cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Alban-de-Montbel
Saint-Alban-de-Montbel' l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Le Pont-de-Beauvoisin, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 372 méter a 'na altèsa màsima de 528 méter s.l.m.
Leucojum vernum
El Leucojum vernum l'è 'na piànta erbàcea de la famìa botànica de le Amaryllidaceae, uriginària de l'Euròpa centràla e meridionàla. L'è prezènte endèl arc Alpì, endèi Apenìni setentrionài, endèi Balcàni e 'n Germània centràla e meridionàla.
Torr civega (Pavia)
La Torr civega a l'è stada una torr in muradura de Pavia, arenta al Dom, borlada sgiò el 17 de marz 1989.
Leucojum vernum
Descrisiù
El gamp l'è bastànsa gaiàrt, cumprimìt a sesiù quàze triangolàr. L'è alt de 15 a 30 cm del teré. Gamp e fòie a la bàze i è 'nciurciàde sö 'ndèna guàina biànca quàze trasparènta.
Torr civega (Pavia)
L'éra sgiamò manzonada in del 1330 e in del secol quell de 16 el Pellegrin Tebald l'ha fad su i lavorà per sgiontà 'n campanin per el Dom, che poeu l'è stad spostad in d'una torr aposta de la Catedral.
El matin del 17 de marz 1989 a l'è borlada sgiò d'improvis e l'ha lassad 4 mort e 15 ferid. In del 1994 el Vittorio Sgarbi l'ha parpognoud de fàlla su ancamò, ma gh'è stad minga seguit, e in del midem ann l'è stad mitud un bassrilev in memoria di vitime. Incoeu la pupart di rest inn in la fopa del Castell Vescontee de Pavia.
Leucojum vernum
Descrisiù
El gamp el pórta de sòlet en fiùr apéna (de rar 2). El fiùr el pindùla 'n zó e 'l g'ha 'na fùrma a campanèla, furmàda de 6 tépali, tré intèrni e tré estèrni töcc lónch precìs e de culùr biànch condèna macìna sö la pónta zàlda o vérda. La fiuridüra la cumìncia a febrér.
El fröt l'è 'na càpsula loculicìda vérda e carnùza de 15 mm de diàmetro o póch de piö.
Nòm popolàr
El Leucojum vernum àle ólte 'l vé per erùr ciamàt bucanéve, ma l'è mìa 'l bucanéve véro perchè chèl l'è 'l Galanthus nivalis, en fiùr de la stèsa famìa botànica.
Lourenzá
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
San Pietro Viminario
San Pietro Viminario (en vèneto: San Piero Viminario) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 2.478 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 191 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cartura, Conselve, Monselice, Pernumia, Tribano.
Carlo Magn
right|200px|thumb|L'encurunasiù de Carlo a Imperadùr, la nòt de Nedàl del 800 Carlo Magn (en latì: Carolus Magnus; en todèsch: Karl der Grosse; en fransés: Charlemagne) (Herstal (?), 2 de bril del 742, 747 o 748 – Aquisgràna, 28 de zenér del 814), l'è stat rè dei Franchi del 768 'nfìna a che le mórt, rè dei Longobàrcc (764–814) e Imperadùr del Imperium Romanum Sacrum (800–814). El scötöm de "Magn" (en latì Magnus el vol dì "grant") el gh'è stat dat del sò biògrafo Eginardo, che g'ha dat tìtol a la sò òpera "Vita et gestae Caroli Magni".
Fiöl del rè Pipino 'l Breve e de Bertrada de Laon, el g'ha ciapàt el pòst de sò pàder e 'l g'ha regnàt ensèma a sò fredèl Carloman. Aisebé che le relasiù 'ntra i du fredèi le s'ìa deteriuràde, la mórt de Carloman la g'ha schiàt che s•ciopès 'na guèra 'ntra i du.
Carlo 'l g'ha renforsàt le relasiù de amicìsia che sò pàder el gh'ìa mantignìt col Papa e l'è deentàt el sò protetùr dòpo ìga batìt i Longobardi 'n Italia. El g'ha combatìt cùtra i musulmàni che minaciàa la penìzola Ibérica e 'l g'ha tentàt de 'mpadrunìs del teretóre ma 'l g'ha duzìt lasà pèrder e retiràs, e 'ntàt che i se ritiràa, la retroguàrdia del sò ezèrcit l'è stàda anientàda dei Basch endèla Batàglia de Roncisvalle.
El perìot del sò régn l'è asociàt a 'na ripréza de la cültüra e de le arcc latìne favurìde e veicolàde del Imper carolìngio, guidàt de la Céza Catòlica, che l'è stat giü dei fondamèncc de 'n identità europèa 'n cümü. Per mès de le sò cunquìste e de le sò rifùrme intèrne, Carlo Magn el g'ha mitìt zó le bàzi de chèla che la sarès deentàda l'Europa Ucidentàla endèl Medioévo. Al dé d'encö l'è mìa apéna cunsideràt come 'l fondadùr de le monarchìe franséza e todèsca, che i la ciàma col nòm de Carlo I, ma apò come el pàder de l'Europa.
Eysturoy
miniatura|L'isola de Eysturoy Eysturoy ("isola de l'est"), parnonzia ['istroi]) l'è la segonda di Faroe sia per dimension (286,08 km²) che per popolazzion (11490 abitant), despoeu de l'isola de Streymoy. A l'è compresa intregament in de la region omonima.
Descrizzion
miniatura|L'isola de Eysturoy veduda indeperlee Eysturoy a l'è rica fess de mont, con circa 66 scime diverse, in tra i pussee volte de l'arcipelagh. Important center de l'isola inn Fuglafjørður in del nord, Runavík e Nes in del sud (la zona pussee rica de center abitad de l'isola).
