cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diospyros kaki
Stòria
Ditt pòmm d'Oriént, l’è stàa definìi di Cinés l'alber di sètt virtù: el viv assosènn, e l'en fà tanta de ombrìa, el ghe dà ai usèj la possibilitàa de nïascià infra i sò ramm, el ven minga dàa adòss di parassita, i sò foeuj giald-ross in autun hinn decoratìv fin al frègg de l'invèrna, el legn gel dà on bèl foeugh, la crodada bondànta di foeuj la fornìss di ricch sostanz bon de ingrassaà el terrén. De la Cina el s’è spantegàa in di paés arént, ‘me la Corea e ‘l Giappón. miniatura|Cachi coltivàa a [[Misilmeri, in Sicilia.]] miniatura|On cachi intrégh e vun tajà a metà. Intorna de la metà de l'vòttcént l’è stàa inrodòtt in America e in Europa. In Italia l’è stàa introdòtt in del 1880 e ‘l succèss l’è stàa de sùbit strasordenari. Infra i primm che l’hànn apprezzàa, a gh’è anca el Giuseppe Verdi che, in del 1888 l’hà miss giò 'na lèttera per mèzz de la quàl le ringraziava quèl che ‘l gh'en aveva fàa dón. I primm impiànt specializzàa in Italia hinn sorgiùu in del Salernitàn, in particolar in del'Agro Nocerìn, a comenzà del 1916, e poeu s’hinn estés a la Sicilia, ‘doe l’è stada scernida foeura la varietà acesa (pìccola e dolzissima, quasi selvàdega), e adrée in Emilia-Romagna. In Italia la produzión la s'è stabilizzada intorna di 65.000 tonnellad: quèlla coltura chì l’è sporadicament spantegada in tutt el territòri, ma l’è importanta domà in Campania e in Emilia con di produzión de 35.000 tonnellad in del primm caso e de 22.000 tonnellàd in del segónd. In Sicilia, ancabén l’esista 'na di varietà pussée antiga ind la zòna de Acireale e arént a la còsta de l’Etna, el Cachi de Misilmeri l’è pussée spantegàa.
Al dì d’incoeu, el cachi l’è consideràa "l'alber de la pas", perché quajvun di alber l’è scampàa al bombardament atòmich de Nagasaki de l’agost del 1945.
Biologia
I cachi hinn di alber assosènn veggión e pòden viv pussée de cent’ann, ma cressen adasi. I sopòrten mal i clima cald-ùmed, soratùtt se el soeul l’è scolàa minga ben. I àlber de cachi hinn di piant latifoeuj che pèrden i foeuj in autun, che la soa altèzza la riva fin a 15–18 meter, ma de nòrma vegnen tegnùd pussée bass per mèzz de la potadura.
I foeuj hinn grand, ovàl slargàd, pelàd e sberlusént. In di form levàd per i frutt se veden domà di fior fèmena de già che i stam hinn abortìi.
I frutt hinn di grand pomei generalment in forma d’ona sfera, di vòlt spiattarada e guzza de color giald-arancion e astringént, de nòrma commestìbil domà dòpo de la sora-madurazion e hinn ciamàa smezzìi (con polpa molla e brunenga).
L’usanza assosènn spantegada de coltivà di piant che fruttìssen in manera partenocarpica la taja minga foeura la possibilità de l’esistenza de cultivar che gh’hànn del tutt o in part la proprietà de prodù di frutt ottegnùu per mèzz de la fecondazion, e despèss giamò commestìbil quand che vegnen cattàa giò; quèj frutt chì, ovviament gh’hànn de la soménza, e ‘na polpa brunenga e sòda.
I esisten anca di cachi che produssen di frutt partenocarpich minga astringént, donca giamò pront de vèss consumàa al moment de la raccòlta al stat apparent de frutt minga madùr (dùr).
Esigenz colturaj, coltivazion, propagazion
El ven considerà on aàber sub-tropicàl, ma ancabén la sia ‘na pianta giusta per el clima mediterranei, con la scèrna di giust portinèst la riess a soportà, ind la pianura Padana e in del Trentin, di temperadur de circa -10/-15°C. La se adatta ben a qualsèsia tipo de terrén comprés quèj creós basta che sìen assée scolàa, profónd e de contegnùu scars de sòdio e de bòro; donca ghe piassen nò di terren e di atmosfer salìtt. Per via di sò caraterristich el cachi el ven coltivàa a la perfezión in del territòri siciliàn e soratùtt in di sit de la Conca d'Òr o arént a la citadina de Misilmeri, ind la città metropolitana de Palermo, indoe tucc i ann vegnen organizzàa di sàgher e di manifestazión in del cors de l’autun.
Domà in di frutt polverinnàa gh’è dent la somenza.
La propagazion via soménza la ven fada al fin de ottegnì di piant de doprà ‘me portinèst, inveci per propagà i cultivar a se dopera l’inèst. La somenza trada foeura di frutt la pò vèss conservada ind la sabbia o in di recipient adàtt a di temperadur e l’umidità controllàd, dche vegnen miss in del vivée e i piantin ottegnùd pòden vèss strapiantàd l’ann adrée in del vivée, ‘doe vegnarànn inestàa l’ann anmò adrée. I inèst a gèmma tacchen pòch e alora se lavora cont i marz (spacch diametràl, coròna).
