cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bad Religion
Bad Religion l’è un grupp american che’l suna müsega punk rock. L’è staa metüü sö in California del Süd ind el 1979 del Jay Bentley (el bass), Greg Graffin (el cantant), Brett Gurewitz (ghitara) e Jay Ziskrout (bataria). A se pensa che i han purtaa indree el punk rock e han jütaa i grupp pop punk    dürant l'ültema part di ann ’80. De quand che i henn staa faa sö 30 ann adree, i Bad Religion han avüü un badalöch de member venì dent e föra. El Greg Graffin l’è l’ünech che l’è staa ind la band tüt el temp ma incö a gh’henn tri  di quater member che i eren ind el grupp quand l’è nassüü.
Umbert II d'Italia
L'è staa l'ultim re d'Italia prima del referendum istituzional che l'ha proclamaa la Repubbliga, col governà per pocch dì in del mes de magg del 1946, despoeu che 'l sò pader, Vittori Emanuel, l'era partii per l'esili a Lissandria d'Egitt.
Bad Religion
Incö, Bad Religion al gh’ha quatordes album de stüdi, dü EP, tri regolt, un album live e dü DVD. Un quai critich al pensa che el so album del 1988 “Suffer” el sia el püssé impurtant album punk rock de chel temp,. La gent la scuminca a cugnuss i Bad Religion dopu el so album del 1993, “Recipe for Hate”, che l’è el nümer 14 in sö la classifega segond Billboard. El so album a segütaa, Stranger Than Fiction, che‘l gha dent i bindel “21st Century (Digital Boy)” e “Infected”, l’è staa l’ünegh album di Bad Religion a tö el gold status in di Stat Ünì d'America. El Brett Gurewitz l’ha lassaa el grupp ind el 1994. I Bad Religion i henn staa no dumaa ben cugnussüü dopu chest fatt e han minga vendüü ins tancc album fin a “The Process of Belief” ind el 2002. El Brett Gurewitz l’è turnaa indree ind el 2001, e l’ha lauraa cunt lur sö i sò quater püssé recent album. El grupp l’è dré a decid de faa sö un olter album ind el 2012.
Umbert II d'Italia
Giamò in del 1944 el desvolgeva i fonzion de re al post del pader, cont el titol provvisori de loeugh tenent del Regn. In del mes de giugn del 1946 l'è partii per l'esili anca lù e l'ha vivuu la pupart di sò agn a Cascais in Portogall.
L'è staa soranomenaa re de magg.
Spectre
Spectre a l'è 'na vulnerabilità de sicurezza che la colpiss praticament tucc i microprocessor dovuda a la predizion di diramazion e che 'l permett a on programma de legg la memoria mappada de 'n alter programma. Hinn staa classificaa cont i codes CVE-2017-5753 e CVE-2017-5715.
Storia
La falla a l'è stada nonziada insemma a Meltdown el 3 de genar 2018 dopo vess stada descoverta del Project Zero de Google.
Impatt
A la descoverta praticament tucc i computer a hinn colpii de Spectre, vist che la tacca sia Intel, sia AMD, sia ARM sia PowerPC, anca se AMD a l'è men vulnerabil per la soa architettura. A differenza de Meltdown, che se pò corregg fazilment via software, Spectre el gh'ha besogn de 'na profonda patch hardware e 'na revision de l'architettura.
Fonzionament
Spectre la forza di programma a leng di porzion de memoria che hinn no autorizzaa a leng. I processor d'incoeu doperen l'esecuzion speculativa per velocizzà i operazion: El voeur dì che 'l processor el fa i operazion pussee probabij prima che sien domandaa, e se i sò ipotesi eren falaa ja scancella, ma domà se la soa presenza la influenza i operazion in cors: Spectre dimostra che l'è possibil ciappà di informazion reservaa de la CPI grazia ai operazion minga scancellaa. A differenza de Meltdown, che l'è on problema ligaa in sostanza a 'na marca, Spectre a l'è 'n ideja generala che se pò applicà a ogni processor che 'l dopera la predizion di diramazion.
Hegyhátszentjakab
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Ur (FR-66)
Ur l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saillagouse, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.79 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1155 méter a 'na altèsa màsima de 1540 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ur l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bundesstraße 196
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr.
1383
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Biscottin de Prost
I biscottin de Prost a hinn on dolz tipegh de Prost e voramai de la Val Ciavenna intrega, recognossuu anca 'me piatt tipegh lombard.
Eren cusinaa soratutt paj fest e soratutt a Faravost e fornasaa in l'unegh presten de la zona.
Hinn faa con la farina, el zuccher e 'na bona quantità de butter.
25 10
El 25 de otober a l'è un di de l'ann.
1980
El 1980 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Confrides
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Parrot Security OS
El Parrot Security OS l'è ona distro Linux fondada in sul Debian e specializzada per provà a vedè se on computer l'è segur (pentesing) e per navigà in su la red in manera anonima.
L'è desviluppada dal Frozenbox team e la dopera 'me abient desktop MATE e 'me gestor di pacchett APT.
La da on sistema linger, che 'l pò andà anca in sui computer vegg con 256 MB de RAM.
Riultèla (CR)
Riultèla (Ripalta Arpina in Italià) l’è ‘n paìs da da la Pruincia da Cremuna.
'Na ólta gh'era 'n castèl co i Cunt da Riultèla.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer de abitàncc l'è mustràt in de la tabela ché sóta:
Pagine Tacade
Fióm Sère
Bad Peterstal-Griesbach
Bad Peterstal-Griesbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 41.24 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Bad Peterstal-Griesbach el se tróa a 'na altèsa de 393 méter sura 'l leèl del mar.
