cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ashford (Alabama)
a l'è una cità de l'Alabama, part de la, con abitant e  familie.
Hať
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Seves
Séves o Scéves (nom ufizial en italian: Seveso) l'è un cumün de la Provincia de Munscia e Brianza. El gh'ha 0 abitant (dàto del ), 'na süperfis de 7,34 km² e 'na densità de 0 ab./km². L'è tacaa ai cumün de Meda, Seregn, Barlassina, Cogliaa e Cesàn Madèrnu
Evulüzziun demugrafica
L'andament del nümer de abitant del cumûn de Seves l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
Moeutt Crostell
El Mott Crostell (parnonzia local: [møt kroʃ'tel] ; italian: Motto Crostel) l'è ona scima di Alp Lepontinn. A l'è alt 2.230 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in de la Leventina, sora el paes de Anzonegh.
Stazzion de Griebnitzsee
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Stazion de Pantanella
La Stazion de Pantanella a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari suburban de Roma.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Cordetta
El nomm
El termen "cordetta" l'è ona version alterada de "corda". "Spagh", inscambi, el riva del latin spācu(m). Anca l'italian "spago" l'è de origin settentrional. In tra i olter variant straforzin l'è tipegh de la zona alpina (Valtolina, Tesin, Ossola), intant che lazza l'è doperaa soratutt in de la Bassa (Lod, Cremona, Mantoa, Bassa bressana). Fil genoves l'è doperaa a nord de Noara. Reforzin l'è lodesan e cremasch.
Kollnburg
Kollnburg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Regen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 59.52 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Mikulovice (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Belmonte de Gracián
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Kollnburg
El cümü de Kollnburg el se tróa a 'na altèsa de 655 méter sura 'l leèl del mar.
Mikulovice (Moravia de Sota)
El gh'ha el status de comun mercad.
Dogna
Dogna (en furlà: Dogne) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 259 abitàncc, 'na superfìce de 70 km² e 'na densità de 4 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chiusaforte, Malborghetto Valbruna, Moggio Udinese, Pontebba.
Red di tram de Eupatoria
La  a l'è 'l sistema dol tram usad da la cità de, in Crimeja, territori a status contes in tra la Russia e l'Ucraina.
Efesit Capitel Trii
Efesit
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Trii
1Per via de chèst, mì, Paul, un presunee de Crist Gesü per vialter, i naziún, 2se avii sentii l'aministraziún de la grazia de Diu che la m'è stada dada per vialter, 3che el misteri l'è staa faa savüü a mì travèrs un revelaziún, propi cumè huu scritt prima curtamént, 4al qual, quand legii, pudii percepì la mia cumprensiún in del misteri de Crist. 5Chèll che l'è minga staa faa savüü a alter generaziún, a i fiöö di vèss üman cumè adèss l'è staa revelaa a i sò apostul sant e prufètt in del Spirit, 6perchè i naziún sien ered, un corp e culegh insèma de la prumèssa in de Crist Gesü per mèzz del vangel, 7del qual sun devegnüü un minister travèrs el regall de la grazia de Diu che 'l m'è staa daa travèrs l'ativitaa de la sua forza. 8A mì, mén di püssee pocch de tücc i sant sun staa daa chèsta grazia de nunzià a i naziún la incumprensibila richéza de Crist 9e de mussà l'aministraziún del misteri che l'è staa scundüü di etaa in de Diu che l'ha creaa tüsscoss, 10perchè adèss la sia fada savüda a i prenzipi e i auturitaa in di lögh di cél per mèzz de la gésa la saviéza de tant culúr de Diu, 11segund el pruposit di etaa che l'ha faa in de Crist Gesü, el noster Signúr. 12In de chèst gh'èmm la franchéza e l'andit in de cunfidénza in de la sua fedeltaa, 13dunca, dumandi che devegnarìuv no strach in di mè tribulaziún per vialter--l'è la vostra gloria.
14Per via de chèst, m'inchini i genögg al Pader, 15del qual ogni famèja in di cél e sü la tèra l'è numinaa, 16perchè 'l ve daga, travèrs la richéza de la sua gloria, de vèss faa fort cun puténza per mèzz del Spirit Sant al vèss üman de denter, 17che Crist el staga de cà per mèzz de la féd in di voster cör, radisaa e fundaa in del bén, 18perchè gh'abiuv pudè assee de brancà cun tücc i sant cossa l'è la largéza, la lunghéza, l'altéza e l'afunditaa, 19e de cunuss el bén de Crist, che 'l surpassa la cugnussénza, perchè siuv impienii de tüta la pienéza de Diu.
20E a lü che l'è capaz de fà, pü de tüsscoss, pü che bundantamént, quijcoss che dumandum o pensum travèrs la puténza che l'opera in de nümm, 21a lü la sia la gloria in de la gésa e in de Crist Gesü a tücc i generaziún per semper, amén.
Dinkelsbühl
Dinkelsbühl l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ansbach. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 75.19 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Dinkelsbühl la se tróa a 'na altèsa de 442 méter sura 'l leèl del mar.
Estrablin
Estrablin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vienne-Sud, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 186 méter a 'na altèsa màsima de 352 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Estrablin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bakonypéterd
a l'è un comun del Distret de Pannonhalma, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 224
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 59 km.
