cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Les Mées (FR-04)
Les Mées l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Les Mées, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 65.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 348 méter a 'na altèsa màsima de 824 méter s.l.m.
Zdobnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Montferri
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Fontanes (FR-48)
Fontanes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Langogne, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.28 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 791 méter a 'na altèsa màsima de 1075 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Fontanes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Johann Sebastian Bach
thumb|230px|Johann Sebastian Bach
Johann Sebastian Bach (Eisenach, 21 Marz 1685 - Leipzig, 28 Luj 1750) a l'è stait un composidor todesc d'epoca barocca; a l'è considerad 'me vun de i plussee important composidor de la storia.
Fregg (Faid)
Fregg (parnonzia local: [fretʃ] ; italian: Freggio) l'è ona frazion del comun tesines de Faid, in de la Leventina. El paes el se troeuva a nord-ovest del centro comunal (in su la strada che in direzion de Quint), de sora a la frazion de Brusgnan. Fina al 2012 l'eva ona frazion del comun de Osch.
1887
El 1887 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Karakó
a l'è un comun del Distret de Celldömölk, cont una popolazzion de abitant.
Corvèc
Corvècc (Cornovecchio in Italian) l'è un cumün de 0 persune (dàto del ) sü la spunda dèstra de l'Ada. El sé tröva póch distant da dùe l'Ada la sé trà in del Po.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Corvècc l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Loučovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Front meteorològich
[[File:NWS weather fronts.svg|thumb|Simbol de rappresentà i front meteorologich:
1. front frècc
2. front cald
4. front occlus
5. superfice de attraversament
6. linea de burrasca
7. linea de sècch
8. onda tropical 9. lengua ]] In meteorologia, el front meteorològich o atmosferegh a l’è la superfice de contàtt, e donca de discontinuità, intra dò mass d'aria che gh’hann caratteristich de temperadura, pression e umidità divèrsi, tipich de la dinamica di ciclon extra-tropicaj.
Descrizion
La classificazion di front la pò vèss effettuada in divérsi manér: second el movimént, second la localitàa geografica, second l'altèzza, ma anca second i procéssi termodinamich che je ingeneren.
In particolar:
La superfice de contàtt tra i dò mass d'aria l’è ciamada "superfice de discontinuità", e la so interferènza con el soeul a l’è ciamada "linea del front".
I tipi de front meteorologich principaj e pussée comùn hinn quatter, disegnàa in di cart meteorològich per mèzz de lìnej con simboj divèrsi:
Front cald
El front cald l’è el front adrée a la superfice che la dessepara ‘na massa d'aria pussée calda (e despèss anca pussée ùmeda) de vuna pussée fréccia (de sòlit ùmed), sora la qual la ghe scarliga. De fatt l'aria calda a l’è men densa, e per quèst la va su sora quèlla pussée frèccia incontrada in del cors del sò tragitt; inscì la ven frèccia e la caosa la formazion de nivol estes, generalment de tipo a forma de strato. Lor poden vèss compagnàa de pioev debol o nevicad. I front cald gh’hànn ‘na pendenza de sòlit abbastanza bassa, e gh’hann ‘n'estension orizzontal che la pò raggiòng i 1000 chilòmetri o pussée. I precipitazion (pioeuva, nev) ch’je compagnen se slongen per on quaj centèna de chilometri e hinn de caratter contìnuv. Gh’hinn rar casi indoe el front cald a l’è assosènn pussée ripid, e compagnàa de temporaj violent comè e persistent, estés in orizzontal per on quaj chilometro.
El front cald el pò, del punt de vista termodinamich, vèss:
Front frècc
El front frècc a l’è on front indoe ‘na massa d'aria frèccia (donca manc ùmeda ma pussée densa) la ghe se vesina a ona massa pussée calda e pussée umida donca pussée leggera. In chèst cas chì l'aria frèccia la se infila sòta quèlla calda, e la ruza a’ndà su (instabilità atmosferega).
Adrèe al front a poden ingeneràss fenòmen meteorològich anca violent compagn de acqueri, temporaj (anca organizzàa ‘me front o linej de temporaj), vent fòrt e turborenza, tempèstad e torment (anca de nev), tuttamanch i front frècc passen via a la svèlta, anca dòpo on quaj or, e lassen, dedrèe al sò passagg del’aria frèccia e sùccia. In del caso però che l’aria la sia puttòst sècca gh’hinn minga de precipitazion. El front frècc el po’ vèss pigher o svèlt (ma comunque a l’è semper pussée svèlt de quèll cald), e ‘l gh’ha ona pendenza del 5-10 %
I nivol tipich del front frécc hinn svilùppàa in verticàl cumul e cumulonemb.
El front frècc el pò vèss: Innanz del rivà de chèl front chì la tempradura la se sbassa, el vent l’aumenta e la visibilità la migliora.
Front occlus
El front occlus el pò ‘vègh "caratter cald" oppur "caratter frècc", second a i temperadur. El fronte occlus a caratter cald l’è pussè frequent. In sui cart meteorològich de solit i se desferenzien minga i du tipi de front occlùs: se a gh'è on front occlus de caratter cald i mézz circoj hinn pièn e i triangol hinn voeud, al contrari in quèll a caratter frècc i triangoj hinn pièn e i mèzz circoj hinn voeud.
A chèl particolar tipo de front chì l’è associada despèss la "teoria frontal di ciclon", la qual la despiega per via de l'occlusion la formazion del ciclon extra-tropical che ‘l se crea di vòlt ai latitudin arent ai pòli.
Soucieu-en-Jarrest
Soucieu-en-Jarrest l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Mornant, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Isleña
Isleña l'è una bira spagnola fundada in dal 1989.
