cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I paroll d'on lenguagg, car sur Gorell
Test original
Senza idej, senza gust, senza on cervell che regola i paroll in del descor, tutt i lenguagg del mond hin come quell che parla on sò umilissim servitor:
Cuntis
a l'è un comun de la provincia de Pontevedra, cont una popolazzion de abitant.
Cordus (metropolitana de Milan)
Interscambi
La stazion l'è collegada cont on sottapassagg pedonal a la stazion de Domm, distanta 340 meter.
I paroll d'on lenguagg, car sur Gorell
Test original
e sti idej, sto bon gust già el savarà che no hin privativa di paes, ma di coo che gh'han flemma de studià:
tant l'è vera che in bocca de Usciuria el bellissem lenguagg di Sienes l'è el lenguagg pù cojon che mai ghe sia.
Anàlisi
La poesia a l'è, in sostanza, on'apologia di lengov locai, men nobilitaa de quej nazionai, che la dis che, in di per se, ògni lengua a l'è bona de dì tuscoss e de esprim tucc i concett e che l'è compit di personn doperàj ben e che la capacità de fàll a l'è no pròpia di città ma de la gent che la gh'ha la voeuja de studià e se fàss ona coltura.
El Porta el fa proppi on esempi in del dì che la lengua toscana, che per lu a l'è bella bellenta, in la bocca del scior Gorell, a l'è la lengua pussee stupida che la ghe sia.
Cordus (metropolitana de Milan)
Servizzi
Biliettaria Scal mobil Stazion videosorveliada
Vejano
Vejano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Viterbo. El g'ha presapóch 2.085 abitàncc (dàti ISTAT del 2001), 'na superfìce de 44,36 km² e 'na densità de 47,00 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barbarano Romano, Bassano Romano, Blera, Canale Monterano (RM), Capranica, Oriolo Romano, Tolfa (RM).
Cheget
La  Cheget  l'è la valigetta nucleara del President de la Federazion Russa e part del sistema strategegh de la Russia.
El President la ghe l'ha semper dent, e se pensa che la ghe l'abien anca el Minister de la Difesa e 'l Capo de Stat Maggior. Gh'è dent i codes de autorizzazion e i informazion in sul nuclear, e gh'è anca on sistema per comunegà cont i caregh pussee volt del Stat.
Statut d'autonomia de la Lombardia
Division
Titoi
Bordes d'Envalira
Bordes d'Envalira l'è 'na località de la Cura de Canillo de Andorra.
Cheget
Storia
L'è nassuda lung l'amministrazion del Jurij Andropov, ma 'l primm a doperàlla l'è staa el Michail Gorbaciov in del Marz del 1985.
Brendola
Brendola (en vèneto: Brendoła) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 6.211 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 248 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altavilla Vicentina, Arcugnano, Grancona, Montebello Vicentino, Montecchio Maggiore, Sarego, Zovencedo.
Stazzion de Luton Airport Parkway
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Cheget
Storia
L'è stada doperada in del Incident del missil norveges el 25 de genar del 1995.
Biberbach (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bandera del Ciad
La Bandera del Ciad a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Signy-Avenex
Signy-Avenex a l'è un cumün svizzer del distret de Nyon, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.93 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Signy-Avenex al se tröva a una altitüden de 470 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Borex, Eysins, Grens, Nyon.
Újkenéz
a l'è un comun del Distret de Kisvárda, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 873
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 4 km.
Acquasparta
Acquasparta l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Terni. El g'ha presapóch 4.533 abitàncc, 'na superfìce de 79 km² e 'na densità de 57 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avigliano Umbro, Massa Martana (PG), Montecastrilli, Spoleto (PG), Terni, Todi (PG).
07 07
El 07 de luj a l'è un di de l'ann.
Prasek
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
Grisolia
Grisolia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 2.392 abitàncc, 'na superfìce de 50 km² e 'na densità de 48 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buonvicino, Diamante, Maierà, Mottafollone, San Donato di Ninea, San Sosti, Santa Maria del Cedro, Verbicaro.
Rasquera
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Il Monastero dei Folli
Il Monastero dei Folli (in lombard el monastee di matt) a l'è el primm album in studi del grupp tesines di The Vad Vuc. L'è sortii foeura in del 2004.
Albatera
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Réunion
La Réunion (in frances Île de la Réunion o, uficialment, La Réunion) l'è un'isula da l'arcipelagh di isul Mascarene e la sa trova in da l'ucean Indian. Aministrativament la custituiss sia regiun che dipartiment d'ultremar da la Francia e ül capuluogh l'è Saint-Denis.
El Forn
El Forn l'è 'na località de la Cura de Canillo de Andorra, con 39 abitant
Campiunaa del Mund de Formula 1 1988
El Campiunaa del Mund de Formula 1 1988 l'è staa el 39° valid per el Campiunaa del Mund Piloti e 'l 30° per el campiunaa del Mund Custrutur. L'è iniziaa el 3 de april e l'è finii el 13 de nuvember dopu 16 Gran Premi. El Campiunaa del Mund Piloti l'è staa vengiüü per la prima volta dal pilota brasilian Ayrton Senna cun 90 punti, mentre el Campiunaa Custrutur l'è staa vengiüü per la quarta volta de la scüderia inglesa McLaren cun 199 punti.
