cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stazion de Peri
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Villasabariego
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Frecass de pedann
El frecàss de pedànn a l’è el rumór che ‘l s'ingenera quand che 'n quajvun el cammina o caosàa in generàl de di impàtt compagn per esempi de quèj di granìtt de tempèsta. El frecàss de pedànn l’è on destùrb in di edifizzi per quèj che stànn de bass.
Livèll del frecass de pedann normalizzaa
Compù el frecàss ingeneràa cont el camminà l’è fòrt, e compù l’è piscinina l’area de assorbiment acustich de l’ambiént desturbàa, compù el livèll de pression sonòra del frecàss de pedànn l’è fòrt. Al fin de podè confrontà i valór de divèrsi ambiént infra de lor, a se dopera come sorgént de rumór ‘na macchina de simulà on frecàss de pedànn standard, poeu a se misura el livèll del rumór Li medi in del'ambiènt desturbàa, donca se normalizza el rumór rispètt a l’area de assorbimént per mèzz de la formola chì adrée. El livèll normalizzàa inscì calcolà el servìss de confrontà l’effètt del frecàss de pedànn in manera indipendenta de l’area de assorbimént acustich de l’ambiént ricevént. El ven inscì definìi el livèll del frecàss de pedànn in dB normalizzàa rispètt a l’assorbimént equivalent.
indoe:
El pò anca vèss definìi el livèll del rumór de pedànn normalizzàa rispètt al temp de rivèrber T a ciapà come valór de riferimént per el temp de rivèrber To=0,5 s
Intervent per redù el frecass de pedann
Di intervent bon de sbassà el frecàss de pedànn hinn el realizzàa:
-di paviment elastich;
-di paviment rialzaa;
-di controsoffitt sospenduu elasticament.
Chomutov
a l'è una cità de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Chomutov.
Legnan
Legnan(o anca Lignàn, o Lìgnan in di temp indrée; Legnano in italian; Ligni in todesch antich; Ledegnanum in latin), l'è on comun de la Provincia de Milan con 0 abitant. La se troeuva pussee a nòrd de Milan e l'è bagnada de l'Olòna ("Uróna" in legnanes). A Legnan la gh'ha avuu loeugh ona famosa bataja tra l'imperador Federich I de Hohenstaufen e i comun lombard (29 magg 1176). A causa de la vitòria che la gh'ha avuu la Lega Lombarda, Legnan l'è l'unega cittaa italiana, insemma a Ròma, a vess citada in de l'inn nazional de l'Italia: "Dall'Alpi a Sicilia / ovunque è Legnano [...]"
El territòri de Legnan l'è vun dij pussee sviluppaa e industrializaa in tutta l'Euròpa. El confina con Busti Grandi, in Provincia de Vares, e infatt i dialett dij duu paes hinn simel e on poo different dij alter varietaa del Lombard.
El nòmm de Legnan forsì el vegn de Liciniacum, nòmm daa in onor del consul roman Luci Licini Crass.
Pali de Legnan
Tucc i agn a Legnan gh'è la festa del Pali dij contrad. I contrad hinn:
Evoluzion demografega
L'andament del nummer d'abitant del comun de Legnan l'è mostraa in de la tabella chì de sòtta:
896
El 896 a l'è 'n ann del secol quell de noeuv.
Rümligen
Rümligen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.7 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Mirabel-aux-Baronnies
Mirabel-aux-Baronnies l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Nyons, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 206 méter a 'na altèsa màsima de 791  méter söl leèl del mar.
Barry Loudermilk
El Barry Loudermilk (Riverdale, 22 dicember 1963) a l'è un statunitens, representant del.
895
El 895 a l'è 'n ann del secol quell de noeuv.
Stazion de Africo Nuovo
La Stazion de Africo Nuovo a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Governo Amato I
El Governo Amato I a l'è staa el governo quell de 49 de la Republega Italiana, in pee dal 28 giugn 1992 al 28 april 1993 e guidaa del Giuliano Amato.
Partii Nazionalsocialista di Lavorent Todesch
miniatura|Logo del Partii Nazista El Partii Nazionalsocialista di Lavorent Todesch (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei in todesch, breviaa NSDAP) a l'è staa 'n partii politegh todesch fondaa de l'agitator austriegh Adolf Hitler a partì del Partii di Lavorent Todesch e che del 1933 l'ha tolt el poder in Germania e l'ha menaa al nass del Terz Reich.
Partii de estrema destra, el s'è caratterizzaa per el sò militarism, el sò razzism e antisemitism e per el sò nazionalism, tutt sintetizzaa in del termen Nazionalsocialism, menter a nivell economegh el s'è caratterizzaa al principi cont ona lianza cont i industriai todesch che però hinn poeu staa semper pussee miss in segond pian e sostituii di piann del governo per rivà a l'autarchia e a la piena occupazion a mezz del lavorà statal.
Gaggian
Gaggian (Gaggiano; conossuda anca 'me Gasgian) l'è on comun de la Provincia de Milan che 'l gh'ha 0 abitant. El paes el se troeuva a sud-òvest del capploeugh, in direzion de Mortara. L'è traversaa del Navili Grand. La gh'ha cinqu frazion: Baraa, Boniroeula (indipendent fina al 27 genar 1867), San Vit, Vigan e Fagnan. Ai temp di piev el feva part de la Piev de Rosaa. On temp, i Milanes ciamaven quei che vegniven de foeura de la città gaggianes.
Castelvecchio di Rocca Barbena
Castelvecchio di Rocca Barbena (en lìgure: Castrevëgio) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Savona.