Hinn 'drée a sviluppàa anca la tècnica de la micro-propagazion e del taj de manera de ottegnì di piant che mètten i radìs in deperlór. El portinèst pussée doprà l’è el littón (Diospyros lotus) che ‘l gh’hà anca ‘na bona resistenza la frègg e al brusècc; el gh’hà on’afinità cont i cultivar nò astringént. L’inèst in sul franch o selvàtegh (Diospyros kaki) l’è spantegàa pòch perchè l’è resistènt minga tròpp al frècc e ai spropòsit de acqua, ma l’è adàtt in di sit meridionàj d’Italia per i cultivar minga astringént (semper commestibil). manzína|miniatura|Cachi coltivàa a [[Cantarana]] L'impiant el ven fàa cont el tegnì de cunt di temperadùr mìnim d’invèrna e la possibilitàa de la specie de adattàss ai divèrsi tipi de clima. La preparazión del terrén l’è compagna de quèlla che la servìss per i alter piant de frùtt ma gh’è de fàgh attenzión al drenàgg e a la presenza de la nematoda (la pianta l’è molto sensìbel). Quèlla pianta chì la sopòrta nò el rimpiànt e la gh’hà de vèss misa giò d’autun o d’invèrna 'me na pianta gióvina, che poeu la ven levàda in forma de vas, piramid o palmètta (quèll’ultima forma chì la facìlita l’entrada in del camp di carr cont i piattaformi de fianch per la raccòlta e la potadura). I piant vegnen dispòst cont 'na spaziadura de 5,5 m per el vas e di 4,5 X 4 m per la palmètta.
La presenza di insètt che mètten la polverinna l’è consiliàbil, minga domà per ottegnì i cachi-pòmm (nò astringént) di cultivar ch ‘i produsen di frutt fecondàa commestìbil al temp de la cattada ma anca, generalment, al fin de aumentà la possibilitàa de tegnì. A gh’è besògn de ‘na giusta gabadura de alevamént, inveci quèlla de produzión la servìss nò dato che i piant mantegnen ‘na bona attività vegetativa. El cachi l’è content di ingrassadùr con l’azòto in autun (de manera de favorì l’accumul de sostanz de risèrva necessari a portà a coo el desferenziament di gèmm riproduttìv a la ripresa vegetativa). La raccòlta l’è el lavorà pussée pesànt ind la coltivazón; i frutt vegnen cattàa giò a man, e poeu miss denter in di scàtol 'doe vegnen mantegnùu  de manera de vèss conservàa e poeu vendùu.
I zòn principàj de produzión hinn la Campania (soratùtt el Napoletàn e l'Agro Nocerin Sarnes), la Romagna (soratutt intorna de Forlì) e  la Sicilia.
Classificazion
I varietà vegnen distint de là di caratteristich vegetatìv (vigór, fertilitàa, forma di frutt) anca per el sò contegn dòpo che l’è stada misa la polverinna. La classificazion pòmologica di frutt del cachi l’è determinada di effètt che 'l mètt la polverìnna el gh'hà in sul savór di frutt quand che vegnen cattàa giò e, in resón de quèst, i cultivar pòden vèss spartìi in du grupp principàj:
Ciapand ‘me fondament quèlla classificazión chì a gh’è di cultivar che produssen di frùtt semper astringént e nò commestibil quand che vegnen cattàa giò (Yokono, Sajo); e di àlter semper nò astringént con di frùtt commestìbil quand che vegnen cattàa giò (Hana fuyu, Jiro, Izu, Suruga); di cultivar variàbel a la fecondazion, con di frutt gàmich (bon de fecondà e con somenza) commestibil a la raccòlta (cachi-pòmm) e di frutt partenocarpich minga commestìbil a la raccòlta (Wase, Triumph).
Varietà Spantegàd in Italia:
Disgrazi
Infra i malànn de fung hinn assée important el deperiment caosàa del Phomopsis e i marsciur di radìs caosàa de l'Armillaria mellea e Rosellinia necatrix. Infra i insètt pussée importànt che ghe dànn adòss al cachi gh’è ‘na quàj coccinilia, per esempi la cocciniglia mèzz gran de pever (Saissetia oleae), la cocciniglia a virgola del cachi (Mytilococcus conchyformis) e il cotonèll del cachi (Pseudococcus obscurus).
Proprietà per la nutrizion
El cachi l’apòrta circa 272 kJ (65 kcal) per 100 g, donca l’è on mangià òttim per la diètta. L’è fàa su de circa el 18% de sucher, l’80% de acqua, el 0,45% di protein, el 0,5% di grass, de là de ‘na quantitàa discrètta de vitamina C e di vitamìn del grupp B. L’è ricch de beta-caroten e de potassi.
El gh’hà di proprietàa purgànt e diurétich. E l’è consideràa di nutrizionista on mangià complètt e nutriént, oltra de vèss on alleàa di difès immunitari indispensàbel, grazie ai sò vitamìnn preziٙós e i mineràj che gh’hinn denter.
Mantegniment
A gh’è nò l’usanza de considerà di ìndes de maduranza bon de insegnà el moment giust per la raccòlta. L’ùnega valutazión l'è quèlla colorimetrica de la quantitàa de tannin cont el mètt i frutt tajà trasversalment sòta ‘na soluzion de clorur fèrrich per 30 segond; di alter parametri hinn la scomparida totàl de la clorofilla (color verd) del frùtt, e la consistenza de la polpa. Con la tècnica del frècc i frutt i pòden anca vèss conservàa per 2 mes, diversament i frutt gh'hànn de vèss consumàa frèsch. Ona tècnica de acelerà la maduranza la consìst in del conservà i cachi in di frigorifer insèma ai frutt che produssen etilen (per codogn e pòmm codogn) cont 'n'atmosféra ricca in ossìgen e 'na temperadura intorna di 30 °C.