Resucunt de la stagion
El Campiunaa l'è staa duminaa da la McLaren, che l'ha vengiüü 15 Gran Premi sö 16 cunt i dò piloti Ayrton Senna (8 vitori) e Alain Prost (7). Senna l'ha vengiüü el campiunaa anca se l'ha faa menu punti de Prost, perché gh'era la regula che, per el Campiunaa del Mund Piloti, i cüntaven dumà i vündes risültaa migliur. Prost, anca se 'l fà 105 punti cuntra i 94 de Senna, el perd el campiunaa del mund, perché i sò vündes risültaa migliur i'henn 7 vitori e 4 segund posti (87 punti); Senna, inveci, el gh'ha 8 vitorie e 3 segund posti (90 punti). L'ünich olter pilota in grado de vinc un Gran Premi in de la stagion l'è 'l Gerhard Berger, che el triunfa cun la Ferrari a Munza, al Gran Premi d'Italia.
Bundesstraße 156
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Brandebùrgo e Sasonia.
Schwabsoien
Schwabsoien l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Weilheim-Schongau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.02 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Schwabsoien el se tróa a 'na altèsa de 746 méter sura 'l leèl del mar.
Bosio
Bosio (en piemontés: Beuso) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.177 abitàncc, 'na superfìce de 67,02 km² e 'na densità de 18 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campo Ligure (GE), Campomorone (GE), Casaleggio Boiro, Ceranesi (GE), Gavi, Genova (GE), Lerma, Masone (GE), Mele (GE), Mornese, Parodi Ligure, Rossiglione (GE), Tagliolo Monferrato, Voltaggio.
Dauphin (FR-04)
Dauphin l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Forcalquier, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.71 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 364 méter a 'na altèsa màsima de 656 méter s.l.m.
Marco Bestetti
El Marco Bestetti (Milan, 3 de november 1987) a l'è un politegh italian.
Biografia
Nassud a Milan, el se diploma al licee scentifegh Vittorini e 'l se laurea in giurisprudenza a l'Università Catolega del Sacher Coeur, a specializàss in dirit de l'impresa. L'ha fad un master a Bologna e 'l lavora 'me consulent legal a Milan.
Atività politega
De sgioven el taca a andà in di ambient forzista e in tra i Student per la Libertà.
In del 2011 a l'è elesgiud in di liste del Popol de la Libertà in del consili de la Zona 7 de Milan. In del 2016 a l'è candidad president de quell municipi li per la coalizzion de center-destra e l'è elesgiud al prim turno.
In l'avost 2019 a l'è nomenad del Silvi Berluscon coordinator nazzional de Forza Italia Sgiovin. El 6 de avost 2021 l'ha did de volé candidàss pu in del Municipi 7 ma de pontà al Consili Comunal, indova l'è elesgiud in di ministrative.
El 12 de dicember del 2022 el nonzia de andà via de Forza Italia e 'l 28 el deciara de candidàss in di elezion regionai del 2023 con Fradej d'Italia. L'è minga elesgiud subit, ma cont i assessor che inn sospendud de l'Assemblea el va comunque su.
In la coltura popolar
A l'è propi cognossud perchè protagonista de 'na barzelleta che 'l Berluscon l'ha cuntad su quand che l'era con lu in sul palch, quella del commendator Bestetti, indova che 'l va con la mier in d'un night club e quand che lee la ved la vita de vivoeur del marid la se inrabiss propi tant e quand che ciapen una machina de piazza el tassista, che 'l sent i loment de la mier, ghe dis a lu, in dialet milanes, che de roje n'ha portade tant, però vuna inscì bruta e grama mai.
1272
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Strada voivodal 874
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 41.7 km.
Camp (Novaa)
Camp (Campo) l'è voeuna di frazion del comun ciavennasch de Novaa. El paes el se troeuva in riva al Lagh de Mezzoeula, de l'altra banda de la Codera respett al centro comunal. On zicch pussee a sud a gh'è 'l paes de Verceia.
Saponara
Saponara l'è ün comünn da la Provincia da Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa c.ca 180 km est da Palermo e 10 km oest da Messina. Al 31 Dezember 2004, al gh'eiva üna popülazion da 4,040 e üna area da 26.0 km².
Saponara l'è daspaira Messina, Rometta, Villafranca Tirrena.
Incles
Incles l'è 'na località de la Cura de Canillo de Andorra, con 538 abitant
Trans Roonkaya Express
Trans Roonkaya Express l'è 'l segond album in studi di Vad Vuc. L'è sortii foeura in del 2006.
08 07
El 08 de luj a l'è un di de l'ann.
Krejnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Talasani
Talasani l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Fiumalto-d'Ampugnani, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.09 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 487 méter s.l.m.
Őr
a l'è un comun del Distret de Mátészalka, cont una popolazzion de abitant.
Bonola (metropolitana de Milan)
Bonola  l'è 'na stazion de la Linia 1 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal.
Interscambi
Fermada del bus
Renau
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Bandera de Ziper Nord
La Bandera de Ziper Nord a l'è la bandera nazzional doperada in, Stat a recognossiment limitad, fada di color.
Bonola (metropolitana de Milan)
Servizzi
L'è voeuna di pocch stazion de la M1 a doperà on mezzanin in superfiss e no sotterragn. Biliettaria Scal mobil Stazion videosorveliada
Salses-le-Château
Salses-le-Château l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rivesaltes, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Alcalalí
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Salses-le-Château
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 71.28 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 354 méter söl leèl del mar.
Saint-Léger (FR-73)
Saint-Léger l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Aiguebelle, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 352 méter a 'na altèsa màsima de 2200 méter s.l.m.
Paltan
Paltan (anca Roman Paltan, in italian Romano Paltano) a l'è 'na frazion del comun de Basej, che la correspond per la pupart al quarter Milan 3. Ghe viven i trii quart de la popolazion del comun.