Soucieu-en-Jarrest
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 224 méter a 'na altèsa màsima de 540 méter söl leèl del mar.
Facheca
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
San Giovanni Suergiu
San Giovanni Suergiu l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Carbonia-Iglesias. El g'ha, 'na superfìce de 70 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carbonia, Giba, Portoscuso, Sant'Antioco, Tratalias.
Dwight D. Eisenhower
miniatura|drita|El Dwight D. Eisenhower El Dwight David Eisenhower (14 de ottober del 1890 - 28 de marz del 1969) l'è staa on politegh e militar american, President del sò paes quell de 34. L'ha ciappaa servizzi el 20 de sgenee del 1953 e l'ha finii el sò mandaa el 20 de sgenee del 1961. L'era del Partii Republegan e 'l vegnìa dal Texas
San Cesareo
San Cesareo l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 9.441 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 429 ab./km². El cunfìna coi cümü de Colonna, Monte Compatri, Palestrina, Rocca Priora, Zagarolo.
DNA Computing
El DNA Computing l'è quell tocch de l'informatega che 'l studia l'hardware fondaa in sul DNA 'me mezz de resoluzion di cunt, inscambi del silicio.
L'è anmò ona tecnologia sperimentala: I primm esperiment hinn staa faa in California in del 1994 dal Leonard Adleman, e da quell ann hinn nassuu anca di macchin del Turing a DNA sperimentai.
Storia
In del 2004 a l'è progettaa on computer a DNA che 'l podeva descrovì el cancher in di cellul e, cont on modul de input/output, mett ona medesina anticancher.
In del 2013 gh'è staa di pass enorm per 'sta scenza: A genar di scenziaa han salvaa in sul DNA ona foto JPEG, di sonett del Shakespeare e l'audio del descor I have a dream e a marz l'è faa el primm Transcriptor, ossia el transistor genetich.
Ideja
L'ideja del DNA computing l'è che vist che vist che tucc i formi de vita hinn fondaa in sul DNA l'è on bon metod per calcolà.
On computer a DNA faa ben el pò vess 30 voeult pussee rapid del computer pussee svelt d'incoeu (Tianhe-2) e 6 gramm de DNA pòden contenè 3072 exabyte de informazion, in linia teorica.
Prototip
In del 1994 a l'è faa el TT-100, ona provetta con 100 ml de DNA che l'ha resolvuu di problema matemategh. In d'on alter esperiment l'ha resolvuu el problema del venditor che 'l viaggia, e l'ha creaa on tocch de DNA per ogni città visitada. A bon cunt, con la tecnologia di quij agn i ha poduu no analizzà el resultaa, donca l'è domà on proof of concept.
Mormonism
Al dì d'incoeu la denominazzion mormona, quell ciamad moviment di Sant di Darrer Dì, pussee granda a l'è la Gesa de Gesù Cristo di Sant di Darer Dì, ma ghe n'è di alter, compagne de la Gesa de Gesù Crist, de la Comunità de Cristo, de la Gesa Fondamentalista di Sant di Darrer Dì e di Fradei Apostolegh Unid, poeu ghe n'è di alter assee piscinine.
DNA Computing
Tic tac toe
In del 2002 l'è staa inventaa on computer a DNA bon de giugà al Tris. L'era faa de noeuv contenidor, vun per ogni quadraa del gioeugh.
Memoria a bolle
La memoria a bolle a l'è una memoria minga volatil doperada in di agn '70 e che la fonzionava con di aree magnetizade piscinine, i bolle, che coresponden a un bit. A inn, in principi, compagn ai memorie a linia de ritard, e in di prim agn '70 pareven di bon contendent per una memoria con bona capacità e de bass cost, ma cont el sbassàss di prezzi de la memoria a semicondutor l'è sortida del mercad a fin agn '80, desgià che i so vantagg, cioè l'havégh minga di part in moviment, inn stad superad di flash RAM.
Kippenheim
Kippenheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 20.86 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kippenheim el se tróa a 'na altèsa de 170 méter sura 'l leèl del mar.
Hoya-Gonzalo
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
1886
El 1886 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Stazzion de Slade Green
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Villelongue-dels-Monts
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villelongue-dels-Monts l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Malo
Malo (en vèneto: Malo; en cìmbro: Mahen) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 12.200 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 407 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelgomberto, Cornedo Vicentino, Isola Vicentina, Marano Vicentino, Monte di Malo, San Vito di Leguzzano, Thiene, Villaverla.
14 11
El 14 de november a l'è un di de l'ann.
Zdelov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Jarnosse
Jarnosse l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Charlieu, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 344 méter a 'na altèsa màsima de 570 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Jarnosse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Malemort-du-Comtat
Malemort-du-Comtat l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mormoiron, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.92 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 160 méter a 'na altèsa màsima de 364 méter s.l.m.
Lipno nad Vltavou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Carijan
Cadejan (Carijan in varesott; Cadegliano in Italian) l'è ona frazion del comun de Cadejan-Viconagh, in de la Provincia de Vares. El paes el se troeuva on poo pussee a sud de Viconagh, e donca pussee lontan del confin con la Svizzera. Cadejan l'è semper stada ona frazion de Viconagh; in del 1908 però, quand che 'l comun el se trovava anmò in de la Provincia de Comm, Cadejan l'è staa destaccaa e l'è venguu indipendent; el gh'ha 'vuu anca i frazion de Gagg, Argentera e Doneda. In del 1928 però, domà on ann dopo de la nassida de la provincia varesotta, Cadejan a l'è staa unii torna a Viconagh, che 'l gh'ha ciappaa el nomm de Cadejan-Viconagh.
