cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ittireddu
Ittireddu l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 586 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bonorva, Mores, Nughedu San Nicolò, Ozieri.
Giacomo Agostini
El Giacomo Agostini (Brescia, Italia, 16 Giugn dal 1942) l'è stò un pilòta motociclistich italian, 7 vòlt campiun dal mund in da la Class 350 e 8 vòlt in Class 500.
Flér
Flér, (Italià: Flero) l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa.
El se tróa 'ndèla periferìa meridiunàl, a 7 km de la cità de Brèsa.
Storia
El repèrt piö antìc ritroàt endèl teretóre de Flér l'è datàt II sècol prìma de Crìsto. Piö nömerùs i è i rèscc de época romàna custitüìcc perlopiö de làpidi e monéde. El piö 'mportànte de chèsti ritroamèncc l'è 'n tèrmen füneràre dedicàt al pipì de Lucio Cornelio Glicone, mórt quan che l'ìa amò picinì. Chèsti rèscc i fa pensà a 'na prezènsa d'en insediamènt piötòst importànte. Endèl sècol XII el paés l'ìa furmàt de tré borghècc diferèncc: Onsàt (la via Umberto I del dé d'encö), Flér (che 'l corespondarès a la Piàsa Ècia del dé d'encö) e Contegnàga.
Palau-de-Cerdagne
Palau-de-Cerdagne l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saillagouse, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1151 méter a 'na altèsa màsima de 2203 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Palau-de-Cerdagne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Caudiel
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Briançon
Briançon l'è 'na citadìna franséza de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch dei cantù de Briançon-Nord e Briançon-Sud e del circondàre (arrondissement) de Briançon. La fa part del dipartimènt Hautes-Alpes.
La g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1167 méter a 'na altèsa màsima de 2540 méter s.l.m.
Granyena de Segarra
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 736
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 22 km.
Aras de Bayeux
thumb|En tòch del Aràs de Bayeux endoche l'è reprezentàt Odon, el vèscof de Bayeux, che 'l se önés ai soldacc del Duca [[Guglièlmo 'l Cunquistadùr|Guglielmo endela batàia de Hastings endel 1066]]
L ' Aràs de Bayeux, cunusìt apò come Aràs de la regìna Matìlde, e 'ndei sècoi pasàcc come «Telle du Conquest» (cioè «téla de la Cunquista») l'è 'n aràs del sècol XI, enserìt endel regìster Memória del mónt de l'UNESCO endel 2007.
Par che 'l sàpe stat cumisiunàt de Odon de Bayeux, el fredelàster de Guglièlmo 'l Cunquistadùr, e 'l descrìf i facc (a pàrter del 1064 enfìna al 1066 an de la cunquìsta normàna de l'Inghiltèra per mà de Guglièlmo 'l Cunquistadùr, düca de Normandia. I facc principài de chèsta cunquìsta i è reprezentàcc en detài, suradetöt la batàia de Hastings. Ma póch méno de la metà de le scéne le se referés a facc che gh'è sücidìt prìma de la stèsa envaziù.
La descrisiù la cönta i facc del pónt de vìsta de Guglièlmo 'l Cunquistadùr, e la ghe té la part al pónt de éser cunsideràda ale ólte 'n òpera de propagànda, ma l'è östès en ducümènt de gran emportànsa per la conoscènsa del sècol XI normàn e inglés. La dà 'nformasiù üniche sö la maniéra de istìs, söi castèi, sö le embarcasiù e sö le cundisiù de vìta de chèla época là.
L'è stat conservàt enfìna al sècol XVIII endei tezór de la catedràl de Bayeux, al dé d'encö l'è ispunìda al püblich endel cèntro Guglièlmo 'l Cunquistadùr, töt dedicàt a chest'öltem.
Caldes
Caldes (Ciaudes endla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.040 abitàncc, 'na süperfìce de 20 km², per 'na densità de 52 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brésem, Cis, Malè, Cles, Terzolas, Cavizzana.
Pozzolo Formigaro
Pozzolo Formigaro (en piemontés: Posseu) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 4.726 abitàncc, 'na superfìce de 35 km² e 'na densità de 135 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bosco Marengo, Cassano Spinola, Novi Ligure, Tortona, Villalvernia.
Acaia
L'Acaia (Αχαΐα/Achaía in Grech, sia antigh che mudernu; Achæa in Latin; Achaïe in Frances) l'è una prefetüra de la Grecia ucidentala. La cunfina a est cun la Curinzia, a süd cun l'Arcadia e a ovest cun l'Elid. A nord l'è bagnada dai aqui del Gulf de Curint. El sò caplögh l'è 'l port de Patrass. L'è dunca sitüada in de la penisula del Pelupunes.
Storia
La regiun l'è ciamada inscì perchè antigament se credeva che 'l popul di Achee el gh'avess chì la sua urigin. In epuca antiga, i pupulaziun achee hin staa trai primm de la Grecia a culunizà l'Italia, cun la fundaziun de la cità de Sibari. Al temp di Crusad, la s'è truvada in del Principaa de Acaia (1210-1432), vün di stat creaa dai Venezian in upusiziun a l'Imperi Bizantin.
I cumün
Aigeíra, Aígio, Akráta, Aroánia, Diakoptó, Dúmē, Erineós, Fárres, Kalabrúta, Laríssos, Leukásio, Messátida, Móbrē, Ōlenía, Paíōn, Paralía, Patrass, Río, Sumpoliteía, Tritaía, Brachnaíika.
Cumünità
Kaléntzi, Leóntio.
Nyírbéltek
a l'è un comun del Distret de Nyírbátor, cont una popolazzion de abitant.
