cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Opportunity
L'obietìf del rover Oportunity l'è de fornéser dàti per stüdià la geologìa de la superfìce de Marte. El veìcol l'ìa stat concepìt per ìga 'na vìta ütil de 90 dé marsià e percórer 'na distànsa de 600 méter, envéce endel istàt del 2015, ondes agn dòpo éser riàt so Marte, l'è amò operatìf e 'l g'ha percurìt presapóch 42 km en de pio de 4000 dé marsià.
Rijksweg 31
El Rijksweg 31 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Frisia e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 67 km, la conliga Zurich a Leeuwarden e l'è conligaa a Zurich interchange e Drachten A7 junction.
Fontainemore
Fontainemore l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 31 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Andorno Micca (BI), Biella (BI), Issime, Lillianes, Pollone (BI), Sagliano Micca (BI).
Oberottmarshausen
Oberottmarshausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 8.60 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Oberottmarshausen el se tróa a 'na altèsa de 534 méter sura 'l leèl del mar.
Opportunity
Endela sò misiù l'Opportunity el g'ha scuprìt el prìm meteutìt sönden óter pianéta (Heat Shield Rock, Meridiani Planum) e 'l g'ha esploràt el cratér Victoria, e 'l g'ha troát sö la córna ciamàda "Esperance" le cundisiù piö favorévoi per el furmàs de la vìta mai troàde sö la superfìce de Marte.
Tramaced
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Opportunity
I sò müimèncc i è comandàcc del Jet Propulsion Laboratory (JPL) che l'è 'n dipartimènt del California Institute of Technology che g'ha séde a Pasadena e che 'l gestés töt el progràma Mars Exploration Rover per la NASA.
Ortenburg
El cümü de Ortenburg el se tróa a 'na altèsa de 358 méter sura 'l leèl del mar.
Tschirn
El cümü de Tschirn el se tróa a 'na altèsa de 598 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Scisciano
La Stazion de Scisciano a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Affoltern am Albis
Affoltern am Albis a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Affoltern, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.56 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
Higuera de las Dueñas
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Coudoux
Coudoux l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pélissanne, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 40 méter a 'na altèsa màsima de 277 méter s.l.m.
Affoltern am Albis
El cumün de Affoltern am Albis al se tröva a una altitüden de 494 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aeugst am Albis, Hedingen, Jonen (AG), Mettmenstetten, Obfelden, Ottenbach, Stallikon. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Affoltern l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1190 col nom de Afiltre.
Geography
miniatura|manzína|Affoltern Church Affoltern has an area of. Of this area, 45.7% is used for agricultural purposes, while 28.9% is forested. Of the rest of the land, 25% is settled (buildings or roads) and the remainder (0.5%) is non-productive (rivers, glaciers or mountains).
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Limony
Limony l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Serrières, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
Krumbach
Krumbach l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Limony
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.22 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 134 méter a 'na altèsa màsima de 396 méter s.l.m.
Krumbach
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Les Salles
Les Salles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Noirétable, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
Krumbach
El sò codes statistegh l'è 80221.
Les Salles
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Partii Democrategh (Italia)
El Partii Democrategh (offizialment, in italian: Partito Democratico) l'è on partii politegh italian. La soa secretaria l'è l'Elly Schlein.
Les Salles
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.22 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 636 méter a 'na altèsa màsima de 963 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Les Salles l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Partii Democrategh (Italia)
L'è nassuu 'me lianza di moviment italian e regionai de center-sinistra e center el 27 de ottober del 2007: I sò fondador principai eren i Democrategh de Sinistra e la Margherita.
Hédervár
a l'è un comun del Distret de Mosonmagyaróvár, cont una popolazzion de abitant.
Partii Democrategh (Italia)
L'è liaa a nivell europee cont el Partii del Socialismo Europee, i sò color hinn quej de la bandera italiana e l'è consideraa on partii ciappatucc de center-sinistra.
Secretari del patrii
Quej ad interim hinn in corsiv
Rohr bei Hartberg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Porrentruy
Porrentruy a l'è un cumün svizzer del distret de Porrentruy, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 14.84 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Porrentruy al se tröva a una altitüden de 423 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Fontenais, Bressaucourt, Courtedoux, Bure, Courchavon, Coeuve, Alle, Courgenay.
Populazion e lenguf
A la fin del 2005 l' 89.5% de lampopolazion la parlava francés, 2.8% la parlava todèsch e 2.2% la parlava talian.
Sisson
El Sisson o Corn de Sisson o Pizz de Sisson ([si'suŋ] in del dialett de la Val Masen ; [kɔːrɲ de si'sum] o [pits de si'sum] in del dialett de la Valmalench ; Catapizz in del gergo di sfrosador; Monte Sissone in Italian) l'è on mont di Alp Retegh. L'è alt 3.330 meter e 'l se troeuva al confin in tra la Val Masen (per vess pussee precis, in de la Val del Camerasc), la Val Malench e la Val Bregaja. In sù la soa faccia de mezzanott a se pò vedè la vedretta del Forno.