Una streccia via d'aqua, ciamada strecc de Sundini, el separa Eysturoy de la vesina isola de Streymoy, la pussee granda e popolosa de l'arcipelagh. I do isole inn ligade cont un pont stradal sora el strecc, el pont de Streymin. I abitant ciamen con umor quell pont chì coma el pont sora l'Ocean Atlantegh; de fad a l'è in tra i poch pont in de l'istessa situazzion, insema a quell de l'isola de Seil in Scozzia. De tute i manere se poeul rivà ai cità del sud, de la capitala Tórshavn, pussee a la svelta cont el traghet. Leirvík in sul litoral oriental a l'è el sit per i ligam ai isole nord-orientai, soratut Klaksvík in su l'isola de Borðoy, la segonda cità di Faroe.
Risin e Kellingin
miniatura|right|270px|I du scoeui ciamad Risin e Kellingin. Vesin a la costa nord de l'isola se poeuden vedé du scoeui basaltegh bei fess, ciamad Risin (71 m) e Kellingin (68 m).
La legenda la cunta su che in di temp antigh i troll in Islanda voleven meter i man in sui Isole Faroe e hann mandad di gigant per ciapài. Rivad in su la costa nord de Eysturoy, la dona la se rampega cont una corda per ligà insema i isole in manera che el gigant l'havaria podud ciapài in su la s'cena, ma quand che el tirava la corda per toeu via la montagna, la corda la se slentava. I gigant hann provad tuta la nocc, senza ciapà coscenza del passà del temp, inscì quand che i primi ragg del sol hann scominciad a sbarlusì in su de lor inn stad trasformad in preja. De quella voeulta i du scoeui inn restad lì, a vardà con nostalgia l'Islanda.
Orografia
L'isola a l'è costellada de alture montagnose, minga trop volte, ma in general putost ripide e la vegetazzion la ved minga la presenza de piante per via del clima frecc e de la latituden.
I principai alture, inn:
Helleborus
thumb|Ilüstrasiù de Helleborus niger (s. XIX). thumb|El Helleborus foetidus el g'ha fòie perèni bèle dividìde. thumb|I [[pétali vércc del H. foetidus de spès i g'ha l'òrlo pórpora.]]
Helleborus l'è 'n zèner de piànte che fà part de la famìa botànica de le Ranunculaceae. El töl dét alméno 20 spéci de piànte perèni e erbàcee de spès vilinùze.
Spéci e sotaspéci
Le quàter spéci ché sóta le g'ha fòie söl gamp dei fiùr (en H. vesicarius i mör ògna an)
Le spéci elencàde ché sóta le g'ha fòie bazài. Le g'ha mìa de le fòie vére söi gamp dei fiùr (però le pöl vìga bràtee frundùze).
Vegg cumün del Cantun Tisin
La storia ministrativa de la Svizzera l'ha cunussüü anca la supressiun de vari cumün ritegnüü trop pinit e ünii in cumün püssee grand. Quela chì l'è una lista di vegg cumün del Cantun Tisin.
Nota: hin in italian i nom di cumün ticines di quai sem nò al mument el nom in lumbard.
Gemmingen
Gemmingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.08 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
26 05
El 26 de masg a l'è un di de l'ann.
Paolo Villaggio
miniatura|drita El Paolo Villaggio (Genoa, 30 de dicember del 1932 - Roma, 3 de luj del 2017) l'è staa on attor, scrittor e sceneggiator italian, famos per i sò roeul comich e grottesch comé Giandomenico Fracchia e soratutt el Ragionatt Ugo Fantozzi. L'ha tolt part anca a di recitazion pussee seri e drammatich cont el Federico Fellini, e in del 2008 l'ha venciuu el Pardo a la Carriera a Locarn.
Roztoky (Praha-západ)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
El gh'ha el status de cità.
Rovito
Rovito l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 2.810 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 281 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casole Bruzio, Celico, Cosenza, Lappano, San Pietro in Guarano, Trenta, Zumpano.
Secure copy
Secure Copy (SCP) a l'è on protocoll fondaa in su SSH pensaa per trasferì di file in tra computer in manera segura.
Ferrovia Lissandria-Noara-Arona
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Nuara e Lissandria e longa 67 km.
Verta del 1854, l'è in Lombardia e Piemont e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana. La velocità massima a l'è de 135 km/h.
Tagmersheim
El cümü de Tagmersheim el se tróa a 'na altèsa de 500 méter sura 'l leèl del mar.
Isol Marshall
La soa capital a l'è Majuro.
Saillagouse
Saillagouse l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saillagouse, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
Isol Marshall
Organizazzion politega
I Isol Marshall hinn ona republega presidenzial. El president a l'è el Christopher Loeak (del 2012).
Stazion de Casello 8
La Stazion de Casello 8 a l'è 'na stazion de la ferrovia Adria-Mestre, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Sistemi Territoriali, in contratt de servizzi cont la Region Veneto.
Upminster Bridge (metropolitana de Londra)
Upminster Bridge  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
1213
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Saillagouse
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saillagouse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sant'Anatolia di Narco
Sant'Anatolia di Narco l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 567 abitàncc, 'na superfìce de 47 km² e 'na densità de 12 ab./km². El cunfìna coi cümü de Monteleone di Spoleto, Poggiodomo, Scheggino, Spoleto, Vallo di Nera.
Oriol Junqueras i Vies
El Oriol Junqueras i Vies (Barcelona, 11 de aprip del 1969) l'è on politegh e storegh catalan. L'è vicepresident del governo catalan dal 2016 e l'è staa capo de l'opposizion con la Esquerra Republicana de Catalunya.
Tarpa
a l'è un comun del Distret de Vásárosnamény, cont una popolazzion de abitant.
27 05
El 27 de masg a l'è un di de l'ann.