Srnín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
San Ladin
San Ladin (prononzia local: [san la'deŋ]; italian: San Latino) l'è ona frazzion spartida in tra i comun de Castelleon e Gombed.
Minaya
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Val Pos'ciav
La Val Pos'ciav (pr: Vàl Pusc'ciáaf, Val Poschiavo in Italian; Val Puschlav in Romancc; Puschlav, u anca Poschiavotal in Todesch) a l'è ona vall svizzer-italiana. La pu part del sò territòri el se troeuva in de la Confederazion Elvetiga e insemma a la Val Calanca, la Val Mesolcina e a la Val Bregaja la forma el Grison italian, l'inscì ciamaa Grigioni Italiano. La part italiana de la vall la se troeuva in de la provincia lombarda de Sondri.
Geografia
La vall l'è traversada del fiumm Pos'ciavin che 'l nass ai Gess in Val Laguné, el scorr in de la Valtellina e 'l va dent a l'Adda. Tant 'me la Val Bregaja, la Val Pos'ciav l'è isolada del rest del Canton Grison, menter ghe se pò rivà senza problema de l'Italia col passà el confin a Tiran. L'è collegada a l'Engadina grazie al Pass del Bernina.
Segariu
Segariu l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia del Medio Campidano. El g'ha presapóch 1.358 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 85 ab./km². El cunfìna coi cümü de Furtei, Guasila, Villamar.
Val Pos'ciav
Comun de la vall
In termen de religion la Val Pos'ciav l'è messedada in tra cattòlegh e evangelegh. El tocch sguizzer l'è 50%-70% cattòlegh e 30%-50% evangelegh (gh'è pussee protestant in del tocch meridional de la Val Pos'ciav in Sguizzera, ciovè in del Brüsasch che in del tocch setentrional, ciovè intorn a Pos'ciav, indova la pupart di protestant la sta de cà in paes). Inscambi el tocch che 'l partegn al staat italian l'è asquas tutt cattolegh e de protestant de gh'è proppi pocch.
Oberpöring
Oberpöring l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Baviéra. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Deggendorf. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.38 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Oberpöring el se tróa a 'na altèsa de 349 méter sura 'l leèl del mar.
Strada voivodal 968
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 43.9 km.
Heimertingen
Heimertingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 13.88 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Heimertingen el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 579 méter sura 'l leèl del mar.
Prat de Comte
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Grammond
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 599 méter a 'na altèsa màsima de 885 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Grammond l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Vallinfreda
Vallinfreda l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 290 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 18 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cineto Romano, Oricola (AQ), Orvinio (RI), Percile, Riofreddo, Vivaro Romano.
Benátky (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
1981
El 1981 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Amantea
Amantea ('A Mantia 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza.
El g'ha presapóch 13.257 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 473 ab./km²; le sò frasiòn i'ènn Acquicella, Camoli, Coreca, Campora San Giovanni.
26 10
El 26 de otober a l'è un di de l'ann.
Millard Fillmore
miniatura|drita|El Millard Fillmore El Millard Fillmore (7 de genar del 1800 - 8 de marz del 1874) l'è staa on politegh american, President del sò paes quell de 13. L'ha ciappaa servizzi el 9 de luj del 1850 e l'ha finii el sò mandaa el 4 de marz del 1853. L'era del Partii Whig e 'l vegnìa de New York.
1384
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Cox (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Hegyhátszentmárton
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Val Maggia
La Val Maggia ([val'mɛdʒa] o [val'mɛjdʒa] ad Airoeu; [var'maːʒa] a San Nezzee; Valle Maggia in italian; Maggiatal in todesch; Maiental in todesch istoregh) l'è ona vall de la Svizzera (Canton Tesin).
Geografia
La ciappa el nomm de la Maggia, el fiumm che le traversa tutta e che 'l riva fin denter al Lagh Maggior. A sud de la vall a gh'è la città de Locarn. L'è longa cinquanta chilometer. A l'è spartida in tre sotta-vai principai, che ciappen el nomm de vari riaa: la val Bavona, la val Rovana e la val Lavizzara (che la gh'ha vari sotta-vai anca lee, tant 'me la Val de Pescia). La Maggia la nass de la confluenza de vari rialitt in de l'alta val Lavizzara. In de la vall a gh'è anca on quai lagh: per esempi, el lagh di Cavagnoeu, el lagh del Narett e 'l lagh del Sambugh. I montagn pussee important a hinn:
La vall la confina a nord con la Leventina, a sud-est con la Val Verzasca, a sud cont el territori de Locarn, a sud-ovest con la Vall Onsernon, a ovest con l'Ossola (Piemont, Italia).
Geografia politega
Tutta la vall la ghe pertocca al Canton Tesin. I sò paes hinn regruppaa tucc in d'on unegh distrett. Al dì d'incoeu i comun de la vall a hinn vott: Lavizzara, Avegn Gordev, Maggia, Bosch, Camp, Scerentin, Cevi (el capploeugh) e Linesc. Alter paes important a hinn Bignasch, Loeuden, Fus, Pescia, Brontall, Broeuj, Aurisgen, Menzoni, Praa, Sornigh.
Lenguagg
Compagn de tutt el rest del Canton Tesin, anca in de la Val Maggia l'Italian a l'è la lengua ofizial. Arent a l'Italian a se parla anca on dialett lombard alpin. El valmaggin el gh'ha di vesinanz cont el Locarnes, con l'Ossolan e 'l Leventines. Bosch, in de la Val Rovana, l'è l'unegh comun del canton indè che la lengua ofizial l'è minga l'Italian, ma el todesch. De fatt a Bosch (nomm ofizial: Bosco/Gurin) se parla on dialett walser.
