cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vilnius
Istòria
Dapress da alura, Vilnius sa l'à rapidament tranformaa int una atent a scancelá ul sò passaa Soviétigh e la citaa a l'à emergii compagn una citaa moderna Europeana. Fisc di sò vecc construzzion i è staa renovelaa e una àrea comerzala e finanzera a l'è in desenvilüpament, espetada deventá ul principal distrecc administrativ sül costaa Nòrd da la flümm Neris. Chesta àrea la töö dent spazzi residenzial e al detaj, con l'edifizzi da la münicipalitaa e la moderna Tur Europa, 129m olta.
Cadolzburg
El cümü de Cadolzburg el se tróa a 'na altèsa de 352 méter sura 'l leèl del mar.
Simonetta Rubinato
La se candida in di elezion regionai del Veneto del 2020 a la presidenza.
Vilnius
Istòria
In 2009, Vilnius la sarà la capitala Europeana da la cültüra.
Geugrafía e clima
180px|thumb|right|Ul çenter da Vílnius in inveern
La posizzion mia centrala da la citaa la pöl vess atribüida al canbiament int i confin da la nazzion al cors di sécoj; Vilnius al era, una völta, anca ul céntar geogràfic dal Gradücaa da Lituània.
L'àrea corent da Vilnius a l'è 402 km quadraa. I edifizzi i cövar 20.2% da la citaa e in la restanta àrea, ul verd (43.9%) e aigua (2.1) i prevar.
Il climaa da Vilnius al è transizzional intra continental e oceànich. La temperadüra mediana anüala a l'è da +6.1 °C (43°F); in Giné la temperadüra mediana a l'è da −4.9 °C (23 °F), in Lüj +17.0 °C (62.6 °F). La precipitazzion mediana a l'è da apröf 661 milímetar par an.
Cassina (Cermenaa)
La Cassina (Cascina Lavezzari) l'è ona frazzion del comun comasch de Cermenaa. La frazzion l'è situada a sud del center comunal.
Wiesenfelden
Wiesenfelden l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 78.24 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Vilnius
Geugrafía e clima
I estad i pöö vess cald, cun temperadür sura 30 °C e i ivern frecc (anca -25 °C). I flümm e i lagh i giazza in chesta períoda da l'an.
Wiesenfelden
El cümü de Wiesenfelden el se tróa a 'na altèsa de 610 méter sura 'l leèl del mar.
Vilnius
Demogràfiga
In acordi al census 2001 par l'ufizzi resonal da stadístiga da Vilnius, al gh'era 542.287 inabitant in la münicipalitaa: 57.8% da Lituanian, 14% da Rüssian, 4.0% da Belarüssian e 0.5% da Giüdée.
Trets
Trets l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Trets (Chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 70.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 217 méter a 'na altèsa màsima de 810 méter s.l.m.
Vilnius
Tourism
thumb|left|Vedüda dal tètt da la Catedràla Vilnius al è una citaa cosmopolitana con divers architetür. I a püssée da 40 gees; restaurants, hotel e müsée i s'à desenvilüpaa daspus che Lituània a l'à declaraa l'independenza e i gióan da Vilnius i è drée a fá sü una repütazzion da citaa opsitala.
Gols
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Vilnius
Tourism
thumb|right|Via Aušros Vartai. Cume un graan nümër de citaa de l'Etaa de Mèzz, Vílnius la s'è svilüpada intùrn al Münissipi.
La Citaa vecia da Vilnius, ul cénter istòrich, al è vün di püssée largh in Europa (3.6 km²). I püssée valüàbel sitt istòrich e cültüral i è concentraa chí. I edifizzi da la citaa vecia (i en gh'è apröv 1500) i è staa faa sü al lungh da sécoj, creant un spléndid mélange da diferent stil architectüraj. Malgraa Vilnius la sia cognossüda comè citaa baròca, i gh'è di esempi da Gòtic, Renassenza e d'olt stil. I principal vist da la citaa i è ul Castell da Gediminas e la plazza da la Catedrala, símboj da la capitala. La citaa vecia da Vilnius la fa part dal patrimoni monidal da l'UNESCO.
Economia
Vilnius al è ul magiur cénter comerzal da Lituània e vün di püssée largh int i stat Bàltich. Malgraa al faga sü noma ul 15% da la povülazzion Lituaniana, al génera aprossimadament ul 35% dal prodüit interiur gross (PIG) www.vilnius.lt/new/en/investicijos.php.
Religion
Vilnius al è mültireligius e mülticültüral. 200 px|left|thumb|San Nicòla, la gjésa la püsé vègja Litüàna che l'è rivada al dì d'incöö (cunstrüìda in dal 1387)
A la fin dal 19ein sécol ul nümer da sinagòg al feva püssée da 100.
Robespierre (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Tortuera
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Nová Ves u Nového Města na Moravě
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Marcedusa
Marcedusa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 556 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Belcastro, Mesoraca (KR), Petronà.
Ossana (Laj)
Ossana (istess in italian) l'è ona frazzion del comun larian de Laj, in de la Provincia de Comm. El borgh el se troeuva a nord del center comunal, in su la strada che la va su a Toriggia.
Strada de segonda class 372
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 11.3 km.
Kálmáncsa
a l'è un comun del Distret de Barcs, cont una popolazzion de abitant.
Torreano
Torreano (en furlà: Torean; en slovéno: Tavorjana) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.268 abitàncc, 'na superfìce de 34 km² e 'na densità de 67 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cividale del Friuli, Faedis, Moimacco, Pulfero, San Pietro al Natisone.
Parmont
Parmont (nomm ofizzial: Parmunt) l'è ona frazzion del comun comasch de Cermenaa.
