cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prugnanes
Prugnanes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Paul-de-Fenouillet, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 272 méter a 'na altèsa màsima de 909 méter söl leèl del mar.
Pigalle (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 2 e 12 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Prugnanes
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Prugnanes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Porri
Porri l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Vescovato, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.5 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 68 méter a 'na altèsa màsima de 657 méter s.l.m.
Rotava
El gh'ha el status de cità.
Lipsia
thumb|right|Gesa de Sant Tumas de Lipsia. El [[Johann Sebastian Bach|Bach l'ha faa chì l'urganista]] Lipsia (in tudesch Leipzig (IPA: ; Lipsk in lüsazian e pulach; Lipsko in cech e sluach; Lipcse in üngheres) a l'è una cità del stat federal de la Sassonia (Germania), quela püssee granda cun 0 abitant (dato del ).
Strada voivodal 802
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 38 km.
Lipsia
Ecunumia
'Sti sucietà chì gh'hann la sede a Lipsia:
Pigalle (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Epaticch
L'Epaticch (latin: Epaticcus o Epaticcu; ...-35) a l'era el fradell del re Cunobelin di Cativellaun (e donca fioeu del Tassiovian), tribù celtega de la Britannia. Di moned cont el sò nòmm, trovaa in de l'area de Calleva Atrebatum (incoeu Silchester, in de la contea de l'Hampshire), che l'era la capidal di Atrebat, demostren che el n'è diventaa el re intorna al 25. Fòrsi el gh'ha avuu el permiss del fradell per regnàgh sora, al fin de aumentà l'egemonia cativellauniga, che l'Epaticch l'ha portaa in del sud-est de la Britannia.
El sò successor a l'è staa el nevod Caratach.
Molare
Molare (en piemontés: Morele) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 2.043 abitàncc, 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cassinelle, Cremolino, Ovada, Ponzone, Rossiglione (GE), Tiglieto (GE).
Neckarsulm
Neckarsulm l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 24.94 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Neckarsulm la se tróa a 'na altèsa de 162 méter sura 'l leèl del mar.
16 04
El 16 de avril a l'è un di de l'ann.
Tolochenaz
Tolochenaz a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.58 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Tolochenaz al se tröva a una altitüden de 423 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chigny, Lully, Morges, Publier (FR-74), Saint-Prex.
Pátyod
a l'è un comun del Distret de Csenger, cont una popolazzion de abitant.
Istitut Cardiocenter Tesin
L'Istitut Cardiocenter Tesin (Istituto Cardiocentro Ticino in italian) a l'è 'n ospedal tesines, con sed a Lugan, specializad in cardiologia.
Storia
L'Istitut el nass in del 1999, de 'n ideja del dotor Tiziano Moccetti, che l'ha ricevud 'na donazzion aposta del medegh todesch Eduard Zwick, so pazzient, per fà su 'n ospedal de cura del coeur in Tesin. De fad, se l'Ospedal de Lugan el gh'haveva un repart de cardiologia, per i intervent cerusegh pussee important besognava andà oltra del Gotard, roba retegnuda assee lacunosa per el sistema sanitari del Canton, oltra che un cost pussee per i ent e per i familie di malad, donca el governo del Canton l'è stad propi content de autorizà el fà su de 'n noeuv ent.
In del 1995 a l'è fada su la Fondazzion Cardiocenter Tesin, con l'obietiv de fà su a la svelta el noeuv center. Anca se de dirit privad, la se met subet cont un roeull assee publegh. El deventa a la svelta un center de eccellenza cantonal e anza confederal, assee avanzad in del tratament del coeur cont i cellule staminai. In del 2012 el deventa el prim ospedal universitari del Canton.
El 22 de dicember 2020, comé de Statut, la Fondazzion la se desliga e la gestion del center la passa a l'Ent Ospedaler Cantonal, cont el nom de Istitut Cardiocenter Tesin. El passagg l'è stad assee ordenad, ma gh'è stada de la polemica in di period prima in su la soa gestion, cont el Municipi de Lugan, i Liberai, i Leghista e i Oregiat che domandaven che 'l restass autonom, menter i socialista domandaven 'na rapida integrazzion cont el sistema publegh, infin l'è stad scernud de integràll in l'Ent Ospedaler del Canton, ma cont una ministrazzion gestionala autonoma, dopo che gh'è stad un mez scandol politegh e 'n tentativ de inizziativa popolar per garantìgh l'autonomia, retirada quand che s'è trovad un bon acord in tra i part.
El center
El center, convenzionad con l'Università de Zurigh e con l'Università de la Svizzera italiana, el gh'ha dent 'n unità de cardiologia, vuna de cardiocerusia e vuna de cardio-anestesia e de cure intensive.
1198
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Schänis
Schänis a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de See-Gaster, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 39.90 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Schänis al se tröva a una altitüden de 420 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Amden, Benken, Bilten (GL), Ebnat-Kappel, Kaltbrunn, Nesslau-Krummenau, Niederurnen (GL), Weesen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Schänis l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 972col nom de Schennines.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Hohenaltheim
Hohenaltheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Donau-Ries. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.82 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Maurizio Ferrini
Maurizio Ferrini, (nasüd a Cesena, Emilia-Rumagna, el 12 d’aprìl 1953) l'è un atùr itagliàn còmic de cinema e de televisiòn.
