cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hoyos de Miguel Muñoz
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Dalešice (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
CD-i
El CD-i (o ben Compact Disc Interactive) a l'è un formad de disch otegh derivad del Compact Disc sostegnud soratut de l'azienda olandesa Philips. Estension del CD-ROM e del CD Audio, a l'è specifegad in del Liber Verd scrivud de Sony e Philips 'me formad che 'l met insema audio, video e test, soratut per el mercad de l'educazzion e de l'intrateniment de cà, ma a bon cunt el gh'ha havud sucess pussee per i videosgioeugh.
I prim sistema per fà i disch inn vegnud foeura in del 1989 e 'l prim sistema comercial in del 1990. In del 1996 el s'era vist che gh'haveven pu de sucess e inn stad descontinuad, anca se 'l formad l'è stad sostegnud per un quaj ann dopo.
Strada de segonda class 155
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 39 km.
Gressan
Gressan l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aosta, Aymavilles, Charvensod, Cogne, Jovençan, Sarre.
Fosfolipid
I fosfolipids i è una importanta tipolojia de lipids, faits sœ de un co polar e do coe miga-polare; i è i prencepai components de la membrana cellulara. Lor-qé i pœl ciapar-s denter a far sœ dei dope-strats lipideg grazia a le so carataristege amfifilege. La strutura molecolara de una molecola de fosfolipid l'è faita ind jeneral de do cadene idrofobege de acids grass (coe) e de un "co" representad de un grœp fosfad, idrofil; qelle do struture qé i è ligade sœ insema de una molecola de glicerol. I grœp fosfads i pœl vesser modifegads cond de le molecole organege semplexe 'me prexempe la colina. La fosfatidilcolina l'è staita el prim fosfolipid a vesser stait identifegat ind el 1847 ind el jald del œv de gallina.
Carater amfifileg
Amfifilia l'è un termen qe el se dopera per qei composts qimeg qe i g'ha sies carataristege idrofilege (de atrazion per l'aiva, polare), sies lipofilege (de atrazion per i grass). El co dei fosfolipids l'è un grœp fosfad cargad in negativ cond un ligam a un glicerol; qest qé l'è idrofil. De solet, le coe dei fosfolipids i è representade de do cadene de acids grass, vœna satura e vœna insatura, qe i è idrofobege e le sta miga ben ind un ambient aquos. Quand qe te i metet ind una soluzion aquosa, i fosfolipids i se fa guidar de interazion idrofobege e i se tœl ça insema intra de lor per minimizar le interazion cond le molecole de aiva. Qelle propietà specifege qé i a fa deventar importants importantents per formar el dope-strat fosfolipideg. Ind i sistema biolojeg, i fosfolipids i se met insema de spess cond oltre molecole (p.e. proteine, glicolipids, steroi) ind un dope-strat 'me la membrana cellulara. I dope-strats i se fa sœ deperlor quand qe le coe idrofobege le se met in linia vœna cond l'oltra a formar una membrana indov qe i co idrofii i varda de tœte e do le bande invers l'aiva. Qell movement qé el se pœl descriver cond el model de mosaic fluid, qe el ved la membrana 'me un mosaic de molecole lipidege qe le se comporta 'me se le fœdess un solvent per tœte le sostanze e le proteine qe g'è denter, incé qe proteine e molecole lipidege i è libere de difondir-s lateralment denter de la matrix lipidega e de migrar de una banda a l'oltra de la membrana. I steroi i fa el so ind el mantegner la fluidità de la membrana, perqè i ge lassa miga impaqetar-s sœ ai fosfolipids, qe sedenò ge vegnares de far-l.
Aplicazion
I fosfolipids i sa dopera fess per preparar tante nanoformulazion de droge farmaceutege, sies topege, sies orai, sies parenterai, perqè i riva a miliorar la bio-disponibilità, a sbassar la tossicità e far-ga permear plussee ben le membrane a le droge. I liposoma i è de spess faits sœ de fosfolipids jontads de fosfatidilcolina, e i pœl hir-ga denter cadene de fosfolipids qe le g'ha propietà tensioative mes'ciade sœ intra de lore.
Tecnolojia alimentara
Ind la industria alimentara i fosfolipids i sa dopera fes fes, soratœt 'me emulsifegants, çoè per far de manera qe i oi i podes star ind forma colloidala ind l'aiva. I fosfolipids i è vun dei components plussee importants de la lecitina, qe la se cava fœra del jald dell œv, anca se la pœl cavar-s fœra anca dei faxœi de soia, e qe la se dopera fess 'me aditiv ind una mœcia de prodots, e qe la pœl vesser vendida anca 'me integrador alimentar.
Giovanni Ventura
El Giovanni Ventura (Milan, 6 de luj 1800 - Milan, 19 de sginer 1869) l'è stad un ator, dramatorgh e poeta italian.
Biografia
Fioeul de 'n orelogger, l'ha scernid de dedicàss al teater, e 'l entra anca in la Compagnia Reala Sardegnoeula, per fondà poeu una soa compagnia. Amis del Cavour, l'era un patriota e l'è tornad a Milan domà quand che inn andad via i austriegh.
