cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sutsilvan
Esempi de dialet del Votcent
In tschiart omm veva dus felgs. Et il pli giuven ha detg agli bab: "Bab, da a mi or la part della rauba che auda a mi!" et el ha partigiu or ad els la rauba. Paucs düs suenter, ha il fegl giuven rimnau ensembel tutt, et es ius enten ina tiara dalunsch, et lau ha el fatg ir sia rauba cun se surdar a schliats plischeers. E suenter ch'el veva veuschiu tutt, schi ei vengiu ina gronda fom enten quella tiara, et el ha entschiet a patir munconza. Et el ei ius et ha priu survetsch tier in vischin da quella tiara. Quel ha termess el sin sia meria a parchiarar ils portgs. El vess bugen empliu siu venter cun quel fretgs, ch'ils portgs migliavan, et ningin dava ad el de quels. Mo ius en sesez ha el detg: "Conts luvreers han buldonza da paun enten la casa de miu bab, e jeu mierel cheu della fom!" Jeu vi levar si, ir tier miu bab, e dir ad el ''Bab! Jeu hai fatg puccau encunter il Tschiel e cunter tai''. Jeu sundel buce vergonz de vegnir nomnaus pli tiu fegl; tegn mei sco in dils tees luvreers!". E levont si eis el ius tier siu bab. Mo cura ch'el fuva aunc dalunsch, ha siu bab viu el, e muentaus da compassiun, es el currius vi tier, ha priu el entuovn culiez e bîtschari el. Et il fegl ha detg ad el: "Bab! Jeu hai fatg puccau encunter il Tschiel e cunter tai, jeu sundel buce vergonz de vegnir nomnaus pli tiu fegl". Mo il bab ha detg als sees survients: "Portei gleiti neutier il pli bial vestgiu et tirei eun ad el, mettei in anni enten siu maun e calzeers enten sees peis! Mani neutier in vidé grass, e mazei el, sina quei che nus possien far in past de legria. Partgei quest miu fegl ei staus morts et ei pusspei vivs, el ei staus piars et vegniu anflau". Et els han entschiert a migliar. Ma il siu fegl vegl fuva sin il fons, e vegnient el datier della casa ha el udiu la musica e vuschs de legrìa. Et ha clomau in digls fumegls, et ha spiau tgei quai seigi?. Et quel ha detg ad el: "Tiu frar ei vegnius et tiu bab ha mazau in vadi grass, perquei ch'el ha survengiu el saun". Ma prendent el quai en mal leva, ir en casa [...]. Mo quel respondeva a siu bab schend: "Preign mira! Jeu surveschel a ti schon tonts onns, hai mai surpassau tiu cumond, et ti hás mai dau a mi in bucc, per far ir past cun mees amitgs. Mo suenter chia quest fegl, il qual ha spatischau sia rauba cun las pitaunas, ei vengius, sche has ti mazau in vidé grass". Mo el scheva agli: "Fegl! Ti eis adina cun mei, et tutt quel che jeu hai ei tiu. Ei convegnieva ussa da far in past e se legrar, perquei che quest tiu frar fuva morts, et ei vegniu vivs, fuva piars et ei vegniu anflau". Die Landessprachen der Schweiz, 1819, pag. 351-352
Montefalcone nel Sannio
Montefalcone nel Sannio l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 1.865 abitàncc, 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 58 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelmauro, Celenza sul Trigno (CH), Montemitro, Roccavivara, San Felice del Molise.
Marcia su Roma
La marcia su Roma a l'è stada 'na manifestazion fassista fada in tra el 28 e 'l 31 de ottober per ottegnì el poder. L'ha menaa a la fin del Governo Facta II e al principi del Governo Mussolini. A l'éra guidada de quatter gerarca: Emilio De Bono, Italo Balbo, Cesare Maria De Vecchi e Michele Bianchi, degià che 'l Benito Mussolini a l'éra a Milan, pront a scappà in Isvizzera se la fuss andada maa.
Vega de Santa María
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Železnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
El gh'ha el status de cità.
Enrico Crespi
Biografia
Restaa orfen de mader a ses agn, e de pader a noeuv, l'è staa fidaa a la zia Maria, che l'ha faa studiaa al coelegg di Salesian, poeu a Turin. L'è deventaa maester de disegn e pitura a Locarn. L'ha faa el soldaa a Cremona e Piasenza; quand che l'è tornaa a Bust, l'ha lavoraa 'me impiegaa in vari aziend. In del 1904 el s'è sposaa. In de la prima guerra mondiala l'ha combattuu in de la zona de Brentonegh, in Trentin. A on bell moment l'ha deciduu de scriv i sò poesii domà in lombard (bustocch); l'ha publicaa quatter volumm de poesii e l'ha scrivuu on rimari bustocch e la prima gramatega de 'sto dialett. In tra i sò vari ativitaa, l'ha fondaa la sociazzion coltural La Famiglia Bustocca. L'ha scrivuu anca 'na muggia de articoi in su la storia de la soa città.
On esempi de poesia
BASTEM (ciappada de 'Na fiamma e 'na canzon) Chi bastem cha sa senti dì da tanti, in d'un atu da füja, senz'intenzion da vuè ufendi Signui, Madona o Santi, par men hin segn da poca educazion. Ma candu a vedu da sti prufanazion, da sti caricatüi, inscì ripügnanti, cha hin véri insülti a nostra religion, e j calpestan misteri, i püsè santi, cha hin partu, a disu, d'animu parversu, che dümà bava in sü 'l pasagiu al lasa e che ogni dignità l'ha urmai già persu. Che hin pegiu, a disu, pegiu d'una pesta; parchè, se i prim hin di bastem cha pasa, chesti hin bastem sacrileghi cha resta...
Châteaubourg (FR-07)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.27 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 106 méter a 'na altèsa màsima de 444 méter s.l.m.