Biugrafia
Nasüd a Cesena, Emilia-Rumagna el 12 d’aprìl del 1953, l'ha cumenciàd a laurà in televisión e a vèss cunusüd cun Quelli della notte de Renzo Arbore, in d'i ann '80-'90.
Hohenaltheim
El cümü de Hohenaltheim el se tróa a 'na altèsa de 454 méter sura 'l leèl del mar.
Maurizio Ferrini
Biugrafia
La sò nuturietà la s'è ingrandida a Domenica In, quant l'ha interpretàd la Sciùra Emma Coriandoli, una dona de cà che la gh'eva tanti prublemi.
El s'è ritiràd vèrs el 2000 e l'è turnàd in del 2005 cul reality-show L'Isola dei Famosi e l'ha dìt che l'avarès vurìd turnà a laurà in televisiòn e in del cinema..
Santo Stefano di Rogliano
Santo Stefano di Rogliano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 1.398 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 74 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aprigliano, Cellara, Mangone, Marzi, Paterno Calabro, Rogliano.
Lozzo Atestino
Lozzo Atestino (en vèneto: Łozo Atestin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 3.101 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 135 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agugliaro (VI), Baone, Cinto Euganeo, Este, Noventa Vicentina (VI), Ospedaletto Euganeo, Vò.
Bundesstraße 86
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez a Sasònia-Anhalt e Türingia.
Dialet vigevanasch
El dialet vigevanasch o vigevanes o, lucalment, viginon l'è 'l dialet lumbard che l'è parlaa in de la cità de Vigeven (Avgevan), in Lumelina. El gh'ha la carateristiga de vess parlaa dumà in la cità e de 'vègh di carateristigh propi particular, intant che i dialet di campagn inturna hin püssee cumpagn del dialet lumelin e, in fund, al standard lenguistigh lumbard ucidental.
Vissec
Vissec l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alzon, del circondàre (arrondissement) de Le Vigan e del dipartimènt del Gard.
Dialet vigevanasch
Carateristigh
- Parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 351
Vissec
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Dialet vigevanasch
Carateristigh
Tra i carateristigh del Vigevanasch a trövum, se fem un cunfrunt cunt el Milanes: A bun cünt, cul passà di agn, tanti parol hin müdaa, cul rivà a una furma püssee vesina a quela de tipu insübrigh:
Strada voivodal 803
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 41 km.
Aire-la-Ville
Aire-la-Ville a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.89 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Vissec
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vissec l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Dialet vigevanasch
Una nuvela del Bucasc
Dunca mè digh ca quând j'iva al prim re 'd Cipar, dopo ca Gutifree 'd Bujôn l'ha bvüü guadagnä ra Tera Sânta, j'è capitaa ca 'na nòbla 'd Guascògna l'iva 'ndàcia, vistii da piligrin, al Sapulcar; e 'gnind indree, rivä 'ch l'è stacia a Cipar, serti balussôn 'd brüt vilân a gh'hân facci di scalfüri, ma gross ben. Dopo pö, pina 'd magôn e tüta malincònia gh'è 'gnüü in ment d'andàgra a cüntä al re, gh'è 'gnüü in ment: ma j'è stacc dra buna gent ca gh'hân dicc ch'l'ha risparmiss ra sò strä, perchè 'l re l'iva un mischin insè garganè e ca 'l variva a gnent, ch'inscâmbi 'd jess giüst e da met in parzôn cui ch'i fân 'ma di dispressi ai altar, a 's lassiva sempar fä cun i pee, propi da carògna: ad manera ca quij ch'i ivan dal ghigneôn, s'a 's sfughivan cun dìgan par i pursè, o 'gh fivan ra minee. Quând l'ha sintii insè cula dona là, la siva gnent cuma fä a sburì ra sò rabia, e par sfugäss a gh'è 'gnüü in ment d'andägh a dä 'na mustassä al re. L'è 'ndacia dadnân a lü tüta lürenta e pö gh'ha dicc: "Cär al mè re, mè sun 'gnüü da vü gnent parchè me specia ca vü 'm fii i mè pratansiôn par al mal ca m'hân facc, ma in pagament mè 'v preghi ad dìm cuma fii avèi insè tânta pasiensa par al mal ca 'v fân a vü, par ca pössa anca mè avèin altartânt par al mè ca, 'l sa 'l Signur, sa mè pudiss va 'l dariss par agnent vuluntera, da zà ca vü sii vün ca 'v n'in fa poch o gnent". Al re, 'ch l'iva stacc fin inlura lòch, e franciss franciss, tüt int un tracc cuma ca sa 's svigiss, cmissipiând dal mal ch'i ivan facc a cula dòna là, ca pö a gh'ha facc ra sò rasôn, s'è miss a dàj adoss, s'è miss, sensa di guarda ca 'd dò, a tücc quij d'urinân i insültivan ra sò curuna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n370/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 350-351]
La parabula del Fiö Trasun
