cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schlatt (TG)
El cumün de Schlatt al se tröva a una altitüden de 416 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Basadingen-Schlattingen, Büsingen am Hochrhein (DE-BW), Dachsen (ZH), Diessenhofen, Feuerthalen (ZH), Trüllikon (ZH), Truttikon (ZH).
Crosa
Crosa (en piemontés: Cròsa) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 336 abitàncc, 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de  ab./km². El cunfìna coi cümü de Casapinta, Cossato, Lessona e Strona.
Schmiedrued
El cumün de Schmiedrued a l'è tacaa ai cumün de Gontenschwil, Kirchleerau, Moosleerau, Oberkulm, Rickenbach (LU), Schlierbach (LU), Schlossrued, Triengen (LU).
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Schönholzerswilen
Schönholzerswilen a l'è un cumün svizzer del Canton Türgovia. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.9 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Trachselwald
Trachselwald a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.98 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Schönholzerswilen
El cumün de Schönholzerswilen al se tröva a una altitüden de 555 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Braunau, Bürglen, Bussnang, Kradolf-Schönenberg, Wuppenau.
Trachselwald
El cumün de Trachselwald al se tröva a una altitüden de 685 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Langnau im Emmental, Lauperswil, Lützelflüh, Rüderswil, Sumiswald.
Curino
Curino (en piemontés: Curin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 474 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 23 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brusnengo, Casapinta, Crevacuore, Masserano, Mezzana Mortigliengo, Pray, Roasio (VC), Soprana, Sostegno, Trivero, Villa del Bosco.
101
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Serét
Serét (Cerete in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa a 632 méter söl lièl del mar.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Bödech, Gandì, Ruèta, Songaàs e Sùer.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Serét l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Boeusc Lomnagh
Boeusc Lomnagh (nom ufizial in italian: Bodio Lomnago) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l gh'ha ona popolazion de, cont ona superfiss de 4,4 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva arent a Vares.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Boeusc Lomnagh l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Oscar Cantoni
Oscar Cantoni (Lenn, prìm de setémber 1950) l'è el Vèsc de Cum dal 4 de utùber 2016.
Biugrafia
Nasüd a Lenn el prìm de setémber 1950 l'é entràd in Seminàri a Cum in del 1970 e l'é stai urdinàd prèt el 28 de giügn del 1970.
Elètt vesc dla Diocesi de Crema el 25 de genàr 2005, l'é stai cunsacràd el 19 de màrs dal vesc Lisander Maggiolini. El 4 de utùber 2016 l'è stài numinàd vesc de Cum.
El 21 de avost 2022 l’è pruclamàd Cardinàl da papa Francesch.
Neumarkt-Sankt Veit
Neumarkt-Sankt Veit l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Mühldorf am Inn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 61.06 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Neumarkt-Sankt Veit la se tróa a 'na altèsa de 457 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Biasson-Lesmu Parch
La Stazion de Biasson-Lesmu Parch l'è 'na stazion ferroviaria del servizzi ferroviari suburban de Milan, sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de.
.hk
.hk a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Schneisingen
El cumün de Schneisingen a l'è tacaa ai cumün de Lengnau, Niederweningen (ZH), Siglistorf, Unterehrendingen, Wislikofen.
Provincia de Verona
La Provincia de Verona a l'è 'na provincia del Veneto.
La confina con e l'è fàda su de.
La gh'ha abitant e 'n area de  km². El president l'è el.
Salmsach
Salmsach a l'è un cumün svizzer del Canton Türgovia. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.6 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Salmsach al se tröva a una altitüden de 400 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Amriswil, Egnach, Friedrichshafen (DE-BY), Hefenhofen, Romanshorn.
Tabàr
El tabàr o fariö l'è un mantèl a röda da om d'urigin incerta, fai de pan gross e greu, de culùr scür, de solit negor o gris scür, cun apena un punt de stupa suta la basiöla che'l vegn tegnìd saràd spustànd un latu sura la spala, par fal sü dintùrn al corp.
Ghe n'è dü mudéi: quél classich, lungh fin a la cavigia e quél püssè mudèrn e püssè cürt, che'l se ciama tabarélu o fariöla, druàd par andà a cavàl o in bicicleta.
Cinzano
Cinzano (en piemontés: Cinsan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 331 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 55 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casalborgone, Rivalba, Sciolze, Berzano di San Pietro (AT), Moncucco Torinese (AT).
Rauenberg
Rauenberg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rhein-Neckar. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 11.12 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Rauenberg la se tróa a 'na altèsa de 132 méter sura 'l leèl del mar.
Ceann an Bhealaigh
El Ceann an Bhealaig (ingles: Conavalla) a l'è ona scima irlandesa. A l'è volt 734 meter sora el nivell del mar, e 'l se troeuva in de la cadena di Chill Mhantáin, in de l'ovest del paes.
Stazion de Guardia Piemontese Terme
La Stazion de Guardia Piemontese Terme a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Paella
El nòm el vé del nòm català de l'atrès che se dopèra per preparàla cioè 'na padèla (en català apùnto paella) bàsa, de fèr, sènsa mànech lónch ma con du manighì, giü per bànda.
La paella l'ìa 'n prensépe en maià sèmplice, fat coi quàter ingredièncc che se gh'ìa amanìcc, ensèma al ris : en tòch de càrne (conécc, pól, nedròt, sì), la erdüra (cornazèi, fazöi, pondór, arteciòch, fàe, ài frèsch, bròcoi), òio de ulìa, àiva, zaferà e sal.