Storia
In tra i agn '80 e '90 la Edilnord del Silvi Berluscon ghe fa su el quarter de Milan 3, che ghe viv la pupart di gent de Basej. De quell dì la frazion de Paltan a l'è restada in su la carta e tucc ciamen la zona per el nomm del quarter.
Saint-Gaudéric
Saint-Gaudéric l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Fanjeaux, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
Vasanello
Vasanello l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Viterbo. El g'ha presapóch 3.890 abitàncc (dàti ISTAT del 2001), 'na superfìce de 28,58 km² e 'na densità de 136,11 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bassano in Teverina, Gallese, Orte, Soriano nel Cimino, Vignanello.
Saint-Gaudéric
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Gaudéric l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Elverson Road (DLR)
Elverson Road  a l'è 'na stazion de la Docklands Light Railway, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Jengen
Jengen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 33.75 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Jengen el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 635 méter sura 'l leèl del mar.
Stazzion de Harpenden
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
1273
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Tannay (VD)
Tannay a l'è un cumün svizzer del distret de Nyon, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.80 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Tannay al se tröva a una altitüden de 407 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Mies, Chavannes-des-Bois, Commugny, Coppet.
Commelle-Vernay
Commelle-Vernay l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Perreux, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.41 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 265 méter a 'na altèsa màsima de 446 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Commelle-Vernay l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bernhardsthal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Allerona
Allerona l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Terni. El g'ha presapóch 1.822 abitàncc, 'na superfìce de 82 km² e 'na densità de 22 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquapendente (VT), Castel Viscardo, Città della Pieve (PG), Fabro, Ficulle, Orvieto, San Casciano dei Bagni (SI).
Saint-Pierre-la-Palud
Saint-Pierre-la-Palud l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de L'Arbresle, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Malinconia
La malinconìa a l’è on'emozión contraria de la giòia e de la felicità. La pò vèss sentida in condizión normàj, in del temp de la vita de tucc i dì, oppùr la pò vèss càosada d’on avvenimént assosènn drammàtich, compàgn de ona pèrdita, on lutto o 'na scomparida. A l’è voeuna di "ses emozión fondamentàj" descrivùd del Paul Ekman, insèma a la felicità, la rabbia, la sorpresa, la pagura e ‘l desgùst.
El momént de la malinconia el rappresenta l’incónter tra el desideri e i sò limit pròpi. A l’è minga l’estèrno che in d’ona quàj manera el segna el confìn del desideri, ma puttòst a hinn quèsti lìmit a fà su el desider medésim. L’accettàa i nòster lìmit el iutta d’ona quàj manera a superà la malinconìa.
Saint-Pierre-la-Palud
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Malinconia
Quèll sentimént chì l’è soratùtt di artista, che vann adrée a cercà de superà lor medésim. Tanti pittór, poèta, musicista i hànn prodòtt i sò òper pussè bèll in di momént de gran malinconia.
Saint-Pierre-la-Palud
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 259 méter a 'na altèsa màsima de 747 méter söl leèl del mar.
Bosco Marengo
Bosco Marengo (en piemontés: Bòsch Marengh) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 2.494 abitàncc, 'na superfìce de 44.7 km² e 'na densità de 56 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alessandria, Basaluzzo, Casal Cermelli, Fresonara, Frugarolo, Novi Ligure, Pozzolo Formigaro, Predosa, Tortona.
Malinconia
La malinconia a l’è 'n sentimént fisiològich se l’è confinàa in di situazión limitàd. Se quèsta situazión chì la và adrée per di perìod longh se parla diversamènt de depressión.
Grimaldi
Grimaldi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 1.867 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 78 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aiello Calabro, Altilia, Domanico, Lago, Malito, Martirano (CZ).
Malinconia
La malinconia l’è minga conligàbil direttamént a la depressión, comunque la pò vèss intesa come ‘l prenzippi d’on mal fìsìch e de la ment compàgn de la depressión, per quèst l’è de toeu in considerazión a la giusta manera. La malinconia la pò anca vèss menada del vèss minga soddiffàa o del ‘vègh nò portà innánz in la pròpia vita di scèrni e di decisión significatìv.
In del Vangel del Luca (Luca 22:45) di scolár dormìven per via de la malinconia; quèll esempi chì l’è bon de fa comprénd el podè, in on cèrt sens,  de quèll setimént/emozión chì, de toeu via la fòrza, Donca la malinconìa la se pò trasformà de sempliz conseguenza a la càosa de l'impossibilità se svòlg di attività e la pò dagh l’inviada a ‘n cìrcol viziós.
Popeou
La grandèzza del popoeu la pò vèss on indicatór de la malinconia. Ona espression facciál malinconica l’è giudicada pussée maliconica quand che 'l popoeu l'è piscìninn. La grandèzza del popoeù d'ona persòna la ven pussée piscinina quand che se varden di facc malincònich con di popoeu pussée piscinìtt. Nissùn effètt compàgn inveci el càpita quand che i persònn verde di espressión nèuter, felìs o inrabìd. El grad maggiór de la somiglianza del contègn di popoeu d’ona persòna con chi d’on àltra persòna a l'è 'n segnàl del pontèg maggiór d’ona persòna in di confront de l’empatìa.
Tòno de la vos
Second el Swati Johar, la malinconìa a l’è on'emozión "reconossùda di sistèma attuàj de elaborazión di dialoghi con la vos". L'energia quadratica media, el silenzi intra i paròll e la freguenza di paròll hinn stàa consideràa come di misùr ùtil per distingù la malinconia di àlter emozión. La malinconia l’è comunicada soratùtt per mèzz de la sbassada de la media e la variabilità de la freguenza fondamental (f0), oltra che vèssegh associada a 'na fòza de la vos pussée bassa e con di sbassàd de f0 in del cors del temp. El Johar el sostén che "quand che ‘n quidùn l’è malincònich el fa on discórs adasi e bass cont ona energia débol a l’alta freguenza àudio". A l’istèssa manera "el stat de la malinconìa el pò vèss reconossùu per mèzz de l'andà adasi, de la velocità del parlàa e del tòno medi pussée bass".