Un om l'iva düü fiö. Al piü giuvan un dì gh'ha dicc a sò padar: "O pà, dam ra mè part ch'am vegna!" e sò padar al gh'ha facc ai sò fiö ra sò part, gh'ha dacc. In coo a poch dì, al fiö cul piü giuvan l'ha facc sü tcoss, l'è andacc int un pais luntân luntân e là ch'l'è 'büü stacc, l'ha facc fin tüt al facc sò, disparä cum'un ladar. Dopu ch'l'ha 'büü speis alcoss, j'è 'gnüü 'na grân caristia in cul pais là, in manera ch'l'ha cominsipiä a 'vèi d'absogn. L'è andacc, a s'è miss cun vün da cui pärt là, ch'a r'ha mandä int i sò camp adree i pursè. Agh 'gniva vöja da fàss 'na pansä 'd giând ad carübi ch'i mângi i pursè, ma 'nsün gh'nin dava. Altüngh dai l'è 'gnüü in se madem e 'l giva: "Quância famej 'd mé padar ch'i hân dal pân a breciù, e mè a mör dra fam! A piantrò chè, andrò dal mé padar, agh dirò: O pà, mè j'hò pcä cun Signur e cun vü a sun pü degn ad iess ciamä vost fiö, tgnìm cuma fiss vün di vost famej". Dunca l'è 'ndacc da sò padar; l'iva anmò da luntân ca sò padar l'ha vist, gh'è 'gnüü vöja 'd pianz, gh'ha curs incuntra, gh'ha miss i brass al col, a gh'ha miss, e r'ha basä. Al fiö gh'ha dicc: "Pà, mè j'hò pcä cun al Signur e cun vü, sun pü degn ch'am ciamii vost fiö". Ma sò padr'a gh'ha dicc ai sò famej: "Purtii chè i piü bei pagn, vistìr, matìj un anè in dit e matìj i scärp; amnii föra un videl grass, massìr, mangiuma e stuma alegar. 'Stu fiö chichè l'iva mort, l'è turnä a 'gnì al mund; l'iva pers e r'hò truvä 'nmò". E i hân facc una grân festa. Bina savèi ca 'l sò prim fiö da cul padar là l'iva int i camp e, mentr'al 'gniva, poch luntân dra cà, l'iva sintii a sunä e balä. L'ha facc 'gnì vün di famej e pö gh'ha ciamä cuss vurivan dì 'sti nuvitä. E lü gh'ha dicc: "L'è rivä sò fradè e 'l vost pà l'ha facc massä un videl grass, parchè a r'ha riciavüü in cà sân e salv". Lü, cul là, l'è 'gnüü rabiä cum'un cân, e l'ha gnent vursüü 'ndä in cà. Inlura sò padar l'è 'gnüü föra e 'l prighiva 'd 'gnì 'n cà. Ma lü, vultands'indree, agh dis a sò padar: "Tü chè, mè l'è tâncc an ch'av fò 'l sarvitor e j'hò mai disübidii ai vost cmand, apüra a m'hii mai dacc nânca un cravin, ch'l'è insè poch par stä un poo alegar cun i mé amis, Ma 'dess ca mé fradè, dopu 'vèiav mangiä 'l facc vost cun i pütann, l'è 'gnüü, vü gh'hii massä un videl grass". E lü gh'ha dicc: "Cär al mè fiö, tè t'è sempar stacc cum mè, e tüta ra mè sustânsa l'è tuva. Adess biniva fä festa e stä a legar, parchè tò fradè l'iva mort e l'è turnä 'nmò al mund, s'ira pers e r'um truvaä". (Antonio Rusconi, I parlari del Novarese e della Lomellina, 1878, pag. 14)
Aire-la-Ville
El cumün de Aire-la-Ville al se tröva a una altitüden de 326 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bernex, Cartigny, Russin, Satigny. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa. L'abitaa l'è sitüaa in sü la sponda manzina del fiüm Rodan.
Vissec
Riferimèncc
http://vissec.free.fr
Maserà di Padova
Maserà di Padova (en vèneto: Maserà de Padoa) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 7.666 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 451 ab./km². El cunfìna coi cümü de Abano Terme, Albignasego, Cartura, Casalserugo, Due Carrare.
Svezia
La cunfina cun la Nurvegia e la Finlandia.
La gh'ha una süperfiss de 449.964 km² e una pupulaziun de pressapoch 9 miliun d'abitant.
A l'è mèmber de l'Üniun Eurupea.
La moneda uficial l'è la curuna svedes.
Urganizaziun pulitiga
La Svezia (nom ufizial: Konungariket Sverige) a l'è una munarchìa custitüziunala.
El rè a l'è Carl XVI Gustaf (del 1973).
El Prim Minister a l'è el Magdalena Andersson (del 2021).
560
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Svezia
Urganizaziun pulitiga
La Svezia a la gh'ha un parlament cun 349 deputaa.
Muneda
La muneda svedesa a l'è la curuna svedesa (Krona).
Matet
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Scima de Biasca
La Scima de Biasca, cognossuda a Osogna 'me Scima de Piviciaa (parnonzia: [la'ʃima dapivi'tʃow] ; italian: Cima di Biasca) l'è ona montagna di Alp Lepontinn. A l'è volta 2.575 meter sora el nivell del mar, e la se troeuva in sul confin in tra i comun de Osogna (a sud) e Biasca (a nord). A Osogna l'è ciamada Scima di Piviciaa del nomm de l'alp che gh'è sotta la soa scima.
Seyssel (FR-01)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 2.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 250 méter a 'na altèsa màsima de 332 méter söl leèl del mar.
Lagh de Com
"Disen tücc che el laagh de Cómm l'è faa cumè un ómm, ma mé sun sicüür che l'è una döna te gh'eet de fàcch el fiil se te vöeret sultàcch söe, perchè suta la la göna gh'è la próna. e per pudè seguì ógni sò caprizzi hoo imparaa a cürvà el lègn e a indrizzàl quaand che l'è stóort."
