cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Scòrza de l'edifizzi
Classificazion a segonda del sistèma de costruzion
Quèll sistèma chì, el rappresenta l'evoluzión del sistèma del primm tipo, quèll montàa insèma lilinscì; a l’è fàa su d’ona struttura principál a montánt e travèrsi e de ‘na struttura che la spòrg vèrs el de foeura (de spèss fada su de ménsol e tirànt de fissàgg) che la ten su 'na schermadura che la gh’hà divèrsi fonzión, infra i quàj soratùtt la protezión de la pioeuva e de la radiazion solar.
Tipi e soluzion de scòrza a sècch
L’ evoluzión di sistèma de la scòrza de l’edifizzi a sècch l’è caratterizzada, sòta ‘l profìl de la tecnologìa e de l’efficienza, de on aumènt de la complessità e de 'l’alzada di livèj de resa di materiàj, e sòta l’aspètt architettònich de la ricerca de linguàgg e stil architettònich divèrsi, ch'a hinn despèss conligàa ai materiàj doperàa per i strat de rivestimént (veder, prèja, còtt, metàll, lègn), per esempi in del cors di fasi de la progettazión, de la realizzazión e del manégg d’on edifizzi verd. In del cors de l'evoluzión di vari tipi de soluzión, i gh’hànn dàa in letteratura e in la pratega divèrsi nòmm ai soluzión medésim. Chichinscì a hinn raportàd di nòmm e gh’è de marcàa che se tratta minga d’ona classificazión e che 'na stèssa soluzión tècnicna la pò ciapà divèrsi nòmm a segonda de l’aspètt de interèss che ‘l se voeur marcàa:
Conforma a la nòrma EN 13119, ‘na facciada continoa l’è “ona facciada estèrna d’on edifizzi prodòtta con on intelaiadura fada soratùtt de metàll, lègn o PVC, de sòlit fada su de elemént strutturàj verticàj o orizzontàj, ligàa insèma e giontàa a la struttura portanta de l’edifizzi”. Lee la sicura, in delperlée o insèma a di àlter part de la costruzión, tucc i fonzión normàj d’ona paréd estèrna senza avègh de fà el mestée de la struttura portanta. Sòta el profìl del servizzi fàa e de l’estestica de la scòrza de l’edifizzi la facciada l’è caratterizzada d’ona continuità de la scòrza rispètt a la struttura portanta de l’edifizzi, che l'è tutta situada de drèe rispètt al pián de la facciada.
La nòrma UNI 11018 la definìss la facciada ventilada come “ 'n tipo de facciada a schèrmo pòsta denànz indoe che el spazzi che gh'è intra el rivestimént e ‘l mur l’è progettàa de manera che l’aria che la gh’è denter la pòda andàa foeura per effètt camìn in manera naturál o controllàda artificialmént, a segonda di necessità stagionàj o giornaliér, al fin de migliorànn i caratteristich tèrmich complessìv”. In quèll caso chì la soluzión “a sècch” la riguarda domà el schèrmo miss “denànz” del spazzi de drée ventilàa.
In quèll sistèma chì, caratterizzàa d' on sistèma de montàgg a montánt e travèrsi, el schèrmo el fa el lavorà de protèg de la pioeuva e di infiltrazión de umidità. El spazzi voeuj che gh’è de drée el gh’hà denter domà l'aria e l'è l'è minga dìtt che la faga el sò mestèe per l’isolamént tèrmich de la scòrza. Anca in quèll caso chì la “soluzión a sècch” la pò riguardà domà el schèrmo.
A l’è on tipo de facciada che ‘l partén al sistèma de saradura a isolamént dinàmich. I facciàd a doppia pèll fànn su 'n recipiént trasparént continov adrée a tucc el perimetro de l’edifizzi: la pèll de foeura, l’è fissa – la se pò minga dervila – e l’è destinada a protég el fabbricàa grazie ai sò caratterìstich de tegnuda a l’ària, a l’acqua e al vent, inveci la seconda, pòsta vèrs el de denter, l’è quasi semper dotada de saramént, e la  permétt de ventilà i locàj intèrni senza la necessità d’on contròll particolár di sollecitazión ambiéntàj. Al fin de migliorà el cònfort de l’edifizzi de denter, di vòlt l'è fornida 'na ventilazión naturál o sforzada in del spazzi infra i dò pèll. De sorapù, in del spazzi de mèzz, i pòden vèss miss denter di dispositìv de oscuramént di locàj intèrni contìnov o a lamèj regolàbil e de elemént dervìbil che servìssen de dàgh aria ai ambiént.
Quèll tipo de scòrza chì la permètt de integrà denter i pannèj fotovoltàich che trasformen la radiazion solàr in elettricità. Sti mòdol chì, per esempi, pòden vèss comprés in di sistèma de saradura trasparént fàa d’on ùnegh strat o de ‘na pèll doppia, verticàj o orizzontàj, con inclinazión infra 0° e 90° (cont ona intercettazion de la radiazion solár migliora per ona inclinazión de pressppòch 45º rispètt a la verticál). El sistèma el permètt, ancasì, de incùd i schèrmi solár, compàgn i parasól fiss, movìbil o giràbil.
A ghe dìsen “scòrza interattiva” a quel sistèma che l’interagìss cont i variazión di condizión climàtich de foeura per mèzz di dispositìv de contròll automàtich o per mèzz de l’intevént dirètt de l’utenza; ona tal scòrza la permètt de controlà el servizzi fornìi de la scòrza cont el cambià i parameter de temperadura e de umidità relatìv al microclima intèrno.