Šafov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Virtual Boy
El Virtual Boy a l'è stada 'na console semi-portatil de la Nintendo sortida in del 1995 e descontinuada l'ann dopo. L'ha venduu men de on milion de pezz in la soa vitta. Venduu de la Nintendo 'me successor del Game Boy, el gh'eva 'me principal fonzion el 3D, ma per via de la scarsa portabilità de la console, el facc che la fuss bicolor ross e negher e che la fuss bonna de provocà di problema compagn de mal de coo e di oeugg l'ha menaa a 'n success assee scars, el segond el pussee scars dopo del Nintendo 64DD. L'ha menaa el Gunpei Yokoi, storich creator di Game&Watch e del Game Boy e progettista de la console, a sortì de l'azienda.
Montegrin
Montegrin Valtravaja (nom ufizial in italian: Montegrino Valtravaglia) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 10 km² e 'na densità de 0 ab./km²..
Stazion de Berghem
La stazion de Berghem a l'è 'na stazion ferroviaria che la serviss la città de Berghem. A l'è servida di treni statai de la Trenitalia e di regionai de la Trenord e de la Trenitalia Tper.
Storia
A l'era part de la Südbahn de la Linia Ferdinandea de Milan a Venezia, e l'è inaugurada el 12 de ottober 1857. In del 1863 la deventa 'na stazion de diramazion, cont l'attivà de la linia per Lecch.
In del 1878 Milan e Venezia, via Trevij, s hinn collegaa pussee direttament e Berghem la perd de importanza.
Domà in del secol quell de 21 la stazion l'è miôrada, per garantì on servizzi regional, e in futur suburban, pussee bon.
Interscambi
Fermada de la Tranvia Berghem-Albin Fermada del bus Stazion di taxi
Servizzi
Biliettaria automatega Biliettaria a sportell Ascensoeur Bar Pòst de polizia ferroviaria Toalett
Scherstetten
Scherstetten l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.69 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Scherstetten el se tróa a 'na altèsa de 560 méter sura 'l leèl del mar.
Stazzion de Köllnische Heide
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Brégnier-Cordon
Brégnier-Cordon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Belley, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Březník
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Brégnier-Cordon
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 203 méter a 'na altèsa màsima de 460 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Brégnier-Cordon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Jungingen
Jungingen l'è 'n cümü todèsch sitüàt 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
thumb|left|Panoràma La popolasiù de Jungingen l'è de 0 abitàncc (dato del ).
Kupferzell
Kupferzell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Hohenlohekreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 54.28 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kupferzell el se tróa a 'na altèsa de 340 méter sura 'l leèl del mar.
Campagnan
Campagnan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Gignac, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 18 méter a 'na altèsa màsima de 123 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Campagnan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sessa Aurunca
Sessa Aurunca l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 22.860 abitàncc, 'na superfìce de 163 km² e 'na densità de 140 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carinola, Castelforte (LT), Cellole, Falciano del Massico, Galluccio, Minturno (LT), Mondragone, Rocca d'Evandro, Roccamonfina, Santi Cosma e Damiano (LT), Teano.
La Peraleja
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 161
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 6.7 km.
Rijksweg 32
El Rijksweg 32 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Frisia e Drenthe e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 63 km, la conliga Meppel a Leeuwarden e l'è conligaa a Lankhorst interchange e Werpsterhoek interchange.
Weißenbrunn
El cümü de Weißenbrunn el se tróa a 'na altèsa de 330 méter sura 'l leèl del mar.
Škoda 13T
El Škoda 13T (Elektra) a l'è on modell de tram desviluppaa de la Škoda per la red tranviaria de Brno.
L'è staa desegnaa de la Porche e l'è a pianal integralment rebassaa, cont 68 post de settà e 201 in pee. I consegn hinn scominciaa in del 2007 e hinn finii in del 2016.
Monoteism
El monoteism (del grech "μόνος" = ünegh, dumà e "θεός" = Diu) a l'è la fed in dumà un Diu.
I religiun munuteista, in urdin storigh, a hinn:
Valfarta
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Cordéac
Cordéac l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Mens, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Herreros de Suso
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Cordéac
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cordéac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mazaugues
Mazaugues l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Roquebrussanne, del circondàre (arrondissement) de Brignoles e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 53.79 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 312 méter a 'na altèsa màsima de 1055 méter s.l.m.
Stazzion de Matera Villa Longo
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Bari-Matera, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de Matera Serra Rifusa e Matera Central.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai di Ferrovie Appulo-Lucane in contrat de servizzi cont i region interessade.
