cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hundwil
Storia
Hundwil l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 921 col nom de Huntwilare.
Provincia de Perugia
right|300px
Cortazzone
Cortazzone (en piemontés: Cortasson) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 631 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 63 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camerano Casasco, Cortandone, Maretto, Montafia, Roatto, Soglio, Viale.
Wurmlingen
Wurmlingen  l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.43 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Wurmlingen el se tróa a 'na altèsa de 665 méter sura 'l leèl del mar.
Brumetz
Ul sindigh a l'è Gilles Brosset, con mandaa 2001-2008.
San Martin (spostament)
Con San Martin s'intend l'azion del cambià de cà, o de spostà un quajcoss de definitiv da un sit a l'alter. L'è un möd de dì che 'l riva zü da un üsanza int la vita di paisan d'una völta. In tanta zonn de la Lombardia storega, l'ann lavurativ di paisan 'l finiva 'l di de San Martin ('l 11 de Nuember). Se 'l padron de la tera 'l ghe ciamava mia de restà anca per l'ann apress, lur i gh'avven da fà sü i so arnes e andàss a cercà un alter padron e un'alter sit indè stà. A Milan inscambi, l'istessa roba la capitava 'l 29 de Setember ('l di de San Michee), e donca da quej band là se disa "fà San Michee", con l'istess significaa.
Roeusa di vent
right|frame|Roeusa di vent de l'[[Atles Català, atribuida a Cresques Abraham e datada intorna al 1375. I vent figuren col nomm talian e el nord a l'è marcaa cont on fior de lis.]] La roeusa di vent a l'è on circol che 'l marca i 32 direzion e che la divid pu o manch la voeulta de l'orizont.
In di cart de navegazion la se representa con 32 direzion giontaa per on'estremità, intant che l'altra la segnala la direzion sora el circol de l'oriziont. De soravia a gh'è on fior de lis cont el qual semm usa a a representà el nord, fatt documentaa a partì del XVI secol; el fior de lis el nass de la forma de la "T" che se dovrava per marcà la provenienza de la tramontana. De l'istessa manera, l'est se soleva marcà con la "L" de levant, o anca cont ona cros che la indicava la direzion indove la se troeuva Gerusalemm.
La roeusa di vent l'è anca on diagramma che 'l representa l'intensità del vent in di diferent setor in di quai se divid el circol de l'orizont.
I nomm di vent e i sò direzion hinn
Westbourne Park (metropolitana de Londra)
Westbourne Park  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Boffalòra (MI)
El paes l'è praticament dividuu in dò part: in voeuna, quella pussee vers est, el gh'è 'l center cittadin, stòrich e industrial; in la segonda, vers òvest, i insediament gh'hinn in quantidà minor, menter la gh'è ona presenza granda de bosch, che la riva fina al Parch del Tisin. I dò part in sostanza hinn separaa del Navili Grand e taccaa voeuna a l'altra cont on pont stòrich che l'è staa costruii in del 1603. Boffalòra la gh'ha dò frazion: Magnana e Pont Noeuv, che l'è spartida con Magenta.
Stòria
El primm insediament in del loeugh l'è documentaa in del 1180-1190, duranta i lavorà de realizzazion del Navili Grand. Probabilment el paes l'è nassuu come canter stabil per i scav, e poeu dòpo el s'è evoluu in d'on e ver e pròppi borgh grazie a la soa posizion strategica dovuda a la vesinanza ai acqui del Tisin e ai sò bosch molto ricch, al passagg del canal e a la distanza intermedia tra Milan e Novara. La faseva part de la Piev de Corbetta.
Boffalòra l'è stada teater de sconter numeros, tra i quai el gh'è quell tra el Federich II e i fòrz milanes in del 1245. El Gian Galeazz Viscont el gh'ha daa el status de feud in del 1341, menter in del 1396 l'è stada taccada ai territòri gestii di fraa de la Certosa de Pavia.
El 4 giugn 1859, duranta la Battaglia de Magenta, i fòrz Franco-Piemontes e i Austriach hinn vegnuu a contatt in sul territòri de Boffalòra (Battaglia de Boffalòra), per poeu spostàss vers Magenta.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Boffalòra l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Sgurgola
Sgurgola l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 2.549 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 134 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anagni, Ferentino, Gorga (RM), Morolo.
Zippererstraße (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U3 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Rabbi
Rabbi (Rabi 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.454 abitàncc, 'na süperfìce de 132 km², per 'na densità de 11 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ultimo (BZ), Martello (BZ), Brésem, Peio, Malè, Mezzana, Comezadura, Pellizzano.
Dialett valsuganott
El Valsuganott l'è on dialett venet central, parlaa in de la Valsugana (Trentin).