La scòrza che la gh’hà su i immàgin a l’è on sistèma che ‘l gh’hà l’obiettìv de proiettà di immàgin fiss o che se moeuven in su la superfice intèrna di pannèj trasparént. I quèll caso chì, la pèll de l’edifizzi l’è fada su de pannèj verticàj – semper montàa in su di telár de metàll de suppòrt- fàa su de materiàj trasparént cobbià vun con l’alter che i sò proprietà ghe permètten ai proiezión de mostrà de foeura di effètt de ornamént anca assosènn grandiós (de fàtt, de spèss, el sistèma el ven doperàa per la reclàmm).
Esempi significativ de facciad a sècch descritt in letteratura scientifica
Sistéma fàa a strat a sècch Struttura/Rivestimént:
Sistèma facciada continoa:
Facciada ventilada:
Facciada a pèll doppia:
Scòrza integràa per la produzione di energia:
Scòrza interattiva:
Logrian-Florian
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.58 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 74 méter a 'na altèsa màsima de 186 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Logrian-Florian l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Soeulcc
Soeulcc (italian: Solcio) l'è buna di frazion del comun de Lesa, in de la Provincia de Novara. El paes el se troeuva in su la riva del Lagh Magior, a sud del center comunal e in su la strada che la riva a Meina. A Soeulcc gh'è stada ona strage dei civil (vundes personn in tutt) fada di soldaa todesch a la fin de la Segonda Guerra Mondial, el 24 de marz del 1945, per vendicàss de la mort de vun de lor duranta on isconter cont i partigian.
Singen
Singen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Costànsa. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 61.75 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Opio
Opio l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bar-sur-Loup, del circondàre (arrondissement) de Grasse e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.47 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 154 méter a 'na altèsa màsima de 361 méter s.l.m.
Singen
El cümü de Singen el se tróa a 'na altèsa de 429 méter sura 'l leèl del mar.
Bellentre
Bellentre l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Aime, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de le Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 699 méter a 'na altèsa màsima de 3011 méter s.l.m.
Pelopunés
right|200px|thumb|La penìzula del Pelopunés
Dernacueillette
Dernacueillette l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mouthoumet, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
Pelopunés
Ol Pelopunés (Πελοπόννησος in lèngua gréca) ciamàt ach Moréa a partì dal medioéf, l’è öna penìzula de la Grécia che la se tróa tra ‘l mar Ionio e ‘l mar Egéo e che l’éra tacàda al continènt ‘nfina al 1893 quando i à scaàt fò ‘l canàl de Corìnt, isé l’è dientàda, de fato, ön ìzola.
Dernacueillette
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Pelopunés
L’è ciamàda Pelopunés ach öna di 13 periferée de la Grécia; gh’è però öna bèla diferènsa tra la regiù geograféga Pelopunés e la periferéa Pelopunés, dezà che chèsta l’è dóma ‘l tòch a mesdé (süd) de la prima.
Dernacueillette
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 316 méter a 'na altèsa màsima de 642 méter söl leèl del mar.
Diocesi de Vigevan
La Diocesi de Vigevan (Dioecesis Viglevanensis in Latin) l'è una circuscrisiòn d'la cesa catòlica italiana, che la dipènd da la pruìncia d'la Lumbardia, da la diocesi metrupulitana de Milan e la fa part d'la Cunferensa Episcupàl Italiana.
Dernacueillette
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Dernacueillette l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Diocesi de Vigevan
Teritòri
La Diocesi la cumprènd Vigevan, el sò circundàri, la Lumelina e el paès de Susàgh in pruincia de Nuara. la g'ha 87 paròchie.
Pelopunés
Ol nòm
Pelopunés in lèngua gréca l’ völ dì ìzola de Pélope; Pélope, che l'éra ‘l s-cèt del Tantalo rè de la Lidia, l’éra ün eròe mitologìch gréch e l’avrès conquistàt per prim töt ol Pelopunés.
La periferéa
Ol Pelopunés l’è öna di trédes periferée de la Grécia e la capitàl l’è Tripoli.
La Stòria
La stòria del Pelopunés l’è ligàda al nòm de Sparta, la sità grèca de l’antichità che dòpo ì conquistàt ol Pelopunés la s'é scontràda con Atene in d’öna guèra che l’è tacàda in del 431 a.C. e che ‘è finìda 31 agn dòpo, in del 404 a.C. e che l’è cognusìda cóme la Guèra del Pelopunés.
Autostrada A66 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Sassenage
Sassenage l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Fontaine-Sassenage, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Pelopunés
La Stòria
Chèsta guèra, che l’è stàcia enzìda da Sparta, l’è stàcia combatüda da i dò polis (sità) piö ‘mportànte de la Grécia antiga, dezà che töte e dò i völia riàga a comandà sö töta la Grécia de alùra.
Sassenage
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 199 méter a 'na altèsa màsima de 1649 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sassenage l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pelopunés
La Stòria
Piö tarde ol Pelopunés l’è finìt sóta i Macéduni e po’ sóta i Romà fina a ché ‘n del 396 l’è stacc traersàt da i Vizigòcc del Alarìch ch i l’l’à devàstàt. L'è po’ pasàt sóta ‘l contròl di Romà d’Oriènt ‘nfìna al 1204.
Co la quarta cruzàda l’è pasàt in di mà di cruziàcc dal 1204 ‘nfina al 1430 per turnà a i Romà d’Oriènt per öna quach agn prima de finì sóta i Türchi Otomà e restàga fina a l’indipendènsa de la Grécia fò che per öna trentìna d’agn tra ‘l 1685 e ‘l 1715 quando Venésia la gh’è riarda a portàghel vià a i Otomà co la Guèra de Moréa e la gh’è riàda a goernà ol Pelopunés ciamàt alùra Règn de Moréa.