Gall-italich de Sicilia
I dialet gall-italich de la Sicilia a hinn un grüp de dialet parlaa in di pruinc de Ena e Messina che gh'hann di carateristigh, suratüt de funetega, di lenguv galuitaligh. 'Sti dialet chì a hinn la cunseguenza dela migraziun de gent lumbarda, piemuntesa,... in del secul quel de dudes.
I paes principaj indue che se parlen i dialet galo-italich a hinn:
(in pruincia de Ena) (in pruincia de Messina)
Beàt John Henry Newman
300px|right|thumb|Ol cardinàl e beàt John Henry Newman
Ol John Henry Newman (Londra, 21 de Fevrér del 1801 – 11 de Aóst del 1890, Edgbaston) l’è ü beàt de la Céza Catòlega.
Nasìt a Londra ol 21 de Fevrér del 1801 l’éra ‘l is-cèt d’ü banchér, menimà sò màder la egnìa d’öna famèa de Ugonòcc francés. In del 1817 l’è ‘ndàcc a stödià al Trinity College de Oxford ‘ndóe l’à ciapàt ol tìtol de baccellierato of arts. Ol 13 de Zögn del 1824 l’è stacc urdinàt diàcon de la Céza d’Inghiltèra e dal Mars del 1828 infina al [[1843] l’è stacc ol pàroco de la céza üniersitària de Saint Mary.
In del 1832 l’è partìt per ü viàgio ‘n Eüròpa, riàt a Roma l’à cognusìt in del Colégio ‘nglès ol Nicholas Wiseman che l’ sarès dientàt ‘l Arcièscof de Westminster, pò riàt in Sicilia l’ s’è malàt e l’éra metìt pròpe mal tat che l’ se l’ispetàa gna lü de riàga a guarì e quando l’è turnàt a stà bé l’à ciapàt ol vése de pregà ‘n chèst manéra: Insègnem la stràda, Lüce gentile, in del fósch insègnem té la stràda.
Turnàt a Oxford l’è s’è metìt insèma a di óter anglicà che i ragiunàa sö di argomèncc de céza, ma i sò pensér i è stài sconfesàcc da öna quarantìna de èscof anglicà. Rinünciàt a la sò paròchia, ‘l 8 de Utùer del 1845 l’à pronünciàt l’abiüra del anglicanézem in di mà del pasionìsta Domenico Barbieri, l’è dientàt catòlech e l’è turnàt a Roma l’àn dòpo per indà dét in del Oratòre del San Filippo Neri e dientà sacerdòt ol 2 de Fevrér del 1847. In del 1864 l’à scricc ol sò lìber piö ‘mportànt, ol sò capolaùr, intitolàt Apologia pro vita sua e nel 1879 ol Papa Leù XIII l’à luminàt cardinàl.
De regordà che in di sò öltem agn l’è s’è fai sènt e mia póch cóntra 'l relativìsm e ‘l liberalìsm che in del cap de la religiù i pórta a considerà piö la fede compàgn d’ü laùr concrèt e miracolùs, ma i l’ la sbàsa a öna manéra de pensà. Ol John Henry Newman l’è mórt a Edgbaston (Birmingham) ‘l 11 de Aóst del 1890.
Ol Papa Benedèt XVI l’ l’à luminàt beàt ol 19 de setèmber del 2010 a Rednal.
Referense
La Domenica, 19 settembre 2010
Tredesin de Marz
"“......E quii giornad del tredesin de Marz? Gh’era la fera, longa longhera, giò fina al dazi, coi banchitt de vioeurr, de gerani, coi primm roeus, e tra el guardà, l’usmà, el toccà, se vegneva via col coeur come on giardin, pensand al bell faccin de Carolina che sott al cappellin a la Pamela e col rosin sul sen la pareva anca lee la primavera......” MILANIN MILANON (Emilio De Marchi)"
Stazion de Aeroporto
La Stazion de Aeroporto a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Bari de Ferrotramviaria.
Tredesin de Marz
El Tredesin de Marz l'è ona veggia festa tradizional milanesa, festeggiada el 13 de marz de tucc i ann.
Stazion de Aeroporto
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan e regionai de Bari gestii de la Ferrotramviaria.
Tredesin de Marz
A Milàn la gh’è ona preia ronda cont on boeucc in mezz e ona raggera de tredes linej incis cognossuu ‘me “preia del Tredesin de Marz”, ligada al cult de S. Barnaba e oggett de gran venerazion in di secol. La preja, a l' origen, l’era mantegnuda in S. Dionigi a Porta Venezia, menter incoeu la troeuom incastonada in del palchè central, in S. Maria al Paradis, in cors de Pòrta Vigentina al 14.
Strada europea E07
La Strada europea E07 a l'è 'na strada europea che la quatta Frància e Spagna. La conliga Pau, Jaca, Huesca e Saragoza e l'è longa 247 km.
Tredesin de Marz
Segond on racont antigh, el 13 marz de l’ann 51 d.C., S. Barnaba l'ha predicaa el Vangel de Crist in d’on praa in mezz a on bosch arent Milan: on sitt in doe se eren reunii di cittadin Milanes, in doe l’era ancamò viva la tradizion celtega, per ona celebrazion intorna a la preia. El sant l'ha tiraa su la cros, sora ona preja rustega ronda e sforada per evangelizzaa i Milanes.
Stazion de Aeroporto
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Tredesin de Marz
L’antiga festa del “Tredesin de Marz” la se perd in di nòtt di temp e la gh’ha origin celtegh spettasciaa. I Celt eren sòlet celebrà la roeuda de la Vita con di festività ligaa al moviment del Sô; con sta preia voeureven presentà el disch solar cont i sò ragg e l’Anema di Milanes.
Proppi el 13 de marz se festeggia ancamò in quei dii d’incoeu, ‘me faseven i nòster antigh, la rinassita del Sô e la noeuva Primavera con la festa di fior che se metenn in mostra sora i poggioeu e sora i fenester: fior che se ciappen in di pasquee, specialment in quella de Sant Angel in doe che la gh'è la statoa de San Francesch.