Stazion de Brondesbury Park
Brondesbury Park a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Musca (Rüssia)
600px|center
right|140px Musca (in rüss: Москва, trasliterasion Moskva; Maskva in bielurüss; Moskau in tudesch; Mosca in italian; Moscow in ingles; Moscou in frances; Moscú in spagnö; Μόσχα/Móscha in grech; Moskwa in pulach; Moscovo in purtughes) l'è la capital de la Rüssia, e anca 'l so center principal. La nassa ins'i spond dal fiüm Muscova (in rüss Moskva anca lü: de fat el fiüm el da el nom a la cità), e la gh'a un'area ad 878,7 chilometer quadraa. Musca l'è stata fundaa dal 1147, e l'è tacada ai pais de Babuškin, Kuncevo, Ljublino, Perovo, Tušino e (nel 1986) ad Solncevo. La fa 10.470.318 abitant (2008), e l'è la cità con püssee abitant in tüt l'Europa.
Tra el 1703 e 'l 1917 l'è stada minga la capital, sustitüida de San Pederburgh.
Aministraziun
'L sindich a l'è 'l Jurij Michajlovič Lužkov (del 1992).
Cità gemelaa
thumb|right|270px|El [[Cremlin]] Musca a l'è gemelada cun:
Tömörd
a l'è un comun del Distret de Kőszeg, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Paul-en-Cornillon
Saint-Paul-en-Cornillon l'è 'n cümü fransés de la regiù Auvergne-Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Firminy, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 1352 abitàncc, dato agiurnàt al 2014.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 422 méter a 'na altèsa màsima de 713 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Paul-en-Cornillon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Rifreddo
Rifreddo (en piemontés: Rifrèid) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 1.030 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 172 ab./km². El cunfìna coi cümü de Envie, Gambasca, Revello, Sanfront.
Bramberg am Wildkogel
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stefano Bandecchi
El Stefano Bandecchi (Livorno, 4 april del 1961) l'è un imprendidur italian.
Steven
Variant
In certi zonn (per esempi a Bressa) se dis anca Stefen.
Variant alteraa
In lombard a troeuvom la variant Stevenin.
Origin
El riva del gregh antigh Stéphanos, che 'l voeur dì "corona" e, donca, anca "incoronaa".
Poissonnière (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Savoillan
Savoillan l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Malaucène, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 489 méter a 'na altèsa màsima de 1387 méter s.l.m.
Psi (unitaa de misura)
miniatura|Un [[manometro con scala in psi (ross) e kPa (negher).]] El psi a l’è on’unitaa de misura inglesa de la pression e voeur dì  lir per pòllez quadràa (in lengua inglesa pound per square inch) o in manera pussée giusta pound-force per square inch. El sò simbol l’è psi, alter simboj dopràa hinn lbf/in², lbf/in², lbf/sq in , lbf/sq in.
Stráž nad Nežárkou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
El gh'ha el status de cità.
Stazzion de Lehnitz
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Tartonne
Tartonne l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barrême, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 44.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 879 méter a 'na altèsa màsima de 2  méter s.l.m.
Bortigiadas
Bortigiadas l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha, 'na superfìce de 76 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aggius, Perfugas, Santa Maria Coghinas, Tempio Pausania, Viddalba.
Stazion de Nuovo Salario
La Stazion de Nuovo Salario a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia.
Servizzi
Biliettaria
Martesana (territòri)
Con Martesana se intend la zòna geografiga situada a nòrd-est de Milan e che la comprend i comun milanes intorna al navili omònim.
Stòria
In passaa el termin l'indicava quella che numm incoeu a ciamom Brianza. El nòmm Martesana el nass in del Medioev Alt, tra el X e 'l XI secol, quand che la zòna l'ha ciappaa el nòmm de on castell che fòrsi giamò ai temp di Bizantin l'era el presidi fortificaa pussee important del territòri. L'è staa chesschì el nòmm doperaa per denominà vun di contad in di quai l'era spartii el Milanes.
I comun de la Martesana
Al dì d'incoeu la comprend i comun de Basian, Bellinzagh, Busser, Carugaa, Cassan su l'Adda, Cassina di Pecch, Cernusch sul Navili, Gessaa, Gorgonzoeula, Grezzagh, Inzagh, Liscaa, Masaa, Melz, Pessan con Bornagh, Pioltell, Pozz, Pozzoeu, Ròden, Segraa, Settara, Trescian, Trezz, Truccazzan, Vaver, Vignaa e Vimodron.
Val San Martin
La Val San Martin (Àl San Martì in bergamasch; Valle San Martino in italian) l'è ona val de la Lombardia, spartida trai provincc de Lecch e de Bergom.
Geografia
A dì la verità, se tratta pussee de on corridor natural che domà in part el gh'ha i caratteristigh de ona vallada vera. La val la se sviluppa de nord in sù la mancina orografiga del fiumm Adda, che 'l nass del ramm oriental del Lagh de Comm proppi arent a Vercuragh, ai port de la città de Lecch. La partiss donca de nord-ovest e la riva a sud-est: per la primma part adree al cors del fiumm, che poeu el ven bandonaa arent al confin trai duu provincc. Chì la vegn verament ona vall, strengiuda a sinistra del mont Albenza, che le separa de la Vall Imagna, e a destra del Mont Cant. Dopo avè traversaa el paes de Puntida, la val la se disperd in la piana de Almenn, arent ad Ambiver e Prezzaa.