Ferrovia Campiglia Marittima-Piombino
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Campiglia Marittima e longa 16 km.
Verta del 1892, l'è in Toscana e l'è de proprietà de.
Strengberg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Ranzo-Sant'Abbondi
La Stazion de Ranzo-Sant'Abbondi l'è 'na stazion ferroviaria regionala del Canton Tesin sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de. L'è stazion de la ligna S30.
1158
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Sammie Rhodes
thumb|Sammie Rhodes Sammie Rhodes (nassüüda a New Haven, Connecticut, U.S.A. ül 10 da Nuvembar dal 1983) l'è un'attris porno americana.
Etolia-Acarnania
L'Etolia-Acarnania (Αιτωλοακαρνανία/Aitōloakarnanía in Grech; Ætolia-Acarnania in Latin) a l'è una prefetüra de la Grecia ucidentala. L'è sitüada in de la Grecia cuntinentala e la cunfina a nord cun la Prefetüra de Arta (Epir) e cun la Prefetüra de Karditsa (Tessaja), a nord-est cun l'Euritania (Grecia centrala) e a est cun la Focid (semper in la Grecia centrala). A süd a gh'è el gulf de Curint, a ovest el Mar Ioni. L'area l'è culegada cul Pelupunes cunt el pont de Rion-Antirion. L'è anca la prefetüra püssee grossa de la Grecia. El caplögh l'è Missulungh, mala cità püssee granda l'è Agrínio.
Cumün
Agrínio, Aitōlikó, Aluzía, Amfilochía, Anaktório, Aggelókastro, Antírrio, Apodotía, Arákunthos, Astakós, Chálkeia, Futeíes, Ínachos, Kekropía, Makruneía, Medeón, Menídi, Missulungh, Lepant, Neapólē, Oiniádes, Panaitōlikó, Parakampúlia, Parabóla, Plátanos, Pullénē, Strátos, Thérmo, Thiesteís.
Iliad SA
miniatura|Iliad Iliad S.A. a l'è 'na società de telecomunicazion fondada in del 1991 per fornì di servizzi in sul Minitel, dal 1999 provider de telefonia e dal 2003 provider DSL.
Bubesheim
Bubesheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.76 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Bubesheim el se tróa a 'na altèsa de 466 méter sura 'l leèl del mar.
Ibn Khaldun
L'Ibn Khaldun (Tunis, 27 de masg 1332 - El Cair, 17 de marz 1404) a l'è stad un storegh e filosof arab, el pussee grand che 'l ghe sia stad in del Maghreb, considerad un sociolegh ante litteram e vun di pader de la sociologia e de la storiografia, oltra che vun di prim economista.
L'Isle
L'Isle a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.25 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Otovice (Karlovy Vary)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
Ottenbach (DE-BW)
El cümü de Ottenbach el se tróa a 'na altèsa de 399 méter sura 'l leèl del mar.
Spello
Spello l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 8.307 abitàncc, 'na superfìce de 61 km² e 'na densità de 136 ab./km². El cunfìna coi cümü de Assisi, Bevagna, Cannara, Foligno, Valtopina.
Spello l'è sitüàt ai pè del mut Subasio e l'è a presapóch 5 km de Foligno e 35 de Perugia.
Piazzali
Piazzali l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Orezza-Alesani, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 0.7 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 386 méter a 'na altèsa màsima de 602 méter s.l.m.
Arquà Petrarca
Arquà Petrarca (en vèneto: Arquà Petrarca) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 1.876 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 156 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baone, Galzignano Terme, Monselice.
Strada voivodal 737
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 36.6 km.
Giuseppe Prina
Giuseppe Prina (Noara, 1766 - Milan, 1814) l'è staa el minister di finanz del Regn d'Italia sòtta el Napoleon.
L'era odiaa perchè el representava la politiga fiscal di Frances, e la fin del period napoleònich l'è staa al center de la rebellion milanes contra i Frances. Nonostan de vesses sconduu l'è staa ciappaa, sbiottaa e trascinaa in gir per Milan primma de vess coppaa.
Motz
<
Motz l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Ruffieux, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.04 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 240 méter a 'na altèsa màsima de 1044 méter s.l.m.
Neasden (metropolitana de Londra)
Neasden  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Cervera del Maestre
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Concorde (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 1, 8 e 12 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Granyanella
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Aveizieux
Aveizieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Galmier, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 480 méter a 'na altèsa màsima de 696 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Aveizieux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Carbajales de Alba
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Ferrovia Albano-Nettuno
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Albano e longa 59 km.
Biberwier
Biberwier l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Reutte e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70803.
Beddington Lane (Tramlink)
a l'è 'na fermada del Tramlink, el servizzi tranviari del sud de Londra.
Saint-Maurice-de-Rémens
Saint-Maurice-de-Rémens l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Ambérieu-en-Bugey, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 212 méter a 'na altèsa màsima de 235 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Maurice-de-Rémens l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pécharic-et-le-Py
Pécharic-et-le-Py l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Belpech, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.77 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 260 méter a 'na altèsa màsima de 346 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Pécharic-et-le-Py l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Starnberg
Starnberg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) omònim del qual l'è 'l capolöch. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 61.77 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Starnberg la se tróa sö le spónde setentriunài del lach omònim (el Starnberger See) a 'na altèsa de 588 méter sura 'l leèl del mar.
Strada voivodal 738
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 25 km.
Bundesstraße 62
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Länder de Renània-Palatinàto, Nord Reno-Westfalia, Assia e Türingia.