Dialett mantovan
El Mantovan (nòmm local: dialét mantuàn) a l'è on dialett neolatin che 'l partegn al grupp gall-italich. El s'è discutuu a longh se 'l mantovan el faga part del Lombard ò de l'Emilian, perchè, come alter dialett al confin tra i duu grupp lenguistich (el Piasentin, el Paves, el Cremones...) el gh'ha caratteristegh de tutti e duu. A bon cunt incoeu el ven classificaa come dialett emilian, anca se questa distinzion l'era stada giamò fada del Biondelli in del 1853 (e lù l'ha ditt che 'l Mantovan el fa de la variant mantovan-ferraresa de l'Emilian).
I dialett de la Provincia de Mantova
El mantovan, intes come on dialett de l'Emilian compagn del Mirandules e del Ferares, a l'è parlaa a Mantova e in tutta la zòna meridional de la provincia, due hìin parlà i dialet de l'Ultrepò mantuan che hìin puttòst compagn anca al dialett guastalles (comun de Guastalla, Luzzera e Reggioeu) e a quell de Borett e Gualtee. A nòrd inveci i parlà hinn pussee vesin al Bressan e al Verones, e ciapèn el nom de parlàt ólt mantuà. I comun indove se parla nò el Mantovan ma se parla l'ólt mantuà a hinn, Aquanegra, Asola, Cannee, Casalmòr, Casalòld, Casalroman, Castell Goffred, Castion, Cavriana, Ceresara, Gòit, Guidizzoeu, Mariana, Medol, Monzamban, Piubega, Redondesch, Solferin, Sermed e Vòlta.
A Sabbioneda, Viadana, Pomponesch e Doeusol el dialett a l'è on poo different del mantovan, perchè 'l gh'ha anca di influenz del Cremones e del Parmesan.
Grammatega
ATTENZION: El Mantovan chì de sotta l'è scrivuu con l'ortografia oriental unificada.
Formazion de la fras
In general, la formazion de la fras in Mantovan l'è minga tròpp different de quella in Lombard. Per esempi, anca in Mantovan l'esista la costruzion de dree pù l'infinii, per esempi: A gh'è un bagèt müs ca l'è dré ciücàr la sò tèsta incòst al mür La negazion l'è fada compagn del Frances, ciuè cont ona partesella negativa sia al principii che dòpo del verb: Mì an g'hò mìa bèsi.
El Pader Noster in Mantovan
Pàdar nòstar, ch'at sè in ciél, ch'al sìa santificà al tu nom, ch'al vegna al tu règn, ch'la végna fàta la tu volontà, in ciél cóm in tèra. Dàs incò al nòstar pan cutidiàn, e armèt a nuàltar i nòstar débit, isè com nuàltar li armètom ai nòstar debitùr. E non indùras in tentasiòn, ma réndas lìbar dal mal, amen.
La parabola del Fioeu Trason
Ón òm al gh'avéva dü fiöi. E 'l piü zóvan 'd lór l'ha dit a sò pàdar: "Papà, dam cla part de patrimòni che am tóca!" e lü al g'ha divìs la ròba. E dòp pòchi gióran, mücià sü tüt, al fiöl piü zóvan l'è andà ind una tèra luntàna, e là l'ha strüsià la sò sustànsa, vivènd da lüsüriùs. E dòp ch'l'ha 'vü cunsümà tüt, è gnü in quèl sit 'na gran carestìa, e lü stès l'ha prinsipià a vér de bizógn. E l'è andà e 'l s'è mìs a servìr ón sitadìn de cla tèra, che 'l l'ha mandà ind la sò campàgna, perchè cundüzès föra i pursèi. E l'avrìa vulü impinìras la pànsa có le giànde che mangiàva i pòrch, ma nisün gh'an dàva. Alùra, turnànd in lü stès, l'ha dit: "Quànti servitùr in càza 'd mè pàdar i g'ha del pan in abundànsa, e mì chì möri de fam! Am farò spìrit e andarò da mè pàdar e agh dirò: "Papà, hò ofés al Signùr e tì;'' zà 'n són dégn d'ésar ciamà tò fiöl; tòm cóme ón di tò servitùr". E al s'è tòlt sü e l'è andà vèrs sò pàdar. Quand l'éra ancùra luntàn sò pàdar al l'ha vist, al s'è mòs a cumpasión e, curèndagh incùntra, al s'è bütà e l'ha bazà. E 'l fiöl al g'ha dit: "Papà, hò ofés al Signùr e tì. Zà 'n són piü dégn d'ésar ciamà tò fiöl". Ma 'l pàdar l'ha dit ai sò servitùr: "Prest, purtègh chì la piü bèla vèsta e vestìl, metìgh l'anèl al dit e le scàrpe ai pè; e menè chì ón vdèl ingrasà, masèl e magnémal e stém alégar; parchè 'stu mè fiöl l'éra mòrt e l'è resüsità, l'éra pèrs e l'è stà truà!" e i s'è mìs a magnàr. Intànt sò fiöl piü vècc e, quand l'è turnà e l'è stà darént a càza, l'ha sentì ch'i sunàva e i cantàva. E l'ha ciamà 'n servitùr e 'l g'ha dmandà cus'éra cla ròba. E quèst al g'ha dit: "È rivà tò fradèl e tò pàdar l'ha masà 'n vdèl gras, parchè l'è turnà san e salv". L'è andà sübit in còlera e no 'l voléva 'ndàr déntar; sò pàdar dùnca l'è gnü e l'ha cuminsià a pregàral. Ma quèl, rispundèndagh, l'ha dit a sò pàdar: "Ècu, tanti an che 't sèrvi, e an hò mài trascürà i tò órdin, e 'n at m'hè mài dà ón cavrét da magnàr cói mè amìgh; Ma, sübit rivà 'stu tò fiöl, che l'ha strüsià tüt al sò cun dle sgualdrìne, at g'hè fat cupàr ón vdèl ingrasà". Ma quèl al g'ha dit: "Fiöl, tì 't sè sémpar cun mì, e tüt al mè l'è tò; Ma l'éra bén giüst magnàr e star alégar, parchè 'stu tò fradèl l'éra mòrt e l'è resüsità, l'éra pèrs e l'è stà truà". Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti-gallo italici, 1853, pag. 239
