cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salinità del soeul
Soeul sòdich
Quand che l’ Na+ (sòdio) el dòmina, el soeul el po’ diventà sòdich. El pH del terren el pò vèss àcid, nèuter o alcalin.
I terren sòdich hinn difficil de vèss coltivà perché gh’hànn ‘na struttura che la lìmita o la prevén l’infiltrazion de l’acqua e ‘l drenàgg e tenden a fà accumulà cèrt element come ‘l bòro, el molibdeno intorna di radìs in 'na quantità che la che ‘l pò vèss tòssica per i piant. La sostanza pussée doprada per la bonifica di soel sòdich a l’è el gèss, a gh'è poeu ‘na quaj pianta. che la tòlera el sal e la tossicità di ion, che l’è capazz de portàgh di migliorament al soeul.
El tèrmen "soeul sòdich", di vòlt, a l’è in manera minga giusta a scoeula. Defàtt, el ven scambiàa cont el tèrmen "soeul alcalìtt", che ‘l gh’hà du significàa: 1) on soeul cont on pH maggior de 8,5, 2) on soeul cont ona quantità del sòdio che ‘l pò vèss scambiàa pussèe granda del 15% de la capacità de scambi. Despèss, ma minga semper, el tèrmen "soeul alcalìtt" l’è doprà per tutt e dò quèj caratteristich chì.
Roccalumera
Roccalumera l'è ün cumün da la Provincia de Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 180 km a est da Palermo e 25 km a südovest da Messina. Al 31 da Dezember dal 2004, al gh'eiva üna popülazion da 4.145 e üna area da 8,8 km².
Salinità del soeul
Salinità caosada de l'irigazion
miniatura|400x400px|La [[pioeva o l’irigazion, in assenza de lessivazion, pòden menà su i sàj per l’azion de la suttilièzza]] La salinità per via de l’irigazion la pò capità in del cors del temp che ghe se fa irigazion, de già che quasi tucc i acqui (anca i precipitazion naturàj) i gh’hànn delsnguàd denter di sàj. Quand che i piant doperen l’acqua, i saj rèsten in del soeul e tàchen a mucciass denter. De già che la salinità la fa vegnì difficil a i piant a surbì l’umidità del soeul, quèj sàj chì gh’hànn de vèss lessiviàa de la zòna arenta a i radìs cont el mèttegh de l’acqua anmò (acqua le lessiviazion). La salinità caosàda de l’irigazion l'aumenta anca per via del scars drenagg e per l’utilizzazion di acqui salinn in agricoltura per l’irigazion.
Roccalumera
Al cumün da Roccalumera al cuntegn lan frazion da Allume e Sciglio.
Salinità del soeul
Salinità caosada de l'irigazion
La salinità in ambient cittadìn l'è el risultàa de la combinazion de l’irigazion e di procèss de salida di àves per suttilièzza. Al dì d'incoeu l’irigazion a l’è comùn in di giardin e in di àrej per la ricreazion.
Conseguenz de la salinità del soeul
La salinità la mena di problema important de peggiorament del soeul. La salinità del soeul la pò vèss redòtta per mèzz la lessivazion di saj solùbil cont on eccèss de acqua de irigazion (acqua de lessiviazion). El contròll de la salinità del soeul el ciapa denter el contròll del livèll di àves, la lessiviazion e 'na bona graticola de drenagg oppur di alter sistèma di drenagg sòtt-superficiàj. El trattament complètt per la salinità l’è spiegàa de l’Organizzazion del Mangià e de l'Agricoltura di Nazion Unii
Soportazion di coltur a la salinità
Di livèj alt de salinità pòden vèss soportà se a vegnen coltivàa di piant che sopòrten el sal. Di coltùr sensìbil a la salinità perden nel sò vigór giamò anca in di soeul leggerment salitt, inveci di alter suffrissen domà per di valór moderàa de la salinità del soeul, domà quèj pussèe resistent riessen a cress ben in di soeul molto salìtt. L’università del Wyoming e ‘l govèrna del stat american de l’Alberta i hànn raportà i daa de la soportazión a la salinità di piant.
I dàa speimentàj di terrén irigàa, coltivàa di agricoltór, hinn scars, soratùtt in di paés 'drée a sviluppàss. Tuttamanch, ona quàj indàgin in di aziend agrìcol, l’è stada fada in Egitto, India, e in Pakistan. On quaj esempi l’è mostràa in quèlla galleria chì, indoe gh’è di piant sensìbil e di alter tollerànt.
Region interessaa
Del la mappa di soeul del mond de la FAO/UNESCO a se veden quèj zòn chì ‘me i pussée interessàd de la salinità.
Untertilliach
Untertilliach l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Lienz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70733.
Babice (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Prachatice.
Aichen
Aichen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.60 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Aichen el se tróa a 'na altèsa de 510 méter sura 'l leèl del mar.
Peschiera (VR)
Peschiera (Peschiera del Garda in Italian; Pischera in Verones) l'è 'n cümü de la Pruvincia de Verùna. El g'ha condena süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
L'è el paes pussee occidental del Vènet. El cunfìna coi cümü de Castelnuovo del Garda, Dezensà (BS), Ponti sul Mincio (MN), Posolènch (BS), Sirmiù (BS) e Valeggio sul Mincio
L'è gemelaa cont el comun de Ula Tirso (Sardegna).
