cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lodoìga
Stória
El nòm stès de "Lodoiga" el gh'è stat dat en chèsta época, la prìma atestasiù l'è del del 1799, e 'l vegnarès del nòm de Lodovica Fè d'Ostiani (1736-1814), poetèsa cunusìda 'ndèl ambiènt aristocràtich bresà.
El nòbil Carlo Girelli el g'ha dedicàt en sunèt en bresà, che par che l'ìes riàt a ìga 'na sèrta fàma popolàr, 'ndóche el celebràa come bóca de la erità. De chèl che se sà la funsiù de stàtua parlànt l'è stat atìf sura de töt endèl'época de Napuliù, tat che, prim de alùra, par che la gh'ìes gne 'n nòm.
Fanlo
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Lissagh
Lissagh (Lissago) a l'è ona frazion de la città de Vares. A 'l gh'ha ona popolazion de circa milla abitant e l'è situaa in de la zòna meridional de Vares: ghe se pò rivà col passà del riaa Luna dòpo Bobbiaa e Casben, o dòpo Calcinaa di Origon se se ven de Masnagh. Lissagh l'è staa on comun autònom insema a Calcinaa e 'l faseva part de la piev de Vares.
Autostrada A6 (Italia)
L'Autostrada A6  a l'è 'n autostrada italiana che l'è in Piemont e Liguria e verta del 1960 e gestida de Autostrada Torino - Savona. Longa 124.3 km, la conliga Turin e Savona.
Buttenwiesen
Buttenwiesen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dillingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 60.23 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Buttenwiesen el se tróa a 'na altèsa de 415 méter sura 'l leèl del mar.
Gutenberg-Stenzengreith
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de San Leonardo (San Giuseppe Vesuviano)
La Stazion de San Leonardo a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Grands Boulevards (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 8 e 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Camillo Golgi
Bartolomeo Camillo Emilio Golgi (Cùrten (BS), 7 de löi del 1843 – Pavia, 21 de zenér del 1926) l'è stat en scensiàt e dutùr italià.
Dòpo ìga ambiàt la sò cariéra come profesùr urdinàre de anatomìa a l'Üniversità de Siena, el g'ha svulgìt l'encàrech dópe profesùr de istologìa e patologìa generàl a l'Üniversità de Pavia.
Endèl 1906 el ciàpa 'l prémio Nobel. per i sò stüde sö la strütüra del sistéma nervùs.
Biografìa
El Camìlo Golgi l'è nasìt ai 7 de löi del 1843 a Cùrten, endèla àlta Val Camònega, (a chèi tép là 'n pruvìncia de Bèrghem, sóta 'l Régn Lombardo-Veneto), endóche sò pàder Lisànder (Alessandro), apéna leureàt, el s'ìa stabilìt per ezercità come dutùr. Ché, 'l Camìlo 'l g'ha frequentàt la scöle primàrie e l'è restàt per quìndez'agn. Al stès tép el stüdìaa pò a Édol e pò a Lùer, endóche 'l g'ha frequentàt el ginàzio 'n colégio al Cunvìt Municipàl.
Dòpo 'l g'ha stüdiàt midizìna a l'üniversità de Pavia, endóche 'l s'è laureàt endèl an 1865. El g'ha lauràt per en pó endèla clìnica psichiàtrica del Cesare Lombroso, ma prèst el g'ha ambiàt a 'nteresàs a la istologìa. Endèl 1872 el g'ha cuminciàt a laurà endèl repàrt dei incüràbii de l'öspedàl de Abbiategrasso. El g'ha ezercitàt come profesùr de anatumìa a le üniversità de Türì e Siena e come titolàr de la càtedra de istologìa de Pavía, de la quàl el deentarà apò decano de la Facoltà de Midizìna e retùr.
Endèl 1876, dòpo de éser turnàt a l'üniversità de Pavia, l'è nat an nacca stüdià le cèlule nervùze, e 'ol g'ha troàt le pröe che ezìste 'na rét iregolàra de fibritìne, büzilìne e granilì, che en sò unùr sarès stat ciamàda aparàt del Golgi e che 'l ezèrcita 'na funsiù esensiàla endèle operasiù celulàre come la custrusiù de la la membrana, l'emafazinamènt dei lípidi e de le proteíne o 'l traspórt de partezèle de lóns de la membràna plasmática.
'Ntra 'l 1885 e 'l 1893 el s'è dedicàt a stüdià la malària, e l'è riàt a dei rezültàcc isé gràncc come la distinsiù 'ntra le féer malàriche tersàna e quartàna, come proocàde de dò spéci diferènt de 'n stès protozoo parasìta ciamàt Plasmodium, isé come l'identificasiù del cùlpo de féer come uriginàt de la liberasiù de spóre del Plasmodium endèl sanch.
Endèl 1906 a Golgi gh'è stat asegnàt el Prémio Nobel de Midizìna ensèma col Santiago Ramón y Cajal (1852-1934) per i sò stüde sùra la strütüra del sistéma nervùs.
El Camìlo Golgi l'è mort a Pavia, endèl més de zenér del 1926.
Champagnier
Champagnier l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vizille, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 239 méter a 'na altèsa màsima de 516 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Champagnier l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Écs
a l'è un comun del Distret de Pannonhalma, cont una popolazzion de abitant.
Žytomyr
a l'è un comun de l'Ucraina, capital de l'Oblast de Žytomyr.
Strada de prima class 45
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 49.577 km. La conliga Horní Loděnice.
Stazzion de Alt-Reinickendorf
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Aegukga
Aegukga a l'è l'inn nazzional doperad in Curea del Süd, componud del Ahn Eak-tai e col test scrivud del Yun Chi-ho.
