cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cognocoli-Monticchi
Cognocoli-Monticchi l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Santa-Maria-Siché, del circondàre (arrondissement) de Ajaccio e del dipartimènt de la Còrsica del Sud. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 35.77 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 9 méter a 'na altèsa màsima de 857 méter s.l.m.
Rumàn Capitel Des
Capitel Des
«Mì ve pruvucaruu a gelusìa per chèla che l'è no una naziún,
20E Isaia l'è curagiús e 'l dis:
«Sun staa truaa de quij che me cercaven,
Sun devegnüü manifést a quij che dumandaven minga de mì».
21Ma 'l dis sü l'Israel:
a una gént desübediénta e cuntradisénta».
Ruscus aculeatus
El Ruscus aculeatus L. (en Bresà Spinasorèch, 'n Bergamàsch Spinaràcc e Sparizéra) l'è 'na piànta arbüstiva, sèmper vérda, che la fa pàrt de la famìa botànica de le Ruscaceae (segónt en quach óter sistéma de clasificasiù, Liliaceae). I böcc zùegn che vé fò 'n primaéra i pöl véser catàcc per véser cönsömàcc compàgn de spàres.
Distribusiù e hàbitat
El Ruscus aculeatus l'è 'na piànta uriginària de l'Eurasia e 'n Euròpa la crès suratöt al sud del cuntinènt. Se pöl troàla del leèl del mar enfìna ai 1000 méter, endèl sotabósch centroeuropèo e del mediteràneo. Se 'l tróa apò a 'ndel Nordàfrica e 'n Asia. El preferés el teré alcalì, sèch e bastànsa fèrtil e le zòne a l'ómbra. L'è 'n elemènt tìpich de la màcia mediterànea.
Descrisiù
thumb|left| El fiùr söndèna fòia fìnta L'è 'na piantilìna a portamènt de boscài picinì de 30 a 80 cm de altèsa de culùr vért scür. La g'ha 'n rizòma sotatèra de 'ndóche böta i gàmp fiurài mascc e fèmine, per töcc du i tìpi el prezènta du tìpi de gamp: chèi normài i è lis e srotondàcc, envéce i óter i g'ha fòie fàlse, co 'n fùrma ovolanceolada de 2 a 3 cm de longhèsa e che fenés condèna pónta sténca e gösa.
Fòie vére e cladódi
Le fòie vére i è picinìne fés, le par squàme e de sòlet i è isé pesène che se ghe fa mìa càzo, a la sèa de chèste fòie lónghe 3 o 4 mm vé sö le fòie fìnte che 'n realtà i è dei ramilì trasfurmàcc. Chèste fòie fìnte (ciamàde filoclàdi o cladódi) i è lónghe 'n ghèl o 'n ghèl e mès, le g'ha 'na fùrma a öf e le g'ha la pùta gösa che sbùza. Tota la piànta la fa la fotosìntezi föra che le fòie vére che le se destàca a la svèlta.
Fiùr
I fiùr i è picinì, virdizì o che tìra al viòla. I g'ha sés tépali distribüìcc sö du vertezèi. I fiùr fèmine i è tricarpelàr e i g'ha l'ovàre súpero quan che 'nvéce chèi màscc i g'ha tré stàm saldàcc ensèma dei filamèncc. La 'mpulinasiù la vé fàda de i insècc (entomògama). El Ruscus aculeatus el fiorés 'ntra l'envéren e la primaéra.
Sän Näzà
San Nazar (in del dialet lucal: Sän Näzà; nom ufizial: Sannazzaro de' Burgondi) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia.
Ruscus aculeatus
Fröcc
A la fì de l'autùno e 'n prensépe de l'envéren, le piante fèmine le fa sö 'na sórt de baca rósa de 10 a 12 mm de diàmetro con dét en granì o du de somésa. La somésa la vé portàda atùren dei anemài che i màia i fröcc e dòpo i fa fò i giandì (endozoocora).
Sän Näzà
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al se tröva in de la Lumelina Bassa, in sül bord de la terassa che la dumina la val aluviunal del Pò, in sü la sponda masina del fiüm, di band de la confluenza cont el rial Agogna. Al cunfìna coi comün de Bastìa, Curäna, Düran, Frèra, La Msäna, Piev d'Albignö, Scaldasù e Silvän.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de San Nazar l'è mustraa in de la tabela chi de sota
.lv
.lv a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Dialett istrian
El dialett istrian a l'è ona variant de la lengua veneta.