Pontcharra-sur-Turdine
Pontcharra-sur-Turdine l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Tarare, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
Peschiera (VR)
Storia
A l’època di Aüstriaci (1815 - 1859) l'èra öna di quàter fortèse del quadrilàter 'nsèma a Màntoa, Erùna e Legnàch.
Pontcharra-sur-Turdine
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 315 méter a 'na altèsa màsima de 558 méter söl leèl del mar.
Nughedu San Nicolò
Nughedu San Nicolò l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 1.017 abitàncc, 'na superfìce de 67 km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anela, Bono, Bonorva, Bultei, Ittireddu, Ozieri, Pattada.
Rivarone
Rivarone (en piemontés: Rivaròn) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 372 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 62 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alluvioni Cambiò, Bassignana, Montecastello, Piovera.
Montsapey
Montsapey l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Aiguebelle, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.36 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 324 méter a 'na altèsa màsima de 2500 méter s.l.m.
Strada voivodal 724
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 27 km.
Statzendorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Martin-de-Bavel
Saint-Martin-de-Bavel l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Virieu-le-Grand, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 249 méter a 'na altèsa màsima de 442 méter söl leèl del mar.
Elezzion ministrative de Milan del 2021
I elezzion ministrative de Milan del 2021 gh'è stadr el 3 e 'l 4 de otober 2021 per catà foeura el sindegh de Milan per el mandad 2021-2026, oltra che i member del Consili Comunal e i noeuv President di Municipi cont i so Consili.
Saint-Martin-de-Bavel
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Martin-de-Bavel l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Elezzion ministrative de Milan del 2021
De solet i elezzion comunai in Italia se fann in tra el 15 de avril e 'l 15 de sgiugn, ma inn stade spostade del governo a causa del COVID-19.
Sistema eletoral
Per el comun, el candidad sindegh el po vincer al prim turn cont el 50%+1 di vot valid, se nissun ja ciapa, a gh'è un ballotagg. Quell che 'l vensg el ciapa un premi de magioranza del 60% di scagn, ma domà se 'l ciapa almen el 40% di vot al prim turn. Domà i coalizzion che ciapen almen el 3% ciapen un scagn.
In di municipi, l'è assee ciapà el 40% al prim turn, e se gh'è un paregg el vinc el pussee sgiovin.
Center-destra
El center-destra gh'ha mitud un poo a trovà un candidad: prima de la pandemia de COVID-19 el Giulio Gallera el somejava el candidad in pectore de la coalizzion, ma poeu l'è borlad un poo in desgrazzia, a eren stad insubid prima el Paolo Veronesi , poeu el Paolo Del Debbio , poeu el Maurizio Lupi , poeu el Roberto Rasia Dal Polo , poeu l'Alberto Zangrillo , l'ex sgiugador de folball Franco Baresi e anca el retor del Politecnegh Ferruccio Resta. El pareva, in principi, sgiamò scernud l'Oscar di Montigny, imprenditor assee sostegnud de la Liga, ma l'è andad no ben, poeu l'ex sindegh Gabriele Albertini, che infin l'ha scernud de correr no e 'l somejava che l'havaria fad el vicesindegh per la coalizzion , e infin a l'è stad catad foeura el Luca Bernardo, pediatra de l'Ospedal di Frati.
Center-sinistra
Per el center-sinistra la strada a l'è stada assee svelta: el sindegh che 'l sortiva Giuseppe Sala l'ha nonziad de candiàss ancamò a fin 2020, senza una lianza cont el Moviment 5 Stelle, e l'è stad bon anca de conciliàss con Europa Verda, che la voreva fà 'na candidatura autonoma dopo che 'l Sala l'ha fad tajà di piante per lassà spazzi a 'n noeuv campus del Politecnegh. El 12 de marz 2021 el Sala el s'è sgiontad a Europa Verda.
Sala
El programa del Sala a l'è fondad in sui robe fade in di cinch agn de prima, con l'idea de 'na "cità a quindes menut" indova che i servizzi poden vesser pussee vesin al citadin, un des'centrament pussee fort e di roeull pussee per i municipi.
A gh'è anca l'atenzion a l'ambient, con pussee piante in la cità e di zone senza veicoi che inquinen e 'l sgiontà insema di vari parch in d'un unegh parch metropolitan, pussee zone 30 e 'n slargà del straport publegh e de la mobilità compartida.
L'insubiss 'n ciapà 500 pussee de Ghisa per havégh 'na cità pussee segura, de investì in di presidi de polizzia e de fà su i Cà de la Salut, per fà pussee forta la sanità territorial.
Bernardo
El Bernardo el volaria meter al segur la cità a ciapà 600 pussee de Ghisa e a toeu via tucc i camp di zingher e i center sociai irregolar.
El voeur fà 'n sistema de jut ai disabel, cont un assessorad aposta e 'n toeu via di barrere architetoneghe e 'l tele-socors per i sgent a ris'c. Per la sanità territorial el voeur fà 'n pian per garantì un tot de dotor de bas in d'ogni rion.
El voeur sbassà i tasse e la burocrazzia, inscì de fà Milan 'na capital di "start-up", e 'l sostegn el des'centrament ai municipi e l'elezzion direta del Sindegh de la Cità Metropolitana de Milan.
Per la mobilità, el voeur toeu via l'Area C per tornà a Ecopass, scassà i ciclabil a ris'c e eletrifegà a la svelta el straport publegh, e de ativà la linia M4 subit de fà andà el metrò 24 ore in del fin de la setimana.