La malinconia l’è, inscì come l’è stàa dìtt del Klaus Scherer, voeuna di "emozión pussée riconossùd de la vos umana", ancabén el tass de reconossimént el sìa "generalmént on poo inferiór de quèll de l'espression facciál". Ind on studi del Scherer, l’è vegnùu foeura che in di paés occidentàj la malinconia la gh’aveva el 79% de possbiltà de vèss reconossùda cont el reconossimént facciál e ‘l 71% per mèzz de la vos, inveci in di paés minag minga occidentàj i risultàa éren del 74% in del primm cas e del 58% in del segónd.
Muscoladura faccial
Tutta la muscoladura faccial a l’è tirada denter in del cors d’ona espressión de malinconia: i mùscol pèrden de rigidità, di vòlt i manifèsten mancanza de espressivitàa, la front la tend a increspàss, i àngol de la bocca varden vèrs el bass.
De fioeu
La malinconìa l’è ‘n'esperienza comuna de fioeu. Di famili pòden ‘vègh ona régola pu o men consapévol segond la quàl la malinconìa l’è "minga permettuda", ma ‘l Robin Skynner l’ha suggerìi che a fà inscì i podarìen comparì di problèma, cont el dì che con la malinconia "scancellada", i persònn pòden diventàa superficiàj e ciapà la manìa. El pediatra T. Berry Brazelton el suggerìss che a reconòss la malinconia el pò fa insegnàgh ai famili a andagh contra di problèma di emozión pussée gravi. .
La malinconìa a l’è ona part del procèss normàl del fiolin che ‘l se separa d’ona simbiosi iniziál con la mader e ‘l ven pussée indipendént. Ògni vòlta che ‘n fiolìn el se separa on zicch pussée, lù e lee le gh’avarà de andagh contra de ‘na pìccola pèrdita, Se la mader la permettarà nò che i cruzzi minór sìen vivùu, el fioeulìnn el podarà mai imparà la malinconia in deperlùu. El Brazelton el dìss che el vèss tròpp de luna bòna per on fiolìn, el ghe fa pèrd l’importanza de l’emozión de la malinconìa ; e la Selma Fraiberg la suggeriss che l’è important a rispettà el diritt de on fiolin de saggià ona pèrdita in manera complètta e profonda.
La Margaret Mahler l’ha consideràa la capacità de sentì la malinconia come ‘n risultàa emotìv, a l’oppòst, per esempi, de la superattività irrequiètta. El Donald Winnicott l’ha vist a l’istèssa manera in la caragnada malinconica la radìs psicològica de esperiénz musicàj preziós in del cors de la vita futura. .
Strategij de andagh contra
I persònn i ghe vann contra de la malinconia in manera divèrsa, e lee l’è ‘n’emozión importanta degià che la iutta a motivà i persònn a sconbatt la situazión de lor. Di meccanismi per andagh contra gh’hànn denter: l’ottegnì ‘n suppòrt sociál e/o passà el temp con un animál domèstich, fà 'na lista, o mèttes adrée a 'na quàj attività che l'erpimma la malinconìa. ‘Na quàj persòna quand che la se sent malincònica, la pò vèss sòlita a tràss foeura d’on ambiént sociàl, de manera che ciapà el temp per tiràss foeura de la malinconìa.
Ancabèn la sìa vun di sentimént che i persònn voeuren mandà via pussée, di vòlt la malinconia la pò andà innànz pròpi grazie ai strategìj doperàd per andagh contra de lee, come ‘l ruminà, "negà i pròpi pènn", o l'isolàss in manera fissa. La terapia cognitiva e de la condotta la suggerìss inveci de sfidà i pròpi pensèr negatìv, o de programmà on quajcòss de positìv come distrazión come àlter manér de andàgh contra de la malinconia,.
El fàgh attenzión e 'l portà pazienza con la pròpia malinconìa, per i persònn el pò vèss ancasì 'na manera de imparà cont el sentìss sol, e ancasì el suppòrt emotìv per iuttà i persònn a stà con la soa malinconìa el pò vèss ùtil. Quèlla maera chì de andagh incontra a la malinconìa l’è alimentàda de la convinzión che la pèrdita (quand ch ’a l’è sentuda con tutt el coeur) la pò mena a stà ben de noeuv cont a vedè la vita ind on'altra manera e a ‘n noeuv impègn cont el mond de foeura. .
Meritxell
Meritxell l'è 'na località de la Cura de Canillo de Andorra, con 61 abitant
Camort
Camort (Campomorto in italian) l'è ona frazion del comun de Sizian, in de la Provincia de Pavia. El paes el se troeuva a sud del centro comunal, in su la strada che la mena fina a Vidigulf. L'è staa on comun indeperlù fina al 1871. Al temp di Piev a l'era part de quella de La Ciarella del Vicariaa de Binasch.
Krašlovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Rotari
L'è nat söl tròno reàl come söcesùr de Arioaldo, ariàno compàgn de lü, e l'è stat giü dei monàrchi longobàrcc piö enèrgich. Fredegario el cönta che, al prensépe del sò régn el g'harès fat copà divèrsi nòbii che se refüdàa de stà ai sò ùrdegn, e che 'ndèl sò sfórs per matègner la pàce l'ìa 'n grant rigurùs.
thumb|right|150px|La penìzola itàlica ai tép de Ròtari.