Ayguatébia-Talau
Ayguatébia-Talau l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Olette, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Dialett istrian
Difusion e caratteristegh
L'istrian a l'è parlaa in di region de l'Istria e de la Dalmazia (Italia, Slovenia e Croazia) e in di comunità di esiliaa italian in gir per l'Italia (per esempi Triest, Turin, Milan, Genova e Roma) e per el mond (Australia, Canada, Statt Unii). Lenguisticament, a se pò dì che l'è ona variant del venet colonial, cioè quei parlà veneti nassuu per via de l'influenza veneziana, che despess hann scasciaa via i vegg lengov neolatinn che esisteven prima. In Istria e in Dalmazia, per esempi, el veneto l'ha portaa a l'estinzion del dalmategh e al redimensionament de l'istriota. L'istrian l'è ben assee compagn del dialett triestin, e despess i dò parlad vegnen tegnuu insemma cont el nomm de dialett giulian. Compagn de lù, per via de la dominazion austriega e ungheresa, l'istrian el gh'ha 'vuu di bei influenz de alter lengov: in tra quest a poeudom cuntà el todesch, l'ungheres (soratutt a Fiumm) e, soratutt, el sloven e 'l croatt. On esempi tipegh de dialett istrian (per vess pussee precis, dalmata cont ona quai influenza de l'italian) a l'è 'l descors cognossuu 'me Ti con nu, nu con ti. In tra i caratteristegh pussee important a poeudom trovà:
Dialett de Lesina
Mi pò ghe digo che al tenpo del primo re de Zipro, dopo che Gofredo de Bulion el ga conquistà la Tera Santa, xe nato che una pulita dona de de Guascogna se ga portà in pelegrinajo al S. Sepolcro da dove, quando la xe tornada e come la xe arivada a Zipro, xe stada da birbanti fuor de modo insultada. E de questo ela, tormentandose senza costruto, la ga pensà de andar lagnarse dal re; ma qualchedun ga dito che la perderia la fatiga, perchè lu jera de cossì bona pasta, che non solo no castigava come se doveva le insolenze che ghe jera fate ai altri, ma che inveze da vil soportava anche quele che a lu stesso i ghe fazeva: in tanto che chiunque gaveva qualche tormento, lo sfogava col farghe insolenza o maschera. Come la dona la ga intexo la cossa, persa la speranza de vendicarse, per consolarse ne la sua aflizion, la ga deziso de voler un poco tormentar el mixero re; e se ga portà a pianzer davanti a lu e ghe dixe: "Scior mio, mi no te vegno davanti perchè me aspeto de vendecarse de la injuria che me xe stada fata; ma per sodesfarme de quela, te prego che ti me insegni come ti ti sofri quele che xe fate a ti perchè, quando da ti inpararò, posso anche mi con pazienza soportar la mia; la quale (lo sa Idio) se me riesse, de cor de zederia, zà che ti xe coxì bon conpatidor". El re, fin alora tartaruga e bon da gnente, come se 'l se resvejasse dal sono, cominziando da la injuria che la ghe jera fata a la dona, e che con rigor ga vendicà, senza conpassion perseguitava chiunque da quel tenpo cometeva qualche coxa contro l'onor de la sua corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n626/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 603-604]
Ayguatébia-Talau
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.68 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 720 méter a 'na altèsa màsima de 2030 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ayguatébia-Talau l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Dialett istrian
Dialett de Sebenigh
Digo dunque che ai tempi del primo re de Zipro, dopo che Gofredo de Buglion gaveva conquistà Tera Santa, xe nato che una gran signora de Guascogna xe andada in pelegrinagio al Santo Sepolcro e, tornando da de là, la xe arivada a Zipro, dove certi perfidi canaje l'ha insultada in una maniera assai bruta. Quela povera signora, tocada nel vivo, non la ghe podeva più da la rabia, e la s'ha pensà d'andarse a lagnar dal re. Ma i ga dito che 'l saria tempo perso perché 'l re jera tanto un trascurà e un bon da gnente, che no solo no 'l castigava le ofese dei altri, ma gnanca le propie; come un scempio 'l se le toleva su tute che jera propio una vergogna, tanto che se qualchedun gaveva uno sul naso, el se sfogava col farghene de le bele. Sentindo questo la signora, e vedendo che non ghe jera speranza de poderse vendicar, per consolarse in qualche modo la ga deziso de pizigarlo, 'sto ridicolo de re. Pianzendo la xe andada dunque da lu e ga dito: "Mio signor, vegno da ela no perché me aspeti che la me faza giustizia de l'ofesa che ho rizevudo, ma per pregarla che la me faza 'l piazer d'insegnarme come la fa ela a sorbirse in santa pase quele ch'ogni giorno, per quel che i dixe, ghe vien usae; cussì impararò anca mi a soportar con pazienza la mia; e Iddio sa! se podessi con che voja che ghe la regalarìa, a ela, che ga tanto bon stomego".
Anatomia
L'anatomia a l'è el studi, part de la biologia, di struture di organism vivent. La branca la pussee important a l'è de sigur l'anatomia umana, che la studia i omen, ma gh'è anca l'anatomia comparada, che la studia i varie anatomie di bestie comparade in tra de lor.
Dialet argentan
El dialet argentan (nom nativ: arzantan) a l'è un dialet emilian parlaa in del cumün de Argenta (Pruvincia de Ferara).
Dialett istrian
Dialett de Sebenigh
[http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n630/mode/2up ibidem, pag. 606-607]
Dialet argentan
Carateristigh
Argenta se tröva al cunfin cun la Pruvincia de Bulogna e cun quela de Ravena, dunca in sü la ligna de spartiziun tra l'Emilian e 'l Rumagnö. Per quest l'Argentan a l'è ben püssee cumpagn del Bulugnes pütost che del Ferares. Ultra a quest, besogna savè che Argenta, cità arent al delta del Pò (e dunca in mezz ai palüd), l'è stada per un bel poo de temp un paes isulaa di alter. Per quest el sò dialet el s'è cunservaa cunt i sò carateristigh propi. Podum dì che l'Argentan a l'è una variant del Bulugnes, de transiziun cul Rumagnö de Imula.
Dialett istrian
Dialett de Spalet
Digo dunque che ai tenpi del primo re de Zipro, dopo la conquista de la Tera Santa fata da Gofredo de Buglion, xe acadudo che una gentildona de Guascogna la xe andada in pelegrinagio al Sepolcro, da dove tornando, arivada in Zipro, la xe stada da de le canaje vilanamente oltragiada; per la qual cossa dolendose più de quanto se pol dir, la s'ha pensà de ricórer al re. Ma i ga deto che saria fatiga butada via, perchè 'l re jera cossì un caìa e cossì un bon da gnente, che non solo nol puniva i torti fati ai altri, ma con vergognoxa debolezza el ghe ne sofriva senza numero de quei fati a lu proprio; in modo che ognun che gaveva la luna se la prendeva con lu, fazendoghe qualche afronto o insulto. Sentindo questo la dona, no sperando più d'aver giustizia, per rifarse la s'ha pensà de darghe al deto re una mustazzada; e, andada pianzendo da lu, la ghe dixe: "Signor, mi no vegno da ti perchè aspeto d'esser vendicada de l'ingiuria che i m'ha fato: ma solo te prego, in conpenso, de insegnarme come ti fa a sofrir quele che i te fa a ti; perchè, inparando da ti, mi possa tolerar con pazienza la mia, che Dio lo sa se, potendo, no te la donaria volentieri, vedendo che le soporti tanto ben". El re, che fin alora jera stado come un stuco, quaxi se 'l se svejasse e scominziando dai insulti fati a quela dona (che l'ha vendicado teribilmente), el xe diventà un severissimo persecutor de ognun che fazesse qualche cossa contro l'onor de la sua corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n632/mode/2up ibidem, pag. 608]
Dialet argentan
I prunom
I prunom persunai suget a hin: I prunom clitigh a hin: a, at, al/la, a, a, i/igli.