Gaggian
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Gaggian l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Castelvecchio di Rocca Barbena
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Balestrino, Bardineto, Erli, Garessio (CN), Toirano, Zuccarello.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Castelvecchio di Rocca Barbena l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
1717
El 1717 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Cafè filter
El cafè filter a l'è una manera de fà el cafè indova che se fa passà l'aqua colda in su del cafè mansad mitud sora de 'n filter e se regoeuj el resultad in d'un biccer, in d'una chichera o in d'una carafa. 'Sto sistema chi de fà el cafè a l'è propi spantegad in Europa central, in Asia e in America.
El sistema moderno cont el filter de carta a l'è stad inventad in Germania al principi di agn 1900, e in del 1954, semper in Germania, a l'è stada brevetada la prima machina de cafè automatega a filter, che l'ha sostituid el percolator del cafè indova che l'era doperad. A segonda del material del filter, se po otegnì un cafè pu o manch rich de oeuli e de savor.
Agropoli
Agropoli l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 19.830 abitàncc, 'na superfìce de 32,51 km² e 'na densità de 620 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capaccio, Castellabate, Cicerale, Laureana Cilento, Ogliastro Cilento, Prignano Cilento, Torchiara.
Villaselán
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Sanxenxo
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km². El se troeuva a ona altituden de 0 meter sora el nivell del mar.
El sò codes statistegh l'è 36051.
894
El 894 a l'è 'n ann del secol quell de noeuv.
Distret de Vrancea
El  a l'è vun di 41 distret de la Romania, con capital.
Süttő
a l'è un comun del Distret de Esztergom, cont una popolazzion de abitant.
Strada statal 7 (Albania)
La  a l'è una strada statal de l'Albania longa 40.5 km che la conliga Rrogozhinë e Elbasan.
Lainù
Lainù (en Italià: Lavenone), l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa.
Annett Fleischer
Annett Fleischer (nasüda a Berlin el 21 de zögn l 1979) l'è 'na mudela e atùra de televisòn e de cinema tudèsca.
Triefenstein
Triefenstein l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Main-Spessart. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 25.47 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Triefenstein el se tróa a 'na altèsa de 180 méter sura 'l leèl del mar.
Pliego
a l'è un comun de la Murcia, cont una popolazzion de abitant.
Governo Goria
El Governo Goria a l'è staa el governo quell de 45 de la Republega Italiana, in pee dal 28 luj 1987 al 13 april 1988 e guidaa del Giovanni Goria.
Interstatal 43
La  a l'è una strada interstatal di Stat Unid longa mij.
Chbany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Chomutov.
Nintendo Switch Sports
Nintendo Switch Sports a l'è un videosgioeugh per el Nintendo Switch de simulazzion sportiva sortid in del 2022, considerad el sucessor spiritual del vegg Wii Sports del 2006, e l'è el prim de la serie a doperà no el marchi Wii.
Compagn de Wii Sports e Wii Sports Resort el gh'ha dent el tenis, el bowling, el golf e la chanbara, e 'l sgionta anca el folball, la ballavol e 'l volan. Per sgiugà se doperen i Joy-Con e se poden doperà sia i Mii che di noeuv personagg pussee detaliad.
Valle de Arana
a l'è un comun de la provincia basca de Álava, cont una popolazzion de abitant.
1716
El 1716 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Rüschegg
Rüschegg a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 57.4 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Dellino Farmer
thumb|El Dellino Farmer. "Al sanch andèle vène al momènt al mànca mìga, al mè südùr l'è dat da la pasiù e la fadìga!"
Rüschegg
El cumün de Rüschegg al se tröva a una altitüden de 890 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Därstetten, Guggisberg, Oberwil im Simmental, Rüeggisberg, Rüti bei Riggisberg, Wahlern.
Suanzes (metropolitana de Madrid)
Suanzes  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
893
El 893 a l'è 'n ann del secol quell de noeuv.
Dellino Farmer
Andrea Lorenzo Dellavedova, mej cognossuu cont el nomm d'art de Dellino Farmer (Manerbi, vundes de agost del 1988) l'è on rapper lombard. A l'è famos per i sò canzon rap in lengua lombarda.
Suanzes (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Dellino Farmer
Biografia
Nassuu e cressuu in de la bassa bressana, giamò de quand che l'era piscinin el scomincia a interessàss a la musega e in particolar al rap. I sò primm esperienz musicai del viv a hinn de la fin di Agn Novanta. Dopo 'n period bell longh de silenzi e de lavorà, intorna a la metà di Agn Domilla el scomincia la osa colaborazion cont el beatmaker Giovanni Rinaldi: lor duu, insemma, on quai ann dopo farann nass el progett Italian Farmer. El progett el nass e 'l partiss de vera in del 2007-2008, quand che 'l sortiss foeura el primm demo ciamaa Dirty Vibes. Giamò in quell demo chì el Demo el scomincia a doperà el sò dialett bressan in di canzon, anca se minga in manera sistematega. L'ann dopo el ven publicaa l'EP Dialectro, che 'l gh'ha denter di canzon compagn de P.O.T.A. e La me storia l'è diversa. Con quell lavorà chì, i Italian Farmer scomincen a vess cognossuu in de la soa provincia de lor. In del 2010 el Dellino el publica el sò primm disch ofizial con l'etichetta milanesa Divinazione/Terzo Millennio (giamò editris de grupp tant 'me i Timoria, i Marlene Kuntz, i Audiorama e alter anmò): a se tratta de Raccolta Dialettale, che 'l fa cress anmò pussee el sucess de l'artista a nivell provincial e anca regional. In del 2011 el fa su 'na parodia de la canzon Tranne te del Fabri Fibra, ciamada Rap Cottimistico: el mett su el video in su Youtube, e quell lì el ven vardaa de quasi 40.000 