Con chèste cunquìste isé velóci, de töta l'Itàlia del Nòrt el g'ha lasàt ai Bizantì apéne i teré palüdùs entùren a Ravenna. L'ezàrca de Ravenna Plato, el g'ha pröàt a recüperà en pó de teretóre, ma 'l sò ezèrcit l'è stat batìt de chèl de Ròtari endèl 642, sö le spónde del fiöm Scultenna (encö ciamàt Panaro), de le bànde de Mòdena, e 8000 dei sò òm i sarès mórcc.
L'at piö cunusìt de Ròtari l'è stat la cumpilasiù de chèl che vé ciamàt Edit de Ròtari (Edictum Rothari), che 'l g'ha reprezentàt la prìma primeira cudufucasiù scriìda del dirìt longobàrt (scriìt en latì), e 'l g'ha reünìt 'na asembèa tìpica dei longobàrcc, che i ciamàa gairethinx, per confermà chèsta cumpilasiù nöa e migliuràda de le sò tradisiù antìche. Le légi cuntignìde endèl Edit le se aplicàa apéne ai longobàrcc; i latì i nàa 'n nacc a éser regolàcc del dirìt romàno, apò a 'ndèle giürisdisiù longobàrde.
Ròtari l'è mort endèl 652 e 'l sò pòst l'è stat ciapàt de sò fiöl Rodoaldo. L'è stat sotràt a Pavìa, endèla bazìlica de San Gioàn Batésta.
Lèngua dei sègn franséza
La lèngua dei sègn franséza (LSF, Langue des Signes Françaises) l'è 'na lèngua dei sègn dopràda 'ndèla Cumunità Sùrda 'n Frància. El còdes ISO 693 l'è fsl. Parlàda de presapóch 3.500.000 de persùne.
Covelo
a l'è un comun de la provincia de Pontevedra, cont una popolazzion de abitant.
Le Buisson (FR-48)
Le Buisson l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Marvejols, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 880 méter a 'na altèsa màsima de 1288 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Buisson l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Borgoratto Alessandrino
Borgoratto Alessandrino (en piemontés: Borgorà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 611 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 102 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carentino, Castellazzo Bormida, Frascaro, Oviglio.
Teodolinda
derecha|thumb|250px|Teodolinda en d'un depenc di fradei [[Zavattari.]] La Teodolinda (o Teodelinda; 570 – 22 de sgener del 627 ) l'è stada regina dei Lombarcc e regina d'Italia del 589 al 616.
L'era la fiœula del duca Garibald I de Baviera, scef de la stirpa dei Agilolfinsg e de Valdrada, a sò vœulta fiœula del Vach, rè di Lombarcc del 510 al 540.
La Teodolinda l'haviva sposad en del 589 l'Autari, rè dei Lombarcc, fiœul del rè Clefi. Quand che l'Autari l'è mort en del 590, a Teodelinda gh'è stad permitid de sposàss anmò una vœulta e gh'è stad catad fo' l’Agilolf (591), che inscé l'è deventad el suzzesor de l'Autari.
L'ha havid una part importanta en de l'ispantegament de la religion cristiana fedela al papa, a contrast con la dotrina ariana. Depœus de la conversion de l'Agilolf a la fed catolega, la Teodolinda l'ha inviad adree a fà su di gese intra Lombardia e Toscana, compagn de la Catedral de Monscia e el prim batisteri de Fiorenza, tucc duu dedicacc a San Sgiovann Batista.
La sò figura l'è ligada an'pò al tesor de Monscia, del qual fà part en particolar la Corona de ferr, fada su segond la tradizzion, cond en ciod de la cros del Signor, e deventada de alora giun di simboi pussee importancc de la regalità italiana.
Strada voivodal 875
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 76 km.
Palestar (metropolitana de Milan)
Palestar  l'è 'na stazion de la Linia 1 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal.
Servizzi
Biliettaria Scal mobil Stazion videosorveliada
"Weird Al" Yankovic
El Alfred Matthew "Weird Al" Yankovic (Downey, 23 de ottober del 1959) l'è on comegh e ator american.
Seeshaupt
Seeshaupt l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Weilheim-Schongau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 29.97 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Seeshaupt el se tróa a 'na altèsa de 597 méter sura 'l leèl del mar.
Riferimèncc
thumb|left|View to the Starnberger See
09 07
El 09 de luj a l'è un di de l'ann.
Reus
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
1274
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Albignan
Albignan (Albignano) l'è ona frazion del comun milanes de Truccazzan. El paes el se troeuva a nord-est del centro comunal, arent a l'Adda e invers a Cassan. L'è staa on comun indipendent infina al 1841: al temp di piev el partegniva a la Piev de Cornean. Quei de Albignan gh'hann la scormagna de tavan.
Vallerano
Vallerano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Viterbo. El g'ha presapóch 2.505 abitàncc (dàti ISTAT del 2001), 'na superfìce de 15,48 km² e 'na densità de 161,82 ab./km². El cunfìna coi cümü de Canepina, Caprarola, Carbognano, Fabrica di Roma, Soriano nel Cimino, Vignanello.
Bandera de la Colombia
La Bandera de la Colombia a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Alviano
Alviano l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Terni. El g'ha presapóch 1.508 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 66 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amelia, Civitella d'Agliano (VT), Graffignano (VT), Guardea, Lugnano in Teverina.
Achillea millefolium
Achillea millefolium L. l'è 'na piànta erbàcea perène de la famìa de le Asteraceae. La g'ha 'n rizòma ramificàt che va dr a tèra e 'n gamp drit e'ndóche 'n sìma vé fò dei corimbi che pórta diversi capulì de fiùr profumàcc biànch o che tìra al ròza. La g'ha 'n aparènsa cespitùza sura de töt per vìa de le fòie 'n gran frastaiàde tìpiche de chèsta spéce.
