cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Acebedo
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Muíños
Muíños l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Stazion de Francavilla al Mare
La Stazion de Francavilla al Mare a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Ovàre (botànica)
thumbnail|right|300px|Ovàre ìnfero endèn fiùr de [[Cucumis_sativus|cöcömer]]
Pass de l'Oca
El Pass de l'Oca a l'è una marcia doperada in di parade militar e in di cerimonie, indova che una gamba l'è mituda in alt e l'altra l'è tegnida bella ferma in sul terren.
Ovàre (botànica)
En botànica l'ovàre l'è 'na part del ginecèo. L'è la regiù 'ndóche gh'è dét i òvuli che vegnarà fecondàcc. L'ovàre l'è furmàt de giöna o piö fòie mudificàde che ciàpa nòm de carpèi e che reprezènta i macrosporòfili. Dét endèl ovàre ch'è giöna o piö cavità, ciamàde, "lòculi" 'ndóche gh'è dét i òvuli che spèta de éser fecondàcc per dòpo trasfurmàs en granì de somésa; l'ovàre l'è destinàt a trafurmàs endèl fröt. I òvuli i se 'nserés dét endèl ovàre endèna zòna ciamàda placènta.
Ensìma al ovàre gh'è 'l stil e i stìgmi.
Pass de l'Oca
Inventad di todesch in del secol quell de 18, l'è stad popolarizzad in Russia in del secol quell de 19 e l'è stad spantegad de l'URSS in tut el mond in del secol quell de 20. In del mond ocidental l'è despess vist mal perchè sociad al nazismo.
Ovàre (botànica)
L ' ovàre l'è 'n órghen encaàt, dividìt en divèrse lòze o stansète, endóche dét se fùrma i gametòficc feminìi, ciamàcc òvuli. I elemèncc de distinsiù per la determinasiù sistemàtica i è 'l nömer de le lòze de l'ovàre, el nömer dei òvuli, el rapórt anatòmic che l'òvulo 'l g'ha co l'ovàre, ciamàt placènta e, öltem, la puzisiù de l'ovàre respèt al resetàcol e a i óter vertezèi del fiùr.
A segónda del nömer de lòze, l'ovàre l'è ciamàt uniloculàr, biloculàr, pluriloculàr. La spartisiù en divèrse lozète l'è fàda 'n manièra che le sédi le se desterböéses en simetrìa radiàl entùren al as del ovàre. Le placènte, per fenéser, le se tróa sö la parét de l'ovàre o se nò endèla part centràl.
thumbnail|right|250 px| Ezèmpe de le puzisiù che 'l pöl vìga l'ovàre: I ovàre sùpero, II ovàre semi-ìnfero, III ovàre ìnfero. a: androcèo, g: ginecèo, p: pétali, s: sépali, r: resetàcol La puzisiù de l'ovàre 'n relasiù al resetàcol l'è giü de i aspècc de clasificasiù piö 'mportànti e 'l vé discriìt co chèsta terminulugìa:
Caseros (metropolitana de Buenos Aires)
a l'è una stazzion de la linia H de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Lengua rutena
La Lengua rutena (ruten: русиньскый язык, rusin'skyj jazyk) l'è ona Lengoa slava parlada in Ucraina.
Ligamm de foeura
Lengua rutena
Stazzion de Pieve Rossa
La Stazzion de Pieve Rossa a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
La Portellada
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
1929
El 1929 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Torrico
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Congosto (metropolitana de Madrid)
Congosto  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
JR Reed
El Jason "JR" Reed (Corvallis, 13 de dicember del 1967) l'è on attor comegh american.
Sauteyrargues
Sauteyrargues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Claret, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.76 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 104 méter a 'na altèsa màsima de 290 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sauteyrargues l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Racord autostradal 15
El  a l'è un racord autostradal italian longh km, che 'l fa de tangenzial per la cità de Catania. Gestid de l'ANAS, a l'è part de la trata europea E45, a l'è classifegad 'me racord desgià che 'l taca insema l'autostrada Catania-Siracusa, l'Autostrada A18 e l'Autostrada A19, menter in la segnalatega a l'è ciamad domà "Tangenzial de Catania".
Stema de Bergem
Ol stema storeg de Bergem l'è un scud partid d'or e de ross.
L'ha ciapad la so forma definitiva ind el XV secol, dop del passaj de la citaa a la Republega de Venezia.
Stema ofiçal de l'aministrazion comunala
Ol stema ofiçal del Comun de Bergem l'è fait del stema storeg adossad a un circol azœr, cond la bordadura rajanta d'or, con sora una corona de Citaa. G'è anc una scriita in italian: Bergamo Città dei Mille, per regordar i 179 bergamasc qe i è partids co'l Garibaldi. Ol permess de jontar-la l'ha dait ol President de la Republega cond so Decret del 20 de jener 1960.
Saint-Cassien (FR-38)
Saint-Cassien l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Rives, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Stema de Bergem
Storia
Ol plu antig stema bergamasc cognossid l'è qell del Sol Rajant, rapresentad sul scud de un soldad ind un bassrilev del 1171, ind la Porta Romana a Milan. La scultura la regorda l'aiœt bergamasc (e dei oltre citaa lombarde) ind la guerra contra ol Barbarossa. L'è rapresentad l'ingress dei trupe de Bergem, Bressa e Cremona per recostruir la citaa de Milan, bœtada jo de l'imperador ind el 1162. Ol frad qe al guida la procession l'è ol Japoc Vessilifer (de probabel un Umiliad).
Saint-Cassien (FR-38)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Mansuet Savell
miniatura|El El  (Roma, ... - Milan, 685) a l'è stad un prelad roman, arcivescov de Milan.