Storia
I primm segn de la presenza umana hinn molto antigh, come se pò vedè di ritrovament a Erv (on tes'c de on Homo Sapiens) e a Somasca (on paesott del temp de l'Età del Bronz). El territori de la val, ai temp di Roman l'è staa traversaa de ona strada importanta che la ligava Bergom a Comm. I secol successiv gh'hann minga di event importantissim. La vall la ciappa el nomm de San Martin in onor de San Martin de Tours (on sant molto popolar in Lombardia) intorna al XIII secol. La vall l'è vegnuda pussee important al temp di signorii, perchè la se trovava in sul confin tra el Ducaa de Milan e la Repubbliga de Venezzia: per quest l'è passada despess sotta el domini de vun o de l'alter statt. L'union ministrativa de la vall l'è rivada cont el rivà del Napoleon prima e del Regn Lombard-Venet poeu: la se trovava tutta sotta la Provincia de Bergom. Inscì l'è restaa fina al 1992, quand che duu terz di comun de la vall hinn passaa a la noeuva Provincia de Lecch.
La gent
I gent de la vall parlen on dialett bergamasch con fort influenz lecches e brianzoeu. Foeura che la parrocchia de Puntida, tutt i alter ghe vann dedree al ritt ambrosian.
Lebensraum
miniatura|La mapa de quell che i nazista voleven 'me [[Gran Reich Todesch]] El Lebensraum (spazzi vital in todesch) a l'è un concet colonialista tipegh del nazzionalism todesch, che 'l pensa che la nazzion todesca la gh'habia de besogn de 'n spazzi vital intorna. Deventad popolar in di prim agn del 1900, a l'è stad in tra i pont principai del Septemberprogramm e del toeu part di todisch a la Gran Guerra, el Partid Nazista l'ha mitud al center del so programa, in quell che l'era ciamad el Generalplan Ost, che 'l prevedeva anca el menà tucc i slav de 'sti territori in Siberia o copài, vist che eren minga vist 'me di arian.
Ispirad anca del destin manifest, i nazista hann sostegnud i mire espansionisteghe di so liad di Potenze de l'Ass, compagne de l'Hakkō ichiu niponegh e del Spazio vitale italian.
Barbués
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Strada de prima class 23
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 145.418 km. La conliga Dráchov.
Veveyse (distret)
El Distret de Veveyse  (en todèsch: Bezirk Vivisbach; en fransés: District de la Veveyse) l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en Svìsera.
Endèl més de, la popolasiù del distrèt l'ìa de abitàncc.
El capolöch del distrèt l'è la citadìna de Châtel-Saint-Denis.
El distrèt l'è furmàt dei nöf cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:
Dynamic Host Configuration Protocol
El Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) l'è on protocoll de Red che 'l permett ai host de ciappà automaticament i sò dacc de configurazion.
Se pò descriv comé ona lista de IP liber che hinn daa ai client che voeuren connettès.
Tanacetum vulgare
Tanacetum vulgare L. l'è 'na piànta erbàcea perène de la famìa botànica de le Asteraceae,
Descrizione
L'è 'na piànta erbàcea perène che crès enfìna a 60 ÷ 120 ghèi de altèsa del teré. L'è 'n grant aromàtica, e l'è munìda de 'n rizòma che rèsta al pél del teré, ramificàt e lignùs. La g'ha dei gamp che stà sö bèi drìcc, con tàte fòie, striàcc, che che tènt a ramificà 'ndèla part piö alta.
Le fòie le g'ha 'l gambì lónch 5÷15 ghèi, altèrne, glàbre, con 15÷23 segmèncc penatopartìcc, seghetàcc sö l'òrlo; le fòie del gamp le ghe se 'nguàina dré e le prezènta endèla fàcia de l'envèrs dele ghiàndole picinìne.
Le 'nfiurescènse i è dei capulì a sò ólta reünìcc en curìmp, bèi empacàcc che vé sö ensìma ai gamp. I capulì i è bèi spès e spiatàcc conde fiùr töcc tübulùs de 'n culùr zalt dór de presapóch en ghèl 1 cm de diàmetro, a fùrma che somèa 'n piàt, condèn pedùncol bèl lónch.
I fiurilì periferich, en tùren a l'òrlo del capulì i è fiùr fèmina co la coròla corolla tridentada, envéce chèi en mès i è ermafrudìcc co la coròla a 5 décc. Le bràtee envolücràle i è lanceolàde-otüze e scariùze a l'òrlo, bèle tacàde giöna a l'ótra. I fiurés de zögn a setèmber.
I fröcc i è dei achéni lónch presapóch en pér 2 de milìmetri con 4 o 5 còste longitüdinài, piéne de ghiandulìne. El pàpo el g'ha 'na curunsìna solcàda en maniéra iregolàra.
Habitat
Chèsta piànta la crès dré ai fòs, endèi teré mìa cultiàcc, sö le spónde dei fiöm, endèle praterìe, e suradetöt endèi teré àcit e 'ndei mucc enfìna a 1.600 méter sùra el leèl del mar.
Riferimèncc
Sandro Pignatti, Flora d'Italia - 1982 Edagricole - Bologna Pietro Zangheri, Flora Italica. 1976 CEDAM - Padova Conti F., Abbate G., Alessandrini A., Blasi C., An annotated checklist of the Italian vascular flora - 2005 Palombi Editori, Roma.
Ieragh cont Oragh
Ieragh cont Oragh (nom ufizial in italian: Jerago con Orago) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 4 km² e 'na densità de 0 ab./km².. I duu center che formen el paes, che l'è situaa in de l'Alt Milanes, on temp eren duu comun indeperlor.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Ieragh cont Oragh l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Villadose
Villadose (en vèneto: Viładóxe) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Rovigo.
El cunfìna coi cümü de Adria, Ceregnano, Rovigo, San Martino di Venezze.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Villadose l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Trnová (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Biviers
Biviers l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Ismier, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Biviers l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Valdecasa
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Bizau
Bizau l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80206.
Luzzogn
Luzzogn (parnonzia local: [ly'tsøɲ]; italian: Luzzogno) l'è ona frazion del comun verbanes de Strona. El paes el se troeuva dent a la Val Strona, sora el centro comunal. A l'è staa on comun indeperlù fina al 1928, e anmò adess a l'è 'l paes pussee abitaa de la vall.