Dialett istrian
Dialett de Zara
Digo dunque che ai tenpi del primo re de Zipro, dopo la conquista de Terasanta fata da Gofredo de Buglion, s'ha dado el caxo che una zentildona de Guascogna xe andada in pelegrinajo al Santo Sepolcro, da dove tornando, arivada che la xe a Zipro, de le canaje infami la ga vilanamente ofexa, e che ne la sua disperazion ghe xe vegnudo in testa de ricórer al re. Ma qualchedun ga dito che 'l saria tenpo perso, perchè 'l jera tanto un marzoco e bon da gninte che no solo nol castigava come se doveva le ofexe che rizeveva i altri, ma gnanca quele che i ghe fazeva a lu stesso e che 'l se ingiotiva la spuazza con una rassegnazion vergognoxa; de modo che tuti quei che gaveva qualche cossa che 'l ghe bruxava intel cor contra de qualchedun, i sfogava inveze in tute le maniere la sua rabia con lu. Sentindo questo la zentildona, e che no ghe jera nissuna speranza de vendeta, la s'ha pensado de farse corajo e de volerlo pónzer un poco per mandarlo avanti; e andada da lu pianzendo, la ga dito: "Maestà!, no son vegnuda zà per aver giustizia dei maltratamenti e de le ofexe soferte; ma perchè, in conpenso de queste, me insegnè come che soportè vu tute quele che sento che ogni giorno ve vien fate dai altri. E cussì inparando da vu el modo, me sorba in santa paxe anca mi quele che Idio sa con quanto piazer (se podessi) ve le zedaria a vu, zà che mostrè d'aver cussì un bon stomego". El re, che fina alora jera stà ismatunìo e incantado a scoltarla, come che 'l se desmixiasse in quel momento dal sono, cominziando a castigar coi fiochi le ofexe fate a quela zentildona, el xe diventado un persecutor vergognoxo de tuti quei che da alora in avanti se fusse azardai de far cossa che podesse ofender l'onor de la sua corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n632/mode/2up ibidem, pag. 608-609]
Dialet argentan
Verb avè
La i denanz a la prima persona singular de l'indicativ present l'è, cumpagn de tüt i alter parlad emiliann, dumà eufoniga. Quand che 'stu verb el vegn avègh, in Argentan se dis averigh. Alura, cumpagn del Lumbard, a gh'em denanz a la furma verbala el grüp "agh": mé agh ho ecc.
Dialett istrian
Dialett de Albona
Digo donca che ai tenpi del primo re de Cipro, dopo che xe stada prexa la Tera Santa da Gofredo de Boglione, xe nato che una signora de Guascogna xe andada in pelegrinagio al Santo Sepolcro, e de là tornando, arivada a Cipro la xe stada da certe canaje de omeni tratada vilanamente; e per questo ela lagnandose, la ga stabilì de andar dal re. Ma ghe xe stà dito che 'l saria tenpo perso, perchè 'l jera un omo cossì timido e da gnente che no solamente nol ghe faceva giustissia ai altri per le ofexe che i riceveva, ma che ansi el strenxeva le spale a quele che i ghe faceva a lu con una rassegnassion vergognoxa; e cossì quei che gaveva qualche cossa contro qualchedun, i se sfogava col farghe qualche dispeto. Sentindo questo la signora, e vedendo che no la gaveva speransa de far vendeta in nissuna maniera, la ga pensà de farse coragio e de stussigarlo tocandolo sul vivo. E, andanda da lu pianxendo, la ga dito: "Sior mio, mi no vegno da vu perchè me fè giustissia de le ofexe che me xe stàe fàe: ma perchè, in conpenso de quele, me insegnè come che vu soportè quele che, per quanto me xe stà dito, i ve fa ogni giorno. E cossì inparando da vu, podarò soportar con passiensa le mie, che Dio sa con quanto gusto, se podessi, ve le cedaria a vu, che savè tegnerle cossì ben". El re, che sin a quel momento jera inzuchìo e pegro, el s'ha svejà come dal sono; cominciando a castigar con rigor le ofexe che i ga fato a quela signora, e dopo el xe deventà inexorabile con tuti quei che da quel momento in avanti i se avessi axardà de far qualunque picola cossa che podesse tocar l'onor de la sua corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n634/mode/2up ibidem, pag. 611]
Dialett de Capodistria
Ve conto donca che ai tenpi del primo re de Cipri, dopo che Gofredo Buglion ga fato la conquista de la Tera Santa, xe nato che una xentildona xe andada in viaxo de devossion al Sepolcro. Tornando indrio da quel logo e arivada a Cipri, la xe stada sporcamente insultada da una manega de briconi. No podendose dar paxe per el dolor, la ga pensà de andar a lagnarse dal re. Ma ghe xe stà dito da certuni che la butaria el fià al vento, perchè 'l re jera cussì ladin de costume e cussì poco de bon, che no solamente nol castigava con justissia le ofexe dei altri, ma ansi con vergognoxa debolessa el soportava tute quele che a lu ghe vegniva fate; tanto che chi gaveva calche dispiaxer che ghe roxegava, se sfogava col farghe oltragio e svergognarlo. Sentìa 'sta cossa, e persa ogni speransa de aver justissia, la dona, per ciorse in calche maniera 'sto bruxeghin, s'ha ficà in testa de voler ciapar el re del sò lato debole. E, andada pianxendo davanti de lu, la ga dito: "Sior mio, mi no vegno a la tò prexensa perchè me aspeti che ti me daghi sodisfassion de l'ofexa che me xe stada fata; ma in conpenso te prego de insegnarme comódo ti fassi soportar le ofexe che go sentìo a dir che te vien fate: perchè, inparando da ti, sapia con rassegnassion tegnirme la mia, che in verità, se me fussi possibile, te la voria regalar, xa che ti ga cussì bone spale de portarle". El re, che pareva fin alora insucà e insenetìo, verxendo i oci come se prima el dormisse, l'ha cominsià a farghe justissia coi fiochi a 'sta dona, e pò el xe deventà severo persecutor de tuti quei che da quel xorno in avanti i gavesse fato calche cossa de mal contro l'onor de la sò corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n636/mode/2up ibidem, pag. 612]
Dialett de Cherso