Pozzallo
Pozzallo (en sicilià: Puzzaḍḍu) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Ragusa. El g'ha presapóch 18.908 abitàncc (dato ISTAT, 2008), 'na superfìce de 14,94 km² e 'na densità de 1263 ab./km². L'è postàt söl Mar Mediterraneo e 'l sò teretóre 'l cunfìna coi cümü de Ispica, Modica. El se tróa a 35 chilòmetri de la cità de Ragusa e 65 de chèla de Siracusa.
175px|left|thumb|El pórt de Pozzallo de nòtAl dé d'encö Pozzallo l'è 'n paés che 'l bàza la sò economìa suratöt söl turìsmo e söl sò pórt, che 'l reprezènta 'l pónt de colegamènt principàl co l'arcipélago de Malta.
Margaret Thatcher
"La sciora la torna mìnga indree"
Margaret Hilda Thatcher, nassuda Roberts (Grantham, 13 ottober 1925 – Londra, 8 april 2013) a l'è stada 'na politega britannega, prima ministra del Regn Unii dal 4 de magg 1979 al 28 de november 1990 e guida del Partii Conservator dal 1975 al 1990, quand che l'ha mollaa la guida in favor del John Major.
Cognossuda 'me "Lady de ferr", nomm creaa de la propaganda sovietega ma poeu adottaa de lee, la soa tendenza politega, ciamada thatcherism a l'è 'n insemma de politegh in tra el liberism e 'l conservatorism.
Strada voivodal 969
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 67.3 km.
Saissac
Saissac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saissac, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Lurs
Lurs l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Peyruis, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 340 méter a 'na altèsa màsima de 621 méter s.l.m.
Saissac
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 57.03 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 166 méter a 'na altèsa màsima de 742 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saissac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Thatcherism
El thatcherism a l'è la tendenza politega/economega de la Margaret Thatcher mittuda in pratega in del sò governo, in tra el 1979 e 'l 1990, fondada in sul liberism e 'l conservatorism e cont pont fondamentai:
'Sti idej a hinn ligaa anca al Reaganism, i politegh adottaa del Ronald Reagan in la soa presidenza in tra el 1981 e 'l 1989.
Cubiérettes
Cubiérettes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Bleymard, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.34 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 960 méter a 'na altèsa màsima de 1625 méter söl leèl del mar.
Lapalud
Lapalud l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bollène, del circondàre (arrondissement) de Avignon e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.37 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 42 méter a 'na altèsa màsima de 59 méter s.l.m.
Cubiérettes
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cubiérettes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Soběnov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Stazzion de Deptford
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Berghaupten
Berghaupten l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 9.70 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Berghaupten el se tróa a 'na altèsa de 172 méter sura 'l leèl del mar.
27 10
El 27 de otober a l'è un di de l'ann.
Barchov (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
Selva dei Molini
Selva dei Molini (Mühlwald) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 1.457 abitàncc, 'na superfìce de 104 km² e 'na densità de 14 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campo Tures, Chienes, Falzes, Gais, Terento, Val di Vizze, Valle Aurina, Vandoies.
Sathonay-Camp
Sathonay-Camp l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Rillieux-la-Pape, del circondàre (arrondissement) de Lyon e del dipartimènt del Rodano.
Châtel-Saint-Denis
Châtel-Saint-Denis a l'è un cumün svizzer del distret de Veveyse (in tudesch: Vivisbach), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 47.9 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Sathonay-Camp
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Prades (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Sathonay-Camp
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 1.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 209 méter a 'na altèsa màsima de 298 méter söl leèl del mar.
Châtel-Saint-Denis
El cumün de Châtel-Saint-Denis al se tröva a una altitüden de 809 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Blonay (VD), Corsier-sur-Vevey (VD), Haut-Intyamon, Maracon (VD), Remaufens, Saint-Légier-La Chiésaz (VD), Semsales.
Schweinfurt
Schweinfurt l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land de la Baviera, 'ndèl distret de la Bàsa Francònia (Unterfranken).
thumb|left|200px|Rückertdenkmal und Rathaus Schweinfurt l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städt) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. L'è la capitàl del circondàre omònim ma del pónt de vìsta aministrtìf la na fà mìa part.
Geografìa
L'è colocàda sö la spónda dèstra del fiöm Méno, a presapóch 27 km a nordèst de Würzburg e 20 km a nord de Gerolzhofen. Dòpo de Würzburg e de Aschaffenburg l'è la tèrsa cità con piö tacc abitàncc de la Bàsa Francònia.
Oberkampf (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 5 e 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Chiaramonte Gulfi
Chiaramonte Gulfi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Ragusa. El g'ha presapóch 8.029 abitàncc, 'na superfìce de 126 km² e 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acate, Comiso, Licodia Eubea (CT), Mazzarrone (CT), Monterosso Almo, Ragusa, Vittoria.
Laura Codruța Kövesi
La Laura Codruța Kövesi (Sfântu Gheorghe, 15 de magg 1973) a l'è 'na magistrata romena, procuratora capa de l'agenzia contra de la corruzion de la Romania del 2013 al 2018 e del 2019 prima Procuratora Publega Europea, del 2006 al 2016 l'è stada inveci procuratora a la Cort de Cassazion.
Museo bolivarian
miniatura|Museo bolivarian El Museo bolivarian a l’è on museo istituii in del 1911 dedicaa al Simón Bolívar, l'eroe di guèrr d'indipendenza ispanoamericann. L’è logaa a Caracas. I collezion gh’hann denter di oggètt ligaa al Bolívar e a l’indipendenza del Venezuela.