Jevišovka
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Dimian
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Cunturbia, Burgh Tisin, Marön, Mismarich, Pumbia, Varal.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Dimian l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Castilenti
Castilenti l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 1.624 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 71 ab./km². El cunfìna coi cümü de Atri, Castiglione Messer Raimondo, Elice (PE), Montefino, Penne (PE).
Freghera
Freghera (istess in italian) l'è vuna di frazzion del comun comasch de Cermenaa.
Guggenhausen
Guggenhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 8.25 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|Guggenhausen El cümü de Guggenhausen el se tróa a 'na altèsa de 637 méter sura 'l leèl del mar. 200px|left|thumb|El municipio (Rathaus)
Salvan
El cumün de Salvan al se tröva a una altitüden de 912 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Evionnaz, Finhaut, Martigny, Martigny-Combe, Sixt-Fer-à-Cheval (FR-74), Trient, Vernayaz.
Staré Hamry
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Colla (Svizzera)
Colla (inscì anca in Italian) l'è ona frazion del comun tesines de la Valcolla, in del Luganes. L'è stada on comun indeperlee fina al 1956, quand che la s'è taccada ai paes de Anson, Piandera, Scarea e Signora.
Tobar
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Hyoseris
Hyoseris l'è 'l nòm de 'n zèner de piànte erbàcee che fà part de la a famìa de le Asteraceae. I è uriginàre de la regiù del Mediteràneo. El zèner l'è stat discriìt del Linèo e püblicàt endèl ''Species Plantarum 2: 808-810??, endèl 1753.
Descrisiù
I è piànte gaiàrde, de spès cunsideràde come infestàncc e che le pöl crèser sö teré alteràcc de l'òm, compagn che 'n bànda a stràde e caedàgne e 'n zòne urbànizàde. Le piànte de chèsto zèner le se 'nsomèa a chèle del zèner Leontodon e Taraxacum.
Scin
Scin (nom ufizial in italian: Claino con Osteno) de la Provincia de Còmm cont ona popolazion de, cont ona superfiss de 0 km² e ona densità de 0 ab./km². L'è on paes piscinin situaa in sul Lagh de Lugan e formaa de tanti frazion. Per el sò nòmm italian hinn staa scernii i dò pussee grand, var a dì Scin e Osten. Oltra a quij dò chì a gh'è alter quatter località, ciamaa Barscin, Rescia, Righeggia e San Luzzi. Ai temp di piev el faseva part de la Piev de Porlezza.
Roßtal
Roßtal l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Fürth. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 44.40 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Los Pintanos
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Scin
Riferiment
[[Category:Comun del Lagh de Lugan]
Terzee de Sotta
El Terzee de Sotta (italian: Terziere inferiore; todesch: Unteres Terzieren) a l'è staa vuna di division ministrativ de la Valtellina ai temp di Grison. El confinava a nord con la Liga Cadea, a ovest cont el Contad de Ciavenna, a sud cont el Ducaa de Milan e la Republica de Venezzia, a est cont el Terzee de Mezz. El sò capploeugh a l'era Morbegn (todesch: Morbend; romanc: Murbegn), ma a l'era spartii giò in dò "squader":
Grafenschachen
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Torrubia
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Provincia de Massa-Carrara
La Provincia de Massa-Carrara a l'è 'na provincia de la Toscana.
La confina con e l'è fàda su de.
La gh'ha abitant e 'n area de  km². El president l'è el.
Baselice
Baselice l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 2.841 abitàncc, 'na superfìce de 47 km² e 'na densità de 60 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelvetere in Val Fortore, Colle Sannita, Foiano di Val Fortore, San Bartolomeo in Galdo, San Marco dei Cavoti.
Rehberge (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Soběšovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Gradient adiabategh satur
El gradient adiabategh satur a l’è la diminuzion de la temperadura rispètt a la quòta (in °C/100m) d’ona massa d'aria satura de vapor de acqua che la se reffrèggia quand che la va su.
Descrizion
El gradient adiabategh satur a l’è minor de quèll sècch perché l'aria satura quand che la se reffrèggia e la desfèscia el vapor de acqua che la gh’hà denter che ‘l condensa e 'l ghe ced a l’aria el sò calor sconduu de condensa. Quèll gradient chì generalment el var circa 0,6°C ogni 100m ( tra 0,5 e 0,8). L’è nò on valor fiss de già che quèst valor chì el dipend de l’umidità de l’aria e donca el varia con la temperadura, el va su se quèsta chì la se sbassa, fin quand a circa -40°C el gradient adiabategh satur l’è quasi l’istèss de quèll sècch, de già che a quèlla temperadura chì l’umidità de saturazion l’è diventada quasi nagòtt.
Com’è che ‘l se calcola
El calcol l’è nò facil, tuttmanch ghe sarìssen i fórmol de calcolàll; de fàtt:
Innanz de tutt sèmm che quèll gradient chì l’è quèll per el quàl la temperadura pseudopotenzial la rèsta costanta.
La formola de calcolà la temperadura pseudopotenzial a l’è:
(► temperadura pseudopotenzial)
Con :
A ne interèssa de trovà la funzion che la correla la temperadura T con la quota z, T(z), tal de fa de manera che
Sèmm anca che la pression P la dipend de la quòta per mèzz de la formola ipsometrica:
e P el varia in funzion de z per mèzz de la formola ipsometrica.
In quèll’equazion chì gh’è dent anca la pression de vapor satur de l'acqua e quèsta chì la varia in funzion de la temperadura e gh’è n'è divèrsi relazion empirich ch’a i ligen insèma, per esempi:
Gh’è de mètt insèma tucc sti equazion chì e trovà la giusta funzión de la temperadura T con la quòta; as=dT/dz l’è poeu el gradient de temperadura adiabategh.