Digo dunque che ai tenpi del primo re de Zipro, dopo la conquista de Terasanta fata da Gofredo de Buglion, una zentildona de Guascogna xe andada in pelegrinagio al Santo Sepolcro; essendo arivada in Zipro, la xe stada vilanamente vilanamente oltragiada da alcuni omeni scelerati. Mentrer che ela se doleva de questo senza poderse dar paze, la s'ha pensà de andarsene a lagnar davanti al re; ma qualcun g'ha dito che la saria fadiga persa, essendo lu cussì bonato e scempioldo, che no solamente nol fazeva giustizia dei afronti fati ai altri, ma anzi con vergognoxa viltà el sofriva in santa paze le infinite ingiurie che i altri i ghe fazeva a lu; de modo che ognun che gaveva qualche passion, el se andava a sfogar con lu, fazendoghe qualche insulto o qualche vergogna. La qual cossa sentindo la dona, persa ogni speranza de otégner vendeta, per provar una qualche consolazion, la s'ha messo in testa de voler pónzer un tantin l'indolenza de quel re. Ed essendose prexentada pianzendo davanti a lu, la g'ha dito cussì: "Maestà, mi no ve vegno no davanti per aver da vu vendeta de l'ingiuria che me xe stada fata; ma, in sodisfazion de quela, ve prego d'insegnarme in che modo possiè vu sofrir tute quele che, come ve sento dir, ogni giorno ve vien fate: perchè, inparando da vu, mi possa sofrir pazientemente la mia che. E lo sa Idio se, suposto che se podesse far 'sto barato, ve lo daria volentieri a soportar a vu, che sè tanto bravo a sofrirghene tante". El re, che fin alora jera stà tardo e pigro, come se 'l se svejasse dal sono, incominziando da l'ingiuria fata a 'sta dona (che 'l ga vendicà con tuto rigor) el xe deventà rigoroxissimo persecutor de tuti quei che d'alora in avanti gavesse comesso el più picolo falo contro a l'onor de la sua corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n636/mode/2up ibidem, pag. 612-613]
Dialett de Pisino
Digo dunque che inti tenpi del primo re de Cipro, dopo che la Tera Santa jera conquistada da Gofredo de Buglion, xe nato el caxo che una zentildona de Guascogna la xe andada come pelegrina al Sepolcro, da dove tornando, arivada in Cipro, la xe stada da certe fezze de òmini vilanamente insultada. E de 'sta cossa, senza che nissun la consolasse, la ga pensà de domandar giustizia al re; ma ghe xe stà dito da qualchedun che la perderia la fadiga, perchè lu el jera de una vita cussì mufa e cussì de gnente, che no solamente con giustizia nol vendicava i insulti dei altri, ma anzi tanti e tanti che a lu i ghe vegniva fati intela maniera più sporca li soportava: al punto che chiunque gaveva qualche rùxine, col farghe insulti el se sfogava. La dona, sentindo 'ste cosse, persa la speranza de la vendeta, per cavarse un poco de la sua amara, la se ga impensà de voler tacar la mixeria del deto re. E andada davanti de lu pianzendo, la ghe dixe: "Signor mio, mi no vegno a la tua prexenza per aspetarme vendeta de l'insulto che me xe stado fato, ma invece de quela te prego che ti me insegni come ti xe bon de sofrir quei che mi so che i te vien fati: aciochè, inparando da ti, possa anca mi con pazienza soportar el mio; che lo sa Idio, se lo podessi far, volentieri te lo donaria, zà che ti ga cussì bone spale". El re, che fin alora jera stado fiacoxo e pegro, come 'l se svejasse dal sono, scominciando da l'insulto fato a 'sta dona (che senza mixericordia el ga vendicà), el xe diventà rigoroxissimo persecutor de ognun che d'alora in poi cometesse qualcossa contro l'onor de la sua corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n638/mode/2up ibidem, pag. 615-616]
Dialett de Fiumm
Dunque mi digo che in quela volta che Zipro ga avudo el sò primo re, dopo che Gotifrè de Bujon ga guadagnà la Tera Santa, xe nato ch'una zentildona de Guascogna, che se gaveva invotà de andar al Santo Sepolcro, quando la xe tornada indrio, vegnuda a Zipro, la xe stada malmenada da zerti cativi sojeti in modo assai grubian. E per questo, dolindoghe 'l cor, la ga pensà de andarli a lementar dal re; ma ghe xe stà qualchedun che ga dito che fosse fadiga persa, perchè 'l jera tanto cianpa e tanto poco de bon, che non solo nol fazeva justizia de le ofexe che vegniva fate a lui; e intanto, chi che gaveva del rùzine, el podeva sfogarse col farghe qualunque sorta de figure. La dona, có la ga sentido 'sta cossa, disperada de no poderse vendicar, no la se ga dà paxe sin tanto che no la ga stabilì de stuzzigar la mixeria de 'sto re; la xe andada piangendo da lui e la ga dito: "Signor mio, mi no vegno davanti da lei perchè la me fazi justizia de l'ofexa che me xe stada fata; ma per mia sodisfazion la prego d'inpararme come ghe se dà de sofrir quele che, come me se dixe, le ghe vien fate a lei: aziochè inparando da lei, mi podessi darme paxe de la mia, che Dio lo sa, se mi potrei far, ghe la regalassi de tuto cor, zà che lei la xe tanto bon". El re, che sin alora el jera una fiaca e tanto pigron, squaxi che 'l se dismixiasse, el ga scominzià da la ofexa fata a 'sta dona (che fortemente 'l ga vendicà) e 'l xe diventà d'alora severo persecutor de tuti quei che gavesse fato qualche dixonor a la sua corona. ibidem, 621
Casanoeuv
Casanoeuv o anca Casaa (nom offizial in italian Casatenovo) l'e 'n coomun de, cont ona superfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km², da la Provincia de Lecch. Al confina con la Provincia de Monscia e Brianza.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Casanoeuv l'è mustraa in de la tabela chi de sotta:
Dialet argentan
El Pader Noster
Pädar nostar, ch'at cii in zil, ch'al sia santificä al tu nòm, ch'al vina al tu regn, ch'la sia fata la tu vuluntä, com in zil e acsé in tera. Dass incua al nostar pan quotidian, scanzela i nostar debit, com nò a i scanzlän ai nostar debitur, e brisa färas cascär in tentazion. ma lebras dal mäl. Amen.
