cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Strada voivodal 715
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 28.5 km.
Lagh d'Ider
miniatura|El Lagh d'Ider El Lagh d'Ider (Lago d'Idro o Eridio in Italian; Lacus Eridius in Latin) l'è on lagh de origin glacial che 'l se troeuva tra la Lombardia (Provincia de Bressa) e 'l Trentin. L'è situaa a 386 meter sora el nivell del mar e 'l ciappa i aqui del fiumm Ces (che pòcch prima l'ha vist rivà 'me affluent el riaa Caffer). On alter immissari del lagh a l'è 'l Re de Anf. El gh'ha ona superfis de 10,9 km² e 'l riva a la profondità de 122 meter. L'è on lagh che 'l gh'ha di problema de inquinament.
Sadov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
San Leo
San Leo (endèla parlàda locàl: San Lé) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Rimini. El g'ha, 'na superfìce de 53 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Maiolo, Montecopiolo (PU), Monte Grimano (PU), Novafeltria (PU), Sassofeltrio (PU), Torriana, Verucchio.
Chèsto cümü enfìna ai 15 de óst del 2009 l'ìa part de la pruvincia de Pesaro e Urbino, de la regiù de le Màrche. La variuasiù aministratìva l'è stàda adotàda de la Repüblica Italiana dòpo che 'n referèndum tra la popolasiù dei cümü de l'Alta Valmarecchia, el g'ha ést la vitòria de chèi che ülìa l'inclüziù 'ndèla pruvìnica de Rimini.
Moronegh
Moronegh (prononzia local: [mu'ronik] ; italian: Muronico) a l'è ona frazzion del comun comasch de Dizzasch. El paes el se troeuva dent a la Val d'Intelvi, e l'è 'l primm paes che se incontra quand che se va su de Argegn. La scormagna di abitant a l'è i bocin.
Bundesstraße 53
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez a la Renània-Palatinàto.
Benicasim
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Scafati
La Stazion de Scafati a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Salerno, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt de servizzi cont la Region Campania.
Ivorra
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Apostuj Capitel Dudes
Apostuj
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Dudes
1E in de chèll témp el rè Erod l'ha bütaa i man per fà maa a quij che eren de la gésa. 2E l'ha mazaa de spada Giagum, el fradèll de Giüann. 3E quand l'aveva vedüü che 'l piaseva a i Giüdee, l'ha giüntaa a brancà anca Peder (e eren i dì d'Azimm), 4che anca, despö d'avè ciapaa, l'ha metüü in de presún, avendul cunsegnaa a quater squader de quater suldaa per vardàll, perchè 'l vureva menàll sü a la gént despö de la Pasqua. 5Dunca, Peder l'era tegnüü in de la presún, e la preghéra l'era faa ferzamént de la gésa per lü a Diu.
Olette
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Apostuj Capitel Dudes
Capitel Dudes
6E quand Erod el stava per menàll, chèla nocc Peder el durmiva in mèzz a düü suldaa, ligaa cun dò cadenn, e vardiann denanz a i port vardaven la presún. 7E varda, un angiul del Signúr l'era là e una lüs l'ha splendüü in de la cèla ; e despö che l'aveva culpii 'l fianch de Peder, el l'ha levaa sü, disend: «Levet tì sü sveltamént!». E i cadenn hann burlaa giò via di sò man. 8E l'angiul el gh'ha dii: «Sceng e liga suta i tò sandaj». E l'ha faa inscì. E 'l gh'ha dii: «Mett tì sü el tò vestii, e va adree a mì. 9E despö che l'era naa föra, l'è naa adree e l'aveva minga savüü che l'era vér chèll che l'è sücess per mèzz de l'angiul; ma 'l pensava che 'l vedeva una visiún. 10Ma quand eren passaa la prima vardia e la segunda, hinn vegnüü a la porta de fèrr che la menava in de la citaa, che l'ha dervii de sé per lur, e despö che eren vegnüü föra, hinn naa inanz una strada, l'angiul l'ha partii de lü.
Olette
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.95 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 563 méter a 'na altèsa màsima de 2361 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Olette l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Větrušice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Apostuj Capitel Dudes
Capitel Dudes
11E quand Peder l'era vegnüü a sé medemm, l'ha dii: «Adèss savi veramént che Diu l'ha mandaa föra 'l sò angiul e 'l m'ha liberaa de la man d'Erod e tütt el pért de la gént di Giüdee. 12E despö che 'l l'aveva capii, l'è naa a la cà de Maria, la mader de Giuann, che l'è suranuminaa March, due eren personn tant assee che eren vegnüü insèma e pregaven. 13E quand l'aveva picaa a la porta del purtegh, una sèrva de nomm Rode l'è vegnüü vesìn per scultà, 14e despö che l'aveva ricunussüü la vús de Peder, per la letizia l'ha minga dervii la porta, e despö che l'aveva curs denter, l'ha nunziaa che Peder el stava denanz al purtegh. 15E lur gh'hann dii: «Te see matt !» Ma l'ha daa cunferma che l'era inscì. E lur diseven: «L'è 'l sò angiul». 16E Peder el cuntinuava a picà; e despö che l'aveva dervii la porta, l'hann vedüü e hinn staa sbalurdii. 17E despö che 'l gh'aveva daa sègn cun la man de tas, el gh'ha cüntaa sü cuma el Signúr el l'ha menaa de la presún, e l'ha dii: «Nunziee a Giagum e a i fradèj chèstcoss», e despö che l'era naa föra, l'è naa a un alter lögh.
