cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Super-cèllula
Mòto
I super-cèllul, de sòlit hinn isolàa di alter temporaj, ancabèn ‘na quaj vòlta poden vèss inclùs ind ‘na linea de temporaj. I super-cèllul, a differenza di alter tipi de temporaj a se moeuven minga second el fluss medi di vent ma gh’hànn ‘na direzion de sòlit pussée girada a drizza o men despèss a sinistra (second indoe la gira la fòrbes del vent).
Organizzazion di corrent de ‘na super-cèllula classica
La super-cèllula a l’è on ciclon de media scala caratterizzàa de ona corrent ascendenta giranta al center e in sul fianch dedrèe e dò zòn per i corrent discendent, vuna in del sò fianch innanz (FFD- da la lengua inglesa forward flank downdraft) e l’altra ind la sò fianch de drèe (RFD- da la lengua inglesa rear flank downdraft). La corrent discendenta in sul fianch innanz (FFD) a l’è generalment l’area di precipitazion pussée fòrt e spantegàda; in sul bòrd che ’l va innanz de sta corrent discendent chì, a se forma ona nivola a mensola indoe che l’aria reffreggiata da la pioeva la se spantega intorna e l’incontra l’aria de foeura pussé calda e ùmeda.
La supercèllula, ancabèn la sìa pussée piccola de on ciclon extra-tropical, o ben de media scala (o meso-scala) la gh’ha on pseudo-front cald e on pseudo-front frècc compagn de quèj di ciclon extra-tropicaj. El front cald el se forma in su la linea de confin tra el fluss in entrada e l’FFD, inveci el front frècc el se forma in su la linea de confin tra el fluss in enetrada e l’RFD. Ancasì se forma on front di rebùff che l’è la linea indoe el va innanz l’FFD.
La corrent in sul fianch dedrée la se forma quand che i vent principaj ai quòt medi ghe vann addòss a la corrent ascendeta principal e tachen a giragh intorna in tucc i direzion, el fluss che ‘l va in sul dedrèe el divent l’RFD che l’è ona corrent d’aria che la pò fa di dagn spantegàa per via del èvent fòrt e la se ved al radar ‘me on eco a rampin.
L’occlusion: el moment pussee pericolos
E com’è che ’l succed ind on ciclon extra-tropical quand ch’el front frècc el raggòng quèll cald a se ingenera on front occlus, se parla donca de meso-cliclon occlus. A l’è proppi el moment dell’occlusion a ris’c de tromb d’aria perché lilinscì la vorticità de la corrent ascendenta la ven sarada denter ind ona zòna ristrètta.
Esauriment de ‘na super-cèllula
El collàss de ona super-cèllula el po’ succed per càosa de:
Ona super-cèllula innanz de collassà la pò traformàss in on sistèma a cèllula multipla oppùr in dona super-cèllula a fòrt precipitazion
Anàlisi al radar
Al radar la super-cèllula l’è redonda a fass concentrich con valor de precipitazion altissim in del center, e ‘na coa de pioeuv débol indoe a gh’è l’incudin sòtt-vent. Alter caratteristich, che pòden vèssegh, de che se capìss che l’è ‘na super-cèllula hinn:
Inscambi l’eco a rampìn el l’è inscì perchè gh’è di acqueri girant intorna al meso-ciclon.
Variazion rispètt a la super-cèllula classica
Gh’è trii tipi de super-cèllul: classich, a bassa precipitazion (LP - da la lengua inglesa low precipitation) pussée comun in di clima sècch e a fòrt precipitazion (HP - da la lengua inglesa high-precipitation pussé comun in di clima ùmed).