Santa Maria la Fossa
Santa Maria la Fossa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 2.645 abitàncc, 'na superfìce de 29 km² e 'na densità de 91 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capua, Casal di Principe, Grazzanise, San Tammaro.
Himod
a l'è un comun del Distret de Kapuvár, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Kosiv
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Rohrbach an der Lafnitz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Distrett de Alessi
El distrett de Alessi (Rrethi i Lezhës) a l'è vun di 36 distrett de l'Albania, situaa in de l'omònima prefettura.
Stazion de Nola (Circumvesuviana)
La Stazion de Nola a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Budkov (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Tel Aviv
thumb|Tel Aviv Tel Aviv (in ebraich: תל אביב-יפו ca la vör dì: Culina dela primavera; arab: تَلْ أَبِيبْ - يَافَا Tal Abīb-Yāfā) l'è na cità israeliana ca la sa tröa sü la costa dal Mar Mediterani. Tel Aviv l'è anca ul center de l'area metrupulitana püsseé granda e pupulada in Israel, che l'è ciamada Gush Dan (Bloc da Dan). L'è ul center ecunomich püssée impurtant da Israel. La giurisdiziun da Tel Aviv-Giaffa l'è da 50,6 km². La densità da pupulaziun l'è da 7.445 abitant per km² in dal setember 2005, quand che la pupulaziun dela cità l'era da 376.700 abitant, e l'è drée a cress d'ün tass dal'1% l'ann. Ul 96,1% dei gent chi viv da là i henn giüdée, e ul 3,0% i henn arab musülman e ul 0,9% i henn arab cristian. I analisi statistich i disan che ga sun 50.000 lavuradur furest ch'i stan a Tel Aviv ma i henn minga regularizàa.
Rotthalmünster
El cümü de Rotthalmünster el se tróa a 'na altèsa de 361 méter sura 'l leèl del mar.
Černín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Bílá Třemešná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Straż miejska
I Sorvegliant (in polacch Straż miejska, "Guardia de la città") hinn di sorvegliant che lavoren in d'on poo de cittàa de la Polonia insema a la Policja. I sorvegliant d'incoeu hinn faa su despoeu la fin del comunism, per balanzà la polizia centralizada. I sorvegliant i gh'han manch poder de la Policja (pòden minga menà via i gent per esempi) e pòden lavorà domà in la soa città. Normalment jutten la Policja in de la sicurezza di strad e in l'orden publegh.
I sorvegliant i gh'hann tarej, manett, spray a gas e di voeult el Taser. I gh'han di uniform che muden da città a città.
Rijksweg 35
El Rijksweg 35 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Overijssel e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 119 km, la conliga e l'è conligaa a Zwolle-Noord junction, confine tra la Germania e i Paesi Bassi e Bundesstraße 54.
Strada de segonda class 162
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 18 km.
Fénis
Fénis l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 68 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chambave, Champdepraz, Champorcher, Cogne, Nus, Saint-Marcel, Verrayes.
L'atrasiù türìstica piö 'mportànte de Fénis l'è 'l sò castèl, monümènt nasiunàl italià. I crìtich i pènsa che 'l sàpe 'n sìmbol 'ntra i piö reprezentatìf del medioevo de la Val d'Aòsta. La sò fàma l'è duzìda apò a la 'mpnènsa de la custrusiù.
Luigi (personagg)
El Luigi a l'è 'n personagg de la Nintendo part de la serie de Mario, de che l'è el fredell. A l'è pussee màgher del Mario e bon de saltà pussee in alt, anca se in origin a l'éra domà el sprite modifegaa del Mario e l'ha vist di caratteristegh noeuv domà de Super Mario Bros. 2. Mittuu dent per la prima voeulta in del 1983 in l'arcade Mario Bros., l'è de alora present in tucc i gioeugh de la serie che supporten el multigiugador e l'è staa protagonista de Mario is Missing! e de la serie Luigi's Mansion. El par che 'l sò nomm el sibia staa ciappaa de 'na pizzeria a Redmond, arenta al quarter general Nintendo, ciamada "Mario&Luigi".
Endocarpo
L'endocarpo (ciamad gandola se l'è de legn) l'è la part pussee interna di frut carnos, o ben quella che la contorna la somenza. Insema a l'epicarpo (che 'l fà su la "scorza" del frut) e al mesocarpo (che 'l ciapa denter i tessud situad intra l'epicarpo e l'endocarpo) el fa su el frut (o pericarpo) carnos.
El frut carnos ver e proppi el po vesser a bon cunt de du tipi: drupa o borlin.
Loubaresse (FR-07)
Loubaresse l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Valgorge, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.99 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 871 méter a 'na altèsa màsima de 1433 méter s.l.m.
Mulfingen
Mulfingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Hohenlohekreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 80.08 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Mulfingen el se tróa a 'na altèsa de 263 méter sura 'l leèl del mar.