18E quand el dì l'era vegnüü, el gh'era tümült, no piscinìn, intra i suldaa: «Dunca, che cossa l'è devegnüü de Peder?». 19E Erod, despö che 'l l'aveva cercaa e 'l l'aveva minga truaa, e l'aveva interugaa i guardiann, l'ha cumandaa che lur füssen menaa via, e despö che l'era naa giò de Gerüsalèmm l'ha restaa a Cesarea.
Budkov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Prachatice.
Apostuj Capitel Dudes
Capitel Dudes
24E la parola de Diu l'ha cressüü e l'ha multiplegaa.
25E Barnaba e Saul hann giraa indree a Gerüsalèmm despö che aveven cumpii 'l servizi, avend ciapaa insèma cun lur Giuann, che l'è suranuminaa March.
Tresques
Tresques l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bagnols-sur-Cèze, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 63 méter a 'na altèsa màsima de 285  méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Tresques l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Echandens
Echandens a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.87 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Echandens al se tröva a una altitüden de 432 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bremblens, Bussigny-près-Lausanne, Denges, Ecublens, Lonay.
Chocabeck (cansù)
Ol tìtol
Ol tìtol de la cansù 'l regórda öna manèra de dì emiliàna che l'è restàda 'n del cör del cantànt e che 'l Adelmo Fornaciari, piö cognusìt col nòm d'art de Zucchero, 'l se sentìa respónt da sò pàder quàndo de s-cèt 'l gh'èra fam e 'l domandàa se gh'èra amò ergóta de mèt sóta i décc, chocabeck l'éra öna manéra per dìga che restàa piö negót e che a la lètera la öl dì de fà ciocà 'l bèch.
Insertion Sort
L'Insertion Sort a l'è 'n algoritm de ordenament arent, 'me fonzionament, a quell che 'l fa 'n uman quand che 'l gh'ha de ordenà on mazz de cart. L'è "in place", ciovè el gh'ha minga de creà 'na cobbia in memoria de l'array e anca se in teoria assee inefficient la soa facilità de implementazion e la soa bona velocità cont di array piscinitt o squasi ordenaa ghe permett on bon success.
Chocabeck (cansù)
Ol vìdeo
Ol | vìdeo de Chocabeck l'è stài giràt in de la piàsa de Roccabianca 'n pruìnsa de Pàrma.
Insertion Sort
El consist, in sostanza, in del passà ogni element e inserìll al sò post in tra i element prima de l'array. El gh'ha 'me complessità media e in del temp peggior O(n^2) menter se l'array a l'è giamò ordenaa l'è domà O(n).
Tricodaj
El Tricodaj (Tricodaglio) l'è ona località del comun brianzoeu de Lomagna, in de la Provincia de Lecch. El sit el se troeuva a nord del center comunal, in su la strada che la mena a Massaja e a Lomanega.
Coreses
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Laven-Mombell
La Stazion de Laven-Mombell l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de. L'è anca stazion del tocch lombard de la ligna S30 de la Red celer ticines.
Thurn
Thurn l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Lienz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70731.
Parata
Parata l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Orezza-Alesani, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 2.83 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 417 méter a 'na altèsa màsima de 1248 méter s.l.m.
Ailleux
Ailleux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Boën, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 428 méter a 'na altèsa màsima de 722 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ailleux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sonntagberg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bigori
Bigori (Bigorio) l'è ona frazion del comun tesines de Cavriasca, in del Luganes. El paes el se troeuva a nord de Sala, in sui collinn. L'è traversaa del Riaa de Bigori. Fina al 2001 l'eva ona frazion de Sala. A Bigori a gh'è on convent de fraa cappuscitt, dedicaa a Santa Maria Assunta.
Pšov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
San Cristoforo
San Cristoforo (en piemontés: San Cristòfi) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 575 abitàncc, 'na superfìce de 3,60 km² e 'na densità de 159 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capriata d'Orba, Castelletto d'Orba, Francavilla Bisio, Gavi, Montaldeo, Parodi Ligure.
Occitan meridional
L' Occitan meridional l'è voeuna di division lenguistigh de la lengua occitana. De 'sto sottagrupp fann part el dialett provenzal e 'l dialett de la Lenguadoca.
Eni S.p.A.
Eni l’è la sìgla dovràda per la società Ente Nazionale Idrocarburi, Ènte Nasiunàl Idrocarbür, che l’è öna aziènda de Stàt italiàna che l’è stàcia fundàda a Milà in del 1953, col Enrico Mattei cóme presidènt; ol sò sìmbol l’è ‘l cà a sés zàmfe.
L’Eni l’è presènt in 70 paìs e la gh’à piö o méno 76.000 dipendèncc.
L’Eni l’è öna società energètega che la laura in di setùr del petròle, del gas natüràl, de la petrolchìmega e de la produsiù de energìa, ma ach in del setùr de l’inzegneréa e di costrusiù. L’è la quinta società petrulìfera del mónt de dré a la Exxon Mobil, BP, Royal Dutch Shell e a la Total.
In del 1992 l’è dientàda öna società per asiù (S.p.A.) e dal 1995 al 2001 ol istàt italià l’à metìt söl mercàt e n’à endìt póch méno del 70%, ma de fato la società l’è amò sóta ‘l contròl del goèrno italià che fò sura l’ gh’à di potéri speciài de contròl che i ciàpa ‘l nòm de Golden Share.
