cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Classa (matemàtica)
Teuríe da le classe
In 1925, John von Neumann al pruponn una teuría assiumàtega di cungjuunt cun düü tiip d'ugett fundamentaj, i cungjuunt e le classe, ch’a l’è derivada da la teuría ZFS (teuría da Zermelo-Fraenkel cunt assioma da la scèrnida). Chesta teuría a l’è stada in sequenza mejurada par Paul Bernais, pöj Kurt Gödel (1941) ch’al en a daa una assiumatisazziú finida. A l’è cugnussüda sota ul nom da teuría di cungjuunt da Von Neumann-Bernais-Gödel (scürtaa NBG). Cura che la teuría NBG al è una estensiú cunservativa da ZFS (la pröva i istess enunziaa da la teuría di cungjuunt), la teuría di cungjuunt da Morse-Kellei al è una teuría da le classe stregjameent plüü forta che NBG.
La teuría NBG
La teuría NBG la retöö i assiòom da la teuría ZFS, e al è par cheest ch’a sa retröva la nuzziú da cungjuunt, però chiist assiòom i è adataa si necessari par permett l’esistenza d’òolt ugett che i cungjuunt. I ugett da la teuría NBG i è cjamaa classe. La nuzziú da classa al è primitiva in chesta teuría e sa la definiss dunca mia esplicitameent.
Una otra nuzziú primitiva da la teuría a l’è la nuzziú d’apartenenza, nutada « ∈ ». Da cheest puunt da vista, al esiist dò sorte da classe :
I dò nuzziú da cungjuunt e d’ünivèers i è cumplementàrie : cada classa a l’è al síes un cungjuunt, al síes un ünivèers, e nissüna classa a l’è i düü cuntempuraniameent.
Al esiist in chesta teuría una classa da töcc i cungjuunt, nutada « Ω » e definida par : Par cuntra,al esiist mia e al pöö mia esistí da classa di ünivèers e amò maanch da classa da tüte le classe.
Assiòom da la teuría NBG
La teuría NBG la retöö i assiòom da ZFS, da che vargü modifiaa par tegní cüünt da l’esistenza da le classe: ga gjunta un assioma spécifich, ch’al pöö sa descumponn in vott assiòom plüü sémplis.
Teuríe derivade
Una teuría anàluga a la teuría NGB, la teuría da le cadene d'apartenanza, la part d'un puunt da vista naïf süj ugett matemàtich, la intrudüiss ul predicaa d'apartenenza e la cunsidera i cumpurtameent pussíbil a l'infinii da sequenze d'ugett liaa sücessivameent par cheest predicaa d'apartenenza.
Noma trii cumportameent i è lògicameent pussíbil :
Dapress éliminazziú di círcül, al resta noma düü cumpurtameent pussíbil in cada direzziú : presenza u absenza d'un elemeent terminal. In la direzziú, i ugett terminaj i è cjamaa ünivèers e i ugett mia-terminaj cungjuunt. In la direzziú, i ugett terminaj i è vöj e i ugett mia-terminaj mia-vöj.
Sa retröva a partí da là una teuría sumejanta a la teuría NGB a cundizziú d'identifiá i ünivèers a le classes, però da che ul principaal interess al è da fá parí « natüralameent » al fiir da le definizziú la nécessitaa da la plüüpaart di assiòom druvaa, cuma chí-da-sura.
Mühlau
Mühlau a l'è un cumün svizzer del distret de Muri. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 5.52 km², e al se tröva a una altitüden de 396 meter sura al livel del mar.
El cumün de Mühlau a l'è tacaa ai cumün de Auw, Beinwil (Freiamt), Benzenschwil, Hünenberg (ZG), Merenschwand, Sins.
Poirino
Poirino (en piemontés: Poirin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 8.930 abitàncc, 'na superfìce de 75 km² e 'na densità de 119 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chieri, Riva presso Chieri, Villanova d'Asti (AT), Santena, Villastellone, Isolabella, Cellarengo (AT), Pralormo, Ceresole Alba (CN), Carmagnola.
Castell Sforzesch de Milan
El Castell Sforzesch de Milan l'è staa faa su in del XV secol del Francesch Sfòrza, che l'era diventaa de pòcch Duca de Milan, sora di rest de ona fortificazion del XIV secol.
Di temp del Ducaa milanes e spagnoeu a l'era 'na fortificazion proppi importanta e strategica, tant che 'l sò castellan a l'era in tra i caregh pussee important del Stat, sotta i austriegh l'ha perduu importanza e l'è deventaa sed de la Milizia Urbana. In di primm agn del Regn d'Italia a l'era borlaa in disgrazia e on poo de gent l'ha parpognuu de sbattél giò per fàgh su 'na zona residenziala, tant che 'l sindegh Giulio Bellinzaghi l'ha approvaa el progett, ma a la fin la volontà di gent de coltura l'ha prevals e l'è staa restaveraa a la veggia gloria di Sforza, anca per desmentegà i secoi de domini militar.
Al dì d'incoeu l'è vun di sitt pussee visitaa de Milan, e denter el castell gh'è di musee, ligaa sia a la storia del Castell sia a l'art che a la storia antiga.
L'è servii de du stazion de la metropolitana milanesa: Cadorna FN e Cairoli.
Balingen
thumb|left|200px|Zollernschloss in Balingen Balingen al è una citaa todesca, capolögh del circundar rüral de Zollernalbkreis, in del stat federal (Land) del Baden-Württemberg.
Locri
Locri (Λοκροί Ἐπιζεφύριοι/Lokroí Epizefúroi 'n gréch antìch; Locri Epizephyri 'n latì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 13.069 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 523 ab./km². El cunfìna coi cümü de Antonimina, Gerace, Portigliola, Siderno.