personn in d'ona settemana, e de 70.000 in del primm mes. Quell lavorà chì el ven faa passà anca in su Radio Deejay duranta la trasmission Ciao belli. Per via de 'sto sucess, el Dellino el pò fà su 'na quai sigla per la radio milanesa: quella de l'estaa 2011 e quella invernal d'on programma de la matin. El 2012 el ved el Dellino colaborà cont el cantant e cabarettista bressan Piergiorgio Cinelli: el nass inscì el disco Trenta Piò. La canzon de ponta a l'è A Oflaga (cover de la canzon In Italia del Fabri Fibra), che la ciappaa anca lee on quai sucess. L'ann dopo l'è pien de impegn per el Dellino: prima de tutt el sortiss foeura el sò primm progett discografegh indeperlù, cioè el mixtape Provincia Meccanica; inoltra el fa ona colaborazion in del disch Noseconossemo del cantant veneto Hermann Medrano, insemma a artista compagn de Caparezza, Roy Paci, Natalino Balasso, Oliver Skardy. Invers a la fin de l'ann el tira foeura on singol noeuv, ciamaa Sanc e sidur (Sangh e sudor). Per el 2014 a l'è prevista ona colaborazion cont el cantant roman Er Piotta. Intrattant el seguta la soa atività live in gir per la Lombardia, ma soratutt in de la Provincia de Bressa. Semper in del 2014 el ven foeura el noeuv album Biorap, che 'l gh'ha dent canzon in lombard (e i singoi Come i panda, Sanc e sidur, 20-25-30 e Gli strani effetti del clima) e in italian. In del 2015 vegnen foeura i singoi F.E.S. (parodia de P.E.S. di Club Dogo), cantada cont el Piergiorgio Cinelli e Welcome to Padania; inoltra sortissen anca el video de Trenta piò e quell de Gli strani effetti del clima. In del principi del 2016 el sortiss el singol Sa tromba mai, che 'l preced de 'na quai settemana l'album noeuv, ciamaa Riciàpet.
El s'è candidaa ai elezion politegh italian del 2018 per la Cambra di Deputaa insemma al Moviment 5 Stell a l'uninominal de Roman.
Fresens
El cumün de Fresens al se tröva a una altitüden de 620 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Montalchez, Mutrux (VD), Provence (VD), Saint-Aubin-Sauges, Vaumarcus. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Tui
Tui l'è on comun spagnoeul de la comunitaa autonoma de la Galizzia, in de la Provincia de Pontevedra.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km². El se troeuva a ona altituden de 0 meter sora el nivell del mar.
El sò codes statistegh l'è 36055.
Distret de Satu Mare
El  a l'è vun di 41 distret de la Romania, con capital.
Albanella
Albanella l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 6.315 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 162 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altavilla Silentina, Capaccio, Castelcivita, Eboli, Roccadaspide, Serre.
Acerno
Acerno l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 3.013 abitàncc, 'na superfìce de 72 km² e 'na densità de 42 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagnoli Irpino (AV), Calabritto (AV), Campagna, Giffoni Valle Piana, Montecorvino Rovella, Montella (AV), Olevano sul Tusciano, Senerchia (AV).
Stazion de Borghetto sull'Adige
La Stazion de Borghetto sull'Adige a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai.
Bregagn
El Bregagn (italian: monte Bregagno) l'è ona scima di Prealp Luganes. A l'è volt 2.107 meter sora el nivell del mar, in su la riva del Lagh de Comm. La soa scima la fa de confin in tra i paes de Pies, Cremia e Garzen. De là el partiss el Coston del Bregagn, che 'l gh'ha dent i scimm del Marnott, del Pizz d'Aigua, del Tabor, de la Scima Pianchett e del Pizz de Gin. A mezzdì inveci, passada la scima del Bregagnin, se riva a la Grona.
Interstatal 44
La  a l'è una strada interstatal di Stat Unid longa mij.
892
El 892 a l'è 'n ann del secol quell de noeuv.
Valdegovía
a l'è un comun de la provincia basca de Álava, cont una popolazzion de abitant.
Governo De Mita
El Governo De Mita a l'è staa el governo quell de 46 de la Republega Italiana, in pee dal 13 april 1988 al 22 luj 1989 e guidaa del Ciriaco De Mita.
1715
El 1715 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Villaturiel
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Chueca (metropolitana de Madrid)
Chueca  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Stazion de Bovalino
La Stazion de Bovalino a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Ed Case
El Ed Case (Hilo, 27 setember 1952) a l'è un statunitens, representant del.
Scandulèra Rìa d'Ói
Scandulèra Rìa d'Ói (nòm uficiàl en Italià: Scandolara Ripa d'Oglio) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Cremùna. El g'ha, con de 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alfianèl (BS), Curt de Frat, Gabianida, Gruntart e Senìga (BS).
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Scandulèra Rìa d'Ói l'è mostràt endèla tabèla ché sóta:
Puerto Lumbreras
a l'è un comun de la Murcia, cont una popolazzion de abitant.
Celle Ligure
Celle Ligure (en lìgure: Çelle) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Savona.
Villazala
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Celle Ligure
El cunfìna coi cümü de Albisola Superiore, Stella, Varazze.
Foto
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Celle Ligure l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Strada statal 8 (Albania)
La  a l'è una strada statal de l'Albania longa 126 km che la conliga Fier e Saranda.
Interstatal 45
La  a l'è una strada interstatal di Stat Unid longa mij.
891
El 891 a l'è 'n ann del secol quell de noeuv.
Mirabel-et-Blacons
Mirabel-et-Blacons l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Crest-Nord, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 197 méter a 'na altèsa màsima de 705  méter söl leèl del mar.
Tranvia de Locarn
La tranvia de Locarn l'era una linia de tram a scartament metregh che la conligava Muralt, Locarn e la soa stazzion e Minus, verta in del 1908 e sarrada su del tut in del 1960.