Saint-Cassien (FR-38)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.67 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 307 méter a 'na altèsa màsima de 424 méter söl leèl del mar.
Stema de Bergem
Storia
Ind el 1428, ol Gonfalon l'è donad a Venezia, come segn de volontaria sotmission a la Serenissima, qe al l'ha metid ind la Basilega de San Marc. Dop d'un qualc agn, ol Comun l'ha cambiad la disposizion dei color, de strisse a partid.
Mansuet Savell
L'è Sant e l'è venerad el 19 02.
Saint-Cassien (FR-38)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Cassien l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Stema de Bergem
Storia
Ind el 1815 Bergem l'è nominada Citaa Regia, e ind el 1817 l'Imperador al da la so autorizazion per un stema qe l'è formad da qell storeg plu (sora a'l scud) una corona ducala (per regordar l'antig ducad lombard) e l'Agola Bicefala (simbol de l'Imper).
Sposin
miniatura|drita El sposin (anca dit de l'anell o anelar o sposajott) l'è 'l quart dit de la man. L'è 'l dit pussee debol, perchè i sò tendin hinn ligaa anca ai sò dit vesin. In la pupart di coltur i anell de l'amor, 'me la vera de spos e l'anell de fidanzament, hinn mittuu in sul dit de l'anell.
Preston
Preston (parnonzia local: [preʃ'tuŋ] o [preʃ'toŋ]; Prestone) l'è ona frazion del comun ciavennasch de Candolscin. El se troeuva dent a la Val di Giust, a sud del center comunal, in su la strada che la mena fin giò a Ciavenna. Arent a Preston a gh'è anca on laghett.
Vlčková
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Entrevernes
Entrevernes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Seynod, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 729 méter a 'na altèsa màsima de 1775 méter s.l.m.
Stará Ves (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Algadefe
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Žarošice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Vinzenz Peristi
El Vinzenz Peristi (Sacon, 19 de november 1909 - Russia, 25 de sginer 1943) a l'è stad un scultor e alpinista italian de etnia ladina.
Alev de l'Albino Pitscheider e del Balsamo Stella, el taca a scolpì sgiamò de sgiovin e 'l vinc un premi per el presepi pussee bell a Milan quand che 'l gh'haveva 19 agn. In tra el 1935 e 'l 1936 el frequenta l'Academia d'Art a Monegh de Baviera e del 1936 al 1938 l'è president del circol di artista de Ortisei.
In del 1940 el fa San Michel con la mier e 'l fioeul Bruno a Monegh e in del 1941 el toeu part a la Gran mostra d'art todesca cont una statua animal. L'è poeu mandad in guerra in sul front russ, indova che 'l moeur, per el so fioeul perchè l'haveva volud no salutà l'Hitler.
Castèi
Castèi (nòm uficiàl en Italià: Castelbelforte) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Castèi l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Montefredane
Montefredane l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 2.304 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 256 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avellino, Grottolella, Manocalzati, Prata di Principato Ultra, Pratola Serra.
Nagold (DE-BW)
Nagold l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Calw. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 63.09 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Nagold l'è sitüàt de la bànde de la Forèsta Négra (Schwarzwald), a 'na altèsa de 411 méter sura 'l leèl del mar.
Óter progècc
thumb|200px|left|Neuer Busbahnhof, Nagold
Intendente Saguier (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
1928
El 1928 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Gesa de San Bortolomee (Alzan)
La Gesa de San Bortolomee a l'è 'na gesa de Olera, frazion de Alzan, fàda su in del secol quell de 15 e la conserva di picciur del Cima de Conejan. Per la prima voeulta manzonada in del 1471 l'è elevada subet a paròquia e l'è stada anca visitada del Carla Borromee.
Stazion de Vares Casben
La Stazion de Vares Casben a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
La Puebla de Híjar
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Torrijos (Toledo)
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Le Chaffal
Le Chaffal l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Chabeuil, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.58 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 674 méter a 'na altèsa màsima de 1360 méter söl leèl del mar.
Badia de Pontida
La Badia de Pontida a l'è un monester de Pontida, fad su in del secol quell de 11 de l'Albert de Prezzad e che, per la tradizzion, l'ha vist el famos giurament de Pontida.
Paràdech
Paràdech (nom uficiàl en italià: Paratico) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Brèsa. El g'ha, 'na superfìce de 6,2 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Àder, Cavreöl, Credér (BG), Izé, Sàrnech (BG), Ilónch (BG). L'è postàt sö la spónda meridiunàla del Lac d'Izé endóche 'l fiöm Òi el vé fò del lach, söl cunfì co la pruvìncia de Bèrghem.
Viganela
Viganela (nòm uficiàl in italian: Viganella) a l'è un cumün ussulan de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Antrogna, Calasca-Castiun, Muntaschéi e Sapiana.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Viganela l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nogueira de Ramuín
Nogueira de Ramuín l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Benedet I de Milan
miniatura|El El  (Milan, ... - Milan, 11 marz 732) a l'è stad un prelad milanes, arcivescov de Milan.
L'è Sant e l'è venerad el 11 03.
Vlachovice (Zlín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Massimiliano Fedriga
El Massimiliano Fedriga (Verona, 2 de luj del 1980) l'è 'n politegh italian, elegiuu deputaa per la Lega Nord in la legislatura quella de XVI e de XVII. In la legislatura quella de XVII l'è anca President del Grupp Consiliar a la Cambra. In del 2018 a l'è elegiuu President de la Region Friuli-Venezia Giulia.