Notting Hill Gate (metropolitana de Londra)
Notting Hill Gate  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Dürnau
Dürnau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Göppingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 5.37 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Notting Hill Gate (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Dürnau
El cümü de Dürnau el se tróa a 'na altèsa de 543 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Julien-sur-Veyle
Saint-Julien-sur-Veyle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Châtillon-sur-Chalaronne, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 184 méter a 'na altèsa màsima de 252 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Julien-sur-Veyle l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Coomonte
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 716
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 38.376 km.
1143
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Monthion
Monthion l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Albertville-Sud, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.36 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 319 méter a 'na altèsa màsima de 2048 méter s.l.m.
Ziemetshausen
Ziemetshausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.99 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ziemetshausen el se tróa a 'na altèsa de 475 méter sura 'l leèl del mar.
Echichens
El cumün de Echichens al se tröva a una altitüden de 466 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bremblens, Lonay, Monnaz, Morges, Saint-Saphorin-sur-Morges.
Montserrat
Montserrat a l'è una dipendenza del Regn Ünì in di Caraib.
Al gh'ha una süperfiss de 102 km² e una pupulaziun de pressapoch 4.500 abitant.
La capital ufizial a l'è Plimouth, ma a l'è stada del tüt abandunada dopu de l'erüziun e 'l guern al s'è spustaa a Brades.
Micchetta
La micchetta, cognussuda anca comè rosetta o, in del bergamasch, comè stellina, a l'è on tipo de pan boffaa (donca voeuj de denter) che 'l se recognoss per el tipigh stamp a stella cont "cappell" central.
Doperada assee per fà-sù di panin farcii, la micchetta de solet la perd la sò croccantezza dopo ona quaj ora da la cottura.
Stòria
Inquand la Lombardia a l'è finida sotta l'Imperi Austriegh, i funzionari imperiaj s'hinn portaa dree a Milan ona quaj novitaa alimentara (che i milanes hann ciappaa e faa lor finn a che a hinn deventaa prodott de la lor tradizion), comè el famos kaisersemmel, on panitt che gh'aveva la forma de ona rosa. I resultaa a hinn staa, però, minga inscì bej perchò, a Milan, el kaisersemmel el restava minga fresch e croccant finn a la sira ma el diventava moeuj e gommos a la svelta. L'umed del clima lombard, infatt, andava tropp denter in on prodott igroscopigh comè 'l pan, a desferenzia del pussee succ clima viennes. El se doveva trà-via dal pan el móll, svoeujall, fàll deventà pussee linger, rendell "boffaa": inscì el sarïa staa croccant per pussee temp e anca pussee deligeribel. I maester panifigador milanes a hinn riussii a fà on pan inscì, creand on pan unigh e cont di caratteristigh che l'hann faa deventaa famos.
El termen "micchetta" el nass in chest period chì. Infatt, i milanes ciamaven el kaisersemmel cont el deminutiv de "micca" ossia "micchetta". La "micca" o "mica" a l'era on pan che gh'aveva on quaj spantegament in de l'Italia del nord e 'l sò nomm, in origen, el voeureva dì freguja.
In del 2007, la micchetta ha ottegnii, dal Comun de Milan, el recognossiment "De.Co." ("Denominazion Comunala"), daa dal Comun ai prodott gastronomigh tradizionaj milanes.
Prodott simil
A gh'hinn alter pann che gh'hann i ingredient e 'l process de lavorazion istess de la michetta, comè 'l “maggiolino” e la “tartarugaa”.
Sal (AL)
Sal (en italià: Sale) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha, 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Lissandria, Livió, Casternöv, Guassura, Isula, Piovera, Turtona.
Palairac
Palairac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mouthoumet, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.93 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 252 méter a 'na altèsa màsima de 633 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Palairac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lura (Blessagn)
Lura (istess in italian) a l'è ona frazzion del comun comasch de Blessagn. El paes el se troeuva dent a la Val d'Intelvi. I sò abitant a gh'hann la scormagna de mangiaratt.
Les Sablons (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 1 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Ivars de Noguera
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Raccuja
Raccuja l'è ün cumün da la Pruvincia de Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 140 km a est da Palermo e 60 km a ovest da Messina. Al 31 da Dezember dal 2004, al gh'eiva üna popülazion da 1.295 e üna area da 25,1 km².
Al cumünn da Raccuja al cuntegn lan frazion da Zappa, S. Nicolò e Fossochiodo.
Raccuja al è arent a Floresta, Montalbano Elicona, San Piero Patti, Sant'Angelo di Brolo, Sinagra e Ucria.
1144
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Strada voivodal 718
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 12 km.
Rollagg
El rollagg (in ingles taxiing) l'è el moviment de on repolan in su la tera, movuu dai sò motor.
Sala Monferrato
Sala Monferrato (en piemontés: La Sala) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 475 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 68 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cella Monte, Cereseto, Ottiglio, Ozzano Monferrato, Treville.
Rollagg
L'è minga consideraa rollagg la fas de atterragg, ma domà quela de spostament, per esempi da on gate a ona pista, indoa el avion l'è a terra ma 'l se moeuv cont i sò motor.
Pratovecchio
Pratovecchio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Arezzo. El g'ha presapóch 3.091 abitàncc, 'na superfìce de 75 km² e 'na densità de 41 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagno di Romagna (FC), Castel San Niccolò, Londa (FI), Montemignaio, Pelago (FI), Poppi, Rufina (FI), Santa Sofia (FC), Stia.
Maiolo
Maiolo (endèla parlàda locàl: Majôl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Rimini. El g'ha, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Montecopiolo (PU), Novafeltria, Pennabilli, San Leo, Talamello.
