cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bergheim (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Nino Cimasoni
El Nino Cimasoni (1901-1968) l'è staa on poeta lombard. Nassuu in del 1901 a Lugan de pader bosin, l'ha vivuu in del Varesott, per poeu morì in del 1968. L'ha lavoraa 'me giardinee a la Villa Cicogna de Bisus'c, a duu pass de Vares. A l'è staa vun di fondador del Cenacolo dei Poeti e Prosatori Dialettali Varesini e Varesotti, vun di brocch de la Familia Bosina. I sò poesii hann taccaa a vess publicaa e regolt a partì di Agn '70.
On esempi de poesia
La poesia Pensionaa, ciappada de la regolta I poesii d'on giardinee. Mi e l Pobia semm du pensionaa amis, cressuu insema e tucc duu... nett. Mo semm giò da gir, mezz sgarelaa, emm cercaa on mistee on poo quiett. Ol Pobia, ca l'è grand, brutt e vilan, l'ha troaa impiegh pa'ra stagion come spoentapassar d'on paisan, ca la paga fasoeu e formenton. Però al ga fa inscì ogni tant: on moviment coi brasc... e mia dormì! L'è mia on mistee poeu tant pesant: al gh'ha da fà... nagott ses or al dì! Mi avaria troaa come fantasma (m'ha offert ol post ol Cont Delbell) ma l'è mia on mistee ca m'entusiasma, anca parchè m'hann dii che su in castell a compariss ogni tant quel... giust, e a troall in sul mestee gh'ho mia gust: al sarà in regola e autorizaa, e poeu, s'intend, iscritt al sindacaa! L'important l'è ciapà on poo da danee, parchè a viv con ra pension, l'è grisa; inn assee, sì e nò, da fumà e no bee e a lavà nò (par no strasciala) la camisa! Emm pensaa che, cont on quei quattrin, 'na quai sira a femm 'na pell da vin, a femm "schiamazzo"... e sa femm ligà; inscì ga tocarà dàmm da mangià a spess da quii da Roma, che i pension gai cressan ai stipendi d'on milion! Lor disan: "S'ai femm crepà in partenza, gh'è bel'e risanaa ra PREVIDENZA!"
Pierre et Marie Curie (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Sporofitt
miniatura|Schèma de ciclo de vita con alternanza de generazion El sporofìtt, in del ciclo de vita con alternanza de generazion, l’è la forma diplòida pluricellulàr, che la deriva de l’unión de du gameta. Adrée al procèss de la meiosi el sporpofìtt el prodùss di spòr aplòid che menen poeu a la formazión del gametofitt.
El sporofitt el se sviluppa per mitosi del zigòt, on ammàss de cèllul anca lù diplòid, ottegnùu de l’unión de cèllul aplòid divèrsi, i gameta, prodòtt de orghèn specializza ciamàa gametang.
El sporofìtt in di piant pussée progredìd l’è la part pussée evidenta (a se pò dì che ‘n alber l’è ‘n’enòrme sporofitt) inveci el gametofìtt l’è piscinìn e ‘l dipend del sporofìtt per el mangià. Al contrari, in di temp molto indrée, quand che i primm piant, che gh’aveven nananmò di tessùu vascolàr, ‘me i piant sòta el nòmm de briofitt (hinn part di briofìtt i piant marcantiofitt, le antocrotofitt e i mus'c), el gametofitt l’era la part dominanta in quèj cicli de vita chi con alternanza de generazion.
Guido Guidesi
El Guido Guidesi (Codogn, 6 de sginer 1979) a l'è 'n politegh italian.
Biografia
In del 2013 l'è elensgiud deputad e l'è rielensgiud in del 2018, indova che l'è sotasecretari in del governo Conte I. In del sginer 2021 l'è nomnad assessor lombard al desvilup economegh, cont i deleghe ai rifusion e al recovery fund. L'è reconfermad in la sgionta de la legislatura quella de dodes.
Vasasszonyfa
a l'è un comun del Distret de Szombathely, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Monterotondo-Mentana
La Stazion de Monterotondo-Mentana a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia. A l'è foeura de l'aria tariffaria urbana romana.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Badesi
Badesi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Trinità d'Agultu e Vignola, Valledoria, Viddalba.
Muzio II Sforza de Carevasg
El Muzio II Sforza de Carevasg (Milan, 1576 – Milan, 1622) a l'è staa on nòbel milanes, marches de Carevasg per squasi tutta la soa vitta.
Biografia
Intim consiliee del Filipp II e del fioeu Filipp III, per quella reson lì el riess a eredità anca i feud de Castegg e Lacciarella. El moeur a Milan in del 1622.
El fioeu Giovann Paol II el saliss in sul trono a la soa mort, menter 'l fioeu Franzesch II el va in sul trono a la mort del nevod, fioeu del Giovann Paol. I tosann a hinn deventaa per la pupart monegh.
Tram ATM 7500 e 7600
Storia
Dopo del success di tram ATM 7100, i primm de la familia del Sirio, l'ATM la ordena di tram pussee de la midemma familia. Hinn consegnaa in principi longh 25 meter senza 'na porta in del modul dedree, missa poeu e donca l'ha portaa la longhezza de la vettura a 26,45 meter.
A partì del magg 2008 hinn consegnaa i vettur 7600, che hinn different di predecessor domà per la disposizion di interni, ordenaa in 33 esemplar.
Caratteristich
A hinn faa su a 5 cass: I cass dispari a hinn pogiaa a di carej motor, inveci i cass pari a hinn in bilich in tra i alter. A hinn a pianal integralment rebassaa, per permett on incarrozzament pussee svelt.
Lign
I tram de la serie 7500 hinn doperaa in sui lign 7, 9 e 14, quej de la serie 7600 hinn doperaa in sui lign 3, 9, 14 e 24.