Pavone
La Pavone la voeur una cità inclusiva, ecologega, che la consuma poch e conetuda ben, senza periferie problemateghe, assee incentrada in sui rion, inscì de evità trop de spostament. La voeur trasformà l'Area B in d'un sistema de pedagg per andà dent in la cità, compagn del vegg Ecopass, e pussee de zone 30 e isole pedonai.
Mariani
El Mariani el voeur 'na cità pussee accessibel, che la costa manch, e con men de desuguajanze, senza speculazzion di cà.
Goggi
El Goggi el voeur dervì ancamò i Navili e dedicàgh 'n assessorad, dedicad anca ai aque, e 'l pensa che 'l saria assee per sistemà la viabilità del center de Milan.
Pascale
El Pascale el pensa che Milan el sibia ostagg del capitalismo e che 'l comun el gh'ha de jutà domà i aziende piscinine, a pat che ghe dann assee de dirit ai lavorent, e che i noeuve aziende gh'hann de vesser fade su del Consili Comunal, insema ai lavorent, che besogna sbassà i diferenze de redit in tra i zone e restruturà i cà del comun per dàj a la sgent, e tassà pussee i gran patrimoni.
Tedone
La Tedone la voeur un "Milan publegh", che 'l sibia no un "parch sgioeugh" per i sciori. La voeur anca men de precariad e de esternalizazzion di servizzi municipai.
Festa
El Festa el voeur un Milan gestid compagn de 'na gran azienda e che 'l sibia semper sensibel ai necessità di minoranze, inclusa quella LGBT, con de la formazzion per savé come tratàj, e fà di cà de recojenza per quei a ris'c e che besògna lavorà per dàgh a Milan 'n imagen miteleuropea e ciapà sgent e investiment de tuta Europa.
Biavaschi
El Biavaschi el voeur un Milan minga partid di ideologie, la vertura di Navili, la cità a 15 menut e slargà la metropolitana verda fina in via Rivamont, di zone franche con i tasse pussee basse e 'n Milan che 'l scomincia di rion.
Paragone
El Paragone l'insubiss de sbassà i tasse, soratut ai sgioven e ai familie, de fermà la privatizazzion di aziende publeghe, de tutellà i aziende piscinine e i boteghe, de toeu via i aree B e C, di criteri noeuv per i cà popolar e de difender i sgent del perder la cà, pussee de sigurezza, soratut per i periferie, 'na sanità del territori pussee forta, el no a la certifegazzion verda del COVID-19 in la scoeula, 'na tassa de soggiorn per i obergh de luss e 'n evoluzzion tecnologega per l'ambient.
Muggiani
El Muggiani el voeur "domignà el capitalismo" in su modell chines, cont el meter, per esempi, di limit in sui prezzi del vender di cà, meter pussee cà popolar e dà pussee lavorà publegh e esternalizà men i servizzi.
De Bonis
El De Bonis a l'è contrari al vacin contra el SARS-CoV-2, a la certifegazzion verda, al distanziament social e ai restrizzion contra el COVID-19, el stop al 5G e la contrarietà al bancomat, con la proposta de fà pagà men quei che doperen i contant.
Municipi
Tucc i Municipi de Milan inn andad a la coalizzion de center-sinistra.
Isola (metropolitana de Milan)
Isola l'è ona stazion de la Linia M5 de la Metropolitana de Milan. La sortiss domà in Via Volturno.
Storia
Han scominciaa a fàlla su in del 2007, e l'è staa inaugurada el 1 de marz del 2014, cont el slongament per Garibaldi.
Struttura
La gh'ha du binari, e 'me tucc i stazion de la M5 l'è accessibila per i disabil.
Servizzi
La stazion la gh'ha: Biliettaria automatega
Interscambi
Fermada tram (Piazzale Lagosta, lign 7 e 33) Fermada del bus
Strada voivodal 725
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 39 km.
1508
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Battaja de Borodino
La battaja de Borodino l'è stada combattuda el sett de settember in tra i Frances del Napoleon e i Russ comandaa del general Michail Illarionovič Kutuzov. Borodino el se troeuva a 120 chilometer de Mosca, e 'l sitt l'era ideal per difendes.
El Kutuzov l'ha sistemaa i sò 120.000 omen e i sò 640 cannon per spettà i Frances che rivaven con 133.000 omen (quell che l'era restaa di 500.000 partii trii mes prima) e 587 cannon.
Al princippi el somejava che avarissen vinciuu i Frances, ma quand i Russ hann faa vegnì i reserv, l'ha situazion l'ha taccaa sù a mudà.
A la fin de la mattina, on attacch in sù i fianch del general Gioacchin Murat, l'ha travolgiuu i difes russ, ma el principp Ugeni de Beauharnais el gh'eva minga assee de omen de sfruttà el success.
La Guardia Russa l'era 'dree a contrattaccà, ma l'artijeria francesa l'ha impedii l'operazion. A la fin del dì i combattiment s'hinn fermaa perchè tucc eren tropp debol per segutà, e in de la nott i Russ s'hinn retiraa col lassà in sul camp 44.000 omen.
I Frances de omen n'hann perduu 33.000, ma ormai gh'even la porta de Mosca bella dervida.
Výžerky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Guissona
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Ferrovia Cosenza-Sibari
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Cosenza e longa 64 km.