Stòria
On mucc de oggètt del museo a inn staa cataa sù in del secol quell di desnoeuv, e quaivun de lor l’è l’è staa in speggina in del 1883, quand che ‘l president Guzmán Blanco l’ha organizzaa 'na mostra per celebrà el centenari de la nascita del Bolívar. De tut i maner, fina al secol quell di vint l’è staa on museo dedicaa al Bolívar. El president Rómulo Betancourt l’ha ciapaa la decision de spostà el museo a la sede del dì d’incoeu arent al sit de nascita del Bolívar. L'architètt responsabil, el Graziano Gasparini, l’ha progettaa ona facciada in stil colonial spagnoeu per el noeuv edifizzi, che l’è staa inauguraa in del 1960.
Dedenter ghe se poden trovà di document stòrich, di armi del period colonial e de l'indipendenza, di vestii, di oggètt personai del Simón Bolívar e di bander ch'inn staa drovaa in del cors de la guerra d'indipendenza del Venezuela, la lanza del José Antonio Páez e la bara indove che gh’hann trasportaa denter i rest del Simón Bolívar da Santa Marta a Caracas.
Carlo Pierotti
El Carlo Pierotti (Gasgian, 1923-1995) l'è staa 'n poetta milanes.
Offenberg
Offenberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Baviéra. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Deggendorf. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 23.76 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Carlo Pierotti
Biografia
Nassuu a Gasgian de 'n genitor de origin toscana, l'è andaa de fiolin a viv a Milan, in la zona de la Gesa Rossa.
Offenberg
El cümü de Offenberg el se tróa a 'na altèsa de 346 méter sura 'l leèl del mar.
Carlo Pierotti
Biografia
L'è miss 'me soldaa in di sommergibilista in la segonda guerra mondial e l'è catturaa di todesch, l'è miss in d'on camp de concentrament in Polonia e, tornaa in Italia, el torna a fà el sò mestee de dipendent comunal, per poeu sposàss in del 1952.
Oeuvra
Poetta in dialett milanes, i sò poesij a hinn per la pupart allegher, ma gh'è anca di poesij assee profond in su la sò familia, i sò sgent voramai mort e in su la soa gioventura. L'è staa anca autor de teater.
1983
El 1983 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Masegoso
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
FreeBSD
FreeBSD a l'è un sistema operativ liber derivad de la Berkeley Software Distribution e nassud in del 1993, retegnud incoeu vun di sistema BSD pussee doperad. El gh'ha di similarità con Linux, ma a soa diferenza el ponta a vesser un sistema operativ complet, con dent oltra a 'n kernel anca i utilità e la documentazzion, e l'è relassad cont una licenza pussee permissiva, ciamada licenza BSD, che la permet ai produtor de software proprietari de meter dent del so codes serrad senza havégh de relassàll 'me software liber, tant che incoeu la bas de codes de FreeBSD, incoeu, a l'è la bas fondamental de Darwin (che l'è a soa voeulta la bas de macOS, iOS, iPadOS, watchOS, e tvOS), de TrueNAS e di sistema operativ di console PlayStation 3, PlayStation 4 e Nintendo Switch.
Strada voivodal 971
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 38 km.
902
El 902 a l'è 'n ann del secol quell dedes.
Maggia (fiumm)
La Maggia (a Loeuden anca el fiumm [al'fjym], o la Fimm istess in italian) l'è on fiumm del Canton Tesin. Cont i sò 56 chilometer l'è 'l segond fiumm pussee longh del canton. La nass arent a la Cristallina e la traversa la Val del Sambugh, e la Val Lavizzara. Rivada, arent a Bignasch, a la confluenza con la Bavona, la vegn giò per tutta la Val Maggia, per poeu andàggh denter al Lagh Maggior arent a Locarn. I sò afluent principai a hinn la Bavona, la Rovana e la Melezza. La traversa i comun de Lavizzara, Cevi, Maggia, Tegna, Loson, Scona e Locarn.
Ensdorf (DE-BY)
El cümü de Ensdorf el se tróa a 'na altèsa de 469 méter sura 'l leèl del mar.
Holzgünz
Holzgünz l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.10 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Bundesstraße 197
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr.
Holzgünz
El cümü de Holzgünz el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 602 méter sura 'l leèl del mar.
Firewall
On firewall (mur taja-foeugh in lombard) l'è on dispositiv de sicurezza, hardware o software, doperaa in di red informadegh per controllà i comunicazion, autorizzài o proibìj a segonda di regoll de sicurezza.
Tipicament l'è mettuu in tra la LAN e l'Internet, per evità che di intrus poeudan andàgh dent in la red interna.
Digion
Digion (frances: Dijon; italian: Digione; todesch istoregh: Dision; latin: Divio) l'è ona città francesa cont ona popolazion de 156.133 abitant. L'è la capital de la region de la Borgogna. L'è stada fondada di Roman cont el nomm de Divio. L'ha quistaa importanza a partì del 1016, quand che l'è devegnuda la capital del Ducaa de Borgogna, che invers la fin del Medioev l'era vun di Statt pussee important de l'Europa central.
Hegyhátszentpéter
a l'è un comun del Distret de Vasvár, cont una popolazzion de abitant.
Columbia Britanega
La Colùmbia Britànega (Colombie-Britannique an francés e British Columbia 'n anglés) l'è la pruìnsa püsé usidentàl dal Canada. La capitàl l'è Victoria e la cità püsé grànda l'è Vancouver. La mizüra 944.735 km² la g'à 4.254.500 abitànt (2005) con ana densidà da 4,76 a/km².
Stòria
thumb|right|Pàrch nasiunàl dal Yoho.|300px Abitàda dóma dai 'ndìgeni 'nfìna 'n da la secùnda metà dal 1700, la Colùmbia Britànega la vegnarà culunizàda dai colòni europèi 'n dal gìr da 'n sécul.