Chèsto cümü — isé come i óter sés de l'Alta Valmarecchia — enfìna ai 15 de óst del 2009 l'ìa part de la pruvincia de Pesaro e Urbino, de la regiù de le Màrche. La variuasiù aministratìva l'è stàda adotàda de la Repüblica Italiana dòpo che 'n referèndum tra la popolasiù dei cümü de l'Alta Valmarecchia, el g'ha ést la vitòria de chèi che ülìa l'inclüziù 'ndèla pruvìnica de Rimini.
Brades
Brades a l'è un paes de pressapoch 1.000 abitant in de l'isula de Montserrat.
A l'è del 1997 la capital de facto de Montserrat perchè la pupulaziun de l'altra capital de jure Plymouth l'ha abandunada dopu de l'erüziun del vülcan Soufrière.
Lech Wałęsa
miniatura|drita|El scior Walesa El Lech Wałęsa (parnunzia /ˈlɛx vaˈwɛ̃sa/), (Popowo, 29 de settember 1943) l'è on politegh e sindacalista polacch, fondator de Solidarność e primm president de la Polonia da la fin del comunism (1990 - 1995).
Biografia
Nasuu a Popowo in del 1953, el lavora in del cantiee naval de Gdańsk 'me elettricista, e 'l ciapa part ad on scioper, e l'è menaa via da la Polizia e condanaa a on ann de galera.
In del 1976 el perd el lavorà perchè l'ha firmaa ona petizion per fà su ona statoa ai lavorator mort in di scioper.
In del 1978 el fonda i Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża (sindacaa liber de Pomerania) e in del 1980 l'è staa a capo di rivolt del Port de Danziga e despoeu la legg marziala, a l'è menà via.
In del 1988 l'è a capo de ona rivolta che 'l domanda la legalizzazion del sò sindacaa e dopo 80 dì, el governo el accetta de dialogà con lor.
In del 1990, el vincc i elezion polacch, e l'è president fin al 1995.
Nulvi
Nulvi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 3.007 abitàncc, 'na superfìce de 67 km² e 'na densità de 45 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chiaramonti, Laerru, Martis, Osilo, Ploaghe, Sedini, Tergu.
Pizz di Cant
El Pizz o Scima di Cant (parnonzia local: [pits di kɛːnt] a Menzoni, ['ʃima di kɛːnt] a Broeuj; italian: Pizzo dei Chènt) l'è ona scima di Alp Lepontinn. A l'è volt 2.444 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in del Canton Tesin: per vess pussee precis, a l'è in sù la cresta che la spartiss giò la Val Lavizzara (voeuna di part de la Valmaggia) e la Val d'Osura (arent a Brion, in Val Verzasca). Lì arent a gh'è anca on giov, che l'è la Bocchetta di Cant.
Pommiers (FR-69)
Pommiers l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Anse, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.76 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 169 méter a 'na altèsa màsima de 352 méter söl leèl del mar.
Stia
Stia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Arezzo. El g'ha presapóch 3.008 abitàncc, 'na superfìce de 62 km² e 'na densità de 49 ab./km². El cunfìna coi cümü de Londa (FI), Pratovecchio, San Godenzo (FI), Santa Sofia (FC).
AOL Instant Messenger
Ol AOL Instant Messenger (AIM) l’è ü progràm de instant messaging fai sö da la AOL, America On Line, che l’ dóvra i protocòi de mesagìstega ciamàcc OSCAR e TOC e che i è bù de permèt a i dovradùr de scrìes tra de lur a l’istànt.
Chèl progràma ché l’è stai metìt fò da la AOL per la prima ólta in del Mas del 1997.
Ol client üficiàl l’è stai desvilüpàt da la AOL è l’è dispunìbel per la Microsoft Windows, la Mac OS, la Mac OS X e ‘l Linux.
Bùna part de la zét la dóvra cóme progràm de mesagìstega pròpe ol AIM e sura de töt in di Stacc Ünìcc ‘ndóe ol 52% de chèi che i dóvra Internet i dóvra pròpre ol AOL Instant Messenger.
Disaster de Seves
Ol disaster de Seves l'è stait l'incident, sucedid ol 10 de lui del 1976, ind la fabrega ICMESA de Meda, qe l'ha portad a'l sortir de una nivola de diossina TCDD, una sostanza qimega intra i plu tossege. Ol velen l'ha colpid una granda superfix de territore dei comun de la bassa Brianza, sovertut qell de Seves.
La nœva del disaster la g'ha havud una granda resonanza ind la opinion publega, e a nivell europee l'ha portad a la diretiva 82/501/CEE, ciamada anca diretiva Seves. L'è staita la prima volta qe la diossina la vegniva for d'una fabrega e la colpiva la popolazion civila e l'ambient vexin. Segond la classifega del 2010 de la rivista Time, l'incident l'è a'l post del vot intra i pejor disaster ambientai de la storia. Ol sit amerigan CBS l'ha metid dent ind i 12 pejor catastrof ambientai de semper.
Despò dei bonifege, in sui lœg plu contaminads l'è stait cread ol Parc natural dei Rogore.
Ind la cultura de massa
Ol cantaodor Antonello Venditti ind el 1976 l'ha componid una canzon in sul disaster, Canzone per Seveso.
G'è dei testimonianze del prim ann despò del disaster ind i liber Visto da Seveso (Laura Conti, 1977) e Una lepre con la faccia di bambina (1978, l'è stait trait anc un film TV).
Ol composidor Vangelis al s'è ispirad a'l disaster per ol so Suffocation. Anca un grup grec (Panx Romana) al cita Seves ind el bran Σκηνοθέτες βίας (Skinothetes vías) del 1987.