L'ha scrivud soratut poesia in dialet milanes e l'è retegnud in tra i poeta milanes i pussee sentimentai e caustegh, segond di espert compagn del Ferdinando Fontana.
Storgion (droga)
El storgion (termen che 'l deriva del verb "torg", che in del gergh di fumator a l'è l'azion de fàss 'na sigaretta cont i cartitt, torcion in bergamasch) a l'è 'na sigaretta che la gh'ha dent, oltra o inveci del tabacch, de la marijuana o de l'hashish, che hinn triaa cont on oggett ch'a l'è ciamaa grinder. Se gh'hann dent el tabacch el gh'è el ris'c, oltra a tucc i effett de la cannabis, de desviluppà 'na dipendenza de la nicotina.
L'è ciamaa anca, in ingles, "Joint", oppura cont i italianism "spinell" o "canna", di voeult cressuu in "cannon".
Rijksweg 22
El Rijksweg 22 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 8 km, la conliga Velsen a Beverwijk.
San Fermo (CO)
San Fermo (nom ufizial in italian: San Fermo della Battaglia) l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta, cont ona superfiss de 0 km² e ona densità de 0 ab./km². Arent al paes, che 'l se troeuva in la zòna de Còmm, la gh'ha avuu loeugh ona battaglia del Risorgiment (27 magg 1859).
Sega Mega Drive 32X
L'è stada un gran flop e hann desmetud de vendél un ann e mez dopo, in tra i reson se pensa anca a la concorrenza interna del Sega CD, 'n altra periferica che la permeteva de caregà i sgioeugh del CD, e per via di console ch'eren drée a vegnì.
Una part de la soa tecnologia a l'è stada doperada per el Sega Saturn, console a 32 bit deperlee che la lensgeva i sgioeugh de CD, tant che la SEGA in principi l'ha sostengud che l'havaria suportad el sò software, ma a l'è stad no inscì.
San Fermo (CO)
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de San Fermo (CO) l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Brós
200px|thumb|right|La céza de Brós Brós, (endèl dialèt del pòst prununciàt [broh], en Bresà [bros]; en Italià: Brozzo) l'è 'na frasiù del cümü de Marché. La g'ha presapóch en miér de abitàncc e la se tróa 'ndèl font de àl de la Val Trompia sö la spónda dèstra de la Mèla. L'è streersàda de la stràda pruvinciàl BS-345 "de le Tre Ai" e de Brós part giöna de le vìe de cumunicasiù 'ntra la Val Trompia e la Val Sàbia, la stràda pruvinciàl SP-III che la mìna a Ludrì e pò a Nòza.
Del teretóre de la frasiù fà part apò a la località che g'ha nòm Cascàda, ciamàda isé perchè 'nfìna ai agn otànta gh'ìa 'na cascàda furmàda de 'n torènt che fàa 'n sàlto de divèrse donzéne de méter per sbötàs endèla Mèla.
L'è mensiunàt come cümü endèl estimo Visconteo del 1557, e piö tàrde, 'ndèl més de zögn del 1805 gh'è stat agregàt al cümü de Sezöf. Endèl 1927 ensèma con Sezöf l'è stat agregàt el cümü de Marché.
Brós el fà paròchia de per sò cönt e la sò céza l'è dedicàda a San Mighél Arcàngel.
La Ciotat
La Ciotat l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Ciotat, del circondàre (arrondissement) de Marsìglia e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 394 méter s.l.m.
Alt Mantovan
L'Alt Mantovan a l'è la region de lengua lombarda de la provincia de Mantoa, incentrada in su Castion.
Delimitada del lagh de Garda, la confina con la provincia de Bressa e con quella de Verona, e se parla un dialet compagn de quell bressan.
Lentillères
Lentillères l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aubenas, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
Alt Mantovan
Di àlter center important de la zona a inn Asola e Castell Gofred. L'economia a l'è soratut agricola, ma l'è dree a desvilupàss el setor di servizzi.
Lentillères
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 298 méter a 'na altèsa màsima de 864 méter s.l.m.
Teverola
Teverola l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 9.705 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 1618 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aversa, Carinaro, Casaluce, Santa Maria Capua Vetere.
Masciagh (VA)
Masciagh (nom ufizial in italian: Masciago Primo) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 1,9 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes, situaa in la Val Cuvia, el gh'ha duu località minor: Mondada e Muniscion, e l'è tacaa ai comun de Beder, Cunard, Ferrera e Ransc.
Jobaháza
a l'è un comun del Distret de Csorna, cont una popolazzion de abitant.
Coeur
El coeur (parnonziaa [ker] in Val Vigezz, Cent Vai e Mesolcina; [kɔːr] in del Novares e in certi band del Canton Tesin) l'è on orghen che gh'hann quasi tucc i animai. L'è l'orghen central de l'aparaa circolatori, e l'è compagn d'ona pompa che l'è bona de fà ona pression inscì granda de permett la circolazion del sangh. Donca l'è vun di orghen pussee important de l'organismo. Per la soa importanza, a l'è staa consideraa despess anca la cà di sentiment (despess in oposizion al cervell, la cà de la Reson), e la soa imagin stilizzada l'è vun di simboi pussee cognossuu de l'Amor.