Col pasà del tép, endele mà dei cóghi dei restoràncc, la resèta l'è deentàda sèmper piö sufisticàda, e s'è ambiàt a mitìga dét pò a i fröcc de mar compagn de i gàmber, l'aragòsta, ecc.
Crevacuore
Crevacuore (en piemontés: Crevacòr) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 1.876 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 235 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ailoche, Caprile, Curino, Guardabosone (VC), Pray, Scopello (VC), Serravalle Sesia (VC), Sostegno, Trivero.
Autostrada A9 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Barisciano
Barisciano l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 1.799 abitàncc, 'na superfìce de 78 km² e 'na densità de 23 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelvecchio Calvisio, Fossa, L'Aquila, Poggio Picenze, Prata d'Ansidonia, San Demetrio ne' Vestini, San Pio delle Camere, Santo Stefano di Sessanio.
Turtunes
In del Turtunes el ven parlaa un dialet de transiziun tra el Lumbard e l'Emilian, cume 'l süced in de la Pruvincia de Pavia. Uviament, i paes che se tröven in direziun de la Scrivia ciapen semper pü carateristigh piemuntes lissandrinn e via inscì.
Munt
A süd el teritori el cunfina cunt el Penin Ligür. I munt püssee impurtant de la zona a hin Munt Ciap (1699 meter), el Munt Ebru (1701 m), el Munt Giarö (1473 m) e 'l Munt Grupà (1433 m).
Fiüm
I fiüm püssee impurtant che passen per el Turtunes (ultra 'l Pò), a hin el Quariun, el Grüe, l'Ussona e la Scrivia.
Cumün
Fan part del Turtunes circa 40 cumün de la Pruvincia de Lissandria. Chì de sota hin miss cul nom ufizial, el nom lucal e quel in de la koiné piemuntesa.
102
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Ambra (raza)
300px|right|thumb|Ü tòch de ambra con dèt öna furmiga
Waldkraiburg
Waldkraiburg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Mühldorf am Inn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 21.53 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Waldkraiburg la se tróa a 'na altèsa de 436 méter sura 'l leèl del mar.
Ambra (raza)
L’ambra l’è trasparènta e la gh’à ü culùr che l’ và dal zalt, al rós, al marù e de spès la gh’à dét di insècc, di fòie e di óter laùr del gèner che i è restàcc dét ‘ntàt che la raza la culàa zó da la pianta e i è stacc isè conservàcc per di miliù de agn.
L’è dovrada per fà di oregì, di anèi e di óter zoèi, ma ach pipe, mànech de bastù, ecc e la se la tróa ‘n di paìs del Bàltech e 'n Germania, ma ach ‘n Romania, ‘n Sicilia, ‘n Birmania e ‘n de la Repüblega Düminicana.
Storia
L’Ambra l’è sèmper istacia cunsiderada presiùza fina da la preistoria e se n’è sèmper facc ü gran tràfech, tat che zamò i antìch gréci i l’ la dovràa e i l’la congnusìa isé bé de ila ciamada elktron (Ελήκτρων), dezà che a sfregala la se carga e la diènta elètrega.
Ol tràfech de ambra l’éra dientàt isé ‘mportànt de fà nas öna Via de l’Ambra che la traersàa fò i paìs del Bàltech e la Rusia e l’éra lónga piö de 400 chilòmeter.
L’ambra del Bàltech
L’ambra piö cognusida l’è l’Ambra del Bàltech che l’è la piö ciara e l’ sò nòm precìs l’è sucinite, dezà che la gh’à dét tat acido sucìnich.
I giacimèncc del Mar Bàltech i è i piö grancc al mónt e i è cognusìcc fin da la preistoria.
Osini
Osini l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, endèla Pruvìncia de l'Ogliastra. El g'ha presapóch 947 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 24 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cardedu, Gairo, Jerzu, Lanusei, Loceri, Tertenia, Ulassai, Ussassai.
Schöftland
El cumün de Schöftland a l'è tacaa ai cumün de Hirschthal, Holziken, Schlossrued, Staffelbach, Uerkheim, Unterkulm.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Coggiola
Coggiola (en piemontés: Cògiola) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 2.355 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 102 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ailoche, Caprile, Portula, Pray.
103
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Cintano
Cintano (en piemontés: Sintan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 244 abitàncc, 'na superfìce de 4 km² e 'na densità de 61 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castellamonte, Colleretto Castelnuovo, Castelnuovo Nigra.
Songaàs
Songaàss (Songavazzo in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa a 40 km de la sità e a 640 méter söl lièl del mar.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Bödech, Castiù (BG), Serét, Còsta Ulpì, Fì (BG), Lanùr, Rógn e Ruèta.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Songaàs l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Salenstein
Salenstein a l'è un cumün svizzer del Canton Türgovia. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.6 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Salenstein al se tröva a una altitüden de 400 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Berlingen, Ermatingen, Gaienhofen (DE-BW), Raperswilen, Reichenau (DE-BW).
A Salenstein l'è staa de cà el Napoleon III quanta che l'eva giüin, l'eva alogiaa al Castle Arenenberg.
Trub
El cumün de Trub al se tröva a una altitüden de 790 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Eggiwil, Escholzmatt (LU), Hergiswil bei Willisau (LU), Langnau im Emmental, Luthern (LU), Marbach (LU), Romoos (LU), Sumiswald, Trubschachen.
Saint-Nazaire-les-Eymes
Saint-Nazaire-les-Eymes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Ismier, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 221 méter a 'na altèsa màsima de 1738 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Nazaire-les-Eymes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cossato
Cossato (en piemontés: Cossà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 15.309 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 567 ab./km². El cunfìna coi cümü de Benna, Candelo, Cerreto Castello, Crosa, Lessona, Massazza, Mottalciata, Quaregna, Strona, Valle San Nicolao, Vigliano Biellese.