Festival de Sanrem 1996
El Festival de Sanrem 1996 a l'è stada l'edizzion quella del del Festival de Sanrem, fada al. L'è scominciad el e l'è fornid el  e l'ha vengiud
Mils bei Imst
Mils bei Imst l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Imst e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70210.
Szabadszentkirály
a l'è un comun del Distret de Szentlőrinc, cont una popolazzion de abitant.
Sant Pere Pescador
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Montelly (metropolitana de Losanna)
Montelly  a l'è 'na stazion de la metropolitana de Losanna, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
La Grave
La Grave l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch del cantù omònim e 'l fà part del circondàre (arrondissement) de Briançon e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 126.91 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1135 méter a 'na altèsa màsima de 3976  méter s.l.m.
Libštát
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Semily.
Campisegh
Campisegh (Campisico) l'è ona frazion del comun cremasch de Cavralba, in de la Provincia de Cremona. El paes el se troeuva a sud-est del capploeugh comunal, in mezz ai camp. A l'è spartii foeura in duu centri: Campisegh de Sora e Campisegh de Sotta. L'è staa on comun indeperlù fina al 1819.
Gujana Francesa
right|140px La Gujana Francesa (dumà Guyane in frances) la fa part del America del Süd e a l'è una Regiun d'Ultramar e, a l'istess temp, un Dipartiment d'Ultramar de la Francia.
La cunfina cunt el Suriname e'l Brasil. L'Ucean Atlantich el bagna i sò cost.
La capital a l'è Cajena.
La gh'ha una süperfiss de 86.504 km² e una pupulaziun de quas 190.000 abitant.
300px|center
A Kourou a gh'è del 1964, el Centre Spatial Guyanais (Center Spazial de la Gujana).
L'Agenzia Spaziala Eurupea (ESA) la fà partì i sò mìssil Ariane a Kourou.
Lemé
Lemé a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindigh a l'è René Daussy, con mandaa 2001-2008.
Carpineti
Carpineti (endèla parlàda locàl: Carpnèida) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Reggio Emilia. El g'ha presapóch 4.104 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 89 km², per 'na densità de 46 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baiso, Casina, Castelnovo ne' Monti, Toano, Viano, Villa Minozzo.
Siamanna
Siamanna l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 863 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Allai, Oristano, Ruinas, Siapiccia, Simaxis, Villaurbana.
Pendolino
Pendolino a l'è 'na tecnologia ferroviaria che la permett de andà pussee svelt del 25%-35% de on treno convenzional grazia a l'assett variabil progettaa de la FIAT Ferroviaria. A l'è 'n assett variabil attiv, perchè el treno el se moeuv dinamicament per respettà i curv.
Fonzionament
El pendolament, quand attivaa, el permett de andà pussee svelti in curva grazia al facc che la cassa la se moeuv per compensà la forza centrifuga, e donca el permett on confort pussee volt per i passegee. Hinn despess consideraa treni a volta velocità perchè progettaa per rivà finna a 250 km/h.
Bagnols (FR-69)
Bagnols l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Bois-d'Oingt, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.35 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 240 méter a 'na altèsa màsima de 441 méter söl leèl del mar.
Laif
Laif (Bavares: Laifors; Tudesch: Leifers; Talian: Laives) l'è un cumün in Südtirol che'l se tröa un des chilometer a süd de Bulsan. Laif l'è la püssée giuena di vot cità de'l Südtirol e despö Bulsan 'l sit indua gh'è 'l toch püssée grand de gent che la parla in Talian.
Sassel
El cumün de Sassel al se tröva a una altitüden de 634 meter sura al livel del mar e quand che 'l faseva cumün desperlü, l'eva tacaa ai cumün de Cheiry (FR), Combremont-le-Grand, Granges-près-Marnand, Les Montets (FR), Ménières (FR) e Nuvilly (FR).
Polizia territoriala del Liechtenstein
miniatura|drita La Polizia territoriala del Principaa del Liechtenstein (in todesch Landespolizei des Fürstentum Liechtenstein) a l'è la forza de polizia del Liechtenstein. L'è compagna, 'me formazion e equipaggiament, a la polizia cantonala de la Svizzera, che la protegg i confin del Principaa cont i sò Guardii de Confin.
La gh'hà 120 dipendent: 83 hinn polee.
Lista di re de Scòzia
thumb|El stemma real de la Scòzia El regn de Scòzia l'è nassuu de l'union di territòri di Pitt e di Scòtt. Formalment, el regn a l'esist anmò al d'incoeu, anca se l'è taccaa a la coròna inglesa in del Regn Unii de Gran Bretagna e Irlanda del Nòrd a partì de l'Act of Union del 1707. De quell moment, la numerazion di re scozzes l'è l'istessa de quella di re ingles.
Ennetbürgen
El cumün de Ennetbürgen al se tröva a una altitüden de 435 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Beckenried, Buochs, Gersau (SZ), Lüzerna (LU) Stans, Stansstad, Vitznau (LU), Weggis (LU). La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.
Storia
Ennetbürgen l'è staa menziunaa la prima volta in d'un docüment del 1190 col nom de Burgin. In del 1799 l'è devegnüü Enet-Bürgen e in del 1836 Ennerbürgen. Dal 1850 el nom ufizial l'è Ennetbürgen.