El cachi nananmò del tutt madùr l’è bon de vèss sugà e mantegnùu per divèrsi mes.
Ai frutt fàa giò el se taja in 8 fés, ghe se trà via el sciroeu e a i se mètten a sugà al sol oppùr ind on sugadór a aria calda, fin tant che la soa superfice la ven gomósa e in su la superfice el se fa on strat bianch suttìl de sucher; in quèlla manera chì el cachi el mantén i sò proprietà de savór.
In Orient (Giappon, Cina, Taiwan, Vietnam, Corea), i frutt di varietàa astringént, nananmò madùr, vegnen fàa giò e sugà intrègh, tacàa su a l’aria avèrta, ind on sit ventilàa e miss al sol, per ‘na quarantèna de dì.
Düdingen
Düdingen a l'è un cumün svizzer del distret de Sense (in frances: District de la Singine), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 30.86 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Düdingen al se tröva a una altitüden de 596 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Barberêche, Bösingen, Friburgo, Granges-Paccot, Gurmels, Kleinbösingen, La Sonnaz, Schmitten, Tafers.
Mérindol
Mérindol l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Cadenet, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.59 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 100 méter a 'na altèsa màsima de 620 méter s.l.m.
Autostrada A6 (Polonia)
L' a l'è un'autostrada de la Polonia longa 29.2 km.
Bundesstraße 211
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia.
Racines
Racines (Ratschings) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 4.012 abitàncc, 'na superfìce de 203 km² e 'na densità de 20 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brennero, Campo di Trens, Moso in Passiria, San Leonardo in Passiria, Sarentino, Vipiteno.
Sontheim (DE-BY)
Sontheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.53 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Sontheim el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 620 méter sura 'l leèl del mar.
Kemestaródfa
a l'è un comun del Distret de Körmend, cont una popolazzion de abitant.
Elsbethen
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Melilli
Melilli l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Siracusa. El g'ha presapóch 12.202 abitàncc, 'na superfìce de 136,03 km² e 'na densità de 90 ab./km². El cunfìna coi cümü de Augusta, Carlentini, Priolo Gargallo, Siracusa, Sortino.
25 11
El 25 de november a l'è un di de l'ann.
L'Étrat
L'Étrat l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Héand, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Oberharmersbach
Oberharmersbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 40.92 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
L'Étrat
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 430 méter a 'na altèsa màsima de 686 méter söl leèl del mar.
Oberharmersbach
El cümü de Oberharmersbach el se tróa a 'na altèsa de 303 méter sura 'l leèl del mar.
L'Étrat
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de L'Étrat l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
1872
El 1872 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Guardamar del Segura
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Kastl (Amberg-Sulzbach)
Kastl l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Amberg-Sulzbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 64.83 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kastl el se tróa a 'na altèsa de 475 méter sura 'l leèl del mar.
Rocca Priora
Rocca Priora l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 9.563 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 342 ab./km². El cunfìna coi cümü de Artena, Lariano, Monte Compatri, Palestrina, Rocca di Papa, San Cesareo.
Hinterrhein (distret)
El distrèt de Hinterrhein l'è 'n distrèt del Canton Grisun, en Svìsera. El cunfìna coi distrècc de Surselva a nord-ovest, col distret de Imboden a nòrt, col distrèt de Plessur a nord-est, col distrèt de Albula a est, col ditrèt de Malögia a sud-est e col distrèt de Moesa a sud-ovest. En piö 'l cunfìna apò a co l'Italia (Pruvincia de Sundri 'n Lombardia) a sud e col Canton Tesin (distrèt de Bregn) a òvest. El capolöch l'è la citadìna de Thusis.
La superfìce totàl del distrèt l'è de 617,63 km² e la popolasiù l'è de abitàncc (dàto del ).
Diviziù aministratìva
El distret de Hinterrhein l'è dividìt en 5 cìrcoi e 28 cümü:
Hemberg
Hemberg a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Toggenburg, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 20.15 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Elche de la Sierra
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Hemberg
El cumün de Hemberg al se tröva a una altitüden de 935 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Neckertal, Ebnat-Kappel, Nesslau-Krummenau, Schönengrund (AR), Urnäsch (AR) e Wattwil. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Vincent Price
El Vincent Leonard Price Jr. (27 de Magg del 1911 – 25 de Ottober del 1993) a l'è staa on attor american de film de spavent. Per i sò maner da aristocratigh, elegant, la soa statura vòlta (1.93 cm) e la soa vos particolar l'è regordaa come vun di attor pussee bravi del genere de l'orror.
Hemberg
Storia
Hemberg l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 878 col nom de Hemmenberch. In de l'ann 1225 l'eva menziunaa col nom de Hemberc.
Vincent Price
Biografia
L'è nassuu a St. Louis, in del Missouri. El sò nònno l'aveva inventaa ona crema de lievito tartaro che gh'ha faa la fortuna de la soa famiglia. Vincent inscì l'è staa bon de frequentàa scoeul important, comè l'Università de Yale, indovè che l'ha studiaa i bei art e poeu l'è andaa a studià a Londra indovè l'ha incominciaa a fà teater. In del 1938 l'ha taccaa a lavorà in del cinema comè attor, ma l'è staa domà in del 1948 quand l'ha faa la vos de l'òmm invisibil che l'ha cominciaa la soa carriera in del genere de l'orror, che l'ha faa diventà famos. Da lì inanz l'ha taccaa a fà tucc i film de fà stremì i gent, trai quai La vendèta del Dottor K., La cà di fantasma, L'ultim òmm in sù la tera, El sgorbatt e La mascara de cera, che l'è staa vun di primm film in 3D.