1085
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Dialett valsuganott
Caratteristegh e diffusion
El Valsuganott el pò vess consideraa ona continuazion del Visentin in de la Provincia de Trent. L'è parlaa soratutt in de la zona de la comunità montana de la Valsugana e del Tesino (var a dì in de la bassa vall). Quella robba chì l'è sentida soratutt in de la zona del Tesino e in di borgh pussee gross (compagn de Borgo Valsugana, Roncegno e Ospedaletto), menter pussee che se va dent a la vall (a partì de Pergine Valsugana) a troeuvom di caratteristegh pussee proppi, o pussee vesinn a quell del dialett trentin. La zona tra Grigno e Tezze inveci la gh'ha on'influenza feltrina pussee forta. Tra i caratteristegh pussee "valsuganott" a troeuvom:
Dialett de Borgo Valsugana
Ve dirò donque che quando gh'era 'l primo re de Sipro, dopo che Goffredo di Buglione l'ha ciapà la Tera Santa, è sussesso che 'na gran siora de Guascogna la è andada 'n pelegrinagio al Sepolcro; e vegnendo de volta la è arivada a Sipro, e là la è stada maltratada da arquanti berechini. Ma de 'sto fato la s'è lagnada forte, sensa però ricever da nessuni nessuna consolasion; e l'ha pensà d'andar dal re, e là far valer le sò raso. Ma qualchedun ga dito che la perderia la liscia e anche 'l saon, perchè elo l'era 'n omo così fiaco e 'n così poco de bon, che non solo no l'era bon a far giustisia de le ingiurie fate ai altri, ma 'l toleva su da macaco anca quele che i ghe fava a elo; e sul sò muso, se qualchedun 'l la gaveva con lù, 'l podeva cantarghele de cossì fate, grosse e tonde. Sentindo 'ste campane la femena, l'ha perso tuta la speransa d'esser vendicada quando che (per solerarse così 'n pocheto) l'ha pensà de andar a scossonar 'l re de 'sta so miseria. E l'è andada davanti a elo piangendo e la ga dito: "Sior mio, mi no vegno qua davanti a la tò presensa perchè ti me vendiche de le malagrasie che i m'ha fato; ma per aver, se no altro, 'n poco de sodisfasion, te prego de 'nsegnarme come che ti fè ti a soportar quele che sento dir che i te fa a ti. Perchè cossì 'mparerò a soportar anca quele che i m'ha fato che, se podesse, Dio 'l sa se te le daria volentiera, zà che ti sì cossì 'n gramasso a torle su!". El re, che fin alora l'era stà là che pareva 'n pampalugheto, quasi come se 'l se desmisiasse for alora da 'n gran sono, l'ha scominsià dandoghe dentro con furia a castigar quei che gaveva fato le insolense a 'sta siora; e da quel momento in là l'è stà 'n mostro de 'n persecutor contra tuti quei che de 'mò 'n pochetin i fosse stai contrari a l'onor de la sò corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n658/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 635-636]
Dialett de Strigno
Digo donque che ai tempi del primo re de Zipro, dopo che Gofredo de Buglione l'ha fato 'l conquisto de la Tera Santa, è sucesso che 'na siora de Guascogna l'è andàa per divozion al Santo Sepolcro; e nel tornar endrio, arivàa 'n Zipro, l'ha catà 'n s'ciapo de malguerni che l'ha vilanamente befàa. Dolendose ela per esser stàa cossì malamente avilìa, e senza nessuna consolazion, gh'è vegnesto 'n pensiero de portar le sò lagnanze al re. Ma gh'è stà dito da qualchedun che l'era 'n omo cossì debole e gramazzon che la perderia giusto 'l tempo e la fadiga per niente; perchè non solo no 'l fava giustizia per i altri, ma anzi 'l soportava da bacocon tute le ingiurie che i ghe fava a lù. La siora, sentindo questo, desperàa de la vendeta, per confortarse 'n pocheto nel sò dolor, l'ha resolvesto, se no altro, per dar 'na mordùa a la poltronaria del re, de andar davanti a lù. Stada che la è a la sò presenza, la ga dito pianzendo: "Sior mio, mi no son miga vegnùa davanti a ti perché ti me vendiche de l'ofesa che m'è stà fato, che dà so ben che no ti sé bon; ma 'n sodisfazion de quela, te prego almanco che ti me 'nsegne come ti fé ti a soportar quele che i me dis che i te fa a ti, aciochè che 'mparando da ti possa portar la mia con rassegnazion; che, se podesse, Dio lo sa, se te la doneria volintiera, dachè ti sé sì bon da torne su tante". 'L re, che fin alora l'era stà piegro e fiacon, come 'l se fosse desmissià fora da 'n gran sono, scominziando da l'ingiuria fata a 'sta dona, che l'ha vendicàa a dover, l'è deventà 'n fierissimo persecutor de tuti quei, che i avesse demò provà a ofender l'onor de la sò corona. ibidem 644-645
Parabola del Fioeu Trason (dialett de Pergine Valsugana)
L'an passà, el mè nono, che al géri el ga compì otanta ani, el me ga contà a mi e a mè sorela 'sta storia. Gh'era 'na volta enden picol paes, en om che 'l gaveva do fiói. En dì, el pu zoven dei fradei l'è nà da so pare, e 'l ghe ga dit: "Pare, vój gavér la mè part! Dame quel che l'è mè!". El vecio, che 'l ghe voleva ben ai sò fiói (forsi 'nca massa), el ga fà quel che sò fiòl el voleva. Pochi dì dopo el zoven el ga ciapà tuti i sò soldi e l'è nà. Endena piccola žità el ga vivest en alegria, embriagandose ensema a 'n pochi dei sò amiži e a balar con de le femenaže. Cussì en poche setimane el ga spendù tuti i sò soldi, e l'è restà senža nient. Cossa gaével de far? Come gaveressel vivest? 