Lengua cumbrega
El cumbregh l'era ona lengua celtega de la Britannia del nord, parlada de la Scozia meridional fina a la zona de Manchester. La ciappa el sò nomm de la region de la Cumbria. On temp el cumbregh el vegniva ciamaa galles del nord, intant che 'l cornegh l'eva ciamaa galles del sud. Regordemmes che 'l nomm de la region Cumbria l'è bell compagn a la version celtega de "Galles" (cioè Cymru).
Se sa gnamò adess se 'l cumbregh a l'era ona lengua deperlee o domà on dialett del galles. El someja che la region de la Cumbria la sia stada separada del di regn galles despoeu la battaja de Chester del 616.
Esisten minga di atestazion scrivuu, foeura che ona quai indicazion in d'on quai test latin. Quella lengua chì la vegnaria del galles setentrional antigh, che forsi l'eva imparentaa con la lengua di Pitt e cont el cornegh. L'è probabel, per via de la zona indè che l'era parlaa, che 'l cumbregh el poeuda vess staa influenzaa anca del goidelegh e del scandinav.
El cumbregh l'era descomparii giamò in tra el XI e 'l XIII secol. In del moment pussee favorevol, l'eva parlaa de circa 30.000 personn. Certi paroll de quella lengua chì hinn restaa fina incoeu in di numer, in di filastrocch, in de l'onomastega del Strathclyde, in de la toponomastega de l'Inghilterra e de la Scozia, e in d'on quai termen legal de l'alt Medioev.
Super Mario Kart
Super Mario Kart a l'è staa 'n videogioeugh del 1992 per el SNES, el primm de la serie de Mario Kart. Ideaa del Shigeru Miyamoto, el produttor esecutiv a l'è staa l'Hiroshi Yamauchi, cont el gioeugh che l'è partii 'me version a du giugador de F-Zeta. Gh'hinn vint pist, che se poden corr in d'on gran premi o a temp, e quatter aren de battaja.
Salt-en-Donzy
Salt-en-Donzy l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.93 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 346 méter a 'na altèsa màsima de 490 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Salt-en-Donzy l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Untermeitingen
Untermeitingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.58 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Untermeitingen el se tróa a 'na altèsa de 568 méter sura 'l leèl del mar.
Pleigne
Pleigne a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 17.83 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Pleigne al se tröva a una altitüden de 809 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Charmoille, Pleujouse, Bourrignon, Mettembert, Movelier, Ederswiler, Roggenburg (BL), Lucelle (F), Kiffis (F).
Busti Grand
Busti Grand (Büsti Gràndi in del dialett del loeugh; Busto Arsizio in Italian) l'è on comun de la Provincia de Vares con, cont ona superfiss de 30.27 km² e 'na densità de 0 ab./km². left|150px|thumb|Cartel stradal bi-lengh.
L'è la cittaa pu granda de la region a nòrd de Milan e l'è on center industrial ed econòmegh assee important. El confina con la Provincia de Milan e a òvest cont el fiumm Olòna. El sò dialett l'è ciamaa bustòcch e 'l gh'ha di particularitaa respett aj òlter varietaa del Lombard. L'è s'gemelaa cont el comun piemontes de Dòm.
miniatura|Bandera de Bust Grandi, cont el [[Stema de Bust Grand|stema al center]]
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Büsti Gràndi l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Sport
La squadra de folber principal de Busti Grandi l'è la Pro Patria.
Monvall
Monvall (nom ufizial in italian: Monvalle) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 4 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva longh i spond del Lagh Maggior e 'l confina con la Provincia de Verbania (comun de Belgiraa). Oltra al center comunal a gh'è ona frazion (Turr) e on quai rion, come Canton e Goree.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Monvall l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Santa Maria a Vico
Santa Maria a Vico l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 13.423 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 1342 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arienzo, Cervino, Durazzano (BN), Maddaloni, San Felice a Cancello, Sant'Agata de' Goti (BN).
Bonstetten (ZH)
El cumün de Bonstetten al se tröva a una altitüden de 543 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aesch bei Birmensdorf, Birmensdorf, Hedingen, Islisberg (AG), Stallikon, Wettswil am Albis. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Bonstetten l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1120 col nom de Buonstetin, ma la coretesa de questa atribuzion l'è in discüssion. In del 1184 l'è staa menziunaa col nom de Bowensteden.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Schignan
Schignan (nom ufizial in italian: Schignano) l'è on comun de la Provincia de Còmm cont ona popolazion de, cont ona superfiss de 0 km² e ona densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva in la Val d'Intelv e 'l sò pont pussee alt l'è 'l Sass Gordòna, a 1410 meter. Schignan la gh'ha vari frazion, ciamaa Almann, Auvrasc, Molòbbi, Occagn, Perla, Pòsa, Retegn e Vesb, e la confina cont el Canton Tisin (comun de Brencia).