Plats
Plats l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Tournon-sur-Rhône, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
Villerest
Villerest l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Roanne-Sud, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
Plats
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.25 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 178 méter a 'na altèsa màsima de 543 méter s.l.m.
Villerest
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 261 méter a 'na altèsa màsima de 426 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villerest l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Maximin-la-Sainte-Baume
Saint-Maximin-la-Sainte-Baume l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Maximin-la-Sainte-Baume (l'è 'l capolöch), del circondàre (arrondissement) de Brignoles e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 64.8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 264 méter a 'na altèsa màsima de 773 méter s.l.m.
Cañamares
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Sulmona Introdacqua
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Sulmona-Isernia, che la serviss el comun de.
Moviment
Al dì d'incoeu la stazzion a l'è servida domà di treni turistegh che la Fondazzion FS la fa in su la Transiberiana d'Italia.
Ashland (Alabama)
a l'è una cità de l'Alabama, part de la, con abitant e  familie.
Maltignano
Maltignano l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ascoli Piceno. El g'ha presapóch 2.358 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 295 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ascoli Piceno, Folignano, Sant'Egidio alla Vibrata (TE).
Oberstadion
Oberstadion l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 15.80 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Urgell (metropolitana de Barcelona)
Urgell  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Oberstadion
El cümü de Oberstadion el se tróa a 'na altèsa de 532 méter sura 'l leèl del mar.
Quercus
El Quercus l'è 'l zèner de la famìa botànica de le Fagaceae 'ndóche gh'è dét le piànte che s'è üs ciamà rùer (in Bergamàsch róer - rùer - lùer; en Lombàrt Ucidentàl: rùgura).
Urgell (metropolitana de Barcelona)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria Ascensoeur
Quercus
Chèsto zèner l'è uriginàre del emisféro nòrt, e gh'è dét piànte che fa crödà le fòie 'n envéren e piànte che le fòie i a té sö. Le spéci de chèsto zèner se le tróa de le latitùdegn frède 'nfìna a l'Asia tropicàl e 'n America.
la Q. pubescens,
la Q. robur,
la Q. cerris.
Se tróa però apò a dèle spéci ezòtiche, doperàde come ornamentài e che adès i è dré a natüralizàs
la Q. ilex,
la Q. rubra ('mpó natüralisada),
e la Q. palustris ('mpó natüralisada).
Descrisiù
thumb|left| Le fòie e le [[Gianda (frut)|giànde de 'na rùer]] Endèl zèner Quercus gh'è dét divèrse spéci de piànte che vé sö spontànee 'n Itàlia. De spès el portamènt l'è de àlber gràncc ma gh'è apò a dèle spéci che g'ha portamènt de boscài (arbüstif). Le fòie, altèrne, de spès i è lobàde, a ólte capetàde e söndèna stèsa piànta se pöl troà fùrme de fòia diferènte, per vìa de la diferènsa che gh'è 'ntra le fòie zùine e chèle piö ècie.
Le piànte del zèner Quercus i è monòiche, (sö la stèsa piànta gh'è tat i fiùr mascc come i fiùr fèmina). I fiùr mascc i è reünìcc en amèncc de culùr zalt, chèi fèmina i è de culùr vért.
El fröt l'è 'na giànda, furmàda de 'na cùpola de scàie töt entùren a la bàze de la nus.
Sistemàtica
En chèsto zèner gh'è dét presapóc 400 spéci. Le vé clasificàde en du sotazèner (Quercus e Cyclobalanopsis). El sotazèner Quercus l'è ac dividìt en sesiù: Quercus, Mesobalanus, Cerris, Protobalanus e Erythrobalanus (ciamàt apò Lobatae). Le spéci che se tróa piö facilmènt endèl'Itàlia del nòrt de sòlit le aparté al sotazèner Quercus, sesiù Quercus.
Castel di Sasso
Castel di Sasso l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 1.193 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 60 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caiazzo, Capua, Liberi, Piana di Monte Verna, Pontelatone.
Bundesautobahn 38
La Bundesautobahn 38 a l'è 'n autostrada de la Germania gestida de Ministeri Federal di Straport e de l'Infrastruttura Digital. Longa 219 km, la conliga Rosdorf e Brandis.
Ascia
On'ascia (diminutiv: ascetta) l'è composta de ona massa de fil faa su a spiral, in forma circolar e ordinada. La pò avèggh on pes e ona dimension diferenta, a segonda di caratteristegh del fil, de l'usagg e de la tradizzion. De norma, on'ascia l'è pussee granda del remissell. Per fàlla minga desfà, de norma l'ascia la gh'ha vun o pussee pont de bloccagg, diferent a segonda del material del fil. La manera pussee facil de fà su l'ascia l'è quella de fàlla inrotolà intorna a l'avambrasc. A bon cunt, poeuden vess doperaa anca l'aspa (per fàlla su) e la baderla (per desfàlla giò).
Cabezas del Pozo
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Jean-Paul Sartre
miniatura|Jean-Paul Sartre Jean-Paul Sartre (nasìt col nòm de Jean-Paul Charles Aymard Sartre ai 21 de zögn del 1905 à Parigi e mórt ai 15 de bril del 1980 a Parigi) l'è stat en filòzofo, scritùr (dramatürgo e romenzér) e crìtich fransés del sècol XX. La sò òpera la g'ha l'è stàda centràla endèi ambièncc cültürài del sò sècol e la sò vìta de 'nteletuàl empegnàt la g'ha amiàt fò divèrse polémiche. Prolìfich e iperatìf, l'è cunusìt per la sò òpera, suratöt i sò paradìgmi filozòfich che vé ragrupàcc sóta 'l nòm de ezistensialìsmo e per el sò empègn pulìtich endèla sinìstra radicàla.