On dialogh teatral
[...] [http://www.archive.org/stream/raccoltadidiale01orlgoog#page/n58/mode/2up Attilio Zuccagni Orlandini, Raccolta di dialetti italiani con illustrazioni etnologiche, 1864, a partì de pag. 53]
Dialett de Mantova
A ì dùnca da savér che ind al tèmp che a Cìpri a gh'éra 'l prim rè, dòp che Gofrè ad Büglión l'avéa ciapà Tèra Sànta, è sücès che üna gran siùra francéza l'è andàda al Sepülcar dal nòstar Siùr, e ind al turnàr indré l'è pasàda par Cìpri, dùva du scavesacòi i 'gh n'ha fat da tüt li sòrti. E lé, daspràda par la sö disgràsia, l'ha pensà d'andàr dal rè a fàras giüstìsia. Ma i g'ha dit ch'la podéva vansà, che al rè l'éra acsì da pòch ch'al n'al s'la toléva gnanch par lü, e ch'al mandàva zò li piü gròsi ingiüri ch'i 'gh fàva, in manéra che tüti i podéva fàrach quèl ch'i voléva. Ascoltànd 'sta siùra 'sti còzi chì, e conoscénd che par lé a n'ach podéva ésar piü rimédi, l'è volüda andàr l'istès dal rè par fàrgan 'na bèla; e pianzénd cóme mài, la g'ha dit: "Cara 'l mè siùr, mé a 'n sòn mìga chì da vü parchè a 'm fèghi qualcòza par mì da quèl ch'a m'è stà fat, ma sulamént sòn gnüda a pregàrav ch'a m'insgnèghi cóma fè a süpürtàr tüti i insült ch'i 'f fa, parchè ànca mì pòsa imparà a süpürtàr i mè, che al sa al Signùr, s'a podès, a v'ià donarìa vontéra, parchè sò che vü a sì brav da pasàrvla vìa". Al re, santénd 'stu discùrs, al s'è tüt vergugnà e, facéndas spìrit, l'ha cominsià intànt a castigàr bén chi birbùn ch'éva ofés la siùra francéza, e pò dòp l'ha seguità a far giüstìsia par lü, e difèndar l'unùr dla sö curùna, el n'ha lasà pasà piü nisüna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n286/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 267-268]
Dialett de Bòssol
Dónca av dìghi ch'al témp dal prém rè 'd Cìpri, dòp che Gotifrè 'd Bügliòn l'avè ciapà la Tèra Sànta, è sücès che 'na siùra 'd Guascógna l'è andàda in pelegrinàcc al Sepùlcar e ind al turnà indré l'è pasàda per Cìpri, dùa l'è stàda maltratàda da di balòs. Lé, tüta rabiàda per st'asiòn, e non savènd còza fà, l'ha pensà d'andà dal rè; ma i g'ha dét sübit che 'l sarés témp trat vìa inütilmènt, parchè l'éra 'n òm tant da póch e stras, che nò 'l tolìva al strach d'vendicà gl'insült fat a chiàter, ma gnànca cói fat a lü; tant l'è véra che cói ch'a gh'ìva qualcòs cóntra 'd lü, i sa sfogàva fazèndagh ògni sòrt d'asiòn. Cla siùra che, santènd acsé, l'ìva pèrs ògni sperànsa d'èsar vendicàda, per volés procurà 'na sudisfasiòn in mès al sò dispiazér, l'ha pensà 'd volì dàgh al rè, in bùna manéra, dal bòn d'angót; e, andàndagh pianzulènta davànti, la g'ha dét: "Càra 'l mè siùr, mé végni mìa ché pr'èsar vendicàda di insült ch'i m'ha fat, ma parchè t'am fàghi almèn al piazér d'inseiàm cmüta 't fè a portà tüti cói che, da cól ch'a sènti, i 't fa 'nca a té; parchè, quànd aró savì cmüta 't fè, alùra podró portà con püsè pasiènsa cól ch'i m'ha fat a mé; cla pasiènsa ch'la sa 'l Signór, s'avès da pudì at vorès donà, zà che at sè portàla acsé bén". Al rè, che fin alùra l'éra stà trascurà e pìgar, cóma s'al s'füdès tüt in 'na vòlta dasmisià, cominciànd di insült fat a 'sta dóna, ch'al g'ha vendicà a sangh, l'è dventà rigorós cóntra tüti cói che dòp i s'è ris'cià da fà qualcòs cóntra l'onór dla sò coróna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n282/mode/2up ibidem, pagg. 263-264]
Dialett de Ostilia
A digh dónca ch'al témp da prim rè 'd Cìpri, dòp che Gofrè 'd Bügliòn l'ha desliberà Gerüzalèm dài Türch, gh'éra 'na siùra ch'l'è 'ndàda par 'n aòt al Sant Sepùlcar e, ind al turnàr, quànd l'è rivàda a Cìpri, da 'nsoquànti da 'sti scavesacòi agh n'è stà dit e fat da tüt li sgnàdi. 'Sta pòvra dòna an s'an pudènd dar pas, la voléva andàr dal re, par fargh insgnàr. Ma i g'ha vulü far crédar ch'l'era fadìga pèrsa: che lü l'éra csì trascüra e csì da póch, che pasiènsia pr'i tórt ch'a 's fàva ai àltar, ma ch'al na s'an toléva gnànca par chi tànti ch'igh fàva a lü, ch'l'éra fin 'na vargógna màrsa, tant che chi gh'éva bìla al s'dasfugàva con di insolènsi a lü. 'Sta dòna, daspràda 'd vendicàras, par fàrsla un póch pasàr, la s'è mìsa in tèsta d'andàr a smüstasàr al rè d'èsar csì mìzar. E, tòltas sü pianzànd, quand la s'è vìsta d'adnans a lü, l'ha tacà a dir: "Al mè siùr, mì an són mìnga gnüda parchè vója giüstìsia, ma par tüt rimédi, av préghi ch'a m'insgnèghi cóma fè vü a mandàr zó tant da ladìn tüti cl'ingròsi che mì a sò ch'iv fa, parchè da vü imparànd ànca mì pòsa con pasiènsia supurtàr l'ingiüria ch'i m'ha fat: che, s'a pudès, al Signùr al la sa quànt vuluntéra v'la donaréa a vü, pòst ch'a fè csì bèl a supurtàli". Al rè, che infin alùra l'éra stà intrégh e mìzar, a pars cóma ch'al s'dasmisiès e, tacànd da l'ingiüria da 'sta dòna, ch'al l'ha castigàda ma da bòn, l'è dvantà 'l pü sütìl ch'agh sìa mài stà, che guài dòp a tucàral ind l'unùr dla sò curùna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n288/mode/2up ibidem, pag. 268]