Uraiújfalu
a l'è un comun del Distret de Sárvár, cont una popolazzion de abitant.
Philippsburg
Philippsburg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Karlsruhe. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 50.56 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Philippsburg la se tróa a 'na altèsa de 100 méter sura 'l leèl del mar.
Šárovcova Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Montecilfone
Montecilfone (Munxhufuni 'n arbëreshë) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 1.588 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 72 ab./km². El cunfìna coi cümü de Guglionesi, Montenero di Bisaccia, Palata.
Monsceran
El Monsceran (prononzia a Ornavass: [munʃa'raŋ] ; italian: Monte Cerano) a l'è ona scima di Alp Peninn. A l'è volt 1701 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva strengiuu in tra la Val Corcera (comun de Casal) e la Val Strona (comun de Loreja).
Bundesstraße 299
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baviera.
Saint-Bauzile (FR-48)
Saint-Bauzile l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mende-Sud, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.33 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 687 méter a 'na altèsa màsima de 1110 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Bauzile l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Giovann Paol II Sforza de Carevasg
El Giovann Paol II Sforza de Carevasg (Milan, ... - Vigevan, 1630) a l'è staa on nòbel milanes, marches de Carevasg del 1622 al 1630.
Biografia
Fioeu del Muzio II e de la Felice Orsina Peretti Damasceni, el va al trono a la mort del pader in del 1622. El se dedica subit a la politega del Ducaa de Milan tant de deventà decurion e poeu cavalier del Toson d'Or per man del Re de Spagna, de che l'era consiliee.
El moeur a Vigevan in del 1630 e 'l fioeu Muzio III el ghe succed. La fioeula Olimpia, inveci, la se marida cont el Ferdinand I Gonzaga e la deventa marchesa de Castiglion.
Place Monge (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Mackenzie
Ul Mackenzie l'è un fiümm del Canada. Al nass dal Great Slave Lake, in de la pruvincia de l'Alberta, e al curr per 1.738 km inver ul Maar Glacjaal Artich. Sa sa cunsídera però ul püssee lünch dii sò dü broch surgentífer, i fiümm Peace e Finlay, tütt ul sistema al vègn a vèss lünch 4.241 km e al diventa ul seguunt in tüta l'America del Nòort. Ul sò basin imbrìfer al sa slarga per 1.805.000 chilòmeter quader. Ul fiümm generalmeent al sa gera in utuber; ul giazz al sa desléngua inver ul mees de macc, e in inveern ul fiümm l'è duperaa cumè strada.
Place Monge (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Stazzion de Oranienburg
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Sologn
Sologn (prononzia local: [su'loɲ]; italian: Sologno) a l'è vuna di dò frazzion del comun noares de Caltignaga. El paes el se troeuva a nord del center comunal, in su la strada che la mena a Alzaa (frazzion de Mom). A l'è staa on comun indipendent fina al 1928.
Legenda de San Bassian
Descovert in di prim del '900, l'è stad publegad in del 1938 del prelad Giuseppe Amici e 'l cunta su propi de la storia del San Bassian e de la legenda del miracol di caciator.
Warmensteinach
Warmensteinach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bayreuth. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.53 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Warmensteinach el se tróa a 'na altèsa de 628 méter sura 'l leèl del mar.
Vadillo de la Sierra
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Fionia
Fionia (danes: Fyn; todesch: Fünen; ingles: Funen; bass todesch: Funnen; frances: Fionie) l'è on'isola de la Danimarca, la segonda pussee granda dopo la Selandia. La se troeuva a ovest de la Selandia e a est del Jutland. La città pussee granda l'è Odense. Alter città important a hinn Kerteminde, Nyborg, Svendborg, Faaborg, Assens, Middelfart e Bogense. L'isola a l'è dent a la region de la Danimarca meridional (Syddanmark). A sud de Fionia a gh'è l'isolott de Tåsinge.
Revello
Revello (en piemontés: Revel) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 4.198 abitàncc, 'na superfìce de 53 km² e 'na densità de 79 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barge, Brondello, Cardè, Castellar, Envie, Gambasca, Martiniana Po, Pagno, Rifreddo, Saluzzo.
Modem
miniatura|drita|Modem analogegh a 56Kbps El modem (modulator-demodulator) l'è on apparecc doperaa in telecomunicazion per convertì on segnal analogegh in vun digital e vice versa, e donca per fà comunicà di dispositiv digitai in su 'na red telefonega. L'è doperaa in la pupart di connession internet, tipicament insemma a on router e l'è anca 'na componenta fondamental di fax.
Gh'è in gir anca di modem ciamaa softmodem, che in pratega hinn di sched audio che doperen on software il sul PC per fà la modulazion e la demodulazion.
Saint-Alban-les-Eaux
Saint-Alban-les-Eaux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Haon-le-Châtel, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
Barbuñales
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Alban-les-Eaux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Stazion de Ponte Galeria
La Stazion de Ponte Galeria a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia ferrovia Tirrenica.
Saint-Alban-les-Eaux
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 791 méter söl leèl del mar.
Stazion de Ponte Galeria
Servizzi
Biliettaria
Saint-Alban-les-Eaux
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Alban-les-Eaux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Stazion de Ponte Galeria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Berndorf bei Salzburg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Češov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Carlo Azimonti
El Carlo Azimonti (Bust Grand, marz del 1888 - Bust Grand, marz del 1958) l'è staa on giornalista, politegh e poeta lombard.