La Colùmbia Britànega la dienterà la pruinsà chèla de sés de la Cunfederasiù Canadéza 'l 20 da Löi dal 1871.
L'Economìa, bazàda 'n sö le risùrse naturài, la g'à cumciàt a dientà püsé 'ndustrializàda 'n dal XX sécul.
Geugrafìa
La Colùmbia Britànega la cunfìna a ovèst con 'l Océano Pacìfech, da l'Alaska a nòrt-ovèst, dal Yukon e dai Teritore dal Nortovest a nòrt, a èst da la pruìnsa da l'Alberta e a süt coi stàt americà dal Washington, Idaho e Montana.
Pupulasiù
Al prìma grùpo etnìc per nömèr 'l è chèl dai Britànech e anche se la magiurànsa da la pupulasiù 'l è da urìgin európea, 'l 20% 'l è da urìgin azìatega.
Anedra zopa
In del gergh politegh per anedra zopa se intend un politegh el che sucessor l'è stad sgiamò scernid ai urne o ch'el pò minga vesser elesgiud ancamò e donca l'è limitad in del so mandad, a podé no fà di at important o controvers.
In del gergh giornalistegh italian, inscambi, l'è doperad per parlà de 'n President di Stat Unid el che partid el gh'ha no la magioranza al Congress, soratut in del Senad, indova che havéghela l'è essenzial per nominà giudes, fonzionari e ratifegà i tratad interazzionai. Per estension, se intend un sindegh che 'l gh'ha no una magioranza in consili comunal, roba che la capita quand che se va al ballotagg ma i liste che sostegnen un candidad inn rivade al 50%+1 di vot al prim turn, inscì de ciapà el premi de magioranza.
Piola (metropolitana de Milan)
La stazion a l'è in Città Studi e arenta ai dipartiment scientifegh de l'Università di Studi de Milan e al Politecnegh de Milan e in l'indicazion de la fermada a hinn menzionaa tucc e du. La serviss anca l'Istitut di Tumor.
Interscambi
Fermada filobus Fermada bus
Servizzi
Biliettaria Stazion videosorveliada
28 10
El 28 de otober a l'è un di de l'ann.
Scena
Scena (Schenna) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 2.673 abitàncc, 'na superfìce de 48 km² e 'na densità de 56 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avelengo, Caines, Merano, Rifiano, San Leonardo in Passiria, Sarentino, Tirolo.
James Buchanan
miniatura|drita|El James Buchanan El James Buchanan (23 de april del 1791 - 1º de giugn del 1868) l'è staa on politegh american, President quell del 15 del sò paes. L'ha ciappaa servizzi el 4 de marz del 1857 e l'ha finii el sò mandaa el 4 de marz del 1861. L'era del Partii Democrategh e 'l vegnìa de la Pennsylvania.
Rožmitál na Šumavě
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Urbanya
Urbanya l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Prades, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 720 méter a 'na altèsa màsima de 1765 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Urbanya l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Babice (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
Pradell de la Teixeta
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
1387
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Trevignano Romano
Trevignano Romano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 4.541 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 116 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anguillara Sabazia, Bracciano, Campagnano di Roma, Monterosi (VT), Nepi (VT), Roma, Sutri (VT).
Laghi
Laghi (en vèneto: Laghi) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 127 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 6 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arsiero, Folgaria (TN), Lastebasse, Posina, Terragnolo (TN).
La Grand-Croix
La Grand-Croix l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de La Grand-Croix, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 274 méter a 'na altèsa màsima de 427 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Grand-Croix l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sarroch
Sarroch l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Cagliari. El g'ha presapóch 5.130 abitàncc, 'na superfìce de 67 km² e 'na densità de 77 ab./km². El cunfìna coi cümü de Assemini, Capoterra, Pula, Villa San Pietro.
Giarratana
Giarratana l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Ragusa. El g'ha presapóch 3.343 abitàncc, 'na superfìce de 43,47 km² e 'na densità de 78 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buccheri (SR), Buscemi (SR), Licodia Eubea (CT), Modica, Monterosso Almo, Ragusa, Vizzini (CT).
Nino Frassica
miniatura|drita Antonino "Nino" Frassica (Messina, Italia 11 dicembar 1950) l'é un atur, comich e persunagg televisiv italian.
Cianforlin
miniatura|drita|On cianforlin premontaa El Cianforlin, o anca cianforlinna, scopazzin, l'è on vestii, soratutt da òmen ma doperà anca di dònn.
L'è cusii in on fracch de tesuu, soratutt lana o seda, e 'l pò vigh di different fantasii.
Biberach (Ortenaukreis)
El cümü de Biberach el se tróa a 'na altèsa de 188 méter sura 'l leèl del mar.
Cianforlin
Storia
El cianforlin el nass in di guerr prussian del secol quell de 17, doperaa dai mercenari croat, che doperaven ona sciarpa per legà el coll di sò camiss. Da li, la nobiltà francesa scomincia a imitai 'n tra 'l secol quell de 18 e quell de 19.
Lockhart, Alabama
Lockhart al é una citaa (town) en Covington County, Alabama, USA. Al recensament del 2000 i abitanc i era 548.
Cianforlin
Storia
In di fatt, la parolla "cravatta" l'è rivada in on fracch di lengov (per esempi el lombard, el catalan, l'italian) da la parolla "croat".
Durant di primm agn del regim franchista, l'era on simbol di intelletualista catalan, e poeu l'è staa proibii perchè consideraa on simbol seccessionista.