Super-cèllul a dèbol precipitazion
Ona super-cèllula a dèbol precipitazion l’è compagna de quèlla classica ma se ingenera con aria minga tròpp ùmeda e pòden portà domà scarsi precipitazion (anca se de tutt i maner la tempèsta la pò vèss puttòst gròssa) o anca nagòtt. La se sviluppa in condizion de Energia potenzial convettiva disponibil bassa e fòrbes del vent alta. Al Radar per quèl tipo de super-cèllula chì se formarà mai on eco a rampin. La correnta ascendenta a l’è de sòlit pussée inclinada el so mòto l’è devià de men respètt a i alter tipi de super-cèllul e i corrent discendent hinn pussée debol sia denanz che dedrée (RFD e FFD) A se reconóss a la vista per via di sò scannelladur laminàa i sui sò fianch a la base de la corrent ascendenta e per ‘na nètta torr central. e l’è pussée piccola rispètt di super-cèllul classich e la se starlatta pussée a la svèlta
De sorapù rarament se porta adrée di tromb d’aria
Indes de minaccia de borineri
L’indes de minaccia de borineri (o indes SWEAT - da la lengua inglesa severe weather threat index) a l’è on indes per considerà in che manera sia la variazion de la direzion e la velocità del vent sia la variazion de la temperadura con la quòta i contribuissen a la possibilità de fenòmen atmosferich violent o ben de tromb d’aria in del cas che sti chì sìen portàa adrèe di super-cèllul. .Con fenòmen atmosferich violent (Severe Weather iscì me ‘l se dis in di Stat Unii) i american designen quèj con tempèsta pussée gròssa de 13 mm de diametro oppur in del nòst caso de vent pussée svèlt de 93km/h.
Indoe T_{d850hPa} al’è la temperadura de rosada a la quòta che la soa pression a l’è de 850hPa; f_{850hPa} a l’è la velocità del vent in noeud a la pression de 850hPa; f_{500hPa} a l’è la velocità del vent in noeud a la pression de 500hPa; S= sen (dir vent_{500hPa}-dir vent_{850hPa}) a l’è el sen de la differenza angolar tra i direzion del vent a 500 hPa e a 850 hPa; TT = indes total di totaj =   T_{500hPa})
Interpretazion
Tuttamanch l’indes l’è fidabil in di Stat Unìi ma men in Italia de già che el servìss de valutà la possibilità de tromb d’aria che comganen i super-cèllul, inveci in Italia la pupart di tromb d’aria compagnen nò i super-cèllul, ma puttòst i temporal a cèllula multipla.
De sorapù a gh'è anca de regordà che qualsessìa indes deperlù l’è nò assée de prevedè i temporaj, de già che per el svilupp de on temporal la serviss ona spinta iniziàl, o ben l’aria la gh’ha de vèss rusada a levà su per ona quaj reson che la pò vèss:
Super NES CD-ROM
El Super NES CD-ROM a l'è stada 'na periferica per el SNES mai relassada che l'avaria giontaa el support ai CD per la console.
L'éra stada desviluppada in collaborazion de la Nintendo e de la Sony, che l'avaria avuu on poo de poder in del licenzià i gioeugh e 'l total benefici de la multimedialità del sistema, e l'éra pensada per vèss lanziada sia 'me periferica che 'me console ibrida sotta el nòmm de Nintendo PlayStation.
Quand che la partnership in tra Sony e Nintendo l'è fornida a causa de la strettezza di condizion, la Sony l'ha doperaa 'sti cognossenz per lanzià poeu la soa PlayStation in concorrenza cont el Nintendo 64.
Nintendo l'ha poeu collaboraa con la Philips senza mai rivà a relassà el sistema, Philips però l'ha otegnuu la licenza per di gioeugh Nintendo in su la soa piattaforma CD-i.
Lichtenstein (DE-BW)
Lichtenstein l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Reutlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 34.24 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Lichtenstein el se tróa a 'na altèsa de 507 méter sura 'l leèl del mar.
Autostrada D3 (Cechia)
La  a l'è un'autostrada de la Cechia longa 42 km.