La linia l'è verta in del 1908 gestida di Tranvie Eletrighe Locarnes e la conligava la stazzion de Sant Antoni de la ferrovia Locarn-Pont Broeulla-Bignasch, verta l'ann prima, a la stazzion de la ferrovia del Gotard, per poeu rivà a Minus, e l'era fada su con la midema tecnologia de la Vallmagina, inscì de podé trasportà la soa mercanzia, ma poch inanz la compagna la se fà cavà l'oblegh de fàll. Del 1910 al 1933 l'è slongada fina a Piazza Sant Antoni, ma quell ram lì l'è serrad perchè doperad de poche corse e de poca sgent, ma el servizzi l'è poeu integrad fina a Soldun grazzia ai alter linie di Ferrovie Regionai Ticines, che in del 1923 n'haveven ciapad la gestion, o ben la Vallmagina e la Centvallina. In del 1960 l'è sostituida de corse di autobus.
Dialett milanes
"Par la preuma al besogna savè, che el nost lenguag a l'è el pù pur, el pù bel, e el miò, che se possa trovà, al se confà tant con la Natura, ch'a nol cad sforzal nagot intel droval, ne manc à besogn de belee par fal pù bel, al ghe basta quel sprendò nassù, ch'al à con lù inscì pur pur."
- Ambrogio Biffi, Prissian de Milan de la parnonzia milanesa
Stazion de Avio
La Stazion de Avio a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Březno (Ústí nad Labem)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Chomutov.
Dialett milanes
El milanes (cognossuu anca in manera informal come meneghin) a l'è ona variant ocidental del lombard. Parlada in de la città de Milan e in del sò circondari (che a segonda di valutazzion el pò tirà denter domà la provincia de Milan o tutt la zona de l'inscì-ciamaa "insubregh"), a l'è consideraa vuna di variant pussee de prestisg de la lengua lombarda, soratutt in de la banda ocidental. La variant de Milan la gh'ha 'vuu (e la gh'ha anca adess) ona grossa letteradura, on bell poo de studi lenguistegh e gramaticai e ona produzzion scrivuda che la va inanz anca al dì d'incoeu. La soa grafia l'è regolada del Circol Filologich Milanes.
Zellingen
Zellingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Main-Spessart. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 41.44 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Zellingen el se tróa a 'na altèsa de 169 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Avio
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai.
Dialett milanes
Distribuzzion geografega
Storicament, con "milanes" se intend el compless de variant lombard parlaa in del territori de Milan, in de la Brianza, in del Varesott e in del Lecches. "I confini entro cui si parla il linguaggio milanese e li altri suoi affini, rappresentanto tuttora la geografia dei secoli romani. Inosservato all'Europa, quest'idioma è parlato da oltre un milione di popolo."
- Carlo Cattaneo, Introduzione alle notizie naturali e civili su la Lombardia, 1844.
"Il dialetto principale rappresentante il gruppo occidentale è il milanese, [...] il più esteso di tutti. Oltre alla Provincia di Milano òccupa una parte del Pavese fino a Landriano e Bereguardo; e, varcando quivi il Ticino, si estende in tutta la Lomellina e nel territorio novarese compreso tra il Po, la Sesia e il Ticino, fino a poche miglia da Novara."
"[...] il Ducato Milanese, cui altre volte soggiacevano ben più altri paesi che non quelli cui è stremata oggidì la nostra provincia estese il vernacolo nostro anche nei luoghi che sono per accennare; e, nonostante la cessata dominazione, lasciò in quelli tanta parte del suo carattere da doverneli considerare come suoi suddialetti. Tali sono il Pavese, il Comasco, il Brianzuolo, il Luganese, e quello di moltissimi paesi delle Riviere del Verbano, del Lario, del Ceresio."
- Giuseppe Villa, Osservazioni filologiche sul dialetto milanese, 1856.
A slargà ancamò pussee el camp, a poeudom dì che hinn variant del milanes anca el comasch e i sò variant laghee, el valsasnatt, el ciavennasch, el mendrisiott, el luganes, l'olt noares e 'l verbanes. "Il dialetto propio di Como, intendo dire quello che si parla in Como e nelle vicine terre [...] poco si discosta dal milanese."
- Pietro Monti, Vocabolario dei dialetti della città e diocesi di Como, 1845, pag. XXI
A bon cunt, al dì d'incoeu l'è dree a vengg ona vision pussee "streccia" del termen milanes, che donca saria apena quell de Milan e di paes de la provincia pussee vesin, e che 'l se destaccaria de olter variant lombard ocidentai tant 'me el brianzoeu, el bustocch-legnanes, el tesines e via inscì.
Variant locai
Come che 'l dis el nomm, el center lenguistegh de quella parlada chì a l'è la città de Milan. A Milan se desviluppen tucc i caratter principai e i evoluzzion (fonetegh, morfologegh, lessicai) che poeu se spanteghen anca in del rest de la provincia e de la zona lenguistega milanesa. Foeura de la città, e poeudom vedè quei variant chì:
A bon cunt, in quell articol chì a parlaremm domà de la variant de Milan e de la soa provincia.
Esempi d'on dialett arios: el corbettin
Corbetta l'è on paes che 'l se troeuva a ovest de Milan, in de la zona del Magentin, minga lontan del Tisin. I dialett de quei band i gh'hann di carateristegh in comun cont i parlà bositt, novares e paves. Vedemm on quai esempi de diferenz fonetegh in tra el dialett de Milan e quell de Corbetta:
Comparazzion fonetega
Chì de sotta mettom el confront in tra la varietà de Milan e quei de:
Evoluzion del Milanes in di secol
El Milanes del dì d'incoeu el gh'ha di caratteristigh che gh'era minga in de la parlada di temp adree. Tra el XVIII e 'l XX secol gh'è staa on poo de trasformazion in de la parlada e in de la fonetiga:
Ortografia Milanesa
In part a causa del status minga offizial del Milanes, pussee convenzion ortografegh hinn staa sviluppaa.