Stazion de Chieuti-Serracapriola
La Stazion de Chieuti-Serracapriola a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Stazzion de San Tomaso
La Stazzion de San Tomaso a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Vizà
Vizà o Izà (en Italià: Visano) l'è 'n paés de de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa a 60 méter söl lièl del mar, söla dèstra orogràfica del fiöm Cés, a piö o méno 29 Km de Brèsa.
Ramaa
miniatura Ramaa (parnonzia local: [ra'ma]; italian: Ramate) l'è vuna di frazion del comun de Casal, in de la Provincia de Verbania. El paes el se troeuva in su la riva de la Strona, in su la strada che la va de Omegna fina a Gravelona.
Vizà
La comunità de Vizà l'è 'na antìca Piéf e l'asöprét locàl, el porta amò el tìtol de «Plebano».
El paés l'è colocàt al prensépe de la pianüra Padàna, a sud del Lac de Gàrda, dopo de la culìne moréniche de Munticiàr e Carpenédol.
Padernèl
250px|thumb|right|El Castèl de Padernèl Padernèl (nòm uficiàl en italià: Padernello) l'è 'na frasiù del cümü de Bórch San Giàcom, endèla part sudocidentàla de la pruvìncia de Brèsa, a 'n pér de chilòmetri del cunfì co la Pruvìncia de Cremùna. El paizì el g'ha 'n töt presapóch 70 abitàncc (dato del 2001) e 'l se tróa a presapóch 2 chilòmetri a nordèst del sò cèntro comünàl. El teretóre de la frasiù l'è sfrötàt perlopiö per atività agrìcole. El g'ha fat cümü de per sò cönt enfìna al 1928, quan che l'è stat agregàt a Borch San Giàcom ensèma a Farfènch e Aqualónga. Del sò teretóre fàa part apò a la frasiunsìna de La Motèla.
Söl sò teretóre se tróa el Castèl Martinènch, custrusiù fortificàda e dotàda de 'n fòs difensìf, edificàda endel 1485.
Padernèl el fà paròchia de per sò cönt, e la sò céza l'è dedicàda a Sànta Marìa de Valvérda.
Sev
El sev (ciamaa anca grassa, rugnunaa, seghel ), a l'è on grass natural de equin, ovin ma soratutt bovin. El se cava foeura de la rafinazzion del grass che gh'è intorna al coeur e al rognon di besti. La soa composizzion chimega l'è pu o manch compagna de quella del strutt, ma el gh'ha pussee acid grass satur. De sorapù el pò vess conservaa per pussee temp anca senza stà al fregg, se l'è saraa ermeticament per evità el contatt con l'aria. L'è doperaa in de la savoneria per evità che la vegna foeura la s'ciuma; inoltra l'è doperaa per fà di margarinn e di surogaa del buter. Fina a la fin del XIX secol l'era doperaa anca per i candel e per la preparazzion de campion anatomegh.
El nomm
El nomm sev el rivà giò direttament del latin sebum. El termen l'è comun anca a alter lengov romanz (frances suif, spagnoeu e portoghes sibo, romanc saiv, italian antigh e genoves sevo, italian modern sego, piemontes sèiv, venet séo, napoletan sivo, sicilian sivu, sardegnoeu e catalan seu).
Soběchleby
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Totanés
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Martina Pasqui
Biografia
Nassuda a Milan, la vegn su in del cremones e la se diploma a Cremona. El 26 de settember 2012 la derva el sò canal YouTube, incentraa in sui pixel art e in del magg 2013 la mostra la fascia ai sò follower in d'on FAQ time.
Cont el temp el sò canal el porta di alter contegnuu tant 'me di gioeugh 'me Minecraft, The Sims, Life is Strange e Yandere Simulator e 'l sò canal el riva a 500'000 iscritt.
Vita privada
L'è vertament lesbica e la gh'ha avuu 'na morosa, l'ha dii comunque che ghe pias parlà minga tropp de la soa vita privada.
Šardice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Farfènch (Bórch San Giàcom)
Farfènch (nòm uficiàl en italià: Farfengo) l'è 'na frasiù del cümü de Bórch San Giàcom, endèla part sudocidentàla de la pruvìncia de Brèsa, e póch delóns del cunfì co la Pruvìncia de Cremùna. El paés el g'ha 'n töt presapóch 510 abitàncc (dato del 2001) e 'l se tróa a presapóch du chilòmetri e mès a nord del sò cèntro comünàl. El teretóre de la frasiù l'è sfrötàt perlopiö per atività agrìcole. El g'ha fat cümü de per sò cönt enfìna al 1928, quan che l'è stat agregàt a Borch San Giàcom ensèma a Padernèl e Aqualónga.
Cambi de la Guardia
El Cambi de la Guardia a l'è una cerimonia indova che i setinelle che fann servizzi d'onor in d'un pont important inn sostituide cont di noeuv sentinelle, despess cont una coreografia fada ben e propi elaborada.
Farfènch (Bórch San Giàcom)
Farfènch el fà paròchia de per sò cönt, e la sò céza l'è dedicàda a San Martì de Tours.
Sauvian
Sauvian l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Béziers-4, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 3 méter a 'na altèsa màsima de 41 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sauvian l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Greppen
Greppen a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Lüzerna, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.25 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Greppen al se tröva a una altitüden de 447 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Küssnacht (SZ), Meggen, Weggis. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Ligam de föra
miniatura|manzína|Greppen
Filippo Busin
El Filippo Busin (Thiene, 9 de dicember del 1967) l'è 'n politegh italian, elegiuu deputaa per la Lega Nord in la legislatura quella de XVII.