El comun l'è gemelaa con quell frances de Saint-Aimé, in Lorena (dipartiment di Vòs'gi): de fatt in quell loeugh chì eren migraa tanti schignanes per cercà del lavorà.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Schignan l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Campagne (FR-34)
Campagne l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Claret, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 35 méter a 'na altèsa màsima de 86 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Campagne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Rijksweg 37
El Rijksweg 37 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Drenthe e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 42 km, la conliga e l'è conligaa a Hoogeveen interchange e confine tra la Germania e i Paesi Bassi.
Stazion de Noara Nord
La stazion de Noara Nord a l'è la segonda stazion de Noara, gestida di FerrovieNord, capoligna de la ferrovia Noara-Seregn.
Storia
I sò binari a hinn staa doperaa, lungh i Olimpiadi Invernai del 2006 per taccà cont i Eurostar Italia AV Turin a Malpensa Reoport: L'è staa el primm servizzi regolar de Trenitalia in su la red FerrovieNord, vist che l'ha faa possibil conligà la red RFI a la linia per Saronn e per Milan.
Struttur
La stazion la gh'ha 3 binari, vun pussee de la veggia stazion, el 2, 'me pont de sosta e capoligna de la Noara-Seregn. Gh'è anca i banchin covert. I alter du binari, 1 e 3, riven, cont ona curva, a la Stazion FS. In sortida a gh'è du binari che se gionten, vist che la linia a l'è a binari singol, arènt al pont de la stazion.
El fabricaa viaggiator el gh'ha dò entraa pussee on sottapassagg vers la stazion FS.
L'impiant a l'è telecomandaa de Busti Grandi.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni de la Trenord oggett de contratt cont la Region Lombardia.
Servizzi
La stazion la gh'ha: Biliettaria automatega Sala d'attesa
Interscambi
Stazion de Noara FS
Stazzion de Baumschulenweg
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Hidegség
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Valle de Bardají
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
La Parra de las Vegas
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Langen bei Bregenz
Langen bei Bregenz l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80222.
Rosental an der Kainach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Herradón de Pinares
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Borovnička
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Challes-la-Montagne
Challes-la-Montagne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Poncin, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Ruhstorf an der Rott
El cümü de Ruhstorf an der Rott el se tróa a 'na altèsa de 319 méter sura 'l leèl del mar.
Strada de segonda class 163
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 41 km.
Cuges-les-Pins
Cuges-les-Pins l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aubagne-Est, del circondàre (arrondissement) de Marsìglia e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 38.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 165 méter a 'na altèsa màsima de 1041 méter s.l.m.
Brisa
Brisa de mar e de terra
La brisa de mar l'è on vent del dì che 'l boffa in di zònn de costa del mar invèrs la terra. L'è determinada del minem depressionari che 'l se forma sora la terra per via del calor specifegh diferent. L'aqua la gh'ha on calor specifegh pussee alt respètt al terren, e per 'sta resón la se rescolda e infreggia pussee adasi respett al soeul che, inscambi, el tend a cedegh el calor a l'aria cont ona velocità de scambi pussee granda. Donca el terren el se rescolda in del cors del dì, e 'l rescolda anca l'aria che gh'è de soravia, e quèsta chì la tend a svolzass. Quell lavorà chì el compòrta ona sbassada de la pression al nivèll de la superfis de la terra, e donca l'aria che la se troeuva de soravia la superfis del mar (pussee fresca e in d'ona zona cont ona pression pussee alta) la se sposta invèrs la depression debola nassuda sora la terra: de chì el vegn foeura la brisa.
De nocc la situazion a l'è a l'invèrs: el terren el se infrèggia pussee a la svelta del mar: la zona de bassa pression la desveluppa, donca, de soravia a l'aqua. Quella situazion chì la fa nass on vent de la terra ferma al mar, ciamaa brisa de tèrra.
Di lavorà compagn je troeuvom anca in di region di lagh.
Brisa de mont e de vall
La brisa de mont donca l'è on vent catabategh, quella de vall inveci l'è on vent anabategh.
Dachau KZ
miniatura| Le prìme guàrdie SS de Dachau endèl [[1933 ]]
El camp de concentramènt de Dachau el g'ha cuminciàt a funsiunà ai 31 de Mars del 1933, póc dé dòpo che 'l Reichstag el ghe dàes a Adolf Hitler el potér pié.
Gabriele Albertini
El Gabriele Albertini (Milan, 6 de lugl del 1950) l'è on òmm politegh italian, Senador dal 2013 e Sindegh de Milan in tra el 1997 al 2006, oltra che candidaa al Consej Comunal de Milan ai elezion del 2016, 'me capogrupp con la lista civega del Stefano Parisi.