Hörbranz
Hörbranz l'è on comun marcaa austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Dolní Brusnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Distret de Polohy
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Ranten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Aeugst am Albis
Storia
Aeugst am Albis l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 876/877 col nom de Ousta. In 1277 l'è staa menziunaa col nom de Oeugsten.
Sainte-Colombe-sur-Gand
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sainte-Colombe-sur-Gand l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Stazion de Marigliano (Circumvesuviana)
La Stazion de Marigliano a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Dotternhausen
Dotternhausen l'è 'n cümü todèsch sitüàt 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
Bundesstraße 465
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baden-Württemberg.
Landete
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Torrente de Cinca
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Mittelneufnach
Mittelneufnach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 16.96 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Stazion de Ferentino-Supino
La Stazion de Ferentino-Supino a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia ferrovia Roma-Cassino-Napoli.
Servizzi
Biliettaria
Strada de segonda class 156
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 33.3 km.
Steinbach am Wald
Steinbach am Wald l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kronach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 35.47 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Steinbach am Wald el se tróa a 'na altèsa de 584 méter sura 'l leèl del mar.
Le Luc
Le Luc l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Luc, del circondàre (arrondissement) de Draguignan e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 44.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 79 méter a 'na altèsa màsima de 400 méter s.l.m.
Sceran (CO)
Ceran (nom ufizial in italian: Cerano d'Intelvi) a l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta, 'na superfiss de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km². El se troeuva in de la Val d'Intelvi, al confin con la Svizzera (comun de Brencia, canton Tisin).
Bourg-Saint-Christophe
Bourg-Saint-Christophe l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Meximieux, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Sceran (CO)
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Ceran l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Bourg-Saint-Christophe
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.98 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 207 méter a 'na altèsa màsima de 305 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bourg-Saint-Christophe l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sega Nomad
El Sega Nomad a l'è stada 'na console portatil desviluppada de la SEGA e venduda in tra el 1995 e 'l 1997. A l'era in pratega 'n Sega Mega Drive faa portatil. Anca se tennigament superior a la concorrenza comè 'l Game Boy e 'l WonderSwan a l'era pussee costos e cont ona batteria che la durava proppi pocch e per quella reson lì l'ha venduu proppi pocch e, grazia anca ai problema cont di alter prodott comé el Sega Mega Drive 32X, l'ha menaa la cà in crisi.
Usenet
Usenet a l'è una red mondiala nassuda in di Stat Unid in di agn '80 fada su in di milla di server interconetud in tra de lor e organizzad in manera gerarchica per tema.
Commelle
Commelle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Côte-Saint-André, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.04 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 396 méter a 'na altèsa màsima de 587 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Commelle l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Giovanni Zantedeschi
Giovanni Zantedeschi (Molina di Fumane (VR), 3 de màgio del 1773; Böegn (BS), 16 de màgio del 1846) l'è stat en dutùr e 'n botànich italià.
El g'ha stüdiàt a Verùna e piö tàrde a Pàdova, endóche 'l s'è laureàt con màsim unùr en Midizìna e 'n Chirugìa.
El g'ha finìt el sò tirocìnio a Verùna, e 'l g'ha ezercitàt la sò profesiù per en pó de tép a Tremùzen, endèl Alt Gàrda e dòpo a Böegn en àlta Val Trómpia, enfìna a che l'è mórt endèl 1846.
Apasiunàt de botànica, el g'ha püblicàt dés lìber sö la flòra de la pruvìncia de Brèsa.
El g'ha ìt 'na corespondènsa scentìfica 'mportànte col botànich todèsch Kurt Sprengel (1766 - 1833) che, come recunusimènt per i sò stüde, el g'ha dedicàt en zèner de la famìa de la Araceae, e 'l l'ha ciamàt Zantedeschia.
Zantedeschi el scoprés e 'l descrìf el Laserpitium nitidum, de la famìa de le Apiaceae. L'è stat el prìm botànich a descrìer la Saxifraga arachnoidea, scuprìda endèl 1804 del botànich céco Kaspar Maria von Sternberg (1761 - 1838).
Cabrières (FR-34)
Cabrières l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Montagnac, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 76 méter a 'na altèsa màsima de 481 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cabrières l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cidlina
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Hoyorredondo
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Verchovyna
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Šumná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Schita
La schita a l'è una fritella fada de aqua, farina e strut tipega de l'Oltrapò Paves.