Seyssel (FR-01)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Seyssel l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lagh de Com
- Davide Van De Sfroos, Il Costruttore Di Motoscafi
El Laagh de Comm (Lago di Como in Italian; Lacus Larius in Latin) l'è un lagh lumbard natüral d'origin glacial, ch'el se tröva int i teritori di cumün ch'i fan part de le pruvìnce de Comm e Lecch. L'è 'l terz lagh püssee gross d'Italia (146 km²) e l'è 'l primu cume svilüpp perimetral (170 km). L'è ancasì el secund püssee prufund d'Europa cunt i sò 410 meter. La sò lughezza l'è de 46 km (Gera-Comm) e l'è largh da 650 meter a 4,3 km.
Brown
Ol Brown in del zöch del Gòlf l'è chèl tòch de la büsa de gòlf indóe s'ria dòpo ol Fairway e gh'è la banderina e la büsa de 'mbüsà la balina.
I se ciama Brown perchè i è fai de tèra batida con sura ü vél de öle (e mia de èrba cóme i Green); i Brown i si a tróa per lo piö 'n Africa.
17 04
El 17 de avril a l'è un di de l'ann.
1199
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Stazzion de Royston
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Přebuz
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Sokolov.
El gh'ha el status de cità.
Čečelovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Paciano
Paciano l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 953 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 60 ab./km². El cunfìna coi cümü de Panicale, Città della Pieve.
Castelveccana
Castelveccana (en piemontés: Castelveccana) l'è un cumün de la Pruvincia de Vares. El gh'ha, 'na süperfis de 20,9 km² e 'na densità de 098 ab./km². L'è tacaa ai cumün de Brénta, Casàl Sciuìgn, Stì, Ghìfa (VB), Lavén Mumbèll, Ugébi (VB) e Pòrt Travàja.
L'è sitüaa in sü i riif d' ul Lach Magiur. Ul cumün a l'è nassüü in d' ul 1928 cunt la fusiün di antiigh cumün de Castèll de Travàja e de Vecàna.
Ul cumün de Castèll Vecàna a 'l gh'à in gir vari fraziùn: in sü i riif gh'è Caldé, bèll paes de lagh cunt 'n bèll portiröö; sora Caldé a gh'è la "Roca", 'n bricch de straa calcari verticaj sü 'l lagh. In sü la cima a gh'è 'n monumént a i Burlàj, fàj sü in d' ul sit in doa la gh'éva la végia turr d' ul castèll. De vidé in de la fraziùn de Sariich la gesèta de San Giòrg (1100). Tucc ul teritòri d' ul cumün, in particulari i riif e la strà pruinzàla, l'è pien de cà mudern e de giarditt vért.
Ogna istaa, intra la fin del mes de lüi e l'inizzi del mes de agost, la fraziùn de Caldé la organizza "Tutto è numero", vün di festival püsse impurtant in Italia per la cültüra e i giögh matemàtegh.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Castèl Vecàna l'è mustraa in de la tabela ripurtada chi desutta:
Francesco De Lemene
"In Lombardia siami lecito il dire che la gloria d'avere sconfitto il pessimo gusto è dovuta a Carlo Maria Maggi e Francesco De Lemene."
- Ludovico Antonio Muratori.
El Francesco De Lemene (Lod, 19 de febrar del 1634 - Lod, 24 de luj del 1704) l'è staa on librettista lombard.
Vita
L'è nassuu in d'ona fameja de sciori, e l'ha studiaa a Novara, Bologna e Pavia, indè che l'è vegnuu dotor in del 1655. L'ha lavoraa per la ministrazion spagnoeula de la Lombardia, prima a Milan e poeu a Lod ('me decurion). In del 1661 l'ha vivuu per on poo a Roma, indè che l'ha frequentaa anca el circol de la Cristina de Svezia. L'è staa lilinscì che l'ha scominciaa el sò lavorà de librettista. In del 1691 l'è entraa in de la Cademia de l'Arcadia cont el nomm de Arezio Galeatico. A l'è staa anca on ambassador a la cort de la Margherita d'Austria, ma l'ha semper refudaa de vess senator a Milan.
Oeuver
El Francesco De Lemene l'è important per la litteradura lombarda perchè l'è 'l primm autor che 'l scriv in lodesan, e vun di autor pussee important del Ses'cent insemma al Carlo Maria Maggi. De fatti l'ha scrivuu la comedia La sposa Francesca. Inoltra l'ha provaa anca a fà ona traduzion per gioeugh de la Gerusalemm liberada del Tass, compagn de tanti alter autor del temp. In di sò oeuver l'è staa influenzaa sia del Maggi (cont el qual l'ha tegnuu anca ona corispondenza) che del Giambattista Marino.
Ona citazion: l'incipit de la Gerusalemm liberada
"El gran cas de Sofronia a voui cantà, quel che za cantè 'l Tass con stil toscan. Ma mi con poca spesa el voui mudà. El Tass l'è un Bergamasch, però che sa che na ghe bagna el nas on Lodesan? Vu, che sentì, dirì se maggior lod quei de Bergom avran, o quei de Lod"
Stuculma
A l’è anca la prima cità de la Svezia per pupulaziun, cun 782.885 abitant (2006).
Geugrafia
right|200px La cità a l'è spantegada in sü 14 isul intra el lach Mälaren e 'l Mar Baltich. A l'è per quest mutif che la ciamen la Venezia del Nort.