Wilhelmsthal
Wilhelmsthal l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kronach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.92 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Dachau KZ
L'è stat el prim camp de concentramènt importante fat sö 'n Germània, giü dei póc facc sö prìma che mürìes el présidènt Paul von Hindenburg endèl 1934. Al prensépe l'ìa destinàt a pòst de internamènt dei upuzidùr pulìtic, ma piö tàrde gh'è ambiàt a rià apò a Ebrèi de Baviéra, prizunér de guèra soviètic e pò a fómne, omosesuài e sénghègn.
Wilhelmsthal
El cümü de Wilhelmsthal el se tróa a 'na altèsa de 450 méter sura 'l leèl del mar.
Dachau KZ
L'ezistènsa del camp de Dachau l'ìa cunusìda fò dei cunfì de la Germània zamò del 1934. L'ìa cunsideràt dei nazìsti come 'l protòtip per i camp, isé come piö tàrde, el camp de Auschwitz.
miniatura| [[Heinrich Himmler en vìzita al camp de Dachau (1936) ]] drita|miniatura| El cancèl de entràda co la scrìta: "El laurà 'l rènt lìber" A l'entràda del camp, söl cancèl négher, se pöl lèzer amò 'ncö le paròle Arbeit Macht Frei (El laurà 'l rènt lìber).
I prizunér i éra 'nmocelàcc endèle baràche (ghe n'ìa 34). Ogna baràca la g'harès duzìt contègner 208 prizunér, ma, quan che gh'è riàt i soldàcc americà, sèrte baràche le riàa a contègner 'nfìna a 1600 prizunér. El camp en totàl el g'ha risiìt de piö de 200.000 prizunér che ignìa de piö de 30 nasiù.
Endèl Zenér del 1945 gh'è nìt a sègn la càmera a gas, ma mài nösöna pröa l'è stàda troàda che la sàpe stàda dopràda adilbù per le ezecusiù de màsa. I malàcc e chèi mìa piö bù de laurà 'nvéce i vignìa trasferìcc endèl castèl de Hartheim, endóche i è stàcc a miér a véser copàcc col gas.
Dét endèl camp gh'ìa apò a 'na stasiù sperimentàla dirèta del dutùr Sigmund Rascher e 'n quac midizìna l'è stàda sperimentàda söi prizunér, suratöt per pröà la rezistènsa a le malatìe.
miniatura| Camp de Dachau
miniatura| Palpee d'identificaziun d'un Giüdee a Dachau (Sch.J. 'l vör dì Schutzhaft. Jude, ciuè "Cüstodia Prutetiva. Giüdee", ciuè un Giüdee in "Cüstodia Prutetiva")
Étroubles
Etroubles l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Allein, Bourg-Saint-Pierre (CH-VS), Doues, Gignod, Ollomont, Saint-Oyen.
Ustersbach
Ustersbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.14 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ustersbach el se tróa a 'na altèsa de 490 méter sura 'l leèl del mar.
Méounes-lès-Montrieux
Méounes-lès-Montrieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Roquebrussane, del circondàre (arrondissement) de Brignoles e del dipartimènt de le Var.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.92 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 178 méter a 'na altèsa màsima de 784 méter s.l.m.
Bundesstraße 469
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baviera e Assia.
Stazion de Cimitile
La Stazion de Cimitile a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Čejkovice (Znojmo)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Le Noirmont
Le Noirmont a l'è un cumün svizzer del distret de Franches-Montagnes, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 20.4 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Le Noirmont al se tröva a una altitüden de 971 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Muriaux, Les Breuleux, Les Bois, Saint-Imier (BE), Charquemont (F), Charmauvillers (F).
Borovnice (Trutnov)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Hernansancho
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Mario Kart DS
Mario Kart DS a l'è 'n videogioeugh de la serie de Mario Kart sortii in del 2005 per el Nintendo DS. L'è staa el primm gioeugh a supportà la Nintendo Wi-Fi Connection e, cont i sò 23 milion de cobbi venduu, in tra i gioeugh de pussee success in la storia.
Gh'hinn vott gran premi de quatter cors ciascun, 'na modalità de pròeuva a temp, i mission e la battaja. Gh'hinn dodes personagg pussee el Tipo Timid per quej che giughen in multiplayer senza avègh el gioeugh. L'è el primm gioeugh de Mario Kart a 'vègh on personagg che l'è mìnga de l'univers de Mario, ciovè el R.O.B..
Pfedelbach
Pfedelbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Hohenlohekreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 41.30 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Pfedelbach el se tróa a 'na altèsa de 240 méter sura 'l leèl del mar.
La Hinojosa
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Rottenmann
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Hegykő
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
San Vito di Cadore
San Vito di Cadore (en vèneto: San Vito de Cador; en ladì: San Vido) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 1.718 abitàncc, 'na superfìce de 61 km² e 'na densità de 28 ab./km². El cunfìna coi cümü de Auronzo di Cadore, Borca di Cadore, Calalzo di Cadore, Colle Santa Lucia, Cortina d'Ampezzo, Selva di Cadore, Vodo Cadore.