Latin volgar
Vocai tonegh
In del passagg del latin classegh a quell volgar a gh'è on gross cambiament di vocai: se partiss de on sistema vocalegh fondaa in su la durada a vun fondaa in su la quantità vocalega, de avertura (vocai avert e sarraa). El latin classegh el gh'eva duu grupp de vocai: i vocai curt (Ĭ Ĕ Ă Ŏ Ŭ) e quei longh (Ī Ē Ā Ō Ū). Quei chì gh'aveven ona durada dobbia respett ai primm. Quell lavorà chì el bastava a diferenzia i significaa de dò paroll, per esempi: vĕnit "el vegn" ma vēnit "l'è vegnuu" pŏpŭlus "popol" ma pōpŭlus "pobbia" In del latin parlaa la diferenza tra vocai curt e longh l'è sostituii de la diferenza tra vocai avert e sarraa. I vocai curt tenden a dervìss, quei longh inscambi se sarren su. Ona quai cobbia de vocai che l'aveva quistaa on timber quasi compagn el s'è fonduu, e l'ha faa nass on sistema vocalegh noeuv, che l'è a la bas de quell romanz.
Ditongh
On alter fenomen vocal important l'è 'l monotongament, cioè la reduzion di ditongh latin AE, OE, AU in d'ona vocal solla (quest chì l'è on lavorà tipegh lombard).
Stazion de Agno
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S60 de la red celer del Canton Tesin, a cadenza quadrioraria in dinlavor e bioraria in di di de festa.
Latin volgar
Vocai atonegh
I vocai atonegh gh'aveven minga ona fonzion distintiva, e donca hann tenduu a vess neutralizaa in d'on timber medi. I vocai postonegh /i/ e /u/ hann scominciaa a descomparì.
El lessegh
Tela chì ona serie de paroll del latin volgar (despess minga de origin latina) che hann ciappaa el post de quei classegh e hann portaa ai paroll romanz:
Stazion de Agno
Servizzi
Biliettaria Parchegg de scambi Parchegg per bici e moto
Sistema de scritura
Un sistema de scritura a l'è el codes doperad per la scritura in d'una dada lengua, fad su de vari segn che poden vesser mitud insema per spantegà un concet, che 'l gh'ha de besogn de una bas compartida in tra quei che scriven e che lensgen perchè 'l fonziona.
Stazion de Agno
Interscambi
Aeroport de Lugan-Agn Fermada de l'autobus (424)
Sistema de scritura
Se parla de abecee (o alfabet) quand che ogni segn, una letera, el gh'ha un so son autonom, de abugida quand che ogni segn l'indica un insema de vocal e consonant e de abjad quand che inn segnade squasi domà i consonant. Gh'è anca di alter forme de scritura, compagne di pitograma e di logograma indova che gh'è vari segn che rapresenten un principi, pussee che un son.
Alija del Infantado
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Chef
Saint-Chef l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Bourgoin-Jallieu-Nord, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 27.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 218 méter a 'na altèsa màsima de 440 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Chef l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Abby Finkenauer
La Abby Finkenauer (Dubuque, 27 dicember 1988) a l'è una statunitensa, representanta del.
Castlüch
Castlüch (nòm uficiàl en Italià: Castellucchio) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
Stranud
El stranud (variant sternud, starnud) a l'è 'na violenta emission d'aria di polmon, de solet correlada a 'n stat de infiammazon virala, tipega del fridor o di formi de allergia o de irritazion di mucos con di sostant irritant. Spantegaa oltra che in di uman anca in d'on poo de mammifer, in di gainn e in di iguann, i gott del stranud de l'omm pòden fà i 16 km/h e rivà a pocch men de on meter.
Castlüch
El g'ha, cond'öna süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Stranud
A quej che stranuden se dis "s'cioppa", "crepa" o "evviva", menter in del passaa a l'era spantegaa anca "felicità"
Castlüch
El cunfìna coi cümü de Cürtatùn, Gasòlt, Marcarìa e Ròdegh.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Castlüch l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Laiv
Laiv è a l'è el primm - e per adess ünich - album live del Davide Van De Sfroos. A l'è la registraziun del cuncert del 15 giügn 2002 a Menas, paes sül lagh de Comm.
L'album el gh'ha dent 24 canzun che 4 a hinn surtii mai in sü i alter cd.
Alter müsicista
ĉ
Villa de Vallecas (metropolitana de Madrid)
Villa de Vallecas  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Roeudol
Roeudol (Rodolo) l'è ona frazion del comun valtellin de Colorina, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva in su 'na collinetta, a ovest del center comunal e in su la strada che la mena ai frazion de Selvetta e de Alfaed.
Odoacre
thumb|300px|Solidi bizantì de Odacre Odoacre o Odovacar (forse del germànich *ˈˀaʊ̯ðaˌwakraz, gòtich *Audawakrs, "chèl que ghe àrda dré a la richèsa", en latì Odoacer, Odovacer, Odoacar, Odovacar o Odovacrius, (Panònia, vers l'an 433 – Ravenn, 15 de mars del 493), l'è stat el prim rè barbaro d'Itàlia (del 476 al 493), dòpo ìga sbatìt zó Romolo Augustolo, l'öltem dei emperadùr de l'Imper Romàno d'Ocident.
Urìgin
Se pènsa che 'l pöde éser fiöl de Edeco, en minìster de Àtila e ambasadùr dei Uni a Costantinòpoli. Le urìgign i è mìa sigüre: quach stòrich el la cunsideràa de stìrpa Scira e sèrte óter envéce de stìrpa Rugia, Érula o Turcilingia, che i éra pò le popolasiù principài che piö tàrde le furmarà el sò ezèrcit. Endel 463 mör sò pàder Edeco endèla guèra dei Sciri cùtra i Ostrogòti e Odoacre, con chèl che restàa dei Sciri, el s'è stabiliìt en Panònia e 'ndèl Nòrico enfìna a che l'è stat integràt endèla guàrdia imperiala.