Cugy (CH-FR)
Cugy a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.91 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Cugy al se tröva a una altitüden de 475 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bussy, Fétigny, Les Montets, Ménières, Payerne (VD).
Miletín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
El gh'ha el status de cità.
Artigues (FR-83)
Artigues l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rians, del circondàre (arrondissement) de Brignoles e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.85 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 351 méter a 'na altèsa màsima de 641 méter s.l.m.
Dívčí Kopy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Bundesstraße 403
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia e Nord Reno-Westfalia.
Marmond
Morimond (Marmond in del dialett del loeugh; Morimondo in Italian) l'è on comun de la Provincia de Milan. Ghe viven 0 abitant. Morimond la se troeuva a sud de Milan, al confin con la Provincia de Pavia (comun de Casoraa Primm e de Vigeven), in su la sponda de dritta del fiumm Tisin.
Stòria
De l'epoca romana vegnen testimonianz de insediament coloniai in l'area del comun d'incoeu. On quai topònim di frazion el regòrda la presenza di Longobard. La stòria successiva de Morimond l'è tutta intorna a quella de l'adia omònima e di mònegh cistercens che gh'hinn vivuu. Quella relazion chì l'è testimoniada anca del stemma comunal, che 'l rappresenta in la banda de sora ona mitra, segn del poder religios, el baston pastoral, vist che l'abaa prior el gh'eva dignità vescovil e ona spada, simbol del poder civil-giudiziari. In del XV secol de fatt la badia l'è diventada ona commenda. In la banda de sòtta del stemma el se troeuva on mappamond con sora ona cros, alter simbol de domini religios.
La fondazion de la prima gesa l'è del 1134, quand che i primm mònegh hinn rivaa del sitt de Morimond, arent a Digion. I fraa hann bonificaa l'area arent al Tisin, gh'hann faa su di canai d'irrigazion e hann trasformaa el territòri in d'ona zòna agricola fertil. In del 1182 l'è scominciada la costruzion de la gesa del dì d'incoeu.
In del 1798, quand che l'è rivaa el Napoleon I, el monastee l'è staa soppress e 'l patrimòni coltural l'è andaa dispers. Al dì d'incoeu, grazie al suppòrt de la comunità local, l'attività religiosa e comunal de la badia l'è refiorida.
Anca al dì d'incoeu el patròn del comun l'è 'l San Bernard de Ciaravall, el fondador de l'ordin cistercens.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Marmond l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Ca Mau
Ca Mau a l'è una cità in del süd del Vietnam. Al gh'ha 202,650 [abitant. A l'è la capital de la pruincia de Ca Mau.
Tragacete
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
L'Abidjanaise
L'Abidjanaise a l'è l'inn nazzional doperad in, componud del Pierre-Marie Coty e Pierre Michel Pango e col test scrivud del Pierre-Marie Coty.
Střítež (Třebíč)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Teorema de Rolle
thumb|Vision grafega del teorema El teorema de Rolle el dis che in d'ona fonzion che l'è continova in d'on intervall saraa e limitaa e derivabila in quell intervall lì, con la possibilità che i estemm sien foeura, e se la fonzion in di estremm la gh'ha el midemm valor el gh'è de sigur almen on pont indova che la derivada de la fonzion la deventa zero.
Ellwangen
Ellwangen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 127.45 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Ellwangen la se tróa a 'na altèsa de 440 méter sura 'l leèl del mar.
Salobral
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Vigonovo
Vigonovo (en vèneto: Vigonovo) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Venésia. El g'ha presapóch 8.055 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 671 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fossò, Noventa Padovana (PD), Padova (PD), Sant'Angelo di Piove di Sacco (PD), Saonara (PD), Stra.
Mollis
Mollis a l'è un cumün svizzer del Canton Glarona. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 21.83 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Mollis al se tröva a una altitüden de 433 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ennenda, Filzbach, Näfels, Netstal, Niederurnen, Oberurnen, Weesen (SG).
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Fiscal
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Bojano
Bojano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 8.800 abitàncc, 'na superfìce de 49 km² e 'na densità de 170 ab./km². El cunfìna coi cümü de Colle d'Anchise, Macchiagodena (IS), San Gregorio Matese (CE), San Massimo, San Polo Matese, Sant'Elena Sannita (IS), Spinete.
Morosoeu
Morosoeu (Morosolo) a l'è ona frazion del comun varesòtt de Cas'ciagh. El paes el se troeuva in sul Lagh de Vares. Fina al 1929 Morosoeu a l'era on comun autònom, che in del period di piev el partegniva a la Piev de Vares. In del marz de quell ann lì el comun l'è staa spartii tra i comun de Vares e de Cas'ciagh: i frazion de Calcinaa del Pess, Gù, Gagg e Mostonaa hinn passaa al capploeugh de provincia, menter la sede del comun l'è passada a Cas'ciagh.
Gössendorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Neunkirchen am Brand
Neunkirchen am Brand l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Forchheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.37 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Neunkirchen am Brand el se tróa a 'na altèsa de 317 méter sura 'l leèl del mar.
Angela Merkel
La Angela Dorothea Kasner, cognossuda mej cont el nomm de Angela Merkel del nomm del sò primm marì (Amburgh, 17 de luj del 1954), l'è ona politega todesca. Cressuda in de la Germania de l'Est, l'ha taccaa su a fà politega giamò quand che l'era ona tosanetta, e intrattant l'ha studiaa e la s'è laureada. L'è stada ona portavos del primm governo minga comunista de la Germania de l'Est (l'ultem governo prima de la reunificazion). L'ha tolt part a l'Union Cristiana Democratega, de la qual a l'è vegnuda presidenta in del 2000. In del 2005 la s'è candidada ai elezion 'me primm minister, e l'ha governaa fina al 2009 in d'ona coalizion cont i socialdemocrategh. In del 2009 la s'è candidada ammò e l'ha vinciuu on'altra voeulta e infin a l'è restada cangelera fina al 8 de dicember 2021, quand che l'ha scernuu de retiràss de la politega e i elezion hinn vensgiuu de 'na coalizzion de sinistra, che la mett su 'me cangeler l'Olaf Scholz.