Verta del 1876, l'è in Calabria e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
Paraza
Paraza l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Ginestas, del circondàre (arrondissement) de Narbonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.47 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 19 méter a 'na altèsa màsima de 171 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Paraza l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Gruibingen
Gruibingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Göppingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 23.05 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Gruibingen el se tróa a 'na altèsa de 565 méter sura 'l leèl del mar.
Doard el Confessor
Doard el Confessor (ingles antigh: Ēadweard Andettere; latin: Edoardus Confessor; Isling, 1002 - Westminster, 5 de genar del 1066) l'è staa el penultem re di Anglosasson e on re d'Inghilterra. L'ha governaa del 8 de giugn del 1042 fina a la soa mort. L'è veneraa 'me sant de la Gesa Catolega, e l'è staa canonizaa in del 1161 del papa Lissander III.
Oreilla
Oreilla l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Olette, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.03 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 620 méter a 'na altèsa màsima de 2089 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Oreilla l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Vabres (FR-30)
Vabres l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lasalle, del circondàre (arrondissement) de Vigan e del dipartimènt del Gard.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 239 méter a 'na altèsa màsima de 521 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vabres l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Canet lo Roig
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Barcelona
Barcelona (parnonzia catalana: [bəɾsəˈlonə]; parnonzia spagnoeula: [baɾθeˈlona]; italian: Barcellona; frances: Barcelone) l'è ona città de la Spagna oriental. L'è la capital de la region de la Catalogna. A Barcelona ghe viven 1.619.337 personn. L'è la segonda città pussee granda de la Spagna (dopo Madrid), e vuna di città europei pussee important e cognossuu e visitaa al dì d'incoeu.
Andrézieux-Bouthéon
Andrézieux-Bouthéon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Galmier, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.28 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 353 méter a 'na altèsa màsima de 435 méter söl leèl del mar.
Deggendorf (circundari)
El Circondàre de Deggendorf l'è giü dei 71 circondàre de la Baviera. El se tróa 'ndèla Basa Baviera, endèla Germània del sud.
Gimel (VD)
Gimel a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 18.86 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Deggendorf (circundari)
Cità e cümü
400px|center|thumb|Cümü del circondàre de Deggendorf
Radio Milan Inter
Radio Milan Inter l'é una radio spurtiva italiana da Milan che la trasmet dal 2005. L'è stada pensada, creada e l'è dirèta dal giurnalista Lapo De Carlo.
Gimel (VD)
El cumün de Gimel al se tröva a una altitüden de 730 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bière, Essertines-sur-Rolle, Le Chenit, Longirod, Montherod, Pizy, Saint-George, Saint-Oyens, Saubraz.
Schwarzenburg
Schwarzenburg a l'è un cumün svizzer del distret de Berna-Mittelland. in del Canton Berna. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 44.88 km², e al se tröva a una altitüden de 792 meter sura al livel del mar.
El cumün l'è staa custitüii in del ginee del 2011 cunt la fusion de i ex-cumün de Wahlern e Albligen.
Nagyszekeres
a l'è un comun del contea di Szabolcs-Szatmár-Bereg e Distret de Fehérgyarmat, cont una popolazzion de abitant.
Andrézieux-Bouthéon
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Andrézieux-Bouthéon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tramlink (Londra)
El Tramlink a l'è un servizzi de metrotranvia che 'l quata el borgh de Croydon, in la part bassa de Londra. Verta del 2000, a l'è l'unegh servizzi de tram de Londra e vuna di do metrotranvie, insema a la Docklands Light Railway.
L'è fad su de 39 fermade in su 28 km de binari, che poden correr sia in su la strada, sia in su di corsie riservade che in su di vegg binari de la ferrovia, oltra che in d'una trata in comun con la ferrovia. A l'è la quarta "ferrovia linsgera" pussee doperada in del Regn Unid dopo de la DLR, del Manchester Metrolink e del Tyne and Wear Metro.
La flota a l'è fada de 23 Bombardier CR4000 e de 12 Variobahn. A l'è integrad in del sistema tariffari londines.
Saint-Martin (Francia)
thumb|right|160px Saint-Martin a l'è 'l nom frances del toch setentriunal de l'isula de San Martin, in di Caraib.
Del 15 de lüj del 2007 a l'è una Culetività francesa d'Ultramar.
La capital a l'è Marigot.
Al gh'ha una süperfiss de 53 km² e una pupulaziun de pressapoch 33.000 abitant.
George V (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 1 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Canal San Bovo
Canal San Bovo (Canal endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.653 abitàncc, 'na süperfìce de 125 km², per 'na densità de 13 ab./km². El cunfìna coi cümü de Predazzo, Ziano di Fiemme, Siror, Siror, Pieve Tesino, Mezzano, Castello Tesino, Imer, Cinte Tesino, Sovramonte (BL), Lamon (BL).
Stazion de Pin-Tronzan
La Stazion de Pin-Tronzan l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de. L'è anca stazion del tocch lombard de la ligna S30 de la Red celer ticines.
Stazion de Nocera Superiore
La Stazion de Nocera Superiore a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Salerno, che la serviss el comun de.
Lewis Hamilton
El Lewis Hamilton (Stevenage, 7 de sginer 1985) a l'è un pilota d'auto ingles, che 'l corr in Formula 1 con la Mercedes. Considerad in tra i pilota pussee boni de tucc i temp, l'ha vensgiud set titoi mondiai e l'ha ciapad pussee podi, vitorie e pole position in la storia de la competizzion.