Gerusalemm (metropolitana de Milan)
Gerusalemm (in italian "Gerusalemme") l'è ona stazion de la Linia M5 de la Metropolitana de Milan. La gh'ha i sortii in piazzal Gerusalemme.
Storia
El progett l'è staa approvaa in del 2006, e 'l lavor de la tratta in del 2010, anca se quij de la stazion domà in del 2011-2012. L'è staa verta el 26 de settember del 2015.
Struttura
La gh'ha duu binari, e gh'è i port de banchina. L'è arenta a l'ospedaa di fiolitt Buzzi.
Servizzi
Biliettaria automatega
Illorai
Illorai l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 1.121 abitàncc, 'na superfìce de 56 km² e 'na densità de 20 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bolotana (NU), Bonorva, Bottidda, Burgos, Esporlatu, Orani (NU), Orotelli (NU).
Pussö ad Gröpu
Pusöl de Gróp (en tortonés: Pussö ad Gröpu; en italià: Pozzol Groppo) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 397 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Sésma (PV), Gudiass (PV), Mumpron, Munt Marsèi, Vulped.
Nyírcsaholy
a l'è un comun del contea di Szabolcs-Szatmár-Bereg e Distret de Mátészalka, cont una popolazzion de abitant.
Bruxelles
Bruxelles (tudesch: Brüssel; ingles: Brussels; franzes: Bruxelles; ulandes: Brussel; lüssemburghes: Bréissel) l'è la capitàl del Belgio e l'è, 'nsèma a Strasbùrgh, öna di dò sédi de la Ue.
Quincié-en-Beaujolais
Quincié-en-Beaujolais l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Beaujeu, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
Arre (PD)
Arre (en vèneto: Arre) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 2.029 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 169 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agna, Bagnoli di Sopra, Candiana, Conselve, Terrassa Padovana.
Quincié-en-Beaujolais
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 236 méter a 'na altèsa màsima de 729 méter söl leèl del mar.
Stronsdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Ugeni de Beauharnais
L'Ugeni de Beauharnais (frances: Eugène de Beauharnais; italian: Eugenio di Beauharnais; Paris, 1781 - Monegh de Baviera, 1824) l'è staa on general e politigh frances.
Orao
L'Orao a l'è staa on home computer jugoslav doperaa in tra el 1985 e 'l 1991 soratutt in di scoeur de la Croazia e de la Voivodina.
Ugeni de Beauharnais
L'era fioeu del Lissander de Beauharnais e de la Giuseppina Tascher de la Pagerie (la prima miee del Napoleon). L'ha tolt part ai campagn d'Egitt e d'Italia che l'era anmò 'n bagai e in del 1805 l'è staa faa visrè del regn d'Italia del Napoleon, che l'eva dottaa, col segutà a 'ndàggh adree e a servìll in di sò guerr.
Quand el Napoleon l'ha 'bdicaa, el vundes de april del 1814, l'Ugeni de Beauharnais l'ha cercaa de svincolàss per divegnì re d'Italia, ma el sò tentativ l'è servii a nagott per la rivolta de Milan, indove l'è staa coppaa el sò minister di finanz (Giuseppe Prina) e per l'intervent di Austriegh, che hinn riessii a andàgh dent in Lombardia senza fadiga.
Stazion de Gerra (Gambarogn)
La Stazion de Gerra (Gambarogn) l'è 'na stazion ferroviaria regionala del Canton Tesin sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de. L'è stazion de la ligna S30.
Esfahan
Esfahan (alter trasliterazion: Esfahān, Isfahān, Ispahān; in persian: اصفهان/Esfahān) l'è ona città de l'Iran central. La gh'ha ona popolazion de 1.600.000 personn. La se troeuva a 1.590 meter sora el nivell del mar, in de la region di mont Zagros. L'è traversada del fiumm Zayandeh. A l'è vuna di città iraniann pussee important del pont de vista storegh e coltural, abitada giamò in di temp antigh. Anca del pont de vista economegh a l'è importanta, già che l'è on center de produzion de coton, forment e tabacch.
Strada voivodal 739
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 18.645 km.
Allie Haze
thumb|Allie Haze Allie Haze (Redlands, California, U.S.A., ul 10 Magg dal 1983) l'è un'attris porno americana.
Ostrov (Karlovy Vary)
El gh'ha el status de cità.
Ferrovia Cancello-Avellino
La  a l'è 'na ferrovia italiana a che la conliga Cancello e  longa 74 km.
Verta del 1846, l'è in Campania e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
Deisenhausen
Deisenhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.67 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Deisenhausen el se tróa a 'na altèsa de 507 méter sura 'l leèl del mar.
Fedivers
El fedivers a l'è un paradigma virtual fondad in su vari server autonom, ciamad "istanze", che comunichen in tra de lor inscì de permeter a 'n utent de 'n server de lensger e comunicà cont i utent di alter server. I protocoi pussee doperad per el fedivers, incoeu, a inn ActivityPub e OStatus.
Citerna
Citerna l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 3.131 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 130 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anghiari (AR), Città di Castello, Monterchi (AR), San Giustino, Sansepolcro (AR).
Calceranica al Lago
Calceranica al Lago (Calzeranega 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.145 abitàncc, 'na süperfìce de 3 km², per 'na densità de 382 ab./km². El cunfìna coi cümü de Pergine Valsugana, Bosentino, Caldonazzo, Vattaro, Centa San Nicolò.