Re d'Itàlia
thumb|left|250px|I teretóre duminàcc de Odoacre Endel 475 el càpo de la guàrdia imperiala, Oreste, el mèt söl tròno imperiàl sò fiöl Ròmolo Augùstolo, e i bàrbari i g'ha domandàt, come de tradisiù, en tèrs de le tère de l'Itàlia, laùr che Oreste el völ mìa concéder. El malcontét dei mersenàre bàrbari el gh'è nit bù a Odoacre, che 'l g'ha 'mprumitìt de concéder el tèrs reclamàt semài che i g'hés aidiàt a sbàter zó Oreste e sò fiöl Ròmol. En vegnarà fò 'na guèra e Oreste, scunfigìt en divèrse batàie, el s'è ritiràt a Pavia; Odoacre el ciàpa co la fórsa la cità e 'l fà copà Oreste. El cüzì de chèsto, el Paol, l'è stat catüràt e copàt a Ravena e Ròmol l'è stat depunìt e mandàt vià, en Campania, dei sò parécc. Odoacre isé el ciàpa el tìtol de re d'Itàlia, ma mìa chèl de emperadùr (476). De fat, l'Impero Romàno d'Ocident l'ìa oramài töt a tòch e 'ndèle mà de potéri regiunài bàrbari.
Odoacre el g'ha mandàt i sò ambasadùr a Zenone, l'emperadur d'Orient, per fas concéder el tìtol de patrìsio e 'l recunusimènt de sè stès come rigidùr de la diòcezi d'Itàlia. Zenone l'acèta le richièste e decórde co le promèse che Odoacre el gh'ìa fat, el ghe dà 'n tèrs de le tère italiàne de spartìs sö 'ntra i auziliàr bàrbari (promèsa mìa difìcil de mantègner dato che l'Itàlia la s'ìa svödàda e divèrsi fóncc i éra stacc abandunàcc). Odoacre 'l stabelesarà la sò séde a Ravenna.
Endel 480, el g'ha anitìt la Dalmàsia al sò régn de Itàlia. Endel 487 el menarà 'n ótra campàgna cùtra i Rugi del Norico, che i vülìa destacàs.
Mórt
Teodorico el Grant, rè dei Ostrogòti, facilmènt sö istigasiù de l'emperadùr Zeno, el decìt de 'mpadrunìs de l'Itàlia e 'l vambiarà le sò manòvre militàr endèl 489. Endèna batàia sanguinùza sö le spónde del fiöm Isonzo (Isontius), arènt a Aquileia, ai 28 de óst del 489, i Ostrogòti i bat Odoacre e chèsto 'l se ritìra a Verùna e lé el vé batìt amò 'na ólta. El scàpa a Róma per pröà a soleà i sò abitàncc cùtra i Ostrogòti, ma la cità la ghe sèra le pórte e Odoacre el turnarà a ciapà la stràda envèrs el Nord de l'Itàlia e 'l se stabelés a Ravena; de lé l'organìza 'na asiù per contratacà e 'l rìa a scunfìger en batàia i Goti. Teodorico el dozarà riparàs a Pavia, ma 'l riarà a reönéser le sò fórse e bàter endèna tèrsa batàia Odoacre sö le spónde de l'Ada endèl 490.
Odoacre el se ritira a Ravena e Teodorico e la mèt sóta asédio entàt che i sò generài i ciapa el dumìnio del rèst del régn. Odoacre el tegnarà dür per tré agn e a la fì i troarà maniéra de firmà 'n acórde segónt el quàl Teodorico e Odoacre i g'harès duzìt regnà ensèma töcc du col tìtol de rè d'Itàlia (27 de febrér del 493). Ai 5 de mars Teodorìco el fà la sò entràda a Ravena e apéna dés dé dòpo, entàt che i éra dré a banchetà, Teodorìco el còpa Odoacre co la sò stèsa spàda.
Segónt giöna de le crònache dei facc, el stès dé töcc i òm de l'ezèrcit de Odoacre, isé come i mèmber de la sò famìa che vignìa troàcc i vignìa copàcc per ùrden de Teodorico La spùza de Odoacre, Sunigilda, lapidàda, sò fredèl Onolfo copàt dei arcér entàt che 'l sercàa de riparàs endèna céza. Sò fiöl Thela mandàt en Galia ma, quan che chèsto el g'ha sercàt de rientà 'n Itàlia Teodorico el l'ha fat copà pò a lü.
Racord autostradal 16
El  (ciamad anca Via Pontebbana) a l'è un racord autostradal italian longh km, classifegad 'me strada extraurbana principal del 2008, che 'l conliga l'Autostrada A28 de la sortida de Cimpello a la strada statal 13 Pontebbana a Pian di Pan. Dopo de l'ingress in la SS13 la deventa 'na strada extraurbana segondaria a 'na carensgia e la riva fina a Sequals, in d'una strada ciamada SR 177.
Duplicatus
In meteorologia, quand che se dis duplicatus (du), (de l'analòga paròlla in latìn, che la voer dì "duplicàa, raddoppiàa"), a l’è vuna di varietà che la pò trovàss in di nivol e l’insegna la situazion indoe i nivol hinn miss a formà du strat o pussée vun sora l’alter, on poo separàa infra de lor oppur taccàa assèma ind ona quaj part.
Quèll fenòmen chì el pò trovàss in di nivol del gener cirro, cirrostrato, altocumul e stratocumul.