Dialett de Pòsg
Av dìgh dónca che ind i témp dal prim rè ad Cìpri, dòp che Gofrè ad Bügliòn l'ha avü vint Tèra Sànta, è sücedü che una zentildóna ad Guascógna l'è andàda in pelegrinàcc al Sepùlcar, e quand l'è turnàda da 'd là, arivàda ch'la fü a Cìpri, da chi óm ch'an g'ha cör, da vilàn la fü insültàda. Lé, tüta duluràda sènsa nesün ch'la cunsulès, lamentàndas la pansè d'andàr dal rè a dar zò la sò denünsia; ma 'gh fü dét da alcün ch'la gh'andarè per gnènt, perchè l'éra tant al gran balòs e pòch ad bòn che, invéze ad far giüstìsia ai àltar, quand lór i éra ufés, l'éra tant vil ch'l'an supurtàva tànte d'insolènse per sua màrsa vargógna, e tüt quèi gh'avévan di dispiazér, i sa sfugàvan col fàragh ün quàlch insült o svergugnàral. La pòvra dóna, sènsa sperànsa 'd far vandèta, per cunsulàras ün pòch dla sò nòia, la s'è decìza 'd volér musgàr la mizéria dal rè; e, pianzènd, la gh'è andàda davànti e la g'ha dit: "Car al mè siór, mì an vègn mìnga a la tò prezènsa parchè mì am aspèta che tì a fàsi vandèta dl'ingiüria ch'm'è stàda fàta ma, in cumpèns ad quèla, at prégh che at m'insègni cóme at sufrìsi quèle che a sò ch'i 't fa, parchè imparànd da tì, mì a pòsa supurtàr la méa, che lü, al nòstar Siór, al sa se mì a podès far, luntéra at la darìa, parchè tì 't sè bòn ad purtàran ün mücc". Al rè, che fin d'alùra l'éra stà tard e pégar, cóm sa 'l sa 's füs dasmisià, l'incuminzè da l'ingiüria fàta a 'sta dóna, che con tüt la ràbia al l'ha vendicàda, ad ésar ün rigurùs parsecütór ad tüt quèi che cóntra l'unór dla sò curóna i avès fat quèl in séguit. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n288/mode/2up ibidem, pagg. 268-269]
Lengua zimbra
El zimber (nomm local: tzimbar; a Giazza l'è ciamaa anca tauć o taucias gareida) l'è ona lengua germanega parlada in d'ona quai zona del Veneto e del Trentin. L'è la lengua portada in Italia de rosc de popolazzion bavares rivaa giò in del Medioev, prima in de la zona de Asiago, poeu in de la Lessinia e in de la zona de Folgaria, Lavarone e Luserna. Al dì d'incoeu però el zimber l'è dree a descomparì per l'influenza del veneto e, soratutt, de l'italian. Se stima che incoeu quei che parla el zimber i sien meno de milla in tutt l'Italia. A bon cunt, el zimber l'è miss denter a la comunità germanega italiana, recognossuda 'me minoranza lenguistega storega, e donca gh'è on quai tentativ de tegnìll viv.
San-Gavino-d'Ampugnani
San-Gavino-d'Ampugnani l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Fiumalto-d'Ampugnani, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.22 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 138 méter a 'na altèsa màsima de 600 méter s.l.m.
Lengua zimbra
El nomm
El termen tauć l'è ona variant de l'antigh *theodisk, del qual riven anca paroll 'me deutsch (todesch), duits (olandes), dutch (ingles), titsch (walser), tüütsch (svizzer todesch), tysk (danes), tuche (arpitan) e, in fond, anca "todesch".
Bundesstraße 102
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Brandebùrgo.
Stazzion de Welwyn North
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Alòs de Balaguer
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Ottana
Ottana l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Nuoro. El g'ha presapóch 2.528 abitàncc, 'na superfìce de 45 km² e 'na densità de 56 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bolotana, Noragugume, Olzai, Orani, Sarule, Sedilo (OR).
Saint-Lazare (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 3, 12, 13 e 14 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Bruno Tabacci
El Bruno Tabacci (Quistell, 27 de avost 1946) a l'è un politegh italian, president de la Lombardia del 1987 al 1989 e president del Center Democrategh del 2013.
Ferrovia Ascoli Piceno-San Benedetto del Tronto
La  a l'è 'na ferrovia italiana a che la conliga Ascoli Piceno e  longa 32.58 km.
Verta del 1886, l'è in Marche e l'è de proprietà de.
Partenon
El Partenon a l'è un tempi grech d'orden doregh che 'l sorgiss in su l'antiga Acropoli de Aten, dedicada a la dea Atena. L'è considerad el monument el pussee bell de l'Antiga Grecia, oltra che un simbol de la democrazzia ateniesa e propi de la storia umana.