1160
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Stössing
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Mont Pennin
I mont Pennin i inn ona cadena de montagne longa pu o manch 1'200 km che la traversa tuta la penisola italiana del volt al bass, e che forma 'na spece d'arch con la part a ovest. La ponta a nord a l'è quella del Coll de Cadibona e quella a sud a l'è l'Aspromonte, in facia al stregg de Messina, in Calabria. I Pennin i varien in larghezza de 'n minom de 30 fin a ’n massom de 250 km.
Considerad el filon de la Penisola italiana, vist che ne marchen el confin con la Pianura Padana e tochen tucc i region de la Penisola, inn de solet partid in Pennin de Sora (a soa voeulta partid in Pennin ligurin e lombard), Pennin de Mez (partid in Pennin Omber-Marchigian e Abruzzes) e Pennin de Sota (partid in Pennin sannita, campan, lucan e calabres. Un quajvun ghe sgionta anca i Pennin sicilian.
Giave
Giave l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 692 abitàncc, 'na superfìce de 46 km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bonorva, Cheremule, Cossoine, Thiesi, Torralba.
Mont Pennin
La scima la pussee volta di Pennin a l'è el Corn Grand, scima abruzzesa de 2'912 meter, che l'è donca anca la scima pussee volta de l'Italia propia.
Dollis Hill (metropolitana de Londra)
Dollis Hill  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Melbourne
miniatura|La cità de Melbourne Melbourne (IPA: ) a l'è la capitala del Stat federad del Victoria, in de l'Australia sud-orientala, e l'è la segonda cità pussee popolosa de l'Australia dopo Sydney. La cità spantegada, ciamada anca Granda Melbourne o Greater Melbourne, costituida de 31 municipalità, la ciapa denter circa cinch milion de persone. La municipalità ciamada City of Melbourne en representa el center storegh. In tra i olter, la cità a l'è gemelada anca con Milan.
Territori
Melbourne la se troeuva in del canton a sud-est de l'Australia. La se desvilupa a est longh el fium Yarra in fina a rivà al Dandenong Ranges, a sud-est de l'ingress de la zoca de Port Phillip longh el fium Maribyrnong.
Storia
La cità de Melbourne a l'è stada fondada in del 1835 de un om australian de nom John Batman. El territori però el vegn a l'inizzi bandonad perchè la calava l'aqua de podé bever. I fondador donca s'inn spostad in sul Yarra e inn rivad in del sit indova che incoeu la gh'è la city. El port de Williamstown de tute i manere el seguta a vesser drovad 'me prim pont de riv per i nav, l'è cognossud 'me Giem Pier e ancamò inceou el se poeul visità. In del 1837 la cità la vegn ciamada Melbourne in onor del prim minister britanegh del temp, el Lord William Lamb.
Strada voivodal 740
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 30.9 km.
Camarzana de Tera
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Anna Falchi
Anna Kristiina Palomäki, cugnusüda da tütt cume Anna Falchi, (nasüda a Tampere, Finlandia, el 22 d’aprìl 1972) l'è una presentadùra, e atùra italiana.
Biugrafia
Nasüda a Tampere, Finlandia, el 22 d’aprìl 1972 da pader italiàn e mama finlandesa, lè rivada in Italia quant la gh'eva 6 ann.
Radio
La sìra ind'i fìn de smana, e cun Ale & Franz: Buona la prima.
Golmés
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Piazzole
Piazzole l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Orezza-Alesani, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.86 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 277 méter a 'na altèsa màsima de 1185 méter s.l.m.
1015
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Le Monêtier-les-Bains
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 97.87 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1397 méter a 'na altèsa màsima de 3659  méter s.l.m.
Therapia Lane (Tramlink)
a l'è 'na fermada del Tramlink, el servizzi tranviari del sud de Londra.
Lavigny (VD)
El cumün de Lavigny al se tröva a una altitüden de 522 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aubonne, Etoy, Saint-Livres, Villars-sous-Yens, Yens.
Rometta
Rometta l'è ün cumün da la Pruvincia da Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 180 km a est da Palermo e 12 km a ovest da Messina. Al 31 da Dezember dal 2004, al gh'eiva üna popülazion da 6.458 e üna area da 32,5 km².
Al cumün da Rometta al cuntegn lan frazion da Rometta Marea, Gimello, Santa Domenica, Rapano, San Cono, Sotto Castello e S. Andrea.
Rometta al è arent a Messina, Monforte San Giorgio, Roccavaldina, Saponara e Spadafora.
Stazion de San Nazzaro
La Stazion de San Nazzaro l'è 'na stazion ferroviaria regionala del Canton Tesin sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de. L'è stazion de la ligna S30.
Nyírcsászári
a l'è un comun del Distret de Nyírbátor, cont una popolazzion de abitant.
Corciano
Corciano l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 15.179 abitàncc, 'na superfìce de 63 km² e 'na densità de 241 ab./km². El cunfìna coi cümü de Magione, Perugia.
L'è 'nserìt endèla lìsta dei Bórch piö bèi d'Italia.
Numer cardinal
In lenguistega, i numer intreg naturai zer, vun, duu, tri, e via insì, i se ciama dei ajetiv numerai cardinai.
In matematega, un numer cardinal a l'è una estension de qesta nozion per cuntar i insema, là compres i insema infinids.
Cas dei insema finids
Per un insema finid, ol so cardinal a l'è ol so numer d'elements (zer, pe'l insema vœi) :
Voilà d'oltr esempi, relativ a le fonzion e relazion.