L'è stada vuna di personn pussee important de la politega europea e mondial. El giornal american Forbes Magazine l'ha dii che l'è la donna pussee potenta del mond. L'è vun di simboi de la renassida todesca dopp la reunificazion.
Saint-Maurice-de-Ventalon
Saint-Maurice-de-Ventalon l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Pont-de-Montvert, del circondàre (arrondissement) de Florac e del dipartimènt de la Lozère.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 38.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 640 méter a 'na altèsa màsima de 1493 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Maurice-de-Ventalon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Davide Van de Sfroos
El Davide Bernasconi (Monscia, vundes de magg del 1965), cognossuu cont el nomm d'art de Davide Van de Sfroos, l'è on cantautor e scritor lombard.
Biografia
L'è nassuu a Monscia el vundes de magg del 1965. L'ha abitaa in del rion de Triant (via Biancamano) fin'a ai quatter agn, quand che la fameja l'è andada a viv a Mezzegra, in sul Lagh de Comm, e indove 'l viv anca incoeu. La soa prima esperienza musicala l'è stada cont i Potage, on grupp che 'l faseva musega punk. Dopo 'n quai ann l'ha mettuu su on grupp, i De Sfroos, e l'ha taccaa a scriv i sò primm canzon in laghee insemma al sò amis Alessandro Giana. Quei canzon chì hinn staa mettuu in di sò primm produzion musicai: la cassetta Ciulandàri! (1992) e Viif (1994). Col cantà 'sti canzon hann scomenzaa a vess famos arent a Comm e in del Tesin. Dopo el terz album del 1995 (el primm CD) ciamaa Manicomi, el grupp el s'è dividuu. L'eva el 1998. In del 1997 el Davide l'ha publicaa el sò primm liber, Perdonato dalle lucertole, cont el nomm de Davide Bernasconi. L'è anca tornaa a fà musega con la Van de Sfroos Band. El primm disch de la band l'è vegnuu foeura in del 1999 e l'è staa ciamaa Brèva e Tivàn (i nomm di duu vent che boffen in sul Lari). Quell'oeuvera chì l'ha faa cognoss anca de la critega musical, tant l'è vera che l'ha anca vinciuu la Targa Tenco 'me artista emergent pussee bravo. In de l'istess temp l'ha publicaa anca Per una poma, on EP con trii canzon che cunten su in d'ona manera minga troppa seria i stori de l'Adamm e Eva, del Cain e Abel e del Noè.
In del 2000 el vegn foeura el sò segond liber, Capitan Slaff, che 'l gh'ha avuu anca on gran sucess a teater. In del 2001 el ved la lus E semm partii, vun di disch pussee cognossuu. In del 2002 l'ha vingiuu la Targa Tenco per el pussee bell album in dialett. Intra el 2003 e'l 2005 l'ha scrivuu alter duu liber: Le parole sognate dai pesci (I paroll che se insognen i pess) e Il mio nome è Herbert Fanucci (El mè nomm l'è Herbert Fanucci). In del 2005 l'ha publicaa el sò sest album Akuaduulza e l'ann dopo on DVD Ventanas, cunt i video di sò concert. In del 2008 el sortiss el disch Pica!, consideraa vun di sò album pussee bei. In del cors del 2009 el vegn foeura 40 pass, ona serie de registrazion e de esibizion per la RSI, con scià anca el DVD del concert al Filaforum de Sagh. El 2011 l'è on ann bell important: el Davide Van de Sfroos l'è invidaa al Festival de Sanremo, e lì el presenta la canzon Yanez, la prima canzon a vess cantada in lombard in tutta la storia del festival. Yanez la riess a rivà anca in di finalista e, a la fin de la competizion, la se piazza a la quarta posizion. De lì el vegn foeura on gran bell sucess per el Davide, che de lì a poch el publica l'album Yanez. A la fin de l'ann el ved la lus on Best of di sò canzon del 1999 fina al 2011.
I trii agn sucessiv hinn dedicaa ai tournée in gir per tutta l'Italia. In del 2013 el tacca cont el sò noeuv progett musical, compagnaa anca de on videoclip, ciamaa Terra & Acqua, che 'l vegnarà terminaa in del 2014 con la publicazion de on DVD. In del 2014 el vegn publicaa el disch noeuv, ciamaa Goga e magoga, preceduu del singol omonim. Infina in del 2021 l'è vegnuu foeura Maader Folk, cun dent anca un featuring cunt Zucchero Fornaciari (Oh Lord, vaarda gio)
Ligam de foeura
Sit ufizial del Davide Van De Sfroos El sit di sò fan
ISO 639-3
ISO 639-3 al è un standard internazinal da còdas da lenguagi. Al estend ul còdas alpha-3 in ISO 639-2 con l'ànem da covrí tücc i lenguacc cognüü. Inscí, al è un sura-insemma dal ISO 639-1 e di linguagi individüaj in ISO 639-2. La paart 2 apó la tö dent colezion da lenguagi, coura ca la part 3 le fa mia, inscí 639-3 al è mia un sura-insemma da 639-2.
Ásványráró
a l'è un comun del Distret de Mosonmagyaróvár, cont una popolazzion de abitant.
ISO 639-3
Ul sbozz da 2005-07-30 al cuntegn 7602 entrad. L'inventari di lenguv al è basaa sü trè funt: i lenguagi individüaj dal 639-2 i-è la basa, estendüda par linguagi mudern da la 15ma edizion dal Ethnologue e par varietaa stòrigh, lenguagi andegh e arteficiaj da la Linguist List.