Siévoz
Siévoz l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Valbonnais, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.37 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 582 méter a 'na altèsa màsima de 1605 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Siévoz l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
RegioSpider
RegioSpider a l'è el nòmm daa a di automotris del modell Regio-Shuttle RS1 de la Stadler Rail doperaa di České dráhy per el servizzi regional. Hinn classificaa 840 e 841.
840
<Gallery> File:840 010 interier 1.jpg|Interni del treno con in vista la gabina de guida File:Bílý Potok, železniční zastávka s vlakem (4).jpg|Treno in d'ona stazion secondaria File:Liberec, 840.005 a 914.108.jpg|840 cont on RegioNova File:Oldřichov v Hájích, vlak na železničním přejezdu (3).jpg|Transit al passagg a nivell File:840 010 interier 2.jpg|Strapontitt </Gallery>
841
<Gallery> File:Česká Třebová, motorák 841 (03).jpg|Porta de ingress File:17.05.13 Lanškroun 841.016 (9018746941).jpg|Treno in d'ona stazion secondaria File:Front view of train 841-003-7 near rail station Velké Meziříčí in Velké Meziříčí, Žďár nad Sázavou District.jpg|Vista frontala File:Kostelec u Jihlavy train station.JPG|841 cont porta verta File:Česká Třebová, motorák 841 (01).jpg|Treno fermo </Gallery>
Félines-Termenès
Félines-Termenès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mouthoumet, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Ventalló
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Félines-Termenès
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Félines-Termenès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Nureci
Nureci l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 393 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 33 ab./km². El cunfìna coi cümü de Assolo, Genoni (NU), Laconi (NU), Senis.
Cofrentes
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
1427
El 1427 a l'è 'n ann del secol quell de quindes.
Casanöva
Varda anca: Casanova.
Meynes
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Meynes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Hvožďany (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Cenves
Cenves l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Monsols, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr
El cunfìna a òvest col Schleswig-Holstein, a sudòvest co la Bàsa Sasònia, a sud col Brandebùrgo e a èst co la Polònia (Voivodàt de la Pomerània Ucidentàl). A nòrt l'è bagnàt del Mar Bàltico endóche gh'è apò a 'n quach ìzole che le fà part del sò teretóre. Le piö 'mportànte de chèste i è: Rügen, Hiddensee, Usedom e Poel. El stat del Meclemburgo-Pomerània Anteriùr el g'ha 'na bàsa densità de popolasiù, entùren ai 72,7 abitàncc per ògna chilòmetro quadràt. <BR CLEAR=LEFT>
thumb|150px|left|el Castèl de [[Schwerin]] Dòpo la fì de la Segónda Guèra Mondiàl e 'nfìna al 1990, an de la riünificasiù de la Germania, El Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr el g'ha fat part de la Repüblica Democràtica Todèsca (la DDR). <BR CLEAR=LEFT>
Cenves
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 335 méter a 'na altèsa màsima de 747 méter söl leèl del mar.
Haugschlag
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Hypochaeridinae
Hypochaeridinae l'è 'na sota-stìrpa de le Cichorieae che l'è 'na stìrpa che fà part de la famìa de le Asteraceae e de la sota famìa de le Cichorioideae.
De chèsta sotastìrpa fà part i zèner elencàcc ché sóta:
El nùcleo principàl la sota-stìrpa de le Hypochaeridinae l'è la aleànsa Hypochaeris-Leontodon-Picris. Le relasiù de parentéla 'ntra i zèner de chèsta sota-stìrpa i è stàde mitìde 'n evidènsa per mès de stüde molecolàr endèl 2006 (Samuel & al. 2006).
281
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Ampass
Ampass l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Innsbruck-Land e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70303.
Fabbrico
Fabbrico (endèla parlàda locàl: Fâbrich) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Reggio Emilia. El g'ha presapóch 5.517 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 23 km², per 'na densità de 240 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campagnola Emilia, Carpi (MO), Reggiolo, Rio Saliceto, Rolo.
Faeto
Faeto(Fayéte o Faìte 'n arpità) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Foggia. El g'ha presapóch 799 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Biccari, Castelfranco in Miscano (BN), Celle di San Vito, Greci (AV), Orsara di Puglia, Roseto Valfortore.