Lockhart, Alabama
Geografia
Lockhart al é locau a °N, °W (31.011435, -86.350652). En acòrdi al U.S. Census Bureau, la citaa la gh'a una àrea totala da 1.1 migli quadradi (2.9 km²), da li quali, 1.1 migli quadradi (2.8 km²) al é tera e 0.04 migli quadradi (0.1 km²) (3.54%) al é àgua.
Demografia
Al recensament del 2000, al gh'era 548 personi, 229 ca, e 147 famigli resident en la citaa. La densitaa da populazion a l'era da 504.1 personi per miglia quadrada (194.1/km²). Al gh'era 264 unitaa d'abitazion à una densitaa mediana da 242.9/sq mi (93.5/km²). La citaa la gh'eva una composizion razziala al 74.82% blanca, 23.91% negra, o Afro-Amerigana 0.36% Nativa-Amerigana, 0.36% Pacific Islander, e 0.55% da dò o plu razzi. 2.19% da la populazion al era Hispaniga o Latina da qual-se-vœur razza. left|thumb|250px|The Lockhart [[post office e town hall share a building at the east end of oak-canopied Seminole Street.]] Al gh'era 229 famigli da li quali 30.6% al gh'eva figliœu d'etaa manch da 18 vivent con lour, 48.5% al era cœubli sposadi vivent insemma, 11.8% al gh'eva una propietària dòna con mia da marii, e 35.4% al era mia da famigli. 33.2% da tuti li famegli i eran fadi su da individuaj e 15.7% al gh'eva vargun da plu da 65 agn ch'al viveva da per lu. La média da personi per unitaa d'abitazion a l'era 2.39 e la grondezza média d'una famiglia a l'era 3.01. En la citaa, la populazion a l'era composada da 25.4% sota l'etaa da 18, 8.0% da 18 à 24, 24.8% da 25 à 44, 25.4% da 45 à 64, e 16.4% ch'i eran da 65 agn d'etaa o plui vegl. L'etaa mediana a l'era da 39 agn. Per cada 100 dòni al gh'era 92.3 òman. Per cada 100 dòni da plui da 18 agn, al gh'era 85.1 òman. L'entrada mediana per unitaa d'abitazion en la citaa a l'era $23,281. L'entrada mediana per fameglia a l'era $29,688. I òman i gh'evan una entrada media da $20,625 contra $18,750 per li dòni. L'entrada per capita da la citaa a l'era $14,338. Arent 17.5% da li famegli e 25.5% da la populazion al era sota la sœuglia da povertaa, compres 32.4% da li personi sota l'etaa da 18 e 22.5% da li personi sovra l'etaa da 65.
Cianforlin
Incoeu
miniatura|drita|Vuna di maner per legà on cianforlin In di paes occidentai, el cianforin l'è vergott de elegant, doperà per i occasion formai, per i fest. L'è doperaa soratutt cont el smoking, indoa l'è minga tradizion doperà di olter robb.
Incoeu l'è dré a spantegàss anca per i occasion mia tropp formai, 'me i cocktail.
29 10
El 29 de otober a l'è un di de l'ann.
Stazzion de Elstree & Borehamwood
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Citrus japonica
I kumquàt (Citrus japonica) hinn on grupp de alber fruttifer piscinìtt che partegnen a la famiglia di Rutacei, i so frut in lombard se ciamen napolitt. I vegniven in precedenza classificàa in del genér vegnùu stòrich di Fortunella, oppùr Citrus sensu lato.
Stazzion de Elstree & Borehamwood
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Citrus japonica
I frutt commestìbil gh’hànn ‘na forma e ‘n colór compagn di narànz (Citrus sinensis) ma a hinn pussée pìccol, e gh’hànn pu o manch la grandèzza di olìv grand. El kumquàt a l’è on agrumm assée resistént al frècc.
Cultures
Cultures l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Chanac, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 650 méter a 'na altèsa màsima de 1000 méter söl leèl del mar.
Citrus japonica
Etimologia
El nòmm "kumquat" el ven de la lengua cantonesa kamkwat.
Origin
La pianta del kumquat l’è originaria de la Cina. . I primm tràcc stòrich del kumquat hinn ai temp de la letteratura imperiàl del sècol quèll di dódes. A hinn stàa coltivàa anca in di alter part de l’Asia orientàl (Giappon e Taiwan), Asia del sud (India), e Asia Sud-èst (soratùtt i Filippine). el kumquat L’è stàa mettùu denter in Euròpa in del 1948 del Robert Fortune, collezionista de la London Horticultural Society, e on poo de temp pussée tard a hinn stàa portà in America del Nòrd.
Cultures
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cultures l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Abraham Lincoln
miniatura|drita|El Abraham Lincoln El Abraham Lincoln (12 de febrar del 1809 - 15 de april del 1865) l'è staa on politegh american, President quell del 16 del sò paes. L'ha ciappaa servizzi el 4 de marz del 1861 e l'ha finii el sò mandaa el 15 de avril del 1865. L'era del Partii Republegan e 'l vegnìa de l'Illinois.
Stazzion de Elstree & Borehamwood
Alter proget
Elstree &
Etzelwang
Etzelwang l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Amberg-Sulzbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 21.69 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Etzelwang el se tróa a 'na altèsa de 427 méter sura 'l leèl del mar.
1388
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Strada voivodal 972
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 3,5 km.
Riferiment
Droga wojewódzka nr 972
Rožmberk nad Vltavou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Hegyhátsál
a l'è un comun del Distret de Körmend, cont una popolazzion de abitant.
Rožmberk nad Vltavou
El gh'ha el status de cità.