Piverone
Piverone (en piemontés: Pivron) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 1.261 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 115 ab./km². El cunfìna coi cümü de Palazzo Canavese, Zimone (BI), Magnano (BI), Albiano d'Ivrea, Azeglio, Viverone (BI).
Stazion de Borgio Verezzi
La Stazion de Borgio Verezzi a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Insema prudüt
El prudot de düü insema a l'è 'l insema di para, el prim element del qual el partegn al prim insema, e 'l segund element el partegn al segund insema. El prudot de düü insema A e B se 'l nota A×B.
Baunatal
Baunatal al è una citaa intal distrecc da Kassel, stat da Nordhessen, Germània.
Stühlingen
Stühlingen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Waldshut. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 93.20 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Insema prudüt
Se pò evidentement estend questa nuziun a un nümer qualsevör de insema:
Stazion de Pietra Ligure
La Stazion de Pietra Ligure a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Insema prudüt
El cardinal d'un prudot de insema a l'è igual al prudot (in N) di sò cardinai.
Stühlingen
Stühlingen la se tróa de le bànde de la Forèsta Négra a 'na altèsa de 501 méter sura 'l leèl del mar.
Insema prudüt
El insema prudot a l'è anca ciamaa prudot cartesian
Stazion de Pietra Ligure
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Ansfelden
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Mülligen
Mülligen a l'è un cumün svizzer del distret de Brugg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 3.16 km², e al se tröva a una altitüden de 363 meter sura al livel del mar.
El cumün de Mülligen a l'è tacaa ai cumün de Birmenstorf, Birr, Hausen, Lupfig, Windisch.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Piscina (TO)
Piscina (en piemontés: Pissin-a) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 3.146 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 350 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cumiana, Pinerolo, Frossasco, Airasca, Scalenghe.
O'Higgins (region)
O'Higgins a l'è una region del Cile. La sua capital a l'è Rancagua.
Cornalba
Cornalba (nòm uficiàl en italià; Cornalba) l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem che l' se tróa 'n de la Al Serina öna lateràl de la Al Brembana e l' se tróa a i pé del mut Àlben.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
Ol paìs l' se tróa a 33 km de la sità e a 893 méter söl lièl del mar. El cunfìna coi cümü de Còsta Serina, Gagianiga, Ultra 'l Còl, Onéda, Serina, Èrfa.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Cornalba l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Vosnon
Vosnon al è una municipalitaa Francesa sitüada intal departament da da l'Aube e in la region da Champagne-Ardenne.
Tymákov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Plzeň-město.
Stazion de Loano
La Stazion de Loano a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Cungjuunt tutalameent urdenaa
Al síes E un cungjuunt e \mathcal{R} una relazziú d'úrden.
E al è un  cungjuunt tutalameent urdenaa par \mathcal{R} si :
x\, e y\, i è cumparàbil (int i düü sentüü),i.e. u x\geq y u. x\leq y
Esempi :
(x,y)\, e (z)\, i è mia cumparàbil al sentüü da l'inclüsiú.
Ul cungjuunt di nümar reaj münii da \geq\, al è tutalameent urdenaa.
Cudvila
Cudvila (nom ufizial: Codevilla) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Grù
Grù (Grone in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la Al Caalina a 22 km de la sità e a 388 méter söl lièl del mar.
Cudvila
Al cunfìna coi comün de Mumbèl, Al Turbi, La Turassa e Vughera.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Cudvila l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Grù
El cunfìna coi cümü de Dréra, Bers, Casassa, Monestaröl e Vigà.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Grù l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Stazion de Borghetto Santo Spirito
La Stazion de Borghetto Santo Spirito a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Insema voeud
Un insema voeud a l'è, in la teoria di insema, un insema che 'l gh'ha dent nissun element. La soa esistenza l'è postulada de l'assioma de l'insema voeud.
Camposanto
Camposanto (endèla parlàda locàl Campsànt) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 3.049 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 22 km², per 'na densità de 139 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bomporto, Crevalcore (BO), Finale Emilia, Medolla, Ravarino, San Felice sul Panaro, San Prospero.
Molly Balloon
Ül Molly Balloon l'é un pès trupical uriginà artificialment e derivà dal Black Molly.
Corse-du-Sud
Corse-du-Sud (Corsica Suttana 'n còrso) l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Còrsega, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 4,014 per 'na densità de 0 Ab./km².
El dipartimènt de Corse-du-Sud (nömer identificatìf: FR-2A) l'è furmàt de 2 circondàre (en fransés: arrondissements), 22 cantù e 124 cümü. I circondàre i è: Ajaccio, Sartène. La prefetüra l'è: Ajaccio.
Cungiunt transitiv
In la teuria assiumatega di insema, un insema X a l'è dii transitiv se e dumà se
Esempi
I urdinai del John von Neumann hin di insema transitiv:
El insema E di insema minga vöj a l'è minga transitiv; malgraa quest insema E al esist e a l'è minga vöj sí istess (per esempi el insema minga vöj {0}, induve 0 l'è el prim nümar urdinal del von Neumann, a l'è un member, però a l'è minga cuntegnüü in E giamò che 'l sò ünich element 0 -el insema vöj- a l'è minga member de E in acordi a la sua propia definiziun ). De fat E a l'è minga ben fundaa.
Per cuntra el insema E^* di insema a l'è transitiv (el cuntegn ben el insema vöj e ognidün di sò member a l'è un insema cuntegnüü in E^*), però a l'è minga ben fundaa (perchè 'l cuntegn sí istess)...
Thomas Lüthi
Thomas Lüthi (Oberdiessbach, Svizera, 6 Setembar dal 1986) l'è un pilòta motociclistich svizer, campiun dal mund in da la Class 125 cun la Honda.