Geugrafia
El cumün l'è sitüaa in tra 'l Lagh dei Quater Canton (ciamaa anca Lagh de Lüzerna) e 'l mont Bürgenberg.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Post de vett
L'atrazion principal de Ennetbürgen l'è la Capèla de St. Jost. St. Jost.
Guntramsdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bohostice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Pato de Varsavia
miniatura|Emblèm del Pato de Varsavia miniatura|Mapa di paìs del Pato de Varsavia Ol Pato de Varsavia del 1955, ciamàt ach Tratàt de Varsavia (üfissialmènt, Tratàt de amicìssia, coperassiù e mütua assistènsa; Организация Варшавского договора in russ, sigla ОВД) l'è stàcia öna aleansa militàr in tra i paìs del Blòch Soviètich, nassida cóme contraposissiù a la NATO (fondàcia in del 1949), che l'éra dré a rearmà la Germània Ovest.
Ol tratàt l'éra stàcc scrìcc da Nikita Chruščëv in del 1955 e firmàt a Varsavia ol 14 de mas del istèss an.
In sostansa però 'l pato l'è stàcc dovràt da l'URSS cóme furma de contròl di stacc satèllit de l'Euròpa de l'èst. Presèmpe, in del 1968 Mósca l'à fàcc deliberà ai mèmber l'ocüpassiù de la Cecosloàchia de Alexander Dubček.
Ol pato l'è stàcc desligàt ol 1 de löi 1991 a Pràga.
Drahoňův Újezd
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Rokycany.
Polizia in Svizzera
In Isvizzera, la Polizia l'è principalment on compit di Canton, e dei comun sota la legg cantonala.
El governo federal el dà di servizzi particolar e 'l protegg i frontier del paes.
Federazion
In del pas el gh'è mia on orghen de polizia federala compagn de l'FBI american: Gh'è domà el Burò Federal de Polizia che 'l coordina i polizij cantonai in di indagin federaj.
I confin de la Svizzera a hinn pròtegiuu da la Guardia del confin, che l'è controlada dal Ministeri dei Finanz.
I ferrovij i gh'han on còrp de polizia sò, che 'l pò menà via quej che dann di problema in sui treni.
Canton
I Canton i gh'han i pussee important compit de Polizia. Tucc i canton i gh'han on corp de Polizia: La polizia cantonala.
La Polizia l'è organizada diversament a segonda la lengua del canton e l'è minga sota 'l controll de la Federazion.
Preson
In Isvizzera i preson a hinn gestii di Canton. Ghe stann 7000 detegnuu circa e la preson pussee piscinina de la Svizzera l'è Untersuchungsgefängnis che la pò tegnì dò person.
Comun
Di comun i gh'han la polizia comunala. In d'on quaj comun la controlla domà el parchegg, inveci in olter città (me Zurigh e Lugan) la gh'ha i stess compit de la polizia cantonala.
La polizia comunala l'è controlada del Canton.
Santa Coloma de Farners
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Münchwilen (distret)
El Distret de Münchwilen  l'è giü dei òt distrecc del Canton Türgovia, en Svizzera. El g'ha 'na popolasiù de abitàncc (dato del   El capolöch del distrèt l'è la citadìna de Münchwilen.
El distrèt el töl dét i cümü de:
Stornara
Stornara l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Foggia. El g'ha presapóch 4.739 abitàncc, 'na superfìce de 33 km² e 'na densità de 144 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cerignola, Orta Nova, Stornarella.
Lempire
Lempire a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindigh a l'è Thierry Cornaille, con mandaa 2001-2008.
Hebe Camargo
thumb|160px|Hebe Camargo in del [[2006.]]
Hebe Camargo, che in realtà la se ciameva Hebe Maria Camargo (Taubaté, São Paulo, 8 de màrs 1929 - São Paulo, 29 de setèmber 2012) l'è stàia una cantanta e atùra brasiliana.
Iliad
L' Iliad a l'è la püssee vegia övra de la literadüra greca. In principi l'era un puema epich ural, ch'el vör dì che a l'era minga druvaa per vess parlaa, minga legiüü, ma a l'era scrivüü giò in del XIII secul a.C. A l'è un puema epich devera lüngh faa sö de 24 capituj scrivüü in esameter. A l'è prubabilment basaa in sö un event real, l'atacch a Troia de i Micenee. El puema al gh'ha dent anca di prim mit grech e di legend. El scritur tradiziunal de l' Iliad a l'è l'Umer. A bun cünt, i stüdius i è minga segür se el puema a l'è staa devera scrivüü dumà de vön.
La storia la tö sit in la Guera Trujana. La parla de i cunfrunt de i guerer Achill e del re Agamenun. La storia la quata dumà una quai semana de la fin de la guera, ma anca la parla de i mit Grech in sö la guera. La cünta la storia de l'ira de Achill, fin a la mort e 'l füneral de l'Etur e l'assedi de Troia.
Un quaj persunagg impurtant in l' Iliad a l'è l'Achill, l'Udissee, l'Agamenun, el Menelao, el Priam, l'Etur, el Parid, e l'Elena.
Trama
El puema al descumencia cunt el diu Apollo ch'al gh'ha mandaa a i Grech una pest, perchè i gh'ha catüraa la fiöla de vön di so pret. L'Agamenun a l'è ubligaa a dàla indree, ma al ghe porta via anca la Briseid del so padron Achill. L'Achill a l'è inrabiaa e al refüda de cumbatt. Ma quand ch'el so amis Patroclo al ven mazzaa de l'Etur, al taca sö a cumbategh cuntra e al mazza l'Etur in d'un düell. Püssee tard, el pader de l'Etur, el Priam, al ven in secret de l'Achill a purtà indree el corp del so fiöö preferii per dàggh un füneral prupiaa, che l'Achill al ghe permett de fàll. El puema al sara sö cunt el füneral de l'Etur.