Nocc
La nocc o nott l'è la part del dì solar in de la qual el sô el se troeuva dedree a l'orizont. A l'è 'l period comprenduu in tra el tramont e l'alba che la vegn, in del qual la lus del sô l'è nò visibel. In gener de nocc, inscambi del sô, se pò vedè la luna. La durada de la nocc la se desferenzia in bas ai stagion, a la latituden, a la longituden e al fus orari. In di dì de l'equinozzi la nocc e 'l dì gh'hann, teoricament, l'istessa durada; a dìlla tutta però la defrazion provocada de l'atmosfera la fà vegnì el dì semper pussee longh de la nocc. In del mond a gh'è duu pont indove per ses mes l'è nocc. Ai duu poi defatt a gh'è domà dò stagion, l'estaa e l'invern, che coresponden a ses mes de dì e alter ses de nocc. Quand che, per esempi, al polo nord l'è estaa, al polo sud l'è invern e, per via de l'inclinazion assial, la lus del sô la ghe riva nò. Per 'sta reson se parla del sô de mezanocc quand che l'è estaa in vun di duu poi, perchè i ragg del sô rive per tutt el dì. El fenomen el dura inveci per on temp minor intant che se spostom invers i duu circoi polar. A l'equator inscambi, el dì e la nocc hinn compagn per tutt l'ann.
Schita
Per fàlla, se met la farina cont un zich de sal in d'un baslot e se met poeu l'aqua. Poeu, se fà la fritura, per tradizzion in del strut, e dopo un quaj menut la se gira.
Tradizzionalment a l'è mangiada deperlee, ma incoeu a gh'è di variante dolze o salade, despess compagnade ai salum locai.
A l'era ciamada anca "colla", perchè i ingredient eren compagn de quei de 'na colla che la se doperava per fà i lavorà con la cartapesta.
Kößlarn
Kößlarn l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 25.48 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kößlarn el se tróa a 'na altèsa de 425 méter sura 'l leèl del mar.
Iván
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Rijksweg 27
El Rijksweg 27 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Flevoland, Ulànda Setentriunàla, Utrecht, Ulànda Meriudiunàla e Brabànt Setentriunàł e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 109 km, la conliga Breda a Almere.
Plutonio
250px|right|thumb|Aspèt del plutònio El plutònio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Pu. El g'ha nömer atòmich 94, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de plutònio el g'ha 94 prutù. En natüra se 'l tróa sota fùrma de tràse mìnime e ràre fés fés tat che l'è stat pruducìt en fùrma sintética (agn '40) prìma de éser troàt en fùrma natüràla endei agn '70 del sècol XX enden quach minerài de pechblenda en Canada. El se prezènta sota fùrma de 21 izòtopi, töcc radioatìf, dei quài chèi piö stàbii i è el 244Pu che 'l g'ha 'n perìot de smezamènt (emivita) de 80,8 miliù de agn, 242Pu (373300 agn) e 239Pu (24100 agn), chest'öltem l'è l'izòtopo che se dòpra de piö endela fabricasiù dei armamèncc nücleàr e come cumbüstìbil per le centrài nücleàre.
Per vìa de la sò radioatività el plutònio l'è periculùs per la salùte de l'òm: per ezèmpe i è asé partezèle de l'ùrden dei microgram per provocà el tumùr endei pulmù. Ai tép de la guèra frèda el plutonio l'è stat pruducìt en grànde quantità (sentenér de tonelàde) per fabricà armamèncc. Töta chèsta quantità de plutònio, sóta fùrma de àrme o mìa, la costetöés en res·cio emportànte suradetöt perchè se conós gnemò 'na maniéra praticàbil per smaltìla.
Ratten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bretzfeld
Bretzfeld l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Hohenlohekreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 64.69 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Bretzfeld el se tróa a 'na altèsa de 210 méter sura 'l leèl del mar.
Murterun
Murterun (nom ufizial in italian Morterone) a l'è un cumün de, cunt una süperfis de 0 km² e una densitaa de 0 ab./km² suta al Resegun, in de la Pruvincia da Lecch.
A l'è el cumün cunt la pupulaziùn püssee bassa da tüta l'Itàlia (riserca ISTAT dal 2007), anca parchè in realtaa a Murterun ghe viven dumà des persunn e el cunsej cumünal el sa tröva in del cumün de Balabi, che l'è là aren't (15 km). La pupulaziun però la crèss in di mes estif, quand che ghe riven i türista e i vegg abitant dal lögh.
Grosselfingen
Grosselfingen l'è 'n cümü todèsch sitüàt 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
La popolasiù de Grosselfingen l'è de 0 abitàncc (dato del ).
San Nazzar (CO)
San Nazzar (nom ufizial in italian: San Nazzaro Val Cavargna) l'è on comun de la provincia de Còmm che 'l gh'ha ona popolazion de, cont ona superfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Dolní Branná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
San Nazzar (CO)
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de San Nazzar (CO) l'è mostraa in de la tabela chi de sota:
Executive Order 13769
L'Executive Order 13769, intitolaa "Protegg la Nazion di terrorista forest che entren in di Stat Unii", l'è 'n orden esecutiv firmaa dal Donald Trump per la sò politega de immigrazion el 27 de genar del 2017. El sospend per 120 di el programma di ammission di refugiaa di Stat Unii e per 90 dì tucc i formi de immigrazion di Stat a maggioranza islamega de Libia, Iran, Iraq, Somalia, Sudan, Siria e Yemen.