Mercedes AMG F1
La Mercedes AMG F1 a l'è una scudaria de Formula 1, che la representa la Mercedes in la massima serie automobilistega. La Mercedes l'ha tolt part al campionad in tra el 1954 e 'l 1955 prima de retiràss, per poeu tornà in del 1993 'me fornidora de motor. In del 2009, a crompà la Brawn GP, la torna in scena 'me costrutor e la deventa in poch de agn vuna di scudarie pussee vitoriose de la storia del sport.
Dialett milanes
Ortografia Milanesa
La pussee veggia anmò in us, e probabilment la pussee largament doperada, l'è la convenzion adottada de tucc i grand scrittor de la letteratura milanesa, di quai el pussee famos l'è 'l Carlo Porta. L'è tipich de chest sistema el trigraf oeu o œu, significant /ö/, come in Frances. El graf o ammett domà i lettur /ò/ o /u/, come in Occitan. El sòn /ó/ l'esist nò in del Milanés d'incoeu: questa trasformazion fonetega la par avègh avuu loeugh a l'inizzi del secol XIX (vardee: G.Sanga: ). A 'l se pò trovà anmò el son /ó/ in di paes arent a Milan, per paroll 'me quejcóss, vólt, ólter, ó, o per i verb che finissen per "oo", come presempi soo, gh'hoo, e quij al futur come ciaparoo, vidaroo,...
Quella ortografia chì l'è stada contestada e desminuida soratutt a partì de la segonda metà del XX secol, e l'ha perduu semper pussee de terren. Al dì d'incoeu esisten anca di convenzion fonetegh che se vesinen pussee a l'ortografia tesinesa e, in sostanza, al modell de prononzia de l'italian.
Noeuva Ortografia Lombarda
A comenzà del 2020 l'hà tacà a spantegass un tipo ortografia panlombarda conossùda come "Noeuva Ortografia Lombarda" con di carateristegh polinomich ceh fann de manera che la poda vèss drovada anca per el dialet milanes. La tabèlla chì de sòta la descriv i régol de la pronunzia de la Noeuva Ortografia Lombarda per el Dialet Milanes.
Ona comparazion cont l'Italian
Gh'è 'n bel poo de differenz in tra el Milanes e l'Italian, degià che partegnen a dì grupp lenguistegh different. A bon cunt, però, el confront a l'è fazilitaa del fatt che del 1900 squasi tucc quej che parlen Milanes parlen anca Italian.
Alian: la mano = le mani )
Ona comparazion cont el Frances
Vun di loeugh comun pussee diffus sora el Milanes a l'è quell del sò vess compagn del Frances, a causa di dominazion forestée d'Oltralp a Milan. 'Sta opinion l'è diffonduda anca perchè gh'è di paròll simel (come coeur = cœur; ò bloeu = bleu) e di sòn inguaj (come la oeu che l'è compagna de la eu francesa, ò anca la u, che l'è parnonziada a l'istessa manera anca in Francia).
Ma st'opinion chì a l'è sbagliada: prima de tutt, i dominazion frances de Milan (la prima in del Rinasciment; la segonda sòtta Napoleon) a hinn staa tròpp curt per avè poduu influenzà in manera inscì permanenta come se cred comunement el dialett milanes. Poeu, ovviament gh'è di paròll milanes de origin francesa, ma per la maggior part a hinn quij neologismi (compagn de armoar, giambòn, mersì...) che hinn comun anca a tanti alter lengov (anca l'Italian) e che gh'hann de vess recondòtt al period in del qual el Frances a l'eva la lengoa de la coltura e de la diplomazia, la lengoa che tucc i òmen cont ona certa istruzion e importanza gh'aveven de conoss e de parlà: a l'è staa inevitabil che on poo di paròll sien entraa in del parlà de ògni dì.
A propòsit de quest loeugh comun la gh'era ona filastròcca che la parlava d'on turista frances che a Milan el s'era trovaa a parlà cont on ortolan che 'l vendeva di nos:
In tucc i cas, la vegn chì propòsta ona tabella de comparazion tra Latin, Frances, Milanes e Italian:
Colònn
Colònn (nom ufizial in italian: Colonno) l'è on comun del Comasch cont ona popolazion de, 'na superfiss de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km². L'è situaa in sü i spond del Lagh de Còmm.
Urkabustaiz
a l'è un comun de la provincia basca de Álava, cont una popolazzion de abitant.
Colònn
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Colònn l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Distret de Prahova
El  a l'è vun di 41 distret de la Romania, con capital.
Dialett milanes
Ona comparazion cont el Frances
Se pò vedè donca come el Milanes, ma inscì tutta la lengua lombarda, el faga part minga del sistema lenguistich frances ò de quell italian: de fatt el Milanes e 'l gh'ha sì di caratteristich de tucc e duu i sistema, ma quest el succed anca cont alter lengov neolatinn. Se pò dì che 'l Lombard, e tutt i alter lengov gallo-italich sien di lengov a cavall tra i parlad italian e frances, a confin traj dò arei geografich, e che questa situazion de confin l'abbia portaa di caratteristich sia intermedi che originaj.