Faeto a l'è, 'nsèma a Celle di San Vito, ü dèi dü cümü de la Puglia endóche se pàrla 'n dialèt arpità.
Collinsville, Alabama
Collinsville al é una citaa (town) en Cherokee e DeKalb Counties in the U.S. state of Alabama. As of the 2000 census, the population is 1,644.
Geografia
Collinsville al é locau à 34°15'55.555" Nord, 85°51'41.483" Oest (34.265432, -85.861523). En acòrdi al U.S. Census Bureau, la citaa la gh'a una àrea totala da 3.5 migli quadradi (9.1 km²), tuta tera.
Demografia
Al recensament del 2000, al gh'era 1,644 personi, 565 ca, e 367 famigli resident en la citaa. La densitaa da populazion a l'era da 465.8 personi per miglia quadrada (179.8/km²). Al gh'era 629 unitaa d'abitazion à una densitaa mediana da 178.2/sq mi (68.8/km²). La citaa la gh'eva una composizion razziala al 63.32% blanca, 16.18% negra, o Afro-Amerigana 1.52% Nativa-Amerigana, 0.85% Asiana, 13.99% d'oltri razzi, e 4.14% da dò o plu razzi. 23.48% da la populazion al era Hispaniga o Latina da qual-se-vœur razza. Al gh'era 565 famigli da li quali 29.9% al gh'eva figliœu d'etaa manch da 18 vivent con lour, 40.4% al era cœubli sposadi vivent insemma, 18.2% al gh'eva una propietària dòna con mia da marii, e 35.0% al era mia da famigli. 29.4% da tuti li famegli i eran fadi su da individuaj e 15.2% al gh'eva vargun da plu da 65 agn ch'al viveva da per lu. La média da personi per unitaa d'abitazion a l'era 2.62 e la grondezza média d'una famiglia a l'era 3.20. En la citaa, la populazion a l'era composada da 24.1% sota l'etaa da 18, 10.3% da 18 à 24, 24.4% da 25 à 44, 19.2% da 45 à 64, e 22.0% ch'i eran da 65 agn d'etaa o plui vegl. L'etaa mediana a l'era da 36 agn. Per cada 100 dòni al gh'era 90.9 òman. Per cada 100 dòni da plui da 18 agn, al gh'era 85.4 òman. L'entrada mediana per unitaa d'abitazion en la citaa a l'era $21,964. L'entrada mediana per fameglia a l'era $27,500. I òman i gh'evan una entrada media da $20,114 contra $16,635 per li dòni. L'entrada per capita da la citaa a l'era $13,042. Arent 22.2% da li famegli e 25.7% da la populazion al era sota la sœuglia da povertaa, compres 33.3% da li personi sota l'etaa da 18 e 27.0% da li personi sovra l'etaa da 65.
Pilsù
right|250px|thumb|La stasiù feroviària de Pilsù Pilsù (nòm uficiàl en italià: Pilzone d'Iseo) l'è giöna de le frasiù del cümü de Izé, en Pruìncia de Brèsa. La g'ha piö o méno 850 abitàncc e la se tróa sö le spónde meridiunàle del Lach d'Izé, presapóch 3 chilòmetri a nòrt del capolöch del cümü.
Endèn docümènt del més de febrér del 949 en sèrto "Antonio de loco Castri Gabi" el risiìa del Vèscof de Cremùna "roca una quod est monticello e un terreno in Pulcioni". Chèsta l'è la atestasiù piö antìca de la paròla "roca" per l'itàlia setentriunàla e la par pròpe riferìs al Montécol, la penìzola ruciùza che se tróa 'n mìra a l'abitààt de Pilsù
L'ìa zabèlia mensiunàt come cümü 'ndependènt endèl "Estimo Visconteo" del 1385. L'è stat en cümü de per sò cönt enfìna al 1927 quan che 'ndèl quàder de 'na reoganizasiù generàla de le autonomìe locài, l'è stat agregàt a Izé.
El fà paròchia de per sò cönt e la sà céza parochiàla l'è dedicàda a l'Asunsiù de Maria e Sancc Péder e Pàol.
Fibonacci
El Fibonacci (Leonardo Pisano; Pisa, setember 1170 circa - Pisa, 1242 circa) a l'è stad un matemategh toscan, considerad vun di pussee grand de la storia de la matematega, desgià che l'ha trad insema la geometria euclidea e la scenza islamega, a portà in Europa i zifer arabe e con lor el zero.
Luca Bernardo
thumb|El Luca Bernardo El Luca Bernardo (3 de agost 1967) a l'è un pediatra, sgiornalista e politegh italian.
Biografia
Fradell pussee piscininn del Maurizio Bernardo, assessor e deputad, el s'è lauread in Medesina e Cerusia in del 1994 con lod, dopo di studi classegh, e 'l s'è specializad in pediatria in del 1998, semper a l'Università di Studi de Milan. Con la soa tesi el vincc in del 1999 el premi de la Società de Pediatria.
Dopo de 'n annet a studià in di Stat Unid, el taca a lavorà per la sanità publega lombarda, prima al San Paol e del 2005 a Ospedal di Frati.
Autostrada A104 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Luca Bernardo
Biografia
Del 2001 l'è anca professor a contrat a la Statal, roeull che 'l gh'ha anca al dì d'incoeu.
Carrera politega
L'era stad sgiamò candidad in del 2006 in la lista civega de la Letizia Moratti, indova che l'ha ciapad 200 vot e l'è stad minga elegiud.
Precòtt
Precòtt (Precotto) a l'è on quarter de Milan. L'è situaa in del nòrd-est de la città, in del Municipi 2.