Frullone (metropolitana de Napoli)
Frullone  l'è 'na stazion de la linia 1 de la Metropolitana de Napoli.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Comunità montana de la Vall Seriana
La comunità montana de la Vall Seriana a l'è una comunità montana de la provincia de Bergom fada su de 38 comun sit in la Vall Seriana. Fina al 2009 la gh'haveva dent domà i comun de la bassa Vall, quand che poeu gh'hann mitud dent la comunità montana de la Vall Seriana de Sora e l'è deventada anca 'na zona omogenea, con sed a Cluson.
Strada de segonda class 157
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 54.7 km.
Rijksweg 28
El Rijksweg 28 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Utrecht, Ghèldria, Overijssel, Drenthe e Grunìnga e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 187 km, la conliga Utrecht e Groninga e l'è conligaa a Waterlinieweg e Julianaplein.
Chotěbudice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Torres de Alcanadre
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Rebeuvelier
Rebeuvelier a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.42 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Rebeuvelier al se tröva a una altitüden de 664 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Courrendlin, Courroux, Vicques, Vermes, Grandval (BE), Roches (BE).
Teano
Teano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 13.014 abitàncc, 'na superfìce de 88 km² e 'na densità de 148 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caianello, Calvi Risorta, Carinola, Francolise, Riardo, Roccamonfina, Rocchetta e Croce, Sessa Aurunca, Vairano Patenora.
Lagunaseca
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Štítary
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
El gh'ha el status de comun mercad.
Hoyocasero
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Cornillon-Confoux
Cornillon-Confoux l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pélissanne, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.95 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 21 méter a 'na altèsa màsima de 190 méter s.l.m.
Mordhau
miniatura|upright=1.2|Tecnica a [[Meza Spada contra la tecnica Mordhau, intra do spadacin in armadura - Codex Wallerstein, tav. 214]] Indela sqerma tradizionala tedesca ol Mordhau (di volte Mordstreich o Mordschlag), colp assassin in tedesc, l'è la tecnica de tegnir la spada al contrare, con tœte do i man sœ la lama, e colpir l'aversare col pomell e la guardia. Qesta tecnica la dovra la spada come se la fœss un sgur o un martell da guerra.
Union personala
L'union personala a l'è la situazion de du Stat cont el midemm monarca ma che hinn sovran e independent in tra de lor. L'esempi pussee famos a l'è quell di Reamm del Commonwealth, di Stat sovran che comparissen el Re d'Inghilterra 'me monarca.
Mordhau
Ol Mordhau l'è dovrad ind i duei intra spadacin con le armadure a piastre, per i quai i colp de tai i g'ha mìa efet, o ind i combatiments da vexin, per ciapar de sorpresa l'aversare.
Obernzell
Obernzell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.25 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Union personala
I Union personai pòden nass per di question dinastegh che menen pussee Stat a 'vègh el midemm monarca, a di accord in tra i Paes o per di question storegh, 'me in del cas del Commonwealth di Nazion o de guerra, come in del cas de l'Albania italiana, nominalment independent ma cont el Re d'Italia 'me Re.
Obernzell
El cümü de Obernzell el se tróa a 'na altèsa de 294 méter sura 'l leèl del mar.
Balabi
Balabi (nom ufizial in italian Ballabio) a l'è ün cumün cun, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km² de la Pruvincia de Lecch, vesin al capplöch.
Stockheim (Kronach)
Stockheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kronach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 25.37 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Stockheim el se tróa a 'na altèsa de 354 méter sura 'l leèl del mar.
Balabi
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Balabi l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Chantecler
Chantecler l'è ü laùr teatràl in quàter acc scricc dal Edmond Rostand in del 1904 e portada in scéna al Théâtre de la Porte Saint-Martin in del 1910 da i atùr Lucien Guitry, Jean Coquelin, Félix Galipaux e Madame Simone.
Succivo
Succivo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 6850 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 1142 ab./km². El cunfìna coi cümü de Frattaminore, Orta di Atella, Sant'Arpino.
Chantecler
In de la Chantecler ol Rostand 'l cónta sö la éta de töcc i dè di animài de ü curtìl e ghe n'è ü, 'l gal, che l'è suernominàt Chantecler, che l' gh'à ü segrèt ispaentùs: se l' canta l' fà ègn sö 'l sul.
Mercall
Mercall o Marcall (nom ufizial in italian: Mercallo) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 5 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Chantecler
La Chantecler la gh'è mia üt fortüna, a la zèt l'è mia piasìt.
Mercall
L'è tacaa ai comun de Comabbi, Sest, Varan e Vergiaa
Chantecler
I ótre òpere del Rostand
Le Cyrano de Bergerac 1897
Vent
"El vent l'è l'aria che la boffa."
Chantecler
I ótre òpere del Rostand
Le Gant rouge 1889
Mercall
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Mercall l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Vent
- Seneca
Chantecler
I ótre òpere del Rostand
Les Musardises 1890
Vent
"Vent de segonda risma, svolza la foeuja ferma, vent a cavall de l'onda, ogni pess lassa che 'l refonda."
Chantecler
I ótre òpere del Rostand
Les Deux Pierrots 1890
Vent
- Davide Van de Sfroos, Ventanas.