'Ndove l'averessel trovà 'n toch de pan? A la fin l'è nà da 'n contadin, e 'l ga domandà: "Gavé bisogn de 'n servo?". "Sì" ghe risponde 'l contadin, "ma, come che te sai, quest'an gh'è vegnù la bruma, massa aqua e anca la tompesta. Alora podo darte sol en toch de pan e nent altro". "No serve che me deghe altro: basta che no moria!" "Tuti i dì te vai endèl mè camp e 'n de quel prà e te porti al pascol i mè ruganti e le mè pegore. Set content?". Quel porét l'è nà al pascol co le bestie del sò paron, trei, zinque, dese, vinti, tante volte. Ma quando che 'l vedeva en rugant grass che 'l magnava le giande, el diseva en tra de elo: "Poreto mi! Se fusse restà a casa, staria tanto ben! Come che era bel da mè pare! Invéže adess stao malissimo!" E per no morir, el magnava erba e radis, e 'l piangeva: "Almen podéssa tornar dai mei!". E piangi incoi, e piangi doman, no 'l ghe 'n podeva pu: la fam e i mali i lo feva deventar sempre pu cép. Alora, dopo 'n pochi de mesi, anca se la casa de sò pare era sempre pu lontana, al ga pensà de tornar andréo. Dopo gaver caminà tanti dì e tante not, l'è arivà descólž e stražà en del paes endó che viveva i sò genitori. Alor che 'l pare 'l lo ga vist gnir avanti, pian pian, vežin al confin de l'ort, coi oci bassi, al ga cigà dal cuntent, al ga corest ancontro e lo ga basà sul vis, su le ganasse e su la boca. "No pare, no sté basarme! Son stà massa catif! E i mè pecadi i è massa grandi! No podo pu esser tò fiol; voj esser un dei tò servi!". Ma 'l paron el ga ciamà sei servi e 'l ghe ga dit: "Portàme chì el pu bel vestì che go e metéghelo 'ndòss; pò metéghe en anel ant el dé e le scarpe endèi pèi; voialtri la gió né a tòr l'aqua, empižà 'l fòch e mažà 'l pu bel vedel, perchè voj che tuti i faga festa; Vardà: questo chì l'è mè fiol; l'era pers e adess l'è stà trovà de nòf". E dopo el s'ha voltà vers el fiol: "Nén", al ga dit, e l'è nà subito en casa con elo; e elo al ghe tegniva con tute dóe le man la žanca del pare. E tut el dì se ga magnà, se gà beù tant vin e se ga cantà bele canžon. Vivaio Acustico delle Lingue e Dialetti d'Italia
Estagel
Estagel l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Latour-de-France, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 58 méter a 'na altèsa màsima de 325 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Estagel l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
.tm
.tm a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Barlassina
Barlassina (inscé anca in Italian) a l'è un cumün da la Provincia de Munza e Brianza cun 0 abitant (dàto del ). Un temp al era una fraziùn dal cumün da Seves, ma al s'è destacaa intal 1901. L'è tacaa ai cumün de Lentaa (MI), Meda, Séves e San Dalmazi (MI)
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Barlassina l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
Miraval-Cabardes
Miraval-Cabardes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mas-Cabardès, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Miraval-Cabardes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Paunzhausen
Paunzhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freising. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.73 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Signa
Signa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 15.278 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 849 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campi Bisenzio, Carmignano (PO), Lastra a Signa, Poggio a Caiano (PO), Scandicci.
Dialett valesan
El Valesan (nom nativ: valezà) l'è on dialett de transizion tra Venet e Lombard, parlaa in del comun de Valeggio sul Mincio (Valès sul Mèns), in Provincia de Verona.
Ona novella del Boccasc
Al tèmp del prim rè de Cìpri, pròprio alóra che Gottifrè di Buglione l'ha fat la conquìsta de Terasànta, dov'è mórt nòstro Signór, è susès che una gran dàma, nàta in Guascógna, l'è andàda per divosió al Sant Sepólcro. Tornàndo indrè, quand l'è stàda a Cìpri, dei balòs, che se tróa dapertut, i g'ha fat dèi brùti schèrsi. Éla, poarìna, fór de sé dal dolór e da la ràbia, l'ha pensà de far la denùnsia al rè; ma de quèi de quèl paès i g'ha dit che l'avarìa fat i só pas per niènt. Perchè quèl rè l'èra un òm insùls, un salàm, un incantà, che 'l se beéa ànche i tórt che i ghe fazéa a lù; a tal sègn che quand susedéa che quàlche poarì l'èra maltratà, tùta la só ràbia el la sfogàa col far de le rìfe l rè. La dòna, incocalìda d'un rè a 'sta fòza, sentì 'l boridó che l'ha pensà, per sveiàr 'sto àzen da sòma. La gh'è andà davànti cóle làgrime ai öcc e l'ha dit: "Maestà, no 'l crèda che sìa vegnùda chì perchè lù 'l tóga le vendète; ma perchè lù 'l m'ensègna cóme se fa a tègnerse quiècc quàndo le tóca; e che lù l'è cozì brào da portàr, tant brào, che ghe cargherìa adòs ànche quèsta che m'è tocà a mì, e tant volentéra". Indoinè! Có 'ste paròle quèl sciòch de rè el s'ha cóme sveià, e l'ha capì l'endormensó che l'èra. No l'è stà più lù: l'ha tòlt i tórcc de 'sta poarìna, e cozì el l'ha endolsìda; e dópo, guài a chi avés pensà a far el più pìcolo schèrs vèrs de lù, o abacà l'onór de la só coróna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n578/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 558]
Paunzhausen
El cümü de Paunzhausen el se tróa a 'na altèsa de 515 méter sura 'l leèl del mar.