Stòria
Precòtt l'è staa on comun indeperlù (partegnent a la Piev de Bruzzan) fina al 1920, quand el s'è unii a Gòrla in del comun de Gòrla e Precòtt per evità l'annession a Milan. Ma in del 1923 l'union tra 'sto noeuv comun e 'l capploeugh lombard a gh'è staa l'istess.
Straport
A Precòtt gh'è 'na fermada de la metropolitana milanesa, in su la linia M1.
1429
El 1429 a l'è 'n ann del secol quell de quindes.
Aglasterhausen
Aglasterhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neckar-Odenwald. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 22.85 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Aglasterhausen el se tróa a 'na altèsa de 197 méter sura 'l leèl del mar.
Nurachi
Nurachi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 1.620 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 108 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baratili San Pietro, Cabras, Oristano, Riola Sardo.
Haugsdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Verges (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Cuzieu (FR-01)
Cuzieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Virieu-le-Grand, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cuzieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sém (Taèrnole)
Sém, (nòm uficiàl en italià: Cimmo) l'è 'na frasiù del cümü de Taèrnole en pruvìncia de Brèsa. La g'ha presapóch 200 abitàncc e la se tróa a 750 méter süra del leèl del mar, póch méno de trezènt méter piö àlta del font de àl e del sò capolöch. L'è colocàda söl versànt dèster de la Val Trompia.
La fà paròchia de per sò cönt e la céza parochiàla l'è dedicàda a San Calògero.
282
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Temešvár
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Aguilar de Campos
a l'è un comun de la provincia de Valladolid, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Ilava
Ol ''' (' in slovach) a l'è un distret de la Region de Trenčín, con capital.
Gattatico
Gattatico (endèla parlàda locàl: Gatâtich) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Reggio Emilia. El g'ha presapóch 5.385 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 42 km², per 'na densità de 128 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brescello, Campegine, Castelnovo di Sotto, Parma (PR), Poviglio, Sant'Ilario d'Enza, Sorbolo (PR).
Háje
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Festival de Sanrem 2018
El Festival de Sanrem 2018 a l'è stada l'edizzion quella del del Festival de Sanrem, fada al. L'è scominciad el e l'è fornid el  e l'ha vengiud Non mi avete fatto niente, de l'Ermal Meta e del Fabrizio Moro.
Sigla
La sigla de questa edizzion, dal titol Un giorno qualunque, l'è stada scrita da Baglioni e l'è stada cantada in la part inizzial de la prima e de l'ultima seràda da tut i campion in gara e a la fin del prim tre seràde dai condutor.
283
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Sant'Aless
Sant'Aless (nom ufizial: Sant'Alessio con Vialone) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia.
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Burnasch, Cüra, Lardirà, Pavia, Runcar, San Gines.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Sant'Aless l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Bages (FR-66)
Bages l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Elne, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 14 méter a 'na altèsa màsima de 91 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bages l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Hyoseridinae
Hyoseridinae l'è 'na sota-stìrpa che fà part de la stìrpa de le Cichorieae. I è piànte che aparté a la famìa de le Asteraceae, sotafamìa de le Cichorioideae. La sotastìrpa de le Hyoseridinae la töl dét i zèner elencàcc ché sóta:
Coggia
Coggia l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Deux-Sorru, del circondàre (arrondissement) de Ajaccio e del dipartimènt de la Còrsica del Sud. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.33 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 917 méter s.l.m.
Biel/Bienne (circol aministrativ)
El Circol aministratif de Biel/Bienne (en todèsch: Verwaltungskreis Biel/Bienne; en fransés: Arrondissement administratif de Bienne) l'è giü dei dés cìrcoi aministratìf, custitüìcc el prim de zenér del 2010, del Canton Berna, en Svìsera. La popolasiù del cìrcol l'è de (dato del ) e 'n magiurànsa de lèngua todèsca.
Ensèma al cìrcol aministratìf de Seeland el fùrma la regiù aministratìva del Seeland e l'è furmàt dei 19 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:
Correvon
Correvon a l'è un cumün svizzer del distret de Gros-de-Vaud, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.24 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Pezór
Pezór, (prununciàt [peˈðor] endèla parlàda locàl e [peˈzor] en bresà ürbà; nòm uficiàl en italià: Pezzoro) l'è 'na frasiù del cümü de Taèrnole en pruvìncia de Brèsa. La g'ha presapóch en sentenér de abitàncc e la se tróa a 910 méter süra del leèl del mar. L'è colocàda endèna valèt lateràla söl versànt dèster de la Val Trompia, ai pè del Gölem.
Correvon
El cumün de Correvon al se tröva a una altitüden de 752 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bioley-Magnoux, Chanéaz, Ogens, Thierrens, Vuissens (FR).
Sillans
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Pezór
La fà paròchia de per sò cönt e la céza parochiàla l'è dedicàda a San Mighél Arcàngel.
Stazion de Ozieri-Chilivani
La Stazion de Ozieri-Chilivani a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Sillans
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 393 méter a 'na altèsa màsima de 567 méter söl leèl del mar.
Stazion de Ozieri-Chilivani
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Vidreres
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Cassagh
Cassagh (nom ufizial in italian Cassago Brianza; Cassiciacum in Latin) a l'è un cumün da la Pruvincia da Lecch da, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
L'è tacaa ai comun de Barzanò, Bülciagh, Crimela, Muntisel, Nibiònn, Renaa (MI), Veduggio con Colzano (MI).
Al pö vess ul lööch indue ul Sant Agüstìn a l'è staa intant ch'al spetava de vess batezaa. El gh'è anca el Mausolee Viscont de Modron.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Cassagh l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Meyrannes
Meyrannes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Ambroix, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 130 méter a 'na altèsa màsima de 503 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Meyrannes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
1431
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Axams
Axams l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Innsbruck-Land e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70304.
Fendeille
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Billigheim
Billigheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neckar-Odenwald. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 48.97 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Fendeille
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.17 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 154 méter a 'na altèsa màsima de 331 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Fendeille l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Billigheim
El cümü de Billigheim el se tróa a 'na altèsa de 226 méter sura 'l leèl del mar.