Rorschach (distret)
El Distret de Rorschach l'è 'n distret eletural (en todèsch: Wahlkreis) del Canton San Gal, en Svìsera,
L'è sitüàt enèla endèla regiù del Lach de Costànsa e 'l cunfìna al nort coi distrècc todèsch de Bodensee e Lindau, a nordèst co la regiù autrìaca del Vorarlberg (distrèt de Bregenz), a sudèst col distrèt de Rheintal, a sud col cantù Canton Apenzel de Föra, a sudòvest col distrèt de San Gal, e a nordèst col distrèt de Arbon (Canton Türgovia).
El distret de Rorschach el g'ha 'na popolasiù de abitàncc (dato del ), repartìcc en 9 cümü:
Vestren
Vestren (nom ufizial en italian: Vestreno) a l'è on comun de la Provincia de Lecch con 0 abitant (dàto del ), 'na superfiss de 2,72 km² e 'na densità de 0 ab./km².
L'è el primm paes de la Val Varron se se riva de Derv. L'è quas taccaa al fianch del Mont d'Intròzz e 'l condivid di servizzi publich cont i alter comun de la val (Intròzz, Suej e Tremenech).
Evulüzziun demugrafica
L'andament del numer di abitant del comun de Vestren l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
John Kennedy
miniatura|drita|El John F. Kennedy El John Fitzgerald Kennedy (29 de magg del 1917 - 22 del november del 1963) l'è staa on politegh american, President quell del 35 del sò paes. L'ha ciappaa servizzi el 20 de sgenee del 1961 e l'ha finii el sò mandaa el 22 de november del 1963. L'era del Partii Democrategh e 'l vegnìa del Massachusetts.
Niederrieden
Niederrieden l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 13.90 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Niederrieden el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 582 méter sura 'l leèl del mar.
Bira Wührer
La Wührer l'è stàda 'na fàbrica de bira italiàna atìva 'nfìna al 1988. L'è stàda la prìma fàbrica de bira 'n Italia, fondàda endèl 1829 a Brèsa del imprendidùr de urìgin austrìaca Franz Xaver Wührer.
Stória
150px|miniatura|manzína|Ritràt del Franz Xaver Wührer, Brèsa, Muzèi del Castèl
Endèl 1935 la società Wührer la crumpa la Società Toscana Paszkowski de Firènse che l'ìa titolàr de la Birra Roma, fàbrica 'n atività 'ndèla capitàl, isé la Wührer la s'è troàda con tré sédi de prudusiù: Brèsa, Firènse e Roma.
Endèl segont dopoguèra la società bresàna la farà amò 'na quach ótra aquizisiù de società del setùr.
Endèl 1981 la multinasiunàla alla BSN (Danone) la crumparà 'n pachèt de asiù de la Birra Wührer S.p.A. e 'ndèi agn dòpo 'n pó a la ólta la ciaparà 'l contròl de la società bresàna.
Endèl 1988 la società la vé crumpàda de la Peroni che la farà serà sö 'l stabilimènt bresà e la tegnarà 'n pé apéna 'l marchio.
Endèl pòst endóche gh'ìa 'l stabilimènt de la Burnàda gh'è stat fat sö 'n cèntro rezidensiàl e comerciàl ciamàt "Borgo Wührer".
Nòm de la società e agn de atività
1829÷1889 BIRRA FRANZ SAVERIO WUHRER
1889÷1949 FABBRICA BIRRA PIETRO WUHRER
1949÷1970 PIETRO WUHRER S.P.A.
1970÷1981 BIRRA WUHRER S.P.A
Problema di du generai
El problema di du generai a l'è 'n problema informategh, el primm a vess staa dimostraa 'me impossibel de risòlv.
El problema
Ghe sien dò armaa ai lat de 'n castell desenemis de ciappà. Domà 'n attacch coordenaa el pò vess bon de vengg. In du generai pòden comunicà domà in su 'na strada ch'a l'è controllada di desenemis.
Se 'l primm general el manda 'n messagg per concordà l'attacch e 'l messaggee el fuss ciappaa l'attaccaria deperluu, e 'l perdaria. El segond general el ricev el messagg e per confermà el manda on sò messaggee, ma se 'l fuss ciappaa l'attaccaria domà la segonda armada, e la perdaria. Donca, el primm general el manda on messaggee per dì che l'ha ricevuu el messagg, ma se 'l fuss ciappaa domà la prima armada l'attaccaria, e la perdaria. El segond general el gh'avarìa de mandà on sò messaggee per confermà, ma se 'l fuss ciappaa attaccaria domà lu e 'l perdaria e inscì via.
Implicazion
A l'è donca impossibel avè la sicurezza totala del success de 'na comunicazion cont el midemm mezz de comunicazion. Però, a l'è possibel mitigà i conseguenz de 'n eventual error: Per esempi, in quej comunicazion ch'a l'è ciar e patent che gh'abien de vess ciamaa domà 'na voeulta (per esempi "crompa quèlla roba lì" o "scancella el file pussee vegg") a l'è mittuda 'na ciav de idempotenza che la identifega de manera univoca 'n azion e, se ciamaa an'mò el metod cont la midemma ciav a l'è mandada domà la conferma de l'azion passada, senza fàlla an'mò.
Central FS (metropolitana de Milan)
Central FS  l'è 'na stazion de la Linia 2 e 3 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal 27 april 1970 (M2) e 3 magg 1990 (M3).