Chantecler
I ótre òpere del Rostand
Les Romanesques 1894
Vent
El vent a l'è on movimént de ona massa d'aria atmosferega, de on'area con la pression alta (anticiclonega) a vuna con la pression bassa (ciclonega). In gener con quell tèrmen chì se intenden i corent aerei orizontai: per quei verticai se dopera pussee el termen "corent convetiv", che inscambi nassen per on'instabilità atmosferega verticala.
Chantecler
I ótre òpere del Rostand
La princesse lointaine 1895
Vent
El nomm
El nomm vent el deriva del latin ventus, comun a tutt i lengov romanz (italian e portoghes vento, frances, ocitan e catalan vent, spagnoeu e aragones viento, asturian vientu, romen vânt, sicilian ventu, sardegnoeu bentu). La parolla la se troeuva anca in del protogermanegh *windaz (ingles, olandes e todesch wind, danes, svedes e norveges vind, islandes vindur, frison wyn, bass todesch wiend) e la se colega anca ai lengov slav (russ veter, serbocroatt vjetar, slovacch vietor, sloven veter, ucrain viter, polacch wiatr, cech vítr, bieloruss vecer, bulgher vjat'r) e celtegh (galles gwynt).
Chantecler
I ótre òpere del Rostand
La Samaritaine 1897
L'Aiglon 1900
Nordendorf
Nordendorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.51 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Nordendorf el se tróa a 'na altèsa de 422 méter sura 'l leèl del mar.
Lespéron
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.99 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 910 méter a 'na altèsa màsima de 1355 méter s.l.m.
Red privada virtual
I protocoj pussee doperad per i VPN inn OpenVPN e WireGuard.
Sainte-Foy-Saint-Sulpice
Sainte-Foy-Saint-Sulpice l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Boën, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 327 méter a 'na altèsa màsima de 401 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sainte-Foy-Saint-Sulpice l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Spirit (rover)
right|thumb|250px Spirit, MER-A (Mars Exploration Rover – A), l'è 'n rover (cioè 'n veìcol progetàt per müìs e esplorà la superfìce de 'n còrp celèst) che gh'è stat mandàt söl pianéta Marte per mà de la NASA endel 2003, endel quàder del progràma Mars Exploration Rover gestìt del Jet Propulsion Laboratory. La g'ha tocàt el söl de Marte ai 4 de zenér del 2004 endena zòna cunsìda come cratér de Gusev, tré setemàne prìma de la sónda sò zemèla, Opportunity (MER-B), che 'nvéce l'è ateràda sö l'ótra fàcia del pianéta. El sò nòm l'è stat sernìt per mès de 'n concórs 'ntra stüdèncc organizàt de la NASA.
L'obietìf del rover Spirit l'è de fornéser dàti per stüdià la geologìa de la superfìce de Marte. El veìcol l'è stat concepìt per ìga 'na vìta ütil de 90 dé marsià e percórer 'na distànsa de 600 méter. De piö de sich àgn dòpo éser riàt sö Marte, ai 17 de mars del 2009, el Spirit el gh'ìa envéce percurìt presapóch 7,7 km. A le fì del 2009 el s'è 'nsabiàt endèna düna e la sò öltema cumunicasiù co la Tèra l'è stàda risiìda ai 22 de mars del 2010.
Stazion de Colonna Galleria
La Stazion de Colonna Galleria a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia ferrovia Roma-Cassino-Napoli.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Scivenna
Scivenna (Civenna) l'è ona frazion del comun larian de Belas, in de la Provincia de Comm. Ghe viven 672 abitant. L'è staa on comun autonom fina al 2014.
Geografia
Scivenna la se troeuva in del Triangol Larian, var a dì quell tòcch de terra che 'l divid i dò ramm del lagh de Còmm. Per quest la confina con la Provincia de Lecch.
In del sò territòri comunal la se troeuva la sorgent del fiumm Lamber, ciamada Menaresta. A partì de la Menaresta, el Lamber el va vers Magrej, per poeu rivà in de la Valassina e scorr per tutta l'alta pianura, fina a rivà a San Colomban.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Scivenna l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Gesü de Nazaret
thumb|right|250px|El Crist Redentur, in sü la culina del Corcovado a Rio de Janeiro, [[Brasil]]
Gesü de Nazareth (nom pupular:  ' l Signur, cugnussüü anca 'me Gesü Crist o dumà Gesü, in milanes antigh Iesüss o Esüss, in cremasch Iésös o Iözös in bergamàsch Jösös e Giösos, ), a l'è la figüra centrala del Cristianesim: a l'è el Fiö de Diu e Diu incarnaa. Per i Cristian, a l'è el Messia che parlen in de l'Antigh Testament; el Giüdaism al refüda questa visiun. Per l'Islam Gesü a l'è un prufeta e l'è anca una figüra, d'una quaj impurtanza, de alter religiun.
I funt principaj de infurmaziun de la vita e i insegnament de Gesü a hinn i quater Vangej canonigh, anca se gh'è di stüdius che disen che alter test pudarien vess impurtant anca lur per capì la sua vita e i sò insegnament.
Kennelbach
Kennelbach l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80220.
Stazion de San Vitaliano
La Stazion de San Vitaliano a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Ikrény
a l'è un comun del Distret de Győr, cont una popolazzion de abitant.