L'òpera de Jean-Paul Sartre, en bànda a sàgi e tèscc filozòfich fondamentài compàgn de L'Être et le Néant (L'Eser e 'l Negót - 1943) o L'existentialisme est un humanisme (L'ezistensialìsmo l'è 'n umanézimo - 1945), la manca mìa de tèscc de leteradüra co la sò racòlta de noèle püblicàda 'ndèl 1939 Le Mur (El mür) o i sò romans: La Nausée (La nàuzea - 1938) - Les chemins de la liberté (I sentér de la libertà - 1945). El g'ha scriìt apò dele òpere de teàtro compàgn de Les Mouches (Le mósche - 1943), Huis-clos (A ös seràt - 1944) ou Les Mains sales (Le mà spórche - 1948) - che i è ach 'na part importànte de la sò atività leterària endèl perìodo ezistensialìsta.
Piö tàrde 'l g'ha püblicàt apò en tèst autobiogràfich Les Mots (Le paròle - 1964) che 'l pàrla dei sò prim öndez'agn de la sò vìta, e pò a 'n stüde aprufundìt sö Flaubert (L'idiot de la famille, 1970-1971).
miniatura|Simone de Beauvoir e Jean-Paul Sartre denàcc a la stàtua de [[Honoré de Balzac|Balzac a Parigi endèi agn vint]] Intransigènt e coerènt con sè stès e co le sò edèe, el g'ha sèmper rifüdàt i unùr (en föra però che 'l tìtol del Dutùr Honoris Causa de l'Università de Geruzalème endèl 1976), suratöt el prémio Nobel per la leteradüra del 1964.
El Sartre l'ìa famùs apò per éser l'òm de la Simone de Beauvoir.
Bundesstraße 512
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez a la Baviera.
Děhylov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Drenchia
Drenchia (en furlà: Drencje; en slovéno: Dreka) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 197 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grimacco.
Stazion de San Marco
La Stazion de San Marco a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Strada de segonda class 225
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 35 km.
Michelfeld
Michelfeld l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Schwäbisch Hall. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 35.22 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Michelfeld el se tróa a 'na altèsa de 361 méter sura 'l leèl del mar.
Bressaucourt
Bressaucourt a l'è un cumün svizzer del distret de Porrentruy, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.49 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Berdejo
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Bressaucourt
El cumün de Bressaucourt al se tröva a una altitüden de 536 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chevenez, Courtedoux, Fontenais, Ocourt, Montancy (F).
Promantogn
Promantogn (parnonzia local: [proman'tøɲ] ; italian: Promontogno) l'è ona frazion del comun grisones de Bregaja. El paes el se troeuva in de la bassa vall, in su la strada che la va de Bond (sud-ovest) a Stampa (nord-est). A l'è traversaa de la Mera. Fina al 2010 l'eva ona frazion de Bond.
A Promantogn a gh'è la sede del comun.
Cristòforo Colómbo
Cristòforo Colombo (nasìt entra i 25 de óst e i 31 utùer del 1451 endèla Repüblica de Gènova — mórt ai 20 de màgio del 1506 a Valladolid, Spàgna) l'è stat en navigadùr, colonizadùr, e esploradùr che coi sò viàs endèl océano Atlàntich el g'ha portàt a la conoscènsa Europèa del continènt Americà.
De fat l'è stat el prim òm de la stória modèrna a streersà l'océano Atlàntich e a troà 'na vìa per nà e turnà 'ndré de l'Euròpa a l'Amèrica.
El g'ha fat en töt quàter viàs come navigadùr al servìsio de i Rè Catòlich de Spàgna Izabèla I de Castiglia e Ferdinàndo II de Aragóna, che, prima de la sò prìma partènsa, i l'ìa numinàt, amirài, vice-rè de le Indie e goernadùr generàl de le ìzole e de le tère férme che g'harès scuprìt.
La scopèrta de le Izole dei Caràibi la sègna l'inìsio de la colonizasiù de l'Amèrica de la part dei europèi e la fà de Colombo 'na figüra principàl de le Gran Scopèrte dei sècoi XV e XVI, consideràde come tàpe fondamentài 'ntra 'l Médio Evo e l'Era Modèrna.
Urìgin e controvèrsie
Amò 'ncö gh'è dei döbe sö l'urìgin del Cristòforo Colombo. La teorìa acetàda dei piö tacc dei stòrich l'è chèla de l'urìgin genoéza, bazàda sö le afermasiù de testemmoniànse che le la defenés isé zamò sö le fì del sècol XV.
Sèrte autùr però i la defenés apò a milanés, dàto che gh'ìa a l'época che l'è nasìt de le béghe de cunfì 'ntra 'l stat de Milà e la Repüblica de Gènova.