Argis
Argis l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Rambert-en-Bugey, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 300 méter a 'na altèsa màsima de 819 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Argis l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Forza de gravità
La gravità a l'è vüna di quater interaziun fundamentaj de l'Ünivers. Per la mecanega classega la gravità a l'è una forza cunservativa che la gh'è intra i corp che gh'hann una massa, e alura la gh'ha anca un'energia putenziala gravitaziunala. Per la teuria de la relavità generala a l'è ligada a la geumetria (che l'è minga euclidea) del spazi-temp.
Leg de gravitazion universal
Tucc i còrp che gh’hànn ‘na massa se tìren visin vun l’alter con ‘na fòrza proporzional al’invèrs del quadràa de la distanza intra i sò baricentri e al prodòtt tra i dò mass.
Fòrza de gravità terrèster
In del caso de la Tèrrà m1 l’è la massa de la Tèrra, d a l’è el ragg de la Tèrra R, G m1/R2=g e l’è l’accelerazion de gravità e la var in media g=9,81 m/s2, variabel con l’altitudin e la latitudin (de già che l’è influenzada de la fòrza centrifuga). La fòrza de gravità esercitada de la Tèrra l’è anca ciamada fòrza pes.
Università de Tübinga
thumb|Università de Tübinga
L'Università de Tübinga (Eberhard Karls Universität Tübingen) a l'é on università fondada in del 1477 in de la cità de Tübinga (Baden-Württemberg) dal Eberhard V del Württemberg. L'è vüna di püssee important a nivel internaziunal per i stüdi de medisina, scienz natüraj e scienz ümanistegh. In particolar, l'è la püssee importanta per i stüdi de germanistega.
Denys Šmyhal'
El  Denys Šmyhal '  (Денис Анатолійович Шмигаль in ucrain; Leopol, 15 de otover 1975) a l'è un politegh ucrain, prim minister de l'Ucraina del 4 de marz 2020. Prima l'era stad governator de l'Oblast de Ivano-Frankivs'k e vizepremier in del governo Hončaruk.
Tórtoles
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Almedina
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Bad Vigaun
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Strada de prima class 25
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 13.669 km. La conliga Ostrov.
Villanova Marchesana
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Adria, Berra (FE), Crespino, Gavello, Papozze.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Villanova Marchesana l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Staré Hobzí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Saint-André-d'Apchon
Saint-André-d'Apchon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Haon-le-Châtel, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.44 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 327 méter a 'na altèsa màsima de 808 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-André-d'Apchon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Stutensee
Stutensee l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Karlsruhe. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 45.67 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Stutensee la se tróa a 'na altèsa de 114 méter sura 'l leèl del mar.
Svrkyně
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Bundesstraße 301
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baviera.
Gion Antoni Calvenzano
page=66|150px|Curt Mussament|drita El Gion Antoni Calvenzano (Marignan, ... - ...) a l'era un pader capücin che l'era andaa in del Grisun per purtà inanz la Cuntrarefurma grisuna, ciamada anca Missiun retica, che l'aveva urganizada el cardinal e sant Carlo Borromeo. El Gion Antoni Calvenzano a l'è l'autur del catechism rumanc Curt Mussament.
Montagano
Montagano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 1.248 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 48 ab./km². El cunfìna coi cümü de Limosano, Matrice, Petrella Tifernina, Ripalimosani.
Pteridophyta
I pteridofìtt hinn di organismi caratterizzàa de l’alternanza de generazion in contràst,eteomòrfich cont on nètt domini del sporofìtt in sul gametofìtt. I fìres hinn on grupp antigh, comparìi giamò in del Devonian inferiór e rappresentàa anmò adèss de circa 11000 speci.
A differenza di Angiospèrmi e di Gimnospèrmi, i fìres gh’hànn minga la somenza ma se spanteghen in del’ambient per mèzz di spòr.
Struttura
Tanti fìres gh’hànn di foeuj ver e pròppi (megafìll) a làmina intréga o despèss pennada, ciamàd “frasch”. i frasch hinn dotàa de divèrsi nervadùr, e in del cors de la giovinèzza, hinn rotolàa su in su la scima. El rotolament el càpita per via de la crescita pussée svèlta de la pagina de sòta di foeuj giovìn ch’a hinn adrée a fàss. El desrotolamént l’è ciamàa casciada cincinada. In di frasch, la nervadùra la se ramifica in divèrsi manér. Despèss di frond pennàa hinn present (de 2 a 4 vòlte), ma gh'hinn anca di foeuj minga divìs con la nervadura de mèzz che la dòmina e di nervadùr de fianch pòch vistós.
I foeuj gh’hànn in su  la sò pagina de sòta tanti sporàng, che despèss hinn miss insèma in grupp ciamàa ‘’sòri’’.
Le fìres modèrni hinn dividùu anmò in du grupp: i fires eusporangiàd e i fìres leptosporangiàd, a segonda del tipo de sporang.
El fust di fìres modèrni, de sòlit, l’è on rizòma sotterrani, ma in di fìres arbòri a l’è bon de raggiòng ‘na grandèzza compagna de quèlla di palm.
La morfologia auto-somigliànt di foeuj e di fust l'en è on’esempi de l’aplicazión de l’utilizzazión de la geometria frattàl per interpretazion de la natura.