Mumpf
Mumpf a l'è un cumün svizzer del distret de Rheinfelden. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 3.13 km², e al se tröva a una altitüden de 287 meter sura al livel del mar.
El cumün de Mumpf a l'è tacaa ai cumün de Bad Säckingen (DE-BW), Obermumpf, Stein, Wallbach, Zeiningen, Zuzgen.
Liga Veronesa
La Liga Veronesa l'è stada 'na lianza militar in tra Verona, Venezia, Padoa, Trevis e Vicenza fada su del 1164 e poeu intrada in la Liga Lombarda del 1167.
Storia
Dopo de la Destruzion de Milan del 1162, l'Imperator l'ha volzaa fiss i tass anca in la Marca de Verona e donca la Republega de Venezia l'ha proeuvaa a volzà la soa influenza in di città de la terraferma, e donca la nass questa Liga qui, anca grazia al malcontent di borghes contra l'Imperator.
In del midemm ann di nobil verones s'eren organizaa per ciappà de noeuv Verona, ma hinn staa descovert e giustiziaa. I trupp todesch eren giamò lì a Vigasio, ma han minga combattuu per i sò pocch omen.
Castelnuovo Rangone
Castelnuovo Rangone (endèla parlàda locàl Castelnóv) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 12.001 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 22 km², per 'na densità de 546 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelvetro di Modena, Formigine, Modena, Spilamberto.
Corrèze (dipartiment)
Corrèze (Corresa 'n ocità) l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Növa-Aquitania, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 5,857 per 'na densità de 0 Ab./km².
El dipartimènt de Corrèze (nömer identificatìf: FR-19) l'è furmàt de 3 circondàre (en fransés: arrondissements), 37 cantù e 286 cümü. I circondàre i è: Tulle, Brive-la-Gaillarde, Ussel. La prefetüra l'è: Tulle.
Piossasco
Piossasco (en piemontés: Piossasch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 16.138 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 414 ab./km². El cunfìna coi cümü de Trana, Rivalta di Torino, Sangano, Bruino, Cumiana, Volvera.
Cupiän
Cupiän (nom ufizial: Copiano) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Münchwilen (AG)
El cumün de Münchwilen, Aargau a l'è tacaa ai cumün de Eiken, Obermumpf, Schupfart, Sisseln, Stein.
Cupiän
Al cunfìna coi comün de Frighera, Gensón, Giransà, Maghernu, Vistarén.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Cupiän l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Trescùr Balneàre
Trescùr Balneàre (Trescore Balneario in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la bàasa Al Caalina a 15 km de la sità e a 271 méter söl lièl del mar.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
Ol pais l'è famus per i tèrme. El cunfìna coi cümü de Albì, Caròbe, Cenàt Sura, Cenàt Sóta, Credér, Entràdech, Gandòss, Gorlàgh, Lössàna, San Pól d'Àrgon e Zandòbe. .
Idànga
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Dréra, Predùr, Sàrnech e Ìgol.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Idànga l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Affoltern im Emmental
Affoltern im Emmental a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 11.5 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Affoltern im Emmental al se tröva a una altitüden de 801 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Walterswil, Dürrenroth, Sumiswald, Rüegsau, Heimiswil, Wynigen.
Storia
Affoltern l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1261 col nom de Affolterra.
Verrone
Verrone (en piemontés: Vron) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 1.133 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 142 ab./km². El cunfìna coi cümü de Benna, Candelo, Cerrione, Gaglianico, Massazza, Salussola, Sandigliano.
Castelfranco Emilia
Castelfranco Emilia (endèla parlàda locàl Castelfrànch) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 24.900 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 102 km², per 'na densità de 244 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anzola dell'Emilia (BO), Bazzano (BO), Crespellano (BO), Modena, Nonantola, San Cesario sul Panaro, San Giovanni in Persiceto (BO), Sant'Agata Bolognese (BO).
Castelvetro di Modena
Castelvetro di Modena (Castelvêder endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 9.549 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 49 km², per 'na densità de 195 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelnuovo Rangone, Formigine, Maranello, Marano sul Panaro, Spilamberto, Vignola.
Curäna
Curäna (nom ufizial: Corana) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Bastìa, Sëvsèina, Piev d'Albignö, San Nasar, Silvän, Vughera e Zinasch.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Curana l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Murgenthal
Murgenthal a l'è un cumün svizzer del distret de Zofingen. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 18.61 km², e al se tröva a una altitüden de 412 meter sura al livel del mar.
.fm
.fm a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Muri
Muri a l'è un cumün svizzer del distret de Muri. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 12.34 km², e al se tröva a una altitüden de 460 meter sura al livel del mar.
El cumün de Muri a l'è tacaa ai cumün de Aristau, Benzenschwil, Boswil, Buttwil, Geltwil, Merenschwand.
Pino Torinese
Pino Torinese (en piemontés: Ël Pin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 8.238 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 392 ab./km². El cunfìna coi cümü de Torino, Baldissero Torinese, Chieri, Pecetto Torinese, Cambiano.
Alchenstorf
Alchenstorf a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.6 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Alchenstorf al se tröva a una altitüden de 500 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Hellsau, Höchstetten, Koppigen, Niederösch, Rumendingen, Seeberg, Wynigen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Piobesi Torinese
Piobesi Torinese (en piemontés: Pióbes) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 3.232 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 170 ab./km². El cunfìna coi cümü de Candiolo, None, Vinovo, Castagnole Piemonte, Carignano.
Veglio
Veglio (en piemontés: Vej) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 659 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 110 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bioglio, Camandona, Mosso, Pettinengo, Piatto, Quittengo, Sagliano Micca, Tavigliano, Valle Mosso.