Trubschachen
Trubschachen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.6 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Strada voivodal 408
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 40 km.
Autostrada A10 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Anguis fragilis
L' Anguis fragilis (en bergamàsch: Signòrbola; en bresà: Sebórgola) l'è 'na spéce de rètil de la famìa dei Anguidae. A leèl popolàr l'è cunsideràt en bis, ma del pont de vìsta genétich l'è 'na lözèrta che gh'è sparìt le sànfe (àpoda). De le sànfe al estèrno rèsta pròpe negót, ma 'l schèletro 'l consèrva amò 'n quach tràse. I ezemplàr adùlti i rìa a 30 o 40 ghèi de longhèsa, la fèmina la pöl rià a ólte 'nfìna a mès méter. El còrp l'è quarciàt zó de schìde gròse e löstre. El culùr el pöl nà del gris löster enfìna al celèst.
104
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Schönau (Rhein-Neckar)
Schönau l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rhein-Neckar. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 22.49 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Schönau la se tróa a 'na altèsa de 180 méter sura 'l leèl del mar.
Brebbia
Brebbia (inscì anca in Italian) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 6,3 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva in sü i spond de sira del Lagh Maggior, e 'l confina coi comun de Besózz, Ispra, Malzess, Travedone Monaa e cunt quel piemontes de Belgiraa (provincia de Verbania).
Oltra al center comunal, Brebbia la gh'ha vari frazion: Bòzza de Lagh, Brebbia de Sora, Cassina Cucô, Cà Pian, Giggerima, Giardinett, La Gesoeula, Ronchee, Ronch, Usellera, Villagg Euròpa.
Stazion de Fuscaldo
La Stazion de Fuscaldo a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Brebbia
Brebbia l'è stada 'l center de voeuna di piev de l'arcidiòcesi de Milan.
Stazion de Fuscaldo
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Castellolí
a l'è un comun de la provincia de Barcelona, cont una popolazzion de abitant.
Brebbia
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Brebbia l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Scrivia
La Scrivia (inscì anca in Piemuntes e Italian; Scrèivia in Ligür; Olubria in Latin) a l'è un fiüm del nord Italia, che 'l traversa i regiun de la Ligüria, Piemunt e Lumbardia.
El percurs
El fiüm el nass da la cunflüenza di riaa Laccio e Pentemina, che vegnen del munt Prelà (Penin Ligür). Dopu avè traversaa i munt peninigh e vess rivada in de la Pianüra Padana, la Scrivia la scurr in de la Pruvincia de Lissandria, per pö finì in del Pò in de la Lumelina. Tra i sò aflüent a trövum anca l'Ussona e 'l Grüe, curs d'aqua rilevant del Turtunes.
Ciconio
Ciconio (en piemontés: Sicheugn) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 345 abitàncc, 'na superfìce de 3 km² e 'na densità de 115 ab./km². El cunfìna coi cümü de San Giorgio Canavese, Ozegna, Rivarolo Canavese, Lusigliè.
Istitut Liechtenstein in su l'autodeterminazion
L'Istitut Liechtenstein in su l'Autodeterminazion a l'è vun di istitut pussee important in del studi de l'autodeterminazion, de l'autogoverno e de la diplomazia. A l'è ligaa a la Woodrow Wilson School of Public and International Affairs de la Princeton University e l'è staa fondaa in del 2000 del Giovann Adamm II del Liechtenstein cont l'obietiv de favorì la pas e la stabilità in del mond cont i sò studi e i sò propost.
Almoines
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Cipiúr
El Cipiúr (ingles: Kippure) a l'è ona scima de l'Irlanda. A l'è volt 757 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in de l'est del Paes, e a sud de Dublin. Ai sò pè a ghe nass el fiumm An Life (ingl. Liffey), che 'l traversa la capital.
Cerrione
Cerrione (en piemontés: Cerion) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 2.803 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 104 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borriana, Magnano, Roppolo, Salussola, Sandigliano, Verrone, Zimone, Zubiena.
Schupfart
Schupfart (Schupfert in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Rheinfelden. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 7.05 km², e al se tröva a una altitüden de 457 meter sura al livel del mar.
Dialet burghesan
El dialet burghesan (nom nativ: u burghësan) l'è una variant del ligür parlada a Borgo Val di Taro (Burgu), in Pruvincia de Parma.