Hemberg
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Piscinas
Piscinas l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Carbonia-Iglesias. El g'ha, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Giba, Masainas, Santadi, Teulada, Tratalias, Villaperuccio.
Dingolfing
Dingolfing l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dingolfing-Landau. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 44.04 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
250px|thumb|left Dingolfing l'è streersàda del fiöm Isar e la se tróa a 'n sentenér de chilòmetri a nordèst de Mònaco, la capitàl del stat federàl de la Baviera, a 'na altèsa de 365 méter sura 'l leèl del mar. La cità ècia la se tróa sö la spónda dèstra del Isar e 'nvéce la part piö nöa e piö comerciàl l'è sö la sinìstra del fiöm.
Gabriac (FR-48)
Gabriac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barre-des-Cévennes, del circondàre (arrondissement) de Florac e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.44 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 353 méter a 'na altèsa màsima de 864 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Gabriac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Listeriosi
Per tratàlla se doperen i antibiotegh, i pussee boni inn l'Ampicillina insema a la Gentamicina, ma di voeulte se da anca el Cotrimossazol.
Marçà
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Basecamp
El Basecamp (cognosuuda prima 'me 37signals) l'è ona azienda de servizzi web orientada ai affar.
Campfire
Campfire l'è on servizz de Chat per afar progetaa in AJAX in del 2006, e anca di list per i ròbb de fà.
1871
El 1871 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Stazion de Stonebridge Park
Stonebridge Park a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Rodi (Praa)
Rodi (inscì anca in Italian) l'è ona frazion importanta del comun tesines de Praa, in la Leventina. El paes el se troeuva a nord-ovest del centro comunal, arent al confin con Quint.
C (lenguagg)
"The C language combines all the power of assembly language with all the ease-of-use of assembly language. (El Lenguagg C el giont'insemma tutta la possenza del lenguagg Assembly cont la fazilidaa del drovall del lenguagg Assembly)"
Campiunaa del Mund de Formula 1 1991
El Campiunaa del Mund de Formula 1 1991 l'è staa el 42° valid per el Campiunaa del Mund Piloti e 'l 33° per el campiunaa del Mund Custrutur. L'è iniziaa el 10 de marz e l'è finii el 3 de nuvember dopu 16 Gran Premi. El Campiunaa del Mund Piloti l'è staa vengiüü per la terza volta dal pilota brasilian Ayrton Senna cun 96 punti, mentre el Campiunaa Custrutur l'è staa vengiüü per la setima volta de la scüderia inglesa McLaren cun 139 punti.
C (lenguagg)
El C l'è on lenguagg de programmazion de medi-volt nivell, anca ciamaa lenguagg de la terza generazion, desviluppaa del Ken Thompson e del Dennis Ritchie in di primm agn 1970 in di laboratori de la AT&T.
Campiunaa del Mund de Formula 1 1991
Resucunt de la stagion
El Campiunaa del Mund Piloti l'è duminaa del campion del mund in carica, Ayrton Senna, che 'l vinc i prem quater Gran Premi e, dopu Monaco, el gh'ha gemò 29 punti de vantagg söl segund in clasifica, l'Alain Prost cun la Ferrari. In de la part central de la stagion i do Williams del Nigel Mansell e del Riccardo Patrese i pröven a recüperà cun quater vitori de fila, ma urmai l'è tropp tardi: la Williams la paga i sò prublemi de afidabilità e la rüva segunda ind el Mundial: Senna e la McLaren i'henn Campion del Mund 1991.
Bos taurus indicus
Cuntadin cun Zebu in dal [[Tamil Nadu (India), in dal 1993|miniatura|250px|verticale]] Ul Bos taurus indicus (nòm popolar: Zebù), l'è una sutaspeci da Bos taurus cumüna in di paes trupicai. Esistan 75 razz difarent, spantegaa un poo indapartüt intra l'Asia e l'Africa.
C (lenguagg)
A l'è staa metuu insemma per podè programmà in manera completa ma senza veggh de doperà l'Assembly: de fatt a l'è staa fondamental per el Unix (basta domà pensà a la C-Shell) e l'è 'l pu doperaa per scriv i sistema operativ.
A l'è ispiraa al B e al BCPL e l'ha daa ispirazion a tanc alter lenguagg, comé l'C++ o 'l Java.
Ciao, mond
On esempi classegh de programmazion:
Bandera de l'Irlanda
La Bandera de l'Irlanda a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Autostrada A8 (Polonia)
L' a l'è un'autostrada de la Polonia longa 22.8 km.
Bruscitt
I bruscitt a hinn on mangià de carna de manz tajada finement e cosuda a longh. A hinn spantegaa soratutt in la zona de Busti Grandi e in del Verban-Cusi-Ossola. A l'è despess servii insemma a la polenta o al purè e cont on bon vin negher.
A l'è nassuda prima del boom economich di agn '60, quand che la gent la crompava i tocch pussee dur de la carna, quej che i scior lassaven, che gh'even besogn de vess scoldaa a longh per smolàss.
Fort Worth
Fort Worth a l'è una cità del Texas, in di Stat Ünii.