Spazzi di còdas
Gia che ul còdas al è alfabétich da trè lètar, un límit da sura pal nümar da lench al pöl vess representaa par 26 × 26 × 26 = 17576. Dal mument che ISO 639-2 al definiss di còdas spesciaj (2), un rangh reservaa (520) e di còdas nomà-B (23), 545 còdas i pöl mia vess duvraa a la part 3. Dunca un límit da sura plüü bass al è 17576 - 545 = 17032. Ul límit da sura al vegn plüü bass anmò se vün al resta la culeziun da lenguagi definda in 639-2.
Macrolenguacc
Artícul principaal: macrolenguacc ISO 639.
Chestu chí al è un tentatif da tratá varietaa ch'i pöl vess linguisticament distint, ma ch'i è trataa pai locudür cuma dò furm dal medém lenguagi, e.g. in cas da diglòssia.
E.g.
Videe http://www.sil.org/iso639-3/macrolanguages.asp par la lista cumpleta
Lenguacc culettif
Vargün còdas ISO 639-2 ch'i è da manera cumüna duvraa par di lenguacc, i representa mia un particülar lenguagi o di lenguacc relaa (cuma i macrolenguagi da sura). I è cunsideraa lenguagi culetif e i è lassaa fö da ISO 639-3.
Lenguacc culetiif e i söö còdas ISO 639-2 i-è:
Stazion de San Giuseppe
La Stazion de San Giuseppe a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Milton Friedman
El Milton Friedman (Brooklyn, 31 de luj 1912 – San Francisco, 16 november 2006) l'è staa 'n economista american, principal esponent de la scoeula de Chicago e fondator del pensee monetarista, vincitor del Premi Nobel per l'Economia in del 1976.
L'è staa on consiliee del president american Ronald Reagan e de la prima ministra inglesa Margaret Thatcher e l'è staa 'n sostenitor del liber mercaa e di libertà de l'individov, tant de menà innanz 'na campàgna per toeu via la coscrizion in di Stat Unii e de vèss contrari a la guerra a la droga.
In tra i sò idej principai la gh'era la flat tax, l'imposta negativa e 'l voucher scoeula, de che l'éra on gran sostenitor per via de la soa contrarietà al monopoli de l'istruzion.
L'è staa criticaa per el sò rappòrt cont el Cile de l'Augusto Pinochet, che l'ha applicaa 'na part di sò politegh econòmegh, anca se lu l'ha negaa de avè avuu de rappòrt dirett cont el regimm.
Noble patria, tu hermosa bandera
Noble patria, tu hermosa bandera a l'è l'inn nazzional doperad in Costa Rica, componud del e col test scrivud del José María Figueres.
Licodia Eubea
Licodia Eubea l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Catania. El g'ha presapóch 3.141 abitàncc, 'na superfìce de 111 km² e 'na densità de 28 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caltagirone, Chiaramonte Gulfi (RG), Giarratana (RG), Grammichele, Mazzarrone, Mineo, Monterosso Almo (RG), Vizzini.
Dompierre (CH-FR)
El cumün de Dompierre al se tröva a una altitüden de 459 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Corcelles-près-Payerne (VD), Domdidier, Missy (VD), Russy.
Prospian
Prospian (Prospiano in Italian) a l'è l'uniga frazion del comun varesòtt de Gòrla Minor, in de la Val de l'Olòna. El paes a l'era staa on comun indipendent, che al temp di piev el partegniva a la Piev de Olgiaa. A Prospian a gh'è tri ges: voeuna l'è la gesa di sant patròn (San Nazar e San Cels), l'altra l'è de costruzion pussee recenta (1962), infin el santuari de la Madònna de l'Alber (ol santuari daa Madònna do Albar in del dialett del loeugh).
Markvartice (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Félines (FR-07)
Félines l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Serrières, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 160 méter a 'na altèsa màsima de 705 méter s.l.m.
Letera ai Ruman
Rumàn
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess in del nost parlà Insübregh del didincö.
Félix Faure (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 8 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Finningen
Finningen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dillingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 27.84 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Finningen el se tróa a 'na altèsa de 495 méter sura 'l leèl del mar.
Benji & Fede
miniatura|drita Benji & Fede l'è staa 'n duo musegal de Modena faa de Benjamin Mascolo (20 de giugn del 1993) e Federico Rossi (22 de febrar del 1994).
S'hinn cognossuu in sul web e han scominciaa a fà di cover in sul YouTube e s'hinn tegnuu in contatt cont el web, vist che 'l Benjamin l'era dré a studià in Australia. Han provaa ad andàgh dent al Festival de Sanrem Giovin del 2015, ma hinn staa mia scernuu. A quell del 2016 han sonaa in terza serada, dopo del sò success grazia ai social network.
Studnice (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Tresjuncos
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Baranello
Baranello l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 2.636 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 110 ab./km². El cunfìna coi cümü de Busso, Colle d'Anchise, Spinete, Vinchiaturo.
Stazzion de Südende
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Dvory nad Lužnicí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Battaja de Smolensk (1812)
La battaja de Smolensk l'è staa on sconter in tra i Frances e i Russ, che gh'è staa el 17 de agost del 1812. L'è stada la prima voeulta che i Frances s'hinn scontraa contra i Russ duranta l'invasion de la Russia voruda del Napoleon.
I armaa del general russ Barclay de Tolly e Bagration a s'eren giontaa insemma in de la città de Smolensk, e per quest la battaja l'è s'cioppada in mezz ai strad. A la fin i Russ hann perdii 14.000 omen contra i 10.000 di Frances, e 'l dì dopo hann lassaa la città, dopo avèlla fà brusà.