Classificazion
Anca adèss la classificazión di fìres sensu lato l’è on argoment de discussión in del mond botanich. De tradizión, i ghe vegniven miss denter ind la class Filices ma incoeu, data la complessità di relazión filogenetich, i fìres hinn miss denter ind on ordin tassonòmich de sora: quèll de la división di Pteridophyta.On lavorà recént (Smith e àlter, 2006 ) el propònn, de ciapà ‘me fondamént i dàa morofològich e molecolàr, per divìd ancamò la división in quatter class, 11 ordin e 37 famili:
Riproduzion
In di piant pteridofitt a gh’è on'alternanza de generazion distinta de bon: de la spòra, aplòida, che la germìna el se sviluppa on protàll o gametofitt, di vòlt a forma de tubèrcol, di vòlt a forma de làmina (compagn che in di fìres) fissàa al sòtt-strat per mèzz de rizòid. I protàj pòdèn vèss unicament maschìl, unicamént fèmminìl, oppùr ermafrodìtt a seconda che gh’abìen denter di òrghen maschìl (anterìdi), femminìl (archegón) o tucc e du. In del’intèrna di anterìdi gh’hinn i gaméta maschìl (di vòlt ciamàa anterozòi), despèss rotolà su a spiràl, e movìbil per la presenza di zij. I archegón, ch’a hinn di struttùr a forma de fiàsch, gh’hànn inveci el gameta fèmmina nò movìbil. I gameta maschìl vann denter in di archegón, grazie a la presenza de acqua, e se mètten insèma al gaméta femminìl. Adrée a la fecondazion el ven foeura on embrión che ‘l mangia a spés del protàll, che el ghe restàa taccàa per mèzz de on pee e ‘l sviluppa subit la piantina vascolàr o tspòrofity che l’è diplòid. La pianta, a ciclo de vita inoltràa, l’origina i spòr. Sti chì hinn saràd denter in di sporangi (e despèss hinn miss insèma a fa su di sòri) e pòden formàss sòta la pagina di frasch fèrtil o in su di struttur adàtt (per esempi in di equisét). I spòr hinn minga semper sia generadór de spòr sia addètt a la digestión, in del caso ch' i faghe tucc e du i mestée vegnen ciamàa trofofill (foeuj digestór) e sporofill (foeuj generadór de spòr o fèrtil).
I spòr pòden vèss tucc eguàl e se parla de piant pteridofitt isospòri oppùr distìnt in di macrospòr (femminìl) e microspòr (maschìl) e se parla de pteridofìtt eterospòri. In quèll caso chì anca i sporangi se dividen in microsporangi e macrosporangi. De soramaròss de fianch di du tipi de riproduzion sessuàl e asessuàl l’è frequenta in di pteridofitt anca la riproduzión agamica.
Stazion de West Hampstead
West Hampstead a l'è 'na stazion de la North London Line, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Belver de Cinca
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Chauzon
Chauzon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Largentière, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.68 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 100 méter a 'na altèsa màsima de 326 méter s.l.m.
Franzesch I Sforza de Carevasg
El Franzesch I Sforza de Carevasg (... - 1576) a l'è staa on nòbel milanes, marches de Carevasg del 1553 al 1576.
Biografia
Fioeu del Muzio I e de la Faustina Sforza de Santa Fiora e donca nevod del primm marches Giovann Paol. El pader el moeur in battalia in del 1553 e 'l Franzesch, infant, el deventa marches sotta la reggenza de la mader. Deventaa grand, el se marida con la Costanza Colonna, fioeula del Marcantonio Colonna, per procura e cont ona clausola de rispett finna ai 15 agn, degià che la Costanza la gh'eva domà 12 agn. Maltrattada in principi, tant de scappà in d'on convent juttada del Carlo Borromee, cont el temp troeuven la pas e gh'han ses fioeui: El Muzio II el va in sul trono a la mort in del 1576 e 'l Fabrizzi che 'l deventa general e intim consiliee del Re de Spagna.
Roeul in la vitta del Carevasg
A l'è staa testimon del matrimoni di sgent del Michelàngel Merisi, dii Carevasg, e la sò miee l'ha protegiuu e sostegnuu finanziariament el pittor.
Metropolitana de Francofort in sul Meno
La metropolitana de Francofort in sul Meno a l'è, a dispet del nom, un sistema tranviari al servizzi de Francofort in sul Meno. Insema a la red di tram de Francofort in sul Meno e a la S-Bahn del Reno-Meno a l'è la spina dorsal del straport publegh de la cità del Stat de l'Assia.
L'è ciamada metropolitana (U-Bahn in todesch) perchè, in del center de la cità, la corr sota terra, con trè tunnel, menter foeura la corr a nivell de la strada, ma isolada. In pè del 1968, incoeu la gh'ha 86 stazzion, in su 64,85 km de percors.
L'è fada su de noeuv linie e de trè trate: la trata A, trata B e trata C.
Curt Mussament
page=66|150px|Curt Mussament|drita El Curt Mussament a l'è un catechism catolich in rumanc surtii in de l'ann 1611. L'aveva scriüü el pader capücin Gion Antoni Calvenzano in Sursilvan cun l'urtugrafia catoliga.
Vasegerszeg
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Maison Blanche (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Sérignan-du-Comtat
Sérignan-du-Comtat l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Orange-Est, del circondàre (arrondissement) de Avignon e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 53 méter a 'na altèsa màsima de 240 méter s.l.m.
Prealp Luganes
I Prealp Luganes hinn ona sezzion di Alp. Se troeuven in tra la Lombardia e 'l Canton Tesin, strengiuu in tra el Lagh Magior a ovest e 'l Lagh de Comm a est. A nord se destacchen di Alp Lepontinn a l'altezza del pass de Sant Iori, pu o manch in su la ligna Locarn-Belinzona-Gravedona (e donca fann minga part de la cadena alpina principal). La scima pussee volta l'è 'l Menon, coi sò 2.245 meter sora el nivell del mar. Hinn spartii in duu tocch principai, separaa del pass de Monscender:
Siberia
La Siberia (in russ Сибирь Sibir’ [sʲɪˈbʲirʲ]) a l’è ona region geografega de l’Asia settentrional, tutta denter la Russia, che l’ha conquistada a partì del secol quell de dersett.
La Siberia geografega l’è spantegada di mont Urali in de l’ovest, che separen l’Europa de l’Asia, e la division idrografega intra el basin del Pacifegh e de l’Artegh a orient; a nord l’è delimitada del Mar Glacial Artegh e a sud de i coll del Kazakhstan settentrional, i mont Altaj de la Mongolia e i frontee intra la Russia e la Mongolia e intra la Russia e la Cina. Spantegada in su d’ona superfiss de 13,1 million de chilometer quadraa, la Siberia la fa su el 77% de la Russia e pressapoch el 10% de tucc i terr del mond. La sò popolazion l’è però domà de 40 million de person, pressapoch el 27% de quella de la Russia. Cont ona densidàa de popolazion de trii abitant per chilometer quadraa, la Siberia l’è vuna di region men popolaa de la Terra.