Interscambi
Stazion de Milan Centrala Fermada del tram (Stazione Centrale - Via Tonale M2 M3, lign 5, 9 e 10) Fermada del tram (Stazione Centrale - P.za Duca d'Aosta M2 M3, ligna 5) Fermada filobus (P.za Luigi di Savoia, lign 90, 91 e 92) Fermada del bus Stazion di taxi
Servizzi
Biliettaria Stazion videosorveliada
Salza (FR-11)
Salza l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mouthoumet, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
MATE
MATE l'è un ambient desktop open source che 'l vegn de GNOME 2, disponibel per Linux, varie BSD e Illumos. El proget l'è scominciad in del 2011 in risposta a la fin del desvilup de GNOME 2 in favor de GNOME Shell de 'n utent de Arch Linux de l'Argentina, e poeu l'è stad adotad de la squadra de desvilup de Linux Mint, del che l'è vun di ambient de default.
Salza (FR-11)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.34 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 694 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Salza l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sambuci
Sambuci l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 891 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 111 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castel Madama, Cerreto Laziale, Ciciliano, Saracinesco, Vicovaro.
San Genesio Atesino
San Genesio Atesino (Jenesien) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 2.700 abitàncc, 'na superfìce de 68 km² e 'na densità de 40 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bolzano, Meltina, Renon, Sarentino, Terlano.
El se tröa in sü'l Solt (un plató de volta muntagna) in sü la pared süd de'l Munt Socur arent a Bulsan. Genési l'è culegaa a Bulsan minga dumà cunt una straa ma anca cunt una fünicülara. El paes l'è traversaa de la Via Ürupeja E5. El paes l'e faa de anch di fraziun Afing, Flaas, Glaning e Nobls.
Re dei Lungubard
A cumincià del 774, an de la vitòria dei Franchi sö Desiderio, i tìtoi de Re d'Italia e de re dei Longobàrcc i è stacc ciapàcc de Carlo Magn e dei sò söcesùr.
Vigera
Vigera (parnonzia local: [vi'dʒejra] ; italian: Vigera) l'è ona frazion del comun tesines de Faid, in de la Leventina. El paes el se troeuva a nord-ovest del centro local, in mezz in tra Osch e Fregg. L'è stada ona frazion del vegg comun de Osch fina al 2012.
Montbrió del Camp
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Bundesstraße 206
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Schleswig-Holstein.
Katafa
a l'è un comun del Distret de Körmend, cont una popolazzion de abitant.
Famorca
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Ursensollen
Ursensollen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Amberg-Sulzbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 72.91 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ursensollen el se tróa a 'na altèsa de 537 méter sura 'l leèl del mar.
Macedonia, Alabama
Macedonia al é una citaa (town) en Pickens County, Alabama, USA. Al recensament del 2000 i abitanc i era 291.
Geografia
Macedonia al é locau a °N, °W (33.402421, -88.239832). En acòrdi al U.S. Census Bureau, la citaa la gh'a una àrea totala da 2.2 migli quadradi (5.7 km²), tuta tera.
Demografia
Al recensament del 2000, al gh'era 291 personi, 114 ca, e 69 famigli resident en la citaa. La densitaa da populazion a l'era da 131.4 personi per miglia quadrada (50.8/km²). Al gh'era 141 unitaa d'abitazion à una densitaa mediana da 63.7/sq mi (24.6/km²). La citaa la gh'eva una composizion razziala al 6.53% blanca, 91.75% negra, o Afro-Amerigana 0.69% Nativa-Amerigana, e 1.03% da dò o plu razzi. Al gh'era 114 famigli da li quali 30.7% al gh'eva figliœu d'etaa manch da 18 vivent con lour, 32.5% al era cœubli sposadi vivent insemma, 21.1% al gh'eva una propietària dòna con mia da marii, e 38.6% al era mia da famigli. 37.7% da tuti li famegli i eran fadi su da individuaj e 16.7% al gh'eva vargun da plu da 65 agn ch'al viveva da per lu. La média da personi per unitaa d'abitazion a l'era 2.55 e la grondezza média d'una famiglia a l'era 3.44. En la citaa, la populazion a l'era composada da 29.9% sota l'etaa da 18, 9.3% da 18 à 24, 27.5% da 25 à 44, 19.2% da 45 à 64, e 14.1% ch'i eran da 65 agn d'etaa o plui vegl. L'etaa mediana a l'era da 33 agn. Per cada 100 dòni al gh'era 92.7 òman. Per cada 100 dòni da plui da 18 agn, al gh'era 98.1 òman. L'entrada mediana per unitaa d'abitazion en la citaa a l'era $23,958. L'entrada mediana per fameglia a l'era $29,688. I òman i gh'evan una entrada media da $26,042 contra $16,875 per li dòni. L'entrada per capita da la citaa a l'era $9,456. Arent 30.6% da li famegli e 33.3% da la populazion al era sota la sœuglia da povertaa, compres 40.2% da chij sota l'etaa de 18 e 58.8% da chij sovra l'etaa da 65.
Referenzi
<Refences />
Liamm da fò
majoity populations]]
San Gavino Monreale
San Gavino Monreale l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia del Medio Campidano. El g'ha presapóch 9.460 abitàncc, 'na superfìce de 87 km² e 'na densità de 109 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gonnosfanadiga, Pabillonis, Sanluri, Sardara, Villacidro.
Cartesi
"Ego cogito, ergo sum, sive existo. Mi pensi, donca son, o ben esisti."