Balbigny
Balbigny l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Néronde, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.98 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 314 méter a 'na altèsa màsima de 482 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Balbigny l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Numer cardinal
Cas dei insema finids
I sies E e F duu insema finids, E de cardinal p e F de cardinal n. Allora :
Cas dei insema infinids
Se dix qe duu insema infinids i g'ha i stess cardinai se la esist una bijezion de vun su l'oltr. Se dix anc'pó qe i è equipotents. Se mostra qe l'esist nissuna bijezion intra un insema E e l'insema de le soe part e donca qe esist diferente taie de insema infinids. Qists infinids diferents i è representads dei numer cardinai transfinids : ol cardinal d'un insema E a l'è allora definid come ol plu picin numer ordinal equipotent a E. De manera plu formala, se al definiss un cardinal come un ordinal qe l'è equipotent a nissun dei sœ elements.
Calavino
Calavino (Calavim endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.226 abitàncc, 'na süperfìce de 12 km², per 'na densità de 102 ab./km². El cunfìna coi cümü de San Lorenzo in Banale, Trènt, Vezzano, Padergnone, Lomaso, Lasino, Dro.
Numer cardinal
Cas dei insema infinids
Ind la teoria assiomatega dei insema de Zermelo-Fraenkel (ZF), l'esistenza d'un ordinal equipotent a un insema qualsavœl a l'è miga segurada. In qests cas, a l'è judexios se limitad ai insema per i quai un tal ordinal al esist. Per contra, se se jonta l'assioma de la cernida a ZF, qe la da la teoria ZFS, se pœ mostrar qe cada insema a l'è equipotent a un cardinal.
I cardinai infinids i è representads per mez de la letera ebraega alef \alef. Ol cardinal infinid plu picin a l'è \alef_0. A l'è ol cardinal de l'insema \mathbb N dei intreg naturai. Ol cardinal imediatament superior a l'è \alef_1, etc... D'una manera jenerala, un cardinal qualsevœl le se scriv indove \alpha a l'è un ordinal.
Se al esist una injezion d'un insema A ind un insema B, se scriv. Se l'esist una injezion de A in B però miga de bijezion, se scriv.
Brittney Skye
Brandie Rae Rothwell cugnusuda cum'é Brittney Skye (Los Angeles, California, U.S.A., ül 5 da Nuvember dal 1977) l'è un'attris porno americana.
Saint-Nizier-le-Bouchoux
Saint-Nizier-le-Bouchoux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Trivier-de-Courtes, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Republica de Bèrghem
Dopu che el dì de Nadàl del 1796 i franzes i hinn entraa en Bèrghem senza combatt, d'acordi cont el Podestaa Ottolini che l'aveva concordaa el ritir dj trupp veneziàn, el 12 de marz del 1797 la vegn proclamada la Republica Bergamasca. L'Ottolini, minaciaa de vess menaa via, el part per Brèssa, mentra la vegniva elegiuda la noeuva amministrazion del Comun formada de 24 personn, che la mett insèma anca una parvenza de esercit.
Dopo dù dì la Republica la vota l'annession a la republica Cispadana, e vegnen brusaa diversi bandér venezian. Se comincia a mett giò in de la citaa e in dj contraad l'arbol de la libertaa.
A la fin la Republica Bergamasca la entra a faa part de la Republica Cisalpina cont el trataa de Campoformio.
Saint-Nizier-le-Bouchoux
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Nizier-le-Bouchoux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Numer cardinal
Cas dei insema infinids
Esempi : indove se nota 2^{\alef_0} ol cadinal de l'insema dei fonzion de \alef_0 in \{0,1\}, equipotent a. Qest cardinal a l'è igual a qell de \mathbb R, notad de l’istessa manera \mathfrak c, dei cardinai del continov.
= Propietaa =
I cardinai inacessibei
In qest paragraf, se considera la possibilitaa de rivar a un ordinal o a un cardinal dait a partir de ordinai plu picinits. Se dix qe un ordinal \alpha a l'è cofinal cont un ordinal \beta inferior a \alpha se al esist una aplicazion streintament cressenta f de \beta in \alpha tal qe \alpha al sies ol limit de f a'l teorema qe vegn :
Per esempi, \alef_0 a l'è cofinal cont nissun ordinal plu picin, jà qe un ordinal inferior a \alef_0 a l'è un intreg e qe una aplicazion streintament cressenta definida su  a l'è limitada. Se dix qe \alef_0 a l'è regolar.
Se se nota ol plu picin ordinal cont \alpha qe l'è cofinal, se g'ha  e.
Se pœ classar allora i cardinai come quei qe vegn :
L'ipotesi del continov
A hem enonziad qe. Adess \alef_1 a l'è ol plu picin cardinal streintament superior a \alef_0. Se g'ha donca e l'ipotesi del contínov la pon la quistion de saver se. Se mostra qe qesta propietaa a l’è indecidibel in ZFS. Plu jeneralment, l'ipotesi jeneralizada del continov l'enonzia qe, per cada ordinal \alpha, se g'ha.
Se se met come assioma l'ipotesi jeneralizada del continov allora :
Notèm l'insema dei fonzion de  in. Allora :
Arzergrande
Arzergrande (en vèneto: Arzergrande) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 4.111 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 316 ab./km². El cunfìna coi cümü de Codevigo, Piove di Sacco, Pontelongo.
Fatt de Rovereta
I fatt de Rovereta (in italian Fatti di Rovereta) hinn staa on colp de stat e crisi costituzional sammarines.
Storia
Despoeu de la fin del fascism, el governo l'era in pee grazie ad ona coalizion in tra el Partii Comunista Sammarines e 'l Partii Socialista, scominciada in del 1945 e confermada anca in di consultazion del 1955.
In quej consultazion là, la coalizion l'ha ciapaa 35 segg su 60 al Consili Grand e General ma, in del febrar 1957, cinch dissident han portaa el Consili a s'cepàss.