105
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Dialet burghesan
Carateristigh
El burghesan l'è staa a lungh in sü la ligna de cunfin tra el Dücaa de Parma e la Repübliga de Genuva, de la qual l'ha faa part fina al 1578. Per quest l'ha ciapaa carateristigh tipigh anca di dialet emilian. El Biondelli l'aveva miss dent al grüp lenguistigh emilian-rumagnö (per la precisiun, in del grüp parmesan), anca se 'l diseva che 'l gh'eva un frach de inflüenz ligür e tuscann. Insoma, l'è un dialet de transiziun, vün di tanti che se tröven lungh l'Apenin, anca se cun carateristigh netament ligür. "Il dialetto borgotarese è alquanto distinto dal Parmigiano, così nella pronuncia, come nell'accento e nelle flessioni, accostàndosi così ai dialetti toscani e genovesi. Esso manca presso che del tutto del suono emiliano ä che proferisce assai debolmente in poche voci; e in quella vece ha comuni coi dialetti lombardi i suoni ö e ü, come vedrassi in alcune voci della seguente versione della Paràbola [del Figliuol Prodigo], p.e.: fijö, lögo, scöde, vü, lü, tütto e sìmili. Sopra tutto distìnguesi dagli altri emiliani, terminando con vocale la maggior parte delle parole, che quelli tròncano sempre; vàlgano d'esempio i nomi: vdelo, fradelo, omo, pajése; i plurali: servitori, porchi, canti; i participj: morto, fatto, dito, penso; i verbi: disse, mèrito, vgnìsse, essendo. Fa uso degli articoli u e ar, il primo dei quali, come nel dialetto genovese, dal quale sembra derivato, fa più spesso ufficio di pronome personale. Così nelle frasi u disse, u saltè, u respondì, signìfica egli disse, egli saltò, egli rispose. Talvolta sostituisce j al suono molle gl italiano, e le ni all'italiano gn come: fijö, foja, voja, in luogo di figlio, foglia, voglia; maniava, campània, per mangiava, campagna. Nei nomi plurali femminili serva non solo l'articolo italiano le, ma ancora la terminazione e che con il Parmigiano, come accennammo, cangia in i. Dal che si vede, come il Borgotarese vada accostàndosi ai dialetti toscani e genovesi. Queste proprietà per altro, che sempre più vanno sviluppàndosi nelle valli superiori, vèngono meno di mano in mano che si discende nell'ima valle del Taro; giacchè nell'Agro parmigiano, come altrove, i dialetti vàriano, non che da valle a valle, da distretto a distretto e da villaggio a villaggio."
Buchbach (DE-BY)
Buchbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Mühldorf am Inn. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 28.85 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Buchbach la se tróa a 'na altèsa de 449 méter sura 'l leèl del mar.
Dialet burghesan
Carateristigh
- Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, pagg. 208-209
Al dì d'incö però sem che in verità i terminaziun maschil finissen minga cun la o ma cun la u, propi cumpagn del genuves.
La parabula del fiö trasun
Un omu u gh'ava dü fiö. E u pü zoven u diss a só par: "O pà, dèm la part che 'm pertoca!" e só par u fé le part. E da lì pochi dì 'l pü zoven u pijè sü la part soga, u andè lontan e là u la sconsümè tüta malament. E dop ch'u l'avì sconsümä tütu, int cólu lögu gh'è vgnii la calestria; e lü u scomenzè a patì de fam. E u s'è miss in cà d'un siör de cól paiese, ch'u ar mandè in campania a scöde i porchi. E u 'gh vgniva voja d'impìsse la pansa có le giande 'ch maniav i porchi; ma ne gh'in dava gnissün. Ma pó, essenduse missu a pinsä, u disse: "Quanti servitori in cà de mè par i manian dar pan quant i n'han voja, e mì chì möru de fam! Starò sü, e andrò da mè par, e ghe dirò: O par, ho fatu mâ contru ar Signor e contru vü; E mì 'n meritu pü d'esse ciamä per vostru fiö; tratème com'un vostru famiju." E alora u stè sü, e l'andè da só par. L'era anca lontan che só par u ar viste. E u s'è movii a compascion, e u gh'andè incontru, u ghe saltè ar col e u ar basè. E ar fiö u ghe disse: "O pà, mì ho fatu pecä contru ar Signor e contru vü; mì 'n meritu pü d'esse ciamä per vostru fiö" Ma só par u disse ai servitori: "Fè situ, portè chì ar vestii pü belu e metìglu adossu; metìghe l'anelu e le scarp. E pijè ar vdelu pü grassu, e mazzèlu e mangiómlu, e stóma alegri. Perchè 'stu mè fiö l'era mortu e l'è risüssitä; u s'era persu e u s'è trovä". E i scomenzeni a gòdesla a tavola. Ma 'r fiö pü veciu l'era in campania e quand u vens e u s'acostè a cà, u sentì i son e i canti. E u ciamè jön di servitori e u ghe disse: "Coss'i fan?" E cóstu u ghe disse: "L'è vgnii vostru fradelu, e vostru par l'ha fatu mazzä un vdelu grassu perchè u l'è rivä san e salvu". Gh'è vgnii la stizza e ar ne voreva andà in cà. Ma vgnii föra só par, u l'ha scomenzä a pregä ch'u vgnisse drentu. Ma lü u 'gh respondì a só par: "Mì l'è da tanti ani che ve servu, e ho sempre fatu tütu cólu che m'avii ditu, e ne m'avii mai datu gnanca un cravetu da god coi mé amighi. Ma 'dessu 'ch l'è vgnii mé fradelu, 'ch l'ha sconsümä tütu con le pütan-e, i avii mazzä per lü ar vdelu pü bon!" Ma lü u 'gh respondì: "Tì, o mé fiö, tì t'è staa semper con mì, e tütu cólu che gh'ho l'è ar tò; Bsognava ben che stassem alegri 'ncö, ché tò fradelu 'ch l'era mortu l'è risüssitä; u s'era persu e u s'è trovä". [http://books.google.it/books?id=oVoNAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pag. 241]
Una nuvela del Bucasc