Eching (Landshut)
Eching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landshut. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 30.10 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Eching el se tróa a 'na altèsa de 405 méter sura 'l leèl del mar.
Campo Tures
Campo Tures (Sand in Taufers) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 4.885 abitàncc, 'na superfìce de 164 km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gais, Perca, Predoi, Rasun Anterselva, Selva dei Molini, Valle Aurina.
Albon-d'Ardèche
Albon-d'Ardèche l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Pierreville, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 567 méter a 'na altèsa màsima de 1112 méter s.l.m.
Credéra e Rübià
Credéra e Rübià (Credera Rubbiano an Italià) l’è ‘n paìs da da la Pruinsa da Cremuna.
Evulusiù demogràfica
'L andamènt dal nömer d'abitànt l'è mustràt an da la tabèla ché sóta:
Bandera de la Slovenia
La Bandera de la Slovenia a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Liliana Segre
La Liliana Segre (Milan, 10 de settember 1930) a l'è 'na senatris a vita italiana, che l'è soravissuda a l'Olocaust.
Biografia
Nassuda a Milan de familia ebraica a l'è casciada via de la scoeura per i legg razziai. Cont la Republega Sociala Italiana a l'è menada via intant che la soa familia la provava a scappà in Svizzera e l'è poeu, dopo 'na detenzion, deportada al camp de concentrament de Auschwitz.
La pupart de la soa familia la moeur, e quand che el camp a l'è liberaa a l'è affidada ai nonni madern. In del 1951 la se marida cont on cattolich deportaa per vess ostil a la RSI.
La scomincia a parlà pubblicament de la soa deportazion in di agn '90, cont event e convegn in di scoeur.
El 19 de genar 2018 a l'è nominada senatora a vita italiana.
Perenye
a l'è un comun del Distret de Szombathely, cont una popolazzion de abitant.
Cantà magg
El cantà magg l'è vuna di tradizzion popolar pussee tipegh de quei ligaa a Carendemasg e, a la lontana, ai vegg usanz pre-cristiann che pertocchen el passagg in tra l'inverna e la primavera. A l'è spantegaa soratutt in Toscana, Liguria, Piemont, Emilia, Umbria e in de la zona di Quatter Provincc.
A Casal (VB)
In di paes arent al Lagh d'Orta el cantà magg l'era ona manera de rengrazzià el Signor de vess scampaa a l'invern e de ciamàggh che la campagna la dass de viv anca per quell ann lì. L'usanza, a segonda del paes, la se articolava in vari tradizzion. Per esempi, se portava di ramm fiorii, se grattava ona pianta per andà a drizzàlla in piazza e ballàggh intorna, se scerniva la "regina" (ona tosa minga maridada che la faseva la part de la primavera), se cantava per tutta la nocc. L'ultima manera l'è quella ancamò in us a Casal: in su la nocc del 30 d'april, ona squadra de omen (ma incoeu anca donn), la va in gir per el paes indormentaa e la canta, semper con l'istessa melodia, ona serie de paroll, che poeuden vess fiss o cambià, inventaa lì in sul moment. Se tacca cont el fà i compliment ai padroni de cà, se tiren in gir per el sò lavor o i sò difett, e invers a la fin a se ghe ciama la bonaman per la riverenza, de norma con vin o robba de mangià (quella usanza la se vesina anca al cristee brianzoeu). Poeu se canten di rengrazziament o di maledizzion, a segonda de quell che 'l gh'è rivaa. La prima stroffa la vegna cantada domà de vun, per via che ghe voeul dessedà el padron de cà: i olter i canten tucc insemma e ghe gionten el ritornell.
Credéra
Credéra (Credera) l'è giü di dü paìs prinsipài del cümü cremàsch de Credéra e Rübià, 'ndèla Pruvìncia de Cremùna. A l'è stat en cümü 'ndipendènt enfìna al 1928. Endèl 1868 gh'éra stat tacàt ensèma 'l cümü de Luvrìt, che pò al dé d'encö l'è 'na frasiù.