Halbenrain
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Fonz
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Rivilla de Barajas
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Autostrada A7 (Italia)
L'Autostrada A7  a l'è 'n autostrada italiana che l'è in Lombardia, Piemont e Liguria e verta del 1935 e gestida de Milano Serravalle - Milano Tangenziali e Autostrade per l'Italia. Longa 133.6 km, la conliga Milan e Genua.
Lijepa naša domovino
Lijepa naša domovino a l'è l'inn nazzional doperad in Cruazia, componud del Josip Runjanin e col test scrivud del Antun Mihanović.
Last.fm
right|thumb|100px
Last.fm l'è 'na ràdio sö internet e pò a 'n social network nasìt del sò sit zemèl "Audioscrobbler" endèl més de óst del 2005.
Árpás
a l'è un comun del Distret de Tét, cont una popolazzion de abitant.
Charkiv
a l'è un comun de l'Ucraina, capital de l'.
Champier
Champier l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Côte-Saint-André, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.43 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 470 méter a 'na altèsa màsima de 631 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Champier l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Héand
Saint-Héand l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Héand, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 467 méter a 'na altèsa màsima de 870 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Héand l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Agordo
Agordo (en vèneto belunés: Agort; en ladì: Égort) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 4.257 abitàncc, 'na superfìce de 23,67 km² e 'na densità de 179,84 ab./km². El cunfìna coi cümü de La Valle Agordina, Rivamonte Agordino, Taibon Agordino, Voltago Agordino, Zoldo Alto.
Dialett casalasch
El dialett casalasch, ciamaa anca dialett casalasch-viadanes, l'è on dialett de l'emilian, vun de quei che hinn ona via de mezz cont el Lombard, parlaa in de la Bassa tra Mantova e Cremona. In particolar, l'è parlaa a la Gissoeula, Martignana, Casalmaggior, Rivaroeu (in Provincia de Cremona), Sabbioneda, Viadana, Pomponesch e Doeusol.
El Casalasch el gh'ha influenz del Cremones, del Mantovan (del qual podom dì che l'è on sotta-dialett) e del Parmesan.
Esempi de lengua: el dialett de Viadana
Dónca a déghi ch'al témp dal pröm rè 'd Sìpro, da dòp che Gufré 'd Bügliòn al tòls Tèra Sànta, è sücès che 'na dàma 'd Guascógna l'è 'ndàda in pelegrinàs al Sepùlcar e, turnànd da 'd là e rivàda a Sìpro, l'è stàda dizunuràda da di pòrch birbón. E parchè an gh' valéva 'ngót arsantìrsan déntar d'lé, l'ha pansà bén d' farn'arciàm al rè. Ma quàich d'ön i g'ha dét ch'la furàva 'n büs ind l'àqua, parchè lö l'éra 'n òm d'stras e csé débul ch'l'an castigàva mìga sultànt i ofézi di àtar, ch'l'è giüstésia, ma tànti ch'i g'han fàva a lö al scurlìva li spàli, ch'l'è 'na vargógna; tant che, se mai qualch d'ön al gh'àva 'n crösi, a l'andàva a sfugàs adòs ad lö, e la smustasàva e la svargugnàva bén bén. Quand la santé cóst, la dòna, daspràda d'an truvàr sudisfasiòn, par cunsulàras dla sò pèna la 's fisé 'd spónzar cól vigliacòn 'd cól rè; e l'andé dadnàns a lö e la 'gh dés pianzènd: "An vègni mìnga, al mè siùr, a la tò prazènsa parchè mé m'aspèta 'na sodisfasiòn dl'oféza ch'i m'ha fat, ma 't préghi, par pudérla mandàr zò ch'at m'insègni cmöta 't fè a sufrìr cóli ch'ù savì ch'i 't fa a té, parchè csè imparand pòsa ànca mé sufrìr la mìa cum pasènsia, ch'l'è tant gròsa ch'al sa 'l Signùr, se 'l me pudès far, quant vulantéra am la scargarès ins li tò spàli, ch'i è csè bùni 'd purtàran tànti.     Al rè, che fén alùra l'éra stà 'na marmòta, cm'al s'füdés dasmisià, al cmansé a castigàr cum va l'inzüria fata a 'sta dòna, e da cól momènt l'è dvantà 'na vépra cóntra 'd cói ch'i fàva di afrùnt a l'unùr dla sò curùna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n288/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, de pag. 269-270]
Pretzfeld
Pretzfeld l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Forchheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 24.18 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Pretzfeld el se tróa a 'na altèsa de 293 méter sura 'l leèl del mar.
Bundesstraße 404
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia e Schleswig-Holstein.
Heubach
Heubach l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 25.81 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Heubach la se tróa a 'na altèsa de 466 méter sura 'l leèl del mar.
Rubidio
El rubìdio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Rb. El g'ha nömer atòmich 37, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de rubìdio el g'ha 37 prutù. El sò nòm el vé de la paròla latìna "rubidus" che völ dì rós scür.
250px|right|thumb|La fiàma viòla del rubìdio L'è 'n metàl alcalì mulzì de culùr bianch arzentàt e se 'l vé 'n contàt co l'ària el reagés e 'l ciàpa föch deperlü condena fiàma che tìra al viòla. La sò temperadüra de fuziù l'è 'ntùren ai 40°C, dóca póch de sùra de la temperadüra ambiènt.
L'è stat scuprìt de Robert Bunsen e Gustav Kirchhoff endel 1861, endel mineràl de lepidolite, per mès de 'n spetroscòpio. Enfìna ai agn vint del sècol XX el gh'ìa nesöna aplicasiù endel'indüstria e dòpo l'è stat dopràt apéna endela ricérca per i camp de la chìmica e de l'eletrònica.