Bursins
Bursins a l'è un cumün svizzer del distret de Nyon, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.36 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bursins al se tröva a una altitüden de 483 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Burtigny, Gilly, Bursinel, Dully, Luins, Vinzel.
Frauga
Fràuga (en piemontés: Frògna; en italià: Fabbrica Curone) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 838 abitàncc, 'na superfìce de 53,64 km² e 'na densità de 16 ab./km². El cunfìna coi cümü de Albera Ligure, Cabella Ligure, Gremiasch, Muntèigu, Santa Margarita (PV), Varz (PV), Zerba (PC).
Rota Greca
Rota Greca l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 1.287 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 107 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cerzeto, Fuscaldo, Lattarico, San Martino di Finita.
Olivetti Editor S14
L'Olivetti Editor S14 a l'è stad un sistema de scritura eletronegh desvilupad de Olivetti insema a l'Olivetti P603 e relassad in del 1972. A l'era fondad in su 'n Olivetti Editor 4 tacada a 'na memoria a bindell magnetegh a travers de 'na CPU compagna de quella de la Programma 101. El permeteva de salvà di test, modifegài e stampài.
In del 1974 a l'è stad sostituid de l'Editor S24, cont el che el compartiva la pupart de la tecnologia, e in del 1976 l'azienda l'ha bandonad i sistema fondad in sui machine per scriver eletreghe e l'ha relassad el TES 501.
Mníšek pod Brdy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
El gh'ha el status de cità.
Gerlos
Gerlos l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Schwaz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El sò codes statistegh l'è 70912.
San Mateo (Castellón)
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Schnaitsee
Schnaitsee l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Traunstein. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 61.15 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Schnaitsee el se tróa a 'na altèsa de 608 méter sura 'l leèl del mar.
Guntín
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
Le Chambon-Feugerolles
Le Chambon-Feugerolles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Le Chambon-Feugerolles, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 464 méter a 'na altèsa màsima de 849 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Chambon-Feugerolles l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Osidda
Osidda l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Nuoro. El g'ha presapóch 267 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 11 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bitti, Buddusò (SS), Nule (SS), Pattada (SS).
Stazion de Bojon
La Stazion de Bojon a l'è 'na stazion de la ferrovia Adria-Mestre, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Sistemi Territoriali, in contratt de servizzi cont la Region Veneto.
1215
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Nocera Umbra
Nocera Umbra l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 5.816 abitàncc, 'na superfìce de 157 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Assisi, Fabriano (AN), Fiuminata (MC), Foligno, Gualdo Tadino, Serravalle di Chienti (MC), Valfabbrica, Valtopina.
Rieux-en-Val
Rieux-en-Val l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lagrasse, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
Arconaa
Arconaa o el Conaa (nom ufizial in Italian: Arconate) l'è on comun de abitant ch'el se troeuva in de la Provincia de Milàn, a nòrd del capploeugh.
Rieux-en-Val
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Arconaa
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Arconaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Rieux-en-Val
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 165 méter a 'na altèsa màsima de 449 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Rieux-en-Val l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
28 05
El 28 de masg a l'è un di de l'ann.
Hardthausen am Kocher
Hardthausen am Kocher l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 35.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hardthausen am Kocher el se tróa a 'na altèsa de 182 méter sura 'l leèl del mar.
Alàs i Cerc
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Alban-d'Hurtières
Saint-Alban-d'Hurtières l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Aiguebelle, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 341 méter a 'na altèsa màsima de 2069 méter s.l.m.
Statt Federaa de Micronesia
I Statt Federaa de Micronesia (ingles: Federated States of Micronesia) hinn on statt de l'Oceania. I gh'hann ona popolazzion de 135.000 abitant e hinn on rosc de isol de l'Oceania, in del mez de l'Ocean Pacifegh. La soa capital a l'è Palikir.
Terem
a l'è un comun del Distret de Nyírbátor, cont una popolazzion de abitant.
San Pietro in Gu
San Pietro in Gu (en vèneto: San Piero en Gu) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 4.362 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 257 hab/km².
El se tróa a 14 km da Vicensa e a 34 km da Padova.
El cunfìna coi cümü de Bolzano Vicentino (VI), Bressanvido (VI), Carmignano di Brenta, Gazzo, Grantorto, Pozzoleone (VI), Quinto Vicentino (VI).
Hornchurch (metropolitana de Londra)
Hornchurch  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Epir
300px|right|thumb|L’ Epir
L'Epir (Ήπειρος/Épeiros in grech; Epiri in albanes; Epir in turch; Epirus in latin) l'è ona region de la Grecia, che la corrispond a la region stòrica de la Grecia Antiga. El confina con l'Albania (e ghe viven di comunità de lengua albanesa), con la Macedònia Occidental, con la Tessaglia, con la Grecia Central e cont el Mar Iòni. La soa capital l'è Giannina.
Stòria
I primm insediament in la region avvegnen tra 'l secol XX e 'l XVI prima de Crist a òpera di tribù grech di Molòss, Tespròzzi, Bardee e Caon. I primm colòni (la pussee importanta l'era Butrint) vegnen fondaa de Corint intorna al secol IX prima de Crist. L'unificazion di vari regn de la region in d'ona confederazion la succed sòtta el comand del Taripa. On quaj secol pussee tarda la region l'è stada traversada de vari disordin, terminaa quand che l'è diventaa re el famos Pirr, in del 280 a.C. I primi insediamenti nella regione avvengono tra il XX e il XVI secolo a.C. ad opera delle tribù Greche dei Molossi, Thesproti, Bardei e Caoni. Le prime colonie (la più importante era Butrinto) vengono fondate dai Corinzi attorno al IX secolo a.C. I Roman l'hann conquistada in del 168 a.C. e l'hann taccada a la Provincia de Macedònia. De chì in poeu l'ha segutada la stòria prima de l'Imperi Roman, poeu de quell Bizantin. L'è passaa sòtta el domini ottoman in del 1466 e infin de la Grecia duranta i Guerr Balcanich.