Sidamon
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Intranet
Ona intranet a l'è 'na red interna a 'n entità, che la pò vess 'na società, 'n azienda, 'n ent publegh o anca on Stat, per esempi el Kwangmyong de la Corea del Nord, che la gh'ha di servizzi che hinn reservaa domà a quej che n'hinn part e l'è organizzada in manera compagna a l'Internet.
Vaugondry
Vaugondry a l'è staa un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'eva de 0.84 km² e in del 2010 al gh'eva una popolazion de 35 abitant.
In del mes de setember del 2009 gh'è staa faa un referendum inde che i cumün de Fontanezier, Romairon, Vaugondry e Villars-Burquin han acetaa de fundiss insema per furmà un cumün ünegh ciamaa Tévenon. La decision le vegnüda efetiva el prim de lüi del 2011.
L'abitaa de Vaugondry al se tröva a una altitüden de 729 meter sura al livel del mar e quand che 'l faseva cumün desperlü l'eva tacaa ai cumün de Champagne, Fontaines-sur-Grandson, Romairon e Villars-Burquin.
Ferrovia Milan-Mortara
La ferrovia Milan-Mortara a l'è 'na linia regionala lombarda de proprietà del Stat che la conliga Milan a Mortara. Verta dal 1854 del tratt in tra Mortara e Vigevan e dal 1870 per la tratta in tra Vigevan e Milan, a l'è longa 44 km e incoeu a l'è elettrificada a 3 kV CC e l'è a scartament standard.
Servizzi
Tucc i servizzi a hinn gestii de la Trenord: Ghe passen i treni de la linia S9 del Servizzi ferroviari suburban de Milan che conlighen Albairaa-Vermezz a Saronn e di treni regionai de la tratta Mortara-Milan Porta Genova, che di voeult riven finna a Lissandria
Somna
"Chi che somna mia, i cata là notta."
- Proverbi valmaggin
"Besogna somenà con la man e miga col sacch."
- Proverbi morbegnasch
"A somnà de marz e de giugn el sbaja nigun."
- Proverbi valtolin
"Chi el somna cont el vent, el coeuj con la tempesta."
- Proverbi tellin
La somna (alter sinonem: sorna, someneri, somenà, somnanda o somnadura ) l'è la tecnega che la se vesina de pu a la manera natural con la qual la somenza la se spantega. La somenza de norma la nass de la reproduzion di piant, e vann in gir cont el vent, intant che cont el someneri hinn i omen a menài in gir per i camp. L'omm che 'l va in gir a somenà el se ciama somenador.
Strada voivodal 622
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 15 km.
Aranyosgadány
a l'è un comun del Distret de Pécs, cont una popolazzion de abitant.
Vizille
Vizille l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vizille, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 268 méter a 'na altèsa màsima de 1016 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vizille l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada principal 18
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Giüra, Canton Neuchâtel, Canton Basileja Campagna e Canton Berna.
Saint-Jean-de-Valériscle
Saint-Jean-de-Valériscle l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Ambroix, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Jean-de-Valériscle l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Rabanales
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Settefrati
Settefrati l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 855 abitàncc, 'na superfìce de 50 km² e 'na densità de 17 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barrea (AQ), Civitella Alfedena (AQ), Gallinaro, Opi (AQ), Picinisco, San Donato Val di Comino.
Brunehamel
Brunehamel a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza.
Ul sindigh  a l'è Jean-François Pagnon, con mandaa 2001-2008.
Louňovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Barona (Albuzzan)
Barona (pronuncia local: [bə'runə], e donca scrivuu anca Bärùnä con 'na grafia pavesa; Barona in Italian) l'è on frazion del comun paves de Albuzzan. La se troeuva a nord del centro comunal, minga lontan del Tisin. L'è staa on comun indipendent fina al 1872.
Parcieux
Parcieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Reyrieux, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.14 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 168 méter a 'na altèsa màsima de 287 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Parcieux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cortanze
Cortanze (en piemontés: Cortanse) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 289 abitàncc, 'na superfìce de 4,46 km² e 'na densità de 65 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cunico, Montechiaro d'Asti, Piea, Soglio, Viale.
Planá (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Precc
Precc l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 194 abitàncc, 'na süperfìce de 3 km², per 'na densità de 65 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barsù, Pieve di Bono, Castel Cundì.
Manduria
Manduria l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Taranto. El g'ha presapóch 30.864 abitàncc, 'na superfìce de 178 km² e 'na densità de 173 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avetrana, Erchie (BR), Francavilla Fontana (BR), Maruggio, Oria (BR), Porto Cesareo (LE), Sava.
Universidad Rey Juan Carlos (metropolitana de Madrid)
Universidad Rey Juan Carlos  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Servizzi
Biliettaria automatica
1086
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Aquifoliaceae
El zèner piö cunusìt e nömerùs l'è l'Ilex, che 'l cönta piö o méno 600 spéci. Le sò fòie i è sèmpe, alternàde. i fiùr de sòlit i è unisesuài, atinomòrf, de spès tetràmer, co l'ovàre sùpero. I fröcc i è de le sórcc de drùpe.