Sest San Giovann
Sest San Gioann (Sesto San Giovanni in italian) l'è on comun de abitant de la Provincia de Milan, in Lombardia. L'era vun di sitt di acciaierij Falck e Marelli (che hinn tucc dismess al dì d'incoeu).
Sest, situada a nòrd de Milan e al confin con la Provincia de Monza, l'era anca ciamada Stalingrad per el volt numer de Comunista che ghe abitaven ona voeulta.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Sest San Giovann l'è mostraa in la tabella chi de sòtta:
Sport
La squadra de folber principal de Sest San Giovann l'è el Pro Sesto. Di alter squader minór hinn el Sesto 2012, la Rondinella, la Rondò Dinamo, el San Giorgio e la Città di Sesto.
Cavezzo
Cavezzo (Cavêż en mudenés) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 6.709 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 26 km², per 'na densità de 258 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carpi, Medolla, Mirandola, Novi di Modena, San Possidonio, San Prospero.
Fanano
Fanano (endèla parlàda locàl: Fanân) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 2.930 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 89,92 km², per 'na densità de 33 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cutigliano (PT), Fiumalbo, Lizzano in Belvedere (BO), Montese, San Marcello Pistoiese (PT), Sestola.
Ìgol
Ìgol (Vigolo in Italià) l'è ü cümü de la Pruinsa de Bèrghem. El g'ha, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 0 ab./km². El se tróa sùra al Lach d'Izé a 49 km de la sità de Bèrghem e a 616 méter söl lièl del mar.
El cunfìna coi cümü de Dréra, San Ròch, Fonté, Parsànega, Predùr, Taèrnola e Idànga.
Evulusiù demogràfega
L'andamènt del nömer de abitàncc del cümü de Ìgol l'è ilüstràda in de la tabèla ché sóta:
Al Curnà
Al Curnà (nom ufizial: Cornale) a l'è stat un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. In del 2014 el se giunta a Bastìa per furmà el cumün de Curnà e Bastìa.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun dal Curnà l'è mustraa in de la tabela chi de sota
-
Laureana di Borrello
Laureana di Borrello l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha, 'na superfìce de 35 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Candidoni, Feroleto della Chiesa, Galatro, Rosarno, San Pietro di Caridà, Serrata.
Cher (dipartiment)
Cher l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Centre, che g'ha 0 abitancc, 'na superfìce de 7,235 per 'na densità de 0 Ab./km².
El dipartimènt de Cher (nömer identificatìf: FR-18) l'è furmàt de 3 circondàre (en fransés: arrondissements), 35 cantù e 290 cümü. I circondàre i è: Bourges, Saint-Amand-Montrond, Vierzon. La prefetüra l'è: Bourges.
Santiago (region metropolitana)
Santiago a l'è una region del Cile. La sua capital a l'è Santiago del Cile.
Pinerolo
Pinerolo (en piemontés: Pinareul) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 33.269 abitàncc, 'na superfìce de 50 km² e 'na densità de 665 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cumiana, Pinasca, Frossasco, San Pietro Val Lemina, Roletto, Piscina, Scalenghe, Porte, Buriasco, San Secondo di Pinerolo, Osasco, Macello, Garzigliana.
Ilónch
Ilónch (Villongo in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la Al Calèpe a 25 km de la sità e a 233 méter söl lièl del mar e 'l gh'à.
Ol teritóre del cümü de Ilónch 'l cunfìna coi cümü de Dréra, Credér, Forèst, Paràdech (BS), Sàrnech e Zandòbe.
Evulusiù demogràfega
L'andamènt del nömer de abitàncc del cümü de Ilónch l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Pinasca
Pinasca (en piemontés: Pinasca) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 2.951 abitàncc, 'na superfìce de 34 km² e 'na densità de 87 ab./km². El cunfìna coi cümü de Giaveno, Perosa Argentina, Cumiana, Pinerolo, Frossasco, San Pietro Val Lemina, Inverso Pinasca, Villar Perosa.
Rumàn Capitel Quater
Rumàn
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Quater
1Dunca, che cossa dirèmm sü l'Abraham, el noster antenaa per la carna? 2Già che se l'Abraham l'è staa faa giüst di laur, el gh'ha un vant, ma no denanz a Diu. 3Già che che cossa la dis la Scritüra? «E l'Abraham l'ha credüü a Diu, e 'l gh'è staa cuntaa a giüstizia». 4E a lü che 'l laura, la recumpénsa l'è minga cunsiderada cuma un favúr, ma cuma un dèbit, 5ma a lü che 'l laura no ma 'l cred in de lü che 'l fa giüst l'impì, la sua féd l'è cunsiderada cuma giüstizia; 6propi cuma anca David el dis de la beatitüdin del vèss üman al qual Diu 'l cunta giüstizia sénza laur:
8Beatt l'è l'omm del qual el pecaa el Signúr el cuntarà no».
13Già che la prumèssa l'era no per mèzz de la lég a l'Abraham o la sua suménza, che 'l füss ered del mund, ma per mèzz de la giüstizia de féd. 14Già che se i ered hinn de la lég, la féd l'è stada fada svöja e la prumèssa l'è stada fada abulida: 15già che la lég la prudüss ira; ma due la gh'è no lég, né la gh'è trasgressiún.
16Per chèst, l'è de féd, perchè 'l sia cuma un favúr, perchè la sia següra la prumèssa a tüta la suménza, no dumà al vün che l'è de la lég ma anca al vün de la féd de l'Abraham, che l'è pader de tücc nümm, 17cuma l'è scritt: «T'huu faa pader de tant naziún», denanz al qual Diu, che 'l da la vita a i mort che 'l ciama i robb che gh'hinn no cuma gh'hinn, l'ha credüü.