En piö, al dé d'encö, en quàch autùr i sosté dèle ótre ipòtezi sö la sò nàscita e i la cóloca chi 'n Portogàl (Pedro Diaz de Toledo 'ndèn lìber del 1486 el la ciamàa el portoghés), chi 'n Catalògna (dei stüde linguistich i dimustra che 'ndèl scrìer el doperàa divèrsi catalanìsmi), o 'ndèi Paés Basch, en Galìsia, en Còrsica, en Frància o adiritüra 'n Grécia. 'N ótra teorìa la ghe atreböés urìgin ebrèa e dàta la cundisiù delicàda dei ebrèi a chèla época là, chèsto 'l spiegarès perchè lü 'l g'ha mai vülìt che se scriìes vergót de precìzo sö le sò urìgign.
Segónt la teorìa piö acetàda, Colombo l'ìa fiöl d'en tesidùr de séda genoés, en òm sèmpe del pòpol. Chèsta urìgin ümil però la g'harès mìa 'mpidìt de conóser divèrse lèngue (compàgn del latì o del ebràich), ma apò a la matemàtica, la cosmografìa, la geometrìa, e töcc i strümèncc de navigasiù, al pónt de éser cunsideràt de vergü come 'l piö strüìt dei òm de mar de töta la Spagna.
El prim viàs e la scopèrta
La séra del 3 de óst del 1492, Colombo l'è partìt de Palos de la Frontera con tre nàvi; 'na caràca, la piö grànda de le trè, de nòm Santa María, e scötömàda Gallega, e dò caraèle piö pesène: la Pinta (la pitüràda) e la Santa Clara, scötömàda Niña per vìa del nòm del sò padrù, Juan Niño de Moguer.
La tèra l'è stàda avistàda a le dò de matìna del 12 de utùer del 1492, de 'n marinàio de la Pinta de nòm Rodrigo de Triana (ciamàt apò Juan Rodríguez Bermejo). La tèra avistàda la se dimostrarà 'n ìzola (giöna de le ìzole che adès i è ciamàde Bahamas) che Colòmbo 'l batezarà San Salvador; i natìf i la ciamàa Guanahani. Quàla de precìzo la sàpes de le Bahamas l'è 'na quistiù gnemò risulvìda; se pènsa suratöt che le pödes véser o la Samana Cay o la Plana Cays, o l'Ìzola de San Salvador (ciamàda isé 'ndèl 1925 perchè cunsideràda pròpe la San Salvador de Colombo). La zènt natìva 'ncuntràda de Colombo l'ìa 'l pòpol dei Lucayan, Taíno o Arawak, i èra pacìfech e amichévoi.
Entàt che l'esploràa le ótre ìzole dei Caràibi, la Santa Maria l'è nàda a 'ncaiàs en mìra a le còste setentriunài de l'ìzola de Hispaniola e tocarà abandunàla.
Endèl viàs de ritórno en ótra tompèsta la obligarà Colombo a puntà sö Lisbona 'nvéce che 'na 'nvers la Spagna e 'l bötarà zó l'áncora endèla capitàl portoghéza ai 4 de mars del 1493. Dòpo 'na setemàna l'è ripartìt e l'è riàt a Palos ai 15 de mars.
Ponthaux
Ponthaux a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.96 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Ponthaux al se tröva a una altitüden de 650 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Autafond, Chésopelloz, Grolley, Léchelles, Montagny, Noréaz.
Senagh
Senagh (Senago) l'è on comun de la Provincia de Milan che 'l gh'ha abitant.
La se troeuva a nòrd de Milan, in la zòna de Bollaa, al confin con la Provincia de Monza e Brianza (comun de Limbiaa). Senagh l'è traversada, oltra che del Canal Villoresi, di riai Garbogera, Pudiga, Lombra e Cisnara.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Senagh l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Cañada del Hoyo
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Velletri
La Stazion de Velletri a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari suburban de Roma.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Satteins
Satteins l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Feldkirch e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Tranvia Stì-Bosch
La  a l'è stada 'na tranvia a scartament de 1'100 mm longa 13.7 km.
Satteins
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80417.
Tranvia Stì-Bosch
Verta del 1914 e sarada in del 1949, l'era in Lombardia.
Bakonygyirót
a l'è un comun del Distret de Pannonhalma, cont una popolazzion de abitant.
Medlice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Autaugaville (Alabama)
a l'è una cità de l'Alabama, part de la, con abitant e  familie.
Stazzion de Berlin-Grunewald
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Serie A 2005-2006
La Serie A 2005-2006 a l'è staita qella del 104 edizion de la massima serie del campionad italian de folber (qell del 74 a giron uneg).
El campionad a l'è stait dait de la Juventus a l'Inter depress el scandol del Calciopoli. La sentenza l'ha anca mandad la squadra bianch e negher de Torin in Serie B e l'ha penalizzad de 30 pont el Milan, la Fiorentina e la Lazio, cont conseguenze de penalizazion anca ind el campionat de l'ann dop.
Triant (quarter da Munscia)
Ül quarter da Triant l'é un riùn da Munscia e l'é amministrativament apartenent a la Circuscrisiùn 4. A in resident in tuta la Circuscrisiùn 33.863 personn i pari al 27,88% da la pupulasiùn; l'età media l'è da 44 an e la percentuol di ansian cün pùsé da 65 an l'è ül 22,51%. Cun chi nümar chi, la risülta la pùsé pupulusa da tucc i circuscrisiùn da Munscia; Triant al cunfina cun San Biòs, San Frutus e San Giusep, e l'é traversada dal Canal Viluress.