Amministrazion
200px|right|thumb|I quatter prefettur del Epir
L'Epir l'è dividuu in quatter prefettur:
Dernis
Dernìs (isé pò 'n piemontés; Dernixe 'n genués; Dernice 'n italià) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 247 abitàncc, 'na superfìce de 18,31 km² e 'na densità de 14 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borghetto di Borbera, Bërgnàu e Frascà, Cantalupo Ligure, Garbagna, Montèigu, San Bastian.
Ferrovia Ast-Genoa
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Asti e Genua e longa 104 km.
Saint-Genis-les-Ollières
Saint-Genis-les-Ollières l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Vaugneray, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.74 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 209 méter a 'na altèsa màsima de 319 méter söl leèl del mar.
Šaplava
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
Beaumettes
Beaumettes l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Gordes, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 2.59 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 119 méter a 'na altèsa màsima de 229 méter s.l.m.
29 05
El 29 de masg a l'è un di de l'ann.
Domenega di Oliv
La Domenega di Oliv l'è l'ultema domenega de Quaresma prima de la Pasqua. Con lee la scomincia la Setemana Santa. L'è ona festività catolega, ortodossa e anca de ona quai confession protestanta. Se regorda el moment che 'l Signor l'è rivaa a Gerusalemm in ocasion de la Pasqua, on quai dì prima de vess impresonaa, processaa e mettuu in cros, come regordaa in del Vangeli de Gioann (Gv, 12, 12-15): "El dì dopo la gent che l'eva vegnuu per la festa e che l'ha sentuu che Gesù andava a Gerusalemm, l'ha ciappaa i brocch di palm e la gh'andava incontra e la vosava: Osanna! Benedett quell che 'l vegn in del nomm del Signor, el re d'Israell!. Gesù l'ha trovaa on asnin e 'l s'è settaa giò de sora, come gh'eva scrivuu: Vèggh nò pagura, tosa de Sion; ecco, ghe vegn el tò re, settaa giò su 'n puleder d'asnina."
1216
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Domenega di Oliv
Per regordà quell moment chì, in de la messa de 'sta domenega, i brocch de oliva vegnen benesii del preved. A bon cunt, in del Vangeli se parla di palm: in lombard se parla de "oliv" perchè quella pianta chì l'era (e l'è anca 'dess) pussee spantegada in di nost band.
Rossano
Rossano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 34.906 abitàncc, 'na superfìce de 149 km² e 'na densità de 234 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calopezzati, Corigliano Calabro, Cropalati, Crosia, Longobucco e Paludi.
Cerusegh
El cerusegh (anca seroeusch) a l'è un medegh che 'l pratega la cerusia. Per agn in Europa eren i barber a ocupàss de la pratega, desgià che 'l se credeva che 'l fuss un mester desconvenient per un medegh, domà del secol quell de XIX hann tacad a vegnì foeura di medegh-cerusegh.
San Rafael del Río
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Saint-André (FR-66)
Saint-André l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Argelès-sur-Mer, del circondàre (arrondissement) de Céret e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 13 méter a 'na altèsa màsima de 77 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-André l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tapfheim
Tapfheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Donau-Ries. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 44.46 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Tapfheim el se tróa a 'na altèsa de 415 méter sura 'l leèl del mar.
Orune
Orune l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Nuoro. El g'ha presapóch 3.029 abitàncc, 'na superfìce de 128 km² e 'na densità de 24 ab./km². El cunfìna coi cümü de Benetutti (SS), Bitti, Dorgali, Lula, Nule (SS), Nuoro.
Stazzion de Welwyn Garden City
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
La Bréole
La Bréole l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Lauzet-Ubaye, del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 39.66 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 650 méter a 'na altèsa màsima de 1590  méter s.l.m.
10NES
Storia
El Famicom del 1983 per el mercaa giappones a l'era senza nissun blocch: Gh'eren donca sia di gioeugh de la Nintendo. sia di gioeugh di alter produttor, sia con sia senza licenza. Però, cont la sortida in del 1985 in sul mercaa american la Nintendo la voreva evità la situazion de l'Atari 2600, pien de gioeugh de scarsa qualità che han menaa a la crisi del 1983: A l'è staa donca necessari on sistema de blocch per permett a la Nintendo de controllà i gioeugh.
De facc on produttor el mandava a la Nintendo el gioeugh, lor el metteven in d'ona cartoccia protegiuda e 'l revendeven al produttor. I limit eren de 5 gioeugh l'ann, e on gioeugh el podeva minga sortì per di alter piattaform prima de 2 agn.
El sistema a l'era dividuu in area NTCS e PAL-A (Regn Unii, Italia e Australia) e PAL-B per el rest d'Europa.
Hacking
Ona quaj società l'ha provaa a violà el sistema per crompà no la licenza o per publegà pussee gioeugh de quej che la voreva la Nintendo. On quaj sistema el mandava 'na tension negativa per bloccà el chip, on quaj alter el domandava de mett 'na cartoccia originala per doperà el sò chip in d'on adattator.
La Tengen, sussidiaria de Atari, l'ha faa proppi on clon del chip, forsi anca cont di progett ciappaa de manera fraudolenta de l'offizi brevett, cont ona falsa causa. 'Sto chip l'ha menaa anca a 'na causa legala in tra Tengen e Nintendo: A la fin Nintendo l'ha vinciuu in su la part de la comunicazion in tra console e chip ma minga in sul rest, donca Tengen l'ha poduu doperà i sò chip ma Nintendo l'ha poduu giornà el sistema per blocàll.
Alt Àneu
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
10NES
Hacking
Dopo del 2000 a l'è staa descovert che l'era assee tajà vun di pieditt del chip per disabilità la protezion in tra i varij PAL e in tra NTSC e PAL.