Stazion de Nocera Superiore
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt de servizzi cont la Region Campania.
Lewis Hamilton
Fioeul de 'n negher caraibegh e de 'na dona bianca, l'è stad anca el prim mulat a toeu part a 'n gran premi de Formula 1.
Dundonald Road (Tramlink)
a l'è 'na fermada del Tramlink, el servizzi tranviari del sud de Londra.
Bond Street (metropolitana de Londra)
Bond Street  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Rivalta Bormida
Rivalta Bormida (en piemontés: Arvàuta (AL)) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.443 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 144 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cassine, Castelnuovo Bormida, Montaldo Bormida, Orsara Bormida, Sezzadio, Strevi.
1509
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Steinakirchen am Forst
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bundesstraße 57
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez al Nord Reno-Westfalia.
Marigot
thumb|right|200px|Panorama Marigot a l'è la capital de Saint-Martin, el toch frances de l'isula de San Martin, in di Caraib.
Castell (Lecch)
Castell (Castello sopra Lecco) l'è ona frazion de la città de Lecch. El paes el se troeuva minga lontan de Lecch, a nord-est del centro comunal. L'è traversaa del Gerenzon e del sò ramm derivaa, la Fiumesela. Per on bell poo de temp a l'è staa on comun indipendent, che al temp di piev el partegniva a la Piev de Lecch: el gh'eva ona quai frazion, compagn de Arlenegh, Bisera, Caleott, Cantarei, Caronzin, e Galandra. L'era el comun pussee gross tra quei ch'eren intorna a Lecch, e in del 1867 el s'è sgrandii anmò pussee perchè gh'è staa taccaa el comun de Olaa, con la soa frazion Bonascina. A Castell a gh'era tutt i industri pussee important del territori lecches, oltra che a ona quai villa de sciori milanes (compagn de Villa Belgioios o Villa Manzon). A l'è staa unii a Lecch domà in del 1923.
Marigot
El gh'ha pressapoch 5.700 abitant.
Castell (Lecch)
Se pensa che 'l palazzott de Don Rodrigo, personagg del romanz I Promessi Sposi, el se trovass proppi a Castell.
Cañizal
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Apple IIGS
Apple IIGS a l'è stada la version de l'Apple II desviluppada per el settor grafich e sonor, de facc GS a hinn i sò abbreviazion.
Cont on pussee potent processor a 16 bit, a l'è staa mittuu in del 1986 e 'l dava 'na grafica pussee potenta de la pupart di computer de l'epoca, anca del Macintosh de la stessa Apple.
I primm 50'000 aveven la firma del Steve Wozniak in sul case.
Grafica e audio
La grafica offerta a l'éra de qualità per el period, cont different modalità a segonda de l'applicazion: A l'éra anca possibil spartì el monitor per fà di menù a resoluzion different. El supportava 4096 color.
Sistema operativ
Per doperà al mej i noeuv fonzion el ProDOS a l'è staa modifegaa fiss: In principi, per fà no sortì el computer in retard, a hinn staa modifegaa domà di aspett 'me la grandezza di disch. A l'éra nanca a 16 bit, 'l intercettava domà i ciamaa a 16 bit per voltàj in lenguagg 8 bit. La gh'era anca 'na primitiva GUI.
L'ann dopo el nass el GS/OS, intregament a 16 bit e cont ona interfaccia grafica. In del 1992 a l'è mittuu l'HFS, file system doperaa a longh de la Apple.
Recojenza
Desviluppaa per contrastà l'Amiga 1000 e l'Atari ST l'éra venduu a 999$. Al principi el gh'ha avuu di resultaa bon, e l'ha anca superaa el Macintosh, però hinn borlaa pocch dòpo, e han daa a l'Apple II GS la fama de computer de scars success, anca perchè l'Amiga el costava la metà.
Fasoulin
El Fasoulin l'è stai un giurnal da rid setimanal, fundad e püblicad in dialet paves da Achille Vecchio dal 1889 al 1921 a part una suspenssion de tri an, dal 1916 al 1919, par culpa de la guera. La sò püblicassion l'è finida cun la mort dal fundadù.
El giurnal el riveva in edicula al sabot e l'era pien de disegn caricatüral, articul in lumbard, e anca in un imaginari dialet travestid da frances o italian; Achille Vecchio l'era difati un prufessur de frances a le scole tecniche.
Gollion
Gollion a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.44 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Gollion al se tröva a una altitüden de 506 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aclens, Cossonay, Penthalaz, Penthaz, Senarclens, Vufflens-la-Ville, Vullierens.
Pouilly-le-Monial
Pouilly-le-Monial l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Anse, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
Galeb
El Galeb a l'è staa on home computer jugoslav, venduu in circa 250 esemplar dal 1981 al 1984, dopo de la sostituzion cont el modell Orao.
Pouilly-le-Monial
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 235 méter a 'na altèsa màsima de 335 méter söl leèl del mar.
Galeb
El doperava la CPU MOS 6502 e l'éra ispiraa al computer ingles Compukit UK101. L'è staa disegnaa del Miroslav Kocijan e 'l costava men di computer concorrent.
UC Sampdoria
L'Unione Calcio Sampdoria (Union de Folber Sampdoria in lombard), pussee semplicement Sampdoria, l'è öna di dò squadre de balun de Genoa insèma al Genoa Cricket and Football Club.