L'óter zèner, el Nemopanthus, el g'ha apéna 'na spèce, Nemopanthus mucronatus, che la se diferènsia del Ilex per vìa dei fiùr che g'ha 'n càlice piö pesèn e i pétali strècc, e 'n piö l'è tetraplòide, envéce che diplòide.
Spéci cunusìde
L'ünica spéce de la famìa de le aquifoliaceae che crès spontànea endèla flóra alpìna e italiàna l'è l'Ilex aquifolium.
En ótra spéce famùza, suratöt endèl'Amèrica meridiunàla, l'è l'Ilex paraguariensis, che pò l'è la piànta che se dopèra (fòie e caicì picinì) per fa 'l màte, 'na tizàna stimolànta, tìpica de l'Argentina.
Apostuj Capitel Quater
Apostuj
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Autostrada A501 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Apostuj Capitel Quater
Capitel Quater
1E intanta che parlaven a la gént, i sacerdott, el capitani del témpi e i sadücee hinn vegnüü arént a lur, 2rasid perchè insegnaven la gént e pruclamaven in del Gesü la resüreziún di mort, 3e hann bütaa i lur man sü lur e hann metüü lur in de presún fin al dì despö, già che l'era già sira. 4E tant personn che aveven sentii la parola hann credüü e 'l nümer di omen l'è devegnüü circa cinch mila.
5E l'è sücess el dì despö che i capp, i anziann e i scrib hinn vegnüü insèma a Gerüsalèmm, 6e Anas, Caiafas, Giuann, Alessander e tant quant eren de la famèja del sacerdott scèff, 7e despö che i aveven faa staa in pee in del mèzz, hann dumandaa: «Cun qual géner de puténza o cun qual nomm avii faa vialter chèst?».
8Alura Peder, impienii del Spirit Sant, l'ha dii a lur: «Capp de la gént e anziann, 9se nümm sèmm giüdegaa incöö sü un bun att per un omm dèbul, per che cossa lü l'è staa salvaa, 10el gh'avarìa faa savüü a tücc vialter e a tüta la gént d'Israel che in del nomm del Gesü Crist el Nazarén che vialter avii crusefiss, che Diu l'ha levaa sü di mort--in de chèst lü l'è cumparii san denanz a vialter. 11Lü l'è:
che l'è devegnüda la crapa de spigul.
12E la gh'è no in de nissün alter la salvéza, già che 'l gh'è no un alter nomm suta 'l cél che l'è staa daa intra i vèss üman per el qual l'è necessari che nümm sium salvaa».
13E quand aveven vedüü la cunfidénza del Peder e del Giuann e aveven capii che hinn no edücaa e sénza istrüziún, s'hinn meravejaa e i hann recugnussüü che eren staa cun Gesü, 14e quand aveven vedüü l'omm, stand in pee cun lur, che l'era staa guarii, gh'hann nagott de dì cuntra. 15E despö che i hann cumandaa de nà föra del sinedri, s'hinn cunversaa el vün cunt i alter, 16disend: «Che cossa farèmm a chèst personn? Già che perchè l'è sücess per mèzz de lur un sègn che l'è bén cugnussüü e manifest a tücc che stann de cà a Gerüsalèmm e nümm podum minga negàll ; 17ma perchè 'l difunda no magiúramént intra la gént, gh'avarìum de smingàj de parlà pü in de chèst nomm a nissün di vèss üman.
18E despö che i hann ciamaa, i hann cumandaa de fà minga un sun per nagott, né d'insegnà in del nomm del Gesü. 19E Peder e Giuann, respundend, l'ha dii a lur: «Giüdeghee se l'è giüst denanz a Diu scultàv pütost che Diu; 20già che podum no parlà no di robb che èmm vedüü e sentii». 21E quij che hann smingaa de pü i hann liberaa, perchè aveven truaa nagott un möd per castigàj, per via de la gént, perchè tücc daven gloria a Diu per chèll che l'era sücess; 22già che l'omm al qual chèst sègn de varisiún l'è staa sücess el gh'aveva püssee de quarant'agn.
23E despö che hinn staa liberaa, l'è vegnüü a i lur propi e hann diciaraa tant quant i capp e i anziann aveven dii a lur. 24E quij che aveven sentii cunt una sula mént hann levaa sü la lur vús a Diu e hann dii: «Padrún, tì t'hee faa 'l cél, la tèra, el mar, e tüsscoss che hinn in de lur, 25che per buca de noster pader David, el tò sèrv , per mèzz del Spirit Sant, t'hee dii:
Perchè hann devegnüü rabiús i naziún,
26I rè de la tèra s'hinn metüü vesìn,
e i capp s'hinn ünii insèma,
27già che veramént s'hinn ünii a chèsta citaa cuntra 'l tò sèrv sant, Gesü, che t'hee vünt, Erod e Ponti Pilat cunt i naziún e i gént d'Israel, 28per fà tüsscoss che la tua man e 'l tò cunsili aveven stabilii prima che sücedessen. 29E i robb adèss, Signúr, varda sü lur minacc e da i tò sèrv de parlà cun cunfidénza la tua parola, 30intanta che te téndet la tua man che devegnen varisiún, sègn e meravèj per mèzz del nomm del tò sèrv Gesü». 31E despö che aveven pregaa, el lögh due s'hinn staa ünii insèma l'ha scurlii, e tücc hinn staa impienii del Spirit Sant, e parlaven la parola de Diu cun cunfidénza.