Neubulach
Neubulach l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Calw. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 24.69 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Vlachova Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Neubulach
200px|thumb|left|Panoràma El cümü de Neubulach l'è sitüàt de la bànde de la Forèsta Négra (Schwarzwald), a 'na altèsa de 584 méter sura 'l leèl del mar.
Chalancon
Chalancon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Motte-Chalancon, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
La Puebla de Valverde
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Chalancon
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 36 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 591 méter a 'na altèsa màsima de 1522  méter söl leèl del mar.
General Savio (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Blocch ferroviari
El blocch ferroviari a l'è 'n regimm de circolazion fondaa in su la division de la linia ferroviaria in tochelitt ciamaa sezion de blocch che, de solid, pòden contegnì domà on treno a la voeulta, cont la limitazion garantida de 'na quaj forma de segnalament, in manera de consentì 'na marcia pussee sicura e svelta de la marcia a vista.
I formi pussee antigh eren el blocch a baston pilota, fondaa in sul possess fisich de 'n baston per passà la trattta, i blocch fondaa in su la comunicazion in tra i stazion, 'me el blocch telegrafich e 'l blocch telefonich, e a azion a man, 'me el blocch elettrich manual. Cont el temp a l'è nassuu el blocch automatich, che 'l dopera di segnai che hinn attivaa direttament del treno. Incoeu a l'è doperaa anca el blocch mobil, fondaa in su la real distanza in tra i treni e senza i sezion.
Monteforte Irpino
Monteforte Irpino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 8.674 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 334 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avellino, Contrada, Forino, Mercogliano, Moschiano, Mugnano del Cardinale, Taurano, Visciano (NA).
Francu Cerri
Francu Cerri, (Milan, 29 de genár 1926 - 18 de utuber 2021) l'è un müsicista italian, püsé precisament de chitàra jazz. Per tütt i sò laurà, l'é stài fatt Cumendatùr ad la Repüblica Italiana.
In Italia, pürtropp, quasi tütt i se ricorden de lü apena par un püblicità in televisiòn, quéla del Bio Presto: el feva l'omm in amòll.
1924
El 1924 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Čeložnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Sobíšky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Turleque
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Vilèt
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Cravegia, Malesch e Re. A Vilet l'è present un müseu ciamaa La cà di feman de la piaza.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Vilèt l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Épagny (FR-74)
Épagny l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Annecy-Nord-Ouest, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.735 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 452 méter a 'na altèsa màsima de 770 méter s.l.m.
Sass Carlasc
El Sass Carlasc a l'è on crapp bell gross che 'l se troeuva in de la Val Codera. A l'è on monolita quadraa alt almanch 10 meter che 'l se troeuva minga delongg de l'alp de l'Arnasca, a 1.900 meter sora el nivell del mar, in direzzion del pass del Ligoncc. Ai sò pee a gh'è el Bivacch Carlo Valli.
El Sass Carlasc e 'l Graal
Gh'è ona legenda curiosa che la liga el Sass Carlasc e 'l Sacher Graal, cioè 'l cales doperaa del Signor in de l'Ultema Cena. Quell chì l'era staa portaa in Britannia del Giusepp de Arimatea, el giudee che l'aveva regalaa la soa tomba per ospità el corp del Signor. In del 584 el monegh Agripin, che 'l voreva nò che 'l Graal el borlass in di man di barbar, l'era scappaa in Italia, ma l'era rivaa in del bell mezz de la guerra tra Bizantin e Longobard. I Bizantin aveven sconduu el Graal prima al Castell de Ossusc, e poeu a Piona. Dopo la vitoria di Longobard, la regina Teodolinda l'avaria voruu portà el Graal a Monscia, ma vun di monegh de Piona, el Coeuder (Còdero) l'è minga staa d'acordi. Donca l'è scappaa dent a la Val Codera e, on bell moment l'ha sguisii de lontan el Sass Carlasc. L'ha capii che quell lì l'era on sit perfett per scond la reliquia: donca l'ha faa ona busa arent al Sass e l'ha quattada cont on rosc de prej. Quand che l'è tornaa giò in de la vall però l'è staa arestaa de duu soldaa: el papa l'era d'acordi con la Teodolinda, e l'ha ordinaa al monegh de andà a toeu el Graal. El Coeuder l'ha dii de dì, ma quand che hinn tornaa su gh'era staa ona ruvina che l'aveva traa giò el mugg de sass indè che l'era staa sconduu el Graal, inscì che nanca adess nissun el sa indove l'è finii.
Stazzion de Vezzola
La Stazzion de Vezzola a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Stazion de Poggio Imperiale
La Stazion de Poggio Imperiale a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Almanza
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Montefalcione
Montefalcione l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 3.394 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 226 ab./km². El cunfìna coi cümü de Candida, Lapio, Montemiletto, Parolise, Pratola Serra.
Ugena
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Rostisciada
La rostisciada a l'è un piat tipegh de la cusina lombarda sora de Milan, fad soratut in Brianza, in l'Altmilanes, a Lech e a Com, ma anca in Tisin, che 'l se po mangià con la polenta o di alter contorn compagn del purè o de la schisciada de pom de terra.
Ghét
Ghét (en Italià: Ghedi) l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt a 19 km a sud de la cità.