San-Gavino-di-Fiumorbo
San-Gavino-di-Fiumorbo l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Prunelli-di-Fiumorbo, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.17 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 225 méter a 'na altèsa 1981 méter s.l.m.
Seeon-Seebruck
Seeon-Seebruck l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Traunstein. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 47.92 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Seeon-Seebruck el se tróa a 'na altèsa de 537 méter sura 'l leèl del mar.
Ilsfeld
El cümü de Ilsfeld el se tróa a 'na altèsa de 240 méter sura 'l leèl del mar.
Gerlosberg
Gerlosberg l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Schwaz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Saint-Alban-des-Villards
Saint-Alban-des-Villards l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Chambre, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 667 méter a 'na altèsa màsima de 2727 méter s.l.m.
Gerlosberg
El sò codes statistegh l'è 70913.
Guitiriz
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
Sentier (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 3 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Stazion de Campolongo Maggiore
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Sistemi Territoriali, in contratt de servizzi cont la Region Veneto.
Bundesstraße 103
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr e Brandebùrgo.
Villeneuve (FR-01)
Villeneuve l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Trivier-sur-Moignans, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.79 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 230 méter a 'na altèsa màsima de 287 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villeneuve l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tiborszállás
a l'è un comun del Distret de Mátészalka, cont una popolazzion de abitant.
1217
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Bulimia
La bulimia a l'è un desorden de l'alimentazion d'orijen nervosa.
I persone bulimege i maia fincora qe i ne pœl plu, d'una manera descontrollada e soratut i maia dei aliments de grand valor caloreg (donca i deventa grass fess).
La bulimia, ind un bell poo de cas la g’ha orijen dei nerv, o de olter fator come mal-vesser, problema fameiar.... e tuts qests fator qì i se soma e se ‘n perd ol controll: despœ de haver trait jo dei grande quantitaa de maiar, se tra su. La bulimia la comporta i medeme malatie qe l'anoressia, però i pœl rivar a vesser sossen grave, al someia qe se provoca ol gomit cond regolaritaa. La pœl menar a dei malformazion del stomeg, del fideg, a emorajie, canqer, e anca mort.
Ferrovia Avezzano-Roccasecca
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Avezzano e longa 79 km.
Verta del 1884, l'è in Abruzz e Lazzi e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
Boa Sr
Boa Sr l’è stàcia l’öltima persùna che l’ìa buna de parlà la lèngua Bo che l’éra parlada in del arcipélach di Andamane, in del gólf del Bengala, in India.
Boa Sr l’è mórta ol 26 de Zenér del 2010 a l’èta de 85 agn, dòpo ès iscampàda al Tsunami del 2004.
La lèngua Bo l’èra öna di 10 lèngue parlade dal pòpol Grancc Andamanés, pòpol che se pènsa l’abie abitàt chèste ìsole da piö de 65.000 agn; i éra 5.000 quando in del 1858 i è riàcc i Inglés; in del 2010 i n’éra restàcc dóma 52 e tra chès-ce Boa Sr.
"Da quando l’éra restàda desperlè a parlà ‘l Bo", l’à contàt sö ‘l lenguést Anvita Abbi, che l’la cognusìa de tace agn, "la se sentìa pròpe desperlé, dezà che la pödìa piö ciacolà con nisü”.
Coi lenguést la parlàa ach di tribù apröf a la sò: ‘n particolàr l’ìa confidàt che segónt lé i Jarawa, che i éra mia stai decimàcc, i éra "pròpe fortünàcc dezà che ìa pödìt restà in de la forèsta, bèi luntà da i colòni che i gh’à ‘n mà la gran part del teritòre di ìsole".
Per iscoltà la lèngua Bo
S’pöl scoltà la lèngua Bo e Boa Sr che la canta söl sito:
http://www.survival.it/notizie/5511
03 05
El 03 de masg a l'è un di de l'ann.
Ortueri
Ortueri l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Nuoro. El g'ha presapóch 1.437 abitàncc, 'na superfìce de 38 km² e 'na densità de 36,9 ab./km². El cunfìna coi cümü de Austis, Busachi (OR), Neoneli (OR), Samugheo (OR), Sorgono, Ula Tirso (OR).
Elm Park (metropolitana de Londra)
Elm Park  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Arlugn
Arlun (pronunciaa Arlugn localment; Arluno in Italian) l'è on comun de 10768 persònn situaa in de la Provincia de Milan gemellaa cont el paes de San Justo, in Argentina.
Manna
La manna o nebia a l’è una malatia di piante provocada di funsg de l'ordin di Pucciniales (conossud in precedenza come Uredinales)
Arlugn
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Arlugn l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Manna
A gh’è on numer stimad de 168 sgener e pressapoch 7,000 spece che insgeneren la manna, che de lor pussee de la metà i partegnen al sgener Puccinia. I fonsg reponsabil de la manna inn di agent responsabil di malatie di piante con diverse caratteristiche uneghe. A considerai come un grup, i fonsg de la manna inn diversi e interessen diversi tipi de piante. in ogni modo, per ogni specie gh'è una gamma piscinina di funsg responsabil e ona spece la po vesser minga tacada a di alter piante. De sorapù, la pupart di fonsg responsabil de la manna l'è minga facil a vesser coltivada in coltura pura.
Una specie in deperlee la podariss vesser bona de infetà do piante ospit diverse in fasi diverse del so ciclo de vita, e l’è bona de prodù fin a cinch diverse struture produttris di spor distint morfologicament e citologicament che inn la spermogonia, l’aecia, l’uredinia, la telia, e la basidia minzonade vuna adree a l'altra segonda i stadi de riproduzion Ogni tipo de spora a l’è molt specifica per l’ospit  e de solit l’è bona de infetà domà un tipo de pianta.