Oeuli lombard
miniatura|Oliv de oeuli arent ai rive del [[Lagh de Garda]] L’oeuli lombard l’è l’insema de l'inscì det condiment a bas de grass vegetal, catad foeura di olive, otegnid in de la Lombardia.
Ancaben i condizzion atmosfereghe sgenerai e la geografia del territori lombard i podarissen indù a pensà che el sipia no possibel a fà su di coltivazzion d’oliv in de la region, a gh’inn di sit indova el clima l’è pussee sgentil invers i piante come l’oliv, ch’i dimanden un frach de lus solar per tut el passà de l’ann e temperadure tevede. Sti loeugh chì inn de collina, o anca ai pè di montagne, e, soratut, arent ai lagh, come chell de Com e el Benegh.
Coltivà
In de la Lombardia inn spantegade diferent varietà d’oliv de oeuli:
Amélie-les-Bains-Palalda
Amélie-les-Bains-Palalda l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Arles-sur-Tech, del circondàre (arrondissement) de Céret e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
Somaggia
Somaggia (parnonzia local: [so'madʒa] ; Somaggia in italian) l'è buna di frazion del comun ciavennasch de Samolegh, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva a ovest del center comunal, in su la strada che la mena de Novaa fina a San Cassan, e poeu su fin'a Ciavenna e oltra.
Amélie-les-Bains-Palalda
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.43 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 176 méter a 'na altèsa màsima de 1424 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Amélie-les-Bains-Palalda l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Aposeris foetida
Fùrma biològica
H ros - Emicriptòfite rozulàde (Piànte che scàmpa divèrsi agn per mès de böcc colocàcc al leèl del teré e co le fòie dispunìde a rözèta bazàl.)
Descrisiù
L'Aposeris foetida l'è 'na piànta erbàcea co le fòie perèni e divèrsi gamb nücc e sèmpe (en capulì per ògna gamp). La raìs l'è a ficù.
Le fòie le fùrma 'na rözèta bazàl, i è runsinàde-penatopartìde co 5÷11 segmèncc laterài a fùrma de rómbo iregolàr; el segmènt terminàl el g'ha fùrma a triàngol. Le g'ha 'n bèl culùr vért vif.
La 'nfiurescènsa l'è zàlda e la g'ha la fùrma del tìpica a capulì de le Asteraceae. I ve sö giü per ògna gamp, i è de presapóch 3 ghèi de diàmetro, de 'n culùr zàlt löster e co le lìgule rade dispunìde a ragéra en divèrsi sércoi de longhèsa de menemà piö cürta, a pàrte de l'èstèrno a nì 'n mès. Le lìgule estèrne 'na quach vólta i è striàde de rós. La fiuridüra l'è 'ntra i més de zögn e óst.
L'envòlucro el g'ha fùrma cònica, l'è lónch piö o méno 1 ghèl, el g'ha de le bràtee, chèle intèrne i è lanceolàde, i è töte precìze e le g'ha 'na nervadüra centràl soleàda, chèle estèrne i è picinìne picinìne, le par quàze 'n calicèt, i è a fùrma de triàngol e i è iregolàre. Mìa sèmper se rìa a idìle.
I fröcc i è dei achéni prismàtich con ensìma 'n bèch ma sènsa pàpo.
Distribusiù e habitat
L'è 'na piànta che preferés i ambièncc ömecc e a l'ómbra, valète pesène, boschècc de fó, pracc gras e pracc mezòfii. La crès de i 300 ai 1800 méter s.l.m.
Se la tróa 'n quàze töte le regiù de la Pianüra Padàna föra che 'n Piemónt e 'n Val d'Aosta.
Stazion de Maggianegh
La Stazion de Maggianegh l'è 'na stazion ferroviaria del servizzi ferroviari suburban de Milan, sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de.
Cajena
Cajena (Cayenne in frances) a l'é la capital de la Gujana Francesa.
La gh'ha 50.594 abitant (1999).
Chuncheon
Chuncheon (Hangul: 춘천시; Hanja: 春川市) a l'è la capital de la pruvincia de Gangwon in de la Curea del Süd. La gh'ha circa 265,000 abitant.
Aministraziun
La cità l'è dividüda in de 15 distret (dong; 동), vün eup (읍) e növ myeon (면).
Cità Gemelaa
Cità de Amicizia
Serracapriola
Serracapriola l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Foggia. El g'ha presapóch 4.336 abitàncc, 'na superfìce de 143 km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chieuti, Lesina, Rotello (CB), San Martino in Pensilis (CB), San Paolo di Civitate, Torremaggiore.
Italian Championship Wrestling
L'Italian Championship Wrestling (ICW) 'è una federasiun italiana da wrestling ativa a livel nasiùnal. Nasùda in dal 2001, la ICW l'ha fò pusé da cent show, e la sa esibiss cui sò spetacuj in tuta Italia.
Provence (metropolitana de Losanna)
Provence  a l'è 'na stazion de la metropolitana de Losanna, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Bonoj
Bonoj (Ca' de' Bonavogli) l'è ona frazion del comun cremones de Drovee. El paes el se troeuva a nord-ovest respett al centro comunal. L'è staa on comun indeperlù fina al 1868. Ai temp de Napoleon (1810-1816) l'eva staa giamò taccaa a Piev San Giacom.