18Lü che in de la speranza l'ha credüü cuntra la speranza che 'l füss devegnüü pader de tant naziún, segund chèll che l'è staa dii: «Inscì la sarà la tua suménza», 19e sénza vèss dèbul in de féd l'ha usservaa 'l sò propi corp, già faa mort, già che 'l gh'ha avüü circa cént agn, e la murtéza de la madra de la Sara; 20ma l'è minga staa dübitaa cun mancanza de féd sü la prumèssa de Diu, ma l'è staa devegnüü in de féd, dand gloria a Diu, 21cunvint che Lü che l'ha faa la prumèssa l'è capaz anca de fàla. 22Dunca, anca 'l gh'è staa cuntaa a giüstizia.
23E l'è minga staa scritt per via de lü dumà che 'l gh'è staa cuntaa, 24ma anca per via de nümm, a i quij el sarà cuntaa, a i quij che creden in del Gesü, el noster Signúr, che 'l s'è levaa sü di mort, 25che l'è staa cunsegnaa per via di noster trasgressiún e l'è staa levaa sü per via de la nostra giüstifegaziún.
Concordia sulla Secchia
Concordia sulla Secchia (endèla parlàda locàl La Cuncòrdia) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 8.214 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 41 km², per 'na densità de 200 ab./km². El cunfìna coi cümü de Mirandola, Mòia (MN), Novi di Modena, Quistèl (MN), San Iàcum (MN), San Giuànn (MN), San Possidonio.
Roald Amundsen
thumb|El Roald Amundsen Roald Engelbregt Gravning Amundsen (16 de Lüi del 1872 - 18 de Giügn del 1928) a l'era un espluradur nurveges di regiun pular. A l'è staa el cumandant de la spediziun antartiga del 1911-1912 che l'è stada la prima a rivà al Pol Süd. A l'è staa anca el prim de semper a cunquistà sia el Pol Süd sia 'l Pol Nord, e a traversà el passagg a nord-est.
L'Amundsen a l'era nassüü in d'una fameja de navigadur e capitani, el quart de des fiö. L'ha stüdiaa 'me dutur ma a 21 agn, a la mort de la mader, l'ha lassaa tüsscoss per dedicass ai espluraziun, in di agn di impres del Fridtjof Nansen che in del 1888, l'aveva traversaa Gruenlandia.
Autostrada A1 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Roald Amundsen
A l'è mort in del 1928, in d'una spediziun urganizada per sucur i member de la spediziun de l'Umberto Nobile, dopo che'l sò dirigibil növ Italia a l'era burlaa giò quand che eren 'dree turnà indree del Pol Nord.
Laganadi
Laganadi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 498 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 62 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calanna, Reggio di Calabria, San Roberto, Sant'Alessio in Aspromonte, Santo Stefano in Aspromonte.
Pianezza
Pianezza (en piemontés: Pianëssa) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 11.237 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 702 ab./km². El cunfìna coi cümü de Druento, Venaria Reale, San Gillio, Alpignano, Collegno, Rivoli.
Neuenhof
Neuenhof (Noiehof in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Baden. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 5.37 km², e al se tröva a una altitüden de 403 meter sura al livel del mar.
El cumün de Neuenhof a l'è tacaa ai cumün de Baden, Fislisbach, Killwangen, Oberrohrdorf, Wettingen, Würenlos.
Storia
Neuenhof l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1393 col nom de ob dem nuiwem Hof.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Valle San Nicolao
Valle San Nicolao (en piemontés: Val San Nicolà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 1.141 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 82 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bioglio, Camandona, Cossato, Pettinengo, Piatto, Piedicavallo, Quaregna, Scopello (VC), Strona, Trivero, Vallanzengo, Valle Mosso.
Fiorano Modenese
Fiorano Modenese (endèla parlàda locàl: Fiurân) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 16.091 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 26 km², per 'na densità de 619 ab./km². El cunfìna coi cümü de Formigine, Maranello, Sassuolo, Serramazzoni.
Niederlenz
Niederlenz a l'è un cumün svizzer del distret de Lenzburg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 3.26 km², e al se tröva a una altitüden de 377 meter sura al livel del mar.
El cumün de Niederlenz a l'è tacaa ai cumün de Lenzburg, Möriken-Wildegg, Rupperswil.
Šimonovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Liberec.
Grotteria
Grotteria l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 3.611 abitàncc, 'na superfìce de 37 km² e 'na densità de 98 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fabrizia (VV), Galatro, Gioiosa Ionica, Mammola, Marina di Gioiosa Ionica, Martone, San Giovanni di Gerace, Siderno.
Curturona
Curturona (nom ufizial: Corteolona) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Belgiujus, Costa di Nobil, Frighera, Gensón, Giransà, Invèrän, Santa Cristina e Tur di Negär.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Curturona l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Equipudenza
Düü cungjuunt E e F i è dii equipudeent, vargot che sa l nota E ˜ F, si al esiist una bigezziú da E sü F.
Sa dirà, cura che düü cungjuunt i è equiputent, ch’i gh’a la istessa cardinalitaa, i.e. la istessa « talja » u amò l istess nümar d'elemeent.
L'equiputenza la curespuunt al fatt da vess isumòrfich in la categuría  (la categuría di cungjuunt münii di funziú tutale).
Int un cungjuunt da cungjuunt, la relazziú d'equiputenza a l’è una relazziú d'equivalenza. Però sa gh'a mia ul drecc da parlá da relazziú sül iputétich « cungjuunt di cungjuunt » par che cheest-chí al esiist mia (vidée: paradoss da Russell).