Cità gemelaa
Stuculma a l'è gemelada cun:
Neudenau
Neudenau l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 32.93 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Neudenau la se tróa a 'na altèsa de 189 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Stava
La Stazion de Stava a l'è 'na stazion de la ferrovia de la Val Venosta, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai cadenzaa ogni ora de la SAD, in contratt de servizzi cont la provincia autonoma de Bolzan.
Puginier
Puginier l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Castelnaudary-Nord, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.78 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 168 méter a 'na altèsa màsima de 237 méter söl leèl del mar.
Schmerikon
Schmerikon a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de See-Gaster, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.15 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Schmerikon al se tröva a una altitüden de 408 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Eschenbach, Rapperswil-Jona, Tuggen (SZ), Uznach. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Auzet
Auzet l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Seyne, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 34.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1068 méter a 'na altèsa màsima de 2028 méter s.l.m.
Mirabello Monferrato
Mirabello Monferrato (en piemontés: Mirabèl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.361 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 105 ab./km². El cunfìna coi cümü de Giarole, Lu, Occimiano, San Salvatore Monferrato, Valenza.
Pralognan-la-Vanoise
Pralognan-la-Vanoise l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Bozel, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 88.57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1208 méter a 'na altèsa màsima de 3786 méter s.l.m.
Santa Sofia d'Epiro
Santa Sofia d'Epiro l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 3.125 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acri, Bisignano, San Demetrio Corone, Tarsia.
1517
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Cenis (metropolitana de Milan)
Cenis l'è ona stazion de la ligna M5 de la metropolitana de Milan. I sortii hinn in Via Cenis e in Via Messina
Storia
Han scominciaa a fàlla su a fin 2011 e l'è verta dal 20 de giugn del 2015.
La struttura
La gh'ha i port de banchina e du binari in du tromb.
Servizzi
I disabil pòden doperà la stazion, sia dent che de la strada, vist che gh'è i ascensoeur. Tuta la stazion intrega l'è videosorveliada. Biliettaria automatega
Interscambi
La stazion a l'è servida da divers lign de tram e de corrier gestii da l'ATM. Fermada del tram
Pócspetri
a l'è un comun del Distret de Nyírbátor, cont una popolazzion de abitant.
Weikersdorf am Steinfelde
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Sucession apostolega
La sucession apostolega a l'è la dotrina de la teologia cristiana che la dis che l'autorità di apostoi la passa ai so sucessor, i vescov, quand che ghe meten i man in sul coo in del mez de l'orden, e istess fann i vescov quand che ordinen di alter vescov. Quella dotrina chi a l'è el fondament de la pupart di Gese orientai e ocidentai, ma l'è minga recognossuda de varie Gese protestante, che 'l veden domà 'me principi de stàgh adree a quell che insegnaven i apostoi.
Per i Gese che ghe l'hann 'me dotrina, la sucession apostolega la conliga i vescov de ogni era e sit con la prima comunità cristiana de Gerusalem e, donca, con quell che l'ha fondada: el Gesù, e inscì el se trasmet el depositum fidei.
Ettore Pozzoli
L'Ettore Pozzoli (Seregn, 22 luj 1873 – Seregn, 9 november 1957) a l'è stad un pianista, didata e composidor italian. Cognossud soratut per i so esercizzi e studi per pianofort e i so catade de solfegg. Du agn dop de la mort, in del 1959, a Seregn se organiza el Concors pianistegh internazzional Ettore Pozzoli in so onor.
Biografia
El Pozzoli el nass a Seregn in del 1873, el studia pianofort e composizzion al Conservatori de Milan cont el Ferroni, l'Appiani e el Fumagalli, per un poo el concert, ma el taca prest a insegnà, del 1899 el gh'ha la catedra de teoria e solfegg al Concervatori de Milan. El collabora de sorapu ai "Melodie sacre".
La Porta
La Porta l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Fiumalto-d'Ampugnani, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.16 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 220 méter a 'na altèsa 1373  méter s.l.m.
1200
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Strada voivodal 804
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 0.4 km.
Saint-Clément-les-Places
Saint-Clément-les-Places l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Laurent-de-Chamousset, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.42 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 536 méter a 'na altèsa màsima de 713 méter söl leèl del mar.
Scima de Stabiell
La Scima de Stabiell (parnonzia local: [ʃta'bjel] ; italian: Cima di Stabbiello) l'è ona montagna di Alp Lepontinn. La gh'ha 1955 meter d'altezza e la se troeuva in sù quella cadena de mont che la separa el comun de Biasca de quell de Osogna; on zicch pussee a nord-est a gh'è la Scima di Scorsiroeui (o Masnan). La toeu sù el sò nomm de l'alp che la se troeuva ai sò pee, Stabiell.
Apucaliss Capitel Sedes
Apucaliss
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Vaux-sur-Morges
Vaux-sur-Morges a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.10 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Apucaliss Capitel Sedes
Capitel Sedes
1E huu sentii una granda vús disend del témpi a i sètt àngiul: «Anduv e versii föra i sètt copp de l'ira de Diu in de la tèra.
Vaux-sur-Morges
El cumün de Vaux-sur-Morges al se tröva a una altitüden de 504 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bussy-Chardonney, Clarmont, Colombier, Monnaz, Reverolle, Vufflens-le-Château.
