cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Convezion
Corrent convettiv in meteorologia
I corrent convettiv (o tèrmich) se originen quand che ona massa d’aria poussée calda de quèlla che la gh’è intorna la tend a ‘nda su perché l’è pussèe leggera grazie a la fòrza de galleggiment. La bolla d’aria calda la va su e la se slarga foeur per via de la sbassada de la pression e la se refrèggia in manera adiabatega (o ben senza scabi de calor), quand che la riva a saturazion la condensa e la ricev ancasì el calo sconduu de condensa. Donca l’aria ùmeda a l’è pussée instabil. In di temporaj hinn important i corrent convettiv che van su e giu ( vuna che la va su e l’altra che la va giò).
Oltra che in del caso di temporaj gh'è di alter casi de mòti convettivi in meteorologia de già che el riscaldament de l'aria a contàtt cont el soeul ne pròvoca la sbassada de la soa densità. L'aria men densa la tend a 'ndà su travèrs di mòti ascendent, de conseguenza a se crea divergenza orizzontal al soeul e convergenza orizzontal in alta troposfera. I mòti ascedent hinn responsabil de la formazion di Ciclon tèrmich. Inscambi el raffreddament de l'aria arenta al soeul pròvoca la sbassada de la soa densità. I strat de bass tenden a vegnì compàtt inscì de favorì la discesa de quèj de sora (mòti verticaj discendent) e quèsta chì l'è la situazion tipica di Ciclon tèrmich. L'insèma di mòti ascedent e discendent el fa su i mòti convettiv perchè l'aria la va su pussée su indoe el fa pussée cald e va giò indoe el fa pussée frègg. L'altèzza raggiunta di mòti convettiv l'è ciamada altèzza de messedada e l'è correlada con la stabilità atmosferega.
Sasser (worm)
'Me che Sasser el taca i cumpiüter
Quand che l'è dent, el se copia in de la cartela Windows cunt el num "avserve.exe" o "avserve2.exe" e despö 'l se mett in del Register del Sistema.
Javorník (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Sasser (worm)
'Me che Sasser el taca i cumpiüter
E, dunca, derva on server FTP e pröva a mett el virus in olter PC, cunt IP cercaa casualment. Quest process chì fa druvà al process "lsass.exe" tant risurs, e quasi semper 'l mena al crash del sistema.
Cafè a mità
El cafè a mità (macchiato in toscan) a l'è un cafè espress al che l'è sgiontad un poo de lacc, cald o fregg, e de solet fad scumà.
A l'è la bevanda a bas de cafè con men de lacc, desgià che se 'n meten domà in tra i 5 e i 10 gram, vist che l'obietiv a l'è domà de moderà e fà pussee dolz l'espress, inveci che de cambiànn el savor.
Rüdesheimer Platz (metropolitana de Berlin)
Rüdesheimer Platz  a l'è 'na stazion de la Linia U3 de la metropolitana de Berlin.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Remeteszőlős
a l'è un comun del Distret de Budakeszi, cont una popolazzion de abitant.
Cumul
El cùmul (in latin cumulus, scurtà con Cu) a l’è ‘na nivola a svilùpp vertical medio o piscinìn, ch’a l’è compagna de ‘na piccola torr o d’on cavolfiór; la gh’ha ona base e ona scima piatta o on zicch bombée (segonda la razza), piazzada a la medèmma altèzza di cumul arent.
Caratteristich
I cùmul se foeurmen a càosa di corrent ascendent de tipo convettivo, orografich o frontal. Se in di or pussée cald del dì a se mentègnen piscinitt, a l’è perché l’instabilità de l’aria la sarà minima e i caoserànn minga di precipitazion (cumulus humilis, anca ciamàa "cùmul del bèll temp" ). Se, inveci, l'aria a l’è pussée instàbil i andarànn pussée su in vertical, rivand al stadi del cumulus mediocris e magara, peou, anca al stadi del cumulus congestus; sti chì pòden crèss a diventà di cumulonemb e di vòlt ingenerà di precipitazion modèst ma minga di fùlmen.
Varietàa
I cumul a pòden presentàss domà ind ona varietàa ciamada radiatus (scurtada conra).
Ivančice
a l'è una cità de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Castrelo de Miño
Castrelo de Miño l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Cornier
Cornier l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Roche-sur-Foron, del circondàre (arrondissement) de Bonneville e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.78 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 453 méter a 'na altèsa màsima de 912 méter s.l.m.
Höfen (BE)
Höfen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Thun, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.62 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Höfen al se tröva a una altitüden de 705 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Niederstocken, Oberstocken, Reutigen, Zwieselberg, Amsoldingen, Übeschi and Pohlern.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Dolany (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Metroid
a l'è un relassad per el  e fad su de. A l'è sortid el in la prima version.
Ehningen
Ehningen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Böblingen. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 17.80 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|Céza evangélica de Ehningen El cümü de Ehningen el se tróa a 'na altèsa de 448 méter sura 'l leèl del mar.
Zimella
Zimella (Zimèla 'n vèneto) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g'ha presapóch 4.333 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 20,08 km², per 'na densità de 217 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arcole, Cologna Veneta, Lonigo (VI), Veronella.
Kahl am Main
El cümü de Kahl am Main el se tróa a 'na altèsa de 110 méter sura 'l leèl del mar.
/dev/null
/dev/null l'è, in di sistema UNIX, on file de memoria virtual (ossia che fisicament el gh'è minga) che 'l scarta tucc i dacc che ghe riven e, se lengiuu, el dis nient.
Us
L'è usaa tipicament per scassà di respost in sul standard output che interessen no, cont di sintass comé:
ls -a > /dev/null
In del gergh informadegh
Anca 'n reclam de la Apple parlava de on Mac che 'l avaria mandaa tucc i alter UNIX box a /dev/null.