La soa maglièta l'è bloeu con 4 istrisce, che da l'ólt a 'ndà 'n bas i è de culür bianch, ross, negher e amò bianch.
Stòria
Ciamada sia Samp che Doria, la società la nas ol prim de Agóst del 1946 quando i squadre de la Sampierdarenese e de la Andrea Doria i s'è metide 'nsèma. La prima partida de Serie A l'è zögada ol 22 de Setèmber del 1946.
Tra 'l 1960 e 'l 1980 la Samp la quase sèmper zögàt in Serie A, fò che 'l Campionaa 1966-1967 primma pò amò 'n da la Serie A 1976-1977 fina a la Serie A 1981-1982.
Dal 1979/1980 ol padrù de la Samp l'è 'l Paolo Mantovani che l'è stacc ol piö grant presidènt de la Sampdoria e che l' pórta ls squadra 'n A, a vèns ol Campiunàt e pò 'n Euròpa a èns la Còpa di Còpe e 'nvéce 'n del 1992 la Doria la perdìt la Còpa di Campiù in finàl col Barça. Ol Mantovani l'à compràt i zögadùr che piö de töcc i a fàcc la stòria de la Samp: ol Roberto Mancini (ol Mancio) e 'l Gianluca Vialli.
Finida l'època Mantovani la Samp la turna 'n B e la rèscia la C, pò 'n de la stagiun 2001-2002 Garrone l' diènta ol nöf padrù de la Samp e l' la pórta amò 'n serie A e pò amò 'n Còpa UEFA.
Hattenhofen (DE-BW)
Hattenhofen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Göppingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.64 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
UC Sampdoria
Stòria
Nel Campionaa 2009-2010, vengiuu da l'Inter, la Sampdoria, alenàda dal Gigi Del Neri la éns a l'öltima giurnàda per ü a zéro cóntra 'l Napoli, isé la ria al quàrt pòst denàcc al Palèrm e la à in Coppa di Campion.
Nel Campionaa 2010-2011, vingiuu dal Milan, la Sampdòria la rià tèrsa öltima con 36 pöncc e la fenés in Serie B.
Nel Campionaa de Serie B 2011-2012 la Sampdòria la rìa chèla de sés in del campionaa regolàr e pò a i la se zöga la promosiù e la èns prìma col Sassuolo e pò 'n finàl col Varés e la tùrna in Serie A.
Nel Campionaa 2019-2020 l'è 'ndree a cumbattar per andà mia in Serie B de noeuv.
Jogadors e Alenadors
Jogadors e Alenadors de la squadra scrivudi in lombard:
Jogadors
Pauligne
Pauligne l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Limoux, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
Hattenhofen (DE-BW)
El cümü de Hattenhofen el se tróa a 'na altèsa de 366 méter sura 'l leèl del mar.
Pauligne
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 191 méter a 'na altèsa màsima de 350 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Pauligne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Montvalezan
Montvalezan l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Bourg-Saint-Maurice, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 860 méter a 'na altèsa màsima de 2939 méter s.l.m.
Roccavaldina
Roccavaldina l'è ün cumün da la Provincia de Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 180 km a est da Palermo e 15 km a ovest da Messina. Al 31 da Dezember dal 2004, al gh'eiva üna popülazion da 1.194 abitant e üna area da 6,5 km².
Al cumün da Roccavaldina al cuntegn lan frazion da Cardà e San Salvatore.
Roccavaldina al è arent a Monforte San Giorgio, Rometta, Spadafora, Torregrotta, Valdina e Venetico.
Ferrovia Comm-Lecch
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Comm e Lecch e longa 39 km.
Verta del 1888, l'è in Lombardia e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana. La velocità massima a l'è de 90 km/h.
Bundesstraße 58
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez al Nord Reno-Westfalia.
Strada voivodal 726
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 66 km.
Stetteldorf am Wagram
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Sant'Agata Feltria
Chèsto cümü — isé come i óter sés de l'Alta Valmarecchia — enfìna ai 15 de óst del 2009 l'ìa part de la pruvincia de Pesaro e Urbino, de la regiù de le Màrche. La variuasiù aministratìva l'è stàda adotàda de la Repüblica Italiana dòpo che 'n referèndum tra la popolasiù dei cümü de l'Alta Valmarecchia, el g'ha ést la vitòria de chèi che ülìa l'inclüziù 'ndèla pruvìnica de Rimini.
Saint-Martin-du-Frêne
Saint-Martin-du-Frêne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Nantua, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
Virgen
Virgen l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Lienz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Mores
Mores l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 2.067 abitàncc, 'na superfìce de 95 km² e 'na densità de 22 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ardara, Bonnanaro, Bonorva, Ittireddu, Ozieri, Siligo, Torralba.
Virgen
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70734.
Aletshausen
Aletshausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.66 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Saint-Martin-du-Frêne
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Apinac
Apinac l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Bonnet-le-Château, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
Aletshausen
El cümü de Aletshausen el se tróa a 'na altèsa de 527 méter sura 'l leèl del mar.
St John's Wood (metropolitana de Londra)
St John's Wood  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Saint-Martin-du-Frêne
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.14 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 476 méter a 'na altèsa màsima de 1125 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Martin-du-Frêne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Apinac
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.35 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 796 méter a 'na altèsa màsima de 1055 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Apinac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Palazz
On palazz l'è ona costruzzion granda e assee bella del pont de vista architettonegh. El serviva comè cà di nobei e di re; al dì d'incoeu inscambi la serviss pussee 'me sede di ofizzi publegh o privaa (per esempi, di banch e di fondazzion).