El governo democristian italian l'era minga tropp content del governo comunista sammarines, e 'l tollerava a fadiga. In precedenza l'Italia, cont on att de forza, l'ha obbligaa la Republega del Titan a sarà su on casinò dervii in del paes.
Pennautier
Pennautier l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Carcassonne-Nord, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
Fatt de Rovereta
Storia
A metà de April i dissident han faa su on noeuv partii, el Partii Socialista Independent Sammarines, liaa cont i democristian. Vista la situazion, i Capitan Reggent, el Giordano Giacomini e 'l Primo Marani han provaa a convocà no el consej, ma eren obligaa a fàll per l'elezion di noeuv Reggent. L'elezion a l'è fissada per el 19 de setember.
Pennautier
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Strada voivodal 741
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 6.5 km.
Pennautier
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.78 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 94 méter a 'na altèsa màsima de 201 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Pennautier l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bad Endorf
El cümü de Bad Endorf el se tróa a 'na altèsa de 522 méter sura 'l leèl del mar.
Ferrovia Carmagnola-Bra
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Carmagnola e longa 20 km.
Rechberghausen
Rechberghausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Göppingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 6.40 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Fatt de Rovereta
Storia
El 18 l'independent Giannini el va foeura da la coalizion de governo e la nass ona maggioranza risicada de 31 person (23 del PCDS, 5 del PSIS, 2 del PSDS e 'l Giannini).
Palau-del-Vidre
Palau-del-Vidre l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Argelès-sur-Mer, del circondàre (arrondissement) de Céret e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
Valleraugue
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 78.35 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 294 méter a 'na altèsa màsima de 1565  méter söl leèl del mar.
Palau-del-Vidre
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.41 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 9 méter a 'na altèsa màsima de 46 méter söl leèl del mar.
Ferrovia Carmagnola-Bra
Verta del 1884, l'è in Piemont e l'è de proprietà de. La velocità massima a l'è de 135 km/h.
Palau-del-Vidre
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Palau-del-Vidre l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
1161
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Fatt de Rovereta
Storia
Dopo de 'sta situazion, la Reggenza la ricev 34 letter de dimission, quej de la precedent maggioranza. I eren mandaa dal Partii, vista la tradizion de fà marcà giò di letter de dimission in bianch, per siguràss el controll di consiliee.
Rechberghausen
El cümü de Rechberghausen el se tróa a 'na altèsa de 339 méter sura 'l leèl del mar.
Bundesstraße 63
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez al Nord Reno-Westfalia.
Fatt de Rovereta
Storia
La Reggenza l'ha dislenguaa el Consili e l'ha ordinaa a la Gendarmeria de San Marin de controllà el Palazz Publegh.
Quest event l'ha daa inizzi ad ona situazion istituzional bella engroppada: El mandaa di dò Reggent l'era prorogaa, e prima l'era suceduu domà in situazion assee important e cont el permess del Consili.
Sulz im Weinviertel
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Dialèt bergamàsch
Ol Bergamàsch l'è ü dialèt che l'è parlàt a Bèrghem e in de la sò pruìnsa. 'Nsèma a 'l bressà e a 'l cremàsch, a 'l fa part di dialècc orientài de 'l lumbàrd (oròbech). A l'è ü di piö cunussìcc fò de la regiù, 'nsèma col milanés.
Fatt de Rovereta
I fatt
Quand la noeuva maggioranza l'ha savuu del fatt, l'ha convocaa on Comitaa Esecutiv, faa su di Federico Bigi, Alvaro Casali, Pietro Giancecchi e Zaccaria Giovanni Savoretti, che, de la Piev del paes, l'ha deciaraa che la mancada elezion di Capitan l'era on colp de stat e revendicaven la guida del paes.
Dialèt bergamàsch
Ol Bergamàsch a 'l gh'a ü gran nömer de varietà. A l'è stat dovràt da l'Ermanno Olmi cóme lèngua de la sò pelìcola del 1978, L'albero degli zoccoli.
Fatt de Rovereta
I fatt
L'è vegnuu foeura on clima de tension e tucc i partii i eren dree a cercà appogg e contatt con i esponent italian.
Dialèt bergamàsch
Ol Bergamàsch a l'gh'a di orìgen antiche. Ü di prim esèmpe de Bergamàsch a 'l se tröa 'n del lìber del Dant Alighér, che 'n del sircà 'l volgàr italià pö bèl, a 'l gh'a scriìt issé di dialècc lumbàrcc:
"[...] Mediolanenses atque Pergameos eorumque finitimos eruncemus, in quorum etiam improperium quendam cecinisse recolimus: "Enter l'ora del vesper/ciò fu del mes d'occhiover"
Bot
Int la terminulugia de l'Infurmatega, la parola bot (cürt per robot) la se riferiss a un prugrama che 'l va denter int la red per via di istess canal druvaa da i personn, cume i paginn del internet, o una chat, o denter i videogiögh, e insì via). Quij prugrama chì i henn druvaa de suent per fà in utumategh di rob che i sarissen trop lujus o cumplicaa per i druvat in carn e oss.
Contea de Bressa
La contea de Bressa (latin: Brixiæ comes) l'è staita una unitaa aministrativa lombarda de l'Imper Carolinj e plu tarde del Regn d'Italia medieval ind el Sacro Roman Imper. L'è staita creada ind el 774 del Carl Magn a'l post del ducad lombard e l'è durada fina a'l prencepe del XI secol.
Fatt de Rovereta
I fatt
La sira del 30 de settember la noeuva maggioranza la occupa on stabil industrial minga doperaa a Rovereta (curazia de Serravalle), che l'era circondaa dal territori italian per 3 lat.