Vita
Nassuu de ona fameja de paisan, el s'è vesinaa al penser politegh socialista, anca per via di sò esperienz de vita: l'ha taccaa a lavorà in fabrega a vundes agn, e a quattordes agn l'ha tolt part al sò primm sciopero. L'ha faa anca el sindacalista, e in del 1906, per podè sbassà i or lavorativ a des, l'è staa bon de organizà on sciopero de vintmilla personn, minga domà a Bust, ma anca a Milan e Monscia. Anca se l'è riussii in del sò obietiv, l'ha perduu el sò lavorà. Alora l'ha taccaa su a fà el giornalista.
In del 1914, a 26 agn, l'è staa eleggiuu sindegh de Bust, e inscì l'è deventaa el primm citadin pussee gioven de tutt el Paes. Come sindegh, l'ha organizaa vari ent de assistenza.
In del 1922 l'è staa scasciaa via di fascista, anca se finna al 1924 al gh'ha lavoraa con la CGdL.
L'è staa nominaa comissari prefettizzi el duu de settember del 1943, ma dopo on para de mes l'è staa mandaa via di autorità fascista. Dopo on quai mes l'è tornaa a fà el comissari, e l'è staa inscì fina al 25 de april del 1945.
In del 1957, on ann prima de morì, l'è staa nominaa citadin benemerit.
Oeuvera
L'Azimonti el s'è curaa de tegnì viva la coltura bustocca, e per 'sta reson l'ha publicaa ona muggia de oeuver dedicaa a la lengua e ai tradizzion del sò paes. L'è lu che l'ha publicaa el primm dizzionari bustocch, oltra che ona serie de liber dedicaa a la cusina, ai tradizzion popolar e a la storia social de Bust. Inoltra l'è staa anca autor de poesii e "panzanegh".
Messich (stat federal)
El Messich (nom ufizial in spagnö: Estado de México) a l'è vün di 31 stat federai del paes umonim. La sua capital l'è Toluca de Lerdo. In 'stu stat se tröven alter 124 cumün e ghe viv püssee de trides miliun d'abitant.
Arbigny
Arbigny l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Pont-de-Vaux, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.47 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 169 méter a 'na altèsa màsima de 214 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Arbigny l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mós (Crèma)
Con la paròla Mós (an italià: il Moso) sa parla di teré che i sa tróa a séra da Crèma
Stòria
I teré dal Mós i è prufund 4 méter rispèt a la campàgna e 'na ólta i era pié d'aqua stagna. I era i funtanìi che gh'era sura a purtà l'aqua mentre sóta gh'era l'Aqua Rósa e al Cresmére a purtàla ià.
Al nóm al derìa dal tudèsch "mos", che ól dì aqua stagna. Nüsü i ga sügat sti teré, gnà i fracc, gnà la Republica da Venesia: ansi, la Republica la urìa pròpe mia, perchè isé gh'era 'na difésa per la cità da Crèma.
Apena 'n dal vòtcént i ga cuminciàt a tirà fóra la turba e dòpo i ga facc só al Canàl Marsà che 'l ga sügat sö töta l'aqua.
Isé i ga facc sö da le casìne, 'na scóla e 'na césa 'ntitulada a Santa Caterina (che ancó l'è seràda sö).
Ancó
Gh'è dele casìne che le brigùla zó, ma töta chèsta area l' pròpe bèla per i fós che gh'è e per al Canàl Marsà che la traèrsa. Visì al canàl i ga facc pò 'na strada apòsta per le biciclète.
I vól fà an parch
Sö le rìe di fòs che amò da le piànte e di animài che da sòlet i stà apéna 'ndu gh'è l'aqua stagna; i è particular e per chèsto sa pénsa da fà 'n parch; al sarès 'n di cümü da Bagnól, Crèma, Cremusà, Palàs, Trescùr e Vaià.
Umbrianèl
Visì a Umbrià gh'è la Casina Umbrianèl; l'è na casìna particular, facia sö co stile e ben urganizada per 'l laurà e per staga déte. 'Na ólta gh'era pò 'n viàl che partìa ché e l'riàa fin a Umbrià, ma adès al gh'è pö. Adès a Umbrianel i ga fà déte le fèste e gh'è pò 'n teré per al golf.
Bandera del Brasil
La Bandera del Brasil l'è nassuda el 15 de november del 1889 e la gh'ha on sfond verd cont on romb giald cont dent on circol cont scrivuu "Ordem e Progresso" e 27 stell, vuna per ogni Stat del Brasil.
Berchidda
Berchidda l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha, 'na superfìce de 202 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alà dei Sardi, Calangianus, Monti, Oschiri, Tempio Pausania.
At di Apostuj
Apostuj
La Parola del nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess in del nost parlà Insübregh del didincö.
Staňkov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Tanacetum siculum
Tanacetum siculum (Guss.) Strobl l'è 'na piànta erbàcea perène de la famìa botànica de le Asteraceae, endémica de la Sicìlia orientàla.
L'è 'na emicriptòfita scapùza, coi gamp che rìa a 30 a 90 ghèi del teré. La se 'nsomèa a Tanacetum vulgare, la l'è piö minüdìna; i capulì, de culùr zalt bèl cargàt, i g'ha fùrma campanulàda, i è larch 4÷5 mm e lónch presapoch 6 mm. L'invòlucro fiuràl l'è furmàt de squàme apéna apéna lanüginùze.
L'è 'na spéce piuniéra che rìa a colonizà le culàde de làa de formasiù recènta, doca el sò areàl l'è limitàt le còste de l'Etna.
Stà Margé
Stà Margé l'è ü bórgh picinì 'n del cümü de Dógn a i pé de Cat Ólt (1146 m) in de la Al de Dógn. Lé apröf gh'è Castegnù e La Ria. Öna ólta l'éra öna frasiù de Poscànt che l'fàa cümü desperlü.