- René Descartes, Discours de la Méthode, IV
miniatura|René Descartes in d'un ritrat del [[Frans Hals (1649).]] El Renad Cartesi, in frances René Descartes ([ʀəne dekaʀt]) e in latin Renatus Cartesius (La Haye en Touraine, incoeu ciamada Descartes, 31 marz 1596 – Stocolma, 11 febrar 1650), a l'è stad un filosof e matemategh frances, in tra i principai fondator de la matematega e de la filosofia moderne. L'è anca considerad vun di pussee important fondator del razzionalism.
Biografia
El Cartesi el nass in del 1596 a La Haye, in de l'antiga provincia francesa de la Torena, in d'una familia de la nobiltà piscinina, el cress con la nona materna despoeu de la mort de la mader in del 1597. A partì del 1605 l'è educad in del colesg di gesuid de La Flèche in fina al 1614. El terminarà i studi de dirit canonegh e dirit civil a l'università de Poitiers. In del 1618 a l'è un volontari in de la Guerra di Trent'Agn in di soldad del Maurizzi de Nassau in Olanda, indova che el cognoss a Breda el medegh Isaac Beeckman. Poeu el viaggiarà per l'Europa: in del 1619 el sgira la Danimarca e la Germania, indova che el va denter de l'armada del Massimilian de Baviera, el lassa in del 1620 la vita militar e in tra 1623 e 1625 el va in Italia. Dop de vesser tornad in Franza el restarà in Olanda del 1628 in fina al 1649, quand che l'andarà a Stocolma, ciamad de la regina Cristina de Svezzia, indova che el ghe morarà in del febrar del 1650 per una polmonita.
El dubi e el cogito
El lavorà del Cartesi el se basa in su la fondazzion de un metod teoregh e prategh, per rivà a la verità in qualsessia camp. In del so Discors sora el metod el descriv i so quater regole, basade in sul dubi metodegh e iperbolegh: De fad per el Cartesi a gh'è de dubità di cognossenze sensibel, perchè i ne poeuden ingannà, 'me anca de quei matemateghe, perchè el ghe podaria vesser un geni minga bon che el ne fa paré ciar quell che l'è fals. La bas de la verità a l'è per lu el cogito, desgià che se mi poeudi havé un dubi a gh'hoo de pensà e donca a gh'hoo de esister, "cogito, ergo sum". La mè esistenza 'me soget che 'l pensa a l'è certa, ma i mè penser, o ben i mè idei, podarissen vesser fallade.
I idei e Dé
El Cartesi el gh'ha de dimostrà l'esistenza de un Dé bon che el ne poeud minga ingannà desgià che l'è perfet. I idei se spartissen in tre categorie: i idei che gh'hem de la nassida (inade), quei che vegnen de foeura (aventizzie) e quei trovade o fade de mi (fatizzie). L'idea de Dé a l'è inada, perchè una sostanza infinida e perfeta la po minga vesser pensada de una creadura finida e imperfeta. De sorapu num podom minga vesser la causa de num midem, perchè sedenò podarissom dànn tute i perfezzion. E per ultem se po no pensà a un quaicoss de perfet che l'esista no, desgià che l'esistenza a l'è vuna di so perfezzion necessarie. L'error a l'è possibel per el liber arbitri, se fallom in del doperà el metod.
El dualism ontologegh
El Cartesi el spartiss la realtà in do part: la res cogitans, la sostanza che la pensa (l'anima), e la res extensa, la sostanza estesa (el corp). I do sostanze se troeuven insema in de l'om in de la gianda pineala, che la sgionta anima e corp desgià che l'è l'unega part del cervell che l'è minga dobia. Per lu la sostanza estesa a l'è infinida, la materia la po minga vesser fada de atom, l'esist minga el voeud e el spazzi a l'è istess a nivell qualitativ. La so idea de la fisega la vegnarà poeu critegada per esempi del filosof e scenziad Pascal, che el farà esperiment in sul voeud.
Molè
Molè (parnonzia local: [mo'lɛ]; italian: Molare) l'è ona frazion del comun tesines de Faid. El paes el se troeuva a nord-est del centro comunal. El ghe da el nomm al Pizz Molè.
Blues
El blues a l'è on gener musical che l'è nassud in America in del XIX secol, fondad in su la coltura musical afroamericana. I so radis se troeuven in la musega folk africana, in la spirituals e in di work songs, che i negher american hann cantad quand che seren s'ciav.
El blues l'è caraterizad de la soa melodia lenta e melanconega, de la soa strutura in forma di vers e contravers, e de la soa tecnega de improvisazzion che ghe permet ai musicista de personalizà el so cant. I cant de blues gh'hann despess test che parlen de la vita di negher american, del so patì, del so stà deperlor, e de la so speranza.
El blues l'è stad ispirazzion per paricc gener musical, in tra de lor el jazz, el rock 'n' roll e el soul, e 'l influenza ancamò la musega popolar americana. El blues l'è stad anca important per la coltura afroamericana, perchè gh'ha dad una vos ai negher american e l'ha ciamad l'atenzion su tut quell che hann patid.
Ciclo de l'acqua
miniatura|On riassunt del ciclo idrològich El ciclo de l'acqua a l’è vun di cicli vitàj del sistèma Tèrra o ben la succession di fluss e di fenòmen de circolazion de l'acqua in del'interno l'idrosfera comprés i cambiament de stato fisich de l'acqua medesima per via di scambi de massa de acqua che sutten a 'ndà innanz  tra l’atmosfera e la crosta terrèstra travèrs i acqui superficiaj, i acqui sotterrani e i organismi. De là de l’accumulazion in di vari canton del pianètta ( per esempi i oceani, i mar e i lagh), i vari cicli che l’acqua terrèstra la compìss trànn denter quèj procèss fisigh chì: svaporament, condensa, precipitazion, infiltrazion, fluss superficial, fluss sotterrani. La scienza che la studia el ciclo de l'acqua a l’è l'idrologia.