Nümar 1
Ul nümar 1 al è ul nümar intreegh ch'al sigüta ul zeru e al ven prima dal düü.
'''Nomm dal nümar in difereent dialett: M. Vün, ü, gjü.... F. Vüna/vöna, öna, gjöna....'''
Ul 1 al è l'elemeent néutar dal prudüit, i.e., qual-sa-vöör nümar a mültiplicaa par 1 al turna a dá a.
Malgraa s'al pöda cunsiderá un nümar primm, sa la töö la cunvenziú ch'al le síes mia. Si l'al füdess, alura i nümar natüraal i gh'aress mia una faturizazziú ünega (a maanch dal úrden): par esempi 6 = 2·3 = 1·2·3 = 1·1·2·3 = ... e le definizziú da un bell puu da prupietaa matemàteghe s'i vedaress afetade, cuma par esempi chela di nümar parfett.
Ucürenze dal nümar 1:
Passaport giamaican
El Passaport giamaican a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Escorihuela
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Plaza Italia (linea D metropolitana de Buenos Aires)
a l'è una stazzion de la linia D de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Breitenbachplatz (metropolitana de Berlin)
Breitenbachplatz  a l'è 'na stazion de la Linia U3 de la metropolitana de Berlin.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Hvozdec (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
San Marin
Storia
Per la leggenda, el San Marin el nass del ann 301, quand che el San Marin sl tira in pè ona comunità de cristian, perseguitaa dal imperador Dioclezian. La prima traccia storega l'è ona pergamena de fin agn 800. Del 1243 vegnen nominaa i primm "Capitani Reggenti'', anca incoeu a cap del San Marin. miniatura|drita|Bust del Garibaldi a San Marin Lung l'Unità d'Italia, el Garibaldi 'l se rifugia a San Marin In del 1906 l'Arengo scancella l'oligarchia e mett la democrazia, anca se tra el 1923 e el 1943 el Giuliano Gozi mett in pee on regime fascista
Politica
El parlament del San Marin 'l se ciama Consiglio Grande e Generale e gh'hà 60 member. I Capitani Reggenti hinn nominaa dal Consili e resten in cariga ses mes. La Republica l'è dividuuda in 9 castelli, ch'hinn : I Castelli hinn dividuu in curazie. El center pussee grand de la Republica l'è Dogana, ona curazia.
Pitur
Un pitur a l'è un artista che'l gh'ha 'me art la pitüra, che'l vör dì che l'è autur de quader, afresch e roba cumpagna.
Emilio Morosini
L ' Emili Morosini (Vares, 1831 - Roma, 30 giugn/1 luj 1849) l'è staa on patriòta talian.
Biografia
L'Emili a l'era el fioeu de 'l nobil luganes Giambattista Morosini e de la tosa de l'ambassador svizzer in Francia, l'Emilia Zeltner, che a s'eren traduu da 'l Canton Tisin a Vares. Unich mas'c cont cinqu sorej (la Luigia, l'Anna, la Giuseppina, la Carolina e la Cristina, che gh'hann avuu 'me maester de musica el Giusep Verdi), l'ha studiaa a Milan a 'l licee de Brera, indue l'ha cognossuu i fradej Dandolo e 'l Lucian Manara.
Quij là a hinn staa fra i primm a sarì sui barricad di Cinqu giornad de Milan de 'l marz 1848 e poeu hann combattuu insema a l'esercit piemontes duranta la Prima guèra de indipendenza. Finida e persa la guera in Lombardia, hann refudaa de scappà in Svizra e hann segutaa a combatt longh el Pò, ai comand de 'l Manara. Quand che 'l Regn de Sardegna l'è staa battuu anca lì, el Morosini, insema a i sò amis, a l'è andaa a combatt per la difesa de la Repubblica Romana de 'l Giusep Mazzini. El 29 giugn, menter el difendeva el Gianicol de l'attacch di soldaa frances, el Morosini l'è staa colpii e l'è mòrt on para de dì dòpo.
Sankt Paul im Lavanttal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Sciura Ivone Lara
Sciùra Ivone Lara (in Portoghès: Dona Ivone Lara, el sò nùm de batès l'è Yvonne Lara da Costa (Rio de Janeiro, Brasil, 13 d'april 1921 - 16 d'april 2018), l'è stài una cantanta e müsicista brasiliana de samba pupulàr.
Biugrafia
Nasüda a Rio de Janeiro in del 1921, l'è restada orfana de papà e de màma da fiulina e l'è stàia tirada sü da sò zìa e da sò zìu ch'i g'hann fài imparà a sunà cume autodidàta, insema a sò cüsin Fuleiro. Infàti, quant la scriveva i cansòn de samba, la gh'eva da püblicàle cul nùm de sò cüsin, perchè l'era un ambient apena pr'i omm.
In del 1965 l'è rivàd el sücess cul samba Os cinco bailes da história do Rio.
L'è stàia infermera prufesiunàl fin al 1977, culèga d'la duturèsa Nise da Silveira. Dòpu el 1977 l'ha semprer scrìtt cansòn per i big, cume Clara Nunes, Roberto Ribeiro, Maria Bethânia, Caetano Veloso, Gilberto Gil, Paula Toller, Paulinho da Viola, Beth Carvalho, Mariene de Castro, Roberta Sá, Marisa Monte e Dorina.
In del 2012 la Scola de Samba Império Serrano la g'ha dedicàd la cansòn Dona Ivone Lara: O enredo do meu samba.
Liptál
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Vsetín.