La cittàa pussee popolada de la Siberia a l’è Novosibirsk, la terza pussee granda de la Russia. Alter cittàa important a hinn Omsk, Krasnojarsk, Irkutsk, Jakutsk, Barnaul e Ulan-Ude.
frame|center|Trii definizion de la Siberia in d’ona carta de la Russia. In ross scur el Distrett Federal Siberian; in ross ciar la Siberia geografega, in color de naranz tutta la Russia asiatega, in del parlà comun tutta ciamada Siberia.
Etimologia
A gh’hinn pussee teorij in su l’origen de la parolla Siberia (Сиби́рь in russ). Vuna di pussee accettaa la dis che la deriva de Sib Ir, ch’el voeur dì “terra che la dorm” in Tatar Siberian. On’altra teoria la collega el nomm a l’etnonem Sirtya, nomm d’ona popolazion pussee tard conquistada e assimilada di Tatar siberian; teorij men comun colleghen el nomm a quel del popol Sibe, ona popolazion del nordest de la Cina.
Preistoria
La Siberia a l’è ona di region del mond pussee important per i studi in su la Preistoria. Corp de animaj preistoregh hinn staa trovaa conservaa in del permafrost siberian, e la region volcanega di Trapp Siberian (in russ Сибирские траппы Sibirskije trappy), spantegada per pussee de duu million de chilometer quadraa in de l’ovest de la Siberia l’è stada fada su de vun di pussee grand fenomen volcanegh di ultem 500 million de agn de la storia de la Terra, che l’ha provocaa ona estinzion de massa 250 million de agn fa che l’ha copaa pressapoch el 90% di specie vivent.
Storia
miniatura|Carta di popolazion indigen de la Siberia a la finn del Vottcent Denanz de la descoverta europea, la Siberia l’era abitada de pussee grupp nomadegh coma i Enets, i Nenets, o i Unn. In de l’Edàa de Mezz, ona part del territori siberian a l’era controllada di popolazion mongol, e a la fin del Quattercent l’ovest de la Siberia l’era sotta el Canaa de Sibir. In quij dì lì, la popolazion de la Siberia l’era de pressapoch 300 mila personn.
In del Cinchcent i russ hann scominciaa a fà su di cittàa in di vall di grand fium siberian e a conquistà i territori del Canaa de Sibir e di alter popolazion indigen. La conquista russa de la Siberia l’è andada innanz per pussee d’on secol, finn a la fondazion del 1647 de la fortezza de Okhotsk in su la costa de l’Ocean Pacifegh.
Finn a la finn del Vottcent, la Siberia l’era domà doperada per i sò ricchezz naturaj e coma loeugh dova menà i prigionee e i esiliaa; el pussee grand cambiament l’è staa la costruzion, intra el 1891 e ‘l 1916, de la Ferrovia Transiberiana, la pussee longa del mond. In la segonda metàa del Vottcent e finn a la Rivoluzion d’Ottober, mezz million de personn l’è andaa a viv in de la Siberia e in de l’Orient Russ.
Geografia
miniatura|El fium [[Jenisej e la cittàa de Krasnojarsk]] Cont on territori de 13,1 million de chilometer quadraa, la Siberia la fa su el 77% de la Russia. La Siberia l’è fada su de pussee zonn geografegh coma el Bassopian Siberian Occidental e l’Altipian Central Siberian. El territori siberian l’è traversaa de sud a nord de on quaj fium intra i pussee longh e important del mond: i trii pussee grand a hinn, de occident a orient, l’Ob’ (e ‘l sò affluent pussee important, l’Irtyš), el Jenisej, e la Lena; alter fium important a hinn la Bassa Tunguska e la Kolymà. In del sudest de la Siberia el se troeuva anca el lagh Bajkal, el pussee grand de l’Eurasia (foeura del Mar Caspi; quell de sett al mond), e ‘l pussee profond e quell cont la quantidàa d’acqua maggior del mond.
El tocch pussee settentrional de la Siberia continentala a l’è el capp de Čeljuškin, in la penisola del Tajmyr, che l’è anca el punt pussee settentrional de l’Eurasia. In de l’ocean artegh siberian a se troeuven i arcipelagh de la Novaja Zemlja, Severnaja Zemlja, i Isol de la Noeuva Siberia, e l’isola de Wrangel. De occident a orient, l’ocean Artegh l’è dividuu in:
La pupart del territori siberian l’è covert de la taiga, foeura di region pussee settentrionaj dova la vegetazion dominant a l’è la tundra, e di montagn pussee alt dova el clima l’è tropp fregg.
Saint-Bonnet-de-Montauroux
Saint-Bonnet-de-Montauroux l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Grandrieu, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 21.33 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 729 méter a 'na altèsa màsima de 1180 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Bonnet-de-Montauroux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Stazion de Parco Leonardo
La Stazion de Parco Leonardo a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia. A l'è foeura de l'aria tariffaria urbana romana.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Bad Hofgastein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Eichenberg
Eichenberg l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Kenbak-1
El Kenbak-1 a l'è stad un computer, vendud in poch esemplar, vendud a partì del 1971 de la Kenbak Corporation, fada su del John Blankenbaker per 750$. Al dì d'incoeu se 'n cognossen domà 14 e l'è considerad de vari musee american 'me el prim personal computer.
Smržov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Kenbak-1
Inventad prima del microprocessor, el gh'ha no una CPU singola ma 'n sistema fad su de chip, cont 256 byte de memoria e 'n ciclo de clock de 1 MHz. Programad domà in lenguagg machina cont i levete e i boton denanz, e 'l respondeva cont i lusete. El gh'haveva 'n architetura serial.