Storia
I primm palazz hinn nassuu in de l'età antiga, in Mesopotamia e in Egitt, ma anca a Creta e in de la Grecia di micenee. Lilinscì, oltra a vess la residenza del re, i palazz eren anca el coeur de la città, e gh'aveven denter anca magazen, archivi e sit religios. A l'era inscì anca in de l'età elenistega, intant che ai temp di roman quei fonzion là se trovaven soratutt in di edifizzi publegh in città (i palazz di nobei inveci eren vegnuu domà di residenz privaa). Despoeu de la fin de l'imperi roman e cont el rivà del Medioev, i palazz s'hinn spostaa in di castei (per di reson de difesa): in di città, inveci, i famili pussee important metteven in pee di gran torron 'me segn de potenza. In de l'età moderna (inscì comè adess) i castei e i palazz hinn deventaa soratutt la cà del scior, e s'hinn impienii de oeuver d'art. In del 1600-1700 hinn deventaa el simbol de la potenza de la monarchia assoluda: poeudom regordà, per esempi, el Palazz de Versailles (Francia), el Castell de Schönbrunn (Austria) e 'l Palazz d'Inverna (Russia).
El nomm
El termen palazz el riva del latin palatium. El "Palatium" o "Mons Palatinus" l'è el coll roman indè che gh'era la residenza de l'imperador. La parolla la s'è spantegada in tutt i lengov neolatinn (italian palazzo, frances palais, spagnoeu palacio, catalan palau, galizzian pazo, romen palat), e anca in olter lengov (ingles palace, polacch pałac, breton palez, danes palads, todesch palast, grech paláti, finlandes palatsi, croatt palača, olandes paleis...). A l'è on nomm che l'ha lassaa anca on quai toponem: in Lombardia a gh'è, per esempi, Palazzoeu e Palazz Pignan.
Ricaldone
Ricaldone (en piemontés: Ricaldòn) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 687 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 69 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acqui Terme, Alice Bel Colle, Cassine, Maranzana (AT), Mombaruzzo (AT), Quaranti (AT), Strevi.
Dachau (circundari)
El Circondàre de Dachau l'è giü dei 71 circondàre de la Baviera. El se tróa 'ndèla Alta Baviéra, endèla Germània del sud.
Cità e cümü
(Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Strada voivodal 727
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 66.3 km.
Castellfort
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Automotris FS ALn 663
L'automotris FS ALn 663 a l'è 'n automotris Diesel di Ferrovij del Stat Italian fada su in tra el 1983 e 'l 1993 de la FIAT.
Storia
In del 1983 la FIAT ferroviaria la decid de fà su 'n automotris pussee moderna derivàda de l'automotris FS ALn 668 de la serie 1300 e 3000, ma cont 63 pòst settaa.
Di agn '80 a hinn staa mittuu in su tancc lign secondari di ferrovij italian e crompaa anca in di variant per di ferrovij in concession de la SNFT, de la Ferrovia Suzzara-Ferrara, de la Società Veneta, de la Alifana e dij Ferrovie Padane.
De 'sta motris a hinn derivaa l'automotris Fiat M4 a scartament ridutt di Ferrovij de la Calabria, la ALn DAP per el trasport di detegnuu, l'automotris FSE Ad 81-88, doperada per el strapòrt local in Puja e i automotris ACT ALn 067-082, doperaa in Emilia-Romagna.
Configurazion
A l'è 'n automotris a motor Diesel soralimentaa cont cambi meccanich classich. Gh'è 'na version pussee lenta, la serie 1000 che la riva finna a 120 km/h, cont el cambi adatt a la montagna e vuna pussee svelta, la serie 1100 che la riva finna a 130 km/h, cont el cambi de pianura. A l'è possibil cobbiànn finna a 3 e la gh'ha el banch de manoeuvra unificaa.
Ògni automotris l'è spartida in d'on ambient de prima class, de 12 segg, e dò de segonda class, tucc climatizzaa. I intèrni de la vettura hinn staa ispiraa ai carrozz MDVC.
Respett a la genitris 668 la gh'ha i comand faa appòsta per comandà anca la terza motris e di noeuv fanaj, che permetten de 'vègh no de quattà de ross quej de dree per respettà el regolament di segnaj.
Prezegn
Prezégn, (nòm uficiàl en italià: Presegno) l'è 'na frasiù de mut del cümü de Lainù en Val Sàbia, pruvìncia de Brèsa. La se tróa a mìla méter sura 'l leèl del mar e la g'ha presapóch 'na trentìna de abitàncc.
Andrzej Duda
miniatura|drita|El Duda giura 'me President innanz al maresciall de la Camera El Andrzej Duda (Cracòvia, 16 de magg 1972) l'è on politegh e avocatt polacch, president de la Polonia dal 2015 e esponent del partit Diritt e Giustizia.
Prezegn
Endèl sècol XVII el Da Lezze el l'ìa discriìt come 'n cümü che fàa part de le Pèrteghe. Envers la fì del sècol XIX el gh'ìa amò presapóch 300 abitàncc. L'è stat agregàt al cümü de Lainù endèl 1928 endèl quàder de la reorganizasiù de le aministrasiù locài.
Ferrovia Colich-Ciavenna
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Còlegh e Ciavenna e longa 26 km.
