de des vòlt tant de la potenza di computer, a l’è prevedùda ‘na mìorìa de la risoluzion orizzontal del modèll GFS a 9km e 128 strat fin a 16 dì, in confrónt con quèj de adéss de 13km e 64 strat fin a 10 dì
Core dinamich miglioraa
El 12 de giugn del 2019, dòpo divèrsi ann de proeuv, la NOAA (l’agenzia americana che la se ineterèssa de la meteorologia) l’hà migliorà el GFS grazie a on noeuv core dinàmich, el Core Dinamich ai Element Finìi Cubich-Sferegh (FV3), che ‘l dopera el metod di element finìi inscambi del metod spettral dopràa di version precedent del GFS. El modèll che ‘l ne risulta, al princippi sviluppàa sòta el nòmm FV3GFS, l’hà ereditàa el nòmm de GFS, cont el vègg GFS che l’è a ‘ndà adrée a lavorà fin al settember del 2019. I proeuv iniziaj del FV3GFS i hànn promìss ben, cont el migliorà la capacità de prevision meteorològica a granda scala e la cura in del adàgh adrée al mòto di uragan risètt al vègg GFS.
Cerezal de Peñahorcada
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Fuenmayor
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Slavošov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Region de Trnava
La  ( in slovach) a l'è 'na region de la Slovachia, in pè del, con capital.
La gh'ha dent i distrecc de e 'l so president a l'è ol. La confina con.
Plchovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Sighignoeula
La Sighignoeula (Sighignola) l'è ona montagna di Prealp Luganes alta 1302 meter. La se troeuva al confin tra l'Italia (Provincia de Comm) e la Svizzera (Canton Tisin) e l'è tra i comun de Lanz (indove la gh'è la scima), Arogn e Lugan. Come posizion, podom dì che la Sighignoeula l'è in mezz tra el Lagh de Comm e 'l Lagh de Lugan. El versant italian l'è ben pussee dolz e boscos, menter quell svizzer el se troeuva proppi in sù la riva del Ceres e per quest l'è ripid e scosces, cont on deslivell de 1.000 meter in d'on soll colp. De la scima de la montagna, oltra che Lugan e 'l sò lagh (del belvedè ciamaa Balcon d'Italia), se poden vedè on fracch de Alp (anca el Mont Rosa e 'l Cervin).
Resistenza italiana
La Resistenza italiana a l'è staa el moviment sovra-partitegh e antifassista che l'ha combattuu cont i armi el nazifassism in la guerra de liberazion italiana dopo de l'armistizzi de Cassabile, quand che l'Italia la s'è s'ceppada in d'on tocch sotta el controll del Re e 'n alter sotta el controll de la Republega Sociala Italiana, Stat fantocc di todisch.
A l'era composta principalment del Comitaa de Liberazion Nazionala, faa su de la pupart di partii, a soa volta dividuu a destra e a sinistra, cont i rapport in tra la sinistra pussee stregg, e i partigian autonom, faa su di inscì ciamaa badojan, che gh'even di posizion cattolich, liberaj e monarchich, di formazion anarchich e autonomista 'me i brigad Osoppo, ma anca di moviment pussee de estrema sinistra 'me Bandiera Rossa.
Lancy
Lancy a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.82 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Lancy al se tröva a una altitüden de 307 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Carouge, Ginevra, Onex, Plan-les-Ouates, Vernier. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Nepomyšl
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Distret de Sümeg
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Monterosso al Mare
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Levanto, Pignone, Vernazza.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Monterosso al Mare l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Serón
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Serra Partucci
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Pennin Central, che la serviva el comun de. L'era tacada ai stazzion de.
Strada nazzional 68 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.