Sursilvan
El Sursilvan a l'è un dialet del rumantsch, che l'è parlaa in de la Surselva. El prim test in Sursilvan l'ha scriüü el refurmadur Stefan Gabriel in del 1611. Fina al 1900' a gh'eren dü urtugrafij: vüna catoliga e vüna refurmada. El prim test in furma catoliga a l'è el catechism Curt Mussament del pader capücin Gion Antoni Calvenzano, del 1611.
Újezd pod Troskami
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Eichenberg
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80212.
Sursilvan
Dialet del Renu de Sura
Ün hum veva dus filgs. Ad ilg juven da quels schet alg bab: "Bab, mi dai la part da la rauba c'aud a mi!" ad el parchè or ad els la rauba. A bucca bears gis suenter, cur ilg filg juven vet tut mess ansemel, scha tilá 'l navent en ünna terra dalunsch; a lou sfiget et tut sia rauba cun viver senza sparng. A cur el vet tut sfaig, scha vangit et en quella terra ün grond fumaz, ad el antschavet aver basengs. Ad el má a sa plidé cun ün burgeis da quella terra; a quel ilg tarmatet or sês beins a parchirar ils porcs. Ad el grigiava dad amplanir sieu venter cun la criscas ch'ils porcs malgiavan; mo nangin na lgi deva. Mo el ná en sasez, a schet: "Quonts fumelgs da mieu bab han bundonza da paun, a jou mier d'fom? Jou vi lavar si, ad ir tier mieu bab, a vi gir á lgi: Bab, jou hai faig puccau ancunter ilg Tschiel ad avont tei A sunt bucca pli vangonts da vangir numnaus tieu filg: fas mei esser sco ün da tes fumelgs!". Ad el lavá si, a vangit tier seu bab. A cur el fó ounc dalunsch, sch'ilg vaset sieu bab, a sa parnét puccau d'el; ad el curret a curdá vi da sieu culiez, ad ilg bitschá. Mo ilg filg schet á lgi: "Bab, jou hai faig puccau ancunter ilg Tschiel ad avont tei, a sunt bucca pli vangonts da vangir numnaus tei filg". A ilg bab schet á sês fumelgs: "Dei nou ilg pli bi vatscheu a lgi targeit ent, a mettei ün ani en sieu maun, a calzêrs en sês peis a maneit nou quei vadi angraschau, a mangein a stein da bunna velgia! Parchei ca quest mieu filg fova morts, ad ei vangeus vifs; el fova pardeus, ad ei vangeus afflaus". Ad els antschavevan ad esser da bunna velgia. Mo sieu filg ilg velg era s'ilg feld; a cur el vangit a fó vitiers la casa, ad udiva ilg cantar ad ilg saltar. Scha clumá l'ün dils survients a spia chei quei fuss. A quel schet a ilg: "Tieu frar ei vangeus, a tieu bab ha mazau ilg vadi angraschau, parchei ch'el ilg ratschiert sauns". Mo el vangit grits, a let buc ir ent. Cun tut scha má sieu bab ora ad ilg rugá. Ad egl figet respos, ta, a schet a lgi: "Bab, mire, tonts onns survesch jou á ti, ad hai mai surpassau tien cummondaments, a ti mi has mai dau ün ansiel, ca jou mi possig lagrár cun mês amigs. Mo cur quest tieu filg, c'ha malgiau navend tia rauba cun pitaunas, ei vangeus, scha lgi has mazau ilg vadi angraschau". Ad elg á lgi: "Filg, ti eis adinna tier mei, a tut quei ch'ei mieu, ei tieu. Mo ti duesses star da bunna velgia, a ta lagrár: parchei ca quest tieu frar fova morts, ad ei vangeus vifs, el fova pardeus, ad ei vangeus afflaus". (Die Landessprachen der Schweiz, 1819, pag. 350-351)
Dialet del Domleschg
Al dì d'incö in quela zona chì se parla pü el Rumancc. Ün om veva duos filgs. Ad ilg giuven da quels schet alg bab: "Bab, mi dai la part da la roba, ca tocca a mei!" ad el parché or ad els la roba. A bechia blears gis suainter, cur ilg filg giuven vet tut mess ansemel, scha má 'l navent en ünna terra dalunsch; a lou sfiget et tota sia roba cun viver sainza spargnier. A cura el vet tut sfaig, scha vangit ei en quella terra üna gronda fom; ad el antschavet aver basengs. Ad el má a sa plidé cum ün advont da quella terra: a quel ilg tarmatet or sin seas bains a parchirar ils porcs. Ad el giavischava dad amplanir sieu vainter cun las criscas, ch'ils porcs malgiavan; mo nangin na lgi dava. Mo el má en sasez, a schet: "Quants fumegls da mieu bab han bundanzchia da paun, a jou mor da la fom? Jou vi lavar sei, ad ir tiers mieu bab a vi gir ad el: Bab, jou ve faig puchio ancunter ilg Tschiel ad avaunt tei; A sun bechia pli merits da vangir numnó tieu filg; fé mei esser sco ün da teas fumegls!". Ad el lavá sei, a vangit tiers sieu bab, a cura el fó ounc dalunsch, sch'ilg vaset sieu bab, a sa prieu puchio dad el; ad el curret a curdá vi da sieu culiez, ad el bitschiá. Mo ilg filg schet ad el: "Bab, jou ve faig puchio ancunter ilg Tschiel ad avaunt tei; a sun bechia pli merits da vangir numnó tieu filg". Ad ilg bab schet á seas fumelgs: "Deit nou ilg pli beal vaschti a lgi targeit aint, a matte ün ani an seas maun, a calzêrs en sês peis! A maneit no quel vadi angarschó, a mazeit, a mangien a stain da bunna velgia! Parché ca quest mieu filg era mort, ad ei vangi vif; el era pears, ad ei vangi cató". Ad els antschavevan ad esser da bunna velgia. Mo sieu filg ilg velg era s'ilg feld; a cur el vangit a fó vi tiers la cheasa, ad udiva ilg cantar ad ilg saltar. Scha clumá l'ün dils surviaints, a dumandava quel che que fuss?. A quel schet ad el: "Tieu frar ei vangui, a tieu bab ha mazó ilg vadi angarschó parquei ch'el ilg ha survangi saun". Mo el vangit viló, a let bechia ir aint. Cun tut scha má sieu bab ora ad ilg rugá. Ad elg figet rasposta, a schet lgi: "Bab, mire, tauns ons ve jou survi a chi, a vei me surpassó tieu cumondamaint, a ti mi has dau ün ansiel, ca jou mi possig lagrar cun meas amigs. Mo cura quest tieu filg, ca ha maglió navend tia roba cun pitaunas, ei vangi, schi lgi has mazó ilg vadi angarschó". Ad el schet á lgi: "Filg, ti eis adima tier me, a tut quei ch'ei mieu, ei tieu. Mo ti duesses star da bunna velgia, a ta legrar: parché ca quest tieu frar era mort, ad ei vangi vif; el era pears, ad ei vangi cató". ibidem, 353-354