La se tröva in de la cuntea de Tarrant e l'è la quinta püssee grand del propi Stat, e quela de desnöv de tüta l'Üniun. Ghe viven püssee de 680.000 abitant.
L'è nassüda 'me fort militar in del 1849 e la ciapa el nom del general William Jenkins Worth. I sò urigin 'me cità de fruntiera e del Far West la se sent anmò, tant che la ven ciamada anca Cowtown (ciuè "cità di vach"), cunt un ciar referiment ai cowboy.
1869
El 1869 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
26 11
El 26 de november a l'è un di de l'ann.
Mison
Mison l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sisteron, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 489 méter a 'na altèsa màsima de 735 méter s.l.m.
Letera de'l Giagum
Giagum
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess in del nost parlà Insübregh del didincö.
Ternand
Ternand l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Bois-d'Oingt, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 269 méter a 'na altèsa màsima de 741 méter söl leèl del mar.
Dolní Dvořiště
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Gesa de Santa Marcellina (Muggian)
La Gesa de Santa Marcellina a l'è 'na gesa del rion de Muggian fada su a fin 1800 e elevada a paròquia, streppada de quella de Cesan Boscon, el 23 de dicember 1898.
Molvena
Molvena (en vèneto: Molvena) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 2.426 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 347 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fara Vicentino, Marostica, Mason Vicentino, Pianezze, Salcedo.
Umidità
L'umidità a l’è la quantità de acqua o de vapor de acqua che gh’è denter in del’atmosfera (o, pussée in general, ind ona massa d'aria), ind ona sostanza o ind on còrp.
Misurada di parametri de umidità
Gh’è divèrsi parametri che rappresenten l’umidità de on sistèma:
Umidità de saturazion
La quantità massima de umidità che la pò vèssegh dent in on’unità de volùmm (o de massa) de aria la dipend de la temperadura; con "umidità di saturazion" (o tension de saturazion) se voeur designà la quantitàa massima de vapor de acqua che pò stagh denter con quèlla termperadura lì (con l'equilibri intra i molecol che svaporen e i molecol che con condensen). La quantitàa de vapor che pò stàgh dent ind ona massa d'aria la se sbassa come che la se sbassa la temperadura e diventa nagòtt a -40 °C. La saturazion l’è influenzada anca di caratteristich del’acqua svaporànt (fase, sostanz sciòlt denter, càrega de sti chì, forma de la superfice svaporànta). A se definìss donca ona "temperadura di saturazion adiabatega".
Effétt visìbel de l'umidità atmosferega
Con la pression costanta (trasformazion isòbara), se la temperadura la va su, la pression parzial del vapor la rèsta l’istèssa, inveci la pression de saturazion la va su: donca l'umidità relativa (pression parzial del vapor/pression di saturazion) la se sbassa; de conseguenza se la temperadura de foeoura la va giò l'umidità relativa la va in su.
A gh’è donca ona temperadura, ciamada "temperadura de rosada", che la corrispond al valor de l'umidità relativa pari al 100%, sora al qual l'aria la se troeuva in condizion de sora-saturazion, ch’a l’è nò ‘na condizion de equilibri, per quèst l’aria la tend spontani a mandà foeura l’acqua in eccèss inscì de tornà de noeuv in condizion de equilibri, o ben a saturazion. In condizion di sora-saturazion el vapor de l’acqua el condensa, fin a fa formà la "scighera"o “nèbbia”, ch’a l’è fada su de tanti piccolissim gottìnn de acqua sparpajàa in del’aria. Se la scighera l’incontra ‘na superfice frèccia, i gottinn de acqua ch’hinn disperdùd denter se tacchèn su in su la superfice ‘me rosada (oppùr brina in del caso de valor di temperadura minor de di 0 °C).
Alter effètt de l'umidità atmosferega hinn:
Fattor che cambien l’umidità atmosferega
I procèss che cambien l’umidità atmosferega hinn quèj che ghe gionten o ghe trànn via del vapor de acqua a l’aria o ben el svaporament, la condensa, la buidura e la svapo-traspirazion.
Svaporament
El svaporament a l’è el passagg del stat liquid al stat de vapor di molecol de liquid (acqua) a contàtt cont el gas (aria) indoe se deslenguen. In del cors del svaporament el ven domandà el calor sconduu de svaporament.
I fattor che influenzen el svaporament hinn:
Condensa
El procèss contrari del svaporament a l’è la condensa che la fa liberà el calor sconduu de condensa, la succed quand l’aria la se reffrèggia sòta el sò pont de rosada.
Buidura
Se l’acqua la raggiòng la temperadura che la pression de vapor l’è egual de la pression atsmosferega, el svaporament l’è turborent e l’intèressa tutta la massa de acqua e minga domà la superfice.
Svapo-traspirazion
A l’è l’insèma del svaporament de l’acqua che gh’è denter in del soeul travèrs i pòr del terrén e de la traspirazion del vapor de acqua di piant. I fattor che favorissen la svapo-traspirazion hinn semper i'stèss che favorissen el svaporament, ancasì gh’è però de che manemàn che l’acqua la comenza a scarseggià se attiven di meccanismi de contròll che fànn de manera che la svapo-traspirazion del soeul e di piant la diminuìss.
Classificazion di zòn climatich
Segond i valor de umidità, a se poden scernì foeura quèj tipi chì de zòn climatich:
Valor estremament bass de umidità relativa minima diurna (5% o on zich de men, anca in di or nottornìn la pò restàa molto bassa) se troeuven generalment in di desèrt, per esempi ind la region del Sahara. In del cors di giornàd de pioeuva l'umidità relativa de l'aria de foeura la raggiòng i tipich valor del’80-90%.