Castroverde de Campos
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Vallabrègues
Vallabrègues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Beaucaire, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.33 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 4 méter a 'na altèsa màsima de 24 méter söl leèl del mar.
Štíhlice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Monteleone Rocca Doria
Monteleone Rocca Doria l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 127 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 11 ab./km². El cunfìna coi cümü de Padria, Romana, Villanova Monteleone.
Oberegg (distret)
Oberegg a l'è un distret svizzer del Canton Apenzel de Dent. La süperfiss del teritori del distret l'è de 14.7 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
200px|thumb|leftOberegg al se tröva a una altitüden de 870 meter sura al livel del mar e 'l furma una exclave del Canton Apenzel de Dent gia che l'è circundaa dei canton Apenzel de Föra e San Gal
In del canton Apenzel de Dent, l'unitaa aministrativa pusee pissena l'è 'l distret, quest vör dii che un distret l'è minga spartii sü en cumün.
Pax Europaea
La  Pax Europaea , termen faa in analogia con la Pax Romana, l'è 'l period de stabilità de l'Europa dopo de la Segonda guerra mondiala, despess mituu in correlazion cont el nass de l'Union Europea.
La gh'è dal 1945, e l'è 'l period de pas pussee longh da la Pax Romana.
Finchley Road (metropolitana de Londra)
Finchley Road  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Castellanza
Castellanza (in del dialett del sit: [kaste'lantsa]; scrivuu inscì anca in Italian) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 6,9 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva in la region de l'Alt Milanes, a la fin de la Vall Olòna e 'l confina con la Provincia de Milan (comun de Legnan e Rescaldina). Inoltra el gh'ha dò frazion, var a dì Castegnaa e Cassina Cagnoeula (che in Italian la se ciama Buon Gesù e che l'è spartida cont i comun de Olgiaa e de Busti Grand).
Castellanza inscì come la conossom numm l'è nassuda in del magg del 1869, dòpo l'union de quell comun chì con quell de Castegnaa. Castellanza la gh'ha el titol onorifich de città a partì del 1974.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Castellanza l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Nihil obstat
Ol nihil obstat l'è öna manéra de dì latìna che la öl dì "negóta l'è contràre" e de sólet l'è dovràda per dà ü permès.
Pëtr Ivanovič Bagration
L'è staa in Italia e in Svizzera sòta el general Suvarov aj temp de la prima vegnuda del Napuleoon, poeu l'haa combatuu a Hollabrunn (in dove cont una azion de retroguardia l'è riessii a salvà l'esercit del general Kutusov), Austerlitz, Eylau, Heilsberg e Friedland.
In del 1809 l'è staa mandaa ncamò a combàtt i Turch, e l'è tornaa indree aj temp de la Campagna de Rùsia in del 1812. L'era minga d'accòrd in su la ritirada senza combàtt, ma l'haa rispetaa i ordin anche se l'haa litigaa cont el Barclay de Tolly. A Borodino el comandava l'ala sinistra dj Rùss e l'haa combatuu cont coragg finna a che l'è staa colpii de ona palòtola de fusiil. La ferida la s'è infetàda e el Bagratiòn l'è mort el 24 de Setember del 1812.
Stazion de Maccagn
La Stazion de Maccagn l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de. L'è anca stazion del tocch lombard de la ligna S30 de la Red celer ticines.
Prunella
Prunella l'è 'n zèner botànich che fà part de la famìa de le Lamiaceae (cunusìde apò a col nòm de Labiatae).
left|200px|thumb|Fiur caraterìstich del zèner Prunella (Prunella vulgaris) I è piànte a portamènt de èrba cunusìde perlopiö perchè dopràde 'n erburisterìa. I è uriginàre de l'Europa, Asia e Amèrica setentriunàla.
Le g'ha 'na nfiurescènsa bèla spèsa che se svelöpa 'nsìma al gambì. I fiùr i è dispunìcc a vertezèi e la bràtea i è bèle diferènte de le fòie. I fiùr i g'ha na coròla a du làer, chèl de sùra a capöcia e chèl de sóta co l'òrlo capetàt.
El zèner l'è furmàt de 7 a 15 spéci a segónt de l'autùr.
Heiningen (DE-BW)
Heiningen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Göppingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.46 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Heiningen el se tróa a 'na altèsa de 381 méter sura 'l leèl del mar.
Cabiej
Cabiej (nom ufizial in italian: Castello Cabiaglio) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 7,1 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El paes el se troeuva in la Val Cuvia a ona altituden de 514 meter sora el nivel del mar.
Stetten (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Cabiej
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Cabiej l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Nagyvarsány
a l'è un comun del contea di Szabolcs-Szatmár-Bereg e Distret de Vásárosnamény, cont una popolazzion de abitant.
Quattordio
Quattordio (en piemontés: Quatòrdi) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.753 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 103 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castello di Annone (AT), Cerro Tanaro (AT), Felizzano, Masio, Refrancore (AT), Viarigi (AT).
Calluna vulgaris
thumb|275px|I fiùr Calluna vulgaris (in lumbard ucidental: Brugh) l'è 'na piànta perène semperverda de la famìa botànica de le Ericaceae. L'ìa 'na pianta tìpica de la brughiéra lombàrda.
L'è 'na piànta de dimensiù pesène e a portamènt de boscài col gamp lignùs, mìa pilùs, prostràt e 'na ramificasiù spèsa.