La Baume-Cornillane
La Baume-Cornillane l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Chabeuil, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.42 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 230 méter a 'na altèsa màsima de 1009 méter söl leèl del mar.
Algora
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Porto San Giorgio-Fermo
La Stazion de Porto San Giorgio-Fermo a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Quint (Trenn)
Quint (Quinto Romano in italian) l'è on rion periferegh de Milan, che 'l se troeuva in del Municipi 7.
El se troeuva a ovest del center comunal, al confin cont el comun de Settim, e aproeuv ai rion de Quart, Figin, Bagg e Trenn.
Fina ai Agn Sessanta l'ha conservaa la soa forma de borgh de campagna, con cassinn e ronsg, e anca 'dess el center del paesin l'ha mantegnuu la soa veggia forma.
Senerchia
Senerchia (Sinerchia endèla parlàda del post) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino.
El g'ha presapóch 1036 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 28 ab./km².
Saint-Jean-de-la-Blaquière
Saint-Jean-de-la-Blaquière l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lodève, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
Senerchia
El cunfìna coi cümü de Acerno (SA), Calabritto, Campagna (SA), Oliveto Citra (SA) e Valva (SA).
Saint-Jean-de-la-Blaquière
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Jean-de-la-Blaquière l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Berlangas de Roa
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Dlouhá Loučka (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Passaport niponegh
El Passaport niponegh a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Stazion de Modena
La Stazion de Modena a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S5 del servizzi ferroviari metropolitan de Bologna gestii la Trenitalia. L'è anca capolinia di treni da e per Sassuolo Terminal, a frequenza semioraria in la ponta e oraria in la morbida.
Servizzi
Biliettaria
Sablons (FR-38)
Sablons l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Roussillon, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.23 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 135 méter a 'na altèsa màsima de 154 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sablons l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Gettnau
Gettnau a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Willisau, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.06 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Storia
Gettnau l'è menziunaa la prima volta in del secul IX col nom de Kepinhouva.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Baraggia (Brughee)
La Baraggia (it. Cassina Baraggia) l'è ona frazzion del comun brianzoeu de Brughee. El paes el se troeuva a nord-est del center comunal, e 'l confina con Concorezz. A l'è staa on comun de per sò cunt fina al 1866. Al temp di piev la Baraggia a l'era denter a la Piev de Vimercaa.
Tuv
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Ronch (Bioeugg)
El Ronch (parnonzia local: [ur'ru:ŋk] ; italian: Ronco) l'è ona frazion del comun tesines de Bioeugg, in del distrett de Lugan.
Tuv
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Tuv l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Hrušovany u Brna
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Giorgia Meloni
miniatura|La Meloni in del 2022 La Giorgia Meloni (Roma, 15 de sginer del 1977) l'è 'na politega e giornalista italiana, presidenta del Consili di Minister de la Republega Italiana del 22 de otover del 2022, la prima dona a vessél.
Cuman
A Cuman a sa parla ur dialèt "Cumanees" che l'è una variant da la lengua lumbarda. I Cumanees i gh'han la scurmagna de "Sgarbelée". Una volta Cuman a l'eva un paesin da 500 abitant, pö vers la metà di ann setanta an custrüiit ur centro da la television e la pupulazion l'è radoppiada in dar gira da una desena da ann.
Avinguda Carrilet
Avinguda Carrilet a l'è on noeud intermodal de la metropolitana de Barcelona, che 'l permett de ciappà i di lign 1 e 8 e i treni regionai e suburban de la Linia Llobregat-Anoia.
Piev de Casoraa Prim
La Piev de Casoraa Prim a l'è stada 'na piev de l'Arcidiocesi de Milan, in pè de la mità del secol quell de 12 al 1972, quand che i piev inn tolte via del sinod Colombo. Di temp del Liber notitiae sanctorum Mediolani la gh'haveva dent i parochie de Casoraa, Basian, Besaa, La Mota, Calvignasch, Faraveggia e Pasturagh, e in del XVI secol se sgionten i parochie de Gasgian, menter in tra i secoi XVI e XVIII se sgionten Bibian e Marmond, in del 1900 la se sgionta 'na gesa a Moncuch, menter in del 1923 Marmond la passa a la piev de Biaa.
Avinguda Carrilet
Interscambi
Fermada del bus urban e interurban
Servizzi
Biliettaria automatica Ascensoeur
Malta
Malta a l'è un paes de l'Europa meridiunala cun 410.209 abitant.
Sankt Stefan im Gailtal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Malta
A l'è un member de l'Üniun Eurupea.
Castrelo do Val
Castrelo do Val l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Malta
Urganizaziun pulitiga
Malta (nom ufiziaj: Repubblika ta' Malta / Republic of Malta) a l'è una repübliga.
El president a l'è l'George Vella (del 2019).
Castrelo do Val
El sò codes statistegh l'è.
Malta
Urganizaziun pulitiga
El Prim Minister a l'è el Robert Abela (del 2020).
Muneda
Del 1m de genar del 2008 Malta la dupra l'Euro.
Escucha
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Kamberk
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Pojana (Bisus'c)
Pojana (Pogliana) l'è vuna di frazion del comun varesott de Bisus'c. El paes el se troeuva dent a la Val di Scires, in su la costa di montagn e a nord-est del centro comunal.
La Valeta
center|550px 130px|right La Valeta a l'è la capital de Malta.
La gh'ha 6.315 abitant (2005).
Algar de Mesa
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Pueyrredón (linea D metropolitana de Buenos Aires)
a l'è una stazzion de la linia D de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Loučka (Vsetín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Vsetín.