Curiusità
Ül cantant Davide Van De Sfroos l'é urugunari da Triant e l'ha abitò in Via Biancamano fin ai quatr'ann prima da trasferis in da la pruvincia da Comm.
Gaetano Manfredi
El Gaetano Manfredi (Ottaviano, 4 de sginer 1964) a l'è un ingegner e politegh italian, del 10 de sginer 2020 minister de l'Università e de la Ricerca in del governo Conte II e del 2021 sindegh de Napoli.
Cavigg
El cavigg (prononzia in lombard oriental [ka'etʃ]; ciamaa anca caviggioeu, biroeu) l'è on cilinder de legn dur, de norma de fò, cont on diameter de 6-8-10-12 millimeter, e che l'è longh in tra i 20 e i 40 (o pussee) millimeter. A l'è drovaa in de l'industria del mobil per taccà e giontà insemma i vari tocch che fann su la mobilia.
Massignano
Massignano l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ascoli Piceno. El g'ha presapóch 1.588 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 99 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campofilone, Cupra Marittima, Montefiore dell'Aso, Ripatransone.
Cabezas de Alambre
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Gopher (informatega)
L'è stad inventad del Mark P. McCahill de l'Università del Minnesota in del 1991 e l'è stad per un poo favorid di ministrador di sistema per doperà men di resorse del protocoll HTTP e per podè vesser doperad 'me un file system remot che 'l se po domà lensger.
Al dì d'incoeu gh'è ancamò di persone che doperen gopher, per hobby o per nostalgia e gh'è 'n poo de server ativ. A gh'è anca un protocoll noeuv, ciamad Gemini, che l'è pensad per havégh la semplicità de Gopher cont di caratteristeghe pussee moderne.
Clapiers
Clapiers l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Montpellier-2, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 25 méter a 'na altèsa màsima de 126 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Clapiers l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Enemonzo
Enemonzo (en furlà: Enemonç) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.347 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 59 ab./km². El cunfìna coi cümü de Preone, Raveo, Socchieve, Verzegnis, Villa Santina.
Le frasiù del paés i è: Colza, Esemon di Sotto, Fresis, Maiaso, Quinis e Tartinis.
Stazzion de Vallelarga
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Sulmona-Isernia, che la serviss el comun de.
Moviment
Al dì d'incoeu la stazzion a l'è servida domà di treni turistegh che la Fondazzion FS la fa in su la Transiberiana d'Italia.
Villers (FR-42)
Villers l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Charlieu, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 357 méter a 'na altèsa màsima de 482 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villers l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bundesstraße 513
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez al Nord Reno-Westfalia.
Feuchtwangen
Feuchtwangen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ansbach. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 137.40 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Feuchtwangen la se tróa a 'na altèsa de 452 méter sura 'l leèl del mar.
Automa a stat finii
On automa a stat finii (FSM, de l'ingles Finite-state machine) a l'è on automa che l'è in on daa moment t in d'on stat ben precis scernuu in d'on numer finii de stat. El stat el pò cambià in risposta a di input esterni.
El comportament di automa a stat finii a l'è visibil in tutta la vita quotidiana, per esempi in di macchinett de vendita, indova i stat a hinn definii di moned mittuu dent, in di ascensoeur, indova i stat a hinn definii di pian scernuu di passegee, i semafer o i bogin a combinazion.
Degen
Degen (Igels in tudesch storich) a l'è un cumün svizzer del distret de Surselva. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 6.72 km², e al se tröva a una altitüden de 1122 meter sura al livel del mar.
Oberrot
Oberrot l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Schwäbisch Hall. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 37.92 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Degen
El cumün de Degen a l'è tacaa ai cumün de Vella, Vignogn, Suraua, Obersaxen..
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Oberrot
El cümü de Oberrot el se tróa a 'na altèsa de 369 méter sura 'l leèl del mar.
Automa a stat finii
Tornell
On esempi semplis de macchina a stat a l'è 'n tornell, che 'l se podaria vedè 'me macchina a du stat: Bloccaa e vert, che 'l permett de girà la sbarra e passà. La macchina, tipicament bloccada, in risposta a 'n input estern, 'me che 'l pò vess el mett de 'na moneda o de 'n biliett, la passa al stat vert, per poeu tornà a quell bloccaa quand che la sbarra la gira.
Macchinetta
On esempi pussee compless a l'è quell de 'na macchinetta di snack e bevand. Per esempi, 'na macchina che a 50 sghei la fa el caffe, la da minga el rest e la supporta domà moned de 10 e 20 la gh'avarà on stat de partenza zero, di stat 10, 20, 30, 40 e 50.
I stat a hinn:
Per ona macchina a stat finii a gh'è mìnga differenza in sul rivà a 'n stat, a l'è donca istess per la macchina se 'l 50 el riva de 30+20 o de 40+10.
10
El stat final a l'è che el numer di cifer a l'è pari.
Hardware
'Na macchina a stat finii la se pò implementà in d'on circuitt digital cont di controller programmabil o anca cont di port logich e di flip-flop e di relè. De facc gh'è de besogn de 'n register per salvà el stat corrent, de la lògica combinatoria che la determina el cambi de stat e 'l resultaa final. L'esempi pussee classich a l'è quell del controller de Richards.