L'umidità relativa dell'aria in situazion de benèsser la va dal 35 al 65%; ma la gh’avariss minga de andàa sora el valor del 50% con temperadur pussée alt de 26 °C.
Umidità del terrén
El contegnùu de acqua in de terren el po’ vèss distìnt in:
Umidità in di edifizzi
Per ona giusta diagnosi de ona situazion, a gh’è de tegnì de cunt che oltra sti tre resón de umidità chì gh’hinn nò di alter. Ciascheduna infra i trè reson a l’è indipendenta di alter, ma ovviament tucc e trè poden agì vuna insèma a l’altra.
Se cred che domà la presenza de tròppa umidità ind i mur o ind l’aria in di edifizzi la pòda faj degradà. Tuttamanch, el fatt che on mur el sia bagnàa a el fa ruinàll minga: basta pensà ai colònn di pont e ai banchin di pòrt roman ch’hinn stà per sècoj denter in del’acqua e hinn ancamò ben mantegnùu. Comunque l'umidità, in deperlée, la pò creà i condizion che favorissen  di fenòmen ch’hinn i vèr motìv de la ruìna (per esempi fong e muff) oltra che i sal solubil contegnùu denter. De fatt, in di mur, el sfarinàss, el schejàss, i marsciùr, ecc. se fann anca per via di cristaj de sal ch ‘i se formen sòta la superfice adrèe a al svaporament di sal mineral solubil, tràa su in del mur per via di inflitrazion travèrs el fenòmen de la suttilièzza, o portàa là per mèzz de l’acqua marina, ch’hinn semper caregh de sal sciòlt denter.
Istrument de misura
Per podé trà foeura l’umidità specifega a saturazion ( de conseguenza l’umidità specifega se l’è conossuda quèla relativa) a se dopéra el nomograma del'Herlofson, ch’a l’ è ‘na cartina indoe gh’hinn tanti serie di linej con divèrsi valór de umidità, pression e temperadura e del risultàa de la sò incroseggiadura a ne ven feoura el valor de umidità specifega (a saturazion) per quèj condizion li.
L’istrument doperàa per misurà l’umidità reliativa se ciama igrometro che gh’hà na scala gradauda tra el 0% e ‘l 100%.
Infra i istrument de misura de l’umidità atmosferega gh’hinn:
Svídnice (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Serrières-en-Chautagne
Serrières-en-Chautagne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Ruffieux, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Vingrau
Vingrau l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rivesaltes, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Bandera de l'Israell
La Bandera de l'Israell a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Vingrau
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vingrau l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
El Bonillo
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Sigean
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 35.35 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 126 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sigean l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Quiet Internet Pager
El QIP (acronim de Quiet Internet Pager) l'è un multiprotocol de gestion d'i messag par Internet. L'è stai prugramad in urìgin da Ilgam Zyulkorneev, e in del 2008 crumpaa da la RosBusinessConsulting. La so funzion rivulüziunaria l'era chella di sched.
Hondón de las Nieves
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
27 11
El 27 de november a l'è un di de l'ann.
Diga
Una diga a l'è un sbarrament de 'na massa d'aqua fad su de l'om e permanent, che 'l po vesser fissad o mobil, inscì de fà su un lagh artificial o proteger un toch de costa o un port. L'aqua regolta la po vesser doperada anca per havégh de l'energia idroeletrega.
Kenyeri
a l'è un comun del Distret de Celldömölk, cont una popolazzion de abitant.
Prima letera de'l Peder
Prima Peder
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR> <BR>
Monte di Malo
Monte di Malo (en vèneto: Monte di Malo) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 2.699 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 117 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cornedo Vicentino, Malo, San Vito di Leguzzano, Schio, Valdagno.
Variabil (programmazion)
In la programmazion ona variabil l'è on tocch de memoria riservaa per di dacc. Tipicament i gh'ha on nomm, insemma de letter e numer.
L'è mia ligaa a l'ideja de variabil matematega, perchè ona variabil in programmazion la gh'ha no de vess per forza part de 'n equazion.
A differenza de la costant el contegnuu de 'na variabil el pò vess mudaa durant l'esecuzion, e 'l pò vess anca on parameter in d'ona fonzion.
Economia soziala de mercaa
L'economia soziala de mercaa a l'è el modell de desvilupp economegh che 'l voeur garantì el liber mercaa e anca la giustizia soziala, cont l'idea de bas che l'individov el se pò no desviluppà completament se hinn no garantii di libertà fondamentai 'me quèlla de impresa, de mercaa e la proprietà privada ma che 'sti condizion chi garantissen no el desvilupp de tucc e che donca el Stat el gh'ha de intervenì in di cas indova che l'integrità fisica o psichica de vergun a l'è a ris'c, sènza però influenzà el mercaa o modifegànn i esit naturaj, ossia el gh'ha de prestà soccors indova el mercaa el falliss in la soa fonzion soziala e fà in manera che i cas de falliment sien el men possibil.
Landau an der Isar
Landau an der Isar l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dingolfing-Landau. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 84.37 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Landau an der Isar la se tróa a 'na altèsa de 390 méter sura 'l leèl del mar.
Oberwolfach
Oberwolfach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 51.27 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Oberwolfach el se tróa a 'na altèsa de 323 méter sura 'l leèl del mar.
Adriano Celentano
El Adriàn Celentano (Adriano) a l'è un cantant nassüü a Milan el 6 de genar del 1938.