Citrus japonica
Descrizion
manzína|miniatura|Rapresentazion del [[Walter Hood Fitch]]
A hinn di arbùst sempervèrd o di alber piscinìtt alt de 2,5 a 4,5 m, con di ramm dens e di vòlt gh’hànn di spin piscinìnn. I foeuj hinn verd scur, e i fior hinn bianch, compagn de quèj di alter fior di agrumm, e pòden vèss dispòst in deperlor o anca a grupp visìn ai foeuj. Segond la grandèzza, l’alber del kumquat l’è bon de prodù di centèn o anca di miàr de frut ògni ann.
Varietà
La tassonomia di agrumm a l’è complicada e discutìbil. A gh'è'n vari sistèma che classìfichen i divèrsi tipi de kumquat in di speci divèrsi. Ind la stòria a hinn stàa classificàa in del gener Citrus, ma el Sistèma di classificazion del Swingle per la tassonomia di agrumm je hà miss denter in del gener Fortunella. Di recent analisi filogenetich suggerìssen però che l’è mèj a mèttej denter de noeuv ind el gener Citrus. El Swingle l’hà dividùu i kumquat in du sòtt-géner, el Protocitrus, che ‘l gh’hà dent el kumquàt originari de Hong Kong, e l’Eufortunella, che ‘l gh’hà dent el kumquat ovàl, quèll redónd e ‘l kumquat Meiwa, ai quàj el Tanaka ghe n’hà giontà anmò du, el kumquàt Malayàn e ‘l kumquat Jiangsu. L’analisi di cromosòma la suggerìss che l’Eufortunella del Swingle l’è ùnega specie vèra, inscambi  a s’è desquattàa i alter speci giontàa del Tanaka  a hinn di ibrid de la Fortunella con di alter Citrus, e donca vegnen ciamàa Citrofortunella. Di analisi del genòma hànn menà a dì che gh’hinn domà dò speci de kumquàt, ma quèll’analisi chì la tira minga denter la varietà de Hong Kong che la ven vedùda ‘me ‘na specie in deperlee.
Kumquat redond
El kumquat redondo o kumquat Marùmi o kumquàt Morgani (per el quàl el se mantegn el nòmm Citrus japonica o Fortunella japonica inscì che ‘l kumquat el ven classificàa in divèrsi speci), a l’è on alber sempervérd che ‘l prodùss di frutt de colór òr-giald. El sò frutt a l’è pìccol e de sòlit sferich ma ‘l pò vèss de forma ovàl. La pèll la gh’hà on savór dolz, ma diversament, quèll frutt chì el gh’hà ‘na polpa agra. El frutt el poò vèss mangià cosùu ma l’è dopràa soratùtt de fà su i marmellàd, i geladìnn e di alter prodòtt de spalmà. El ven coltivàa in Lussemburgh e ‘l poò vèss doprà per la coltivazion ‘me 'n bonsai. Quèlla pianta chì la rappresenta la fortuna in Cina e in di alter paés de l’Asia, ‘doe despèss la vent tegnuda ‘me ‘na pianta de apartament, e donada in occorenza del Cap d’ann cines. I kumquat redónd hinn pussée cultivàa di alter speci grazie a la soa maggiora sopportazión al frècc.
manzína|miniatura|Kumquàt 'Centennàl Varìi' manzína|miniatura|Kumquàt de Hong Kong
Kumquat oval
El kumquat ovàl o Kumquat Nagami (Citrus margarita o Fortunella margarita a se divìden i kumquat Eufortunella in dò speci separàa) a l’è de forma ovàl e tipicamente el ven magiàa intrègh, pèll e tuscòss. El sò intèrna l’è putòst àgher, ma la pèll l’è dolza de savór, inscì che s’a vegnen mangià insèma pordùsen on insòlit mesc'iada de dolz e àgher. El frutt el ven madùr de la metà a la fin de l’invèrna e despèss el raccòlt l’è bondanziós el crea on spettàcol contra del colór scur verd di foeuj. In natura, l’alber el tend a vèss piscinìn e nàn, inscì de vèss adàtt de vèss coltivàa in vas e di vòlt anca per la coltivazión 'me 'nbonsai.
El cultivar del kumquat 'Varìi Centennàl' l’è derivàa spontani del kumquat ovàl. El prodùss ona quantità maggiora de frutta de fà giò rispètt ai quèj ovàl, i sò frutt hinn pussée redond cont on còll strècc indoe ch'a hinn taccàa al piccól. I frutt pòden vèss distint per i sò colór variàa, a bind giàld e verd, e la pianta la gh’hà minga de spin.
Kumquat Meiwa
El kumquat Meiwa (Citrus crassifolia o Fortunella crassifolia) l’è stàa importàa in giappon de la Cina a la fin del sècol quèll di 19, el gh’à di frutt ovàj pièe de somènza e di foeuj spèss, a l’è stàa classificàa ‘me ‘na specie in deperlee del Swingle. Quèj frutt chì vegnen mangià intrègh, pèll e tuscòss.
Kumquat de Hong Kong
El kumquat de Hong Kong (Citrus hindsii o Fortunella hindsii) el prodùss domà di frutt àcid e àmar con pòch de polpa e tant de soménza. El ven coltivàa soratùtt ‘me ‘na pianta ornamentàl, ancabén la cressa spontani in del sud de la Cina. L’è el kumquat pussée primitìv e anca l’agrumm pussée primitiv; el Swingle l’hàa ditt che l’è el pussée arént a la speci di temp indrée di quàj tucc i agrumm hinn vegnùu. El kumquat de Hong Kong spontani l’è tetraploid, gh’è poeu ‘na varietà commerciàl diploid, el Golden Bean kumquat con di frutt leggerment pussée grand.
Kumquat Malayan
El kumquat Malayan (Fortunella polyandra or Tanaka's Fortunella swinglei - in Citrus it would be C. x swinglei), de la  Penisola Malay indoe l 'è conossùu 'me scèsa de lime a l'è on ' alter ibrìd, forsi on limequat. El gh'hà 'na scòrza spèssa e di frut pussée larg di alter kumquàt.