El nòm
La tradisiù la dis che l'Achile, el gueriéro gréco, el g'ha cüràt con chèsta le ferìde dei sò compagn de batàia, endèl asédio de Troia; de ché vegnarès el nòm del zèner botànich. La legènda la öl che 'l sàpe stat el sò maèstro Chirone a 'nsegnàga che l'Achilèa la gh'ìa la proprietà de fà cicatrizà le ferìde. El nòm de la spéce 'nvéce el vé de la fùrma de le sò fòie, 'n gran tat frastaiàde, che le par furmàde de mìla fuiulìne pesène.
Descrisiù
thumb|220px|Particolàr de la fòia. La fùrma biològica de chèsta piànta l'è H scap cioè ''emicriptòfita scapùza.
Raìs
Segondàrie de rizoma.
Fòie
Le fòie i è de dò a trè ólte penatozète, con dei lòbi bèi lanceolàcc (ma bèi destacàcc l'ü de l'óter) a 2 a 2 simétrich respèt a l'as principàl. I pöl rià a 20cm de longhèsa. Larghèsa màsima 3 – 5 ghèi. Le fòiie bazài le g'ha 'l gambì e i è piö lónghe de chèle che ve sö dré al gamp. En piö le g'ha 'na ràchine strèta e mìa alàda (grandèsa màsima 1,2 mm). Le fòie del gamp i è piö pesène e le g'ha mìa 'l gambì (sèsii), e i è piö bèle destacàde de chèle sóta.
Fiùr
220px|thumb|Particolar de la 'nfiurescènsa. I capulì i è làrch 'nfìna a 8 mm. L'envòlucro a fùrma presapóch de öf, l'è cumpunìt de squàme ach ovàde co l'òrlo membranùs. El pöl véser lónch enfìna a 5 mm.
Fröcc
El fröt l'è 'n achénio indeiscènt sènsa pàpo. Grandèsa del achénio: 1,7 ÷ 2 mm
Distribusiù e habitat
L'è 'na spéce che se tróa facilmènt endèl'Itàlia setentriunàla. El crès endèi pràcc mìa cultiàcc e dré ai sentér enfìna ai 2200 méter s.l.m. Endèi mucc la preferés i pracc de mut e le préde ömede. La patés mìa la sèca e gnànche 'l frèt, ma la se fà mìa se l'ambiènt l'è tròp ömet. Fò de l'Itàlia la crès suratöt endèl emisfér nòrt de la Siberia a l'Himalaya.
Alcocer de Planes
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Fuscaldo
Fuscaldo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 8.325 abitàncc, 'na superfìce de 60 km² e 'na densità de 139 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cerzeto, Guardia Piemontese, Lattarico, Mongrassano, Montalto Uffugo, Paola, Rota Greca, San Benedetto Ullano.
Molleres
Molleres l'è 'na località de la Cura de Canillo de Andorra.
Kraftisried
Kraftisried l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 16.22 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kraftisried el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 822 méter sura 'l leèl del mar.
Kraselov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Bundesstraße 158
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Berlin e Brandebùrgo.
Berndorf (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Cheval-Blanc
Cheval-Blanc l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Cavaillon, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 58.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 76 méter a 'na altèsa màsima de 725 méter s.l.m.
Lèngua dei sègn italiana
La lèngua dei sègn italiana (LIS, Lingua dei Segni Italiana) l'è 'na lèngua dei sègn dopràda 'ndèla Cumunità Sùrda 'n Itàlia, Svìsera e San Marino. El còdes ISO 693 l'è ise. Parlàda de presapóch 3.000.000 de persùne.
Sindelsdorf
Sindelsdorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Weilheim-Schongau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.50 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Game Boy
El Game Boy a l'è 'na console portatil de la Nintendo venduda dal 1989 e desviluppada del Nintendo Research & Development 1, ossia la squadra pussee antiga de l'azienda giapponesa. El gh'ha avuu gran success cont el gioeugh Tetris e l'è stada vuna di console pussee longev de semper, vist che l'è stada desmettuda in del 2003, 14 agn dopo de la pubblicazion.
Lèngua dei sègn britànica
La lèngua dei sègn britànica (BSL, British Sign Language) l'è 'na lèngua dei sègn dopràda 'ndèla Cumunità Sùrda 'n Regn Ünì, Gales, Inghiltera, Irlanda dal Nord, Scosia. El còdes ISO 693 l'è bfi. Parlàda de presapóch 3.500.000 de persùne.
Game Boy
Cartocc
I gioeugh del Game Boy a hinn salvaa in su Cartoccia ROM de circa 6 centimeter. Pòden vèss dotaa de batteria tampon per tegnì i salvatagg del gioeugh.
A hinn mittuu dent de 'na fessura e l'è bloccada del botton de accension. Se l'è tòlta via de facc el Game Boy el se blocca e se pò s'ceppà el salvatagg.
Vendit e concorrenza
La concorrenza l'ha presentaa di console: Atari Lynx che anca, se in teoria pussee bona, el gh'ha avuu no success per el pes eccessiv e per la scarsa durada di batterij e la Game Gear de la SEGA che l'éra compatibil cont el Master System e dònca el gh'ha avuu pussee success, anca grazia a 'na bona campagna de reclamm.
Accessori
Gh'eren anca di accessori per el Game Boy:
Bratislava
600px|center
right|140px Bratislava (Tudesch: Pressburg; Üngares: Pozsony) a l’è la capital de la Sluachia.