32E la mültitüdin de quij che aveven credüü l'era vün cör e vön'anema, e nissün el diseva che quajdün di sò pruprietaa l'era sò, ma tüsscoss eren cumün a lur. 33E cun granda puténza i apostuj daven la testimunianza de la resüreziún del Signúr Gesü, e grand favúr l'era sura tücc lur. 34Già che el gh'era no una persona che la gh'aveva besogn intra lur, già che tant padrún di camp o di cà quant gh'eren, vendenduj purtaven i prèzz ricevüü di robb che eren staa vendüü 35e i poneven arént a i pee di apostuj, e eren smezaa a ognidün cuma ognidün el gh'aveva besogn.
36E Josef, che l'era suranuminaa di apostuj Barnaba (che l'è vultaa «Fiöö de l'incuragiamént»), un Levit, de Ciper per nassida, 37despö che l'aveva vendüda un camp intanta che l'era sò, l'ha purtaa 'l danee e 'l l'ha post a i pee di apostuj.
Saint-Blaise (FR-06)
Saint-Blaise l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Levens, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.04 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 88 méter a 'na altèsa màsima de 808 méter s.l.m.
Royal Oak (metropolitana de Londra)
Royal Oak  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Strada voivodal 623
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 16 km.
Palmera (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
.tn
.tn a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Ellmau
Ellmau l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kufstein e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Tavarnelle Val di Pesa
Tavarnelle Val di Pesa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 7.148 abitàncc, 'na superfìce de 56 km² e 'na densità de 128 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barberino Val d'Elsa, Castellina in Chianti (SI), Certaldo, Greve in Chianti, Montespertoli, San Casciano in Val di Pesa.
Masi Torello
Masi Torello (endèla parlàda locàl: I Mas) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ferràra. El g'ha presapóch 2.328 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 22 km², per 'na densità de 106 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ferrara, Ostellato, Portomaggiore, Voghiera.
601
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Les Halles
Les Halles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Laurent-de-Chamousset, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.09 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 468 méter a 'na altèsa màsima de 682 méter söl leèl del mar.
Apátvarasd
a l'è un comun del Distret de Pécsvárad, cont una popolazzion de abitant.
Serrone
Serrone l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 2.943 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 196 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arcinazzo Romano (RM), Olevano Romano (RM), Paliano, Piglio, Roiate (RM).
Saint-Michel-de-Chaillol
Saint-Michel-de-Chaillol l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Bonnet-en-Champsaur, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.78 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1220 méter a 'na altèsa màsima de 2745 méter s.l.m.
Neuville-sur-Margival
Neuville-sur-Margival al é una municipalitaa Francesa (commune) dal departament da Aisne, reson da Picardie in Franza. Ol sèndegh (maire) al é André Caer, con mandat 2001-2008 e elegiu de nov in del 2008.
Pleioceras
Pleioceras l'è 'n zèner de piànte de la famìa botànica de le Apocynaceae. De chèsto zèner fà part sich spéci. L'è 'n zèner uriginàre de l'Africa tropicala.
Solsona (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Quiruelas de Vidriales
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Les Échelles
Les Échelles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Échelles, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 364 méter a 'na altèsa màsima de 459 méter s.l.m.
Giovanni Bignami
El Giovann Fabrizzi Bignamm, in italian Giovanni Fabrizio Bignami (Des, 10 de april 1944 - Madrid, 25 de magg del 2017) l'è staa on fisegh italian. L'è staa president de l'ASI dal 16 de marz del 2007 al primm de agost del 2008. A l'è staa, a partì del luj del 2010 fin al 2014, el president del COSPAR, el prim italian a vèssel. Dal 10 de agost del 2011 fin a quattr'agn depos l'è staa anca president de l'INAF. L'è famos in Lombardia per avè ciamaa ona stella in lombard: Geminga.
Strada voivodal 624
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 2.967 km.
Giovanni Bignami
Recognossiment
L'è staa on member de l'Accademia dei Lincei. El gh'ha avuu la Legion d'Onor dal 2006 per i sò merit in de la scenza. L'ha ricevuu di premi per la sò divulgazion scentifega, despess fada insema al Piero Angela. El gh'ha on asteroid dedicaa, el 6852 Nannibignami.
Zieglergasse (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U3 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Rudelzhausen
Rudelzhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freising. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 40.80 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Rudelzhausen el se tróa a 'na altèsa de 440 méter sura 'l leèl del mar.
Líbeznice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Praor
Praor (Preore 'n italià) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 404 abitàncc, 'na süperfìce de 4 km², per 'na densità de 101 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ragoi, Montagne, Vila Rendena, Tió, Bolbeno, Zucol.
1087
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Eggerberg
Eggerberg a l'è un cumün svizzer del distret de Brig, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.0 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Vaulion
Vaulion a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.18 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Eggerberg
El cumün de Eggerberg al se tröva a una altitüden de 852 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ausserberg, Baltschieder, Lalden, Mund.
Vaulion
El cumün de Vaulion al se tröva a una altitüden de 933 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Vallorbe, Premier, Romainmôtier-Envy, Juriens, Mont-la-Ville, L'Abbaye.