Vidée apó :
Pessinetto
Pessinetto (en piemontés: Psinaj) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 607 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 121 ab./km². El cunfìna coi cümü de Monastero di Lanzo, Ceres, Mezzenile, Lanzo Torinese, Traves, Germagnano.
Valle Mosso
Valle Mosso (en piemontés: La Val Mòss) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 3.961 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 495 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bioglio, Campiglia Cervo, Mosso, Pettinengo, Piedicavallo, Strona, Trivero, Vallanzengo, Valle San Nicolao, Veglio.
Fiumalbo
Fiumalbo (en modenés: Fiumêlb) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 39 km², per 'na densità de 35 ab./km². El cunfìna coi cümü de Abetone (PT), Coreglia Antelminelli (LU), Cutigliano (PT), Fanano, Pievepelago, Riolunato, Sestola.
Vallanzengo
Vallanzengo (en piemontés: Valansengh) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 250 abitàncc, 'na superfìce de 3 km² e 'na densità de 83 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bioglio, Callabiana, Camandona, Mosso, Piatto, Quaregna, Trivero, Valle Mosso, Valle San Nicolao.
Mezóld
Mezóld (Mezzoldo in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la Al Brembana a 45 km de la sità e a 835 méter söl lièl del mar.
Natalia Estrada
Natalia Estrada, (nasüda a Gijón el 3 de setémber 1972) l'è una cantant, balerina, e atùra Spagnöla.
Mezóld
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
Natalia Estrada
Biugrafia
Nasüda in Spagna in del 1972, la s'è diplumada al Cunservatòri Reàl de Madrid e l'è rivada in Italia in d'i ann '90 e l'ha cumenciàd a laurà in TV al Gioco delle coppie.
Mezóld
El cunfìna coi cümü de Albaredo per San Marco (SO), Vréra, Ólmo, Piasatür, Piassöl, Tartano (SO) e Aléf.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Mezóld l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Natalia Estrada
Biugrafia
El sücèss l'è rivàd in del 1996 cun el film Il Ciclone e in del 1999 l'ha fài el sò prim disc.
Bätterkinden
Bätterkinden a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.19 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Natalia Estrada
Biugrafia
Dòpu vari sücèss in TV, in del 2006 l'ha fundàd l'Italian Western Academy, un'asuciasiòn per fà püblicità ai cow-boy americàn.
Bätterkinden
El cumün de Bätterkinden al se tröva a una altitüden de 473 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aefligen, Fraubrunnen, Limpach, Schalunen, Utzenstorf, Wiler bei Utzenstorf, Zielebach, Aetingen (SO), Biberist (SO), Gerlafingen (SO), Küttigkofen (SO), Kyburg-Buchegg (SO), Lohn-Ammannsegg (SO) e Lüterkofen-Ichertswil (SO).
Storia
La prima menzion stòrega del paes l'è de l'ann 1261 col nom de Beturchingen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Argument de la diagunala de Cantor
L'argument de la diagunala de Cantor a l'è una demustraziun del matematich tudesch Georg Cantor de la minga cüntabilità del insema di nümer reaj.
Questa demustraziun a l'è la segunda scrivüda dal Cantor sura la minga cüntabilità de \mathbb{R}. La prima demustraziun la dröva minga el desvilüpament decimal d'un nümer real.
Dapress che questa tecnica a l'è stada inventada, l'è stada druvada in di nümerus demustraziun e 'l druvament de l'argument diagunal a l'è inscì diventaa un classich de la demustraziun in matematica.
Inscambi de demustrà che \mathbb{R} a l'è minga cüntabil se 'l cunsidera per cumudità el sübinsema [0,1] de \mathbb{R} se 'l custrüiss, per tüta part cüntabil D da [0,1], un element da [0,1] partegnent minga a D; el s'avrà inscì pruvaa che [0,1] el pò minga vess cüntabil. Cunsiderem dunca una part cüntabil de [0,1] nümerada cul jüt d'una sequenza. Cada termin de questa sequenza el gh'ha una scritüra decimala cunt un'infinità de cifer dapress la virgula (un'infinità de 0 per un nümer decimal), i.e. :
Custrüisem adess un nümer real x in [0,1] cunsiderand la cifra de sit n dapress la virgüla del nümer r_n, i.e cunsiderand i cifer sü la diagunala de la tavula. El sia s_{n} un nümer da 0 a 9 diferent da r_{n} e.
El nümer x a l'è ciarament in l'interval [0, 1] però el pò minga vess in la sequenza { r1, r2, r3, ... }, perchè a l'è igual a nissün di nümer de la sequenza : el pò minga vess igual a r1 perchè la prima cifra dapress el punt decimal de x a l'è diferent da la prima cifra dapress el punt decimal de r1; in l'istessa manera per r2, etc. dunca x a l'è minga element de la sequenza ri.
Cunclüsiun: l'interval [0, 1] a l'è mia infinii cüntabil e a fortiori \mathbb{R}.
El Cantor a l'ha druvaa una furma generalizada de l'argüment de la diagunala per demustrà el teurema de Cantor : per tütt cungjuunt S, el insema dai part de S, nutaa generalament P(S), a l'è « stregiament püssee grand » che S se istess, in d'alter termin el pò minga esist sürgeziun de S vers P(S). In efet, se l'esist una tala sürgeziun f de S sü P(S), se 'l pò cunsiderà el insema A di element x de S cume x partegnent a f(x). Cume che A el partegn a P(S), a l'esist, del fat de la sürgetività da f, un element a de S tal che f(a)=A. Se riva a una cuntradiziun anca in del cas induve a el partegn a A che in del cas cuntrari.