Chvaleč
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Stazzion de Venusio
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Bari-Matera, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai di Ferrovie Appulo-Lucane in contrat de servizzi cont i region interessade.
Bundesstraße 466
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baden-Württemberg e Baviera.
Rettenegg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Cambon-et-Salvergues
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 50.39 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 511 méter a 'na altèsa màsima de 1152 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cambon-et-Salvergues l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Distret de Ivano-Frankivs'k
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Boyeux-Saint-Jérôme
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 329 méter a 'na altèsa màsima de 900 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Boyeux-Saint-Jérôme l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Šatov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
El gh'ha el status de comun mercad.
Strada de segonda class 158
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 9 km.
Laguna del Marquesado
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Super Mario Bros. 2
L'è staa publegaa anca in Super Mario All-Stars per el SNES e readattaa per el Game Boy Advance e l'è disponibil per Virtual Console del Nintendo 3DS e del Wii U.
Rijksweg 29
El Rijksweg 29 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Meriudiunàla e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 13.4 km, la conliga Rotterdam a Moerdijk e l'è conligaa a Vaanplein e Rijksweg 4.
Chlístov (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Torres de Barbués
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Democrazia Cristiana
miniatura|drita La Democrazia Cristiana l'è staa 'n partii politegh italian centrista attiv dal 1942 al 1994. L'è staa vun di partii politegh protagonista de la transizion in tra el fassism e la Republega e 'l primm partii in tucc i elezion che han faa, foeura di elezion europee del 1984 e l'è staa in tucc i governi italian dal 1944 al 1994. El sò stemma l'era 'na cros latina dent a on scud con su scritt Libertas.
Sistema nervos autonom
El sistema nervos autonom, o sistema nervos vejetativ, l'è la part del sistema nervos qe el controlla tœte le fonzion miga controllabil, incé diite "vejetative", 'me prexempe la velocità del bater del cœr, o la secrezion de la bilis ind el intestin, la respirazion, la pression e la resistenza dei vas del sang, la peristalsis e tante oltre. El sistema nervos autonom l'è format de tre sistema: I do sistema plussee importants i è el simpateg e el parasimpateg, qe i è tœts du sistema bineurai, çoè faits sœ de domà du neuron.
Choustníkovo Hradiště
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Horcajo de las Torres
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Dörzbach
Dörzbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Hohenlohekreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 32.36 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Dörzbach el se tróa a 'na altèsa de 242 méter sura 'l leèl del mar.
Gaby
Gaby (Goaby 'n dialèt aldostà; Gobi 'n lèngua walser) l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Andorno Micca (BI), Brusson, Callabiana (BI), Gressoney-Saint-Jean, Issime, Piedicavallo (BI), Rassa (VC), Sagliano Micca (BI).
Rijksweg 30
El Rijksweg 30 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ghèldria e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 18 km, la conliga Ede e Barneveld e l'è conligaa a Barneveld junction e Maanderbroek interchange.
Hövej
a l'è un comun del Distret de Kapuvár, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 159
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 22.1 km.
Corbelin (FR-38)
Corbelin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Le Pont-de-Beauvoisin, del circondàre (arrondissement) de La Tour du Pin e del dipartimènt de l'Isère.
Riegersburg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Corbelin (FR-38)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de méter a 'na altèsa màsima de  méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Corbelin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Distret de Kaluš
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Hausen am Tann
Hausen am Tann l'è 'n cümü todèsch sitüàt 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
thumb|200px|left|Panoràma La popolasiù de Hausen am Tann l'è de 0 abitàncc (dato del ).
Cristianesim
El Cristianesim a l'è una religiun munuteista basada sü la vita e i insegnament de Gesü de Nazaret.
I cristian creden che Gesü a l'è el fiö de Diu e'l Messia 'me prufetizaa in de l'Antigh Testament. El cristianesim a l'è munuteista ma per la püssee part di fed cristiann Diu a l'è in trì personn: Diu Pader, Diu Fiö (Gesü) e'l Diu Spirit Sant. Questa dutrina a l'è ciamada la Santissima Trinità.
El cristianesim a l'è spartii in diferent cunfessiun o ges che gh'hann una bas cumüna ma diferent aspet de la dutrina o anca de l'urganizaziun.
I simbuj del Cristianesim a hinn un bel poo, ma quel principal e püssee significativ a l'è la Crus, che la rapresenta la mort de Gesü. Per quela resun chì, la Crüs la cumpar in d'un frach de bander e stem di paes de religiun cristiana.
El Cristianesim l'ha avüü un röl impurtant per la storia e la civilizaziun del "Mund Ucidental".
Una stima di cristian incö a l'è de pressapoch 2.100 miliun de gent.
Ges Cristiann
El cristianesim a l'è spartii in d'un bel poo de ges che nassüü in diferent mument de la storia e per diferent questiun de dutrina, suciaj e de cultüraj. I ges principaj a hinn fa sü in quij grüp chì:
Dutrina
Anca se gh'hinn di diferenz intra i ges cristiann, la gh'è una dutrina de bas cumüna a tüt. Questa dutrina chì la stabiliss che'l Cristianesim a l'è el cumpiment del Giudaism, e che Gesü a l'è el Messia prufetizaa in di scritür de l'Antigh Testament.