A Ghét el g'ha séde 'l 6° Stormo de l'Aeronàutica Militàr, endèl Aeropórt de Ghét-Castinìdol, e 'ndóche gh'è übicàt la stasiù Meteorològica de Brèsa-Ghét.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer de abitàncc del cümü de Ghét l'è ilüstràt endèla tabèla ché sóta:
Pasirà
El g'ha presapóch 0 abitàncc (dàto del  ), 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
Blocch a baston pilota
El blocch a baston pilota a l'è 'n sistema de blocch ferroviari rudimental e doperaa in di primm agn de ferrovia, per garantì la presenza de domà 'n treno per sezion de blocch grazia a 'n oggett, de solit on baston, che boeugna avègh per percorr la tratta. Di voeult el baston a l'éra dividuu in pussee part, per permètt de mandà pussee treni in la midemma direzion.
Pasirà
.
Del sò teretóre fà part apò a le frasiù de Monredónt, Camignù e Alensà.
Poscc de éder
El Castel de Pasirà Nocc, l'è stat fat endel 1100 e el faa de pòsta per la zét del pòst quan che i '' vignìa atacacc. Del castel s'è mantignìt söndena banda la sargiöla e le tór redonde e quadrade. Ghe amò la Tór de la Specula che 'ndel sècol XVIII la ospitaa en uservatóre de astrologìa; sa pöl amò éder i mèrli. El castèl l'è sò de privat.
Arènt al castèl an pöl tróa dò éle: Villa Fassati e Villa Tesea
Vizovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Cindy Axne
La Cindy Axne (Grand Rapids (Michigan), 20 april 1965) a l'è una statunitensa, representanta del.
La Zoma
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Akuaduulza
Akuaduulza è l'è el setim album del Davide Van De Sfroos (se tirum dent anca i trì di De Sfroos), che l'è surtii in del 2005.
Oímbra
El sò codes statistegh l'è.
Mariano Acosta (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Rogian
Rogian (Roggiano) l'è vuna di frazion del comun varesott de Brissagh. El paes el se troeuva dent a la Valtravaja, a nord del centro comunal. A l'è staa on comun indipendent fina al 1927: al temp che gh'era i piev, a l'era denter a la Piev de la Valtravaja.
Aqualónga
Acqualónga el fà paròchia de per sò cönt, e la sò céza l'è dedicàda a Santa Marìa Madaléna.
Autostrada A53 (Italia)
L'autostrada A53 a l'è un tochell curt de autostrada arent a Pavia che la conliga l'autostrada A7 a la Tangenzial de Pavia. Propi per la soa natura de racord autostradal a l'è anca classifegad 'me RA 7, ancasiben el numer a l'è doperad domà de l'ANAS. Anca la soa classifegazzion a l'è 'n poo 'n rebellot, cont i cartej che inn bloeu ('me quei di strade extraurbane principai) ma gh'è i cartej de principi e de fin autostrada.
Stazion de Sorengh Laghett
La Stazion de Sorengh Laghett a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la.
Moviment
La stazion, a richiesta a l'è servida di treni suburban de la linia S60 de la red celer del Canton Tesin, a cadenza quadrioraria in dinlavor e bioraria in di di de festa.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Parchegg de scambi
Sérignan
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 27.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 24 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sérignan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Prima Curinz Capitel Düü
Prima Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Čejč
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Prima Curinz Capitel Düü
Capitel Düü
1E quand mì sun vegnüü a vialter, fradèj, sun vegnüü no cunt ecelénza de parola o saviéza, pruclamand a vialter el mistéri de Diu. 2Già che huu minga decis de savè quajcossa intra vialter se no Gesü Crist, e lü, crusefiss. 3E mì seri cun vialter cun debuléza, cun pagüra e cun tant tremúr, 4e la mia parola e la mia predicaziún l'era no cun paroll persuasiv de saviéza ma cunt el fà vedüü del Spirit e de la puténza, 5perchè la vostra féd la foss no in de la saviéza ümana ma in de la puténza de Diu.
Saint-Christophe-en-Oisans
Saint-Christophe-en-Oisans l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Le Bourg-d'Oisans, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Prima Curinz Capitel Düü
Capitel Düü
6E parlum saviéza intra i madür, ma saviéza no de chèsta etaa, né di auturitaa de chèsta etaa che hinn rebassaa a nagott; 7ma parlum la saviéza de Diu, scundüda in del mistéri, che Diu l'ha decis prima di sècuj per la nostra gloria, 8che nissün di auturitaa de chèsta etaa hann cugnussüü, perchè se l'avessen cugnussüü, avarìen minga crusefiss el Signúr de la gloria. 9Ma cuma l'è staa scritt:
Saint-Christophe-en-Oisans
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 237.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1168 méter a 'na altèsa màsima de 4008 méter söl leèl del mar.
Stazion de Laven Lagh
La Stazion de Laven Lagh a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Joseph Haydn
Joseph Haydn (Rohrau, 31 marz 1732 – Vienna, 31 magg 1809) a l'è staa on compositor austriegh, consideraa el pader de la sinfonia e del quartett d'arch. El Ludwig van Beethoven el gh'ha dedicaa i sò trè primm sonaa per pianofort.
Stazion de Laven Lagh
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Cavriàna
Cavriàna (nòm uficiàl en Italià: Cavriana) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa. El g'ha 0 abitàncc (dàto del ), 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 0 ab./km².. El cunfìna coi cümü de Gùit, Ghidisöl, Lonàt (BS), Médule, Monsanbàn, Posolènch (BS), Sulfrì, Ólta.
Prima Curinz Capitel Düü
Capitel Düü
«I robb che un ögg l'ha minga vedüü e un urègg l'ha minga sentii,
Cavriàna
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc de Cavriàna l'è mostràt endèla tabèla ché sóta:
Prima Curinz Capitel Düü
Capitel Düü
e l'è minga staa naa sü in del cör d'un vèss üman,
1922
El 1922 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Prima Curinz Capitel Düü
Capitel Düü
i quij Diu l'ha preparaa per quij che ghe vören bén».