Mì a digu donca: a lu tempu del primu re 'd Cipri, dopu che s'era conquistaa la Tera Santa da Godifrè 'd Bügliù, gh'è vgnii ch'on-a siora 'd garbu dla Guascogna l'andè al Santu Sepolcru in piligrinagiu e, tornaa indree, arivada in Cipri, la s'incontrè di balossi ch'i gh'ha fatu 'n brütu afrontu. E lee, vdendu che 'l sò lamentarse ne contava gnente, l'ha pinsaa de presentarse au re per dà querela. Ma ghe fü ditu da quarchedün che l'era fadiga persa, perchè ar re l'era tanto poltron e da gnente che non solament u 'n pinsava a fà sgiüstisia per itorti che se fava tra lori i sò süditi, ma el soportava con pasiensa, che l'era finu vergogna, tüte le brüte figüre che i fava a lü; e intantu se quarchedün gh'ava astiu el lu sfogava col farghe quarche balossada. Alora cola siora, avendu sintii 'ste cose, la perse speranza d'esse vendicada, ma per cavasse quarche sodisfazion, la se mise in testa de dà una scossa a col omu tantu poltron: l'è staa sü e quand a fü dnanz ar re, pianzendu a ghe disse: "O Signor, mì no son vgnii dnanz a vü perch'a j'abia speranza che vü fè le mie vendete; ma ve pregu, per darme quarche sodisfazion, che m'insegnè de 'ch manera vü fè a soportà tüt'i torti che mì a so ch'i ve fan. Che alora mì poderò imparà a soportà con pasiensa colu che mì ho risevüü e che, se mì podessi (u Signor u 'l sa lü), mì al donrè con gran güstu a vü, postu ch'avii sì bon-e spale". Ar re, che fin a colu momentu l'era staa un dormion, com'unu che 's dessiasse, a prenzipià a fà gastigà ben ben coli ch'i avea fata cola porcheria a la siora, e al dventà tantu seriu da tgnì 'dree coi piü gran rigori a tüti coli ch'i fava quarcosa in disonor dla sò coron-a. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n360/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 341]
Stazion de Paola
La Stazion de Paola a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Autostrada A11 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
106
Avenimeent
El Traian, imperador roman, la conquista definitivament la Dacia e la tacca a l'Imperi.
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Saint-Nicolas-de-Macherin
Saint-Nicolas-de-Macherin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Voiron, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Nicolas-de-Macherin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Schriesheim
Schriesheim l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rhein-Neckar. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 31.62 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Drosendorf-Zissersdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Schriesheim
Schriesheim la se tróa a 'na altèsa de 121 méter sura 'l leèl del mar.
Clocharnach
El Clocharnach (ingles: Cloghernagh) a l'è ona scima de l'Irlanda. A l'è volt 800 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in de l'est del Paes.
Stezà
Stezà (Stezzano in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa a 6 km de la sità e a 211 méter söl lièl del mar.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
Bilanc energetich a la superfice terrèster
El bilanc energetich in su la superfice terrèstra a l’è l’equilibri tra i fluss de calor in entrada e in sortida de la superfice terrèstra.
Apostuj Capitel Vintses
Apostuj
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Vintses
1E Agripa l'ha dii a Paul: «L'è permiss che te parlet de tì medemm». Alura Paul l'ha distendüü la man e 'l s'è staa defendüü: 2«Sü tücc i robb di quij sun cüsaa di Giüdee, rè Agripa, me cunsideri cuntént perchè me defendaruu incöö denanz a tì, 3spezialamént perchè te see espert de tücc i robb sia di custüm che di quistiún intra i Giüdee, dunca, te preghi de scultàmm cun paziénza.
Bilanc energetich a la superfice terrèster
R↓ a l’è on fluss in entrada;
Stezà
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Stezà l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Apostuj Capitel Vintses
Capitel Vintses
4Defàtt, tücc i Giüdee hann savüü la mia manéra de vita de la giuentü che l'è staa del prenzipi intra la mia naziún e a Gerüsalèmm, 5che m'hann savüü prima, del prenzipi, se vören dà testimunianza che huu vivüü cuma Farisee segund la sèta püssee severa de la nostra religiún. 6E adèss sun staa in pee, giüdegaa, per la speranza de la prumèssa fada de Diu a i noster pader, 7a la qual i noster dudes tribü, servend cun calúr dì e nocc, speren rià, per la qual speranza sun cüsaa di Giüdee, rè. 8Perchè l'è giüdegaa incredibil intra vialter che Diu el leva sü i mort?
Barrea
Barrea l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 766 abitàncc, 'na superfìce de 87 km² e 'na densità de 9 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alfedena, Civitella Alfedena, Picinisco (FR), Rivisondoli, Roccaraso, Scanno, Scontrone, Settefrati (FR), Villetta Barrea.
Bilanc energetich a la superfice terrèster
indoe:
Sti ùltimm trii flus chì pòden vèss in entrada oppùr in sortida. A gh’è anca di alter fluss che pòden, de sòlit, vèss trascuràa: G donca a l’è el fluss nètt in su la superfice, o ben el risultàa di contribuzión alter fluss.
Castellnou de Bages
a l'è un comun de la provincia de Barcelona, cont una popolazzion de abitant.
Romanshorn
Romanshorn a l'è un cumün svizzer del Canton Türgovia. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.7 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Romanshorn al se tröva a una altitüden de 406 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Friedrichshafen (DE-BY), Hefenhofen, Immenstaad am Bodensee (DE-BY), Salmsach, Uttwil.
miniatura|manzína|Harbor
Apostuj Capitel Vintses
Capitel Vintses
9Defàtt, mì huu pensaa a mì medemm che l'era necessari che mì fasessi tant robb upost al nomm de Gesü el Nazarén, 10che anca huu faa a Gerüsalèmm, e anca tant di sant mì huu saraa denter in di presún, avend ricevüü l'auturitaa di sacerdott scèff, e quand eren mazaa, davi 'l mè vud. 11E in d'ogni sinagoga, despess intanta che i castigavi, i ubligavi a biastemà, e perchè seri rabiús grandamént cuntra lur, i persegütavi fin a i citaa de föra.