Test d'esempi
De la Bibia, Luca 2, 1-7 (Version ingles: http://www.gnpcb.org/esv/search/?q=luke+2)
A podii chest test registraa per on parlant nativ Italian de Milan
Ortografia originala (asquas l'istess che la classica) 2:1 In chi dì là, on decrett de Céser Augùst l'ordinava che se fasess on censiment de tutta la terra. 2 Sto primm censiment l'è staa faa quand Quirini l'era governador de la Siria. 3 Tucc andaven a fass registrà, ciaschedun in la soa città. 4 Anca Giusepp, che l'era de la cà e de la famiglia de David, da la città de Nazareth e da la Galilea l'è andaa sù in Giudea a la città de David, ciamada Betlemm, 5 per fass registrà insèma a Maria, soa sposa, che l'era incinta. 6 Ben, pròppi intanta che se trovaven in quell sit, s'hinn compii per lee i dì de partorì. 7 L'ha mettuu al mond el sò primm, l'ha faa sù in di fass e l'ha miss giò in d'ona gruppia perchè gh'era minga de post per lor in la locanda. (Circolo Filologico Milanese, I Quatter Vangeli de Mattee, March, Luca e Gioann in dialett milanes, Milan 1995)
Ortografia unificada 2:1 In chi dí lá, un decrètt de Céser August l urdinava che se fasèss un censiméent de tüta la tèra. 2 Stu primm censiméent l è staa faa quaant Quirini l éra guvernaduur de la Siria. 3 Tücc andaven a fass registrá, ciaschedün in la súa citá. 4 Anca Giüsèpp, che l éra de la cá e de la famíglia de Davit, da la citá de Názareth e da la Galiléa l è andaa sü in Giüdéa a la citá de Davit, ciamada Betlèmm, 5 per fass registrá insèma a María, súa spusa, che l'éra incinta. 6 Bén, pròpi intanta che se truvaven in quèll siit, s'inn cumpii per lée i dí de parturí. 7 L'a mettüü al muunt el sò primm, l a faa sü in di fass e l a miss giò in d'una grüppia perchè gh'éra minga de pòst per luur in la lucanda.
Esempi de comparazion tra vari ortografii
Se pò anca comparà l'ortografia classica, l'ortografia Hull, quella insubriga unifigada (voeuna di ortografii doperaa 'me standard in quella Wikipedia chì) e la Scriver Lombard in quest test del Tommas Gross (La fuggitiva):
Original (ortografia classica)
Sera settada in terra col coo in man, e i gombed sui genœucc: me ziffolava el vent in di cavij: demaneman che vegneva on quaj bôff, el me portava comè ona vôs che vegneva de lontan; la me pariva la soa vôs, alzava i œucc, guardava intorna: ma l'è nott, l'è senza luna e no se ved nagott. Ciami Pedrin!... Pedrin!, nissun rispond, [...]
Etimològica (Geoffrey Hull)
S'era setada en tèrra, col cau en maun, e egl gombed sugl genuogl: me zifolava el vent ent egl cavegl: demanamaun che vegneiva un quagl bof, el me portava come una voux che vegna de lontaun: ella me pareiva la soa voux, alzava egl uogl, guardava entorna: ma el es nuoit, el es senza luna, e no se ved negot. Clame. Pedrin! Pedrin!. Neissun respond.
Ortografia insubriga unificada
Sera setada in tera cul coo in man, e i gumbed süi genögg: me zifulava el vent in di cavii: demaneman che vegneva un quai buf, el me purtava cumè una vus che vegneva de luntan; la me pariva la sua vus, alzava i ögg, guardava inturna; ma l'è not, l'è senza lüna e nu se ved nagot. Ciami Pedrin!... Pedrin!, nissün rispund, [...]
Ortografia polinomega Scriver Lombard
S’era setada in terra col coo in man, e i gombeds sui jenœgg: me cifolava el vent ind i cavei: demaneman qe vegneva un quai bof, al me portava comè una vox qe vegneva de lontan; la me pariva la soa vox, alzava i œgg, guardava intorna: ma l'è noit, l'è senza luna e no se ved nagot. Ciami Pedrin!... Pedrin!, nissun rispond, [...]
Trascrizion IPA
'se:ra se'tadan 'tɛra ku'lkuː 'in mãː, 'ei 'gumbet 'syj d͡ʒe'nøt͡ʃ mesifu'la:va 'el vẽ:t indika'viː; demane'mãː 'ke ve'ɲe:van kwaj'buf, 'elme pu'rta:va ku'mɛ na'vuːs keve'ɲe:va deluntãː; lamepa'ri:va la'sua vuːs, a'lsa:va i øt͡ʃ, gwa'rda:va i'ntuːrna malɛ'nɔt, 'lɜ 'sẽːnsa 'lyna 'e nuse'veːt na'gɔt 't͡ʃami pe'drĩː, pe'drĩn, nisỹː ri'spuːnt...
Moretta
Moretta (en piemontés: Morëtta) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 4.020 abitàncc, 'na superfìce de 24,15 km² e 'na densità de 167 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cardè, Faule, Murello, Polonghera, Saluzzo, Torre San Giorgio, Villafranca Piemonte (TO), Villanova Solaro.
Piev di Sant Peder e Paol de Biasca
La Piev di Sant Peder e Paol de Biasca a l'è stada una piev de l'Arcidiocesi de Milan, part di Tre vai ambrosiane. Con gesa prevostural la Gesa di Sant Peder e Paol, l'è stada in pè del secol quell de 9 al 1884, quand che l'è fada su la Diocesi de Lugan.
Partitor de corrent
El partitor de corrent a l'è un circuit eletrigh linear che 'l dà foeura una frazzion de 'na corrent eletriga che 'l ciapa dent, in bas a l'impedenza di component che se ghe meten.
Ricote
a l'è un comun de la Murcia, cont una popolazzion de abitant.
890
El 890 a l'è 'n ann del secol quell de noeuv.
Russ Fulcher
El Russ Fulcher (Boise, 9 marz 1963) a l'è un statunitens, representant del.
Governo Andreotti VI
El Governo Andreotti VI a l'è staa el governo quell de 47 de la Republega Italiana, in pee dal 22 luj 1989 al 12 april 1991 e guidaa del Giulio Andreotti.
Interstatal 49
La  a l'è una strada interstatal di Stat Unid longa mij.