Ind el 2001 l'è vegnid for Inochi No Chikyuu: Dioxin No Natsu, film d'animazion japones qe al cunta su qell qe l'è sucedid. Ind el maj 2017 l'è vegnid for ol liber La fabbrica sporca de Vittorio Carreri, qe a l'epoga l'era ol responsabel rejonal de la jestion de l'emerjenza sanitaria per i popolazion colpide.
Ferrovia Busti Grandi-Malpensa Reoport
miniatura|drita La ferrovia Busti Grandi-Malpensa Reoport l'è 'na ligna ferroviaria a dobbi binari de proprietà de la Region Lombardia e gestida de la Ferrovienord.
La nass de la ferrovia Milan-Seregn e la collega 'sta ferrovia a la stazion de Malpensa T2 cont i fermaa intermedi de Ferno-Lonaa e Malpensa Reoport.
Colòna sonòra
La colòna sonòra a l’è l'insèma di son ch’a gh’hinn denter ind on film o comunque in un prodòtt audio-visìv, e l’è de sòlit divisa in di categorij de vos, musega, rumór e effètt (el son de ‘n’òpera fa su de immagìn e son considerà in di aspètt tènich inveci l’è el sonòro).
Seconda on significàa pussée limitàa e nò precìs, la colòna sonòra l’è domà la musega de on’opera costituida de immagin e de son e segnada con la sigla in lengua inglesa OST (Original Soundtrack, " tràccia  di son originàl" (indoe "originàl" el voeur dì che l’è stada scrivuda pròppi  per ona cèrta òpera).
A livèll materiàl, infin, la “colòna sonòra” l’è l’àrea de la pellicola cinematografica indoe l’è stàa registràa el son.
Per sòtt-fónd musicàl o musega de sòtt-fónd, conossùda anca ‘me BGM (BackGround Music), s'inténd inveci la partidura domà strumentàl de la part musical dela colòna sonòra musicàl, ind la qual gh’hinn denter anca i canzon.
I sol musegh d’on film (che sien o nò originaj) in gergh tecnich cinematografich hinn ciamàa anca "colònna musicàl".
Benlloc
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Vlkančice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Castel Cundì
Castel Cundì l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 233 abitàncc, 'na süperfìce de 11 km², per 'na densità de 21 ab./km². El cunfìna coi cümü de Daù, Barsù, Pieve di Bono, Cundì, Precc, Ciméch.
Bošice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Prachatice.
Talamello
Talamello (endèla parlàda locàl: Talamèl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Rimini. El g'ha presapóch 1.093 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 109 ab./km². El cunfìna coi cümü de Maiolo, Mercato Saraceno (FC), Novafeltria, Sogliano al Rubicone (FC).
Chèsto cümü — isé come i óter sés de l'Alta Valmarecchia — enfìna ai 15 de óst del 2009 l'ìa part de la pruvincia de Pesaro e Urbino, de la regiù de le Màrche. La variasiù aministratìva l'è stàda adotàda de la Repüblica Italiana dòpo che 'n referèndum tra la popolasiù dei cümü de l'Alta Valmarecchia, el g'ha ést la vitòria de chèi che ülìa l'inclüziù 'ndèla pruvìnica de Rimini. Chèsto provedimènt, aisebé che 'l sàpe operatìf sóta töcc i póncc de vìsta, l'è però stat empugnàt de la Regiù Marche e isé 'l rèsta per el momènt sub judice.
Queensway (metropolitana de Londra)
Queensway  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Ümléna
Cumün de l'Ümléna
Lagna, Albunes, Burgh San Sir, Brem, Candia, Carbunara, Cassö, Castel, Castelnöv, Cava, Saree, Cergnagh, Cilavegna, Cunfienza, Cozz, Duren, Ferera Erbugnon, Frascarö, Galiavula, Gambarana, Gambulò, Garlasch, Gravelona, Grüpel, Langüsch, Lümel, Med, Mezzana, Mezzana Rebaton, Murtara, Nicorev, Ulevan, Utubian, Palester, Parona, Piev d'Albignö, La Piev, Rusasch, San Giorg, San Nazar, Sant'Angel, Sartirana, Scaldasù, Semiana, Sum, Suard, La Tur, Trumel, Valegg, Val, Velezz, Vigeven, La Vila, Vilanöva, Zem, Zerbulò, Zinasch.
Battaja de Lipsia
thumb|Quader de la battaja de Lipsia La battaja de Lipsia l'è stada voeuna de quei di guerr napoleonigh; l'è staa on sconter tra i pussee grand de tucc i temp, inscì important che l'è staa ciamaa anca "la Battaja di Nazion".
I Frances, cont i sò leaa, gh'aveven 200.000 omen e settcent cannon, ma contra de lor gh'era i esercit de Svezia, Austria, Prussia e Russia, fort, tucc insema, de 400.000 omen e 1500 cannon.
El problema principal per l'Imperador l'era el fatt ch'i sò nemis rivaven de depertutt, de manera che lù el gh'aveva de divid i sò forz.
El primm attacch el gh'è staa faa a lù de part di Austriegh del Schwartzenberg, la mattina del 16 de ottober 1813 a sud de Lipsia, ma l'è minga riessii a passà e, in gir de ona quai ora, i Austriegh hinn tornaa in sù i posizion de partenza.
A nord el Blücher l'ha tentaa l'attacch a la testa di sò Prussian, ma anca quell lì l'è staa respingiuu di omen de l'Auguste Marmont.