Giuseppe Zanardelli
miniatura|drita|250px|El Giuseppe Zanardelli Giuseppe Zanardelli (Brèsa, 26 de utùer del 1826 – Madéren, 26 de dezèmber del 1903) l'è stat 'n òm pulìtich italià.
Biografìa
El g'ha ciapàt la làurea en giürisprüdènsa a l'Üniversità de Pavìa, come aliévo del Collegio Ghislieri.
Combatènt endèi córp volontàre 'ndèla guèra del 1848, el töl part a la campàgna del Trentì. El ritùrna a Brèsa dòpo de la scunfìta de Novara e, per en pó de tép, per mantignìs, el dà lisiù de derét. El colàbora col giornàl "Il Crepuscolo" condèn quach sàgi de economìa pulitìca.
Endèl an 1859 l'organìza el soleamènt de Brèsa cutra 'l goèrno dei Austrìaci. Iligìt come depütàt endèl stès an, ghe vé dat divèrsi 'ncàrech aministratìf, ma 'l se dedicarà 'n maniéra atìva a la carièra pulìtica apéna a pàrter del més de mars del 1876, quan che và sö la Sinìstra, de la quàla l'ìa 'n esponènt de prim pià.
El ciàpa l'encàrech de Ministro dei Lavori Pubblici 'ndèl prim goèrno Depretis del 1876, el se dimèt per divergènse sùra la quistiù de la gestiù de le cunvensiù feroviàrie. Minìstro de l'Intèrno col goèrno Cairoli del 1878, el ciàpa 'n mà 'l progèt de rifùrma del derét de votà.
Amò 'na ólta Minìstro, staólta de la Giüstìsia 'ndèl goèrno Depretis del 1881, el rìa a portà a fì 'l còdice de Comèrcio nöf e fà apröà la normatìva sö l'ocupasiù de le fómne e dei minùr. Congedàt del Depretis nel 1883, el rèsta a l'upuzisiù e 'l ghe dà vìta a la "pentarchia"; endèl 1887 el rièntra 'ndèl goèrno del Depretis stès, sèmper come minìstro de la Giüstìsia e 'l mantegnarà amò 'l stès encàrech apò a col goèrno Crispi sücesìf, enfìna ai 6 de febrér del 1891.
En chèsto perìodo 'l vàmbia là le rifùrma del sistéma giüdisiàre e 'l fà apröà el prìm còdes penàl de l'Itàlia ünìda, cunsideràt giü dei pio liberài e progredìcc 'ntra chèi en vigùr alùra: el còdes Zanardelli el vé prezentàt a la Camera endèl noèmber del 1887, püblicàt ai 22 de noèmber del 1888, prumulgàt ai 30 de zögn del 1889 e 'l và 'n vigùr del prim de zenér del 1890. Tra le ótre ròbe, per sò inisiatìva persunàla, se rìa a l'abulisiù de la péna de mórt.
Quan che và zó 'l goèrno Giolitti, 'ndèl 1893, el Zanardèl el tènta con töte le fórse, de furmà en goèrno nöf, ma 'l ghe rìa mìa. Iligìt presidènt de la Càmera 'ndèl 1892 e piö tàrde amò 'ndèl 1897, el manté chèsto 'ncàrech enfìna al dezèmber del 1897, quan che l'acèta de ciapà 'n mà amò 'na ólta 'l minitero de la giüstìsia per el goèrno Rudinì, ma ghe tocarà dimitìs dòpo póch per vìa de divergènse col sò coléga de goèrno Visconti Venosta sö le mizüre de ciapà per empedéser el ripitìs de le agitasiù popolàr del més de màgio del 1898.