Schwaderloch
Schwaderloch a l'è un cumün svizzer del distret de Laufenburg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 2.77 km², e al se tröva a una altitüden de 321 meter sura al livel del mar.
El cumün de Schwaderloch a l'è tacaa ai cumün de Albbruck (DE-BW), Dogern (DE-BW), Etzgen, Leibstadt, Mettau, Wil.
Apostuj Capitel Vintses
Capitel Vintses
12Intra i quij, intanta che seri 'dree a nà a Damasch cun l'auturitaa e la cumisiún di sacerdott scèff, 13a mezzdì sü la via huu vedüü, rè, una lüs del cél püssee splendenta del suu l'ha splendüü inturna a mì e quij che andaven cun mì. 14E quand nümm tücc avevum burlaa giò sü la tèra, huu sentii una vús che la m'ha dii in de lengua ebraiga : Saúl, Saúl, perchè te me persegütet? El t'è dür stulcià cuntra i ghiár». 15E mì huu dii: Chi te see, Signúr? E 'l Signúr l'ha dii: Mì sun Gesü, che te persegütet. 16Ma levet tì sü e sta in di tò pee; già che per chèst t'huu cumparii, per numinàtt minister e testimon sia di robb in di quij te m'hee vedüü che di robb per i quij te cumparuu, 17liberandut de la gént e di naziún a i quij mì te mandaruu, 18per dervì i lur ögg, perchè giren del scür a la lüs, e de l'auturitaa de Satana a Diu, perchè lur riceven el perdún di pecaa e un'ereditaa intra quij che hinn faa sant per la féd che l'è in de mì.
19Per chèsta resún, rè Agripa, sun minga devegnüü desübediént a la visiún del cél, 20ma a quij prima a Damasch, e a Gerüsalèmm, e tüta la regiún de la Giüdea e a i naziún huu pruclamaa de revedè e de girà a Diu, fasend laur dègn de revedimént. 21Per via de chèstcoss, i Giüdee m'hann brancaa in del témpi e hann tentaa de mazàmm. 22Dunca, perchè huu utegnüü el jütt de Diu fin a chèst dì, stuu in pee, dand testimunianza sia al piscinin che al grand, disend nagott se no di robb che anca i prufètt e Musè hann dii che staven per süced, 23che 'l Crist el sarìa destinaa a patì, che 'l primm de la resüreziún di mort el starìa per pruclamà la lüs sia a la gént che a i naziún».
Cerreto Castello
Cerreto Castello (en piemontés: Ciarèj) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 667 abitàncc, 'na superfìce de 2 km² e 'na densità de 334 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cossato, Quaregna, Valdengo, Vigliano Biellese.
Apostuj Capitel Vintses
Capitel Vintses
24E quand el se defendeva cun chèstcoss, Fest l'ha dii cunt una granda vús: «Te trasparlet, Paul; i tant leter te giren a la matada». 25Ma Paul: «trasparli no», l'ha dii, «ecelentissim Fest, ma parli francamént paroll de la veritaa e de la sanitaa de mént. 26Defàtt, el rè, al qual parli liberamént, el sa sü chèstcoss, già che sun persuas che nagott de chèstcoss l'è scundüü de lü; già che chèst l'è staa minga faa in d'un cantún. 27Te credet, rè Agripa, a i prufètt? Suu che te credet». 28Ma Agripa a Paul: «Te me persuadet squas a devegnì Cristian!». 29E Paul: «Mì vurarìa pregà a Diu che sia in de pocch che in de grand no dumà tì ma anca tücc quij me senten incöö devegnuv tal qual sun mì, al föra de chèst ligamm».
30E 'l rè 'l s'è levaa sü, e cun lü 'l capp, Berenice e quij che s'eren setaa giò cun lur, 31E despö che aveven ritiraa, se parlaven el vün cunt i alter, disend che: «Chèst omm el fa nagott dègn de la mort o ligamm». 32E Agripa l'ha dii a Fest: «Chèst omm el pudeva vèss liberaa, se 'l se füss minga apelaa a Cesar!».
Mós (BG)
Mós l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem che l' gh'à. L' se tróa a 5 km a sira de la sità e a 252 méter de altèsa söl lièl del mar.
Strada voivodal 409
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 44 km.
Mós (BG)
L'è tacàt ai cümü de Albrèmb, Bèrghem, Cüren e Put San Piéro.
Bronz
thumb|300px|Sumejanza che la mustra una funderia per la prodüzion del bronz.
Provincia de Vicenza
La confina con e l'è fàda su de.
Bronz
El bróns l'è una léga metàlica costitüìda de ram e de 'n óter metal, che 'l pöl véser l'alumìnio, el nìchel, el berilio o 'l stagn. Endèl parlà de tocc i dé però la paròla "bróns" la se referés a la léga de ram e stagn.
Provincia de Vicenza
La gh'ha abitant e 'n area de  km². El president l'è el.
Bronz
L'è 'n materiàl metàlich che g'ha ìt 'na grant emportànsa endèla stória de l'evulusiù tecnològica de l'òm, zamò ai albùr de la sò stória: artefàcc de ram e bróns i è stacc troàcc en siti archeològich de cità sumére del 3000 prìma del Signùr e piö o méno contemporànee del Egìto.
L'üzo del bróns, el s'ìa difundìt isé tat endèla stória che 'l g'ha dat el nòm a töt en stàde de l'evulüsiù de la civiltà de l'òm: l'età del bróns.