Aichtal
Aichtal l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Esslingen. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 23.64 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Petronell-Carnuntum
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Curesciàna
Curesciàna (Correzzana in Italian e Milanes) a l'è un cumün da la Pruvincia da Munza e Brianza cun, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
L'è tacaa ai comün de Besana, Casanööf (LC), Triügg, Lesm.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Curesciàna l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Pištín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
San Martin (LO)
San Martìn (San Martino in Strada in Italian) l'è un cumün de 0 abitant (dàto del  ) de la pruìncia de Lod, Lumbardia.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de San Martin l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Campee
El campee l'era l'omm che per mestee el gh'aveva de controllà i camp e i sò frutt. In de la bassa (per esempi in del Milanes e a Pavia), el campee el gh'aveva anca de controllà i foss, i ronsg e in general tucc i canai de irigazion in di camp, arent ai molin e in di riser.
Great Portland Street (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Mirepeisset
Mirepeisset l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Ginestas, del circondàre (arrondissement) de Narbonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.19 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 26 méter a 'na altèsa màsima de 47 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Mirepeisset l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lizzano
Lizzano (Lizzanu 'n salentì; Licyanum en latì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Taranto. El g'ha presapóch 10.177 abitàncc, 'na superfìce de 46 km² e 'na densità de 221 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fragagnano, Sava, Taranto, Torricella.
603
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Estavar
Estavar l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saillagouse, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.24 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1200 méter a 'na altèsa màsima de 1659 méter söl leèl del mar.
Vaglia
Vaglia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 4.854 abitàncc, 'na superfìce de 56 km² e 'na densità de 87 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borgo San Lorenzo, Calenzano, Fiesole, San Piero a Sieve, Sesto Fiorentino.
Estavar
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Estavar l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cortandone
Cortandone (en piemontés: Cortandon) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 331 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 66 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camerano Casasco, Cinaglio, Cortazzone, Maretto, Monale.
Àngiul Frosi
Àngiul Frosi SX (San Basán Cremunés, 31 de genár 1924 - 28 de giügn 1995) l'è stái un Vèsc católic italián, che l'ha esercità el sò ministeri in de la Diocesi de Abaetetuba, Statt del Pará, Brasil.
Biugrafia
Nasüd a San Basán Cremunés el 31 de genár 1924, l'é stài urdinà misiunari Saverián el 6 de mágg 1948.
L'é stàt cunsacrà Prelátt de Abaeté do Tocantins el prim de mágg 1970. In del 1981 la Prelatüra l'é diventada Diocesi, e Monsignor Frosi l'è diventài el prim Vésc. L'é mort el 28 de giügn 1995. L'ha vursüd vés seplìd in Brasil, il de la sò diocesi.
A San Basán Cremunés, la piása de part a la cesa, l'é intulada a lü.
Pradillo (metropolitana de Madrid)
Pradillo  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Legion Lombarda
La Legion Lombarda (italian: Legione Lombarda) l'è stada on'unitaa militara de la Republica Cisalpina.
Storia
L'è stada fada su el 20 de Vendemiatt de l'ann V (11 de otober del 1796), per orden del comandant de l'Armada d'Italia, cioè el Napoleon. El ses de november, cont ona granda zerimonia fada denanz al Domm de Milan, gh'hann daa la bandera del repart, vun di primm Tricolor de la storia italiana. L'ha combattuu per la prima voeulta a Arcole, e poeu in sul Senio contra i soldaa del Papa. A l'è durada fina al 1799, quand che l'è finida la Republica Cisalpina. Quei ch'era restaa de la Legion hinn scappaa via in Francia, insemma ai tocch di forz armaa de la Republica Partenopea e de la Republica Romana. Quei lor, tucc insemma, hann faa nass la Legion Italiana, che l'ha tolt part a la Segonda Campagna d'Italia del Napoleon, e che l'ha battuu i Austriegh arent a Lecch.
Leporano
Leporano (Lupranu 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Taranto. El g'ha presapóch 5.808 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 387 ab./km². El cunfìna coi cümü de Pulsano, Taranto.
Santopadre
Santopadre l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 1.649 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 79 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arpino, Casalattico, Colle San Magno, Fontana Liri, Rocca d'Arce, Roccasecca.
Strada principal 19
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Grisun, Canton Uri e Canton Vales.
Neuvillette (FR-02)
Neuvillette (che in lumbard el vör dì Vileta Növa) a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Daniel Wallet, con mandaa 2001-2008.
Galleria de Legnan
La galleria de Legnan a l'è un passage de Legnan, che 'l conliga piazza San Magn a la via del XXV avril, fad su in del 1954 in d'un palazzi de proprietà de l'INA. Per fàlla su hann sbatud sgiò el vegg convent di Umiliad e hann trovad el vegg castell di Cota e di alter rest de defese de la cità in l'età de Mez.
Dent a gh'è un teater, vun di pussee grand de la Lombardia.
Stat fallid
Un stat fallid a l'è un stat che 'l riess no a svolger i compit fondamentai de governo che caraterizen la sovranità e de tegnì sota controll el so territori e la soa popolazzion.
I segnai de un stat fallid poden vesser diferent, ma 'n quajvun di pussee comun i è la mancanza de autorità, el perder del monopoli de la violenza, roba che despess la mena a la violenza generalizada, la mancanza de lesg e de orden, el calà de servizzi essenziai e de certezze legai e la corruzzion spantegada. Al dì d'incoeu, segond l'Indes de Fragilità di Stat de la Fondazzion Fund for Peace, i stat pussee fallid al mond i inn Somalia, Sudan del Sud e Yemen.