El dì dopo l'è staa on dì de reorganizzazion; el desdott i Leaa, mej organizzaa respett ai dì prima (anca grazzie al fatt che l'era rivaa el Bernadotte cont i sò Svedes e 'l Levin August von Benningsen coi sò Russ), hann taccaa, con 350.000 soldaa.
Per ona desenna de or la battaja l'è stada pussee dura che mai, ma i Frances hinn riessii a tengì i sl posizion; però poeu el numer l'ha faa la soa part, e 'l Napoleon l'è staa costringiuu a ordinà la retirada, col passà per on pont (l'unigh che 'l gh'era). La saria stada ona retirada da manual, ma a on bell moment on colp de cannon l'ha traa giò el pont, che l'è crodaa e l'ha lassaa inscì 20.000 omen isolaa. Ghe n'è staa on quaivun che l'ha provaa a nodà per scappà via, ma on bell poo de lor hinn staa coppaa intant ch'eren dree a fàll.
Cobreros
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Kaisheim
Kaisheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Donau-Ries. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 41.56 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kaisheim el se tróa a 'na altèsa de 470 méter sura 'l leèl del mar.
Plymouth (Montserrat)
thumb|right|200px|Plymouth, cità morta Plymouth a l'è la capital de jure de Montserrat.
In del 1995 l'erüziun del vülcan Soufrière l'ha devastada e la pupulaziun a l'è andada via.
Adess el guern de Montserrat a l'è a Brades.
1145
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Bundesstraße 54
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Länder de Nord Reno-Westfalia, Assia e Renània-Palatinàto.
Vej (Sceran)
Vej (prononzia local: [vej] ; italian: Veglio) a l'è ona frazzion del comun comasch de Sceran. El paes el se troeuva in de la Val d'Intelvi. El soranomm di sò abitant a l'è piciaj.
Trèves (FR-30)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.59 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 514 méter a 'na altèsa màsima de 1282 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Trèves l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Etoy (VD)
Etoy a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.93 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Etoy al se tröva a una altitüden de 454 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Allaman, Aubonne, Buchillon, Lavigny, Saint-Prex, Villars-sous-Yens.
Apostuj Capitel Vündes
Apostuj
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Vündes
1E i apostuj e i fradèj che eren in de la Giüdea hann sentii che anca i naziún hann ricevüü la parola de Diu. 2E quand Peder l'è naa sü a Gerüsalèmm, quij de la circuncisiún raculaven cun lü, 3disend che l'era naa denter cun omen che gh'aveven incircuncisiún e l'ha mangiaa cun lü.
Rosignano Monferrato
Rosignano Monferrato (en piemontés: Arzgnan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.650 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 87 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camagna Monferrato, Casale Monferrato, Cella Monte, Frassinello Monferrato, Ozzano Monferrato, San Giorgio Monferrato, Terruggia.
Apostuj Capitel Vündes
Capitel Vündes
4E despö che l'ha cumenzaa, Peder el ghe spiegava in d'urdin, disend: 5 «Mì seri dree a pregà a la citaa de Giafa e huu vedüü in d'un stüpúr una visiún che un quaj atrèzz vegnend giò cuma un grand lenzöö, mandaa giò del cél a i quater cantún, e l'è vegnüü fin a mì. 6Despö che en huu fissaa i ögg, la vardava, e huu vedüü i animaj de quater sciamp de la tèra, i besti, i retij e i üsèj del cél. 7E huu sentii una vús che la m'ha dii: Despö che te se see levaa sü, Peder, maza e mangia! 8E huu dii: Per nagott, Signúr, perchè nissüna roba prufana o impüra l'è mai naa denter a la mia buca. 9E una vús del cél l'ha respundüü una segund völta : I robb che Diu l'ha faa pür, fee no tì prufànn. 10E chèst l'è sücèss per trè völt, tüsscoss hinn staa ciapaa de növ al cél. 11E varda, sübit trii omen s'hinn presentaa a la cà in de la qual serum, mandaa a mì de Cesarea. 12E 'l Spirit el m'ha dii de nà cun lur, giüdegand nagott. E anca ses di chèst fradèj hinn naa cun mì, e sèmm naa denter a la cà de l'omm. 13E 'l m'ha cüntaa sü cuma l'aveva vedüü l'angiul in de la sua cà che 'l s'è staa in pee e l'aveva dii: Manda quij personn a Giafa e invida Simún, che l'è suranuminaa Peder, 14che 'l te dirà paroll per i quij te saree salvaa, tì e la tua cà. 15E quand avevi cumenzaa a parlà, el Spirit Sant l'ha burlaa giò sü lur propi cuma sü nümm in del prenzipi! 16E me sun regurdaa la parola del Signúr cuma l'ha dii: Menter Giüann l'ha batezaa cunt aqua, vialter sarii batezaa cunt el Spirit Sant. 17Dunca, se Diu 'l gh'ha daa 'l medemm regall propi cuma a nümm che èmm credüü in del Signúr Gesü Crist, chi seri mì, capaz d'impedì Diu?».
18E despö che hann sentii chèstcoss, hinn staa quiètt e hann daa gloria a Diu, disend: «Dunca, anca a i naziún Diu l'ha daa revedimént a la vida!».
19Dunca, quij che hinn staa sperdüü de la tribulaziún che l'era sücess a Stefan hinn passaa fin a la Fenicia, Ciper e Antiochia, parland la parola a nissün se no dumà a i Giüdee.
20E gh'eren quij di omen de Ciper e di Cirene, che despö che eren vegnüü a Antiochia, parlaven, predicand el Signúr Gesü, anca a i Elenist. 21E la man del Signúr l'era cun lur, e un grand nümer che l'ha credüü l'ha giraa al Signúr.