Villazanzo de Valderaduey
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Sest (CR)
Sest (nòm uficiàl en Italià: Sesto ed Uniti) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Cremùna. El g'ha, con de 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Cuanégra, Nich, Castegnin, Cremùna, Grümel, Paderno e Spinadesch.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Sest l'è mostràt endèla tabèla ché sóta:
Lengua nurmana
El Nurmànn l'è una lengua rumansa ch'el fa part di lenguv de Oïl. El nurmànn del nord el pö vess classificaa cume part di lenguv Oïl setentriunal, insema a'l Picard e el Walloon. El Nurmànn l'è parlaa in Nurmandia (Francja) e el gh'ha no un status uficial, però l'è ricunussüü cume lengua regiunal. Int i Isul de la manega, el Nurmànn el se svilüpaa separatament, ma non cumpletament de per lüü, e la furmaa un grüpp de variant ricunussüü cun el nom de Jèrriais (int la region d'el Jersey), Guernésiais o frances Guernees (int la region d'el Guernsey) e Sercquiais (o Sarchees, int la region d'el Sark). El Jèrriais e el Guernésiais j'hinn ricunussü cume lenguv regiunal dai guveren britanich e irlandes.
Attilio Fontana (politegh brasilian)
L'Attilio Francisco Xavier Fontana (pussee despess reportaa in portoghes Atílio, Santa Maria, 10 de agost 1900 - San Paol, 15 de marz 1989) l'è staa on imprenditor e politegh brasilian, fondator de l'azienda de mangià congelaa Sadia.
Biografia
Fioeu di imigraa del Veneto, pussee de precis de Sarcedo, Romano Fontana e Teresa Dalle Rive, el gh'ha avuu noeuv fioeu, in tra de lor el Omar Fontana, e l'è 'l nono de Luiz Fernando Furlan e del Victor Fontana, el scomincia la soa attività de imprenditor a 25 agn in del settor di obergh e del vend di bestij, soratutt porscei, in del 1944 el fonda la Sadia.
L'è staa resgiô e prefett municipal de Concórdia del 1951 al 1954 e in del 1955 l'è elegiuu a la Cambra di Deputaa finna al 1959 con la Lianza Socio-Lavorenta e del 1959 al 1963 per el Partii Socialdemocrategh.
In del 1962 l'è elegiuu senator de la Republega e secretari del Stat de Santa Catarína per l'agricoltura finna a deventànn vice-governator del 1971 al 1974. El tegn el governo domà 'na voeulta durant el viagg del titolar.
In del 1978 el fonda 'na fondazion cont el sò nomm. El moeur in del 1989.
Urgel (metropolitana de Madrid)
Urgel  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Miribel (FR-26)
Miribel l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Romans-sur-Isère-2, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
Urgel (metropolitana de Madrid)
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Miribel (FR-26)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 326 méter a 'na altèsa màsima de 511 méter söl leèl del mar.
Bílence
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Chomutov.
Val Sàbia
right|thumb|250px La Val Sàbia l'è giöna dèle trè ài principài dèla pruvincia de Brèsa. La pàrt de la strèta dei Türmegn e la rìa 'nfìna a Nòrt del Lac d'Ìder, ai cunfì co la pruvìncia de Trènt. L'è streersàda del Cés e l'è caraterizàda de mucc piötòst bas endèla part piö bàsa che però i diènta sèmper piö alcc e àsper menemà che se và 'nvers el Nòrt.
Le atrasiù türìstiche de la àl i è suratöt le tèrme de Vài e 'l Carneàl de Bagulì.
I cümü de la Val Sàbia i è: Anf, Bagulì, Bàrghe, Biù, Boàren, Capovalle, Cast, Elanöa, Gaàrt, Gnùzen, Ìder, Lainù, Müra, Ódol, Paitù, Pèrtega Àlta, Pèrtega Bàsa, Prezéi, Proài, Roè, Sàbio, Sèrle, Treìs, Vài, e Vistù.
Albertshofen
Albertshofen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kitzingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 3.80 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Schalunen
Schalunen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.4 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Schalunen al se tröva a una altitüden de 500 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bätterkinden, Büren zum Hof, Fraubrunnen, Limpach.
Michael Schumacher
El Michael Schumacher (Hürth, el 3 de genar del 1969), l'è un pilota de Formula 1 tudesch, che però l'ha gemò desmetüü de corr. A l'è staa vün di piloti pussee fort de tütt i temp, perché l'ha vengiüü sett Campiunaa del Mund, dü cun la Benetton (1994, 1995) e cinch de fila cun la Ferrari (2000, 2001, 2002, 2003, 2004).
Cariera
El Schumacher l'ha cuminciaa a corr cun la Jordan nel 1991, quand che 'l gh'era 22 agn. El cumincia sübit ben nel Gran Premi del Belgio, quand che 'l fà setim ne la qualifica. El Flavio Briatore el le ved sübit e ghe fa in quatr e quatr'ott un cuntratt cun la Benetton, in due 'l resta fin al 1995 e in due 'l vinc dü titui mundiai nel 1994 e nel 1995. Nel 1996 el decid de nà a la Ferrari, che in di agn Nuanta l'era dree a fà propi fadiga e l'aveva gnamò vengiüü un Campiunaa, gnà di Piloti gnà di Scüderei. Cun la Ferrari el Schumacher el ghe ries minga a vinc i prem agn, ma pö, dal 1999 al 2004, el vinc 6 Campiunaa di Scüderei e 5 Campiunaa di Piloti. Nel 2006 el se ritira, dopu che l'aveva perduu ul Campiunaa nel Gran Premi del Giapun perché el s'era rott ul mutur. Nel 2010 però el decid de turnà a corr cun la Mercedes, però la machina l'è minga tant fort e lü el va dumà una volta in söl podi, nel Gran Premi d'Europa del 2012.