Castegnù
300px|right|thumb|La cezìna de Castegnù del de fò 300px|right|thumb|La cezìna de Castegnù del de dét
Castegnù l'è ü bórgh de montàgna töt fài de cà de préda e l'è 'n del cümü de Dógn a i pé del Cat Ólt in de la Al de Dógn. Lé apröf gh'è Stà Margé e La Ria. Öna ólta l'éra öna frasiù de Poscànt, quando che chèsto 'l fàa cümü desperlü 'nfìna al 1928.
Per indà a Castegnù öna ólta riàcc a Poscànt se traèrsa fò la Piasa, se à sö amò ü tòch vèrs ol Cat Ólt e se rìa a ü cruzàl: a drécia gh'è La Ria e Stà Margé, a mansìna Castegnù.
Stà Margé
Ol nòm
Ol nòm de Sta Margé l'è ligàt a Margé (Maréa), fòrse 'l völ dì Santa Maréa.
Castegnù
Ol nòm
Ol nòm de Castegnù 'l gh'avrès de ègn da Castègna, dezà che i gh'è amò al dé de 'ncö tàte piànte de castègna e fò sùra Castegnù l'è 'l paìs di biligòcc e amò al dé de 'ncö tra i cà del paìs s'pöl vèt i secadùr 'dóe öna ólta s'fàa sö i biligocc.
La fèsta del paìs
Töcc i agn a Castegnù ol 15 de zenér, che l'è 'l dé de San Mauro, se té la Sagra di Biligòcc.
Dal 2011, a noèmber, se té ön ótra fèsta ciamàda "Sapori e Cultura a Castegnone di Poscante", gh'è i bancarèle in di stràde, s'vèt la zét del pòst a fà i laurà de öna ólta, in di cà del paìs s'pöl vèt come l'è che i éra i stàle de öna ólta, ma ach i cüzine e i stànse di cà de la zét de montàgna e pò gh'è formài, castègne, vì, vinbrülé e di óter mangià del post che i vé ofrìcc a töcc.
Mairan (Casalett)
Mairan (Mairano) l'è ona frazion del comun lodesan de Casalett. El paes el se troeuva arent al Lamber, a nord del centro comunal e al confin con la provincia de Milan (San Zenon).
Vasalja
a l'è un comun del Distret de Körmend, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Brondesbury
Brondesbury a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Séguret
<
Estadio Multiusos de San Lázaro
El Estadio Multiusos de San Lázaro l’è 'l stadi de pruprietà della SD Compostela, doperaa par i so inconter. L’è staa inauguraa el 24 de giügn del 1993 e l’è staa dedicaa a Vero Boquete.
Alabarda
L'alabarda a l'è 'n arma inastada a ponta cont ona lama de scure. Doperada de la fanteria finna al secol quell del 17, tant de vess l'arma distintiva di mercenari svizzer, de quell period a l'è deventada 'n arma tipega di guardij d'onor, i pussee famos incoeu hinn i Guardij Svizzer.
Strada de prima class 24
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 49.629 km. La conliga Veselí nad Lužnicí.
Heartbleed
miniatura|drita|El logo de la falla Heartbleed a l'è staa on bug de tipo buffer over-read che l'ha lassaa 'na vulnerabilità de sicurezza in del software OpenSSL, doperaa fiss per i comunicazion segur TLS.
Descoverta
El bug a l'è staa descovert el 1 de april del 2014 e publegada el 3 de april. La descoverta l'è stada praticament contemporanea in tra la Codenomicon e i laboratori del Google.
In quell dì el 17% di server segur, circa mezz milion, a l'era ciamaa vulnerabil.
Comportament
El protocoll heartbeat (battit del coeur) el permett de tegnì verta 'na connession segura verta senza renegoziàlla e donca cont on resparmià de resors. 'Sto protocoll el fonziona che el client el manda al server 'na stringa e la sò dimension, e se el server el respond con quella stringa a l'è attiv.
La vulnerabilità la rend disponibil on tocch arbitrari e scernuu de l'attaccant de la memoria del server, che 'l può avègh denter anca di ciav bon de danneggià la privatezza di comunicazion, finna a la ciav publega del server e che permetten on attacch man in the middle. Anca i tecnegh de protezion avarien domà sbassaa i dagn, e avarien permittuu de fà on man in the middle dal moment de l'attacch, che però in la pupart di cas el serviss a nagott.
Esempi pratich
On us legittim del servizzi al saria staa:
L'us illegittim inveci el cuntava in sul fatt che in cas de differenza in tra la longhezza real de la stringa e quella deciarada l'avaria mandaa ona stringa equivalenta. Donca:
Ciarament in 'sti 496 caratter ghe pò vess di dacc sensibij.
Reazion
I espert, per via de la gravità de la falla e di possibilità de utilizz, l'han definii senza problema "catastrofica".
El Tor Project l'ha consijaa a quej cont di esigenz specifegh de riservatezza de doperà no Internet in quej dì.
Otto d'Asburgh-Lorena
thumb|right|300px|Otto d'Asburgh-Lorena in del 2004 Otto d'Asburgh-Lorena (nomm intregh in todesch: Franz Josef Otto Robert Maria Anton Karl Max Heinrich Sixtus Xaver Felix Renatus Ludwig Gaetan Pius Ignatius von Habsburg-Lothringen; Reichenau an der Rax, 20 de november del 1912 - Pöcking, 4 de luj del 2011) a l'è staa on nobil austro-todesch, capp de la Cà d'Asburgh-Lorena (cioè quella di imperador de l'Austria-Ungheria) del 1922 al 2007, ann in del qual a l'ha abdicaa in favor del fioeu Carlo. A nivell storigh, a l'è staa, cont i sò 85 ann, el capp de Statt titolar (cioè domà de nomm) col governo pussee longh de la storia.
L'è staa el fioeu de l'ultim imperador austriegh, Carlo, e de la soa miee Zita de Borbon-Parma.