Barbé
thumb|right|200px|"El Barbé" del [[Nikolaus Gysis.]] El Barbé l'è el mesté de quel che'è taia i cavei, rasa la barba e met a post barbis e sintiglion.
El barbé el laura ind una butega (de solit ciamada salon) ma, al bisogn o su dumanda dal client, el pöd anca andà a cà. Un barbé el diventa perüché par l'om, quand l'artigian l'è anca specialisad ind una petenadüra püssè elaburada e a la moda. Quele ch'i taiun i cavei d'i don i en püssè de suent ciamad parüchére.
Storia
Quel del barbé l'è un mesté ben antich. In Egit i henn staa retruvaa di rasù intra i relit de l'età del bronz (circa 3500 p.del S.). In temp indree, e fin al principi del XX secul i barbé i fevun anca di laurà de chirürgia. Per esempi, i rancavun i dent guast, e i fevun salass per la töta del sangh.
Abdelmajid Lakhal
Abdelmajid Lakhal, ànca scrit cume  Abdel Majid Lakhal, (Biserta, 29 de nuémber 1939 - Tunis, 27 de setèmber 2014) l'è stài un atur e un regista tünisìn.
Biugrafìa
Nasìd a Biseta el 29 de nuémber 1939, el passa quasi tüta la giuentü a Hammam-Lif. L'ha cumnicàa a recità in d'el 1948 quàn l'era amò un fiulìn in Khatimatou Ennafaf (La fin d'un morfinomane).
A sédes ann el dìs "...la pasiòn per el Teàter la m'ha ciapà definitvament..." La sò prima regia de profesiunista a l'è d'el 1971. In d'el 1974 el dirigg el Mercànt de Venèzia de Güglièlm Shakepseare.
In Italia l'è famus suratüt per i sò part indì film religiùs: in d'el Gesü de Frànco Zeffirelli, 1976, l’è stai el Zelota; el Fariseo ind’el Messia de Rubért Rossellini, in d'el 1975; el prìm guardiàn de Sedéq in d' Un fiulìn de nùm Gesü de Francésc Rosi in d'el 1990.
In del 2000 l’à fai i Barüf a Chioggia de Càrlu Goldoni, e in d’ell 2001 el Gabiàn de Antóni Tchechov. Ièn stà recità prima al Festival Internasiunal de Cartàgin e dòpu al Teàter Münicipal de Tünis.
L'è mòrt el 27 de setèmber 2014 el l'hann purtàd sü el stèss dì.
Cavaglià
Cavaglià (en piemontés: Cavajà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 3.665 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 147 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alice Castello (VC), Carisio (VC), Dorzano, Roppolo, Salussola, Santhià (VC).
Bugarach
Bugarach l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Couiza, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.62 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 340 méter a 'na altèsa màsima de 1231 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bugarach l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Broye-Vully (distret)
El Distret de Broye-Vully  l'è giü dei dés distrècc del Canton Vaud, en Svìsera. Endèl mes de, la popolasiù totàl del distrèt l'ìa de. El capolöch del distrèt l'è la citadìna de Payerne.
Südiviziù aministratìva
El distrèt de Broye-Vully l'è furmàt dei 37 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:
Cnoc na dTobar
El Cnoc na dTobar (ingles: Knocknadobar; in lombard el voeur dì "bricch di pozz") a l'è ona scima irlandesa. A l'è volt 690 meter sora el nivell del mar, e 'l se troeuva in del sud-ovest del Paes.
107
Necrulogi
-- |Un an indrée / |Un an dapress
Aiguebelette-le-Lac
Aiguebelette-le-Lac l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Le Pont-de-Beauvoisin, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
Fontan (FR-06)
Fontan l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Breil-sur-Roya, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 49.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 405 méter a 'na altèsa màsima de 2447 méter s.l.m.
Roggwil (TG)
Roggwil a l'è un cumün svizzer del Canton Türgovia. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 11.9 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Aiguebelette-le-Lac
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.91 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 372 méter a 'na altèsa màsima de 1360 méter s.l.m.
Roggwil (TG)
El cumün de Roggwil al se tröva a una altitüden de 440 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Arbon, Berg (SG), Egnach, Häggenschwil (SG), Wittenbach (SG).
Autostrada A12 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Chivasso
Chivasso (en piemontés: Civass) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 23.283 abitàncc, 'na superfìce de 51 km² e 'na densità de 457 ab./km². El cunfìna coi cümü de Mazzè, Caluso, San Benigno Canavese, Montanaro, Rondissone, Verolengo, Volpiano, Brandizzo, San Sebastiano da Po, Castagneto Po, San Raffaele Cimena.
Bisegna
Bisegna l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 348 abitàncc, 'na superfìce de 46 km² e 'na densità de 8 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gioia dei Marsi, Ortona dei Marsi, Pescasseroli, Scanno, Villalago.
Saint-Nizier-du-Moucherotte
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 863 méter a 'na altèsa màsima de 1897 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Nizier-du-Moucherotte l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Castelletto Cervo
Castelletto Cervo (en piemontés: Castlët) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 855 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 61 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buronzo (VC), Gifflenga, Lessona, Masserano, Mottalciata.
Droß
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Khartum
Khartoum (الخرطوم/al-Kharṭūm in arab) a l'è la capital del Sudan.
A l'è, dopu de Omdurman, la segunda cità del Sudan per pupulaziun (püssee d'un miliun d'abitant).
Geugrafia
Khartoum a l'è in sü la cunflüenza del Nil Bianch, che'l riva de l'Etiopia, cunt el Nil Blö, ch'el riva inscambi de l'Uganda.