Una nuvela de Bucasc (dialet de Ilanz)
Ieu gig cuntutt, ca d'ils temps dil amprim reg da Cypria, suenter stada conquistada la Terra Sonchia tras Gottifred da Buglion, scuntret ei ca inna duna niebla da Gasconga, perregrinava alla Sonchia Fossa, da nunder turnond, arrivada a Cypria, ella fuva dad anchins nauschs carstieuns turpigiusamengs maltractada. [...] [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n730/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 710-711]
Córt Frànca
Córt Frànca (en Italià: Corte Franca), l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla Franciacürta póc chilòmetri a Sud del Lac d'Izé, a 25 km a Òvest de la cità de Brèsa.
Cort Frànca l'è 'n cümü nasìt endèl 1928 de l'üniù dei ex cümü de Burgunàt, Colombér, Nigulìne e Timulìne e per dàga 'l nòm i g'ha ciapàt el nòm Franciacürta e i g'ha ribaltàt l'urden dei du elemèncc e isé i g'ha utignìt Córt Frànca.
I ufìci del cumu i è a Timulìne.
Thoard
Thoard l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Digne-les-Bains-Ouest, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 43.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 667 méter a 'na altèsa màsima de 1652 méter s.l.m.
392
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Waghäusel
Waghäusel l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Karlsruhe. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 42.84 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Waghäusel la se tróa a 'na altèsa de 104 méter sura 'l leèl del mar.
Smart TV
Ona Smart TV l'è 'n televisor che 'l gh'ha 'na integrazion con l'internet e 'l Web 2.0 e i uniss ai caratteritegh classegh del televisor.
I smart TV doperen on sistema operativ, tipicament Android o webOS, e donca se poden installà di applicazion per avègh pussee fonzion comé di app per vedè di film, i IPTV o anca di videogioeugh.
Gh'è di apparecc che poden dà a 'n televisor normal i fonzion smart, e se ciamen set top box, anca se di strument mia specializaa comé console di videogioeugh o di PC poden vess taccaa a on televisor per giontàgh di fonzion.
Arzachena
Arzachena l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha presapóch 0 abitàncc (dàto del ), 'na superfìce de 228 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Luogosanto, Luras, Olbia, Palau, Sant'Antonio di Gallura, Tempio Pausania.
Chinatown de Milan
Chinatown l'è ul nom daa in dal parlà da tücc i dì a un quarter del Munucipi 1 e da part del Municipi 8 da Milan per via dal gran nümar da cines che ghe vivan. Al dì d'incö la sa cuncentra suratüt in Via Paolo Sarpi e in di strad arent.
Almagro (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Chinatown de Milan
I agn dal 1920 al 1940
I prim imigraa i vegnivan da Qingtian e hinn andaa a viv in via Canonica (ul vegg burgh di urtulan), che l'era un riun pupular, cun i afit bass e tanti butegh.
Blandin
Blandin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Virieu, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 387 méter a 'na altèsa màsima de 664 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Blandin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tornadizos de Ávila
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Moviment Libertari
El Moviment Libertari a l'è 'n partii politegh italian che 'l corr no ai elezion e 'l predica el votà no fondaa del Giorgio Fidenato e del Leonardo Facco.
Apostuj Capitel Vün
Apostuj
La Parola del nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess in del nost parlà Insübregh del didincö.
Moviment Libertari
El sostegn di posizion de libertarism de destra, despess arent a l'anarco-capitalism e a favor del standard dor, tant che el sò color l'è l'or. L'è anca vesin ai moviment independentista de l'Altitalia.
Talcahuano
right|198px right|325px
Moviment Libertari
L'è in pee 'me moviment del 2005 e 'me partii del 2007. Deciara de vèss ispiraa al liberalism classegh del John Locke e di pader fondator di Stat Unii.
Talcahuano
Talcahuano a l'è una cità del Cile. La gh'ha una süperfis de 92,3 km², una pupulaziun de 171.383 abitant (2002) e una densità de 1856,8 ab./km². El sindigh a l'è l'Gastón Saavedra.
Moviment Libertari
I sò icon a hinn Ferdinando Galiani, Cesare Beccaria, Filippo Mazzei, Emerico Amari, Carlo Cattaneo, Gaetano Mosca, Vilfredo Pareto, Luigi Einaudi, Bruno Leoni e Gianfranco Miglio.
Talcahuano
Cità gemelaa
Talcahuano a l'è gemelaa cun:
Moviment Libertari
L'è cognossuu per i sò battaj per permett la coltivazion OGM in Italia.
Monacilioni
Monacilioni l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 680 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campolieto, Macchia Valfortore, Pietracatella, Ripabottoni, San Giovanni in Galdo, Sant'Elia a Pianisi, Toro.