Christian Friedrich Lessing
Christian Friedrich Lessing (Syców, 1809 – Krasnojarsk, 1862) l'è stat en botànich todèsch.
L'ìa fredèl del pitùr Karl Friedrich Lessing (1808-1880) e niùt del poéta Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781), Christian Friedrich Lessing l'è stat 'n lüminàre endèl camp de la botànica, sura de töt per i sò stüde sùra la famìa de le Asteraceae.
El zèner Lessingia, de la famìa de le Asteraceae l'è stat batezàt en sò unùr.
Le piànte discriìde del Christian Friedrich Lessing le pórta la sìgla Less.
Sciur
Sciur (dal latin senior, leteralment püssee vegg), l'indica chi è che l'è süperiur a un alter, vün che 'l domina, che 'l guverna, che 'l gh'ha di pruprietà o in general che 'l gh'ha pudé sura a un quajcoss o un quajdün. A Milan quand che vün el parla d'una persona, el dis Sür, ciuè Sür Brambìla, Sür Tal di Taj.
La parola siur l'è imparentada cun Signùr, che l'è cume el popul lumbard l'è vüss riferiss a Gesü Crist.
244
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Levínská Olešnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Semily.
Gutenbrunn
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Canossa
Canossa (endèla parlàda locàl: Canòsa) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Reggio Emilia. El g'ha presapóch 3.376 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 53 km², per 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casina, Castelnovo ne' Monti, Neviano degli Arduini (PR), San Polo d'Enza, Traversetolo (PR), Vetto, Vezzano sul Crostolo.
El pòsto l'è famùs per vìa del Castèl de Canossa, endóche gh'è s'è svulgìt l'epizóde del Pentimènt de Canossa 'ndèl 1077.
Egna
Egna u anca Nöfmarcáa (Tudesch: Neumarkt, Talian: Egna) l'è un cumün de 4.339 / 4.744 abitant in Südtirol e 'l sit prinzipál de la Bassa Adesina e 'l se tröa a un vintcinch chilometer a süd de Bulsan e un trintaquater chilometer a süd de Trent.
I ram impurtant de l'ecunumía hin l'indüstria, 'l cumerz, l'artesanáa e l'aghercultüra. De türista ghe n'è poch.
Pont (Pont de Legn)
thumb|250px|La céza parochiàla dedicàda a la Santìsima Trinità Pónt (nòm uficiàl en italià: Ponte) l'è la frasiù centràla del cümü de Put de Lègn, endèla part piö àlta de la Al Camònega, en Pruìncia de Brèsa. Enfìna ai agn '60 del sècol XX l'ìa séde del municìpio e dei ufìci de püblica ütilità del cümü.
La se tróa a la conflüènsa del torènt Narcanèl col torènt Frigidólfo, sit cunsideràt la partènsa del fiöm Òi. L'è dividìda en quàter contràde ciamàde Pónt,Sancampél, Nì e Cuzìcla.
La céza parochiàla la se tróa endela contràda de Cuzìcla e l'è dedicàda a la SS. Trinità.
Seigneux
Seigneux a l'eva un cumün svizzer del distret de Broye-Vully, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'eva de 3.72 km² e in del 2010 al gh'eva una popolazion de 279 abitant.
In del mes de giügn del 2010 gh'è staa faa un referendum inde che i cumün de Cerniaz, Combremont-le-Grand, Combremont-le-Petit, Granges-près-Marnand, Marnand, Sassel, Seigneux et Villars-Bramard han acetaa de fundiss per furmà un cumün ünegh ciamaa Valbroye. La decision le vegnüda efetiva el prim de lüi del 2011.
El cumün de Seigneux al se tröva a una altitüden de 570 meter sura al livel del mar e quand che 'l faseva cumün desperlü, l'eva tacaa ai cumün de Cerniaz, Curtilles, Dompierre, Henniez, Lucens, Villars-Bramard e Villeneuve (FR).
Stockach
Stockach l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Costànsa. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 69.75 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Stockach el se tróa a 'na altèsa de 491 méter sura 'l leèl del mar.
Bohutín (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Siamaggiore
Siamaggiore l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 996 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 77 ab./km². El cunfìna coi cümü de Oristano, Solarussa, Tramatza, Zeddiani.
Trasmittanza tèrmica
La trasmittanza tèrmica a l’è el fluss de calór che ‘l passa travèrs ona superfice unitaria sottopòsta a 'na differenza de temperadura anca lee unitaria. La dipénd del materiál de che la struttura l’è fàda su.
La trasmittanza tèrmica l’è l’invèrs de la resistenza tèrmica totàl la quàl a soa vòlta l’è dada de la sòmma de tucc i contribuzión a la resistenza tèrmica di vari strat de la parèd e di contribuzión de l’irradiazion e de la convezion sora i superfic de la paréd.
con:
indoe la resistenza tèrmica totàl la ven ottegnuda cont el somà i resisténz tèrmich consideràa come in serie. A se pòden somà nò i trasmittanz ma domà i resisténz ch'a hinn l'invèrs di trasmittánz
Sòma di resistenz tèrmich
Quand che i resisténz tèrmich hinn miss in serie i pòden vèss somà voeuna l’altra, a l’è el caso per esempi d’ona paréd fada su de divèrsi strat, ciaschedùn di quàj el gh’hà el sò valór de la resistenza tèrmica e de sora maròss gh’è anca i resisténz per convezion in sui superfici de voeuna e de l’altra part de la paréd. Per esempi semai che i strat i fudèssen du i resisténz i sarànn:
-la resistenza per la convezion in su la faccia 1:
-quèlla per irradiazión in su la faccia 1:
-la resistenza tèrmica del prim strat:
-a l’istèssa manera quèlla de segónd strat:
-la resistenza per la convezion in su la faccia 2:
e la potenza tèrmica trasmettuda la sarà:
h1 e h2 hinn i coefficent de convezió n, hirr1 e hirr2 quèj de irradiazion, \lambda a l'è la conduttività tèrmica, L l'è el spessór di strat.