Cità gemelaa
Khartoum a l'è gemelaa cun:
Vittadon
Vittadon (parnonzia local: [vita'doŋ]; in Italian: Vittadone) l'è ona frazion del comun lodesan de Casal. El paes el se troeuva a nord del centro comunal, in sù la strada che la mena a Turan. L'è staa on comun indipendent (compagn de l'altra frazion importanta de Casal, cioè Zorlesch) fina a l'ann 1929. El gh'aveva dò frazion, ciamaa Bongod e Muzzan.
Stazion de San Lucido Marina
La Stazion de San Lucido Marina a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Utzenstorf
Utzenstorf a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 17.0 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Utzenstorf al se tröva a una altitüden de 476 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aefligen, Bätterkinden, Ersigen, Kirchberg, Koppigen, Niederösch, Obergerlafingen (SO), Oberösch, Rüdtligen-Alchenflüh, Wiler bei Utzenstorf, Zielebach.
Stròsa
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de San Bartolomé, Almèn, Capisù, Róncola e Übiàl Clanèss.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Stròsa l'è mostràt in de la tabela ché sóta
108
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Castellgalí
a l'è un comun de la provincia de Barcelona, cont una popolazzion de abitant.
Cnoc na Péiste
El Cnoc na Péiste (ingles: Knocknapeasta) a l'è ona scima irlandesa. Cont i sò 988 meter sora el nivell del mar, a l'è la quarta montagna pussee volta de tutt el paes. Compagn di olter scimm irlandes pussee volt el se troeuva in del canton sud-ocidental del paes.
Bindell magnetich
El bindell magnetich a l'è un mez de memorizzazzion fondad in su 'na striscia de material plastegh quatada cont un material magnetich che 'l pò vesser lengiud e despess mudad cont un magnet inscì de havégh un fluss de dacc, digital o analogich.
Al dì d'incoeu a l'è doperad soratut per i backup di sistema pussee grand, desgià che l'è bon de salvà di dacc con bona afidabilità e cont un spend de danè per byte assee bass, menter in passad a l'era doperada pussee, soratut in l'audiocassetta, doperada per scoltà e registrà la musega, e in la videocassetta, doperada per registrà i segnai analogich de la television.
Francesco Bagnaia
Francesco Bagnaia (Turin, Italia, 14 Genar 1997) l'è un pilòta motociclistich italian, campiun del mund de la Moto2 in del 2018.
Vísky (Plzeň)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Plzeň e del distret de Rokycany.
Wiler bei Utzenstorf
Wiler bei Utzenstorf a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.8 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Wiler bei Utzenstorf al se tröva a una altitüden de 462 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bätterkinden, Utzenstorf, Zielebach. miniatura|250px|manzína|Wiler bei Utzenstorf
Almussafes
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Omdurman
Omdurman (درمان in arab) a l'è la capital ecunomiga del Sudan, ma la capital pulitiga a l'è Khartoum. A l'è anca la prima cità del Sudan per pupulaziun, cun pressapoch 3 miliun d'abitant.
Geugrafia
Omdurman a l'è in sü la spunda ucidentala del Nil, propi denanz a Khartoum.
656
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Stazion de Comm San Giovann
La Stazion de Comm San Giovann l'è 'na stazion ferroviaria italiana de la Lombardia, doperada anca del servizzi ferroviari suburban de Milan e di treni regionai, sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de.
Rickenbach (TG)
Rickenbach a l'è un cumün svizzer del Canton Türgovia. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.6 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Stazion de Comm San Giovann
Moviment
La stazion a l'è servida di treni Trenord del servizzi ferroviari suburban de Milan, di treni TiLo de la red celer del Canton Tesin e di treni internazionai.
Seengen
El cumün de Seengen a l'è tacaa ai cumün de Birrwil, Boniswil, Dintikon, Egliswil, Hallwil, Hilfikon, Meisterschwanden, Sarmenstorf, Seon, Villmergen.
Rickenbach (TG)
El cumün de Rickenbach al se tröva a una altitüden de 550 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Jonschwil (SG), Kirchberg (SG), Wil (SG), Wilen.
Stazion de Amantea
La Stazion de Amantea a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Stazion de Comm San Giovann
Servizzi
Bar Biliettaria automatega Biliettaria a sportell Toalett Sala d'attesa Post de polizia ferroviaria Post di informazion
Aiguebelle
Aiguebelle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Aiguebelle, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
Stazion de Amantea
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Aiguebelle
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.85 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 310 méter a 'na altèsa màsima de 1008 méter s.l.m.
Autostrada A13 (Franza)
La  a l'è 'n autostrada de la Franza.
Schwetzingen
Schwetzingen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rhein-Neckar. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 21.63 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Schwetzingen la se tróa a 'na altèsa de 101 méter sura 'l leèl del mar.
Corcóg
El Corcóg (ingles: Corcogemore) a l'è ona scima irlandesa. A l'è volt 609 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in de l'ovest del Paes.
111
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
659
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Casapinta
Casapinta (en piemontés: Casapinta) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Bièla. El g'ha presapóch 448 abitàncc, 'na superfìce de 2 km² e 'na densità de 224 ab./km². El cunfìna coi cümü de Crosa, Curino, Lessona, Masserano, Mezzana Mortigliengo, Strona.
Stazion de Cava-Carbonara
La Stazion de Cava-Carbonara a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Cagnano Amiterno
Cagnano Amiterno l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 1.509 abitàncc, 'na superfìce de 60 km² e 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Antrodoco (RI), Barete, Borbona (RI), L'Aquila, Montereale.