Descrizion
miniatura|[[Svapo-traspirazion]] miniatura|[[Nivola, esempi de condensa del vapor de acqua ind l'atmosfera terrèstre]] A gh’è minga on prencippi o ‘na fin in del ciclo de l'acqua: i molecol de acqua hinn semper ‘drée a moeuvess fra i vari compartiment (o resèrv) de l’idrosfera terrèstra per mèzz di procèss fisich. L’acqua la svàpora di oceani, e la va a fa su i nivol di quaàj poeu la torna de noeuv in tèrra. L’è minga vèra, tuttamanch, che l’acqua la ghe vaga adrée a quèll ciclo chì dona manera ordinada: innanz de raggiòng i oceani, de fàtt, la pò svaporà, condensà, borlà giò e scorr in superfice per tanti vòlt.
Bilanc idrich global
La massa complessiva de acqua del ciclo l'è costanta, e inscì anca la quantitàa de acqua de ògni risèrva, donca, in media, la quantitàa de acqua che la va via de ògni risèrva l’è l’istèessa de quèlla la ghe va denter.
In su la tabèlla de fianch se veden i valór de bilanc global; a vedè lilinscì  a se nòta ‘n'eccedenza del fluss del svaporament di oceani rispètt a i precipitazion, inveci in su la tèrra la proporzión a l’è a l’incontrari. La differenza tra la precipitazion e ‘l svaporament a l’è in del’insèma de 363 km³/anno, e l’ingenera el fluss superficial di acqui, e quèst l’equilibra de noeuv el bilanc de massa.
De già che 'l svaporament e la precipitazion fànn su on fluss 5053 km³/anno e ‘l volùmm complessiv de acqua a l’è de 15,53 km³, ne ven foeura che l’acqua complessiva ind l’atmosfera la ven renovada circa 30 vòlt ògni ann; in alter paròll, el temp medi de residenza de l'acqua ind l’atmosfera a l’è pu o manc de 12 dì.
Risèrv e temp de residenza
El volumm di risèrv de acqua dolza, in particolar quèj disponìbil de vèss doperàd de l’òmm, el fa su i risèrv idrich che l’òmm el gh’hà besògn.
El temp de residenza a l’è el temp medi che i molecol de acqua stànn ind ona risèrva; a l’è ‘na misura del perìod medi che l’acqua l’è stada dent in quèlla risèrva là anca se ona soa frazion la ghe sta denter per on perìod de temp inferior, e on altra per on perìod de temp superiór. I acqui sotterrani pòden passàa pussée de mila ann sòta la superfice; l'acqua che la stà denter in quèlla risèrva chì per di temp molto longh l’è ciamada acqua fòssil. L'acqua conservada in del soeul la ghe rèsta là per pòch temp, perché l’è spantagada ind on trat suttìl in su tutta la Tèrra e la va perduda a la svèlta per via del svaporament, de la traspirazion, del fluss superficial o per i infiltrazion in di àves. Dòpo de l'evaporazion l'acqua la rèsta dent ind l’atmosfera pu o manc 12 dì innanz de borlà giò de noeuv al soeul.
La manera pussée comun de calcolà el temp de residenza a l’è quèlla de la leg de la conservazion de la massa.
Effètt del ciclo in sul clima
miniatura|[[Precipitazion atmosferega in forma de acqueri.]] miniatura|[[Infiltrazion (idrologia)|Infiltrazion dell'acqua piovanna sòtt a la tèrra fin a l’aves]] miniatura|[[Fluss superficial|Fluss superficiàl de l'acqua piovanna in superfice]] El ciclo de l'acqua el ricev l’energia del Sol. El 86% de l'evaporazion complessiva la succed in di oceani, e la fa sbassà la soa temperadura per svaporament. Senza quèll'effètt de raffreddament chì l’effètt sèrra el farìss andà su la temperadura de la superfice fin a 67 °C, e tutt el pianètta el sarìss pussée cald.
La pupart de l’energia solar la scalda i mar tropicaj. Dòpo el svaporament, el vapor de acqua el va su ind l’atmosfera e ‘l ven solntanàa di tròpich di vent. La pupart del vapor la condensa ind la zòna de convergenza equatorial, e donca el manda foeura el calor sconduu che ‘l scalda l’aria; quèll fenòmen chì, a sò turno el ghe fornìss de l’energia a la circolazion atmosferega.
Cambiament in del ciclo
La ritirada di giazzee a l’è anca lee on esempi del cambiament che l’è ‘dree a succed, dato che l’appòrt de acqua ai giazzee l’è nò assèe de compensà la pèridita per deslenguada e sublimazion. Del 1850, ch’a l’è ann che l’è finida la piccola era glacial comenzada in del sècol quèll di quattòrdes, e i ann adrée la ritirada di giazzee l’è stada importanta.
Anche sti attivitià di òmen chì pòden fa el sò lavorà in del’alterà el ciclo idrològich.
Cicli geochimich
El ciclo de l'acqua a l’è vun infra i cicli biogeochimich. Di alter cicli important hinn el ciclo del carbòni e ‘l ciclo de l'azòto.
Intanta che l’acqua la scorr sora e sòta la tèrra, lee la cata su e la moeuv di partìcol de soeul e di alter depòsit, sal mineraj e di alter compòst chimich deslenguàagh denter, compagn di inquinant. I oceani hinn salàa per via de quèll traspòrt del sal chì, el sal poeu el rèsta ind del mar, quand che l’acqua la svapora.