A bon cunt, l'è important tegnì a ment che un stat el po minga vesser classifegad come fallid se l'è mìnga bon de tirà inanz domà 'n quajvun di so compit fondamentai. Anca i stat pussee fort poden havégh di problema e di debolezze, ma se 'l governo el fonziona ben e se la popolazzion la viv in pas e in sigurezza, alora l'è men probabil che un stat el vaga debon in crisi e 'l deventa fallid.
Al temp d'adess, inn despess la guerra e i conflit internazzional che fann vegnì su la probabilità che un stat el falliss. I stat fallid a poden havégh ancamò un governo ofizzial, ma la soa capacità de governà debon a l'è propi sbassada al minim. Di voeulte el governo el gh'è propi no o a l'è sostituid de forze armade o de milizzie. In 'sti cas chi el contròll del territori l'è despess menad inanz de grup armad o de mafie e la soa capacità de tegnì l'orden a l'è propi pussee bassa.
Leucocitt
I leucocitt hinn di cellul del sangu che servissen per la resposta immunitaria, e defenden el copr dai organism (antigen) che ghe fann dann, comé i virus e i batteri.
Hinn di cellul che pòden moeuvess in de per lor e anca sortì dai vas del sangu, e hinn minga coloraa. Gh'è da 5.000 a 11.000 per mm3- Hinn i unegh cellul del sangu a vess complett de nucleo, mitocondri e i alter organeij de la cellula.
Classificazion
La classificazion l'è in su la bas de la presenza di enzim:
Saint-Jean-du-Gard
Saint-Jean-du-Gard l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Jean-du-Gard, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 41.64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 164 méter a 'na altèsa màsima de 813 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Jean-du-Gard l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Barona (Milan)
thumb|Ona cà veggia de la Barona La Barona (Barona in Italian) l'è on quarter de Milan. Ghe viv pussee de vottantamilla personn e l'è situaa in del sud de la città (Municipi 6), al confin coi comun de Buccinasch, Còrsigh e Assagh. A est e ovest l'è limitada del Navili Grand e del Navili Paves.
Storia
La ciappa el nomm de ona veggia cassina. In del territori gh'è ona gesa dedicada ai sant Nazar e Cels, fada su intorna al secol XIV e che on temp l'era propietaa di fraa del Monestee de San Cels. Fina al 1873 l'era vun di paes che faseven part del comun di Corp Sant de Milan. La Barona l'ha taccaa a cress in de la segonda metaa del Noeuvcent, cont el rivà de tanta gent migrada del Sud per via del boom economegh.
Villars-Burquin
Villars-Burquin (Vers-chiéz-los-Rês in arpitan) a l'è staa un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'eva de 4.81 km² e in del 2010 al gh'eva una popolazion de 571 abitant.
In del mes de setember del 2009 gh'è staa faa un referendum inde che i cumün de Fontanezier, Romairon, Vaugondry e Villars-Burquin han acetaa de fundiss insema per furmà un cumün ünegh ciamaa Tévenon. La decision le vegnüda efetiva el prim de lüi del 2011.
L'abitaa de Villars-Burquin al se tröva a una altitüden de 749 meter sura al livel del mar e quand che 'l faseva cumün desperlü l'eva tacaa ai cumün de Romairon, Vaugondry, Fontaines-sur-Grandson, Mauborget.
I duu moros
I duu moros (italian: I Promessi Sposi) a l'è on romanz scrivuu del scrittor milanes Lissander Manzon. El romanz, che 'l gh'ha ona gestazzion longa pussee de vint agn, a l'è consideraa l'oeuvera pussee importanta del Manzon,e vun di liber fondamentai de la letteradura italiana. El liber el gh'ha avuu on gran sucess per tutt el Vottcent e 'l Noeuvcent, e l'ha faa vegnì el Manzon vun di pader de la lengua italiana moderna. A l'è vun di pilaster del romanticismo italian, e 'l primm esempi de romanz istoregh scrivuu in lengua italiana.
Version in lombard
A gh'è staa tanti autor che hann provaa a voltà in lombard el romanz. Tella chì ona lista:
Voiron
Voiron l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Voiron, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 21.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 222 méter a 'na altèsa màsima de 846 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Voiron l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Charlotte Caniggia
Right|miniatura|300px|Charlotte Caniggia ([[dicember 2012).]]
Charlotte Chantal Caniggia (Buenos Aires, Argentina, 15 da Febrar dal 1993) l'é 'na mudela e sobrett argentina. In dal 2015 in Italia l'ha lavurà in dal reality da L'Isola dei Famosi 10 insemma a la mudela Cecilia Rodriguez, suréla de la Belén.
Strada voivodal 626
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 33 km.
Paterna
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
1100
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Wang (DE-BY)
Wang l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freising. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 31.19 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Wang el se tróa a 'na altèsa de 415 méter sura 'l leèl del mar.
604
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Predazzo
Predazzo (Pardacc endèla parlàda locàl; Pardatsch en todèsch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 4.302 abitàncc, 'na süperfìce de 109 km², per 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Nova Levante (BZ), Nova Ponente (BZ), Moena, Tesero, Panchià, Ziano di Fiemme, Siror, Canal San Bovo, Tonadico.
Haute-Rivoire
Haute-Rivoire l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Laurent-de-Chamousset, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.