Rumenta
thumb|150px|Rumenta denter a un casunèt. Riéntran sòt a la definiziun de rumenta (anca ciamàda rüéra, rüt) tücc i robb che risülten de scàrt dii pù sé svariegà atività dell'omm.
La rumenta l'è classificada, a secunda de la sò origin, in rumenta urbana, rumenta specjaal, rumenta véert e, a secunda de la sò pericülosità, in rumenta periculüsa e rumenta non pericülosa.
Gioiosa Ionica
Gioiosa Ionica l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 7.050 abitàncc, 'na superfìce de 35 km² e 'na densità de 201 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grotteria, Marina di Gioiosa Ionica, Martone, Roccella Ionica.
Aguilcourt
Aguilcourt a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Gérard Prêvot, con mandaa 2008-2014.
Collbató
a l'è un comun de la provincia de Barcelona, cont una popolazzion de abitant.
.fo
.fo a l'è el domini de prim nivell nazzional di
Perrero
Perrero (en piemontés: Pré) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 773 abitàncc, 'na superfìce de 63 km² e 'na densità de 12 ab./km². El cunfìna coi cümü de Roure, Perosa Argentina, Massello, Pomaretto, Salza di Pinerolo, Prali, Pramollo, Angrogna, Villar Pellice.
Formigine
Formigine (endèla parlàda locàl Furmézen) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 30.655 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 46 km², per 'na densità de 666 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casalgrande (RE), Castelnuovo Rangone, Castelvetro di Modena, Fiorano Modenese, Maranello, Modena, Sassuolo.
Lössàna
Lössàna (Luzzana in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la Al Caalina a 20 km de la sità e a 310 méter söl lièl del mar.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Albì, Bórgh, Entràdech e Trescùr Balneàre.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Lössàna l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Dèl
Dèl (en Italià: Dello), l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla Bàsa Bresàna a 16 km a Sudòvest de la cità de Brèsa.
El teretóre 'l pórta amò i sègn de la centüriasiù romàna, spartisiù de la tèra en quadràcc de dàga 'n consègna ai soldàcc en pinsiù. Se pènsa che Dèl l'ìes en cèntro abitàt de urìgin romàna e pò dòpo 'na piéf cristiàna, che l'ìa sitüàda a séra del paés, endoche amò 'ncö 'n ciós l'è ciamàt ciós dei Mórcc de San Macàre". La piéf l'è lüminàda 'ndèn docümènt escuvìl del 1178, che 'l paàrla apò d'en castèl. En bànda a la piéf, el gh'ìa divèrse proprietà apò a 'l convènt bresà dei Sàncc Cosma e Damià, che 'l g'ha organizàt la bunìfica. En ricòrdo de le mòneghe biniditìne gh'è amò 'l nòm de la località Finìl de le Mòneghe''. A cumincià del 1300, el paés el g'ha ambiàt a svilüpàs a matìna del Castèl.
El nòm del paés facilmènt el vé de Ello (ciós de fùrma iregulàr, a triàngol o a trapésio). Endèl 1200 el se 'l tróa scriìt come Hello e 'ndèl 1400 Ellum.
Perosa Canavese
Perosa Canavese (en piemontés: Prosa) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 564 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 113 ab./km². El cunfìna coi cümü de Pavone Canavese, Romano Canavese, San Martino Canavese, Scarmagno.
Waldshut-Tiengen
Waldshut-Tiengen la se tróa de le bànde de la Forèsta Négra a 'na altèsa de 341 méter sura 'l leèl del mar.
Cruvén
Al cunfìna coi comün de Crëvgnan, La Catisma, Cästegiu, Uliva, Rubech e Tur Sela.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Cruvén l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Rumàn Capitel Cinch
Rumàn
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Cinch
1Dunca, perchè sèmm staa faa giüst de féd, gh'èmm pas cun Diu per mèzz del noster Signúr Gesü Crist, 2per mèzz del qual gh'èmm andit per féd a chèsta grazia in de la qual sèmm staa sald e me vantum de la speranza de la gloria de Diu. 3E no dumà chèst, ma anca me vantum de afliziún , perchè savèmm che l'afliziún la prudüss la perseveranza, 4e la perseveranza la prudüss el carater, e 'l carater el prudüss la speranza. 5E la speranza la da minga vergogna, perché 'l bén de Diu l'è staa spantegaa föra in di noster cör per mèzz del Spirit Sant che 'l m'è staa daa.
6Già che se 'l Crist, intanta che sèmm staa ancamò dèbuj, l'è mort al témp per i impi. 7Già che cun dificultaa quajdün el murarà per un giüst; già che forsi per una bona persona quajdün el vulza murì; 8ma Diu el me fa vedè 'l sò propi bén, che quand nümm serum ancamò pecadúr, Crist l'è staa mort per nümm. 9Dunca, tant püssee adèss, despö che sèmm staa faa giüst in del sò sangh, sarèmm salvaa per mèzz de lü de l'ira. 10Già che se quand serum nemìs, sèmm staa recunciliaa a Diu per mèzz de la mort de sò fiöö, tant püssee, despö che sèmm staa recunciliaa, sarèmm salvaa in de la sua vita; 11e no dumà chèst, ma anca me vantum de Diu per mèzz del noster Signúr Gesü, per mèzz del qual adèss èmm ricevüü la recunciliaziún.
12Per chèst, propi cuma per mèzz de vün vèss üman el pecaa l'è vegnüü denter al mund e la mort per mèzz del pecaa, anca inscì Diu l'è vegnüü travèrs a tücc i vèss üman, per via del qual tücc hann pecaa; 13già che fin a la lég, el pecaa el gh'era in del mund, ma 'l pecaa l'è minga cuntaa quand la gh'è minga lég, 14ma la mort l'ha regnaa de l'Adam fin al Musè anca sü quij che hann minga pecaa in de la sumejanza de la trasgressiún de l'Adam, che l'è un esempi de lü che l'era dree a vegnì.