A la mizzanocc del 1 otober, quand che 'l finiss el mandaa di Reggent, a l'è proclamaa on governo provvisori. Squasi subit i Carabiniee italian circonden el stabiliment dai lat italian, e 'l governo italian l'ha subit recognosuu el governo provvisori.
Anca se gh'era ona granda tension, favorida anca di fallii tentativ de mediazion e di arm che rivaven dal Italia, el comandant de la gendarmeria Ettore Sozzi l'ha savuu tegnì el controll del orden publegh, despoeu de l'ordin de la Reggenza.
El 11 de otober la Reggenza l'ha faa finì la crisi grazia al sò recognossement del noeuv governo provvisori. El 14 el governo el lassa Rovetera per andà in del Palazz Publegh.
Moûtiers
Moûtiers l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Moûtiers, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
Dialèt bergamàsch
(Tàmen i milanés, i bergamàsch e i sò isì, a derisiù d'i quai a'm regórda che ergü 'l gh'à facc sö öna cansù: "Enter l'ora del vesper/ciò fu del mes d'occhiover")"
Moûtiers
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Batàlia de Quatre-Bras
Pò che la marcia de Napoleù in dei Cent dé a l'avéa purtada i frances dét a Bruxelles, che la sarèss istada öna imputanta vitòria politiga, ol Duca de Wellington a l'gh'ìa de reurganisà i sò òmegn.
Vòt mela òmegn de Sassonia e de Weimar a i tegnìa la posissiù de Quàter Bras, che l'era fundamentala per cülegà i ingles del Wellington coi prussià del Blücher contra i frances, e 'l Wellington gh'à cumandà de mandarghe töcc i renfòrse ch'a l'pödìa.
Se l'maresciàl frances Ney a l'se födess spustà prest, la matina del 16 de giögn del 1815, a l'sarèss probabilmente riàt a ciapà 'l sit. Ma l'Ney l'à spetàt fin ai dò, quand ol General Reille l'à tacàt con 20.000 òmegn. I Frances i ère dré ad avansà, ma i renfòrse aliàcc i ère zamò dré a rià, e a sira i Aliàcc gh'ìa 26.000 òmegn e 42 canù.
A sira i òmegn del Wellington i ére riàcc a 36.000 e i gh'à cumensàt a recuperà la tera perduda. La bataglia l'èra terminada sansa vincidùr, ma per Napoleù l'è stada öna sconfita tàtica pesanta.
Tritone (corp celest)
Tritone l'è 'l piö grant dei satèliti natürài del pianéta Netùno. L'è stat scuprìt ai 10 de utùer del 1846, del astrònomo inglés William Lassell. L'è l'ünica 'ntra le lüne piö grànde del Sistema Solar a ìga 'na rotasiù retrògrada, che öl dì che 'l gìra endèla diresiù contrària a la rotasiù del sò pianéta. El g'ha 'n diàmetro de 2700 km, che völ dì che l'è chèl dei sèt entra i satèliti del Sistema Solar per grandèsa.
Moûtiers
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 465 méter a 'na altèsa màsima de 1042 méter s.l.m.
Tritone (corp celest)
A rizù de la sò òrbita retrògrada e de la sò cumpuzisiù che se 'nsomèa a chèla de Plutone, se pènsa che Tritone el se sàpe mìa furmàt ensèma a Netuno ma che 'l sàpe uriginàre de la Fàsa de Kuiper e che 'l sàpe stat catüràt piö tàrde.
Tritone el g'ha 'na süperfìce furmàda perlopiö de 'na grösta de azòto conzelàt sùra 'n mantèl de gias de àiva e piö sóta 'n nùcleo dür de préda e metài.
L'è apò a giü dei póch satèliti del Sistema Solar del qual se sà che l'è geologicamente atìf. L'è per ch'èsta sò atività che la sò superfìce l'è piötòst zùina, e 'l demóstra 'na stória geològica cumplicàda a cumincià dei sò teré criovülcànich e tetònich intricàcc.
La sò òrbita entùren a Netuno l'è presapóch en sércol e 'l ghe mèt 5 dé e 21 ùre (terèstri) a fà 'n gir entréch entùren al sò pianéta. L'è 'n rotasiù sìncrona, che vö dì el ghe móstra sèmper la stèsa fàcia al sò pianéta. El sò as de rotasiù l'è perpendiculàr al sò pià de revulusiù, che l'è 'nclinàt de 156,865° (-23,135°) söl pià de Laplace del sistéma, e infìna a 129,6° (-50 4°) en relasiù al pià orbitàl de Netuno entùren al Sul — chèsto öltem valùr l'è 'l màsimo de 'n inclinasiù che la vària endel córs de la revulusiù de Netuno entùren al Sul. Per conseguènsa, sö Tritone, i sércoi polàr i è sitüàcc a 'na latitüden de ±39,6° e 'nvéce i tròpici— escürsiù màsime del pónt sotasolàr — i è a 'na latitüden de ±50,4°: le stagiù dóca i è bèle marcàde, con dei cambiamèncc climàtich radicài entra l'emisfér picàt al Sul e chèl che ciàpa mìa el Sul, amò a de piö per el fàt che ògna stagiù de Tritone la düra en média 41 agn.