Dòpo de ìga ciapàt amò la presidènsa de la càmera, l'abandùna amò 'na ólta per püdì ìga 'na pàrt atìva endèla campàgna ustrusiunìstica del 1899-1900 cutra 'l progèt de lége sö la püblica sigürèsa. Chèsta puzisiù la alarà el sostègn de l'estréma Sinistra endèla formasiù (dòpo che gh'è nat zó 'l goèrno Saracco) de 'n goèrno nöf, che 'l restarà 'n càrica 991 giorni, del 15 de febrér del 1901 enfìna ai 3 de noèmber del 1903.
La sò salùte però la ghe permèt mìa de portà a fì de grànt òpere. La propòsta de lége söl divòrsio, aisebé che l'ìes zamò stàda apröàda de la Camera, la g'ha de éser ritiràda per vìa de 'n upuzisiù popolàr fòrte.
El dà le dimisiù de Prim Minìster e 'l làsa la vìta pulìtica ai 3 de noèmber per vìa de 'na malatìa, El mörarà poch piö tàrde de 'n més dòpo.
Lessach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Richerenches
Richerenches l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Valréas, del circondàre (arrondissement) de Avignon e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 115 méter a 'na altèsa màsima de 174 méter s.l.m.
Auberives-sur-Varèze
Auberives-sur-Varèze l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Roussillon, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Auberives-sur-Varèze l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Artena
Artena l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 10.476 abitàncc, 'na superfìce de 54 km² e 'na densità de 194 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cisterna di Latina (LT), Colleferro, Cori (LT), Lariano, Palestrina, Rocca di Papa, Rocca Massima (LT), Rocca Priora, Segni, Valmontone, Velletri.
Tever
thumb|200px|left|El Tever e la lüva, a i [[Quater funtann.]] El Tever (Tiber in Latin, Tudesch e Ingles; Tevere in Italian; Tibre in Frances e Purtughes; Tíber in Spagnö e Catalan) a l'è un fiüm de l'Italia central; lungh 405 km, el cata l'aqua de un basin de 17.400 km²; la sua purtada media a livel anüal l'è de 230 m³/s.
El nass in Emilia-Rumagna, arent al munt Fümirö a 1.286 meter de quota; dopu un quai centinee de meter el ghe va dent in Tuscana, e la taja per una trentena de chilometer in pruvincia de Arezz. Dopu che 'l và föra de la Tuscana el va dent in Ümbria, e la percur tüta quanta da nord a süd bagnand, tra i alter, i paes de Cità de Castel e Ümbertid e passand arent a Perügia, Tödi, Marscian. Dopu l'Ümbria al percur el Lazzi, dopu che l'ha marcaa per una quarantena de chilometer el sò cunfin.
In del Lazzi al bagna Ort, el traversa la Sabina prim de girà invers Ruma. El Tever el taja Ruma per intregh da nord a süd, el passa per i famus set runch de la Ruma antiga e 'l sa trà dent in del Mar Tiren in del toch de costa tra Fiümisin e Ostia.
El Tever, in del sò camin, el ciapa l'aqua de un muntun de fiümisei e riaa, sò aflüeent: el Chiasc, el Néra, e l'Anien de la mancina, el Nèstur e ul Treja de la drita.
El Tever l'è semper staa el fiüm cunsacraa a Ruma, fin dai temp de Romul e Remu, che han fundaa la citaa propi in d'un punt favurevul in sül curs del fiüm (arent a l'isula tiberina); in di temp ruman, i barch e i nav a pudeven risalì el Tever propi fin a la zona di set runch, e barchet püssee piscinit a rivaven anca in Ümbria.
Leury
Leury a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza.Ul sindigh a l'è Jean Walkowiak, con mandaa 2001-2008.
Bundesstraße 256
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia e Renània-Palatinàto.
Belgrad
A l’è anca la prima cità de la Serbia per pupulaziun, cun 1.710.000 abitant (2007).