Podbielskiallee (metropolitana de Berlin)
Podbielskiallee  a l'è 'na stazion de la Linia U3 de la metropolitana de Berlin.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
VIX (ìndes)
Vix l’è le sìgla del Ìndes de la gulatilità (Volatility Index 'n inglés) del Mercàt di Càmbe di Opsiù de Chicago (ol Chicago Board Options Exchange) e l'è öna di mizüre piö dovràde per capì quat éla la gulatilità scundìda del ìndes Standar & Poor's 500 di opsiù. L’è piö cognusìt col nòm de ìndes de la pura o de manometer de la pùra e 'l iscòpo de chèsto ìndes l'è chèl de ìga 'n edèa de qual che l'è 'l sentimènt di mercàcc finansiàre americà e cioè ‘l mizüra quat se spèta che ghe sìes gulatilità söl mercàt asiunàre in di 30 dé che i gh’à de ègn.
Per calculàl se fà la média de le gulatilità de le opsiù a crumpà (call) e de le opsiù a ènder (put) sö l'indes Standard & Poor's 500. Con piö 'l valùr de chèsto indes l'è olt, con piö i mercàcc i è nervùs e dóca gh'è piö tàta pùra; con piö 'l valùr l'è bas, menimà, con piö 'l mercàt l'è quiét e dóca ghè piö tàta fidùcia. Amò de piö del valùr, che cönta l'è la variasiù de l'ìndes: semài che 'l crès völ dì che la crès la pùra, semài che 'l và zó la crès la fidücia.
Ol Vix l’è stacc inventàt dal profesùr Robert Whaley in del 1993 ‘ntat che l’éra a la Duke University.
thumb|600px|left|'l andamét del ìndes Vix de quando l'è cuminsàt fìna al [[2008]]
Scampitella
Scampitella l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 1.435 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 96 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anzano di Puglia (FG), Bisaccia, Lacedonia, Sant'Agata di Puglia (FG), Trevico, Vallata, Vallesaccarda.
Bicagn
Bicagn (it. Bicagno) a l'è ona frazzion del comun de Corred, in de la Provincia de Comm. I sò abitant se ciamen bicagnatt.
Verzino
Verzino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Crotone. El g'ha presapóch 2.371 abitàncc, 'na superfìce de 45 km² e 'na densità de 53 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campana (CS), Casabona, Castelsilano, Pallagorio, Savelli.
Passaport giordan
El Passaport giordan a l'è el passaport relassad de la Giordania per fà andà i so citadin a l'ester. Oltra che ai giordan l'è relassad anca ai refugiad palestines e ai musulman de l'Israell che voeulen fà l'Hajj, desgià che cont el so passaport poden no andà in Arabia Saudita.
La Baume-d'Hostun
La Baume-d'Hostun l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bourg-de-Péage, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 148 méter a 'na altèsa màsima de 760  méter söl leèl del mar.
Medina (Malta)
130px|right Medina (in Italian anca Città Notabile; Mdina in Maltes e in Ingles; Urbs Notabilis in Latin) a l'è la capital vegia de Malta.
La gh'ha 278 abitant (2005). thumb|left|200px|La catedral de San Paul
Artista
miniatura|Artista Un artista a l'è vün che'l realizza över d'art. A l'è una parola che la se pö riferiss a diferent atività 'me la scültüra, l'architetüra, la pitüra, el cinema, la literadüra, el teater, el bal, la müsega...
Computer a programa cablad
Un computer a programa cablad a l'è un computer indova che i so istruzzion inn determinade de la soa strutura hardware.
Artista
De suenz, el presüpost per dì che vün a l'è un'artista a l'è che'l gh'abia una quaj sensibilità artistiga, anca se l'è un criteri mai ciar e net.
Computer a programa cablad
A segonda di necessità un computer a programa cablad el po vesser programabel, indova che la gh'è 'na manera fazil de modifegà l'hardware, per esempi 'na plugboard, o men, indova che la strutura a l'è assee fissa per el roeull del computer.
I prim computer eren per la pupart a programa cablad ma poeu i computer a programa memorizad gh'hann havud pussee success, grazzia a la soa pussee granda flessibilità, almen per i computer programabij, menter gh'è ancamò di computer a programa cablad che inn no de programà.
Berberana
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Homberg (BE)
El cumün de Homberg al se tröva a una altitüden de 941 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Fahrni, Heiligenschwendi, Horrenbach-Buchen, Schwendibach, Steffisburg, Teuffenthal, Thun, Unterlangenegg.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Arch de Porta Noeuva
L'arch de Porta Noeuva a l'è 'n arch monumental faa su in del 1709 e miss in su 'n entrada de la città che la mena al Santuari de Carevasg, in contemporanea a la vertura del Santuari.
Renera
Renera (istess in italian) l'è ona frazion del comun tesines de Canvee, in del distrett de Lugan. El paes el confina cont el comun de Bioeugg. Quei che viven a Canvee e voeuren rivàggh a Renera con la vetura gh'hann de passà per forza per el territori comunal de Bioeugg.
Sankt Urban
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Èrfa
Èrfa (ciamàt ach Èrtoa; nòm üficiàl 'n italià: Vertova) l'è ü cümü de la Pruìnsa de Bèrghem. 'l gh'à piö o méno 0 abitàncc (dàto del ), öna süperfìce de 15 km² e öna densità de 0 ab./km². 'l se tróa 'n de la Al Seriana a 21 km de la sità e 397 a méter söl lièl del mar. 'l cunfìna coi cümü de Casnìch, Colsàt, Cornalba, Còsta Serina, Fiorà, Gagianiga e Onéda.
In del teritóre cümünàl gh'è ach la frasiù de Smut (nòm uficiàl en italià: Semonte).
Stazion de Samoggia
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper.
Hostěnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Keblov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Passaport del Kazakistan
El Passaport del Kazakistan a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Stazion de Pedaso
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Scalabrini Ortiz (metropolitana de Buenos Aires)
a l'è una stazzion de la linia D de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Estercuel
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Cröj
Cröj (Croglio) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 840 abitant e una süperfiss de 4.46 km², e al se tröva a una altitüden de 342 meter sura al livel del mar.
El cumün de Cröj a l'è tacaa ai cumün de Bubiöva, Carijan-Vicunagh (IT-VA), Lavena (IT-VA), Muntegg, Punt de Tresa, Püra, Sessa.
Aldeanueva de Guadalajara
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Scisa
La Scisa (parnonzia local: [ra'ʃi:za] ; italian: Scisa) l'è ona frazion del comun tesines de Canvee, in del distrett de Lugan.
Polasgia
Polasgia (Polaggia) l'è vuna di frazion del comun valtelin de Berbenn, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva arent al centro comunal, in su la strada che la mena de ona part a Postales e de l'altra a Gasg. A ghe viven circa 1.500 personn. El sant patron a l'è Sant Abondi.
Pócsmegyer
a l'è un comun del Distret de Szentendre, cont una popolazzion de abitant.
Bärnau
Bärnau l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tirschenreuth. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 74.42 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Lužná (Zlín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Vsetín.
Strada de terza class
Una strada de terza class a l'è, in Cechia e Slovachia, una strada che la serviss a conligà i vari territori ai strade pussee grand, de solet indicada de un III in numer roman seguid de 'n numer a quater cifer o anca cinch o ses, specie dopo del borlà de la Cecoslovachia. Inn stade mitude con la lesg 135/1961, che ja ritegn i strade de importanza statal pussee piscinine, menter i vie di comun a inn no quatade de 'sta lesg, e poeu i do Pajes vegnud foeura del Stat i han tegnude.
Savignano Irpino
Savignano Irpino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 1.295 abitàncc, 'na superfìce de 38 km² e 'na densità de 34 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ariano Irpino, Greci, Montaguto, Monteleone di Puglia (FG), Panni (FG).
Bares
I Bares (it. Bàresi) l'è 'l nomm de ona frazzion del comun bergamasch de Roncobell. A l'è staa on comun de per sò cunt fina al 1927.
Dahlem-Dorf (metropolitana de Berlin)
Dahlem-Dorf  a l'è 'na stazion de la Linia U3 de la metropolitana de Berlin.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Saint-Jean-de-Minervois
Saint-Jean-de-Minervois l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Pons-de-Thomières, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 159 méter a 'na altèsa màsima de 778 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Jean-de-Minervois l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Kladruby (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Romano Prodi
250px|miniatura| Romano Prodi Romano Prodi (Scandiano, 9 de óst del 1939) l'è 'n pulìtic e ecunumìsta italià. El g'ha ricuprìt la càrica de Presidènt del Consiglio dei ministri de la Repüblica Italiàna per dò ólte (del 1996 al 1998 e del 2006 al 2008).
Profesùr üniversitàre de Economìa e pulìtica 'ndüstriàl a l'Università de Bologna, l'è stat ministro de l'Indüstria col Goèrno Andreotti IV, ndèl 1978; presidènt de l'IRI del 1982 al 1989 e del 1993 al 1994.
L'è stat apò a presidènt de la Cumisiù Europèa del 1999 al 2004 (Cumisiù Prodi).
L'è stacc ol fondatùr de la società de stöde Nomisma.
La Baume-de-Transit
La Baume-de-Transit l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Paul-Trois-Châteaux, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 97 méter a 'na altèsa màsima de 169  méter söl leèl del mar.
Heigenbrücken
Heigenbrücken l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Anschaffenburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 6.70 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Heigenbrücken el se tróa a 'na altèsa de 274 méter sura 'l leèl del mar.
Vesc (Svizzera)
Vesc (Vezio) l'è ona frazion del comun tesines de l'Alt Malcanton, in del distrett de Lugan. El paes a l'è staa on comun fina al 2004, quand che gh'è staa la fusion cont i paes de Ros, Bren, Fescoggia e Musgena.
Saint-Agnin-sur-Bion
Saint-Agnin-sur-Bion l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Jean-de-Bournay, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 320 méter a 'na altèsa màsima de 503 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Agnin-sur-Bion l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Belorado
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Ponis
El Ponis (Ponisio) l'è vuna di frazion del comun larian de Lescen, in de la Provincia de Comm. El paesin el se troeuva a ovest del centro comunal, minga delongg de la riva del lagh, arent a la località Pescavô.
Passaport del Kenia
El Passaport del Kenia a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Contra (video-sgioeugh)
a l'è un relassad per el  e fad su de. A l'è sortid el.
Gioancarlo Giaàss
Ol Gioancarlo Giaàss l’è ün inzegnér de Bèrghem e l’è ü di piö ‘mportàncc autùr de lìber ‘n Bergamàsch.
I sò stöde
I sò genitùr i gh’à mia ‘nsegnàt a parlà bergamàsch de s-cèt, dezà che 'n di agn sesanta del méla e nöf (1900) l'éra fórta la guèra cóntra i maderlèngue, isé l’à ‘mparàt la sò maderlèngua piö o méno a l’età de 40 agn, quando l’à tacàt a frequentà 'l córs de Bergamàsch del Dücàt de Piassa Puntida tegnìcc dal poéta e maèst Carmélo Francia. Dòpo ‘mpó de agn l’è dientàt isé ‘n gamba de ès ciamàt, ‘nsèma al Giani Pisù, a ciapà ‘l pòst del maèst Francia che per ün an l’à mia püdìt ‘nsegnà.