22E la parola l'è stada sentida a i urègg de la gésa che l'era a Gerüsalèmm sü lur, e hann mandaa föra Barnaba fin a Antiochia. 23Lü, despö che l'era staa riaa e l'aveva vedüü la grazia che l'era de Diu, la gh'ha avüü letizia e l'ha incuragiaa tücc in del pruposit del cör a restà in del Signúr, 24perchè l'era un bun omm e pièn del Spirit Sant e de la féd e una fola tant assee l'è staa giüntaa al Signúr. 25E l'è naa föra a Tars per cercà Saul, 26e quand el l'aveva truaa, l'ha menaa a Antiochia. E 'l gh'è sücess che vegniven insèma in de la gésa anca per un ann intrégh e hann insegnaa una fola tant assee, e hann ciamaa prima a Antiochia i discepuj «Cristian».
Saint-Laurent-sur-Saône
Saint-Laurent-sur-Saône l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Bâgé-le-Châtel, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 0.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 167 méter a 'na altèsa màsima de 174 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Laurent-sur-Saône l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Dillingen (circundari)
Dillingen l'è giü dei 71 circondàre de la Baviera. El se tróa 'ndèl distret de la Svévia, endèla Germània del sud. El cunfìna coi circondàre de Donau-Ries, Augùsta e Günzburg e del Land del Baden-Württemberg (circondàre de Heidenheim). El sò teretóre l'è steersàt del Danubio.
Soufrière
El Soufrière a l'è un vülcan volt 914 meter che'l se tröa in sül isula de Montserrat. Al següta a fà erüziun del 1995: a l'ha devastaa la capital Montserrat e ubligaa i 2/3 de la pupulaziun de l'isula a andà via.
Dillingen (circundari)
Cità e cümü
300px|center|thumb|Cità e cümü del circondàre de Dillingen (Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Nule
Nule l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 1.573 abitàncc, 'na superfìce de 51 km² e 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Benetutti, Bitti (NU), Orune (NU), Osidda (NU), Pattada.
Tristach
Tristach l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Lienz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70732.
Ivars d'Urgell
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Oms (FR-66)
Oms l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Céret, del circondàre (arrondissement) de Céret e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 180 méter a 'na altèsa màsima de 611 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Oms l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ambierle
Ambierle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Haon-le-Châtel, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
Stazion de Angri
La Stazion de Angri a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Salerno, che la serviss el comun de.
Ambierle
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Stazion de Angri
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt de servizzi cont la Region Campania.
Ambierle
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30.76 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 297 méter a 'na altèsa màsima de 843 méter söl leèl del mar.
Stazion de Caldè
La Stazion de Caldè l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de. L'è anca stazion del tocch lombard de la ligna S30 de la Red celer ticines.
1146
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
La bella Gigogin
La bella Gigogin l'è ona canzon patriottega italiana del XIX secol, che l'è deventada anca vuna di pussee famos de la tradizzion lombarda e del Resorgiment.
Borová Lada
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Prachatice.
Spannberg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
La bella Gigogin
Storia
L'è stada scrivuda in del 1858 del composidor milanes Paolo Giorza, che 'l s'è ispiraa a di canzon popolar lombard e piemontes (Gigogin el saria on diminutiv piemontes per "Teresa"). El test l'è scrivuu in d'on misturon de italian popolar e lombard. L'è stada cantada per la prima voeulta el 31 de dicember del 1858 al Teater Carcano de Milan, e l'è deventada subet on gran sucess. A l'è ona canzon piena de alegorii e referiment a la situazzion politega del temp, cioè el domini austriegh a Milan e l'invid a Vitori Emanuell II de moeuves a liberà l'Italia. In realtà l'era deventada inscì popolar che l'era sonada anca di band militar austriegh: a la bataja de Magenta l'eva cantada sia di frances che di austriegh. Al dì d'incoeu la soa melodia l'è doperada 'me sigla del giornal radio de la Lombardia, in su la RAI.
El test
Rataplan! Tambur io sento che mi chiama la bandiera. Oh, che gioia, che tormento: io vado a guerreggiar! Rataplan! Non ho paura delle bombe e dei cannoni; io vado alla ventura: sarà quel che sarà... E la bella Gigogin, col tremille-lerillellera, la va spass col sò spingin col tremille-lerillellà. A quindici anni facevo all'amore, daghela avanti un passo, delizia del mio cuor; a sedici anni ho preso marito, daghela avanti un passo, delizia del mio cuor; a diciassette mi sono spartita, daghela avanti un passo, delizia delizia del mio cuor. La ven, la ven, la ven a la finestra, l'è tutta, l'è tutta, l'è tutta inzipriada, la dis, la dis, la dis che l'è malada, per non, per non, per non mangiar polenta; bisogna, bisogna, bisogna aver pazienza, lassàlla, lassàlla, lassàlla maridà! Le baciai, le baciai il visetto, cium cium cium; la mi disse, la mi disse "Oh, che diletto!", cium cium cium là più in basso, là in più in basso in quel boschetto cium cium cium anderemo, anderemo a riposar!
Palaja
Palaja l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Carcassonne-Est, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 140 méter a 'na altèsa màsima de 440 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Palaja l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lucilla Agosti
Lucilla Agosti (Milan, Italia, 8 da Setembar dal 1978), l'é un'attris italiana.