Lengua giapponesa
El giappones l'è ona lengova parlada principalment in del Giapon.
Acquaviva Collecroce
Acquaviva Collecroce a l'è giü dèi tre cümü del Molise endóche se pàrla 'n dialèt de urìgen croàta.
Lengua giapponesa
Del punt de vista tipologich el giappones el gh'ha un bel poo de caratteristich di lengov agglutinant del tipo SOV, cont ona struttura "tema-comment" (compagna de chella del corean e del cines). Però per la presenza di element tipich di lengov flessiv di lengovist el ciamen el giapponese ona lengova "semi-agglutinanta".
Maienfeld
Maienfeld (en romàncio: Maiavilla) a l'è un cumün svizzer del distret de Landquart. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 32.34 km², e al se tröva a una altitüden de 504 meter sura al livel del mar.
El cumün de Maienfeld a l'è tacaa ai cumün de Bad Ragaz (SG), Balzers (LI), Fläsch, Igis, Jenins, Malans, Mastrils, Nenzing (AT-8), Schaan (LI), Seewis im Prättigau, Triesen (LI), Zizers.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Curiosità
L'è 'l post indue che l'eva ambientaa la storia de Heidi, el liber per pütei scrivüü de la Johanna Spyri.
Lískovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Uricc
Uricc (Origgio in Italian; Udrigium in Latin) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta 7207 abitant. El paes, situaa in del territòri de l'Alt Milanes, l'è traversaa del riaa Bozzent e 'l confina con la Provincia de Milan (comun de Scerr, Lainaa e Nervian). Oltra al center comunal a gh'è dò frazion, ciamaa Cassina Mus'ciòna e Cassina dal Bròcc. Uricc la condivid cont i comun de Ubòld e de Scerr on grand bosch del Cunt Borromee.
Vesta (corp celest)
Vesta (nòm de catàlogo: 4 Vesta) l'è 'n asteròide che l'òrbita endèla Fàsa Principàla de asteròidi colocàda 'ntra le òrbite de Marte e de Giove. L'è stat scuprìt del dutùr e fìzich todèsch Heinrich Wilhelm Olbers a le fì del més de mars del 1807. L'è l'asteròide piö grànt de la sintüra dei asteròidi: el g'ha 'n diàmetro de 530 km e la sò màsa la corespónt a presapóch el 9% de töta la màsa dei ogècc de la Sintüra.
Le oservasiù efetüàde 'ndei öltem agn, le piö aprufundìde 'ntra le quàle i è chèle fàde de la sonda Dawn le g'ha stabilìt che 'l g'ha fùrma de 'na sféra bèla schisàda e 'l g'ha 'n cratér bèl gròs de impàt al polo sud.
Aups
Aups l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aups (l'è 'l capolöch), del circondàre (arrondissement) de Brignoles e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 64.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 385 méter a 'na altèsa màsima de 1076 méter s.l.m.
Dunajovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Studenec (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Reno (Leggiun)
Reno (inscì anca in Italian) a l'è ona frazion del comun varesòtt de Leggiun. La frazion l'è nassuda in del XVII secol e la se troeuva longh i spond del Lagh Maggior, in sul Golf Borromee. A Reno se troeuva l'Eremo de Santa Caterina del Sass Ballee, vun di simbol de la Provincia de Vares. Chì la gh'è anca la spiaggia pubbliga e 'l lungolago de Reno, frequentaa di turista. L'è semper stada ona frazion de pescador, e de fatt a gh'è anca on canter nautigh. El golf de Reno l'è espòst al vent de Mergoeuzz.
Stazion de Casilli
La Stazion de Casilli a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Tribaldos
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Els Catarres
miniatura|drita Els Catarres hinn ona band folk-pop catalana fada de Èric Vergés e Jan Riera Prats da Aiguafreda e Roser Cruells da Centelles.
El video de la canzon l'è rivaa a la svelta a 1 milion de visit, e han scominciaa anca a vend i sò CD, a patt che se pòden descaregà a gratis da Internet.
Mascali
Mascali l'è 'n cümü de la Pruvìncia de Catania, endèla la regiù Italiana de la Sicilia. El se tróa a 30 km a nordèst de la cità de Catania. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'éra 'na popolasiù de 12.066 abitàncc e 'na superfìce de 37,7 km².
El teretóre del cümü de Mascali el töl dét divèrse frasiù, la piö grànda de chèste l'è Nunziata.
Mascali l'è tacàt ai cümü de: Fiumefreddo di Sicilia, Giarre, Piedimonte Etneo, Riposto e Sant'Alfio.
Scritur
right|thumb|250px|L'[[Ernest Hemingway intanta che l'è 'dree scriv]] Un scritur (scritrìs àl femenìl), a l'è öna persúna che l'ha creaa un laurà scrit, anca se de solit la parola "scritur" la sa dupra per quij che scriven in manera prufessiunala.
Un scritur al pö scriv sagg, puesia, rop del teater o del cine, prosa, articul per i giurnal, e un qualsavör alter gener literari.
Foradada del Toscar
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Linguaglossa
Linguaglossa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Catania. El g'ha presapóch 5.287 abitàncc, 'na superfìce de 58 km² e 'na densità de 91 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calatabiano, Castiglione di Sicilia, Piedimonte Etneo, Sant'Alfio.
Filles du Calvaire (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 8 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Hart bei Graz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Riofrío (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Teorema de Fermat in sui pont stazionari
El teorema de Fermat in sui pont stazionari a l'è on teorema doperaa in analisi matematega ch'el dis che in d'ona fonzion se on pont a l'è on estrem e la fonzion a l'è derivabil in quell pont lì la derivada a l'è zero.