Notìi che i temperadur che se consìderen hinn quèj a’na granda distanza de la paréd (in teoria infinida).
Coefficent superficial
In edilizia, segond conforma a la nòrma UNIEN ISO 6948 de spèss, i coefficént de convezión e irradiazion vegnen concentràa ind on ùnegh coefficént ciamàa coefficént superficiál (coefficiente liminare o coefficiente di adduzione in lengua italiana e de sòlit insegnàa con α) che 'l sò valór l'è miss giò in di tabèll a segonda de la posidura verticál o orizzontál di superfici. La resistenza tèrmica associada al coefficent superiàl la ven ciamada resistenza tèrmica superficiál
Concha Espina (metropolitana de Madrid)
Concha Espina  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Servizzi
Biliettaria automatica
Michael Jackson
Michael Joe Jackson (Gary, Indiana, 29 de agùst del 1958 – Los Angeles, Calfornia, 25 de june del 2009) l'è stat un cantant di Stacc Unicc.
La Digne-d'Amont
La Digne-d'Amont l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Limoux, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
Standard de Kansas City
El standard de Kansas City a l'è un standad per salvà di dacc in su 'n audiocasseta a 300 bit per segond, insubid in d'un simposi de la rivista Byte a Kansas City in del 1975. Pensad per permeter el salvà e 'l scambi de dacc in sui microcomputer con poca spesa, i prim dispositiv a doperàll inn vegnud foeura in del 1976. I home computer de l'epoca, per la pupart, hann doperad di alter formad proprietari incompatibil in tra de lor.
La Digne-d'Amont
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Digne-d'Amont l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Dobřív
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Rokycany.
Lussan (FR-30)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 46.92 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 110 méter a 'na altèsa màsima de 345 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lussan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Confort (FR-01)
Confort l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Collonges, del circondàre (arrondissement) de Gex e del dipartimènt de l'Ain.
Carrícola
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Confort (FR-01)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.66 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 375 méter a 'na altèsa màsima de 1621 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Confort l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Santa Cristina d'Aro
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Mírová pod Kozákovem
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Semily.
Lerzy
Lerzy a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindigh a l'è Jérôme Langhendries, con mandaa 2001-2008.
Malley (metropolitana de Losanna)
Malley  a l'è 'na stazion de la metropolitana de Losanna, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Grosseto-Prugna
Grosseto-Prugna l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Santa-Maria-Siché, del circondàre (arrondissement) de Ajaccio e del dipartimènt de la Còrsica del Sud. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.56 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 1161 méter s.l.m.
Gutenstein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Belmont-Tramonet
Belmont-Tramonet l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Le Pont-de-Beauvoisin, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 219 méter a 'na altèsa màsima de 360 méter s.l.m.
Campegine
Campegine (endèla parlàda locàl: Campéṣen) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Reggio Emilia. El g'ha presapóch 4.900 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 24 km², per 'na densità de 204 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cadelbosco di Sopra, Castelnovo di Sotto, Gattatico, Reggio Emilia, Sant'Ilario d'Enza.
Orsenigh
Orsenigh (prononzia local: [urtsi'niːk]; nom ufizial in italian: Orsenigo) l'è on comun brianzoeu de la Provincia de Còmm. El gh'ha, cont ona superfiss de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Orsenigh l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Satolas-et-Bonce
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Nassereith
Nassereith l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Imst e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Satolas-et-Bonce
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 200 méter a 'na altèsa màsima de 285 méter söl leèl del mar.
Nassereith
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70212.
Satolas-et-Bonce
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Satolas-et-Bonce l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
245
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
.ly
.ly a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Olterades-Bassa Adesina
L'Olterades-Bassa Adesina (Tudesch: Überetsch-Unterland, Talian: Oltradige-Bassa Atesina) l'è un insema de desdot cumün int 'l süd de'l Südtirol.
Chel distret chí 'l gh'ha 'na pupulaziun de 63.000 anem, e 'l so sit prinzipál a l'è 'l cumün de Egna-Nöfmarcáa.
Borotice (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Mestruazzion
I mestruazzion a inn el perder de sangh de la vagina regolar che 'l capita in di done per di reson ormonai che porten, se la gh'è no la fecondazzion de l'ovocita, al destacàss de toch de l'endometri. El ciclo el capita ogni 28 dì e de solet el dura per cinch dì, ma gh'è un bell poo de varianza natural in tra dona e dona.
Stazion de Locaa Triulz
La Stazion de Locaa Triulz l'è 'na stazion ferroviaria del servizzi ferroviari suburban de Milan, sita in la città de Locaa. L'è in la ligna ferrovia Milan-Genoa e l'è collegada ai stazion de Piev e Milan Rogored.
Tajadin
I tajadin inn un tipo de pasta a l'oeuv tipega de l'Alta Lombardia, arenta ai tajarin spantegad in del rest de la Lombardia. Gh'hann in comun el condiment con la panera e 'n formai local, de solit el Casera de la Valtolina ma di voeult anca el Bit.
Tajadin de Villa
I tajadin de Villa inn ciamad anca dolz perchè inn fad con la farina di castagne e pòden vesser condid anca domà cont el buter e senza la panera per quella reson chì. Inn despess miss cont un poo de camomilla.