Haunoldstein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Hřiměždice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
284
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Cugy (CH-VD)
Cugy a l'è un cumün svizzer del distret de Gros-de-Vaud, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.95 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Cugy al se tröva a una altitüden de 710 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bretigny-sur-Morrens, Le Mont-sur-Lausanne, Lausanne, Morrens.
Autostrada A110 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada insubida de la Franza.
Nughedu Santa Vittoria
Nughedu Santa Vittoria l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 577 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 21 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ardauli, Austis (NU), Bidonì, Neoneli, Olzai (NU), Sorradile.
Deliceto
Deliceto l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Foggia. El g'ha presapóch 4.119 abitàncc, 'na superfìce de 75 km² e 'na densità de 55 ab./km². El cunfìna coi cümü de Accadia, Ascoli Satriano, Bovino, Candela, Castelluccio dei Sauri, Sant'Agata di Puglia.
Distret de Myjava
Ol ''' (' in slovach) a l'è un distret de la Region de Trenčín, con capital.
Dévoluy
Dévoluy l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 186.37 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 950 méter a 'na altèsa màsima de 2652 méter s.l.m.
Cernösch (LC)
Cernüsch a l'è un cumün da, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km² da la Pruvincia da Lecch. In Italian al sa ciama Cernusco Lombardone parchè sinò sa pöö cunfuunt cunt un oltar Cernüsch ch'al sa tröva in Pruvincia da Milàn (Cernusco sul Naviglio).
L'è tacaa ai comun de Meraa, Muntavégia, Usnach.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Cernösch (LC) l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Cercié
Cercié l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Belleville, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
Prima Peder Capitel Trii
Prima Peder
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR> <BR>
Cercié
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 199 méter a 'na altèsa màsima de 293 méter söl leèl del mar.
Prima Peder Capitel Trii
Capitel Trii
1In de l'istèssa manéra, i miee gh'avarìen de sutametes a i propi marì, perchè, se quij übeden no la parola, travèrs el cumpurtamént di lur miee sénza la parola sarànn vadagnaa 2quand i varden el voster cumpurtamént pür in de pagüra. 3Del qual el gh'avarìa no de vèss l'intrècc di cavèj, el mètt inturna di bisgiù d'or o el mètt sü di vestii, 4ma el vèss üman scudun del cör in de l'urnamént incurutìbil del spirit mansüètt e quiett, la qual ò'è del gran valúr denanz de Diu. 5Già che inscì i donn sant che speren in de Diu s'hinn urnaa, cunt el sutametes a i propi marì, 6cumè Sara l'ha übedii Abraàm, e 'l gh'ha ciamaa signúr; de la qual sii staa devegnii fiöö--se fii el bén e gh'avii nigüna pagüra.
7In de l'istèssa manéra, i marì, stee de cà insèma cun la cugnussénza de lur, e dee l'unúr cumè al vas püssee dèbul, a la fèmina, cumè anca ered insèma a la grazia de la vita, perchè i voster preghee sien minga impedii.
8E finalamént, che tücc sien d'acord, sien simpategh, vören bén i fradèj, gh'hann cumpassiún, sien gentil, 9e paghen minga indree mal per mal o ufésa per ufésa, ma al cuntràri benedisen, perchè al chèst sii staa ciamaa per eredità benediziún.
10Già che
«Lü che 'l desidéra a vurì bén la vida e vedè bonn dì el gh'avarìa de fàss tasè la lengua de mal e laver de parlà fufigna ,
11el gh'avarìa de vultà via de mal e fà el bén,
e cercà la pas e nànn adree.
12perchè i ögg del Signúr hinn sü i giüst,
e la ghigna del Signúr l'è cuntra lur che fann el mal».
13E chi l'è che 'l fa el mal a vialter se devegnii zelant del bén? 14Ma se anca patii per la giüstizia, sii beàtt. Che gh'avii no de 'vègh pagüra de lur, né metiiv sott-sura; 15e fee sant Crist cumè Signúr in di voster cör, e che sii semper prunt a una defésa a chissessìa ve dumanden resún de la speranza che l'è in de vialter, 16ma cun ümiltaa e pagüra, cunt una bona cuscénza, perchè quand sii slenguasciaa, sien vergugnaa lur che ve strapénen el voster bun cumpurtamént in de Crist. 17Già che l'è mèj, se l'è la vuluntaa di Diu, che patuv perchè fii el bén invéci de perchè fii el mal. 18Perchè anca Crist una völta l'ha patii per i pecaa, giüst per in giüst, perchè 'l ve mena a Diu, essend faa mort a la carna ma daa la vita al Spirit; 19in del qual l'è naa e l'ha predegaa anca a i spirit in de presún, 20perchè hann übedii no prima quand la paziénza de Diu l'ha speciaa, in di dì de Nuè, intanta che 'l maniva l'arca, in de la qual i poch, l'è de dì che vott anemm, hinn salvaa per l'aqua. 21A chèst mudel l'è 'l batésim che adèss el ve salva (no el tö via el bordegh de la carna ma la dumanda d'una bona cuscénza a Diu), travèrs la resüreziún de Gesü Crist, 22che l'è a la drita de Diu, depus che l'è naa a i cel, e sutametüü a se medemm angiul, auturitaa e puténz.
Gesa Rossa (Milan)
La Gesa Rossa (italian: Chiesa di Santa Maria la Rossa) a l'è ona gesa catolega de Milan. La se troeuva in su la riva del Navili de Pavia, arent a la Conca Fallada. El par che la gesa l'è del secol X, e la se trovava arent a on sit che 'l se ciamava Fontegg (in latin Fonticulum). Per on poo de temp lì vesin a gh'è staa on monestee de monegh benedettinn.