Guardia Civil (Spagna)
La Guardia Civil l'è la forza de polizia de gendarmeria e de polizia doganala de la Spagna.
Ciamada anca "la benemerita", l'è a la dipendenza doppia del Ministeri di Interni per i salari e de quell de la Defesa per la disciplina, l'armament e i mission a l'estero. L'è part anca de la EUROGENDFOR, la forza de gendarmeria europea.
The Star-Spangled Banner
The Star-Spangled Banner (El Banderon che l'è faa sberlusciaa di stell) l'è l'inn nazzional di USA. El test l'è del avocatt Francis Scott Key, e l'è ispiraa ad ona bataja de la Guerra del 1812, indoa i American han batuu i Ingles e l'ha ispiraa a scriv la poesia, cantada in di not de la canzon To Anacreon in Heaven. L'è l'inn offizial American del 3 marz del 1931.
O! say can you see by the dawn's early light, What so proudly we hailed at the twilight's last gleaming, Whose broad stripes and bright stars through the perilous fight, O'er the ramparts we watched, were so gallantly streaming? And the rockets' red glare, the bombs bursting in air, Gave proof through the night that our flag was still there; O! say does that star-spangled banner yet wave O'er the land of the free and the home of the brave?
Ue, disi, fee cünt de vedèl anmò a l'ültem sberlüscià de la sira quel ch'emm cunt tant urgöj salüdaa al prim ciarì de l'alba? Hinn de chilè quij striss bej largh e quij stel inscí ciar e sberlüscent ch'emm vardaa sguratà sura i müraj dürant la periliusa bataja? E 'l sberlüscià russ di razz, e i bumb dree a s'ciupà in de l'aira, n'hann daa la pröa per tüta la not che la nosta bandera l'eva anmò lí! Ue, disi, l'è semper dree a sguratà chel banderun sberlüscent de stel sura la tera di omen liber e la patria de quij che gh'hann el fidegh?
On the shore, dimly seen through the mists of the deep, Where the foe's haughty host in dread silence reposes, What is that which the breeze, o'er the towering steep, As it fitfully blows, half conceals, half discloses? Now it catches the gleam of the morning's first beam, In full glory reflected now shines in the stream: 'Tis the star-spangled banner, O! long may it wave O'er the land of the free and the home of the brave.
And where is that band who so vauntingly swore That the havoc of war and the battle's confusion, A home and a country should leave us no more! Their blood has washed out their foul footsteps' pollution. No refuge could save the hireling and slave From the terror of flight, or the gloom of the grave: And the star-spangled banner in triumph doth wave O'er the land of the free and the home of the brave.
O! thus be it ever, when freemen shall stand Between their loved home and the war's desolation! Blest with victory and peace, may the heav'n rescued land Praise the Power that hath made and preserved us a nation. Then conquer we must, when our cause it is just, And this be our motto: "In God is our trust." And the star-spangled banner in triumph shall wave O'er the land of the free and the home of the brave!
Bontocch
Bontocch (italian: Bontocco) l'è ona frazzion del comun comasch de Olgiaa. El rion el se troeuva a nord del center comunal, minga delonsg del cors de la Lura.
Lattes
Lattes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lattes, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 27.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 26 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lattes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ranelagh (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Kánya
a l'è un comun del Distret de Tab, cont una popolazzion de abitant.
Ranelagh (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Strada de segonda class 374
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 56.3 km.
Cermignano
Cermignano l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 1.970 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 76 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bisenti, Canzano, Castel Castagna, Castellalto, Cellino Attanasio, Penna Sant'Andrea, Teramo.
Hustopeče
a l'è una cità de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Strada europea E09
La Strada europea E09 a l'è 'na strada europea che la quatta Frància e Spagna. La conliga Orléans, Limoges, Tolosa e Barcelona e l'è longa 967 km.
Memory address register
El memory address register (MAR) a l'è on register de la CPU che 'l gh'ha dent l'adressa de memoria indova che la CPU la gh'ha de vardà, per poeu salvài in del MDR, o salvà di infxormazion.
Esempi
Vedom on esempi de programma che 'l legg ona cella de memoria e la carega in d'on register, scrivuu in assembly LC-3. L'è post che in R1 el gh'è de mett el valor e in R2 la gh'è l'adressa de memoria de legg, femm che l'è x35AB:
Tram ATM 600
I Tram ATM 600 a hinn di tram desviluppaa per sostituì i Tram Edison in sui lign milanes con pussee de traffigh intorna a la prima guera mondial. A l'è restada in servizzi dal 1924 al 1967 in 129 vettur. Al di d'incoeu domà la vettura 609 la circola in allestiment storich, e i alter hinn staa reciclaa.
Horgenzell
Horgenzell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 56.16 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Tram ATM 600
Storia
Fondaa in sui tram sperimentai de la ATM faa in tra el 1917-1918, hinn staa faa su pocch dopo de la guerra. I eren numeraa da 601 a 729.
In del 1929 4 unità a hinn staa daa a la STEL per la tranvia Milan-Monscia, e hinn tornaa in del 1956 a Milan.
Horgenzell
thumb|200px|left|Pfarrkirche St. Ursula, Horgenzell El cümü de Horgenzell el se tróa a 'na altèsa de 620 méter sura 'l leèl del mar.
Cinisell Balsom
Cinisell Balsom (nom ufizial in italian: Cinisello Balsamo) l'è on comun de la Provincia de Milan che 'l gh'ha 0 abitant. Se troeuva a nòrd del comun de Milan, al confin con vari comun de la Provincia de Monza e Brianza (Monza, Muggiò, Noeuva).
Tram ATM 600
Storia
Longh la segonda guerra mondial ona quaj unità a l'è confiscada di todesch e di alter a hinn danegiaa, e hinn recostruii in la serie 700. Ona quaj vettura inveci a l'è convertida in articolaa 4000.
In del 1967 a hinn radiaa e demolii, e in del 1984 l'unità 700 a l'è reconvertida in 600 cont el numer 609, vettura stòrica.
Cinisell Balsom
Dòpo Milan e Sest San Giovann, l'è 'l comun pussee popolaa de la pròppia provincia, oltra a vess la città quella de noeuv pussee granda de la Lombardia, dòpo Milan, Bressa, Monza, Bergom, Vares, Sest San Giovann, Busti Grand e Còmm.
El comun de Cinisell Balsom inscì 'me l'intendom nunch l'è nassuu in del 1928, de l'union di vegg comun de Cinisell e Balsom.
Oltra ai duu centri principai, el comun el cunta vari frazion compagn de Villa Rachele, Borgh Messedaa o Crosetta de Balsom.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Cinisell Balsom l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Saint-Genest-de-Beauzon
Saint-Genest-de-Beauzon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Joyeuse, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 176 méter a 'na altèsa màsima de 356 méter s.l.m.
Benevento
Benevento (Beneviento 'ndèla parlàda locàl; Beneventum en latì; Bénévent en fransés; Benevent in todèsch stòrich) l'è 'na cità italiàna, de la regiù de la Campania, capolöch de la pruvincia omònima. El cümü de Benevento 'l g'ha presapóch 61.486 abitàncc, 'na superfìce de 129 km² e 'na densità de 477 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apollosa, Castelpoto, Foglianise, Fragneto Monforte, Paduli, Pesco Sannita, Pietrelcina, San Leucio del Sannio, San Nicola Manfredi, Sant'Angelo a Cupolo, Torrecuso.
De l'an 570 a l'an 1077, l'è stat sede del Dücat de Benevento.
Anduze
Anduze l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Anduze, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Soldun
Soldun (parnonzia del sit: [so'ldyŋ]) l'è on quartier de la città svizzera de Locarno, in del Canton Tesin. El se troeuva arent a la Maggia, on zicch prima che 'l fiumm el vaga denter al Lagh Maggior. A l'è a ovest del centro comunal. Al de là del fiumm a gh'è inveci el comun de Loson. L'è staa on comun deperlù per pocch temp: domà del 1803 fina al 1928.
Anduze
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 117 méter a 'na altèsa màsima de 443 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Anduze l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Elvis Aaron Presley
right|thumb|250px Elvis Aaron Presley (Tupelo, Mississippi 8 Genar 1934– Memphis16 Agust 1977), l'è staa un cantant, un müsegh e un atur american. A l'è cunsideraa un'icuna de la cultüra pupular e l'è de spess ciamaa "The King of Rock 'n' Roll" (El Re del Rock and Roll), o scürtaa "The King" (El Re) (alter suranom a hinn The Hillbilly Cat e Elvis the Pelvis.
L'Elvis l'è staa vün di prim che l'ha sunà el rockabilly, cunt i sò canzun che messedaven i sun de la müsega di bianch e di negher. La sua vus a l'era buna anca per alter gender de müsega e lü l'ha cantaa anca in disch gospel, blues e pop. Föra de cinch cuncert in Canada, l'Elvis l'ha mai sunaa föra di USA.
A l'è mort a 42 agn per un aritmia cardiaca.
Longechenal
Longechenal l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Grand-Lemps, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 489 méter a 'na altèsa màsima de 671 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Longechenal l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Salins (VS)
Salins a l'è un cumün svizzer del distret de Sion, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.1 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Salins al se tröva a una altitüden de 842 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Les Agettes, Nendaz, Sion, Veysonnaz.
Autostrada statal (Ucraina)
I autostrade statai de l'Ucraina inn partide in trè, a segonda di conligament che dann: internazzionai, la che sigla la scomincia con la M, nazzionai, la che sigla la scomincia con la H, e regionai, la che sigla la scomincia con la P.
Autostrade internazzionai
I autostrade internazzionai inn part di corridor europee o servissen a conligà l'Ucraina con foeura e se ciamen M de la breviazzion de Mizhnarodni, de solet passen no per i cità e gh'hann quater o cinch corsie per sens de marcia
Autostrade nazzionai
I autostrade nazzionai servissen inveci a conligà i vari Oblast de l'Ucraina in tra de lor o i center pussee important del Stat.
Autostrade regionai
I autostrade regionai, inveci, conlighen i center di Oblast cont i alter cità pussee important o i infrastruture compagne di report e di port.
Tordómar
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Vauvenargues
Vauvenargues l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aix-en-Provence-Nord-Est, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 54.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 346 méter a 'na altèsa màsima de 1016 méter s.l.m.
Smilovice (Moravia-Slesia)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Lucena de Jalón
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Windberg
Windberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.97 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Windberg el se tróa a 'na altèsa de 400 méter sura 'l leèl del mar.
Strada europea E11
La Strada europea E11 a l'è 'na strada europea che la quatta Frància. La conliga Vierzon e Montpellier e l'è longa 570 km.
Netín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Mediolanum
thumb|250px|Ona sezion di mur Roman (altezza de 11 meter) con la torr a 24-facc. Mediolanum l'eva la cittaa antiga de epoca romana de la qual s'è desveluppaa la cittaa de Milan del dì d'incoeu. I etnograf antich grech l'even citada col nomm de Mediólanon, quei latin appunt col nomm de Mediolanum o Mediolanium. El significaa etimologegh par vess quel de "localitaa in mezz a la pianura" o sedenò "loeugh intra mezz a cors d'acqua", per via de la presenza de l'Olona, del Lamber e del Seves).
Barni
Barni (inscì anca in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Còmm con, 'na superfiss de 5,9 km² e 'na densità de 0 ab./km².. El se troeuva in de la Vallassina e 'l gh'ha ona frazion, ciamada Crezz. Tra 'l 1927 e 'l 1950 a l'è staa ona frazion del comun de Civenna.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Barni l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Contad de Ciavenna
El Contad de Ciavenna (italian: Contado di Chiavenna; todesch: Kleven o Cläven) a l'è staa vuna di division ministrativ storegh de la Lombardia, e soratutt de la Valtellina ai temp di Grison. El sò capploeugh l'era Ciavenna, e 'l tirava dent tucc i territori dent in de la vall. El confinava a nord e a ovest con la Liga Grisa, a est con la Liga Cadea e cont el Terzee de Sotta, a sud cont el Ducaa de Milan. Al temp del domini di Grison, a l'era spartii inscì:
Torremochuela
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Arpaise
Arpaise l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 862 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 144 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altavilla Irpina (AV), Ceppaloni, Pietrastornina (AV), Roccabascerana (AV).
Mediolanum
"I Insuber gh'even 'me metropoli Mediolanum, che ona volta l'eva on villagg […], adess inscambi l'è ona cittaa importanta de là del Po, asquas ai pee di Alp."
Stazion de Bitonto
La Stazion de Bitonto a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Bari de Ferrotramviaria.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan e regionai de Bari gestii de la Ferrotramviaria.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Mediolanum
Toponim
El storegh frances Henri Martin l'ha proponuu che Mediolanum el podes significaa center de la region e che l'identifichi un santuari "central" e tant studios despoeu de lu pensen che la soa teoria l'è giusta. Tre hinn i insediament che de segur se poden faa remontaa a ona stessa derivazion: Milan, Châteaumeillant e Mont-Miolant. La tesi però l'è minga recognossuda de tutt i studios perchè divers localitaa con quest nomm e significaa se troven in del stess territori: tre per esempi hinn in del territori di Ambiani, di Allobrogi, di Edui e di Segusiavi, do in quell di Biturigi e di Ausci.
Territori
A proposit de la fondazion de Milan, al dì d'incoeu se fan di teurii basaa in su le investigazion archeologegh del territori:
Storia
Par che Mediolanum la sia stada fondada intorna al 600 prima del Signor da la tribuu galega dei Insuber, i qual hann anca daa el nomm a la part de l'Italia del nord ciamada Insubria. Segond la legenda contada dal Livi, el rè Ambicatus l'ha mandaa el so nevoeu Bellovesus in de l'Italia al coo de un esercit furmaa de tant tribuu gàleghe; inscii el Bellovesus l'hares fondaa Mediolanum (ai temp de Tarquini Prisch, segond questa legenda). I Roman, menaa del consol Gnaeus Cornelius Scipio Calvus, i hann combattuu e vinciuu i Insuber e ciappaa la cittaa in del 222 prima del Signor; el capo di Insuber el se sares sottamettuu a Roma, e i Roman hann ciappaa inscii el control de la cittaa. A la fin i Roman hann conquistaa anca tutt el rest de la region e hann ciamaa la provincia noeuva Galia Cisalpina (cioè Galia de chi di Alp) e i haress daa al sit el nomm latinisaa del original Galegh: in de la lengua gàlega *medio- significaress "in del mezz" e l'element -lanon el saress l'equivalent Celtegh del Latin -planum cioè "pianura", cioè *Mediolanon (Latinisaa come Mediolanum) el significaress "villagg in del mezz de la pianura".
thumb|250px||Ruin del palazz imperial 45.46512°N, 9.1806°W a Milan. Chi chinscii el [[Costantin I e el Licini hann pubblegaa l'Edit de Milan.]] Mediolanum l'è staa important per la soa ubicazion central in de la red stradal de l'Italia settentrionala. Polibi el descriv la region 'me bondanta de vin, de ogna sort de granaja, e de lana fina. Branch de porsel, tant per la utilizzazion pubblega che privada, eren levaa foeu in di so forest, e la gent l'eva cognossuda per la soa generosità.
In de l'epoca Augustana, Mediolanum l'eva famosa per i so scoeur; gh'eren on teater e on anfiteater (129.5 X 109.3 m ). On sercc de mur de preia el protegeva la cittaa al temp de Cesare, e successivament l'eva staa anca slargaa foeura in del secol III dopo del Signor, per orden de Maximian. Mediolanum l'eva stada scernuda de l'Adrian 'me sede del prefet de Liguria (Praefectus Liguriae) e Costantin l'eva mettuda 'me sede del vicari d'Italia (Vicarius Italiae). In del III secol Mediolanum el gh'eva ona zecca,, on horreum (cioè on magazzin pubblegh de grand dimension) e on mausolee imperial. In del 259, i legion Roman comandaa de l'Imperador Gallien hann battuu i Alemann in de la Battaja de Mediolanum.
thumb|250px|On solidus de Arcadi, battuu in de la zecca de Mediolanum, ann 395-408. In del 286 Dioclezian l'haa spostaa la capital de l'Imperi da Roma a Mediolanum. L'ha deciduu de stabiliss a Nicomedia in del Imperi d'Orient, e l'ha lassaa la so contrapart Maximian a Milan. Maximian l'ha faa su divers oeuver monumental, el "circus" (470 x 85 meter), i "thermae" o "Bagn d'Ercole", on gran compless de palazz imperial e alter costruzion de servis dei qual gh'è restaa poch o nigott. Maximian l'ha anca slargaa foeu la cittaa e l'ha faa mett in pee on sercc noeuv de mur de preda (pressapoch 4.5 km de desvelupp) con divers torr. L'area monumentala la gh'eva di torr giumele; ona de quest, l'è stada inglobada in del convent de San Maurizi Maggior e l'è alta ben 16,60 m.
L'è staa a Milan che l'imperador Costantin l'ha pubblegaa l'Edit de Milan in de l'ann 313 prima del Signor, che 'l garantiva toleranza a tutt i religion de l'Imperi, ai cont el qual el ghe derviva la strada a la Cristianitaa per deventà la religion dominanta de l'Imperi. Costantin l'eva a Milan anca per celebrà el matrimoni de la soa sorella col Imperador d'Orient, Licini. A gh'eva di comunitaa Cristian a Mediolanum, che le gh'eva avuu la soa part de martir in del epoca di persecuzion, ma el primm vesch de Mediolanum che l'ha ona presenza storega stabil l'è el Merocles, che l'eva staa al concili de Roma del 313. In vers la metaa del quart secol, la bega dei Arian l'ha dividuu i cristian de Mediolanum; Costanz el sostegneva i vesch Arian. Ausenzi de Milan (mort in del 374) l'eva on teologh arian respettaa.
Al temp del vesch Sant Ambroeus (vesch dal 374 al 397), che l'eva reussii a quietaa via i Arian, e de l'Imperador Teodosi I, Mediolanum l'è riaa al massim de la potenza e splendor.
La cittaa la gh'eva anca on grand numer de besilegh, faa su in vers la fin del secol quart, 'me la Basilega de San Simpliciano, quella de San Nazar, San Lorenz e la cappella de San Vittor, in de la basilega de Sant Ambroeus. In del period del Tard Imperi a Mediolanum s'è encoraggiaa el desvelup di art applicaa e i lavor in avori e argent eren comun in di progett de edifizzi pubblegh. In de la cripta del Domm de Milan se poeul ved anmò i rovin de la gesa antiga de Santa Tecla e del battister inde che l'è staa battezzaa el sant Agostin.
In del 402, la cittaa l'è stada assediada di Visigot e la residenza imperiala l'è stada spostada a Ravenna. In del 452, l'è stada assediada de l'Attila, ma la rottura definitiva cont el so passaa imperial l'è vegnuda in del 538, ai temp de la guerra gòtega (535–552), quand che Mediolanum l'è stada devastada de l'Uraia, on nevoeu de Vitige, Re di Got, cont on gran numer de mort. Pussee innanz, dopo l'invasion di Longobard, i padron noeuv a hinn scernuu Ticinum (renominada de lor ‘Papia’, che l'è la Pavia del dì d'incoeu) 'me capital, e la Mediolanum de l'alt medioev l'eva governada di so arcivesch.
Großhöflein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Gabinètt del govèrna
El gabinètt o consili di minister (ind on quàj paés ciamàa consili de stat, consili esecutìv o, domà, govèrna) a l’è vun di òrghen che fànn su el govèrna e, de precìs, l’òrghen collegiàl che ’l trà insèma i minister sòta la presidenza del capp del stat, a segonda de la forma de govèrna adottada e del capp del govèrna (primm minister, president del Consili di minister, cancellier etc).
Drumlét
Drumlet (nom ufizial in italian: Dormelletto) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
Seestraße (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Drumlét
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Gabinètt del govèrna
Olter che in del govèrna centràj, el pò esìst on gabinètt o consili di minister anca in di stat de ‘na federazión o in di alter govèrna sub-centràj. Ancasì, i pòden, sòta cèrt aspètt, vèss consideràa ‘me ‘n gabinètt i òrghen collegiàj esecutìv di entità territoriàj, ancabén generalmént a lor ghe se attribuìssen di alter nòmm (compagn de gionta in Italia, municippi in del Canton Tesin, câmara municipal in Portogall).
Drumlét
El paes el se tröva lungh i spund del Lagh Magiur e 'l cunfina cun la Pruvincia de Vares. L'è tacaa ai cumün de Angera (VA), Arona, Castlét, Cümiaagh e Sest (VA).
Gabinètt del govèrna
Origin
Del ponto de vista stòrich, el gabinètt l’è nassùu come ‘n comitàa denter in del Consili privaa del Règn d'Inghiltèrra. Quèll tèrmin chì l’è sortìi foeura del nòmm d’on locàll piscinìn, de sòlit doperàa per di conversazión riservàd; in on locàl fàa inscì, el Rè d'Inghiltèrra el se consultava con i collaboradór pussée fidàa, catàa foera del Consili privàa ch’a l’è era oramai diventà tròpp grand (in del 1553 el gh’aveva denter quaranta member).
Drumlét
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Drumlét l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Gabinètt del govèrna
Origin
L'espressión cabinet counsel la compàr in la lengua inglesa a partì del sècol quèll di XVI, tuttamànch, per via de l'ortografia de chi temp là, l’è minga ciàr se la fudèss per dì on consili fornii al monarca in manera privada (on cabinet counsel seconda la grafia d’incoeu) o ‘n cosili, intés come riunión, del monàrca cont i sò collaboradór (on cabinet council). In del 1605 el Francesco Bacone en parla ‘me 'n'usanza d’orìgin forestera, che lu el desaprova: "Per sti inconveniént chì, la dottrina d'Italia e l’usanza de la Francia, sòta ‘n quàj rè, l’hà introdòtt i consili de gabinètt; on rimedi pesg del mal."
El rè Giacomo I d'Inghiltèrra l’hà trà insèma on consili de gabinètt formàl fin del 1625, la data de la soa salida in sul tròno. Dòpo de la parentesi de la dittatura tirada in pee de l’Oliver Cromwell el Consili privaa l’è staà fàa su de noeuv, ma ‘l noeuv Rè, el Carl II, come i sò predecessór, el gh'hà da semper pussée de affidamént al gabinètt, che cont el Giòrgio I l’hà accentuàa anmò pussée la soa part e la taccàa a riunìss in assenza del sovrano, e fàgh savè dòpo i decisión ciapàd. L’è comenzàa inscì el cambiamént del Règn d'Inghiltèrra de monarchia costituzional al sistèma parlamentar.
Baragioeula
Baragioeula (italian: Baragiola) l'è ona frazzion del comun comasch de Olgiaa. El rion el se troeuva a ovest del center comunal, arent al cors de la Lura.
Gabinètt del govèrna
Struttura
In quàj ordinamént, tucc i mìster hinn di member del gabinètt o del conili di minìster, invece in di alter gh’hinn di minister ch’a hinn di member del gabinètt e quèj ch’en ciapen minga part. Quèll dualismo chì el se treouva soratùtt in di paés che ghe vànn adrée a l’inscì ciamàa sistèma Westminster, ‘doe che i minister member del gabinètt (cabinet ministers) hinn domà quèj ch’a hinn al coo di dicasteri 'do'a hinn prevòst, ai quàj el se ritén che ‘l sia politegamenént ùtil faj partecipà. Oltra al capp del govèrna, ai sò vicari e ai minìster, in cèrti ordinamént anca di alter funzionari del stat con rango ministeriàl, hinn di member del gabinètt, come l' attorney general in on quàj paés de tradizión anglo-sassón (inveci, in di alter, ch’infra de lor gh'è la Gran Bretagna medèmma, l' attorney general a l’è member del govèrna ma nò del gabinètt); in del consili di minister di stat comunista gh’è denter, de sora maròss de là de la fila di minìster, i presidént di vari òrghen e entità pubblich con rango ministeriàl.
In di paés che ghe vànn adrée al sistèma Westminste,r el gabinètt el pò tràss insèma anca domà in part (l’inscì ciamàa inner cabinet) per manda foeura di decisión de vèss poeu ratificàa del colleg intrégh. ‘N’organismo compàgn a l’è in Italia el Consili de Gabinètt, introdòtt informalmént in del 1983 e miss giò con l'art. 6 de la leg 400/1988, second el quàl el President del Consili di minister " el pò vèss iuttàa de ‘n Comitàa, che ‘l ciapa el nòmm de Consili de Gabinètt, e  l’è fàa su di minìster designàa de lu medésim, dòpo de vègh sentùu el Consili di minister".
Tuttamanch el gabinètt (o consili di minister) e ‘l govèrna hinn di concètt divèrsi, ancabén di vòlt i tèrmin vegnen dopraà ‘me fudèssen l’istèss per sineddòche: defàtt, el primm l’è ‘n òrghen collegiàl, l’alter a l’è ‘n’òrghen complèss che ‘l tira denter, olter quèll collég chì, el capp de govèrna e i minister in deperlór come di òrghen mònocratich, e magara poeu anca di alter òrghen.
Lavorà
El gabinètt el se trà insèma regolarmènt, de sòlit ‘na vòlta a la settimana, e i sò riunión hinn segrètt. Tuttamànch i sò fonzión e ‘l sò lavorà cambién de bon a segonda de la forma de govèrna adottada.
In di sistèma che ‘l capp del stat el gh’hà lù tucc i poder (monarchia assoluda) o, comunque, el mantén el poder de fissà l'addrèss politegh (compàgn che in la monarchia costituzional e in la repubblica presidenzial) el gabinètt el gh’hà domà di fonzión de consùlt in di confrónt del capp del stat, che tra l’alter el pò fondà i sò decisión anca in su di informazión tràa foeura di alter sorgént, compagn di inconter a du cont i minister in deperlór. In quajvùn di sti ordinamént chì, el gabinètt el finiss de fa on lavorà fondamentalmént cerimoniàl e tràss insèma putòst raramént.
In di sistèma parlamentar, invece, el mestee del gabinètt a l’è assosènn pussée importànt, anca se ‘l cambia d'on paès a a l’àlter: in on quàj stat, defàtt, la natura collegiàl del govèrna l’è pussée accentuada, inscì che ‘l gabinètt l’è l’òrghen che defàtt el ghe dà l’addrèss politegh al govèrna. Invece, in di alter, la posizión de superioritàa del primm minìster a l’è pussée accentuada- formàlment o defàtt -, insci chè chesschì el tend a decìd in deperlù l’addrèss polìtegh del govèrna e, de conseguenza, el gabinètt el va a assùmm 'na fonzión de consùlt, compàgn che in di sistèma presidenziàj, oppùr de ratifica. Se gh'hà ancasì de distingu i paès che i decisión del gabinétt se tradusen soratùtt in di att giuridegh formaj, adottà su propòsta di sò component – de sòlit di progètt de leg, di regolament, di nòminn di alt funzionari e di alter att prevedùu de la costituzion o de la leg – e i paés che invece, invece, el gabinètt el ciapa soratùtt di decisión politegh a livèll generàl, che vegnen poeu tradòtt in di att formàj in di alter sedi (per esempi di minister in deperlór oppùr de comitàa interministeriàj). Di paési compàgn de l'Italia e de l'Austria hinn comprés in del primm grùpp, inveci i paés che ghe vann adrée a l’inscì ciamàa sistèma Westminster hinn l’esempi tipich del segónd grùpp. In sti chì, tra l’alter, di decisón come l’approvazión di regolamènt e ‘na quàj nòmina, che in di alter part gh’hànn de vèss assùnt del gabinètt, vegnen formalmént adottàd del capp del stat, dòpo de vègh sentùu el consili privaa, con i inscì ciamàa Order-in-Council.
In di repùbblich semipresidenziaj segónd el modèll de la Quinta Repubblica francesa el presidént del gabinètt a l’è el capp del stat (o, al pòst de lu, el primm minìster) e ‘el gabinètt el tend a ciapà on ròll pussée accentuàa che in di repùbblich presidenziàj, e ‘l se vesina a quèll di sistèma parlamentàr, almanch foeura che i disciplìnn (de sòlit la politega èstera e la difera) per i quàj ghe vegnen reconossùu al president de la repubblica i poder d’addrèss polìtegh e di att che ghe compètten.
Crognaleto
Crognaleto l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 1.548 abitàncc, 'na superfìce de 123 km² e 'na densità de 13 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amatrice (RI), Campotosto (AQ), Cortino, Fano Adriano, L'Aquila (AQ), Montorio al Vomano.
Kára
a l'è un comun del Distret de Tab, cont una popolazzion de abitant.