A l’è anca la prima cità de la Sluachia per pupulaziun, cun 426.927 abitant (2007).
Geugrafia
right|250px Bratislava a l'è tacada a l'Austria e l'Üngherìa. A l'è l'ünega capital al mund che la cunfina cun dü stat. A l'è anca arent al cunfin cun la Repüblica Ceca.
El Danübi al traversa Bratislava
Nom
La se ciama Bratislava dumà del 1919.
Prima la se ciamava Prešporok in sluach, Prešpurk in cech, Preßburg in tudesch, Pojon in rumen e Pozsony in üngheres.
Sulfaa de putassi
right|thumb|250px El sulfaa de putassi a l'è la saa de putassi de l'acid sulforich.
A temperadüra ambient a l'è solid e'l gh'ha minga un udur o un culur.
Al se dupra cume fertilizant cunt una cumpusiziun NPK 0-0-50.
Brogliano
Brogliano (en vèneto: Brojan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 2.933 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 244 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altissimo, Castelgomberto, Cornedo Vicentino, Nogarole Vicentino, Trissino, Valdagno.
Cordelle
Cordelle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Symphorien-de-Lay, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 280 méter a 'na altèsa màsima de 556 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cordelle l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Franch (pòpol)
thumb|200px|El [[Régn dei Franchi de l'814 a quan che gh'è mort Carlo Magn.]] I Franchi (latì: Franci o gens Francorum) i è stacc giü dei tacc pòpoi germànich ucidentài che 'ndèl öltem perìodo del Impéro Romàno i éra stacc facc nì dét endèl impéro come foederàcc e i g'ha mitìt en pé 'n régn stàbil, endèna zòna che ciàpa dét 'na bùna part de la Francia e de la Germania del dé d'encö. I éra uriginàre de le spónde nord e est del fiöm Reno
El régn dei Franchi l'è sta spartìt sö e ripartìt divèrse ólte, perchè lur i spartìa sö i sò posedimèncc 'ntra i sò fiöi e, dàto che i gh'ìa mìa 'l concèt de res publica, i vidìa 'l régn come 'na fùrma slargàda de proprietà privàda. Chèsta üzànsa la spiéga alméno 'n part el perchè l'è isé difìcil descrìer de precìs le dàte, i cunfì fìzich dei régn dei Franchi e chi che goernàa le sò pursiù. La diminusiù de l'alfabetizasiù sóta i regn barbàrich la fà nàser a 'n óter probléma: i póch docümèncc scriìcc. El crìtich de art austrìaco Julius von Schlosser el pensàa però che i Franchi i födès «...el pòpol de urìgin germànica piö dotàt de 'nteligènsa...».
Che g'ha goernàt el stat dei Franchi i è stàde dò dinastìe, i Merovingi e i Carolingi.
Cassina Lintern
La Cassina Lintern a l'è 'na cassina de Milan, in tra Bagg e Quart, esempi de cort sarada lombarda.
Desvilupp storegh
Fàda su in del secol quell del 12 'me sed de 'na comunità monastega, l'era ciamada "Infernum", del lombard antigh "In fern", ciovè "fond lontan".
Cont el temp la Cassina la se slarga cont di àlter abitaa, che incoeu hinn totalment assorbii in del tessuu urban de l'ovest milanes.
Arènt a la cassina, in tra el 1926 e 'l 1941 l'ha operaa el Don Giuseppe Gervasini, el "prett de Retanà", famos per i sò abilità de medegozz.
In del 1994 a l'è parpognuu de trasformàlla in d'on residence ma a l'è evitaa grazia a l'interessament di gent. A l'è dònca vincolada 'me monument e 'me paesagg.
Saint-Hilaire (FR-11)
Saint-Hilaire l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Hilaire, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 146 méter a 'na altèsa màsima de 582 méter söl leèl del mar.
Affer FN (metropolitana de Milan)
Affer FN (Affori FN in italian) l'è ona stazion de la linia 3 de la metropolitana de Milan. La gh'ha i sortii in Via Astesani e via Comasina.
Storia
L'è verta dal 26 de Marz del 2011, insemma ad alter 3 stazion, e l'è staa inaugurada de la Sindega de Milan Letizia Moratti, dal President de la Region Roberto Formigoni e dal minister italian Roberto Castelli, anca se originariament la gh'aveva de dervì in del 2008 per vess ligada a Comasina in del 2010.
Struttura
La stazion la gh'ha du binari in d'ona canna, e, 'me tucc i stazion de la metro gialda ghe poden andàgh dent anca i disabil.
Servizzi
La stazion la gh'ha: Biliettaria automatega
Strada voivodal 876
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 25.034 km.
Els Plans
Els Plans l'è 'na località de la Cura de Canillo de Andorra, con 58 abitant
1275
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Tallone
Tallone l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Moïta-Verde, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 68.17 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 577 méter s.l.m.
Príncipe (isula)
Príncipe a l'è la püssee piscinina di dò isul principaj de São Tomé e Príncipe. El teritori de l'isula a l'è un distret ünegh e del 29 de april del 1995 al furma una pruincia utonuma.
Geugrafia
L'isula a l'è in de l'Ucean Atlantich al largh de l'Africa ucidentala, la gh'ha una süperfiss de 136 km² e una pupulaziun de pressapoch 5000 abitant. La sò altitüdin massima a l'è de 948 meter e l'è ciamada el Brich de Príncipe. El brich a l'è dent in del Parch Naziunal de Obo, al süd de l'isula. Un temp in del nord e in del center de l'isula a gh'eren di piantagiun, ma incö quij teritori chì a hinn per la püssee part quataa di furest.