Incident
El 29 de dicember del 2013 el burla là in söi sci e 'l pica el coo. El resta in coma per un quaj mes, pö el le manden a cà del uspedaa.
Cengio
Cengio (en lìgure: Cengë) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Savona.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Cairo Montenotte, Cosseria, Millesimo, Montezemolo (CN), Roccavignale, Saliceto (CN).
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Cengio l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Gesa de San Peder in Campagna (Luin)
La Gesa de San Peder in Campagna a l'è 'n gesioeu de Luin, in l'arcidiocesi de Milan e arenta al foppon de la città.
Storia
El primm nucli el resaliss al secol quell de 12 e a partì del secol quell de 17 a l'è fàda su 'na capella al post de quella medieval che l'è poeu arricchida cont i affresch. La gesa l'è stada parroquiala finna al secol quell de sedes, quand che 'l Carlo Borromee l'ha spostaa la paròquia a la gesa di Sant Peder e Paol.
AeroPress
L'AeroPress a l'è una cafetera a man inventada in del 2005 del Alan Adler, ex docent de ingegneria de Stanford che l'era strach del so cafè, che l'era trop amar, e l'ha trovad no sodisfazzion in di alter manere de fàll, perchè ghe daven trop poch de controll in sui vari parameter.
A l'è fada su de un cilinder, che 'l gh'ha dent spazzi per un filter e per el cafè in polver, e 'n stantuf, che l'è bon de fà el voeud, compagn de 'na siringa. In la tecnega classega, se met el cafè in del cilinder, se met l'aqua colda e se schiscia, inscì de fàll passà per el filter, una tecnega che la permet un cafè assee concentrad, despess paragonad a quell de la Moka, ma a gh'è varie tecneghe che permeten de fà del cafè divers, per esempi la tecnega inversa, che la gh'ha una fas de infusion compagna a quella de 'na french press, o di olter tecneghe che dann un cafè compagn a 'n cafè filter fina a di cafè estrat a fregg.
In la version normal, l'AeroPress la dopera per la pupart un sistema de infusion e de percolazzion, quand che la se schiscia, ma a l'è possibel crompà di estension che muden el fonzionament, per esempi el JoePresso, che 'l permet de fà 'na percolazzion a travers de 'n filter pressurizad, inscì de otegnì un cafè vesin a l'espress.
A ghe n'è una version normal de quater chichere in plastega scura, vuna de portà in sgir che la gh'ha una tazza e un cugiar integrad de trè chichere e vuna in plastega trasparenta de quater chichere.
Reignier-Ésery
Reignier-Ésery l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Reignier-Ésery, del circondàre (arrondissement) de Saint-Julien-en-Genevois e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.08 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 410 méter a 'na altèsa màsima de 832 méter s.l.m.
Al Brembàna
La Al Brembana (Italià: Val Brembana) l'è öna di do ài piö ‘mportante de la pruinsa de Bèrghem, ‘nsèma a la Al Seriana.
I sé böta ‘n de la Al Brembana i ai Serina, Talècc e Brembila.
I paìs piö ‘mportànc de la al i è Dògn (Zògn), San Pelegrì e San Gioàn Biànch.
Poio
Poio l'è on comun spagnoeul de la comunitaa autonoma de la Galizzia, in de la Provincia de Pontevedra.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km². El se troeuva a ona altituden de 0 meter sora el nivell del mar.
El sò codes statistegh l'è 36041.
1714
El 1714 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Le Reposoir
Le Reposoir l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Scionzier, del circondàre (arrondissement) de Bonneville e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 37.36 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 820 méter a 'na altèsa màsima de 2749 méter s.l.m.
Scheunen
Scheunen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.2 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Scheunen al se tröva a una altitüden de 575 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bangerten, Etzelkofen, Iffwil, Messen (SO), Rapperswil.
Magnet
Un magnet, o anca calamita, a l'è un corp che 'l genera un camp magnetegh. Se 'l fa semper, se parla de 'n magnet permanent, menter se ghe voeur un camp eletrigh, se parla de eletro-magnet.
San Millán
a l'è un comun de la provincia basca de Álava, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Ardore
La Stazion de Ardore a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Distret de Olt
El  a l'è vun di 41 distret de la Romania, con capital.
Marqués de Vadillo (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Lenguv de Oïl
I gent de suvent i creden che el nom "d'oïl" el sia un idea deàl Dante Lighier, ma le mia insì. In'el 1200, circa cent ann prime che Lighier e' scrivissa el De Vulgari Eloquentia, in Pruvensa se druvava giamò l'espression lengua "d'oil", e lengua "d'oc" per dissernii i lenguv basaa ins la minera che i esprimiven l'afermassion. EL Lighier el gh'ha dumà giuntaa "lingua del si" per metegh insema anca j'alter lenguv de l'area italica.
Stazion de Ala
La Stazion de Ala a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai.
Fontaines (NE)
Fontaines a l'è un cumün svizzer del distret de Val-de-Ruz, in del Canton Neuchâtel. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.14 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Fontaines al se tröva a una altitüden de 768 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Boudevilliers, Cernier, Engollon, Fenin-Vilars-Saules, Fontainemelon, La Chaux-de-Fonds, La Sagne, Les Hauts-Geneveys, Renan (BE). La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Erba (CO)
Erba (inscì anca in Italian; Herba in Latin) a l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta, 'na superfiss de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El se troeuva ai pè di Prealp Lombard, a l'inizi de la Valassina, arent ai lagh de Alseri e Pusiann. Giamò important center turistich in del XIX e situaa in d'ona zòna abitada sin del temp di Celta e di Roman, el comun de incoeu l'è nassuu in del 1926 de la fusion de sett vegg comun.
In del territòri comunal gh'hinn des frazion.