Beaujeu (FR-69)
Beaujeu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Beaujeu, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.85 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 277 méter a 'na altèsa màsima de 880 méter söl leèl del mar.
El Cos de Policia d'Andorra
miniatura|drita El Corp de Polizia de Andorra (in catalan El Cos de Policia d'Andorra) l'è la forza de polizia de Andorra.
2012
ÒCIO, che chèla pàgina ché l'è scrìcia 'n piö manére de Lumbàrt
El Cos de Policia d'Andorra
Organizzazion
La Polizia l'è organizada in quater division:
Festival de Sanrem 1997
El Festival de Sanrem 1997 a l'è stada l'edizzion quella del del Festival de Sanrem, fada al. L'è scominciad el e l'è fornid el  e l'ha vengiud
2012
Genar
right|thumb|300px|La Costa Concordia sbièza e pogiàda zó sö l'ìzola del Giglio
Febrar
right|thumb|300px|La fontàna de Piàsa Dànte a [[Bèrghem töta öna candéla de giàs ol 3 de fevrér del 2012]]
Magg
2 de Mas: a New York in d'öna àsta de Sotheby's l'è 'ndàcia endìda öna di quàter còpie del quàder "Ol cridùr" del pitùr norvegés Edvard Munch e l'è stàcia pagàda 119,92 miliù de dòlari, isé l'è dientàta l'òpera d'art piö pagàda al mónt. 3 de Mas:
Utuber
right|100px|thumb|Ol presidènt Hugo Chávez right|thumb|100px|Ol candidàt Henrique Capriles
Syens
Syens a l'è un cumün svizzer del distret de Broye-Vully, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.53 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Syens al se tröva a una altitüden de 588 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Hermenches, Moudon, Rossenges, Vucherens, Vulliens.
Santa Llogaia d'Àlguema
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Sossana
Sossana (istess in italian) l'è vuna di frazion del comun de Lescen, in de la Provincia de Comm. El paes el se troeuva in su la riva del Lagh de Comm, in su la strada che del capploeugh la va a est, a la frazion de Casaa.
Somana
miniatura|manzína Somana (istess in italian) l'è vuna di frazion del comun laghee de Mandell, in de la Provincia de Lecch. El paes el se troeuva in su la riva del lagh, a nord del capploeugh comunal e in su la strada che la mena a Olcc e poeu a Lierna. A l'è stada on comun indipendent fina al 1927: al temp di piev la partegniva a la Piev de Mandell.
Carapelle Calvisio
Carapelle Calvisio l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 95 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 7 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calascio, Capestrano, Caporciano, Castelvecchio Calvisio, Isola del Gran Sasso d'Italia (TE), Navelli, San Pio delle Camere, Santo Stefano di Sessanio.
Birgisch
Birgisch a l'è staa un cumün svizzer del distret de Brig, in del Canton Vales. Dal prim de sgenee del 2013 l'è staa agregaa al cumün de Naters. Al mument de passaa sotaa Naters, la süperfis del teritori del cumün l'eva de 5.7 km² e in del dicember del 2011 al gh'eva una popolazion de 239 abitant.
L'abitaa de Birgisch al se tröva a una altitüden de 1093 meter sura al livel del mar.
Chomle
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Rokycany.
Autostrada A68 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Tengen
Tengen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Costànsa. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 61.98 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Casalgrande
Casalgrande (endèla parlàda locàl: Casalgrând) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Reggio Emilia. El g'ha presapóch 14.221 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 37 km², per 'na densità de 384 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castellarano, Formigine (MO), Modena (MO), Reggio Emilia, Rubiera, Sassuolo (MO), Scandiano.
Bratkovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Szajk
a l'è un comun del Distret de Bóly, cont una popolazzion de abitant.
Guillestre
Guillestre l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Guillestre, del circondàre (arrondissement) de Briançon e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 51.29 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 867 méter a 'na altèsa màsima de 2694 méter s.l.m.
Erlinsbach (AG)
Erlinsbach (Ärlischbach in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Aarau. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 9.87 km², e al se tröva a una altitüden de 430 meter sura al livel del mar.
El cumün de Erlinsbach a l'è tacaa ai cumün de Aarau, Kienberg (SO), Küttigen, Erlinsbach (SO), Oberhof.
Storia
Erlinsbach l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1173 come Arnlesbah.
.id
.id a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Emmetten
Emmetten a l'è un cumün svizzer del Canton Nidwalden. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 28.63 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Emmetten al se tröva a una altitüden de 774 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Beckenried, Gersau (SZ), Ingenbohl (SZ), Isenthal (UR), Seelisberg (UR). La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.
Storia
Emmetten l'è menziunaa la prima volta in d'un docüment del 1160 col nom de Empnoten.
Chlum (Rokycany)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Rokycany.
Saorge
Saorge (Saorj en occitan; Saoueudje en royasch; Saorgio en italià; Savurgiu en lìgure) l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Breil-sur-Roya, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 86.78 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 319 méter a 'na altèsa màsima de 2680 méter s.l.m.
Zlatan Ibrahimović
thumb|right|Ibrahimovic in dal 2010 Ul calciatur Zlatan Ibrahimović l'e' nassü ul 3 da utubar dal 1981 a Malmö da genitur busniaci. L'è un atacant e al giuca in dal Milan.
Emmetten
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Sennariolo
Sennariolo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 173 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 12 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cuglieri, Flussio (NU), Scano di Montiferro, Tresnuraghes.
246
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress