cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
DJ BoBo
2002-2004: Chihuahua e Visions
El tour "Visions" l'è cuminciàa in del magg 2003 e gh'aveva trìi scenari diferent. La roba növa del tour l'èra la "band": per la prima vòlta sunàven dal vif la part pussee granda dij canzùn cunt strument musicaj cumè chitàra, baterìa, percussiùn, tastèri e bass; la vùs de dòna l'era anca amò in playback, ma i vùs de òm èren dal vif da la fìn dij ànn Nuanta.
El segund singul l'è stàa anca in Svizzera Chihuahua, che l'è diventàda la canzùn pussee vendüda e la hit de l'estàa 2003. Anca in Francia Chihuahua l'è stàda duperàda cumè canzùn de la rèclame Coca Cola, la hit de l'estàa 2003 e la canzùn pussee vendüda (750.000 disch) per vündes setimànn. Chihuahua gh'ha avüü succèss anca in Italia e in de la Republica Ceca, in duvè l'è rivàda in segunda pusiziùn in tücc düü i sitt. In de l'autün 2003 l'è stàda publicàda anca in Gran Bretagna (36m post) e Irlanda (11m post), e dopu anca in Australia e Giapun. In Svizzera l'è vegnüda föra 'na versiùn techno-remix ed anca 'n'album ciamàa Chihuahua, cunt denter i succèss d'estàa de DJ BoBo.
In de l'autün 2003 l'è stàa publicàa el disch Live in Concert, el primm album dal vif de DJ BoBo.
In del 2004 DJ BoBo se gh'ha ritiràa a preparà el sò nööf disch.
2005: Pirates of Dance
Gimò a fìn de nuvember 2004 DJ BoBo gh'ha preparàa quaj canzùn növa e anca i scenugrafij del sò tour quand gh'èra ün showcase a Engelberg: l'argument del tour l'èra i piràa, e alura el palch pareva 'na nàaf dij piràa cunt quatter sceni diferent; la "nàaf", lunga 32 meter e larga 10, la nàva in mèzz a la gent.
L'album Pirates of Dance l'è stàa publicàa in del febrar 2005 e gh'aveva denter la canzùn cunt l'istèss nòmm ed anca Amazing Life.
El tour "Pirates of Dance" l'è iniziàa in de l'april 2005 e l'è nàa in gìr per la Svizzera, la Germania e la Pulonia; düü cuncèrt hinn stàa fàa in Francia a Disneyland Paris. In del prugràma d'avertüra gh'èren Nicole da Silva e i Virus Incorporation, che fasèven part anca del spetàcul principàal cumè grüpp acrubatich.
Saint-Quentin (FR-02)
Saint-Quentin, Aisne a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Pierre André, con mandaa 2001-2008.
Spazzi de mèzz
Isolament a boffagh denter
A gh’è n’è divèrsi de materiàj e de soluzión adottàbil. Infra i tipi de materiál pussée adottàa in italia a gh’è el poliuretan spanduu, la fibra de cellulosa, la lana de veder in fiòcch, l’EPS con grafite, la vermiculite (adèss l’ùsen pòcch), i fiber de lègn, el sùgher a granìtt. Chi soluzión chi diferìssen per resa e cost, e donca a gh’è bisògn d’on studi adàtt (cas per cas) innànz de la scèrna.
Naju
Naju (Hangul: 나주시; Hanja: 羅州市) a l'è una cità in de la pruvincia de Süd Jeolla in de la Curea del Süd. La gh'ha pressapoch 110,000 abitant.
Sturegament, la cità l'era capital de la pruvincia de Süd Jeolla, e 'l sò nomm el furma part del nomm de la pruvincia (insema a Jeonju).
DJ BoBo
2006: Greatest Hits
Anca se DJ BoBo gh'aveva gimò publicàa ün CD de remix e ün disch per festegià i sò des ànn de cariera, in del febrar 2006 l'è vegnüü föra el sò primm Greatest Hits. Cumè primm singul l'è stàa tiràa föra Secrets of Love, cantàa insèmm a Sandra, che l'è stàda anca a l'ultim cuncèrt del tour "Pirates of Dance".
El 1 agust 2006, dì de la festa naziunàal svizzera, DJ BoBo gh'ha fàa ün cuncèrt speciàal "Greatest Hits"; i bigliètt per 'stu spetàcul chì èren vendüü dumà insèmm a l'album Greatest Hits, e alura l'è stàa ciamàa anca el "cuncèrt del ringraziament". DJ BoBo vureva che la gent la venìss vestìda de russ in de la part sura, perchè 'l palch pareva 'na crùs bianca: inscì tücc insèmm fasèven la bandera svizzera.
2007: Eurofestival
A la metà de dicember 2006 la giuria la gh'ha ametüü la sò canzùn Vampires Are Alive a l'Eurofestival 2007 cumè rapresentant de la Svizzera. El singul l'è vegnüü föra in Svizzera el 9 marz 2007 e in del rest d'Europa el 20 april 2007, ma l'è stàa buicutàa da quaj radio. L'Aleansa Evangelica gh'ha dumandàa de müdà el test de la canzùn u de ritiràla adiritüra perchè periculusa per i giùvin; cunt üna petiziùn i cristiàn preucupàa e l'Uniùn Demucratica Federàal gh'hànn tiràa sü 49.083 firmi per fà ritirà la canzùn; in pü i se gh'ha apelàa al Cunsili Federàal per salvà la pàas püblica. Ma 'l 25 marz 2007 la canzùn l'è rivàda al segund post de la clasifica svizzera. El Cunsili Federàal per rispùnd a la petiziùn se gh'ha riferìi a la libertà d'opiniùn, a l'autonomia de la giuria e a la libertà dij operi de la ment: alura se pudèva minga ritirà la canzùn.
Üna giuria inglesa la pensava che Vampires Are Alive la rivàss al segund post de l'Eurofestival, ma la canzùn le rivàda dumà ventesima e l'è stàda eliminàda in dij semifinaj. DJ BoBo gh'ha cumentàa l'eliminaziùn cunt la pruposta de müdàa el regulament de la gara.
2008: Vampires
L'album Vampires l'è stàa publicàa el 11 magg 2008 e gh'aveva denter i singul Vampires Are Alive, We Gotta Hold On e Because of You.
La prima part del tour l'è finìda a Erfurt el 29 magg 2008 perchè iniziàven i campiunàa d'Europa de balùn in Svizzera e Austria.
La segunda part l'è cuminciàda a Ginevra el 6 setember 2008. Dal 25 utuber al 2 nuvember DJ BoBo l'è nàa a l'Halloween Festival, in duvè gh'hann fàa vedè i imàgin pussee impurtant del cuncèrt a l'Europa-Park. L'ultim sitt del tour l'è stàa a Berna ai primm de nuvember 2008, in duvè gh'ha festegiàa la fìn del tour e l'inauguraziùn de la "PostFinance Arena". Per 'stu tour chì gh'ha vendüü pussee de 150.000 bigliètt.
In de l'april 2008 l'è stàapublicàa el singul Olé Olé, tiràa föra de l'album Olé Olé - The Party. El singul gh'aveva minga 'n videoclip ma l'è rivàa l'istess a la 12a pusiziùn de la hit parade svizzera e a la 58a de quèla tudesca.
Prègn
thumb|300px|right|Màpa antìca de la zòna, custudìda 'ndèi [[muzèi vaticàni, endóche gh'è zà segnàt l'abitàt de Prègn.]] Prègn, (en Italià: Pregno) l'è 'na frasiù del cümü de Vìla Carsìna, en pruvìncia de Brèsa. La g'ha póch méno de 150 abitàncc. La se tróa sö la spónda sinìstra de la Mèla, arènt al pùt che 'l streèrsa 'l fiöm, a nòrt de la frasiù de Carsìna e 'n mìra a la frasiù de Vìla che la se tróa de la bànda de là del fiöm.
DJ BoBo
Vita privàda
Peter René Baumann l'è cresüü a Kölliken, in del Cantùn Argovia, dumà cunt la sò mama: el so pà l'è turnàa in Italia (el sò Paes) quand lüü l'èra gnanca amò nasüü. Quand l'era ün giuvinòt giugava al balùn e l'è stàa anca el capitàn de la sò squadra. I sò primm danee i gh'ha guadagnàa a cürà el camp de balùn de l'FC Kölliken, danee che dopu faseva föra in discotech e muturètt. In del 1984 gh'ha iniziàa a fà la scöla de ofelee e prestinee, che gh'ha finìi cunt succèss.
FP-45 Liberator
La FP-45 Liberator a l'è 'na pistola monocolp desviluppada di Stat Unii in la segonda guera mondiala per armà i moviment de resistenza e permettegh de ciappà di armi pussee boni. Fada per la pupart in lamera stampada e de circa 20 pezz, a l'era bona de sbarà circa 50 colp prima de s'cepàss e l'è stada fada su in circa 1 milion de esemplar.
Prègn
Póch a nòrt de l'abitàt de Prègn, arènt al córs de la Mèla, gh'è saltàt fò e i è amò vizìbii dei tòch de l'acquedót romàno che portàa l'aiva de Lemezàne a Brèsa, cuminciàt ai tép de l'imperadùr Cesare Augusto e finìt ai tép de l'imperadùr Tiberio.
DJ BoBo
Vita privàda
El gh'ha cugnusüü el sò pà dumà in del 2001; anca incöö gh'hann dij rapòrt.
DJ BoBo gh'ha la cà in del Cantùn Lucerna, in duvè el vìif insèmm a la sò segunda miee Nancy Renztsch, che la laùra in del sò staff e che in dij ànn Nuanta gh'ha cantàa in del prugètt 3-o-matic. I gh'hann düü bagaj.
Quàde
miniatura Le Quàde (Castelnuovo Cremasco) i è 'n quartér de Crèma. Le se tróa a èst del cèntro stòrech, de là del Sère e 'n diresiù de Cremùna. El paìs l'è stat en cümü indipendènt enfìna al 1869, quan che l'è stat tacàt ensèma a San Bernardì.
DJ BoBo
Vita privàda
Da l'utuber 2006 DJ BoBo l'è ambasciatùr del Prugrama Alimentàar dij Naziùn Ünìi, e per 'stu prugètt chì gh'ha fàa el sò primm viàgg in Etiopia in de l'april 2007 e in Kenya in de l'utuber 2009.
Premi
DJ BoBo gh'ha vingiüü pussee de 260 disch de or e 28 disch de plàtin in tücc el mund, gh'ha fàa nà 31 canzùn in dij hit parade e l'è stàa premiàa des vòlt cunt el "World Music Award" cumè "Artista svizzer che gh'ha vendüü pussee disch in del mund".
In de la metà dij ànn Nuanta gh'ha vingiüü ün frach de "Bravo Otto" cumè cantànt pussee bràaf o spetàcul pussee bèll; in del 2002 gh'hann dàa l'"Ehren-Otto" ("Otto d'Unur") cumè artista de l'ànn.
In del 2006 i gh'hann dàa ün disch de diamànt perchè gh'ha vendüü ün miliùn de CD in Svizzera. In de la sò cariera DJ BoBo gh'ha vendüü pussee de 14 miliùn de disch.
Spetàcul
I tour de DJ BoBo vègnen fàa cunt ün frac de atenziùn e ghe vöör 'n annètt bun per prugetàj. I vègnen semper fàa 'n ànn sì e 'n ànn no. A cumincià dal tour "Visions" del 2003, suna dal viif ün grupp de musicist. La formaziùn l'è furmàda da Alex Vesper (bateria), Andreas Sigrist (chitara), Pierangelo Crescenzio (bass) e Thomas J. Gyger (tastée); üna völta gh'èren Phil Dankner (tastée), Zlatko Perica (chitara) e Hilko Schomerus (percussiùn). Dal 1998 insèmm a DJ BoBo cantava in dij cuncert dal viif Anthony "Tone" Moriah; dopu che l'è mort, in del 2009, l'è stàa rimpiazzàa da Jane Bogaert, che la cantava giamò in quaj cuncert de DJ BoBo.
Varij
In de la part dedicàda a la Svizzera del "Miniatur-Wunderlands" de Amburgh l'è stàa fàa in piscinìn ün cuncèrt del tour "Vampires Are Alive".
Pettnau
Pettnau l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Innsbruck-Land e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70339.
Bidonì
Bidonì l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 159 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 14 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ghilarza, Nughedu Santa Vittoria, Sedilo, Sorradile.
Ihrlerstein
Ihrlerstein l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kelheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 23.10 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Gueytes-et-Labastide
Gueytes-et-Labastide l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Chalabre, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Hotonnes
Hotonnes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Brénod, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 636 méter a 'na altèsa màsima de 1338 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Hotonnes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Agiez
Agiez a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.47 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Agiez al se tröva a una altitüden de 526 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Arnex-sur-Orbe, Bofflens, Bretonnières, Les Clées, Montcherand, Orbe.
Sósvertike
a l'è un comun del Distret de Sellye, cont una popolazzion de abitant.
Bari
Bari (Bàre 'n barés; Barium en latì) l'è 'na cità italiàna, de la regiù de la Puglia, capolöch de la pruvìncia omònima. El cümü de Bari 'l g'ha presapóch 328.458 abitàncc, 'na superfìce de 116 km² e 'na densità de 2694 ab/km².
Strada voivodal 505
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 37 km.
Turtmann
Turtmann a l'è un cumün svizzer del distret de Leuk, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.8 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Turtmann al se tröva a una altitüden de 640 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Agarn, Bratsch, Eischoll, Ergisch, Gampel, Leuk, Niedergesteln, Steg, Unterems.
157
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
.mh
.mh a l'è el domini de prim nivell nazzional de A l'è de facto inativ, desgià che per registràll besogna mandàgh un'email al register che però l'è serrad. Gh'è domà trii domini registrad incoeu e la pupart di sit marshalles inn registrad con di alter TLD.
Budrio
Budrio (endèla parlàda locàl: Bûdri) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Bològna. El g'ha presapóch 15.299 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 120 km², per 'na densità de 127 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castenaso, Granarolo dell'Emilia, Minerbio, Molinella, Medicina.
370
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
La Vall de Bianya
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Albertacce
Albertacce l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Niolu-Omessa, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 97.12 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 785 méter a 'na altèsa màsima de 2558 méter s.l.m.
Kovářov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Strada voivodal 506
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 13 km.
Dialet sanmarines
El dialet sanmarines l'è un dialet del rumagnöö parlaa in de la Repübliga de San Marin (nom lucal: San Marein).
Tupunumastega sanmarinesa
(funt: T. Capello, C. Tagliavini, Dizionario degli etnici e dei toponimi italiani, Pàtron ed., Bulogna, 1981)
Nalžovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Woodford (metropolitana de Londra)
Woodford  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Dialet sanmarines
Una puesia
S'a l'äria tevda ch'porta inscim l'avril, u 's ved al pavaioli a svulazzä, che in gir t'i cämp al va cumé a purtä l'auguri e più gradid e gentil. (Nino Lombardi, GIURNÄDA D'AVRIL)
.mk
.mk a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Dialet sanmarines
Una nuvela del Bucasc
Donca a degh che a' temp d'e prim re 'd Cipre, dop fat la conquesta dla Tera Sänta da Gotifred 'd Buglion, è sucess ch'una gentildona 'd Guascogna l'andò a m'e Sepolcre in pelegrinagg, e a t'e turnä, ariväda ch'la fu a Cipre, la fu vilanament ultragiäda da di omne sceleräd. Lia, dulendsne 'd 'sta cosa, disperäda, la pensò d'andä a ricora da 'e re; ma u 'j fu det da qualch d'un ch'la perdria la fadiga, perchè lù l'era d'una vita acsè sgraziäda, e tänt da poch, che non sol u 'n puniva con giustizia gl'ingiuri fati am i ältr, ma änzie e sustneva da vigliach tuta cla gran massa ch'i 'j ne feva m'a lù: tänt che chiunque l'avess avud con lù dla stezza, u 's sfugäva con fäj del bujarii e del birichinädi. La dona, sentend 'sta cosa, disperand d'otnè vendeta, per consuläss un poch de su disgust, la 's mis in testa 'd vlè stuzzigä la cujonagin 'd ché re; e, andäda da lù piangend, la 'j dess: "'E mi signor, i an vengh da té per dmandä vendeta dl'ingiuria ch'm'è städ fata ma, per mi sodisfazion, at pregh che 't m'insegna com t'fè a sufrì tut cl'ingiuri ch'a so ch'u 't ven fat, perchè i a possa da té imparä a supurtä la mia con pazienza, e u 'l sa 'e Signor se i al psess fä, che volontier at la regalaria, perchè a vegh t'hè 'e cor bon da suportäli" 'E re, städ fin da ché mument gnurgnon e pigre, com ch'u 's fuss proprie svigiäd alora, cmenzand con vendicä ben ben l'ingiuria fata am 'sta dona, el dventò un persecutor acanid 'd tut quii che da ché mument in pò i avess cumess qualcosa contra l'unor dla su curona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n646/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 626-627]
Guido Fanconi
miniatura|drita|El dotor Fanconi El Guido Fanconi (Pos'ciav 1 de genar 1892 - 10 de otober 1979) l'è staa on dotor svizzero. L'è consideraa vun di fondator de la moderna pediatria.
El sò lavor in pediatria
El Fanconi l'è retegnuu vun di inventor de la pediatria d'incoeu, in tra i sò descovert pussee important gh'hinn:
AK-47
LAK-47 a l'è 'n fusil d'assalt sovietich a foeugh selettiv pensaa per el projettil 7,62 × 39 mm. Consideraa el fusil d'assalt pussee spantegaa in del mond, l'è staa creaa del Michail Timofeevič Kalašnikov e consideraa, insemma al Sturmgewehr 44, vun di primm fusij d'assalt del mond.
158
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Molina Aterno
Molina Aterno l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 463 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 42 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acciano, Castelvecchio Subequo, Raiano, San Benedetto in Perillis, Secinaro, Vittorito.
Saint-Rémy-Blanzy
Saint-Rémy-Blanzy a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Christian Carette, con mandaa 2001-2008.
Münchsmünster
Münchsmünster l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Pfaffenhofen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.81 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Les Plantiers
Les Plantiers l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-André-de-Valborgne, del circondàre (arrondissement) de Le Vigan e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 331 méter a 'na altèsa màsima de 1069 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Les Plantiers l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Autostrada A18 (Portogall)
La  a l'è 'n autostrada del Portogall.
Cogós (Vila Carsina)
Cogós, (en Italià: Cogozzo) l'è 'na frasiù del cümü de Vìla Carsìna, endèla bàsda Val Trompia, pruvìncia de Brèsa. La se tróa sö la spónda dèstra de la Mèla, l'è la frasiù piö a nòrt del cümü. La cunfìna co la frasiù de Crocevìa del cümü de Sarès.
Altamura
Altamura (Jaltamure 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Bari. El g'ha presapóch 62.951 abitàncc, 'na superfìce de 427 km² e 'na densità de 147 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bitonto, Cassano delle Murge, Gravina in Puglia, Grumo Appula, Matera (MT), Ruvo di Puglia, Santeramo in Colle, Toritto.
Atentaa a Paris del 13 de november del 2015
Longh la sira del 13 de november del 2015, a Paris, capital de la Francia gh'è staa on atentaa de matris islamega.
Dinamega di fatt
Durant la partita del folball Francia - Germania, indoa l'era present el President de la Francia Hollande, vegnen faa s'ciopà di bomb: El president a l'è portaa via subit.
Hinn staa doperaa anca di AK-47 in di ristorant in del IX e X arrondissement. Gh'è staa 130 mort, oltra ai 7 terrorista.
371
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Bauladu
Bauladu l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 688 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 29 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bonarcado, Milis, Paulilatino, Solarussa, Tramatza.
Calderara di Reno
Calderara di Reno (endèla parlàda locàl: Caldarèra) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Bològna. El g'ha presapóch 11.632 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 41 km², per 'na densità de 284 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anzola dell'Emilia, Bologna, Castel Maggiore, Sala Bolognese.
Bühl bei Aarberg
Bühl bei Aarberg a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Seeland, in de la region aministrativa omònima, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.0 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bühl bei Aarberg al se tröva a una altitüden de 514 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Hermrigen, Kappelen, Walperswil, Epsach.
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
.ml
.ml a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Tullins
Tullins l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Tullins, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.79 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 179 méter a 'na altèsa màsima de 784 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Tullins l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cailina
Cailìna, (en Italià: Cailina) l'è 'na frasiù del cümü de Vìla Carsìna, endèla bàsa Val Trompia, pruvìncia de Brèsa. La se tróa sö la spónda dèstra de la Mèla 'ndèla part piö a sud del cümü. La cunfìna co la frasiù de San Vigìlio del cümü de Consés.
La fà paròchia de per sò cönt e la sò céza parochiàla l'è dedicàda a Sant Mighél Arcàngel.
Tarrós
a l'è un comun del Distret de Hegyhát, cont una popolazzion de abitant.
Pörnbach
Pörnbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Pfaffenhofen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 22.64 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Pörnbach el se tróa a 'na altèsa de 396 méter sura 'l leèl del mar.
Ivan Goti
Ol Ivan Goti l’è stacc ü ciclista profesiunista bergamàsch, l‘è de fati de San Pelegrì, paìs de la Al Brembana.
L’è nasìt ol 28 de mas del 1969, l’à tacàt a cór come profesiunista in del 1991 e l’à curìt 'nfina al 2002; l’à enzìt dù Gir d‘Italia in del 1997 e ‘n del 1999 e ‘n totàl l’è stacc öndes dé ‘n màia ròza e dù dé ‘n maia zalda.
In del 1997 quando l’à enzìt ol sò prim Gir d’Italia l’à bataiàt cóntra ol Pavel Tonkov ‘n d’öna sfida de sport de chèle che i rèsta 'n de stòria.
L’è stacc acüzàt pò a lü de doping, ma pò i à troàt ü bèl negót cóntra de lü e l’è stacc isé asòlto.
159
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Ivan Goti
I sò vitòrie
1989 Prim al Gir de la Al d'Aosta 1990 Prim al Gir de la Al d'Aosta 1991 Segónt al Gir de l'Emilia e tèrs al Gran Premio Città di Camaiore 1992 23° al Gir d’Italia e tèrs a Subida a Urkiola 1994 16° al Gir d’Italia 1995 5° al Tour de France 1996 5° al Gir d’Italia e l’à enzìt la tapa de l’Aprica del Gir d’Italia 1997 Prim al Gir d’Italia, l’à enzìt la tapa 14 del Gir d’Italia e l’à enzìt ol Trofeo Bonacossa 1999 Prim al Gir d’Italia e l’à enzìt ol GP Nobili Rubinetterie 2000 19° al Gir d’Italia e l’à enzìt ol Memorial Turi D'Agostino 2001 7° al Gir d’Italia e l’à enzìt öna tapa de la Volta a Catalunya 2002 13° al Gir d’Italia e 23° al Tour de France
MarinoBeat
El MarinoBeat (Marino Patella) a l'è un müsicista e cantant varesot de la Val di Scires. Al canta in lengua lumbarda e l'ha fà vegnì fö dü disch: Valceresio Ul Spalun (2008) e Varés e Stori du la Val di Scirés (2009).
Strada voivodal 507
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 69 km.
MarinoBeat
Ligam de föra
Sit ufizial
Kostelec nad Vltavou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Ferrovia Milan-Genoa
La  a l'è 'na ferrovia italiana a  longa  km.
Verta del, la serviss i regionn e l'è de proprietà de.
Cevins
Cevins l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Albertville-Sud, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de le Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.66 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 375 méter a 'na altèsa màsima de 2680 méter s.l.m.
Dialet de la feruvia
La parlada l'è üna spece de lengua franca nassüda a la fin dal 1800, quand l'è stada dervüda la linea feruviaria dal San Gutard. I feruvier, che i g'hevan bisögn de capì e de fass capì da tücc, i han finì per crear üna lengua cumün tra Airöl e Ciass, üna mistüra tra le parlade di center magiür dal Tesin cum Lügan, Belinzuna e Lucarn, che la murbidiva tüte le particularità lessicai di dialecc lucai. In de la koinee ticinesa l'è forta anchia l'inflüensa dal dialet meneghin e suratütt de quel cumasch.
Al dialet de la feruvia l'è a la bas dal ticines mudern druvà in de le trasmissiun in dialett de la televisiun de la Svissera tagliana, in particular da Yor Milano. La koinee l'è stada anchia druvada per dupià in lumbard al film de John Ford, The Searchers, cunt al titul de Se ta cati ta copi.
Don Giuseppe Gervasini
thumb|right|200px|El pret de Ratanà cun el sò [[can Pierìn]] Don Giuseppe Gervasini (Varés, 1 de mars 1867 – Milàn, 22 de nuembor 1941), l'è stai un presbiter lumbàrd, famùs cun la scumagna de Pret de Ratanà, lucalità ai temp frassión de Vignà e incö ind el teritori dal cumün de Rödin. L'è stai in servissi a Ratanà cume capelàn dal 1897 al 1901. Anca se l'è mai stai fai Sant da la Cesa Catòlica, Giüsèp Gervasini l'è veneràd in tanti paés d'la Lumbardìa. A Milàn el ghà ona via dedicata.
Lè stà anca a Lesmo; in la gesa de Peregal in dal 1896: tanti inn i "miracul" ca sa cunta....
Ligàm in sü la red
Walter Di Gemma canta El Pret de Ratanà (da Youtube)
Alberobello
Alberobello (Iarubèddë 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Bari. El g'ha presapóch 10.855 abitàncc, 'na superfìce de 40 km² e 'na densità de 271 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castellana Grotte, Fasano (BR), Locorotondo, Martina Franca (TA), Monopoli, Mottola (TA), Noci.
left|thumb|200pxL'è cunusìt per vìa dei trulli, custrusiù de fùrma cònica tìpiche de la regiù, cunsideràcc Patremóne de l'Umanità de l'UNESCO.
Narysov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
La Vajol
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
1052
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Arnex-sur-Orbe
Arnex-sur-Orbe a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.62 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Arnex-sur-Orbe al se tröva a una altitüden de 543 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Agiez, Bavois, Bofflens, Chavornay, Croy, La Sarraz, Orbe, Pompaples.
372
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Luco dei Marsi
Luco dei Marsi l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 5.540 abitàncc, 'na süperfìs de 44 km² e 'na densità de 126 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avezzano, Canistro, Capistrello, Celano, Civita d'Antino, Civitella Roveto, Trasacco.
Kirchdorf (Kelheim)
Kirchdorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kelheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 16.51 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kirchdorf el se tróa a 'na altèsa de 412 méter sura 'l leèl del mar.
Gersau
Gersau a l'è un cumün e un distret svizzer, in del Canton Svit. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 23.70 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Calce
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.77 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 54 méter a 'na altèsa màsima de 330 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Calce l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada voivodal 508
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 23 km.
373
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Gersau
Stória
Gersau l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1064 col nom de Gersouwe.
Aléria
Aléria l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Moïta-Verde, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 58.33 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 102 méter s.l.m.
Gersau
Stória
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
.mm
.mm a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Teklafalu
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Autostrada A19 (Portogall)
La  a l'è 'n autostrada del Portogall.
Els Segadors
Storia
El test de Els Segadors el parla de la Guerra di Trent'Agn, e pussee de précis, de la Revoeulta de la Catalogna, in catalan Guerra dels Segadors.
L'event cuntaa su l'è 'l Corpus de sang, quand che'l 7 de giugn 1640, Corpus Domini, i schighezzitt catalan hinn andaa dent a Barcellona e hann copaa on fracch de spagnoeuj, anca el Vicerè.
Test del di d'incoeu
Catalunya triomfant, tornarà a ser rica i plena. Endarrere aquesta gent tan ufana i tan superba.
Bon cop de falç! Bon cop de falç, Defensors de la terra! Bon cop de falç!
Ara és hora, segadors. Ara és hora d'estar alerta. Per quan vingui un altre juny esmolem ben bé les eines.
Que tremoli l'enemic en veient la nostra ensenya. Com fem caure espigues d'or, quan convé seguem cadenes.
Traduzion lombarda
(rit.) Bon colp de folsc! Bon colp de folsc, Defensor de la terra! Bon colp de folsc!
Homps (FR-11)
Homps l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lézignan-Corbières, del circondàre (arrondissement) de Narbonne e del dipartimènt de l'Aude.
Els Segadors
Traduzion lombarda
(rit.)
Homps (FR-11)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Els Segadors
Traduzion lombarda
Che 'l trema el nemis A vedè la nostra bandera Come femm borlà i loeuv d'or, quand sarà l'ora s'cepparemm i cadenn.
Homps (FR-11)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 29 méter a 'na altèsa màsima de 56 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Homps l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Els Segadors
Test original
Ara el rei nostre senyor / declarada ens té la guerra.
“Ara és hora, nostre rei / ara és hora que fem guerra”.
Contra de los catalans / ja ho veieu quina n'han feta:
seguiren viles i llocs / fins al lloc de Riudarenes,
n'han cremada una església / que Santa Coloma es deia,
cremen albes i casulles / los calzes i les patenes.
I el Santíssim Sagrament / alabat sigui per sempre.
Mataren un sacerdot / mentres que la missa deia.
Mataren un cavaller / a la porta de la iglésia,
Don Lluís de Furrià / i els àngels i fan gran festa.
El pa que no era blanc / deien que era massa negre,
lo davan an als cavalls / sols per assolar la terra.
Lo vi que no era bo / engegaven les aixetes,
lo tiraven pels carrers / sols per a assolar la terra.
A presència dels seus pares / deshoraven les donzelles.
Illiat
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Els Segadors
Test original
En daven part al virrei / del mal que aquells soldats feien:
Illiat
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.37 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 190 méter a 'na altèsa màsima de 257 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Illiat l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Els Segadors
Test original
“Llicència els he donat io / molta més se'n poden prendre”.
A vista de tot això / s'és esvalotat la terra.
Entraren a Barcelona / mil persones forasteres,
entren com a segadors / com eren a temps de sega.
South Woodford (metropolitana de Londra)
South Woodford  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Els Segadors
Test original
De tres guàrdies que n'hi ha / ja n'han morta la primera.
South Woodford (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Els Segadors
Test original
En mataren el virrei / a l'entrant de la galera.
Mataren als diputats / i als jutges de l'Audiència.
Anaren a la presó / donen llibertat als presos.
Lo bisbe els va beneir / amb la mà dreta i esquerra:
“On és vostre capellà? / A on és la vostra bandera?”
Varen treure el bon Jesús / tot cobert amb un vel negre: “
Aquí és nostre capità / aquí és nostra bandera.
A les armes catalans / que us han declarat la guerra”.
Kluky (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Massa d'Albe
Massa d'Albe l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 1.435 abitàncc, 'na superfìce de 68 km² e 'na densità de 21 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avezzano, Magliano de' Marsi, Ovindoli, Rocca di Mezzo, Scurcola Marsicana.
.mn
.mn a l'è el domini de prim nivell nazzional de
La Tallada d'Empordà
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Baressa
Baressa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 849 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 71 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baradili, Gonnoscodina, Gonnosnò, Siddi (CA), Simala, Turri (CA), Ussaramanna (CA).
Pfaffenhofen (Austria)
Pfaffenhofen l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Innsbruck-Land e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70340.
Reichertshausen
Reichertshausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Pfaffenhofen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 23.59 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Adelfia
Adelfia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Bari. El g'ha presapóch 16.237 abitàncc, 'na superfìce de 29 km² e 'na densità de 560 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquaviva delle Fonti, Bari, Bitritto, Casamassima, Sannicandro di Bari, Valenzano.
Strada voivodal 509
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 43 km.
374
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Valbonnais
Valbonnais l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Valbonnais, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.95 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 672 méter a 'na altèsa màsima de 2544 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Valbonnais l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Minarchism
El minarchism a l'è l'ideja politega libertaria che, a differenza de l'anarchia, la sostegn l'esistenza del Stat ma cont di fonzion limitaa a garantì la protezion de l'individov di aggression e di truff e 'l respett di contratt. In 'sta vision, donca, a hinn legittim fonzion del Stat per esempi i tribunaj, i soldaa, la protezion civil e la polizia.
.mo
.mo a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Villar de Fallaves
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Pommiers (FR-30)
Pommiers l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vigan, del circondàre (arrondissement) de Vigan e del dipartimènt del Gard.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Pommiers l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Büren an der Aare
Büren an der Aare a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Seeland, in de la region aministrativa omònima, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.70 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Büren an der Aare al se tröva a una altitüden de 443 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Diessbach bei Büren, Dotzigen, Grenchen (SO), Lengnau, Meienried, Meinisberg, Oberwil bei Büren, Rüti bei Büren, Safnern, Schnottwil (SO).
Stat socialista
On Stat socialista a l'è on Stat sovran che l'è costituzionalment dedicaa a implementà el socialism e, de solit, l'è governaa a partii unich de 'n partii socialista o comunista. Gh'è anca di Stat che gh'han di principi socialista in la Costituzion ma hinn governaa democraticament.
Leone di Lernia
- Leone di Lernia, Magnando
Leonardo Di Lernia (Trani, 18 d'April dal 1938 - Milan, 28 de Febrar dal 2017), (cugnussüü cul nom da Leone Di Lernia), l'é staa un cantant e comich italian cal canta anca in dialet baress. L'é staa una culònna dal prugrama radiufonich Lo Zoo di 105 cun Marco Mazzoli.
Tutti gli uomini del deficiente (album)
Tutti gli uomini del deficiente l'è on album di Elio e le Storie Tese, sortii in del 1999. El disch a l'è la colonna sonora original del film con l'istess nomm de la Gialappa's Band e direggiuu del Paolo Costella. A l'album, vun de quei del grupp che gh'hann avuu men success (anca perchè 'l film l'è staa minga vist pussee de tant) el contegn ona quai musiga che la gh'ha domà de compagnà i scenn del film, ma anca canzon noeuv che sarann propost anca in di tournée e vegg canzon mai registraa. El disch el cunta anca i participazion del Lucio Dalla, del Mauro Pagani e de la Raffaella Carrà.
Giubiana
La Giubiana o Gioeubia, Gibiana l'è ona festa tradizzional de l'Italia del nord, soratutt in Lombardia (Brianza, Alt Milanes, Varesott, Comasch), Piemont e certi zonn de l'Emilia (per esempi el Piasentin). La se fa l'ultem giovedì de genar, e vegnen pizzaa di gran foeugh e falò in di piazz di paes, e la vegna brusada la Giubiana, on fantocc de paja vestii de strasc che 'l rapresenta l'inverna che l'è dree a finì.
El nomm
A segonda de la zona, la festa la pò avèggh di nomm diferent. I tre variant principai a hinn: Inoltra l'è cognossuda 'me Giobiascia in del Piemont oriental (Noares, Verbania, Valstrona) e Giumbiana a Magenta. In piemontes l'è cognossuda 'me giobiassa. A Vigeven ghe diseven la Zoeubia matta. In certi sit de l'olt comasch l'è cognossuu 'me Genee (a Falopp) o Giunee (a Pies).
Casalecchio di Reno
Casalecchio di Reno (endèla parlàda locàl: Casalàcc’) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Bològna. El g'ha presapóch 32.877 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 17 km², per 'na densità de 1934 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bologna, Sasso Marconi, Zola Predosa.
Giubiana
Albes
A Albes se brusa minga la Giubiana: a bon cunt, i fioeu andaven in gir de corsa la sira cont i toll a fà frecass, per scascialla via. Poeu dopo se faseva ona granda pacciada cont el risott e la luganega.
Canz
A Canz la celebrazzion l'è putost articolada, perchè a gh'è on process (in lombard) con la sentenza di Regiô, cioè i vegg del paes, e de olter personagg simbolegh e tradizzionai: Tucc 'sti personagg fann 'na procession per el center del paes, e hinn tucc vestii cont i abet tradizzionai. Se sona coi tambur e cont el baghett.
Casoraa (VA)
A Casoraa, dopo d'avè brusaa la Gioeubia (la stria de l'inverna), i donn se troeuven insemma e fann insemma la la gioeubia di donn. Cognossuda anca 'me "poscena di donn", a l'era ona festoeula fada domà in tra i donn, senza i omen tra i pee: i donn se trovaven insemma in di cort per cuntass di stori, cantà, ballà, mangià e bev on gottin de vin nostran (ciamaa pissarella o strascia patta). Se dis che ona voeulta i omen gh'hann faa on scherz ai donn, e hann tiraa giò ona gamba de l'arbusell e l'hann fada dondà, cont el cantà ona tiritera con vos fosca: i donn s'hinn stremii tutt e hinn scappaa via, e inscì hann lassaa lì tutt quell che eren dree a mangià (e che donca hann pacciaa via i omen). La tiritera l'è quella chì: "Donn, donn, andee a dormì gh'hii giald i oeugg, hii de morì se vorii mia, che Dio le manda guardee in aria che donda la gamba!"
El Noares
A Luzzogn, paes de la Valstrona (VB), la Giobiascia (IPA: [dʒu'bjatʃa]) la vegn brusada minga l'ultem giovedì de genar, ma duranta el Carneval. Anca a Intra e Noara la Giobiascia la se fa el giovedì grass de Carneval. La sira tucc i re di vari rion, riunii in on teater, disen su 'n discors sui fatt suceduu e toeuven in gir i "notabili" del paes.
Filastroch
''La Giubiana e 'l Genee vann in lecc con fregg i pee, quand che sona mezanocc salten su a mangià el risott. La Giubiana la va a spass tutta brutta coi melgasc tutt la gent ghe va dree chi picca i padei, chi picca i pee e quand la riva in piazza granda tucc ghe fann 'na festa granda e per finilla in alegria brusen lee e la stregonaria.'' Oltra version: ''La Giubiana e 'l Genee, vann in lecc con fregg i pee, quand che sona mezanocc leven su a majà el risott. La Giubiana e 'l Genee quand l'è viva la sta in pee quand l'è stracca la sta in terra la Giubiana la fa la guerra la fa la guerra cont el Genee che 'l va semper inanz e indree.''
Baratili San Pietro
Baratili San Pietro l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 1.240 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 207 ab./km². El cunfìna coi cümü de Nurachi, Oristano, Riola Sardo, San Vero Milis, Zeddiani.
Ferrovia Milan-Bologna
La  a l'è 'na ferrovia italiana a  longa  km.
Verta del, la serviss i regionn e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
376
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
SS Lazio
La Società Sportiva Lazio, pussee semplizement Lazio, l'è la pussee veggia squadra de folber de Roma.
La Lazio l'è nassuda in del 1900. Incoeu la giuga in Serie A. In del sò palmarèss l'gà 2 scudett, 7 Copp Italia, 5 Supercopp italiane, 1 Coppa di Copp e 1 Supercoppa Europee. La soa divisa la gh'haa i righ bianch e celest, cont i bragh curt bianch in ca e celest fora ca.
Jogadors e Alenadors
Giogadors e Alenadors de la squadra scrivudi in lombard:
Jogadors
Alenadors
Acquaviva delle Fonti
Acquaviva delle Fonti l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Bari. El g'ha presapóch 21.613 abitàncc, 'na superfìce de 130 km² e 'na densità de 166 ab./km². El cunfìna coi cümü de Adelfia, Casamassima, Cassano delle Murge, Gioia del Colle, Sammichele di Bari, Sannicandro di Bari, Santeramo in Colle.
La Selva de Mar
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Carsina
thumb|300px|right|Màpa antìca de la zòna, custudìda 'ndèi [[muzèi vaticàni, endóche gh'è zà segnàt l'abitàt de Carsìna.]] Carsìna, (en Italià: Carcina) l'è 'na frasiù del cümü de Vìla Carsìna, endèla bàsa Val Trompia, pruvìncia de Brèsa. La se tróa sö la spónda sinìstra de la Mèla e la cunfìna co la frasiù de Custùr del cümü de Consés. L'è streersàda en diresiù Nord-Sud de la stràda pruvinciàl BS 345 (ciamàda de le Trè Ai) e l'è colegàda a la frasiù de Cailìna per mès de 'n put sö la Mèla.
Endèl Medioevo, ai tép de le piéf, el sò teretóre el fàa part de la piéf de Consés.
Nedrahovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Carsina
Ai tép de la Repüblica de Venésia, pròpe presapöch en curispundènsa del cunfì 'ntra Carsìna e Custùr (en località Strà), sö la stràda che mìna 'n Val Trompia, gh'ìa 'n arch che segnàa i cunfì aministratìf de la Val col distrèt aministratìf de Brèsa.
Endèl 1797 a Carsìna gh'è stat combatìt 'na batàia 'ntra i filo-fransés e i Valtrümplì aleàcc fidàcc de Venésia che g'ha fat 27 mórcc.
Carsìna la g'ha fat cümü de per sò cönt enfìna al 1927 e la tülìa dét pò a la frasiù de Prègn. El sò nòm uficiàl en italià l'ìa "Carcina" ma co l'agregasiù col cümü de "Villa Cogozzo" el cümü nöf che gh'è stat furmàt el g'ha ciapàt la denuminasiù uficiàl che 'l g'ha amò adès de "Villa Carcina".
Carsìna la fà paròchia ensèma a Prègn e la sò céza l'è dedicàda a San Giàcom Magiùr.
Strada voivodal 510
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 23 km.
Magliano de' Marsi
Magliano de' Marsi l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 3.534 abitàncc, 'na superfìce de 67 km² e 'na densità de 53 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borgorose (RI), L'Aquila, Massa d'Albe, Rocca di Mezzo, Sante Marie, Scurcola Marsicana, Tagliacozzo.
Pól Saoldèl
Ol Paolo Saoldèl l’è stacc ü ciclista profesiunista bergamàsch, l‘è de fati de Ruèta, paìs de l’ ólta Al Seriana.
L’è nasit ol 7 de mas del 1973 e l’à tacàt a cór come alievo per la Ciclistica Nembrese e po’ l’à curìt per la San Marco de Erfa. L’è dientàt prufesiuunista in del 1996, l ‘à curìt fina al 2007 e l’à enzìt dù Gir d‘Italia in del 2002 e ‘n del 2005.
L’è suernominàt ol Falch de Ruèta, dezà che l’è stacc ü gran discesista, ü brao de ‘ndà zó fórt, a ciót, in di discese isé de lasà 'ndré e stacà i óter coridùr che i éra mia bù de tègnega dré.
L’è stacc ach ü gregare del Lance Armstrong.
La Cansù Falco Saoldèl
Ol Bepi l’ gh’à dedicàt öna cansù ‘ntitulada Falco Saoldèl, che ‘l Saoldèl l’à cantàt e registratàt ‘nsèma al Bepi.
Ol sito del Fans Club
http://nuke.paolosavoldellifansclub.it/
Pistola mitraliatris
La pistola mitraliatris a l'è 'na pistola progettada per sparà di monizion a ripetizion, de calibro pussee piscininn de quell doperaa di fusil d'assalt o del mitra. A l'è ciamada anca mitralietta.
Kestřany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Borsadól
Borsadól (en Italià: Borgosatollo), l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt al prensépe de la Bàsa Bresàna a 8 km a sud de la cità de Brèsa.
Barià
Barià (nòm uficiàl en italià: Bariano) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la basa pianüra a 22 km de la sità e a 114 méter söl lièl del mar.
Injoux-Génissiat
Injoux-Génissiat l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Bellegarde-sur-Valserine, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
Barià
El g'ha, condèna süperfis de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
.mp
.mp a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Barià
El cunfìna coi cümü de Careàs, Fara de Söla, Fornöv, Morèngh, Pagassà e Romà.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Barià l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Injoux-Génissiat
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Injoux-Génissiat l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ballaigues
Ballaigues a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.04 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.