Cultivazion e utilizzazion
I kumquàt hinn assosènn pussèe resistent di piant de agrumm compagn di naranz. El kumquat Nagami el gh’hà besògn d’on estaa calda, con di temperadur infra i 25 °C e i 38 °C, ma l’è minga bon de resistegh al frècc sòta i -10°C senza dagn. El frutt el ven de sòlit consumàa intrègh con la soa pèll e di vòlt l’è doprà in di insalàd de frutta.
El propagàj e ‘l mètt la polverinna
I kumquat vegnen su minga ben a partì di somènz e donca vegnen propagàa per via vegetativa cont el doprà ‘me portinèst di alter agrumm, oppùr per povànna, o per transc.
Composizion
L’òli essenzial de la pèll de kumquat el gh’hà dent tant de l'aròma di frutt, e l’è fàa su soratùtt de limonen, che ‘l ne fa su el 93% del totàl. De là del limonen e de l’alfa-pinèn (0,34%), che tucc e du vengen consideràa di monterpén, el so òli a l’è stranament ricch (0.38% del totàl) de sesquiterpén compagn de l’ α-bergamotén (0.021%), del cariofillén (0.18%), α-humulén (0.07%) and α-muurolén (0.06%), e quèj chì i ghe contribuìssen al sò savór speziàa e legnós. I compòst del carbonìl i fànn su la pupàrt de la restànza, e hinn i maggiór responsàbil del sò savór caratteristich. Intra quèj compòst chì gh’hinn denter di èster ‘me ‘l propanoaà de isopropìl (1.8%) e l’asetaa de terpenil (1.26%); di acetón ‘me el carvón (0.175%); e ‘na fila de aldèid compagn de la citronèlla (0.6%) e del 2-metilundecanàl. Di alter compòst ossigenàa comprenden el neròl (0.22%) e ‘l òssid de trans-linalòl (0.15%).
Tomas Gross
El Tommas Grossi (Bellan, 23 de genar del 1790 – Milan, 10 de dicember del 1853) l'è staa un poetta e scrittor lombard, amis del Carlin Porta e del Lissander Manzon, e de tucc e duu l'ha cattaa ona quai influenza.
L'ha scrivuu in milanes e in italian. El lavor milanes pussee important l'è staa el poema La Prineide (del nomm del minister Prina), scrivuu in del 1816 con sentiment contra i austriegh. In del 1826 l'haa scrivuu in italian 'I lombardi alla prima crociata', ch'el voreva vess ona edizion pussee moderna dela 'Gerusalemme liberata' del Tasso.
El sò romanz pusee famos, scrivuu in italian, l'è del 1834 e el se ciama 'Marco Visconti'.
Torrita Tiberina
Torrita Tiberina l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 932 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 93 ab./km². El cunfìna coi cümü de Filacciano, Montopoli di Sabina (RI), Nazzano, Poggio Mirteto (RI).
Mahora
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Otzing
Otzing l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Baviéra. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Deggendorf. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 30.44 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Laumière (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 5 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Otzing
El cümü de Otzing el se tróa a 'na altèsa de 330 méter sura 'l leèl del mar.
Laumière (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Ambroeus de Rosaa
L'Ambroeus de Rosaa (anca Ambroeus Vares, 1437 – Milan, 1522) a l'è staa 'n medegh e strolegh milanes.
Biografia
Fioeu del Bortolomee, medegh, a l'éra el strolegh e archiatra del Lodovigh el Moro e l'éra ciamaa in di situazion important: A l'è staa per esempi interrogaa in su la data pussee bòna per el matrimoni cont la Beatris d'Este e, se cunta, che l'abia previst la mort del Papa Innocenz VIII, consultaa del Papa in sul sò stat de salut.
Per i sò servizzi a l'è nomenaa al Senad de Milan e l'è nomenaa scior de Rosaa e de la soa Piev.
El gh'ha avuu 'n fioeu, Galeazz, anca lu medegh e mort in del 1524.
Sallèles-Cabardès
Sallèles-Cabardès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Conques-sur-Orbiel, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 147 méter a 'na altèsa màsima de 480 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sallèles-Cabardès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tavoleto
Tavoleto (Tavléd en dialèt pesarés) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 818 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 74 ab./km². El cunfìna coi cümü de Auditore, Mercatino Conca, Mondaino (RN), Monte Cerignone, Montefiore Conca (RN), Saludecio (RN), Sassocorvaro, Urbino.
1984
El 1984 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Calcolatris
La calcolatris (o anca calcoladora) l'è on dispositiv, antigament meccanegh ma incoeu elettronegh, per fà i cunt.
Al dì d'incoeu poeudom trovà tanc tipi different de calcolatris: Da quij che fann domà i quatter operazion a quij scentifegh, oltra a quej grafegh doperaa in la trigonometria.
In del 1986 i calcolatris reppresentaven el 41% de l'hardware general purpose, vegnuu giò al 0,05% in del 2007.
Daya Nueva
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Chénens
Chénens a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.97 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Chénens al se tröva a una altitüden de 696 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Autigny, La Brillaz, La Folliaz, Villorsonnens.
Andrew Johnson
miniatura|drita|El Andrew Johnson El Andrew Johnson (29 de dicember del 1808 - 31 de luj del 1875) l'è staa on politegh american, President quell del 17 del sò paes. L'ha ciappaa servizzi el 15 de avril del 1865 e l'ha finii el sò mandaa el 4 de marz del 1869. L'era del Partii Democrategh e 'l vegnìa del Tennessee.