In del 2005 l'è stacc pò ach numinàt Alfiér del Dücàt e 'n del 2010 l'è dientàt consiglier de la Biblioteca Tiraboschi de Bèrghem.
Ol sò prim lìber
in del 2003 l'à mandàt in stampa Ol diare de scöla in bergamàsch pensàt pe i s-cetì di scöle.
Coramm
El coramm (ciamaa anca coeuramm) l'è on material tiraa foeura de la pell di besti dopo che l'è stada consciada. In la granda magioranza di cas el coramm l'è tiraa foeura de la pell de besti levaa e coppaa per vess mangiaa: donca i coramm pussee doperaa hinn quei bovin, ovin, caprin, suin, equin.
El nomm
La parolla coramm la riva dal latin *coriamen, che l'è ona derivazion del classegh corium, con l'istess significaa. La parolla la se troeuva in tutt i lengov romanz (italian cuoio, catalan e frances cuir, spagnoeu cuero, galizian coiro, ocitan cuer, portoghes couro, sicilian coriu). El termen coramm l'è doperaa in tutt i lengov gall-italegh (foeura che in del ligur), in forlan, in venet, in istriota, in ladin e in romanc, oltra che in de l'italian antigh "corame". Anca lombard antigh (per esempi in del Magg ) a gh'era la variant coeuri (derivaa de "corium").
Gioancarlo Giaàss
Ol sò prim lìber
Ol lìber l’è completàt da i dizègn di sò s-cetìne, isé che chèsto lìber, compàgn de quaze töcc i sò óter, i è marcàcc MDG Giaàss, ‘ndóe lètere M e D i è i inisiài di nòm di sò s-cète.
Ol lìber l’ gh’à üt ü gran sucèso, tat che apéna stampàt ' n'à parlàt tace giurnài: ad esèmpe 'l L’eco de Bèrghem (a firma Vincenzo Guercio) e 'l Libero (a firma Tommaso Farina) i à püblicàt di artìcoi e di interviste sö i sò fàole. De alura l’è stacc 'ntervistàt pò da La Repubblica, 'nvidàt a parlà a Radio 24, Bergamo Tv, Tv Bergamo, ecc.
Ol Vangél del March
Ol Giaàss l’à pò püblicàt la tradusiù 'n Bergamàsch del Vangél de San March scricia a quàter mà 'nsèma al Ümbèrt Minèl, pò a lü del Dücàt de Piassa Puntida.
I trì basèi
Lasàt i fàole l’è pasàt a scrif di lìber per isegnàga 'l Bergamàsch a i s-cècc di scöle e l’à preparàt öna colàna de trì lìber dal tìtol La nòsta lèngua:
I trì lìber i è mia però dóma di gramàteghe, ma i è pié de zöch, de stòrie, de dizègn de culurà, de teà e de tacà vià sö la pianta de Nedàl, ecc, ecc
Ol tèrs basèl l'è egnìt fò 'n del Noèmber del 2010 'nsèma con ü CD de cansù in Lumbàrt cantade dal Charlie Cinelli, da la Sonia Buoli, dal Bèpi & The Prismas e sura de töt del Ciano Raàss.
Ol Vocabulàre Plürilèngue
In del Noèmber del 2012 ol Giaàs l'à mandàt in stàmpa col nòm de "La nosta lengua insema co i otre" ü vocabolare plürilìngue 'ndóe gh'è piö de 800 paròle de bergamàsch co la tradüsiù in italià, castiglià, portoghés, català, francés, inglés e todèsch. In piö i paròle bergamàsche i è scrìcie in dò manére co la graféa del Dücàt de Piàsa Puntìda, ma ach co la graféa polinòmega stödiàda dal Lisànder Bràsca in del 2011 e püblicàda in del sò lìber Scriver Lombard.
I Cd di fàole
Sö la fì del 2013 l'à püblicàt dù cd co i sò fàole del Andersen, del Perrault e di fradèi Grimm lezide da cantàncc e stüdiùs in töte i variàncc de Lumbàrt. Tra i letùr che i è stài ciamàcc i gh'è la Giusi Bonacina, ol Lissander Brasca, la Mariangela Bravi, ol Charlie Cinelli, ol Davide Lenisa, la Clelia Letterini, ol Gigi Medolago, ol don Ennio Provera, ol Luciano Ravasio, 'l Ettore Rodolfi, la Maria Vittoria Sala e la Simona Scuri.
Ol Memòrial Angelo Giavazzi
Ol Giaàss l'à metìt in pé 'nsèma a la sociasiù Alp - Associazion Linguìstica Padaneisa, 'ndó che l'è sòcio, ü concórs de stöde linguìstech söl Padanés che 'l té dét ol piemuntés, ol lìgüre, 'l lumbàrt, ‘l emiglià, 'l romagnöl, ol vèneto, 'l istriòt, 'l romancio, 'l ladì e 'l furlà. Ol concórs 'l se ciàma Memorial Angelo Giavazzi per regordà 'l pàder del Gioancarlo Giaàss, la prima edisiù del Memorial la s'è tegnida in del 2011 e la segónda 'n del 2013.
Castro Caldelas
El sò codes statistegh l'è.
Horní Loučky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Gioancarlo Giaàss
Ol Memòrial Angelo Giavazzi
Ol Memorial del 2013 'l premiàa:
Erbendorf
Erbendorf l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tirschenreuth. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 67.55 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Erbendorf la se tróa a 'na altèsa de 506 méter sura 'l leèl del mar.
Gioancarlo Giaàss
I magliète
Ol Giaàs per fà rià despertöt ol sò mesàgio pro maderlèngue l’à pò realizàt di magliète con sö scricc “In Lombard l’è piö bèl” 'ndóe l’è sotaintés “parlà, pensà, lès, scrif, ecc”.