El gh'aveva la cittadinanza austriega, todesca (el viveva e 'l lavorava in Baviera), ungheresa e croatta. El sò nomm offizial in Germania a l'era Otto von Habsburg, quell in Austria inveci Otto von Habsburg-Lothringen.
La vita
A l'è in del 1912 in Austria, e quand el gh'aveva quatter ann el sò pà l'è vegnuu imperador.
Ma dopo la fin de la Prima Guerra Mondial, l'Austria-Ungheria l'era crodada giò, inscì la famiglia imperial la gh'ha 'vuu de andà in esili a Madera, in Portogall. In del 1922 el Carlo I a l'è mort, donca el noeuv erede al trono austriegh (almanch a paroll) l'è diventaa proppi l'Otton. La Costituzion austriega l'eva devedaa ai Asburgh de vegnì denter al sò paes, menter l'Ungheria (che però l'era anmò on regn, cont on reggent ciamaa Miklós Horthy) l'era controllada di Leaa. Donca l'Otton l'ha studiaa in Belgi (Lovan), e intant el segutava a dì che lù l'era l'erede de l'Imperi austriegh.
Proppi per quest a l'è staa contrari a l'Anschluß, cioè l'annession de l'Austria a la Germania nazista in nomm de la lengua comun (el todesch). I nazista el seven, e donca voreven fàll presonee. Allora l'Otton e la soa famiglia hinn scappaa a Washington.
In del 1961 l'ha rinunciaa ai sò pretes per podè tornà in Austria. In seguit l'ha dii che l'è minga staa content de avè dovuu fà on tal sacrifizzi. In del 1966 l'è vegnuu anca cittadin austriegh.
De quell moment l'è entraa dent al mond de la politiga, col vegnì in del period 1979-1999 parlamentee europee col Partii Cattoligh Bavares (CSU). L'ha creaa vari fondazion e l'è staa attiv in de la diplomazia europea.
L'è mort in Baviera el 4 de luj del 2011.
Canal de Panama
El canal de Panama a l'è un canal artifiçal qe al taia in du l'istm de Panama; a l'è long 81,1 km (de Balboa su l'Atlanteg a Colon su l’Pacifeg), a l'è profond ind media 12 meter e a l'è larg de un massim de 250-300 m a un minim de 90-150 m. A l'è regulad da un sistema de sbarament qe al permet de superar el desnivell de 10 m intra i du Oceen qe al met in comunegazion.
Otto d'Asburgh-Lorena
I titol
Duranta la soa vita, vist che l'era el discendent di imperador austriegh, l'Otton de Asburgh-Lorena el gh'ha 'vuu quei titol nobiliee chì: Donca el saria staa Otton IV del Sacher Roman Imperi e Otton I d'Austria, Ungheria, Boemia e del Lombard-Venet.
Pessan con Bornagh
Pessan con Bornagh (Pessano con Bornago) l'è on comun brianzoeu de la Provincia de Milan che 'l cunta 0 abitant. Pessan l'è situada a nòrd-est de Milan, al confin de la Provincia de Monza e Brianza (comun de Caponagh) e vers el fiumm Adda. El comun, oltra ai duu centri principai (cioè Pessan e Bornagh, unii in del 1928), el cunta anca i frazion de Cassina Valera e de Cassina Canepa.
L'è staa pròppi chì che 'l Don Carlo Gnocchi l'ha faa sù el sò ospedal per i mutilatitt.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Pessan con Bornagh l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Malvaj
Malvaj (Malvaglio) l'è ona frazion del comun milanes de Robecchett cont Indun. El paes el se troeuva a sud del centro comunal, in su la strada che la mena a Cugionn. A l'è staa on comun indipendent fina al 1853, quand che l'è staa taccaa a Indun.
Rheinstetten
Rheinstetten l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Karlsruhe. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 32.31 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Paolo Maldini
300px|thumb|right|El Paolo Maldini in del 2008 Paolo Maldini (Milan, 26 giugn 1968), l'è on ex-giugador de ballon, difensor.
Rheinstetten
Rheinstetten la se tróa a 'na altèsa de 114 méter sura 'l leèl del mar.
Paolo Maldini
Biografia
L'è 'l fioeu de'l Cesare Maldini, on alter gran difensor de'l Milan. L'haa ligaa tutta la sò carrera al Milan, la squadra de la so città, indoe el giuga del 1978, quand che l'ha faa el primm provin. A l'è staa drovaa come terzin senister e come difensor central; anca se di volt l'haa giugaa anca come terzin dester. L'ha esordii in Serie A el 20 Genar 1985, contra l'Udinese, quand che'l gh'aveva domà sedes agn. L'è diventaa subit titular in de la squadra, e l'è staa ciamaa in de la nazional Under 21 giamò in del 1986; poeu l'ha esordii anca in de la nazional maggior in del 1988. Del 1997 l'è anca capitani del Milan, a causa del ritir de 'n alter grand defensor de la squadra: el Franco Baresi. El 16 febrar 2008 contra 'l Parma l'ha giugaa la millesima partida de la sò vitta; el 16 magg del 2009 l'ha giugaa la noeuvcentesima partida cont la maja del Milan e'l 31 magg 2009 l'ha giugaa la sò ultema partida, e quand che l'è andaa foeura del camp l'ha ricevuu 'na standing ovation de tutt el stadi.
Contestazion
Quand che l'haa giugaa la sò ultima partida al stadi Giuseppe Meazza tutt el stadi el s'è volzaa su a batt i man. Purtropp on quei tifos de la curva l'ha contestaa el Paolo, che quei agn primma l'aveva criticaa el comportament de la curva vers la squadra.
Palmarèss
El Paolo l'è un di giugador che l'ha vingiud pussee titoi in de la storia del folber.
Camillo Cima
El Camillo Cima (Milan, 8 de otober 1827 – Milan, 15 de marz 1908) a l'è stad on dramatorgh, ilustrador, scritor e pitor italian, ativ soratut in milanes.