Piscinola (metropolitana de Napoli)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Linia Napoli-Giugliano-Aversa Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria a sportell Toalett
Strada de segonda class 164
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 19 km.
Balun
thumb|300px| Una partida de furbal intra la [[Svizzera e Albania]] El balun (in Lombard Oriental balù) ciamàa anca fulbal, fùbal, furbal, folber, fusbal o fólbal, da l'ingles football (che 'l vör dì "bala"-"pee") l'è un giögh d'urigin inglesa. L'è giügaa da du squader che i henn faa de vündes giügadur int un camp a furma retangular cun di righ che le delimiten. El giögh 'l cunsist int el fà 'ndà dent la bala int la porta da l'altra scuadra. La porta l'è marcada da na riga e gh'è denter un giügadur ciamaa purtee che 'l cerca da lassà miga segnà. L'è una specialitaa ulìmpica.
Competizion
Competizion de folber scrivude in lombard:
Squader
Squader de folber scrivud in lombard:
Alter squader del mond
America del Sud Asia
Stadi
Stadi de folber scrivud in lombard:
Hausen am Albis
Hausen am Albis a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Affoltern, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.64 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
Storia
In del 1242 l'è staa menziunaa col nom de Husen.
Stazzion de Matera Central
Nassuda 'me stazzion in superfiss, l'è deventada poeu una stazzion sota terra e infin una fermada.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai di Ferrovie Appulo-Lucane in contrat de servizzi cont i region interessade, per Bari e per Gravina in Puglia/Potenza.
Rocco Tanica
El Sergio Conforti, mej conossuu cont el nòmm de Rocco Tanica (Milan, 13 febrar 1964) a l'è on musicista e composidor italian. A l'è el tasterista del grupp Elio e le Storie Tese, del qual el fa part a partì del 1982 (e del qual el sò fradell, Marco Conforti, l'è 'l manager). A bon cunt, l'ha faa on mucc de collaborazion con molti artista italian, compagn di Righeira, el Roberto Vecchioni, el Fabrizio De André, el Claudio Baglioni, di Ricchi e Poveri, el Claudio Bisio, la Paola Cortellesi e tanti alter. I collaborazion a hinn staa sia de nivell compositiv che musegal.
Corenc
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 221 méter a 'na altèsa màsima de 1328 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Corenc l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Rijksweg 44
El Rijksweg 44 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla e Ulànda Meriudiunàla e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 28 km, la conliga e l'è conligaa a Burgerveen interchange e N14 road.
Salvizinet
Salvizinet l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 340 méter a 'na altèsa màsima de 552 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Salvizinet l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Emarèse
Emarèse l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brusson, Challand-Saint-Anselme, Challand-Saint-Victor, Montjovet, Saint-Vincent.
Trenord
Trenord a l'è ona società de straport ferroviari che la opera in Lombardia. A l'è ona società a responsabilità limitata cont i sò quot spartii a mità in tra el Grupp FNM e la Trenitalia.
Stazzion de Berlin-Schöneweide
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Trenord
Storia
Originariament ciamada "Trenitalia LeNord" l'è nassuda el 4 de agost del 2009 de la fusion de la società regional LeNord e de la Division Regionala Lombardia de la Trenitalia. Comé primm pass a hinn faa su on noeuv center de manutenzion e nettada.
Stazzion de Berlin-Schöneweide
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Trenord
Storia
Dal 30 ottober 2009 gestissen el straport ferroviari regional lombard, cont di contratt estenduu finna al dì d'incoeu.
L'ha poeu ottegnuu de gestì i servizzi TiLo, Eurocity e de on quaj EuroNight in collaborazion cont ÖBB e Deutsche Bahn.
Lign e servizzi
Trenord l'ha ereditaa i fonzion de Trenitalia e LeNord, e donca la gestiss 42 lign regionai, 12 lign suburban, el servizzi aeroportoal Malpensa Express e i straport internazionai in tra la Lombardia e l'Austria e la Germania.
A gh'è donca 2200 cors al dì, che servissen 650000 personn in su 1920 km de lign gestii da RFI e FerrovieNord.
Material rotabil
La Trenord la gh'ha 1850 tocch e donca 459 treni in composizion regolar, inscì spartii:
El sò deposit a l'è el Deposit de Milan Fiorenza. La flotta la gh'ha on'età media de 19 agn, e 'l 45% a l'è pussee vegg de 35 agn.
Santa Maria Capua Vetere
Santa Maria Capua Vetere l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 30842 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 2009 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capua, Carinaro, Casaluce, Curti, Macerata Campania, Marcianise, San Prisco, San Tammaro, Teverola.
thumb|left|200px|L'Arch de Adriano Santa Maria Capua Vetere l'è la Capua antìca, 'na cità 'mportànte de l'antichità italiàna. L'ìa la cità piö grànda de la penìzola italiàna 'ndèl sècol IV prìma del signùr. El Cicerone el l'ìa ciamàda Altera Roma cioè l'ótra Roma.