Software
A l'è possibil simulà via software 'na macchina a stat finii cont tucc i lenguagg Turing complett: On esempi de software che 'l fa ampi us del concett de macchina a stat finii a hinn i parser, doperaa soratutt di compilator.
Öllingen
Öllingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 8.09 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Öllingen el se tróa a 'na altèsa de 536 méter sura 'l leèl del mar.
Langdorf
Langdorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Regen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 34.38 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Langdorf el se tróa a 'na altèsa de 645 méter sura 'l leèl del mar.
Montedinove
Montedinove l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ascoli Piceno. El g'ha presapóch 547 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 50 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castignano, Montalto delle Marche, Montelparo (FM), Rotella.
Pont-de-Labeaume
Pont-de-Labeaume l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Thueyts, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.66 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 256 méter a 'na altèsa màsima de 586 méter s.l.m.
Saint-Paul-en-Forêt
Saint-Paul-en-Forêt l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Fayence, del circondàre (arrondissement) de Draguignan e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 172 méter a 'na altèsa màsima de 471 méter s.l.m.
Eybens
Eybens l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Eybens, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Meyreuil
Meyreuil l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aix-en-Provence-Sud-Ouest, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence (chef-lieu) e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 138 méter a 'na altèsa màsima de 346 méter s.l.m.
Eybens
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 216 méter a 'na altèsa màsima de 408 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Eybens l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Adenosina trifosfad
L'adenosina trifosfad (ATP) l'è un compost organeg complex qe al mena enerjia per tirar inants tants process ind le cellule vivente, comè prexempe la contrazion dei muscoi, la propagazion del impuls nervos o la sintes qimega. L'ATP la se cata ind tœte le forme de vita, e se dix de spess qe l'è la "moneda" del trasferiment de enerjia intracellular. Quand qe l'è consumada ind i process metaboleg, la se convert ind adenosina difosfad (ADP) o in adenosina monofosfad (AMP). Cond olter process l'organism l'è bon de rejenerar la ATP, e la se pœl insé doprar torna per di olter process qe i g'ha bexogn de enerjia. L'è anca un precorsor del DNA e del RNA, e l'è doprada 'mè coenzima. Del pont de vista bioqimeg, l'ATP l'è classifegada comè un nucleosid trifosfad, che vœl dir qe g'è denter tre components: una base nitrœjenosa (adenina), el zœqer ribosa e el trifosfad.
Hochfelden (ZH)
Hochfelden a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Bülach, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.16 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
Avon (Alabama)
a l'è una cità de l'Alabama, part de la, con abitant e  familie.
Hochfelden (ZH)
El cumün de Hochfelden al se tröva a una altitüden de 399 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bülach, Glattfelden, Höri, Neerach, Stadel bei Niederglatt. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Hochfelden l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 886 col nom de Hofelda.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Burgohondo
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Castel Volturno
Castel Volturno l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 18654 abitàncc, 'na superfìce de 72 km² e 'na densità de 259 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cancello ed Arnone, Giugliano in Campania (NA), Mondragone, Villa Literno.
Emilio Colombo
L'Emilio Colombo (Potenza, 11 de april del 1920 - Roma, 24 de giugn del 2013) a l'è staa on politegh italian.
Berkut (Ucraina)
El Berkut (Бе́ркут in ucrain, el voeul dì "aquila d'or") a l'era la polizzia special de la Milizzia ucraina, el corp de polizzia del Pais prima del 2014, che vegniven di OMON de la RSS Ucraina.
Emilio Colombo
L'ha quattaa on fracch de caregh politegh, e l'è staa anca primm minister in tra el 1970 e 'l 1972. A l'è staa l'ultim member de l'Assemblea Costituenta in vita.
Moviment di Sardell
El Moviment di Sardell (Movimento delle Sardine in italian) a l'è 'n moviment de protesta de sinistra nassuu a Bologna contra del Mattee Salvin e del popolism sovranista che 'l caratterizza 'na part de la destra italiana.
Berkut (Ucraina)
Fad su in principi 'me corp dedicad a la lota a la criminalità organizada, cont el temp inn deventad una giandarmaria doperada per tegnì l'orden publegh e cognossuda anca per varie atività illegai, compagne del recatà, de la violenza e de la tortura in di revard di citadin ucrain, anca per influenzà i elezzion. Dopo di event de l'Euromaidan e 'l desligà che la Milizzia anca lor inn desligad e sostituid de la Guardia Nazzional.
Quand che la Russia l'ha ciapad la Crimeja i unità Berkut de la Republega autonoma e de Sevastopol hann desertad, e i autorità russe i hann lassade cont el so nom 'me part de la Guardia Nazzional de la Russia 'me giandarmaria per la penisola.
Moviment di Sardell
Sostegnen di mesur de limitazion de la libertà de paròlla, almen per i officiài elegiuu, per impedì che 'l sibia spantegaa l'oeudi, el centralism e la parificazion de la violenza verbal e fisega.
Schlins
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80418.
Pèire Bec
Pèire Bèc (in Francees: Pierre Bec) (Paris, 1921-Poitiers, 2014) al è stai un poeta e linguista Occitan. Nassü a Paris, al à passú la infantezza a Comenge, e ilò al apreent l'Occitan. Al è stú deportú in Germania dal 1943 al 1945; int al torná indröö, al studia a Paris, e s'al dotura ilò int al 1959. Al è stu ün di fondaduur da l'Institut d'Estudis Occitans, dal quaal al è stu presideent dal 1961.