Döbe
Ol Döbe (del latì dubium) a l'è la cundissiù personàl de incertessa deante a öna sèlta indoe i dù corègn a i sömèa inguai, comè valùr e sostenibilità.
Michele Foresta
Michele Foresta, mej cugnusüü cume Mago Forest (Nicosia, 22 de febrar dal 1961), l'è un comich, showman e cundutur televisiv italian.
Itrio
250px|right|thumb|Aspèt del itrio l ' ìtrio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Y. El g'ha nömer atòmich 39, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de rubìdio el g'ha 39 prutù. El sò nòm el vé del nòm del paés svedés de Ytterby endoche gh'ìa dele miniére endoche se caàa la gadolinite, el mineràl endoche Johan Gadolin endel 1794 el g'ha troàt per la prìma ólta l'ìtrio. L'è curiùs el fat che amò óter tré elemèncc chìmich i ciàpa nòm de chèsto paés, cioè l'erbio, el terbio e l ' iterbio, sèmper per vìa dei minerài che se caàa endèle miniére de chèla zòna lé.
L'è 'n metàl alcalì mulzì de culùr arzentàt löster, bastànsa stàbil a contàt co l'ària. Dù compòscc chìmich a bàze de ìtrio i è dopràcc per la prudusiù dei fòsfor rós de le televiziù a colùr a tübo catòdich.
Ala (òrghen - insèt)
thumb|right|200px|I nervadüre de l’àla de ün imenòter
I àle di insècc i ghe sömèa a i àle di ozèi, ma i è mia stèse, dezà che i àle di insècc i è di espansiù piàte piàte del méso e del metatoràce di insècc; se i ozèi i à trasfurmàt ü pér de zàmfe in àle, i insècc menimà i à mia facc a méno de ü pér de zàmfe per gulà, ma i troàt la manéra per ìga i àle e tègn i sò sés zàmfe e per fàl i à slargàt fò ol méso e ‘l metatoràce. De sólet töcc i insècc i gh'à 2 pér de àli.
Michael Higgins
El Michael David Higgins (irlandes: Micheál Ó hUigínn; Limerick, 18 de april del 1941) a l'è on politegh irlandes. A l'è nassuu de ona fameja povera, e in di Agn Sessanta l'è vegnuu member del Partii Laburista. A l'è staa el sindegh de Galway (città indove l'ha vivuu de on bell poo de temp), member del Senad e del Parlament. A partì del 1993 e fin'al 1997 Higgins a l'è staa minister di art, de la coltura e del Gaeltacht, e l'ha defenduu de vera la lengua irlandesa. In tra i sò alter battaj a regordom quella per i goldon e per el divorzi. L'è restaa in parlament fina al 2011. In quell ann lì, a l'è staa eleggiuu President de la Repubblega.
Ala (òrghen - insèt)
I àle di insècc i è òrghen if, cioè in di ale la pasa l’emolìnfa, che l’è ‘l sanch di insècc e gh’è i trachée che i è ol sistema che i dóvra i insècc per respirà; pròpe i nervadüre di ale i è ü di caràter piö ‘mportàncc per ricognòs i spéce di insècc e dezà che i è pròpe tàte di ólte l'è malfà ricognòsei.
Chmel'nyc'kyj
a l'è un comun de l'Ucraina, capital de l'.
Ala (òrghen - insèt)
De sólet i àle i è quàter, ma i pöl ès pò dóma dò o ach mancà del töt e càpita che mia sèmper i ocór per gulà, ma i è dovràde per di óter laurà.
I àle i è trasparènte, ma i pöl ès riestìde da péi (töcc i Tricoteri e tace Imenoteri Calcidoidi), da squàme, che despès i a fà dientà bèle culuràde (Lepidoteri, i farfàle) o da séra (Aleurodidi, Rhynchota, Homoptera) e alura i diènta tróbie.
Flaviac
Flaviac l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Privas, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
Ala (òrghen - insèt)
Opör i ale i pöl dientà düre, sclerificàde i se ciàma élitre, e i sèrf de protesiù per l’insèt: de sólet dóma ü pér de àle i diènta düre chèle che i stà sùra, menimà l’óter pér che l'istà sóta 'l sèrf per gulà; quando che l’insèt 'l ghà de gulà 'l dèr fò i élitre, l’islàrga fò i àle e 'l gùla.
thumb|left|200px|I élitre de ü coleòter thumb|right|200px|L’àla riestìda de squame de ün imenòter
Ágfalva
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Flaviac
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.98 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 125 méter a 'na altèsa màsima de 828 méter s.l.m.
Jolly Roger
Ol Jolly Roger l'è la bandéra di piràcc, che 'n dela sò fùrma piö cugnusìda la gh'à öna cràpa de mórt biànca con sóta dù òs incrusiàcc tra de lur, pò a chès-ce biànch, e töt l'è sö ü fónt nìgher.
Ol Jolly Roger l'è mia però sèmper stacc isé, de fati gh'è stàce tàte bandére di piràcc ciamàde Jolly Roger che magàre al pòst di òs i gh'éra, ad ezèmpe, dò spàde 'ncrusiàde cómpàgn de chèla di dù piràcc Calico Jack Rackham e Thomas Tew, öpör i gh'éra ü schèletro con öna lància 'n d'öna mà e öna clesìdra 'n chèl ótra e lé 'n banda ü cör insanguinàt compàgn de la bandéra del Edward Teach mèi cugnusìt col nòm de Barbanéra.
Glött
Glött l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dillingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 10.99 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Glött el se tróa a 'na altèsa de 449 méter sura 'l leèl del mar.
Mitlödi
Mitlödi a l'è un cumün svizzer del Canton Glarona. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.25 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Mitlödi al se tröva a una altitüden de 504 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ennenda, Glaruna, Schwanden, Schwändi, Sool.
miniatura|manzína|250px|Mitlödi
Storia
Mitlödi l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1320 col nom de Mitlodi.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Stazzion de Lankwitz
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Lázně Bělohrad
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
El gh'ha el status de cità.