Corserey
Corserey a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.46 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Corserey al se tröva a una altitüden de 658 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de La Brillaz, Montagny, Prez-vers-Noréaz, Torny.
San Lissander (Monscia)
San Lissander a l'è 'n rion de Monscia, finna al 1841 comun autònom e finna ai agn '20 part de Sest.
Storia
Comun autònom, a l'è taccaa a Sest e poeu a Monscia del governo del Napoleon. I Austriegh el repristinen ma, in del 1841, tornen in sui sò pass e 'l tacchen a Sest.
In di agn quej de 20 del 1900 l'autostrada Milan-Bergom la taja la zona de l'abitaa de Sest e 'l governo fassista el decid de taccàll dònca a la vesina Monscia.
Alfred Hitchcock
L'Alfred Hitchcock (Londra, 13 de avost 1899 - Los Angeles, 29 de avril 1980) l'è stad un produtor del cinema e regista britannegh, naturalizad statunitens. Considerad in tra i pussee grand cineasta de la storia, l'è cognossud soratut per i so thriller, compagn de Psyco, Complot de familia e I Usei.
A l'è cognossud anca per i camei, che inn deventad una tradizzion di so film, che despess inn assee fantasios quand che un film l'è domà in d'una scena: per esempi, in d'un film, el compariss 'me foto in sul giornal.
1885
El 1885 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
15 11
El 15 de november a l'è un di de l'ann.
Lyndon B. Johnson
miniatura|drita|El Lyndon B. Johnson El Lyndon B. Johnson (27 de agost del 1908 - 22 de genar del 1973) l'è staa on politegh american, President del sò paes quell del 36. L'ha ciappaa servizzi el 22 de november del 1963 e l'ha finii el sò mandaa el 20 de sgenee 1969. L'era del Partii Democrategh e 'l vegnìa del Texas.
Melve
Melve l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Motte-du-Caire, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 698 méter a 'na altèsa màsima de 1478 méter s.l.m.
Higueruela
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Viconagh
Viconagh (Viconago) l'è ona frazion del comun varesott de Carian-Viconagh. El paes el se troeuva pussee a nord de Carian, proppi arent a Lavena e donca minga lontan del confin cont el Canton Tisin. Viconagh l'è staa el center storigh del comun, che fina al 1928 el se ciamava domà inscì; al temp di piev el partegniva a la Piev de Valtravaja.
Vrbice (Rychnov nad Kněžnou)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Stazion de Wembley Central
Wembley Central a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Fontans
Fontans l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Alban-sur-Limagnole, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 33.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 910 méter a 'na altèsa màsima de 1123 méter söl leèl del mar.
Séez
Séez l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Bourg-Saint-Maurice, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 42.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 807 méter a 'na altèsa màsima de 2979 méter s.l.m.
San Candido
San Candido (Innichen) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 3.099 abitàncc, 'na superfìce de 80 km² e 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Dobbiaco, Sesto.
Lauf (DE-BW)
El cümü de Lauf el se tróa a 'na altèsa de 279 méter sura 'l leèl del mar.
Stazzion de Strood
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Sourcieux-les-Mines
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 260 méter a 'na altèsa màsima de 660 méter söl leèl del mar.
Sacrofano
Sacrofano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 5.738 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 205 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campagnano di Roma, Castelnuovo di Porto, Formello, Magliano Romano, Riano, Roma.
Montblanc (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Křemže
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
El gh'ha el status de comun mercad.
Jazz
El Jazz a l'è un gener musegal nassud al principi del secol quell de vint 'me evoluzzion de la musega doperada di s'ciav afro-american in di canzon del lavorà, che l'ha vist 'n evoluzzion grazzia ai imigrad italian che hann portad i strument tipegh de la banda de pajes.
Pizzin
Pizzin a l'è una parolla che la vegn de la lengua siciliana pizzinu, o ben "tochelin", che l'è doperada per i toch de carta che i boss de la mafia doperen per dà i orden ai so filiad. In del gergh di giornalista italian l'è doperad anca per parlà di toch de carta che i parlamentar doperen per comunegà.
1884
El 1884 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Pizz de Molè
El Pizz de Molè (parnonzia local: [pits damu'lɛ]; italian: Pizzo Molare) l'è ona montagn di Alp Lepontinn. A l'è alt 2.585 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva a cavall in tra la Leventina (comun de Faid) e la Val de Bregn (comun de Aquarossa). El ciappa el sò nomm del paes de Molè.
Richard Nixon
miniatura|drita|El Richard Nixon El Richard Nixon (9 de genar del 1913 - 22 de april del 1994) l'è staa on politegh american, President quell del 37 del sò paes. L'ha ciappaa servizzi el 20 de sgenee 1969 e l'ha finii el sò mandaa el 9 de agost 1974. L'era del Partii Republegan e 'l vegnìa de la California.
San Basilio
San Basilio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Cagliari. El g'ha presapóch 1.416 abitàncc, 'na superfìce de 44 km² e 'na densità de 32 ab./km². El cunfìna coi cümü de San Nicolò Gerrei, Sant'Andrea Frius, Senorbì, Silius, Siurgus Donigala.
Finestrat
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Rangh ferroviari
El rangh ferroviari a l'è la categorìa dada a 'n treno che la ghe permett de andà a di vari velocità in su la linia.
Italia
In Italia gh'è tradizionalment quatter rangh:
El rangh l'è poeu doperaa in su la linia per indicà la velocità massima de tegnì, foeura che per el rangh P, segnaa domà in la scheda treno.