Al è professuur titülaaar da l'üniversitaa da Poitiers e diretuur gjontú dal Centre d'Études Supérieures de Civilisation Médiévale da Poitiers. Al è considerú ün di principagl spescjalist in dialetologia da la lengua d'oc e leteradüra Occitana da l'edaa mediana. La sò ativitaa a l'è compartida intra l'azzion occitanista, la recerca filològica e la creazzion literària. Al à colabarú a di püblicazzion coma Cahiers de Civilisation Médiévale, Revue de Linguistique Romane, Estudis Romànics, Oc, etc.
Al 1982, al formaraaf paart da la Comissió de Normalització Lingüística de l'Aranès con Jaume Taupiac e Miquel Grosclaude, ch'i han stabilí di normi linguístighi ofizzializadi al 1983, e chi seguían li indicazzion dadi par l'IEO respett al Gascon.
Strada de segonda class 219
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 25.6 km.
Mašovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Trescian
Trescian (parnonzia local: [tra'ʃaŋ] ; Trezzano Rosa) l'è on comun brianzoeu de la Provincia de Milan che 'l cunta abitant.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Trescian l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Cañada Juncosa
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Casciavid
El casciavid l'è on arnes che 'l serviss per invidà o desvidà i vid. L'è faa su cont on manegh de plastega e on tondin de azzal (de norma temperaa): la soa estremità la serviss per fà presa in del coo de la vid. L'estremità del casciavid el pò avèggh vari formi, che se datten a quei di vid.
Trinitat Vella (metropolitana de Barcelona)
Trinitat Vella  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Interscambi
Fermada del bus (11,40) Bike sharing Bicing
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Bundesautobahn 40
La Bundesautobahn 40 a l'è 'n autostrada de la Germania gestida de Ministeri Federal di Straport e de l'Infrastruttura Digital. Longa 103 km, la conliga Straelen e Dortmund.
Babót
a l'è un comun del Distret de Kapuvár, cont una popolazzion de abitant.
Dolní Benešov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
El gh'ha el status de cità.
Prez-vers-Noréaz
Prez-vers-Noréaz a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.71 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Bourrignon
Bourrignon a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.56 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bourrignon al se tröva a una altitüden de 770 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Asuel, Pleujouse, Pleigne, Delémont, Develier, Boécourt.
Rotella
Rotella l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ascoli Piceno. El g'ha presapóch 1.000 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ascoli Piceno, Castignano, Force, Montedinove, Montelparo (FM), Venarotta.
Obersontheim
Obersontheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Schwäbisch Hall. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 54.82 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Stampa (Bregaja)
La Stampa (parnonzia local: ['ʃtampa] ; inscì anca in italian, todesch e romancc) l'è ona frazion del comun de Bregaja, in di Grison. El paes, insemma a Visavran, l'è vun di duu che se troeuven in de la banda pussee volta de la vall (italian: Sopraporta). Compagn de quasi tucc i alter frazion pussee important del comun, anca Stampa l'è straversada de la Mera. L'è stada on comun independent fina al 2010. El sò vegg territori comunal el quattava dent ona zona a nord de Bond e Soeuj, e poeu on'altra a nord de Visavran. In del territori de Stampa se troeuva el Pizz Longhin e 'l nass l'Inn: donca Stampa la se spantega per on ciccinin anca in Engadina. In tra i sò vari frazion a cuntom Isola, Casascia, Coltura e Maloeuggia.
Faedis
Faedis (en furlà: Faedis; en slovéno: Fojda) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 3.069 abitàncc, 'na superfìce de 46 km² e 'na densità de 67 ab./km². El cunfìna coi cümü de Attimis, Moimacco, Povoletto, Pulfero, Remanzacco, Taipana, Torreano.
Forgon
On forgon l'è ona vettura con dedree ona gabina per trasportà e menà in gir i robb, despess per reson comerciai. L'ha scominciaa a fàss vedè in gir intorna ai Agn Sessanta del secol passaa.
Gemini (protocoll)
Gemini a l'è un protocoll a nivell de aplicazzion pensad per l'ipertest spantegad e ispirad al vegg protocoll Gopher, del che 'l se diferenzia per el doperà TLS con trust on first use e per una standardizzazzion pussee volta de la codifega di test, oltra che per l'atenzion a la privacy, cont un formad de richiesta che 'l gh'ha dent domà l'URL, senza nissun trasciament.
Forgon
El nomm
La parolla (parnonzia milanesa: [fur'gũː]) l'è minga rivada de l'italian furgone, ma del frances fourgon (IPA: [fuʁ'gɔ̃]), che l'è 'l vocabol originari. Anca el termen italian el riva del frances, compagn del spagnoeu furgón, el russ furgon, el portoghes furgão. L'origin de la parolla però l'è minga cognossuda. Del frances fourgonette (al dì d'incoeu pussee drovaa de fourgon) el riva el termen spagnoeu, catalan, basch furgoneta e 'l romen furgonetă.
Gemini (protocoll)
I vari sit che doperen el protocoll fann part de l'inscì ciamad Gemini space.