Werdenberg (distret)
El Distret de Werdenberg l'è giü dei òt distrecc eleturài (en todèsch: Wahlkreis) del Canton San Gal, en Svìsera, L'è stat istitüìt endèl més de zögn del 2001.
El distrèt de Werdenberg l'è sitüàt endèla part orientàl del cantù, sö le spónde del Réno. El cunfìna a nòrt col distrèt de Rheintal, a èst col principàt del Liechtenstein, a sud col distrèt de Sarganserland, a òvest col distrèt de Toggenburg, e a nordèst col Canton Apenzèl de Dét.
America del Nord
L'America de Nord l'è la part püssee setentriunala del cuntinent american; la sa tröva per intregh in de l'Emisfer nord del mund.
Gh'hin dent Canada, Stat Ünì d'America e Messich.
Geugrafia fisica
miniatura|America del nord
Battistini (metropolitana de Roma)
Battistini  l'è 'na stazion de la Linia A de la Metropolitana de Roma.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Margareth Madè
Margareth Madè (nùm de batès Margareth Tamara Maccarrone, nasüda a Paternò, Sicilia, el 22 de giügn 1982), l'è un'atùra e mudèla italiana.
Biugrafia
Nasüda a Paternò el 22 de giügn 1982, amò fiulìna l'è 'ndaia a stà cun la famiglia ad Adrano e Pachino. Quant l'ha cumenciàd a fà le prime sfilade, l'ha cambiàd el nùm, perchè el pudèva ricurdà un tip de pasta. . Bèle a quìndes ann la vèns el cuncùrs New Model Today d'la Agensìa WhyNot de Milàn. La fà tante sfilàde e la va anca in television: Donna sotto le stelle (2000-2002) e La Kore (2002), in sü la Rai Uno. .
In del 2008, la svolta: l'è sernida da Giüsepp Tornatore per vèss Mannina in del film Baarìa. Baarìa l'ha dervìd la Mustra de Venèsia del 2009 e l'è stài candidàd a l'Oscar in del 2010. .
In del 2010 l'è staia anche Sophia Loren giùna in d'la miniserie TV La mia casa è piena di specchi, in sü Rai Uno.
Armix
Armix l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Virieu-le-Grand, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 420 méter a 'na altèsa màsima de 1064 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Armix l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Interassiun fundamentaj
In de la Natüra a hinn staa truaa quater fors fundamentaj, o interassiun fundamentaj, ch'a hinn la bas dij scambi del energia intra i partisej e ch'a hinn i respunsabil de la strütüra del Ünivers:
Apostuj Capitel Desdot
Apostuj
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Saint-André-le-Puy
Saint-André-le-Puy l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Galmier, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
Apostuj Capitel Desdot
Capitel Desdot
1Despö de chèstcoss, l'è partii d'Aténe e l'è naa a Curint. 2E despö l'aveva truaa un cèrt Giüdee, de nomm Aquila, un nativ de Pont, che l'era vegnüü de recént de l'Italia cun Priscilla, la sua miee, perchè Claudi l'aveva cumandaa che tücc i Giüdee partissen de Roma, el gh'è vegnüü, 3e perchè l'era del medemm mestee el restava de lur, e lauraven; degià che eren de mestee fabricant de ténd. 4E cunversava in de la sinagoga ogni sabet e 'l persuadeva Giüdee e Grech.
Vashosszúfalu
a l'è un comun del Distret de Sárvár, cont una popolazzion de abitant.
Saint-André-le-Puy
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.66 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 357 méter a 'na altèsa màsima de 374 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-André-le-Puy l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada de prima class 26
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 79.411 km. La conliga Ejpovice.
Benabarre
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Apostuj Capitel Desdot
Capitel Desdot
5E quand sia Sila che Timotee hann vegnüü de la Macedonia, Paul l'era tegnüü de la parola, dand testimunianza a i Giüdee che Gesü l'era 'l Crist. 6E quand s'uponeven e biastemaven, l'ha scudüü via i vést e 'l gh'ha dii: «Che 'l voster sangh sia sü i voster cuu; mì sun nètt ; d'adèss in pö andaruu a i naziún!». 7E despö che l'era partii de là, l'è vegnüü a la cà d'un tal de nomm Tití Giüst, che l'adurava Diu, la cà del qual l'era cuntigua a la sinagoga. 8E Crist, el capp de la sinagoga, l'ha credüü in del Signúr cun tüta la sua cà, e tant di Curinz che sentiven credeven e eren batezaa.
393
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Apostuj Capitel Desdot
Capitel Desdot
9E 'l Signúr l'ha dii de nocc per mèzz d'una visiún a Paul: «Che te gh'àbiet minga pagüra, ma parla e che te staghet no zitu, 10perchè mì sun cun tì, e nissün el te tacarà per fà maa a tì, perchè gh'huu una granda gént a chèsta citaa».
11E l'ha restaa un ann e ses més, insegnand intra lur la parola de Diu.
12E intanta che Galiún l'era prucunsul de l'Acaja, i Giüdee s'hinn metüü cuntra Paul cunt una sula mént e l'hann menaa al tribünal, 13disend: «Chèst omm el pruvuca cun la presuasiún i vèss üman a adurà Diu cuntrariamént a la lég». 14E cuma Paul el stava per dervì la buca, Galiún l'ha dii a i Giüdee: «Se l'era una cèrta ingiüstizia o un'aziún spericulada maligna, o Giüdee, mì ve supurtarì segund la resún, 15ma se hinn quistiún sü una parola, nomm e la vostra lég, vediil vialter medemm: mì vöri minga vèss giüdes de chèstcoss». 16E 'l i ha scasciaa via del tribünal. 17E despö che tücc aveven brancaa Sustén, el capp de la sinagoga, e 'l bateven denanz al tribünal; ma nagott de chèstcoss l'impurtava a Galiún.