A l'è cugnussüü in tüt el mund per la cansun Il ragazzo della via Gluck e'l fa di cuncert suent in Francia, Germania, Regn Ünì, Canada e anca di alter paes.
Königstein (DE-BY)
Königstein l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Amberg-Sulzbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 28.27 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Königstein el se tróa a 'na altèsa de 490 méter sura 'l leèl del mar.
Stazzion de Greenhithe
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Bundesstraße 212
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Brema e Bàsa Sasònia.
Pimentel
Pimentel l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Cagliari. El g'ha presapóch 1.238 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 88 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barrali, Guasila, Ortacesus, Samatzai.
Rocca Canterano
Rocca Canterano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 251 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 17 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agosta, Anticoli Corrado, Canterano, Cerreto Laziale, Gerano, Marano Equo, Saracinesco.
Solnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
El gh'ha el status de cità.
Autostrada A18 (Polonia)
L' a l'è un'autostrada de la Polonia longa 7 km.
GameCube
El GameCube a l'è stada 'na console venduda de la Nintendo in tra el 2001 e 'l 2009 e concorrenta de la PlayStation 2 e de la Xbox de la Microsoft.
A l'è stada la prima console Nintendo a doperà 'me mezz de memorizzazion principala i disch ottich e minga i cartocc, anca se l'era no bona de legg i normai CD e DVD.
Storia
Giamò dal 1999 s'hinn sentuu i primm rumors in su 'na noeuva console Nintendo, e se pensava che la fuss a cartocc e compatibil cont el Nintendo 64. El progett a l'è staa presentaa pocch dopo a la stampa cont el nomm de "Dolphin". Fioeula de 'na lianza cont la IBM la voreva mangià el mercaa de la PlayStation e del Sega Dreamcast.
Controller
Per el GameCube a gh'eren du controller: Vun, quell classich, visivament assee different de quell de la concorrenza, che 'l gh'aveva:
WaveBird
WaveBird a l'è 'l controller Wireless del GameCube. El gh'ha la midemma forma del controller original, cont on regonfiament sotta per ospità i pil, du AA, e i component giontiv, 'me el selettor de frequenza, util per i partii a pussee giugador, e 'n LED che 'l segnalava la connession.
Per doperàll bisognava taccà el sò adattator a la porta del controller.
Retrocompatibilità
El sistema a l'è minga retrocompatibil cont nissun sistema de la Nintendo: El gh'ha però la possibilità de comunicà cont i Game Boy e de doperàj 'me controller in d'on quaj gioeugh abilitaa per doperàll 'me schermo piscininn.
Però, cont la periferica Game Boy Player a l'era possibil giugà direttament in sul schermo de la TV ai gioeugh del Game Boy e del Game Boy Advance.
Gioeugh
El gioeugh pussee famos, retegnuu squasi 'na killer application, a l'è staa Luigi's Mansion, e hinn staa relassaa pussee de 600 gioeugh per la piattaforma. Gh'era anca 'na piaffatorma de gioeugh online via modem.
Di gioeugh famos eren:
Stetten (DE-BY)
El cümü de Stetten el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 612 méter sura 'l leèl del mar.
Bandera del Kazakistan
La Bandera del Kazakistan a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Qignœl (maqina semplix)
Ol qignœl l'è una maqina mecanega semplix, aplicazion pratega del principi del pian inclinad, dovrada per separar do ojets o parts de un ojet, qe la fa cresser la forza metida ind la direzion trasversala a'l sens del moviment de separazion.
I qignœi i è dovrads ind la tecnega per spostar o tirar sœ i ojets, fermar-i in posizion, dervir for una via ind un material solid. Dei esempe de qest'ultem cas i pœl vesser la ponta del ciod e la segur per spacar la legna.
L'è dovrad anc'pò come fulqer d'una leva.
Lavieu
Lavieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Jean-Soleymieux, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 496 méter a 'na altèsa màsima de 771 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lavieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
El Ballestero
a l'è un comun de la provincia de Albacete, cont una popolazzion de abitant.
Segunda letera de'l Peder
Segunda Peder
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR> <BR>
Epilobium angustifolium
Epilobium angustifolium l'è 'na piànta erbàcea perène de la famìa botànica de le Onagraceae.
Descrisiù
I gamp i è sèmpe e i stà sö 'n pé bèi dricc. I pöl rià dei 50 ghèi ai du méter e mès de altèsa. El g'ha le fòie altèrnàde, 'ntréghe, lanceolàde e con dele capitìne fìne fìne.
I fiùr i bèi gràncc e nömerùs, reüniìcc en spìghe o grezèmboi de culùr pórpora ciàr, i è radiài simétrich con quàter pétali de 2-3 ghèi.
Méthamis
Méthamis l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mormoiron, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 36.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 228 méter a 'na altèsa màsima de 891 méter s.l.m.
Epilobium angustifolium
Descrisiù
El fröt l'è 'na càpsula con divèrsi granì de somésa de culùr maròn, 300 o 400 per ògna càpsula, 'nfìna a 80.000 per ògna piànta. I granì de somésa i g'ha 'na pelüria sidùza per fà che 'l vènt el vàidie a sparnegài atùren. Le piànte de epilobium le pöl pò a 'ngeneràs per mès de le raìs sotatèra.
Hàbitat
L'è 'na piànta uriginària del emisféro nòrt, la crès en abondànsa söi teré calcàrei o apéna apéna àcit e ömecc.