18Dunca, cuma per mèzz de vöna trasgressiún tücc i vèss üman hinn suta cundana, inscì anca per mèzz de vün att de giüstizia tücc i vèss üman hinn suta giüstifegaziún de vida : 19già che propi cuma per mèzz de la desübediénza de vün vèss üman i tant vèss üman hinn faa devegnüü pecadúr, inscì anca per mèzz de l'übediénza de vün i tant sarànn faa devegnüü giüst. 20E la lég l'è vegnüü denter de scundüü, perchè la trasgressiún la bundass ; e due 'l pecaa l'ha bundaa, la grazia l'ha bundaa püssee, 21perchè propi cuma 'l pecaa l'ha regnaa in de la mort, inscì anca la grazia la regnass per mèzz de la giüstizia a vita etèrna per mèzz del Gesü Crist, el noster Signúr.
Gioia Tauro
Gioia Tauro l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 18.483 abitàncc, 'na superfìce de 38 km² e 'na densità de 486 ab./km². El cunfìna coi cümü de Palmi, Rizziconi, Rosarno, San Ferdinando, Seminara.
Distrett de Tepelenë
El Distrett de Tepelenë (Rrethi i Tepelenës in Albanes; Επαρχία Τεπελενίου/Eparchía Tepeleníou in Grech) l'è vun di 36 distrett de l'Albania, situaa in de la Prefettura de Argirocaster, in del sud del Paes.
Division amministrativa
In del distrett a gh'è dò municipalità e vòtt comun.
Stazion de Ceriale
La Stazion de Ceriale a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Aisonville-et-Bernoville
Aisonville-et-Bernoville a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ol sindegh (maire) a l'è Alain Violette, con mandaa 2008-2014.
Frassinoro
Frassinoro (en modenés Frasnôr) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 2.159 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 95 km², per 'na densità de 23 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castiglione di Garfagnana (LU), Montefiorino, Palagano, Pievepelago, Riolunato, Toano (RE), Villa Minozzo (RE).
Valdengo
Valdengo (en piemontés: Valdengh) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 2.524 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 361 ab./km². El cunfìna coi cümü de Candelo, Cerreto Castello, Piatto, Quaregna, Ronco Biellese, Ternengo, Vigliano Biellese.
Charente-Maritime
El dipartimènt de Charente-Maritime (nömer identificatìf: FR-17) l'è furmàt de 5 circondàre (en fransés: arrondissements), 51 cantù e 472 cümü. I circondàre i è: La Rochelle, Jonzac, Rochefort, Saintes, Saint-Jean-d’Angély. La prefetüra l'è: La Rochelle.
Cazzoeula (mangià)
La cazzoeula l’è on stuvaa de la tradizion lombarda faa cont verz e carna de porscell, tipegh de l’autugn e de l’inverna.
Storia
La cazzoeula, inscì coma l'è fada incoeu, la nass a l'inizzi del secol quell de XX, ma la soa origin l'è minga certa.
Ona primma ipotesi la voeur che l’origin de la parolla cazzoeula la poeud vess collegada al temp de la dominazion spagnoeula in del Dugaa de Milan.
Quand che la gh’è stada la primma carestia, i autoritaa doveven dà de mangià a sbiocch che vegniven in cittaa per cercà on quaicoss de mangià e la cazzoeula di magutt l’eva dovrada coma unità de mesura per dà razion inguai don mangià faa cont i tòcch poeur de la lavorazion del porscell e cont la verdura de la stason. El dovrament de la cazzoeula, per la distribuzion del mangià dii indree, l’era staa stabilii del governador spagnoeu cont do vosaa.
La gh'è poeu ona leggenda che la dis che la nass don soldaa spagnoeu che l'era in amor dona tosa milanesa, coeuga dona fameia nobbila, e che el gh’eva insegnaa la recetta don mangià che poeu la tosa l’eva preparaa con success a i sò padron.
La version de l'origin al temp de la dominazion spagnoeula l’è mettuda in discussion de l’esistenza in del secol quell de XII don abitant de Busti Grand ciamaa mangiacaxöla, de chi el dubbi che l’origin de sto mangià la saria ancamò pussee veggia.
El passà di agn l’ha minga faa desmentegà ona pitanza povera ma bona: viduu che la mazza del porscell l’eva de l’istess dì de Sant’Antoni Abaa (17 genar), protettor di besti, la cazzoeula l’era anca diventada on mangià de ricorenza.
Ona poesia
''La cazzoeula l'è on piatt de preparà
pussee cont el cervell che coi man
''se se voeur, in sul seri, fa provà
''el gust di milanes del noster Milan.
''Costaioeur e pescin, va ben se sa,
''coi codegh e coi verz, adree a la man,
''mettuu dent in cassiroeula a morisnà
''ch'el se intend de porscell el dis "tegn a ment
''ch'el sa quell che occorr de condiment
''la cazzoeula la gh'ha de vess ben ben tacchenta
''e minga sbrodolada e sbrodolenta.
de "El ghiotton lombard" de Antoni Strazza
Ona recetta tradizionala
Ciapà ona cassiroeula granda e fà palpà i scigoll e i carotul in de la songia. Giontà el pescin spaccaa in quatter e fa coeus per 45 minutt.
Mett dent i codegh taiaa a quadraa piscinitt e i costaioeur, coeus per alter 90 minutt e giontà poeu i verzitt e i foeui de verza senza la costa central.
Compagnà cont polenta de melgon.