La sò graféa
Ol Giàass l’iscrìf co la grafèa del Dücàt, ma l’ gh'à portàt 'mpó de cambiamécc importàncc, ad esèmpe l’à eliminàt la q (l'iscrìf acua e mia aqua, cuando e mia quando) öpör l’à adotàt con piö rigùr i rególe del Dücàt: ol Dücàt l’iscrìf lagh (radìs lag, diminütìf laghèt) che l' se l’pronücia lach, ma l’iscrìf öcc (radìs ög, diminütìf ögì) e mia ögg, menimà ol Giaàs l’àplica chèla régola ché pò a i paròle che i fenés 'n G.
Sö i giurnài e 'n Tivù
300px|thumb|right|Ol Giaàs intervistàt dal Giurnàl de Bèrghem sö la reclam in bergamàsch
Piö de öna ólta l'è stai 'ntervistàt da giurnài e televisiù sö i questiù del Bergamàsch, ad ezèmpe quando in de l'estàt del 2010 la Diesel l'à bötàt fò öna reclàm in Bergamàsch, öna di tate reclàm bazàde söl islògan 'nglés Be stupid, 'ndóe s'pödìa lès sö i cartelù 'n gir per la sità, scricc in róss sö fónt nìgher:
Stupid. Ada che ghè ol negòse de Disel a Oriosenter. Pota. ''
Intervistàt sö chèsto argomènt dal giurnàl de Bèrghem söl nömer del venerdè 9 de Löi del 2010, ol Giaàss l'à dicc de pensàn ü gran bé de chèsta reclàm, dezà che l'è la manéra piö balòsa per fà èt che la lèngua bergamasca l'è amò ìa.
L'à pò spiegàt che chèsta l'è mia öna bröta pensada, o mèi, l'è mia öna stüpidàda, dezà che chèi che i 'nvèst di sólcc i völ vèdega, cioè i völ guadegnà e i l'là fà mia per ol bù tép. Fò sura l'à troàt 'nteresànt che i è pròpe i aziènde de lièl 'nternasiunàl che i dóvra de piö la lèngua locàl in di reclam, fòrse dezà che in del tép de la globalisasiù i à capìt parlà la lèngua de la zét del pòst l'è la manére piö giösta per rià a i clièncc e l'à regordàt i ezèmpe de la Mars e de la Sans Souci che i à dovràt ol vèneto.
Grafenau (DE-BW)
Grafenau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Böblingen. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 13.04 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|El Castèl de Dätzingen El cümü de Grafenau el se tróa a 'na altèsa de 417 méter sura 'l leèl del mar.
Cüreja
Cüreja (Cureglia in Italian; Curea in Latin) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 1290 abitant e una süperfiss de 1.04 km², e al se tröva a una altitüden de 435 meter sura al livel del mar.
Sankt Veit an der Glan
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Malá Bystřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Vsetín.
Bioeu
Bioeu (localment: [bjøl] ; italian: Biolo) l'è ona frazzion del comun valtelin de Ardenn, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva a 602 meter sora el nivell del mar, arent al princippi de la Val Masen. I sò abitant i se ciama biolatt.
Tribunales (metropolitana de Buenos Aires)
a l'è una stazzion de la linia D de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Trauna
Trauna (nom ufizial in talian: Traona) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri.
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
A l’è tacaa a Scerscin, Sciv, Cös, Mel, Murbegn e Nuaa.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Trauna l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Nümar 0
Sa'l simbuliza cun 0.
Al esiist una certa descüssiú sura si ul zeru al è u mia un nümar natüraal. Chí a cunsideremm che ul zeru al è ul primm nümar natüraal, precedeent ul nümar 1.
Prupietaa dal zeru
A cuntinuazziú sa i descriif vargüne de le prupietaa bàsiche dal nümar zeru, vàlide par nümar natüraal, nümar reaal e nümar cumpless.
Int un grupp aditiif, l'elemeent néutar s'al nomena zeru. In geumetría la dimensiú d'un puunt a l'è zeru.
Stòria dal zeru
L'üüs dal zeru cuma nümar in matemàtica al è relativameent tardée, al sécul IX a l'Índia. A l'índia i duvrava un còdas da 9 nümar. Cada nümar s'al simbulizava par un ceert nümar d'àngul. Inscí ul 1 al gh'eva un àngul, ul 2 düü àngul,...Par representá ul vöj s'uptava par un símbul senza àngul. Da chí la nass la figüra rundida che al dí d'incöö a semm anmò drée a druvá.
Ul sistema da nümerazziú hindú al riva a ucideent paj àrab. A ucideent, ul zeru al permett da desvilüpá i sisteem nümeraal basaa sü la pusiziú. I sisteem pusizziunaal, in cuntrapusizziú aj sisteem nümeraal aditiif, cuma i nümar rumà, i gh'eva l'avantagg da facilitá un bell puu d'uperazziú. Però, par simbulizá una pusizziú vöja i gh'eva da druvá un spazzi vöj, vargott ch'al prudüsseva dificültaa da letüra e malintendüü. Cheest prublema s'al resòolf cura ch'al zeru al rempiazza ul spaazi vöj. Adess ul nümeraal u scifra zeru sa'l dövra in la plüpaart di sisteem nümeraal.
Freie Universität (Thielplatz) (metropolitana de Berlin)
Freie Universität (Thielplatz)  a l'è 'na stazion de la Linia U3 de la metropolitana de Berlin.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Varna
Geugrafia
right|200px Varna a l'è un important port in sül Mar Negher.