Apucaliss Capitel Sedes
Capitel Sedes
2E 'l primm l'è vegnüü föra e l'ha versaa föra la sua copa in de la tèra, e l'è sücèss un'ülcera cativa e malign sü i vèss üman che gh'hann la marca de la bestìa e che aduren la sua imagen.
3E 'l segund l'ha versaa föra la sua copa in del mar, e l'è devegnüü sangh cuma d'un mort, e ogni anema de vita l'è morta, i [robb che hinn] in del mar.
4E 'l tèrz l'ha versaa föra la sua copa in di fiümm e i surgént di aqu, e hinn devegnüü sangh. 5E huu sentii de l'angiul di aqu, disend:
«Te see dègn,
tì che te see e che t'eret, el Sant,
perchè t'hee giüdegaa tüsscoss,
6perchè hann versaa sangh di sant e prufètt
e sangh te gh'hee daa de bév, hinn dègn».
7E huu sentii de l'altar, disend:
«Sì, Signúr Diu Ogniputént,
Vér e giüst hinn i tò giüdizi».
8E 'l quart l'ha versaa föra la sua copa sül suu, e 'l gh'ha daa de brüsà i vèss üman cun fögh. 9E i vèss üman hinn staa brüsaa una granda brüsadüra e hann biastemaa 'l nomm del Diu che 'l gh'ha l'auturitaa sü [i] chèst piagh e s'hinn minga revedüü per dàgh gloria.
10E 'l quart l'ha versaa föra la sua copa sül tronu de la bestìa, e l'è sücèss [che] 'l sò règn l'è devegnüü scür, e hann murdüü i lur lenguv del dulúr, 11e hann biastemaa 'l Diu del cél di lur dulúr e di lur ülcer e s'hinn minga revedüü di lur òper.
12E 'l sèst l'ha versaa föra la sua copa sül grand fiümm, el Eufrat, e la sua aqua l'è devegnüda sücia, perchè la sia preparada la via di rè [che hinn] del sorg del suu. 13E huu vedüü de la buca del dragh e de la buca de la bestìa e de la buca del prufèta fals trii spirit sporch cuma rann; 14già che hinn spirit de demon che fann sègn che vann föra sü i rè de l'intrégh mund, per regöj lur in de la guèra del grand dì del Diu Ogniputént. 15«Varda, vegni cuma un lader, beàtt [l'è] lü che 'l sta sü e che 'l varda i sò vest, perchè 'l caminass no biòtt e vedèssen la sua vergogna. 16E el i ha regujüü in del lögh che [l'è] ciamaa in d'ebree Har Maghido.
17E 'l sètim l'ha versaa föra la sua copa sü l'aria, e l'è vegnüü föra una granda vús del témpi del tronu, disend: «L'è sücèss». 18E hinn sücèss lüsnad e vús e tron e l'è sücèss un grand teremot, del tal tipu l'è minga devegnüü de quand i vèss üman hinn devegnüü sü la tèra, tal [e] inscì grand [l'era] 'l teremot. 19E la granda citaa l'è vegnüda in vèss in de trè part, e i citaa di naziún hinn burlaa giò. E Babilon la granda l'è stada regurdaa denanz a/l/ Diu per dàgh el caliz del vin de l'ira de la sua ràbia. 20E ogni ìsula hann scapaa via e muntagn hinn minga staa truaa. 21E una granda tempesta cuma del pes d'un talént la va giò del cél sü i vèss üman, e i vèss üman hann biastemaa /'l/ Diu per la piaga de la tempesta, perchè tant granda l'è la sua piaga.
Prunet-et-Belpuig
Prunet-et-Belpuig l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vinça, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 21.68 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 353 méter a 'na altèsa màsima de 863 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Prunet-et-Belpuig l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Piegaro
Piegaro l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 3.623 abitàncc, 'na superfìce de 98 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Città della Pieve, Marsciano, Montegabbione (TR), Monteleone d'Orvieto (TR), Paciano, Panicale, Perugia, San Venanzo (TR).
Burdignes
Burdignes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Bourg-Argental, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 472 méter a 'na altèsa màsima de 1382 méter söl leèl del mar.
Place de Clichy (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 2 e 13 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
18 04
El 18 de avril a l'è un di de l'ann.
Čestice (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
El gh'ha el status de comun mercad.
Reutte
Reutte l'è on comun marcaa austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Reutte e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70828.
Ribas de Sil
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
1518
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Fairway
Ol Fairway in del zöch del Gòlf l'è chèl tòch de la büsa de gòlf tra 'l Tee e 'l Green indóe gh'è sarès de tirà la balina dal Tee de partensa, 'ndóe ghe sarès de zögala ü cólp dré l'óter e de 'ndóe s' gh'avrès de tirala al Green.
In del Fariway i pöl èsga di Bunker ach se de sólet i è quase töcc 'ntùren a i Green.
Söl Fairway l'èrba l'è ólta 1 - 2 ghèi.
Schwarzenberg
Schwarzenberg l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El sò codes statistegh l'è 80236.
Pitalon
El Pitalon (prononzia local: [pita'luŋ]; italian: Monte Pitalone) a l'è ona scima di Alp Orobi. A l'è volt 1.334 meter sora el nivell del mar, e l'è 'l pont pussee elevaa in del comun de Morbegn. El se troeuva a sud-est de la citaa, in su 'na costa di Cecch. Anca se a dì la vera l'è poch pussee d'on mott con scià di bosch, a l'è consideraa la "montagna de Morbegn.