Dialèt bergamàsch
Chèsta l'è però dóma öna testimoniansa stòrega, che la gh'à gnà ü falì de valùr leterare o linguìstegh. Ol Dant Alighér de fati in del sò De Vulgari 'l gh'a pensàt bé de dì pèste e córegn de töte i maderlèngue e pò di persune che i a dovràcc: per esèmpe, a stà a chèl che 'l dis ol Dant, ol romà l'è la lèngua piö ergognusa de töte e chèi de Róma i è di miserabei, 'nvéce i sardi i è gnà di òmegn, ma di sömie e ghe n'è 'nfina a' per i fiorentì, che a sènt ol Dant, i è issé tat rembambìcc in de la sò stüpidità de pensà che ol fiorentì 'l sées la lèngua piö bèla.
'n del De Vulgari ol Dant 'l völ portà 'nacc l'idèa che gh'è dóma öna lèngua buna: chèla del Cino da Pistòia, del Guido, del Lapo e del sò amìs, amìs che l'è pròpe lü, ol Dant.
Nové Hamry
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
Reeves Corner (Tramlink)
a l'è 'na fermada del Tramlink, el servizzi tranviari del sud de Londra.
Florinas
Florinas l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 1.573 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 44 ab./km². El cunfìna coi cümü de Banari, Cargeghe, Codrongianos, Ittiri, Ossi, Siligo.
Collazzone
Collazzone l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 2.937 abitàncc, 'na superfìce de 55 km² e 'na densità de 53 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bettona, Deruta, Fratta Todina, Gualdo Cattaneo, Marsciano, Todi.
Ponzano Monferrato
Ponzano Monferrato (en piemontés: Ponsan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 404 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelletto Merli, Cereseto, Mombello Monferrato, Moncalvo (AT), Serralunga di Crea.
Dialèt bergamàsch
Esèmpe de bergamàsch leterare
"[...] hec mulier id est la fomna et dicitur mulier, [...] hoc ignifer id est ol bernaz et dicitur ignifer [...]" "E fì senorzat da Peter e incalzat da Martì, [...] cola pena mal temprata no po fì bona letra."
Kena Mobile
miniatura|Kena Mobile Kena Mobile a l'è 'n operator telefonich virtual mobil italian, de proprietà de la Noverca, ossia de la Telecom Italia, e che la dopera la red GSM/UMTS de la TIM, vert dal 2017 e che 'l da servizzi domà in 3G.
Dialèt bergamàsch
Esèmpe de bergamàsch leterare
- E. Zerbini, Note storiche sul dialetto bergamasco ex B. Belotti, op. cit. in note
"A nomo sia de Crist ol dì present Di des comandament alegrament I qua de de pader onnipotent A morsis per salvar la zent. E chi i des comandament observarà in vita eterna cum Xristo andarà [...]"
- Ex B. Belotti, op.cit.
Nikki Benz
Alla Montchak cugnusuda cum'é Nikki Benz (nasüüda in Ucraina, Uniun Suvietica ül 11 da Dicembar dal 1981) l'è un'attriss porno ucraina naturalisada canadesa.
Dialèt bergamàsch
Esèmpe de bergamàsch leterare
"...Se bé cognosse, che sto nost parlà bergamasch no s'convè a lodà la zét, gnè da fà pians, perché chi lès o sèt al gà fà pio tost gni vòia d'grignà..."
- Giovanni Bressani, (1489-1560)
"I armi, i fomni, i soldacc, quand che in amôr
I andava d' Marz, af voi cuntà in sti vers, Che fü in dol tèp che con tancc furôr Al vign de za dol mar i Mor Pervers, Condücc dal re Gramant, so car signôr, Che voliva più Franza e l'univers E destrüz sech Re Carlo e i Paladì Per vendicà sò Pader Sarasì."
- Belotti. op. cit.
"Che per spiegass bé e spert, sciassegh e stagn a tate lengue ch'è montade in scagn, al Fiorentì, al Franses la nost lagh dà neuf per andà ai dès. [...] Mi per efett de ver amour, de stima, Lavori e pensi in prima A i mè compatriogg a i mè terèr; E dopo, se 'l men vansa, a i forestèr."
- ex Belotti, op. cit.
"Al vé vià quacc diàvoi chi gh'è mai Al segn de quel teribel orchesù. De pura 'l sa sgörlè i mür infernai. E serè fò Proserpina i balcù; I è röse e fiur, borasche e temporai, Tempeste e sömelèc, saete e tru, E a par de quel tremàs là zo de sot, L'è cöcagna balurda 'l teremòt."
Gramàtica
Cóme töte i lèngue, anche 'l bergamàsch al gh'à di sò régole che i ègn de la tradissiù verbàl. Pò si gh'è di diferènse pesséne tra i zòne, ol sistéma de la gramàtica, la fonética, ol vocabolare i è istèss.
La negassiù (facia co l'avèrbe mìa) la va dòpo ol vèrbo, compàgn de 'l milanés e de l'emilià.
Fonética
I vocài i è növ:
Ortograféa
Al dé de 'ncö in d'la proìncia l'è dovrada suertöt chèla del Dücàt de Piassa Püntìda (che l'organìsa ach di córs de dialètt ). In del passàt però a n'è stàcia dovrada piö d'öna da i dièrs aütùr.
El Paternoster in bergamàsch
Pàder nòst che te sé in cél
a'l sìes santificàt ol tò nòm,
a'l végne 'l tò régn,
la sìes facia la tò olontà
cóme in cél, issé 'n tèra.
Daga 'ncö ol nòst pà de töcc i dé
e pàghega i nòscc débecc
cóme nóter m' ghi paga ai nòscc debitùr
faga mìa borlà in tentassiù,
ma sàlvega del mal. Àmen.
Châtelet (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 1, 7, 11 e 14 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Gimenells i el Pla de la Font
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Willesden Green (metropolitana de Londra)
Willesden Green  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.