Subbiano
Subbiano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Arezzo. El g'ha presapóch 5.485 abitàncc, 'na superfìce de 78 km² e 'na densità de 70 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anghiari, Arezzo, Capolona, Caprese Michelangelo, Castel Focognano, Chitignano, Chiusi della Verna.
Ferrovia Cecina-Volterra
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Cecina e longa 37.5 km.
Carzano
Carzano (Caržan endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 499 abitàncc, 'na süperfìce de 1 km², per 'na densità de 499 ab./km². El cunfìna coi cümü de Telve, Scurelle, Castelnuovo.
Betxí
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Reitano
Al cumün da Reitano al cuntegn la frazion da Villa Margi.
Reitano al è arent a Mistretta, Motta d'Affermo, Pettineo e Santo Stefano di Camastra.
Cernadilla
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Montmélian
Montmélian l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Montmélian, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Laorca
Laorca (inscì anca in Italian; la O in Lombard la se pronuncia [u]) l'è on rion de la città de Lecch. El paes, che 'l se troeuva a nord-est del centro comunal (minga lontan de l'inizzi de la Valsassina), l'è staa per on bell poo on comun indeperlù, che al temp di piev el partegniva a la Piev de Lecch. El comun de Laorca (che 'l gh'eva anca la frazion de Malvee e quella de Pomee), l'è staa taccaa a Lecch domà in del 1923. La scormagna di abitant a l'è gozz.
Montmélian
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 256 méter a 'na altèsa màsima de 1200 méter s.l.m.
Barbagal
Barbagal a l'è ona canzon popolar in lengua piemontesa. La nass de 'na musega che la riva de l'Inghilterra, per poeu vess dattada cont on test nonsense.
El test
Barbagal l'é andait, l'era ancora neuit, dilidin dondin pòvra mì, col bonet ans j'euj l'é montà a caval, dilidin dondin pòvra mi. E follì follà follero, e follero lero lì, o bon òm, Barbagal povr'òm, dilidin dondin pòvra mi. Con le braje curte e col pinton an man a criava a tuta fòrsa "Son un rabadan" E follì follà follero... A guardelo core come fussa un rat a gnaolavo ij can, a baolavo ij gat. E follì follà follero... Sël cioché la neuit a fasìa ciadel, a criava fòrt "I son mi ël pì bel!" E follì follà follero... Quande che 'l Monvis a l'ha ël capel o ch'a fa brut o ch'a fa bel. E follì follà follero...
Vodochody
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Lancaster Gate (metropolitana de Londra)
Lancaster Gate  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Potůčky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
Cassina
Ona cassina l'è ona struttura agricola tipega de la Lombardia e de ona quai part del Piemont e de l'Emilia. L'è ona granda fatoria denter ai aziend agricol; de norma hinn pussee gross in de la Bassa. Dent a la cassina a troeuvom stall, fenil, granee, pozz, fontann, molin e i cà di paisan. I cassinn se troeuven in campagna, a on quai chilometer del paes o de la città. I cassinn gh'hann ona forma squadrada: in del mezz de la cassina gh'è la cort (o era), e intorna i vari costruzzion. Certi cassinn eren inscì grand che gh'aveven anca on'ostaria, on gesioeu e la scoeula. Ona quai cassina l'è cressuda inscì tant che l'è deventada on paes, e poeu (in certi cas) anca on comun. In tra i personn che lavoren in de la cassina a gh'è i campee, i bergamitt, i casee (o formaggiatt), i biolch (o cavallant), i campagnon e olter anmò. I cassinn hinn spantegaa in di provincc de Milan, Lod, Monscia, Cremona, Mantova, Vercei, Novara, Pavia (foeura che in de l'Oltrepò) e in de la Bassa bergamasca, bressana, comasca, lecchesa, varesotta, turinesa, lissandrina e astesana.
Comè toponem
Cassinn che hinn deventaa paes (frazzion e comun) a hinn:
Stìgmate
thumb|300px|right|I stìgmate del [[San Francèsch d'Asìzi]]
I stìgmate (dal latì stigma a sò ólta dal gréch antìch στίγμα che 'l völ dì sègn) i è i ferìde che i à segnàt ol còrp de Nòst Signùr in de la sò Pasiù segónt chèl che gh'è scrìcc in di Vangéi.
I sègn de la Pasiù de Nòst Signùr i s'è però mostràcc in di sécoi ach söl còrp d'öna quach sancc e beàcc; piö o méno 'n 250 i à riceìt i stìgmate segónt la Céza Catòlega che i a consìdera ü dóno del Signùr e la dis che i è 'l sègn de la partecipasiù al mal patìt da Gezü Crést.
I stìgmate i pöl vès vizìbel e mia vizìbel (ma dolorùz compàgn di ótre), insanguanàt e mia insanguanàt, i pöl dürà per sèmper o adóma per impó de tép.
Tra i sàncc e i beàcc che se regóda ès istài segnàcc da i stìgmate i gh'è ol San Francèsch de Asìzi, la Santa Rita da Cascia, la Santa Caterina da Siena, la Gemma Galgani, ol Padre Pio de Pietrelcina.
Spillern
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stat de la materia
I stat de la materia a hinn i maner che la materia la pö interagì per fa sü di fas umugeni e macruscopich. I esempi püsee cumün chì sü la Tera a hinn i solid, i liquid e i gass ma in del ünivers quel püssee cumün a l'è el plasma. Quij ch'a hinn cugnussüü e familiar de men a hinn: el plasma quark-glüon, el cundensaa de Bose-Einstein, el cundensaa fermiònich, la materia degenerada, la materia strana, i süperflüid, i süpersòlid e prubabilment anca i string-net liquids.
Solid