Biografia
El Camillo el s'è lauread in architetura e dopo l'ha tacad a disegnà per di periodegh. In del 1856 el fonda, cont el Cletto Arrighi, el sgiornal umoristegh L'Uomo di Pietra, in del qual el publicava a pontade la Storia de Milan cont el pseudonim de "Pinzo". Lilinscì el publicava soratut osservazzion satireghe sora event o persone de la seconda metà del vot-cent. L'ha vendud el sgiornal in del 1859 per dervì la Cicala Politica, in pé fina al 1864.
In del 1863 el fonda l'Illustrazione Italiana e Il diavolo a quattro, in tra i prime riviste italiane ilustrade.
In del 1879 l'ha publegad El venter de Milan, el prim romanz cognossud in lengua lombarda.
Romanz
El Camillo Cima l'è stad el prim scritor a publicà on romanz in lombard, El venter de Milan, metud foeura in del 1879. El romanz el cunta su la storia d'amor desfortunada de la Peppinetta, ona tosa milanesa. Tuta intorna ai event, el romanz el parla de la vita de la cità, cont el fermàss soratut in del descriver i so personagg, i so negozzi e i so restorant, quell che se mangiava e che se cusinava.
Storie
In del 1896 publica in del so sgiornal L'Uomo di Pietra la Storia de Milan, in de la qual se parla de la vita de la cità e di so citadit.
Poesie
In del 1889 el publica, semper in su L'Uomo di Pietra, i Poesie Meneghine, ona catada di so poesie scrivude in tra el 1865 e 'l 1884.
Comedie
In de la so vita, el Cima l'ha scrivud circa trenta comedie in tra i quai:
Tamer
El Tamer o Tamor (['tamər] a Indemen; ['tamor] a Sonvigh; Monte Tamaro in italian) a l'è ona scima di Prealp Luganes. A l'è volt 1.961 meter sora el nivell del mar, e 'l se troeuva in del Canton Tesin, a sud-ovest del pass del Monscender.
Camillo Cima
Comedie
In lombard In italian
La Ria
La Ria l'è ü bórgh picinì 'n del cümü de Dógn a i pé de Cat Ólt (1146 m) in de la Al de Dógn. Lé apröf gh'è Castegnù e Stà Margé. Öna ólta l'éra öna frasiù de Poscànt che l'fàa cümü desperlü.
Per rià a La Ria öna ólt riàcc a Poscànt, se traèrsa fò la Piasa, se à sö amò ü tòch vèrs ol Cat Ólt e se ria a ü crusàl: a drécia gh'è La Ria e Stà Margé, a mansina Castegnù.
Doren
Doren l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80210.
Villamarzana
Villamarzana (en vèneto: Viłamarzana) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Rovigo.
El cunfìna coi cümü de Arquà Polesine, Costa di Rovigo, Frassinelle Polesine, Fratta Polesine, Pincara.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Villamarzana l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Châteauneuf-de-Vernoux
Châteauneuf-de-Vernoux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vernoux-en-Vivarais, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 555 méter a 'na altèsa màsima de 949 méter s.l.m.
Racconigi
Racconigi (en piemontés: Racunis) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 9.804 abitàncc, 'na superfìce de 48 km² e 'na densità de 204 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caramagna Piemonte, Carmagnola (TO), Casalgrasso, Cavallerleone, Cavallermaggiore, Lombriasco (TO), Murello, Polonghera, Sommariva del Bosco.
Fidegh
El fidegh l'è ona gianda extramural anficrina. La se troeuva sota al diaframma (in de l'ipocondri dester) e arent al colon e al stomegh. A l'è la gianda pussee grossa in del corp uman. El pesa pu o manch on chil. La gh'ha on roeul bell important in del metabolism e la fa tutta 'na serie de process: in tra de lor a gh'è el maganizament del glicogen, la sintesi di proteinn del plasma e la rimozion de sostanz tossegh del sangh. El produs anca la fel (che la serviss a l'escrezion di sostanz de scart) e, in cas de splenectomia, el pò avèggh anca la fonzion de emocateresi inscambi de la nilza. A l'è important anca per la digestion di grass.
El nomm
La parolla fidegh l'è on'evoluzion del latin ficatum, d'usagg pussee popolar respett al pussee classegh iecur. El termen l'è doperaa in quasi tutt i lengov romanz (italian fegato, frances foie, catalan fetge, portoghes fígado, spagnoeu hígado, asturian fégadu, aragones figado, romen ficat, venezian figà, forlan fiât, ladin fié, sardegnoeul ficadu, ligur figæto, piemontes fìdich, napoletan feteco). In romancc, inscambi, se dopera la parolla dir. El nomm grech hépar el vegn doperaa per i mai e i agettiv relativ al fidegh (epatite, epategh e via inscì).
Roberto Rampi
El Roberto Rampi (Meraa, 17 de setember 1977) a l'è un politegh italian. De lavorà in principi consulent informategh e poeu operator coltural, a l'è member del Partid Democrategh e anca del Partid Radical Transnazzional e Transpartid.
Del 1997 al 2006 a l'è stad consejer comunal a Vimercaa e del 2006 al 2013 vizesindegh con la delega a la coltura, del 2013 a l'è in Parlament, a la Cambra di Deputad fina al 2018 e al Senad de la Republega del 2018 al dì d'incoeu.
Saint-Bonnet-de-Chirac
Saint-Bonnet-de-Chirac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Marvejols, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.68 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 579 méter a 'na altèsa màsima de 960 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Bonnet-de-Chirac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tachlovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Bizonnes
Bizonnes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de de Grand-Lemps, del circondàre (arrondissement) de de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.04 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 529 méter a 'na altèsa màsima de 642 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bizonnes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Baélls
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Umbrías
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.