Cità gemelaa
thumb|right|200px|La catedral Varna a l'è gemelada cun:
Umbriatico
Umbriatico l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Crotone. El g'ha presapóch 973 abitàncc, 'na superfìce de 72 km² e 'na densità de 14 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campana (CS), Carfizzi, Cirò, Crucoli, Pallagorio, Scala Coeli (CS).
Giulio Tremonti
right|250px|thumb| Giulio Tremonti
"È finita in Europa l'«età dell'oro». È finita la fiaba del progresso continuo e gratuito. La fiaba della globalizzazione, la «cornucopia» del XXI secolo. [...] Il tempo che sta arrivando è un tempo di ferro"
- Giulio Tremonti, del lìber "La paura e la speranza"
"Questo è il momento di chiudere i libri di economia e di aprire la Bibbia."
- Giulio Tremonti, del progràma Annozero del 26 febbraio 2009
Giulio Tremonti (Sundri, 18 de óst del 1947) l'è 'n pulìtic e giürista italià. L'è stat divèrse ólte minìster de la Repüblica Italiàna.
L'è 'n sustenidùr de le puzisiù colbertiste per la 'ntrudusiù de dàse e dogàne per difènder sèrte setùr de l'ecunumìa, en particolàr per el tèsile. L'è stat apò visiting professor a Oxford.
L'è 'l vicepresidènt de Fórsa Italia a pàrter del 2004. De l'8 de màgio del 2008 el ricòpre la càrica de Minìster de l'Ecunumia e de le Finànse del Goèrno Berlusconi IV.
Stazion de Anzola dell'Emilia
La Stazion de Anzola dell'Emilia a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper.
Alcoroches
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Ferreruela de Huerva
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Fester's Quest
a l'è un relassad per el  e fad su de. A l'è sortid el.
Corteja
Corteja (parnozia local: [kor'tea]; italian: Corteglia) l'è ona frazion del comun tesines de Castell San Peder, in del distrett de Mendris.
Péteri
a l'è un comun del Distret de Monor, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Cupra Marittima
La Stazion de Cupra Marittima a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Strage de Piassa de la Loza
La stràge de Piàsa de la Lòza l'è stat en atentàt terurìstich che gh'è stat fat ai 28 de màgio del 1974 a Brèsa, en Piàsa de la Lòza, giöna de le piàse piö 'mportànte del cèntro de Brèsa. L'atentàt el g'ha fat òt mórcc e 102 i è restàde ferìde. . 'Na bómba, scundìda dét a 'n sedèl del spórch, pròpe sóta a l'orolòi dei "macc de le ùre", l'è stàda fàda s•ciopà entat che gh'ìa 'n córs 'na manifestasiù cùtra 'l terorìsmo terrorismo neofasìsta organizàda dei sindacàcc e del Cumitàt Antifasìsta co la prezènsa del sindacalista de la CISL Franco Castrezzati, de l'on. del PCI Adelio Terraroli e del segretàre de la "Camera del Lavoro" de Brèsa Gianni Panella.
I facc
A le 10 e 12 minücc del 28 de màgio del 1974, entàt che 'l segretàre de la Federasiù dei Laoradùr Metalmecànich (FLM) Franco Castrezzati l'ìa dré a fà 'l sò discórs, en piàsa s•ciòpa la bómba che gh'ìa stat scundìt endèn sedèl de la spasadüra en bànda a la colòna de màrmor dei pórtech, arènt a la piö meridiunàla de le dò fontàne presapóch sóta al'orolòi dei "macc de le ùre". El bòt l'è sèch, potènte, se léa 'n pó de föm gris-celèst e se sènt 'n udùr àgher. La zét la ùza la smadóna la scàpa compagn che la pöl. En tèra rèsta sés mórcc e 'na quach donzéna de ferìcc vergü gràvi, du de chèsti i mörarà quach dé dòpo per le ferìde.
I mórcc i rezültarà éser:
Holasice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Charváty
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Santo Stefano del Sole
Santo Stefano del Sole l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 1.936 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 194 ab./km². El cunfìna coi cümü de Atripalda, Cesinali, San Michele di Serino, Santa Lucia di Serino, Serino, Sorbo Serpico, Volturara Irpina.
Passaport di Kiribati
El Passaport di Kiribati a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Strapòrt a Milan
Milan, capitala de la Lombardia, la gh'ha ona red strapòrt che la serv tuta la cittaa ma che la conliga anca cont la sò granda area metropolitana e 'l rest de la penisola.
El sistema di strapòrt publegh de la cittaa de Milan a l'è componnuu d'ona red de 4 lign metropolitan, ona longa red di tram, on servizzi ferroviari suburban faa-sù de 11 lign, on estenduu servizzi ferroviari regional, ona red de filobus componnuda de 4 lign, ona red de corrier estenduda per pussee de 800 km, on sistema autostradal componnuu da 10 tra autostrad e tangenziaj e trii aeropòrt (rispettivament el segond, el terz e 'l quart de l'Italia per numer de passegger ). Besògna ricordà, olter, che 'l sistema del strapòrt sora el ferr de l'area milanesa a l'è 'l primm d'Italia per estension, sia se se ciappen i red vuna per voeulta sia se se ciappen tucc insemma.
I origen de quest compless sistema tornen in sù al 1801, inquand l'Eugeni de Beauharnais ha pientaa-sù on servizzi che 'l consisteva de noeuv carròcc che podeven straportà quatter persònn ogniduna. In del 1861, sòtta el Regn d'Italia, a l'è stada creada la Societaa Anonima di Omnibus e, da quel temp, la red l'ha sugutaa a slongass, per portà poeu, dapos agn e agn de parpost, a l'avertura de la red metropolitana in del 1964 e del passant ferroviari in del 1997.