Stazion de Queen's Park
Queen's Park a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Strada voivodal 805
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 34 km.
Holzheim (Donau-Ries)
Holzheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Donau-Ries. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.62 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Holzheim el se tróa a 'na altèsa de 425 méter sura 'l leèl del mar.
Simandre-sur-Suran
Simandre-sur-Suran l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Ceyzériat, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 296 méter a 'na altèsa màsima de 644 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Simandre-sur-Suran l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Oloví
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Sokolov.
El gh'ha el status de cità.
Moncofa
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Frédéric Chopin
El Frédéric Chopin (Żelazowa Wola, 22 de fevrer 1810 – Paris, 17 de otover 1849) a l'è stad un pianista e compositor polach, in tra i pussee important del period romantegh, l'è vegnud su in del Ducad de Varsavia ma, con la repression russa, el fa San Martin in Franza, ma el resta 'n pont de riferiment per i nazzionalista polach che voleven la liberazzion de la nazzion di forester.
Weinburg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Altenmarkt an der Alz
Altenmarkt an der Alz l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Traunstein. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.10 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Daren Kagasoff
Daren Kagasoff (Encino, 16 setember dal 1987) l'è un atur american. L'é cugnussü per avè partecipò al rol da "Ricky Underwood" in da la serie da la ABC: "La vita segreta di una teenager americana".
Castellar de la Ribera
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
19 04
El 19 de avril a l'è un di de l'ann.
Panicale
Panicale l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 5.332 abitàncc, 'na superfìce de 78 km² e 'na densità de 68 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castiglione del Lago, Magione, Paciano, Perugia, Piegaro.
Altenmarkt an der Alz
El cümü de Altenmarkt an der Alz el se tróa a 'na altèsa de 499 méter sura 'l leèl del mar.
Il testamento dell'avvelenato
Il testamento dell'avvelenato (lombard: el testament de l'avelenaa) o anca domà L'avvelenato l'è ona canzon de l'antiga tradizzion popolar italiana. Se cred che la ballada la sia stada publigada per la prima voeulta in del 1629 a Verona, ma de sicur l'è pussee veggia. Inoltra la gh'ha on fracch de pont in comun cont on'antiga ballada scozzesa ciamada Lord Randal, che la gh'ha di variant anca in todesch, in danes, in ungheres e svedes.
El test
El studios Alessandro D'Ancona l'ha regolt vari version de la ballada, anca se l'unegh test intregh l'è quell de la tradizzion comasca. Quella chì l'è anca la version cantada del Nanni Svampa in de la soa regolta Milanese.
Santa Maria del Cedro
Santa Maria del Cedro l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 4.828 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 268 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grisolia, Orsomarso, Scalea, Verbicaro.
Merana
Merana (en piemontés: Meiran-a) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 185 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 21 ab./km². El cunfìna coi cümü de Piana Crixia (SV), Serole (AT), Spigno Monferrato.
Rakamaz
a l'è un comun del Distret de Nyíregyháza, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Ciardes
La Stazion de Ciardes a l'è 'na stazion de la ferrovia de la Val Venosta, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai cadenzaa ogni ora de la SAD, in contratt de servizzi cont la provincia autonoma de Bolzan.
1520
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Cloeudi Albin
El Cloeudi Albin (latin: Clodius Albinus; Hadrumetum, 145 circa - Lion, 19 de febrar del 197) l'è staa on general, politegh e usurpador roman, e poeu Ceser de l'Imperi.
La cariera militar e politega
L'è nassuu a Hadrumetum (incoeu Susa, in Tunisia), de ona fameja de aristocrategh. Quand che l'era anmò on giovinott l'ha scominciaa a fà el soldaa, e grazie ai sò gent l'è riessii a fàss cognoss de la dinastia di Antonitt. A l'è staa tribun militar, e 'l comandava i cavalier de la Dalmazia. L'è staa on legad in de la I e IV legion. L'ha combattuu in del 175 in Bitinia, ai temp de l'usurpador Avidio Cassi, poeu contra i Marcomann in di agn 183-184, insemma al Pescenni Nigher. In del 187 l'è staa eleggiuu consol, poeu governador de la Germania Inferior in del 189 e de la Britannia del 191 in poeu.
La ribellion e la mort
In del 193, quand che l'è mort (mazzaa) el Comod, i coort pretori hann eleggiuu 'me noeuv imperador el Pertinas, per poeu coppàll dopo domà trii mes. I pretorian alora hann deciduu de vend la carega de imperador a chi che ghe dava pussee danee: l'ha vinciuu el Didio Giulian, ma intrattant i legion di provincc aveven eleggiuu alter imperador. A parlom de Pescenni Nigher (in Siria), del Settimi Sever (in sul Danubi) e poeu proppi el Cloeudi Albin (in Britannia). El Settimi Sever l'è rivaa a Roma, l'ha mandaa via i pretorian de origin italiana e j'ha sostituii con di soldaa del sò esercit: poeu l'è andaa in del Senad, che l'ha nominaa imperador. Dopo, per minga combatt in su duu front, l'ha nominaa el Cloeudi Albin consol e Ceser de l'imper (194), e l'è naa a frontà el Pescenni. Oltra a quell, el Cloeudi Albin l'è staa nominaa governador anca de la Gallia. Ma la tregua l'è durada poch: giamò in del 197 i duu rivai hinn tornaa a combatt vun contra l'alter. El 19 de febrar de quell ann i duu esercit s'hinn frontaa in de la Battaja de Lugdunum (incoeu Lion, in Francia). Dopo ona longa battaja, l'ha vinciuu el Settimi Sever, e donca el Cloeudi Albin el s'è coppaa con la soa spada.