Spagna
In Ispagna el rangh l'è daa de on numer, che 'l indega la velocità massima general del treno, e de 'na lettera, che la indica l'accelerazion lateral massima mìnga compensada. I letter a hinn N, A, B, C (che l'è doperaa no) e D, de solit doperaa per i treni pendolant, compagn de l'autotreno Renfe 598.
Hinn doperaa per la velocità massima in linia, indicada cont di segnai de forma romboidala.
Svizzera
In Isvizzera el rangh l'è ligaa ai caratteristegh ferroviari del treno e l'è pensaa per garantì ona condotta segura: i mudament che revarden la velocità a segonda del rangh hinn segnalaa da di segnai tond.
Jas (FR-42)
Jas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.22 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 368 méter a 'na altèsa màsima de 571 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Jas l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Santa Pollonia
La Pollonia (gregh: Ἀπολλωνία; ... - Lissandria d'Egitt, 249 circa) l'è stada ona tosa grega, martira per el cristianesim. L'è venerada 'me santa de la Gesa Catolega, e l'è regordada el 9 de febrar. L'è considerada la patrona di cava-dent.
Vita
La storia del martiri de la Pollonia la n'è rivada cont el cunt de Sant Usoeubbi de Cesareja (265-340), che 'l reporta on tocch de la lettera del vescov Dionis de Lissandria (mort in del 265), indirizzada a Fabi de Antiochia: in quella lettera chì se cunten su i event di quai a l'eva staa testimoni. In tra el 248 e 'l 249 a Lissandria l'è s'ciopada ona revoeulta popolar contra i cristian, inzigada de on induvin pagan. La Pollonia, ona veggia donna cristiana che la s'era mai sposada e che l'aveva juttaa i cristian, l'è stada impresonada insemma ai olter, e l'è stada piccada inscì tant che gh'è borlaa via i denc. Segond ona tradizzion popolar, gh'hann streppaa via i denc cont ona tenaja. Poeu l'hann minasciada de brusalla viva se lee l'avess minga ditt di bestemm. Lee l'è stada bona de liberass di man di sò aguzzitt, e la s'è lanzada dent in del foeugh, convinta che coppàss el saria semper staa mej de vess torturada e ris'cià de perd la fed.
Patrona
L'è la patrona di paes lombard de Ass, la Badia, Cantaloeu, Cantù, Rivolta e Viganò.
Keléd
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Censura in Corea del Nord
La censura in Corea del Nord l'è vuna di pussee fort in del mond. Tucc i media del paes hinn controllaa fortement dal govern, e 'l paes el finiss semper in di ultim post di classifegh internazionai per la libertà de stampa: Dal 2002 al 2006 l'è stada quela metuuda pesg, dal 2007 al 2013 la seconda e dal 2015, quand l'Eritra ha abolii la stampa, l'ha toeut el second post.
Mamming
Mamming l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Baviéra. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dingolfing-Landau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 41.49 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Villemolaque
Villemolaque l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Thuir, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 57 méter a 'na altèsa màsima de 121 méter söl leèl del mar.
Oberrieden (DE-BY)
El cümü de Oberrieden el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 580 méter sura 'l leèl del mar.
Voděrady (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Augsburg
Augùsta (en todèsch: Augsburg) l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land de la Baviera. L'è la capitàl del distret de la Svevia (Schwaben).
Augùsta l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. El teretóre sóta la sò aministrasiù l'è tacàt a èst col circondàre rüràl (Landkreis) de Aichach-Friedberg e a òvest a chèl de Augùsta del qual l'è 'l capolöch ma la cità, del pónt de vìsta aministratìf la na fà mìa part.
thumb|200px|left|La Perlachturm Coi sò 0 abitàncc (dato del ) l'è la tèrsa cità piö grànda de la Baviéra dòpo de Mònaco e Norimbèrga. El nòm de la cità 'l vé del latì Augusta Vindelicorum, che l'ìa 'l nòm de l'acampamènt militàr che gh'ìa stat fat sö 'n chèsta zòna a l'época de l'imperadùr Augùsto endèl an 15 prìma del Signùr.
Bütschwil
Bütschwil a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Toggenburg, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.79 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bütschwil al se tröva a una altitüden de 610 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ganterschwil, Krinau, Lichtensteig, Lütisburg, Mosnang, Oberhelfenschwil, Wattwil. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Cancher (medesina)
El cancher a l'è una neoplasia fada di cellule che inn anomal e poden donca spantegàss pussee in del corp e formà di metastasi. El cancher l'è, in del mond desvilupad, vuna di prime caus de mort e se cognossen circa 100 tipi de cancher e in d'un poo de società l'è propi un tabù anca nomenàll e l'è despess sostituid di eufemism compagn de "mal incurabel" o "brut mal".
Bütschwil
Storia
Bütschwil l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 779 col nom de Bucinesvilare.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Cancher (medesina)
I cancher che gh'è poden vesser classifegad in:
Octave Mirbeau
miniatura|drita|250px|Octave Mirbeau Octave Mirbeau (nasìt ai 16 de febrar del 1848 à Trévières (Normandia), e mórt ai 16 de febrar del 1917 a Parigi) l'è stat en scritùr, giurnalista, romenzér, dramatürgo e crìtich fransés del sècol XIX e del sècol XX. L'è stat 'n inteletuàl empegnàt, sìmbol de l'anarchìa: le sò upiniù le g'ha fat guadegnà 'na möcia de nemis.
Biografìa
Mirbeau l'è nasìt a Trévières, Basa Normandia, ai 16 de febrér del 1848. L'è riàt al söces leteràre col romàns Le Calvaire (1886). L'è cunusìt per el sò lìber, Le Journal d’une femme de chambre, del 1900, e la sò comédia Les affaires sont les affaires, del 1903.