Nevers
Nevers (Niversa in Italian stòrigh; Noviodunum Æduorum in Latin) l'è ona città de la Francia che la gh'ha ona popolazion de pussee de 40.000 persònn. La città la se troeuva in de la Borgògna e l'è 'l capploeugh del dipartement de la Nièvre. El fiumm Nièvre de fatt el finiss in de la Lòira pròppi a Nevers.
Stòria
Noviodunum l'era 'nmò abitada ai temp di Celta, come l'ha poduu vedè el Ceser quand che l'ha conquistaa la Gallia. Ai temp di Merovinsg l'è vegnuda ona sede vescovil, oltra che 'l capploeugh prima de ona contea e poeu de on ducaa. In del 1384 l'è finida sòtta ai Duca de Borgògna, in del 1491 ai Duca de Clèves. In del 1538 l'ultima erede del Ducaa, la Enrichetta de Clèves l'ha sposaa el fradell del Duca de Mantova, el Ludovigh Gonzaga, che inscì l'è diventaa el noeuv scior de la città.
El sò fioeu Carlo II de Gonzaga-Nevers in el 1627 l'è diventaa anca el noeuv duca de Mantova e Monferraa, vist che 'l ramm principal de la dinastia (rappresentaa del Vincenz II) l'era finii. In quella occasion l'è nassuda la guerra de Succession de Mantova de la qual el parla anca el Manzon. In del 1661 el cardinal Mazzarino l'ha compraa el Ducaa e l'ha daa al nevod Filippo Mancini. El Ducaa l'è staa ciappaa del Statt frances in del 1798.
Batalia del pass de Riški
La batalia del pass de Riški (bulgher: Битката при Ришкия проход, Biktata pri Riškija prochod) ciamada inscì perchè l'è avegnuda in 'sto pass di Balcan (bulgher: Stara planina, che voeur dì vegg montagn), l'è stada combattuda tra l'Imperi Bizantin e quell bulgher.
Tra el 755 e 'l 775, l'imperador bizantin Costantin V l'ha organizaa noeuv guerr per fà foeura la Bulgaria e anca se despess l'è riessii a batt i Bulgher l'ha poduu nò fà diventà realtaa el sò intent. Per esempi, in del 759, l'è partii cont ona grandissima armada ma el khan Vineh el gh'ha avuu on mugg de temp per mett di soldaa ai pass de montagna. Inscì, quand i Bizantin hinn rivaa al pass de Riški, hinn staa completament battuu. El stòrich bizantin Teòfane el Confessor l'ha scrivuu che i Bulgher hann massaa anca el stategós de la Tracia Leon e quell de Drama.
Ma el Vineh l'ha minga aprofitaa de la vittòria per vincc el nemis in moeud definitiv, ma l'ha inveci avanzaa di propòst de pas. Questa decision l'è diventada verament impopolar e 'l Vineh l'è staa massaa in del 761 da di nòbil.
Pizz Dosdè
El Pizz Dosdè (in grosin: [duz'de]; italian: Pizzo Dosdè) l'è on mont di Alp de Livign. L'è alt 3.280 meter e 'l se troeuva in de la Val Dosdè (Valtellina), de la qual a l'è la scima pussee granda. L'è minga lontan del confin con la Svizzera (Pos'ciav).
Guttenberg (DE-BY)
Guttenberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kulmbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 10.66 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Guttenberg el se tróa a 'na altèsa de 452 méter sura 'l leèl del mar.
Bransouze
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Strada de segonda class 165
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 17 km.
Tittling
Tittling l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 20.79 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Tittling el se tróa a 'na altèsa de 540 méter sura 'l leèl del mar.
Sankt Andrä-Höch
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Santa Giustina
Santa Giustina (en vèneto: Santa Jostina) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 6.424 abitàncc, 'na superfìce de 35 km² e 'na densità de 184 ab./km². El cunfìna coi cümü de.
Mornagh
Mornagh (in del dialett del sit [mur'nɔ:k]; italian: Mornago) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 12 km² e 'na densità de 0 ab./km². El paes el gh'ha tre frazion: Crugnoeula, Montonaa e Vinagh.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Mornagh l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Hegyeshalom
a l'è un comun del Distret de Mosonmagyaróvár, cont una popolazzion de abitant.
Rijksweg 50
El Rijksweg 50 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Brabànt Setentriunàł, Ghèldria, Overijssel e Flevoland e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 151 km, la conliga e l'è conligaa a Ekkersweijer interchange e Emmeloord interchange.
Únanov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Valle de Lierp
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Langenegg
Langenegg l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80223.
Lussas
Lussas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Villeneuve-de-Berg, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.