Storia
L'isula l'hann descuerta i purtughes el 14 de genar del 1471 e ciamada Santo António. In del 1502 a l'è divegnüda una dunaziun de la curuna e ciamada isula de Príncipe. In del 1573 a l'è turnada a vess un aministraziun direta de la curuna purtughesa e l'è stada giuntada a São Tomé (isula) per furmà la culonia de São Tomé e Príncipe, che pöö in del 1975 l'ha cunquistaa l'indipendenza.
Demugrafia
El paes principal a l'è Santo António, la sed d'un reuport. Se parlen el purtughes, el Principense (o Lunguyê) e, anca se de men, el Forro, una lengua creola.
Cüriusità
Alter isul püssee piscininn a gh'hinn inturna a Príncipe, cumè Ilheu Bom Bom, Ilhéu Caroço, Tinhosa Grande e Tinhosa Pequena. In quij isul chì l'Arthur Eddington e i sò gent aveven faa la pröa sperimentala de la Teuria de la relatività de l'Albert Einstein düranta l'ecliss del 1919.
Demandolx
Demandolx l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Castellane, del circondàre (arrondissement) de Castellane e del dipartimènt de le Alpes-de-Haute-Provence. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.37 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 788 méter a 'na altèsa màsima de 1894  méter s.l.m.
01 08
El 01 de avost a l'è un di de l'ann.
Emoji
I Emoji hinn di faccin nassuu in Giappon ma voramai spantegaa in tutt el mond, doperaa soratutt in di messagg istantanei di Smartphone. Incoeu hinn standardizaa da la Unicode.
Cansù (troadùr)
La cansù l'è 'n zèner de cumpunimènt enventàt e dopràt dei troadùr proensài.
Aspècc generài
I troadùr i esprimìa i sò sentimèncc per mèzo de la cumpuzisiù ciamàda "cansù". El sò téma pricipàl, e quaze esclüzif, l'ìa l'amùr: l'amùr cortés che 'l ciapàa dét aspècc sociài e spiritüài de l'época medievàla.
Isé l'amùr el gh'ìa 'l stès significàt che ai nòscc tép, però 'l g'hà apò en significàt en piö che l'è chèl de la aleànsa (favùr), cioè, el troadùr el pröarà a otègner per mèzo de la sò relasiù, en quàch benefìcio materiàl.
Gh'è apò de dàga 'l sò valùr al agetìf cortés. La cortezìa l'ìa la paròla che la definìa 'l comportamènt e la puzisiù de l'òm che 'l vivìa 'ndèla córt e che, per la sò edücasiù specìfica, el diènta en modèl del ideàl umàno de rafinadèsa e valùr spiritüài. El troadùr, 'ndèl sò ruòlo de cortezà, el tindìa a chèste caraterìstiche che, 'ntra le ótre, i éra de véser leài, de cör, coragiùs e de comportamènt elegànt,
Personàgi
L'amùr del troadùr el pretènt discresiù zà che la fómna a la quàl el cànta l'è spuzàda. Óltre al troadùr, i personàgi che partècipa de sòlit i è:
Per mìa deciarà i sò amùr, el troadùr el desègna la sò dàma condèn senhal (nòm fals) che de sòlit el sàlta fò a la fì de la cumpuzisiù.
Tipi de 'namuràcc
Aisebé che de sòlit i compàr mìa en fùrma esplicita, endèle cansù dei troadùr de sòlit vé fò 'na gradasiù de caràter del enamuràt che i è mìa tròp diferèncc del tìpo amurùs del dé d'encö:
Per lo piö le cansù del troadùr le se tróa al prìm lièl e 'l troadùr l'è bù de deciarà chèl che 'l sènt per la fómna apéna per mèzo del juglar. El troadùr el spèta en pìcol sègn de reconoscènsa de la part de la fómna. Chèsto sègn el pödarès vègner de 'na öciàda, de 'na paròla o de 'n gèsto de niènt. Pöl das che chèsta la sàpes apéna 'na strategìa per embroià l'atensiù del spus — o de 'n quach óter personàgio — che 'l permèt chèsta situasiù o che adiritüra 'l la cunsìdera 'na gratificasiù. En quach spus i se sènt urguiùs che la sò spùza la sàpes cortegiàda de i óter però i acetarès mài che la sò spùza la g'hàpes en drutz.
Ezèmpe
Guillem de Cabestany, el troadùr català al qual se atreböés giöna de le biografìe piö trìsti de töcc i tép, l'è l'autùr de 'na cansù de le piö bèle e piö cunusìde de töta la lìrica dei troadùr, endèla qual el mèt en móstra la sò totàl consagrasiù a la dama che 'l l'ha fat enamurà:
Nota: L'informasiù per la realizasiù del artìcol originàl en catalá l'è stàda recüperàda de I troadùr català có la sò autorizasiù.
Cotobade
a l'è un comun de la provincia de Pontevedra, cont una popolazzion de abitant.
Riba-roja d'Ebre
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de St Albans City
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Kimberly, Alabama
Kimberly al é una citaa (town) en Jefferson County, Alabama, USA. Al recensament del 2000 i abitanc i era 1,801.
Stazzion de St Albans City
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Kimberly, Alabama
Geografia
Kimberly al é locau a °N, °W (33.771163, -86.795280). En acòrdi al U.S. Census Bureau, la citaa la gh'a una àrea totala da 4.0 migli quadradi (10.4 km²), tuta tera.
Tartegnin
Tartegnin a l'è un cumün svizzer del distret de Nyon, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.09 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Tartegnin al se tröva a una altitüden de 495 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Gilly, Rolle, Essertines-sur-Rolle.