La credenza centrala del Cristianesim a l'è che per mez de la fed in de la mort e resüreziun de Gesü, i omen poden vess salvaa de la mort, fisiga e spiritüala, per la redenziun di sò pecaa, che hinn la disubidienza e rebeliun cuntra de Diu. Per la grazia de Diu, per la fed e'l pentiment, i omen poden recunciliass cun Diu per mez del perdun e la santificaziun.
I aspet che hann furmaa i fundament dutrinaj del Cristianesim (anca se di grüp ja aceten minga tücc) a hinn:
Vita cristiana e rit
El cristian al gh'ha de viv la sò vita de tücc dì in acordi a la mural cristiana e'l gh'ha de relaziunass cun Diu cun l'uraziun, che la pö vess un dialogh persunal o basaa sü furmul pre-stabilii e tradiziunaj 'me el Pader Noster. Fundamentaj a hinn i sacrament, che ja ufizia un sacerdot 'me intermediari cun Diu. I nom di sacrament cambien a segunda de la Gesa Cristiana; quij püssee acetaa a hinn el batesim e la cumüniun, ma per el Catolicesim a hinn püssee, a hinn set.
La furma de preghiera cumünitaria a l'è la messa. La messa la vegn ufiziada tücc i dì ma quela de precet a l'è quela de la dumeniga e di dì de festa per el tacuin litürgich, cuma la Pasqua e'l Nadal. La messa la cambia a segunda de la cunfessiun cristiana e, dent a una cunfessiun, la pö anca cambià fina a un cert punt (el tema di letür e'l schema general a l'è quel del messal litürgich).
Chlum (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Cristianesim
Presenza
right|thumb|400px|I religiun de stat in del mund El cristianesim a l'è la religiun cun püssee fedej, pressapoch un 33% de la pupulaziun mundiala. El 17,5% se disen catoligh, un 5,6% urtudoss e un 3,6% anglican. In del temp i credent a hinn vegnüü giò de nümer in Europa e cressüü in America. .
Šanov (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Cristianesim
Presenza
Quij stat chì hann deciaraa el Cristianesim religiun ufiziala: Argentina, Bulivia, Costa Rica, Danimarca, El Salvador, Finlandia, Grecia, Inghiltera, Islanda, Liechtenstein, Malta, Monach, Nurvegia e Cità del Vatican. El paes cun püssee cristian a hinn i Stat Ünii, e dopu al gh'è el Brasil.
Stazzion de Matera Serra Rifusa
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Bari-Matera, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai di Ferrovie Appulo-Lucane in contrat de servizzi cont i region interessade.
San Sir (CO)
San Sir (nom ufizial in italian San Siro) l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta. El comun l'è nassuu in del 1999 de la fusion di duu vegg paes de Sant'Abbondi (Sant'Abbondio) e de Risciònich (Santa Maria Rezzonico), cont on decrett del Ministeri di Finanz. San Sir la confina con la Provincia de Lecch (comun de Bellan, Derv e Perled) e la se troeuva longh i spond del Lagh de Còmm.
Mesenzana
Mesenzana (inscì anca in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cpnt ona superfiss de 4 km² e ona densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva tra la Val Travaja e la Val Cuvia e 'l gh'ha des frazion: Alp Cavoeuj, Cà Bianca Noeuva, Gesioeula de Mont San Martin, I Cassinn, Malpensada, Mar, Molin d'Anna, Pezza, Pianazz, Piatta.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Mesenzana l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Sparanise
Sparanise l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 7.429 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 413 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calvi Risorta, Francolise, Pignataro Maggiore.
Les Mayons
Les Mayons l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Luc, del circondàre (arrondissement) de Draguignan e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.86 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 79 méter a 'na altèsa màsima de 742 méter s.l.m.
Giovan Batista Fugazza
El Giovan Batista Fugazza (XVIII secol-XIX secol) a l'è stad un poeta lombard. El se sa debon poch de la soa vita, foeura che l'era un cerusegh che 'l viveva a Lod e 'l lavorava a l'Ospedal de Lod. L'è regordad perchè do so poesie inn stad doperad del Bernardino Biondelli in del so Sagg di Dialet Gallo-Italegh.
Chotěvice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
La Pesquera
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 160
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 27.5 km.
Bundesstraße 467
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baden-Württemberg.
Opportunity
right|thumb|250px Opportunity, MER-B (Mars Exploration Rover – B), l'è 'l segónt de du rover (cioè dei veìcoi progetàcc per müìs e esplorà la superfìce de 'n còrp celèst) che gh'è stat mandàt söl pianéta Marte per mà de la NASA endel 2003, endel quàder del progràma Mars Exploration Rover. La g'ha tocàt el söl de Marte ai 25 de zenér del 2004 endela regiù equatoriàla cunusìda col nòm de Terra Meridiani, tré setemàne dòpo de la sónda sò zemèla, Spirit (MER-A), che 'nvéce l'è ateràda sö l'ótra fàcia del pianéta.