10Già che Diu 'l gh'ha revelaa a nümm per mèzz del Spirit: degià che 'l Spirit el cerca tüsscoss, anca la prufunditaa de Diu. 11Già che chi di vèss üman l'ha vedüü i robb d'un vèss üman se no el spirit del vèss üman che l'è in de lü? Inscì, nissün l'ha vedüü anca i robb de Diu se no el Spirit de Diu. 12Ma nümm èmm minga ricevüü el spirit del mund, ma 'l Spirit che l'è de Diu, perchè cugnussum i robb che m'hinn daa liberamént de Diu; 13quijcoss che anca parlum hinn no cun paroll insegnaa de la saviéza ümana ma cun paroll spiritüaj insegnaa del Spirit che ünen i robb spiritüaj. 14E un vèss üman natüral el ricev minga i robb del Spirit de Diu: già che l'è matada per lü, e 'l po minga capìj, perchè hinn giüdegaa spiritüalamént. 15Ma 'l vèss üman spiritüal, menter el giüdega tüsscoss, lü l'è giüdegaa de nissün.
16Già che chi l'ha cugnussüü la mént del Signúr,
che 'l ghe mett insèma?
Ma nümm gh'èmm la mént del Crist.
Urda
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Veselá (Zlín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Sorab de Sora
thumb|left|On [[Segnai stradai bilengov|segnal stradal bilengov in la cità de Bautzen]] El sorab de sora (sorab de sora: Hornjoserbšćina) l'è ona Lengoa slava parlada in Germania.
Ostrogoti
thumb|right|350px|El régn dei Ostrogoti 'n Italia. I Ostrogòti i éra en pòpol germànich che s'ìa furmàt dopo la separasiù dei Gòti atestàda zamò 'ndèl 291.
I Gòti che gh'ìa nat a stabilìs sö la spónda orientàla del fiöm Dniestr, endèle tère entùren al mar Négher (teretóre che al dé d'encö i è part de la Ucraina e de la Bielorüsia), i gh'ìa furmàt 'na sórt de confederasiù coi pòpoi de le stèpe e i éra cunusìcc a l'época col nòm de Greutungi. Chèsti i éra stacc cunquistàcc e sutumitìcc dei Uni zamò 'ndel 375, co la scunfìta del rè Ermanarico, e i è restàcc sóta la duminasiù Una 'nfìna a la Batàia del fiöm Nedao, combatìda envers la fì del 454 o al prensépe del 455, co la quàla i è riàcc a ricunquistà la sò 'ndipendènsa.
Endel an 474 vé iligìt come rè Teodorico el Grant, che 'l deentarà el piö famùs dei rè ostrogòti. Gh'è stat divèrsi perìodi de guèra e de trégua 'ntra lü e l'emperadùr bizantì Zenone. Endel 488, Teodorico el g'ha envadìt l'Itàlia e 'ndèl 493 el g'ha scunfigìt Odoacre, alùra rè d'Itàlia, endena batàia sö l'Ada.
Dòpo la mórt de Teodorìco endel'an 526, la sitüasiù l'è deentàda isé violènta che 'ndèl 535 l'emperadùr bizantì Giüstinià I el g'ha mandàt el sò generàl Belisario cùtra i ezèrcicc dei Ostrogòti 'n Itàlia. La süperiurità del ezèrcit bizantì l'è stàda la ciàf per la sterminasiù e e l'eliminasiù de la rezistènsa ostrogòta.
A la fì, el pòpol ostrogòto el vegnarà asimilàt en bris a la ólta de ótre tribù germàniche, compàgn dei Vàndali e dei Frànch.
Montecalvo Irpino
Montecalvo Irpino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 4.269 abitàncc, 'na superfìce de 53 km² e 'na densità de 81 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apice (BN), Ariano Irpino, Buonalbergo (BN), Casalbore, Castelfranco in Miscano (BN), Ginestra degli Schiavoni (BN).
Betacam
Betacam a l'è una familia de videocassete desvilupade de la Sony per el mercad professional a partì del 1982, fondade in sul Betamax. A ghe n'è a disposizzion du tipi: S (curta) e L (longa), con i camcorder che poden doperà domà la prima i alter sistema che poden doperai tute e do, e gh'è stad trii standard: el prim, analogegh e cont i mideme cassete del Betamax, el segond, ciamad SP, che 'l dopera un bindell cont una composizzion diferenta inscì de havégh un segnal pussee bon, e 'l darrer, un sistema digital, cont anca l'evoluzzion HDCAM.
El sistema l'ha superad el modell U-matic di agn '70 e l'è deventad a la svelta el standard per el lavorà del video televisiv professional: la version digital a l'è anca incoeu doperada assee per l'archiviazzion, ma di noeuv formad hann menad a 'n bandonàll per el lavorà noeuv del 2006.
Miguel Hernández (metropolitana de Madrid)
Miguel Hernández  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Stazzion de San Giovanni (Novellara)
La Stazzion de San Giovanni a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Nisciolit de Canz
I Nisciolit de Canz a inn di biscot friabel tipegh de la cità lombarda de Canz, recognossud 'me PAT del governo italian.
Slověnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Nisciolit de Canz
Gh'hann un fort savor de niscioeula, de chi el nom, e 'na forma de meza sfera.
Ardón
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Újszász
a l'è un comun del Distret de Szolnok, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Apricena
La Stazion de Apricena a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Rovegher
miniatura Rovegher (parnonzia local: [ru'ɛgar]; Rovegro) l'è vuna di frazion de Santin, in de la Provincia de Verbania. El paes el se troeuva in de la Val Granda, a nord del centro comunal.