18Ma Paul, despö che l'aveva restaa anmò dì assee, l'ha dii s'ciau a i fradèj e l'ha faa véla per la Siria, e Priscilla e Aquila cun lü, despö che l'aveva tajaa curt i capèj del cuu a Cencrea, degià che 'l gh'aveva un vod. 19E despö che eren riaa a Efés, el i ha lassaa dedree là, e lü medemm, despö l'era vegnüü denter in de la sinagoga, el cunversava cunt i Giüdee. 20Ma quand el dumandaven de restà per püssee témp, l'ha minga dii de sì, 21ma despö che l'aveva dii s'ciau e l'aveva dii: «Turnaruu indree de növ de vialter, se Diu el vör», l'ha faa véla d'Efés, 22e despö che l'era naa giò a Cesarea e l'era naa sü e l'aveva salüdaa la gésa, l'è naa giò a Antiochia.
23E despö che l'aveva passaa un puu de témp, l'era naa föra, passand sücesivamént per la regiún de la Galatia e la Frigia, fasend fort tücc i fradèj.
24E un cèrt Giüdee, de nomm Apoll, nativ de Lissandria, omm de léter e capaz in di Scritür, l'è riaa a Efés. 25Lü l'era istrüii in de la via del Signúr, e perchè l'era fervént de spirit, el parlava e l'insegnava cüratamént i robb sü Gesü, ancabén el cugnusseva dumà 'l batésim de Giüann. 26E lü l'ha cumenzava a parlà francamént in de la sinagoga, e quand Priscilla e Aquila l'hann sentii, l'hann ciapaa e gh'hann spiegaa püssee cüratamént la via del Signúr. 27E quand el vureva passà in d'Acaja, i fradèj, despö che l'aveven incuragiaa, hann scrivüü a i fradèj che 'l ricevessen, el qual, quand l'è riaa, l'ha jütaa tant quij che aveven credüü per via de la grazia; 28defàtt, cun forza el cunfüdava püblegamént, dimustrand per mèzz di Scritür che Gesü l'è 'l Crist.
1441
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Regiment Azov
El Regiment Azov (Полк "Азов" in ucrain), del 2014 al 2015 Batalion Azov e despess ciamad ancamò inscì o anca Brigada d'Assalt Azov, a l'è una formazzion de la Guardia Nazzional de l'Ucraina con sed tradizzional a Mariupol, in sul mar d'Azov, del che la ciapa el nom. L'è nassud al temp di rebellot in Ucraina del 2014, quand che poeu i russ hann ciapad la Crimeja e di milizzie filo-russe hann ciapad di bande del Donbass, e del november 2014 inn ciapad dent a la Guardia Nazzional.
A l'è 'n unità assee controversa, ligada a l'estrema destra del Pais, che l'ha doperad a longh di simbolism nazista e estremista, anca se con l'integrazzion in l'armada ucraina el s'è moderad. Considerad un grup terroristegh de la Russia de l'avost 2022, inn stad l'unità pussee granda in l'assedi de Mariupol e s'inn mostrad in l'assedi de l'azzalaria de la cità, indova che hann resistid per un frach.
Sense (distret)
El Distret de Sense  (en todèsch: Sensebezirk, en fransés: District de la Singine) l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en Svìsera. L'è l'ünech completamènte de lèngua todèsca. El ciàpa 'l nòm del fiöm Sense, che 'l costetöés el gròs de la lìnea de cunfì orientàla col Canton Berna.
Endèl més de la popolasiù del distrèt l'ìa de  abitàncc, spartìcc söi 17 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:
Úhlejov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Slavonice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
El gh'ha el status de cità.
America del Süd
L'America de Süd l'è la part püssee meridiunala del cuntinent american; la sa tröva per la püssee part in de l'Emisfer süd del mund.
Bundesstraße 303
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baviera e la se conliga a l'Autostrada D6.
Villanova del Ghebbo
Villanova del Ghebbo (en vèneto: Viłanova del Ghebbo) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Rovigo.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Costa di Rovigo, Fratta Polesine, Lendinara, Lusia, Rovigo.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Villanova del Ghebbo l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Sent
Sent l'è un cumün Sgüissera del destret de l'Inn, in del Canton Grisun. A 'l gh'ha pü u manch abitant e una süperfis de 111.74 km², e 'l se tröa a una altitüden de 1440 meter sura 'l nivel del mar.
El cumün de Sent l'è tacaa ai cumün de Graun im Vinschgau (IT-BZ), Ftan, Ischgl (AT-7), Malles Venosta (IT-BZ), Ramosch, Scuol.
L'andament istoregh de la pupulaziun l'è indicaa in de la tabela chi de suta:
Tormellas
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Paolo Conte
El Paolo Conte a l'è un cantant nassüü a Asti (Piemont) el 6 de genar del 1937.
A l'ha scuminciaa la prufessiun d'aucat (suranom che'l gh'ha anmò adess), per pöö passà a la müsega, la sua passiun.
A l'è cugnussüü in tüt el mund e'l fa di cuncert suent in Francia, Germania, Regn Ünì, Canada anca alter paes.
El gh'ha un fredel che'l se ciama Giorgio, che l'è anca lü un cantant.
Stazzion de Berlin Anhalt
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Interscambi
Fermada del bus
Alà dei Sardi
Alà dei Sardi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha, 'na superfìce de 188 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Berchidda, Bitti (NU), Buddusò, Monti, Olbia, Oschiri, Padru.
Franzesch Bellat
El Franzesch Bellat (Milan, 1749 – 19 marz 1819) a l'è stad un storegh, poeta e economista lombard.
Mairie d'Ivry (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Mort de Harambe
El 28 de magg del 2016 intorna ai or 16:00 locai al Zoo de Cincinnati on fioeu de 3 agn l'è borlaa dent a la gabbia del gorilla Harambe, simia de 200 kg e che 'l aveva faa 17 agn el dì prima.
Mairie d'Ivry (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Franzesch Bellat
Biografia
Fonzionari del governo austriegh, el studiava i problema monetari e 'l se ocupava anca de storia numismatega. L'è mort a 69 agn e l'è stad miss sota al Foponin, poeu desmetud.