1026
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Nematod
miniatura|[[Wuchereria bancrofti, parassita del sistema linfategh de l'om]] I nematod inn di vermen, part del regn di Animalia, che se troeuven in tut el mond, sia in l'aqua che in terra. Ghe n'è de tucc i color, forme e dimension, tant che se stima che gh'è circa 25'000 spece de nematod, comunque caraterizad del havégh el corp simetrigh. 'Sti animai chì inn important per l'ecosistema perchè gh'hann un roeull important in la digestion e in del regolà i bateri in del soeul, oltra che in del ciclo de l'idrogen, ma ghe n'è de parassitari, che poden tacà i bestie, i piante e l'om e fà vegnì malatie pu o men grame, compagne de la filariasi, de l'ascaridosi e de l'infezzion de Anisakis simplex, che 'l se troeuva despess in del sushi.
Stazzion de East Croydon
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e del Tramlink.
Calendàsch
Calendàsch (ind la parlada piasentina Calindàsch; en italiàn Calendasco), l'è un cumün italiàn d'la región Emilia-Rumagna che'l se tröva en Pruincia de Piasensa.
Strada voivodal 806
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 27.7 km.
Calendàsch
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
El paés el cunfina cun i cumün de Guardamèi (LO), Monticelli Pavese (PV), Vòri (LO), Piasensa, Rottofreno, San Rocco al Porto (LO), Senna Lodigiana (LO) e Sumàia (LO).
I sò frassión i en Boscone Cusani e Cotrebbia Nuova.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Calendàsch l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Albaret-le-Comtal
Albaret-le-Comtal l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Fournels, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 740 méter a 'na altèsa màsima de 1161 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Albaret-le-Comtal l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Scima de Negroeus
La Scima de Negroeus (parnozia a Iragna: [la 'ʃimad neg'røːʒ] ; italian: Cima di Negrös) l'è ona montagna di Alp Lepontinn. La gh'ha on'altezza de 2.182 meter sora el nivell del mar, e la se troeuva in del Canton Tisin, al confin in tra el paes de Iragna e quell de Lodrin. Per rivà in de la vall de Lodrin, gh'è lì on pass che 'l se ciama Forcarella de Negroeus.
Bundesstraße 87
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez a Brandebùrgo, Sasonia, Sasònia-Anhalt e Türingia.
Lümé
Lümé (nom ufizial: Lomello) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Neuenstadt am Kocher
Neuenstadt am Kocher l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 41.18 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Neuenstadt am Kocher la se tróa a 'na altèsa de 182 méter sura 'l leèl del mar.
Lümé
Al se tröva int l'Ümlena central, a la drita de l'Agogna. Al cunfìna coi comün de Frèra, Galiaula, Med, Utibian, San Giorg ad l'Ümlena, Semiäna, Vlèss Ümléna e La Vila.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Lümé l'è mustraa in de la tabela chi de sota:
Tregas
Tregas (Tregasio) l'è ona frazion del comun brianzoeu de Triugg. El paes el se troeuva a nord-est del centro comunal, in direzion de la Provincia de Lecch. Tregas a l'è staa on comun indipendent fina al 1869: al temp di piev el partegniva a la Piev de Ajaa.
Melazzo
Melazzo (en piemontés: Melass) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.185 abitàncc, 'na superfìce de 19,73 km² e 'na densità de 60 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acqui Terme, Bistagno, Cartosio, Castelletto d'Erro, Cavatore, Terzo.
Santa Giána Beretta Molla
Santa Giána Beretta Molla (Magenta, 4 utùber 1922 - Punt Nöu de Magenta, 28 d'aprìl 1962) l'é stái una duturésa lumbarda, spùsa, mader, e santificada dal Papa Giuánn Pául II in del 2004, perché cun un tumùr a l'utero, l'ha preferìd purtá a la fìn la só gravidansa pütost che cüráss.
L'esempi che l'ha dài l'é quell de la suferensa de una mader e de una spusa mudéll.
La só festa l'é el 28 d'aprìl.
Massanzago
Massanzago (en vèneto: Masanzago) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 4.688 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 361 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borgoricco, Camposampiero, Noale (VE), Santa Maria di Sala (VE), Trebaseleghe.
02 04
El 02 de avril a l'è un di de l'ann.
Villars-sous-Yens
Villars-sous-Yens a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.06 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Presle
Presle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Rochette, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.58 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 2335 méter s.l.m.
Prato-di-Giovellina
Prato-di-Giovellina l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Niolu-Omessa, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.21 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 235 méter a 'na altèsa màsima de 848  méter s.l.m.
1027
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Montanejos
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 807
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 70 km.
Gora
El termen gora (in lombard oriental anca ['guːla]) l'è drovaa in del lenguagg de tucc i dì per parlà di strutur anatomegh in del coll di vertebraa, che fann part de l'aparaa respirador e digestiv, compagn del canaruzz. La parolla la riva del latin gŭla e l'è spantegada anca in olter lengov neolatinn (es. italian e catalan gola, venezzian goła, ligur gôa...).
Castell de Mur
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
1524
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Nové Sedlo (Karlovy Vary)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Sokolov.
El gh'ha el status de cità.