Bacteria
I bater i è una tipolojia de cellule biolojege. I fa part del grand domine dei microrganism procarioteg. De solet i è long poc micrometer, e i pœl hver-g tante forme diferente, qe le va de le sfere a le pertege a le spirai. I bater i è staits intra le prime forme de vita qe i è comparide in sœ la terra, i g'è anc'mò ind squase tœts i lœg. Vergun bater i viv in relazion simbiotege o parasitege cond piante o anemai. I plœ tants bater i è gnanc'mò staits caraterezads, e doma la metaa dei phyla batereg i g'ha specie qe se pœl far vegner sœ ind laboratore. El stude dei bater l'è ciamad bateriolojia, e l'è part de la microbiolojia.
Limit
'''
Bundesstraße 514
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez al Nord Reno-Westfalia.
Babbie (Alabama)
a l'è una cità da l'Alabama, part da la, con abitant e  familie.
Mackovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Stazzion de Ahrensfelde
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Stazzion de Pettorano sul Gizio
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Sulmona-Isernia, che la serviss el comun de.
Moviment
Al dì d'incoeu la stazzion a l'è servida domà di treni turistegh che la Fondazzion FS la fa in su la Transiberiana d'Italia.
Strada de segonda class 226
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 29.1 km.
Lindberg
Lindberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Regen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 108.90 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Lindberg el se tróa a 'na altèsa de 665 méter sura 'l leèl del mar.
Castel Campagnano
Castel Campagnano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 1.627 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 96 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amorosi (BN), Caiazzo, Dugenta (BN), Limatola (BN), Melizzano (BN), Ruviano.
Metropolitana de Turin
La metropolitana de Turin a l'è 'l primm sistema de metropolitana VAL costruii in Italia e che la serv la cittaa de Turin. El sistema che 'l dopera la metro chì, VAL, a l'è 'l istess che alter cittaa frances, comè Lilla e Rennes, doperaven gemò. E primm tocch de le metropolitana de Turin a l'è staa dervii per i XX Olimpiad invernaj, el 4 de fevree 2006. A la fin de l'ann 2013, la linea a l'era longa 13,2 km.
La metropolitana a l'è gestida, comè i mezz de strapòrt de la superficia, dal Gruppo Torinese Trasporti (GTT), e a l'è conligada cont el servizzi ferroviari metropolitan de Turin, cont la red di tram e cont i lign de corrier urban e extra-urban.
Red
La red metropolitana de Turin a l'è componnuda domà de ona linia:
Progett di agn '20
Tutavia, gemò in di agn '30, menter a l'eren dree a sistamaa la centrala Via Roma, a l'era staa fada-sù ona galeria che la sarïa dovuda deventà part de la prima linia sòtterania; el progett chì a l'è staa, però, bandonaa subet. Al dì d'incoeu la galeria chì la fà part d'on sistema de parchegg sòtteranii gestii da l ' ACI e dal GTT.
Progett 1990 e costruzion
270px|thumb|drita|Schema de la linia in di treni, quand la rivava domà a Porta Neuva (2009). In del noember 1995 a l'è staa aprovaa el progett de ona linia Campo Volo - Pòrta Noeuva, dal confin ovest de la cittaa (tra Colègn e Turin) a la principala stazion ferroviaria de la cittaa, ma i danee stanziaa eren minga assee e, donca, el progett a l'è staa sospenduu. Se g'ha de spetà l'april del 1999 per vedè el progett del 1995 vess ciapaa anmò in considerazion: in del ann chì a l'è stada fada la fusion de l ' ATM de Turin cont la SATTI per fà el Gruppo Torinese Trasporti (GTT), cont l'obietiv de creà on noeuv sistema VAL (Véhicule automatique léger, che in francees 'l voeur dì "Veicul Automatich Liger") e ciappà on finanziament statal del 60%. Semper in del 1999 a l'è staa aprovaa on'olterior cambiament del progett, che a l'è staa slongaa de 3,6 km da Pòrta Neuva a la stazion de Lingot.
I lavô de costruzion de la linua M1 a hinn scomincia ofizialment el 19 de december 2000 e sarïen dovuu vess finì per i Olimpiad invernaj del 2006.
El 4 de fevree 2006 a l'è staa dervii el tocch da Fermi a Piazza XVIII Desember.
Stazion de Montesanto (Napoli)
La Stazion de Montesanto a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Metropolitana de Turin
Progett 1990 e costruzion
El 5 de otober 2007, a l'è staa dervii el slongament da Piazza XVIII Desember a la stazion de Pòrta Neuva, cont i stazion in mezz de Cors Vinsaj e de Cors Re Umbert (e pussee tard, in del 2011, anca la stazion de Pòrta Susa, indue se pà fà on inter-scambi cont la red ferroviaria taliana). L'inaugurazion del tocch Pòrta Neuva - Lingòt.
Stazion de Montesanto (Napoli)
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Agyagosszergény
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Metropolitana de Turin
Cost
El cost per la realizazion de la linia che l'è gemò dervida al dì d'incoeu l'è staa in total de 1.046 miliard de euro, 741 milion di quaj per el tocch Fermi - Pòrta Neuva (de 9,6 km, quindi 77 milion de euro per km) e 305 milion per la banda Pòrta Neuva - Lingòt (de 3,6 km, quindi 85 milion de euro per km). El cost preveduu per la banda Lingot - Piaza Bengasi a l'è de circa 193,6 milion de euro per 1,88 km (donca, 103 milion per km).