Metton
Metton a l'è 'na frazion de La Ciarella, vers Turagh Bordon. El partegniva al Vicariaa de Binasch.
Storia
Paes de squasi 300 abitant in del 1700, a l'era sed de 'na paròquia assee influenta in del passaa. In l'età napoleonega, rivaa a circa 360 abitant, a l'è taccaa a Casiraa Olòna che l'è poeu taccaa a La Ciarella. A hinn ripristinaa di austriegh ma in la provincia de Pavia.
Rivaa a 406 abitant in del 1859, quand che 'l torna sotta Milan, a l'è taccaa in del 1869 a La Ciarella di italian.
Stazion de North Wembley
North Wembley a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Infart
L'infart l'è la mort de on tessuu per alterazion del fluss del sangu arterios, che la pò vegnì per ostruzion, rottura de l'arteria o per collass, comé per el consum de droga.
El pò verificàss a tucc i orghen, ma l'è pussee spantegaa al coeur (Infart del miocardi), al cervell (ictus) e a l'intestin.
Kenéz
a l'è un comun del Distret de Sárvár, cont una popolazzion de abitant.
Hondón de los Frailes
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Porta Genova FS (metropolitana de Milan)
Porta Genova FS  l'è 'na stazion de la Linia 2 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal.
Interscambi
Stazion de Milan Porta Genova Fermada del tram Fermada del bus
Servizzi
Biliettaria Stazion videosorveliada Scal mobil
Gabrias
Gabrias l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Marvejols, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 717 méter a 'na altèsa màsima de 1200 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Gabrias l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
BDSM
Con BDSM se intend un insema de prateghe sessuai che inn fondade in su la sotamission, el dolor e 'l disequilibri de poder in tra di adult consenzient. La sigla la deriva de:
Montebello Vicentino
Montebello Vicentino (en vèneto: Montebeło Vixentin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 5.766 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 275 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brendola, Gambellara, Lonigo, Montecchio Maggiore, Montorso Vicentino, Roncà (VR), Sarego, Zermeghedo.
Noto
Noto l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Siracusa. El g'ha presapóch 22.971 abitàncc, 'na superfìce de 550.86 km² e 'na densità de 42 ab./km². El cunfìna coi cümü de as comununidade de Avola, Canicattini Bagni, Ispica, Modica, Pachino, Palazzolo Acreide, Rosolini, Siracusa. thumb|210px|left|Porta Reale
Numer de suttilièzza
In fluidodinamica, el numer de suttilièzza (Ca) a l’è on numer senza unitàa de misura che ‘l rappresenta l’effèt relativ di forze viscos rispètt a la tension superficial in su la superfice de contàtt tra ona fase liquida e ‘na fase gazosa o tra fluid minga mes’ciabil.
Definizion matematega
A l’è definida come:
indoe:
Interpretazion fisica
Per  numer de suttilièzza piccol (de sòlit men de 10−5), i fluss travèrs mèzz porós hinn dominà di forz de suttilièzza.
Ternay (FR-69)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 153 méter a 'na altèsa màsima de 281 méter söl leèl del mar.
Montagnac-Montpezat
Montagnac-Montpezat l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Riez, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 34.18 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 394 méter a 'na altèsa màsima de 653 méter s.l.m.
Proves
Proves (Proveis in Tudesch) l'è 'n cumün de l'inscì ciamaa Deutschnonsberg (Volta Val de Non Tudesca) che del 1948 l'è staa desgiuntaa del rest de la Val de Non, che l'è in Trentin, e de 'lura 'l pertuca al Südtirol. El cumün el gh'ha pü u manch 288 abitànt, 'na superfìs de 18 km² e 'na densità de 16 ab./km². A'l cunfìna cunt i cumün de Cagnò (TN), Lauregn, Rüm (TN), Ülten.
Fin al 1998 vün el gh'eva de andà per el Trentin per rivàgh, pö han faa sü 'n tünnel suta 'l Pass de Castrin e 'dess el se passa anca de la Val d'Ülten che l'è in Südtirol: ij abitant de Proves hin finalment giunt a la so gent.
Riofreddo
Riofreddo l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 764 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arsoli, Cineto Romano, Oricola (AQ), Roviano, Vallinfreda.
Chlumec (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Český Krumlov.
Ospedal Nazzional del Liechtenstein
L'Ospedal Nazzional del Liechtenstein (Liechtensteinisches Landesspital in todesch) a l'è l'unegh ospedal publegh del Liechtenstein, sit a Vaduz e organizad 'me fondazzion independent de dirit publegh.
Un prim ospedal l'è stad fad su in del 1892, 'me ospedal comunal, e l'è slargad assee del 1977 al 1981. In del 1971 la Cros Rossa del Liechtenstein la fa su un servizzi de socors che l'è incentrad in su l'ospedal. In del 2000 la proprietà de l'ospedal la passa del comun al Stat, el nom l'è cambiad de "Ospedal de Vaduz" a "Ospedal Nazzional" e 'l deventa 'na fondazzion de dirit publegh, e in del 2004 a l'è fad su un noeuv repart e in del 2009 ghe meten una resonanza magnetega.
In del 2011 el Landtag del Liechtenstein l'insubiss de fà su un noeuv ospedal cont un prestit de 83 milion de franch, ma i citadin disen de no in d'un referendum.
29 11
El 29 de november a l'è un di de l'ann.
Perdaxius
Perdaxius l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Carbonia-Iglesias. El g'ha, 'na superfìce de 29 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carbonia, Narcao, Tratalias, Villaperuccio.