Poeunt (Svizzera)
Poeunt (in del dialett de Camp: [pyːnt] ; italian: Ponto Valentino) l'è ona frazion del comun tesines de Aquarossa, in de la Val de Bregn. A l'è staa on comun indeperlù fina al 2004.
Stropešín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Estavayer-le-Lac
Estavayer-le-Lac a l'è un cumün svizzer, capolöch del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.41 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Estavayer-le-Lac al se tröva a una altitüden de 448 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Font, Gorgier (NE), Les Montets, Lully, Vernay, Saint-Aubin-Sauges (NE), Sévaz e Vaumarcus (NE).
Der er et yndigt land
Der er et yndigt land a l'è l'inn nazzional doperad in Danimarca, componud del Hans Ernst Krøyer e col test scrivud del Adam Gottlob Oehlenschläger.
Lauchheim
Lauchheim l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 40.97 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Saint-Michel-de-Dèze
Saint-Michel-de-Dèze l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Germain-de-Calberte, del circondàre (arrondissement) de Florac e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Michel-de-Dèze l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Drunče
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Ares Galaxy
Ares Galaxy  l'è on software peer to peer open source scrivuu in Delphi per Windows e 'l gh'ha dent, oltra ai fonzion de scambi, on player multimedial e ona chat.
L'è nassuu 'me client per Gnutella in del 2002, ma ses mes dopo el fa la sò Red interna. Da la version 1.9.4 el gh'ha el support a BitTorrent.
Alano di Piave
Alano di Piave (en vèneto: Lan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 2.773 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 77 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cavaso del Tomba (TV), Paderno del Grappa (TV), Pederobba (TV), Possagno (TV), Quero, Segusino (TV), Seren del Grappa, Valdobbiadene (TV).
Le Gant Rouge
Le Gant rouge l'è stacia la prima òpera de teàter scricia da Edmond Rostand.
Portada 'n teàter in del 1889, l'è stacia ü falimènt e de lé 'n pòi l'è piö stacia ripetida e gnà püblicada.
I ótre òpere del Rostand
Le Cyrano de Bergerac 1897
Les Musardises 1890
Les Deux Pierrots 1890
Les Romanesques 1894
La princesse lointaine 1895
La Samaritaine 1897
Chantecler 1904
Sguizzer Todesch
El Sgüisser Tudesch (Alemàn: Schwyzerdütsch u Schwizerdütsch; Tudesch: Schweizerdeustch; Talian: Tedesco Svizzero; Ingles: Swiss German) a l'è 'l num daa ai dialet Alemàn parlaa int 'l teritori elvetegh de la pupulaziun lucala de l'inscí ciamada Sgüissera Tudesca (Deutschschweiz).
Divisiun di Dialet Alemàn
thumb|Situaziun de l'Alemàn int 'l 1950
Bass Alemàn (Niederalemannisch in Tudesch)
Int'l teritori Elvetegh 'l Bass Alemàn l'é parlaa dumà a Basileja (Basel in Tudesch) e l'è ciamaa Tudesch de Basileja (Baseldütsch in Tudesch). La carateristega prinzipala de la parlada de Basileja a l'è la "k" che in prinzipi de parola la resta "k" [] inscambi de müdass in "ch" [] u [] cumpagn di parlad Volt Alemàn, paresempi vün de Basileja 'l dis Kind inscambi de Chind per dì Bagaj. El Bass Alemàn l'è parlaa anch in chel toch de tera de'l vegg Baden, ch'al didincö 'l pertuca a'l Baden-Württenberg, che'l se tröa a nord de'l Lagh de Custansa (Bodensee in Tudesch) e a süd de'l fiüm Oos. Anca la püpart de dialet Alsassian pertuchen al Bass Alemàn
Volt Alemàn (Hochalemannisch in Tudesch)
Asquas tücc i dialet Volt Aleman vegnen parlaa int la Sgüizzera e int 'l Liechtenstein. Anch i parlád de l'estrem südvest de'l Baden-Württenberg, de'l Voralberg in Austria, e de'l Sundgau int l'Alsassia de'l süd pertuchen a'l Volt Alemàn.
Voltissem Alemàn (Höchstalemannisch in Tudesch)
I parlad de'l Vales inscí 'ma quij di paesít Walser, de l'Oberland Bernes, de la Sgüizzera Interiura (föra che'l Cantun de Lüzerna), e de'l Senseland (int 'l Canton de Fribürgh) pertuchen a'l Voltissem Alemàn. I caraterestegh prinzipaj de'l Voltissem Alemàn hin parol 'ma schnyyä, nüü(w)/nyyw, buu(w)e/büü(w)ä ch'inscambi in Volt Alemàn se parnunzien ''schneie/schnäie, neu, boue/baue'. I dialet de'l Valés e quij di Walser che se tröen int la Padania Alpina e int 'l Tesin hin ancamò püssee cunservativ dij olter.
El desvelüp istoregh del Sgüissertudesch
Finn a la prima guera mundiala la situaziun del Sgüissertudesch l'eva pü u manch cumpagna de quela de olter dialet tudesch: in de la vita de tücc i di la gent la parlava 'l tudesch standard semper püssee. Una roba un puu ünega di sgüisser l'eva a bun cünt che i nobilot, e i sciur di citaa püssee gross cuma Berna e Basileja, parlaven cun güst el franzes. Tant parol ciapaa del franzes se senten ancamò al didincö. Pö cunt i do guer mundiaj e ij agn intra i do guer, el Sgüissertudesch l’è vegnüü bun in del trà 'na riga intra la Sgüissera e la Germania.