Stazion de Bardonecchia
La Stazion de Bardonecchia a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la. A l'è la darrera stazion in territori italian de la linia.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni SFM de la linia 3 del servizzi ferroviari metropolitan de Turin, cont cadenzament orari gestii de la Trenitalia.
Servizzi
Biliettaria Sala d'attesa Bar Toalett Restorant
Interscambi
Fermada de l'autobus
Vinadio
right|thumb|200px|Panorama do Vale de Stura di Demonte, Vinadio
Vinadio (en piemontés: Vinàj) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 731 abitàncc, 'na superfìce de 182 km² e 'na densità de 4 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aisone, Demonte, Isola (FR-06), Pietraporzio, Saint-Etienne-de-Tinée (FR-06), Sambuco, Valdieri.
Redesces
Redesces (Redecesio in italian) l'è ona frazion del comun milanes de Segraa.
El se troeuva arent a Lambraa (Milan) e a sud-ovest del centro comunal. El gh'ha anca on laghett.
Belgrad
Geugrafia
right|200px Belgrad al se tröa a la cunflüenza de la Sava in del Danübi.
Terz Valich
La  a l'è 'na ferrovia italiana a volta velocità in costruzion che la conliga Tortona a Genoa longa km.
Verta del, l'è in e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
Belgrad
Cità gemelaa e cità soci
thumb|right|200px|El templi urtudoss de Santa Sava Belgrad a l’é gemelaa cun E la gh'ha di cità soci e amis
Redesces
Fina al 1841 Redesces l'è staa on comun indipendent (poeu unii a Novegher), che al temp di piev el faseva part de la Piev de Segraa.
Strapòrt
Redesces a l'è arent a l'Aeroport de Linaa e i sò sgor ghe passen proppi sora, tant che gh'è staa di protest che han menaa a 'n sbassà di sgor in la zona.
La stazion di treni pussee vesina a l'è quella de Segraa, quattada di lign S5 e S6 del servizzi ferroviari suburban de Milan.
El quarter a l'è servii di autolign, tucc gestii de la ATM:
Jonschwil
Jonschwil a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Wil, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.99 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Jonschwil al se tröva a una altitüden de 600 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Kirchberg, Lütisburg, Oberuzwil, Rickenbach (TG), Uzwil, Wil. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Jonschwil l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 796 col nom de Johannisvilare. In de l'ann 1282 l'eva menziunaa col nom de Jonswiler. .
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Villarzel-Cabardès
Villarzel-Cabardès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Conques-sur-Orbiel, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.38 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 119 méter a 'na altèsa màsima de 242 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villarzel-Cabardès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cugnasch
Cugnasch o Chignasch (Cugnasco) l'è vun di duu centri principai del comun tisines de Cugnasch-Gerra. El paes el se troeuva bell lontan de Gerra (che l'è in de la Val Verzasca, vint chilometer pussee in là), e 'l confina cont i comun de Vegorn (nord-ovest), Gordora (ovest), Locarn (sud), Cadenazz (sud-est), Gud e Sementina (est), Moncarass (nord-est). L'è traversaa del fiumm Tisin, che de lì a pocch el ghe va dent al Lagh Maggior. L'è staa on comun indeperlù fina al 2007.
Bergantino
Bergantino (en ferarés e 'n vèneto: Bergantin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Rovigo.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Borgofranco sul Po (MN), Carbonara di Po (MN), Castelnovo Bariano, Cerea (VR), Legnago (VR), Melara.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Bergantino l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
S-Bahn de l'Alta Austria
La  a l'è una S-Bahn al servizzi de la zona de l'
Imst (distret)
thumb|right|300px|Puzisiù del distrèt de Imst endel Land del Tiröl El distret de Imst (en todèsch Bezirk Imst) l'è giü dei distrècc del Land del Tiröl, en Austria. El se tróa endela part ocidentala de l'Austria e 'l cunfìna a òvest col distret de Landeck, a èst col distret de Innsbruck-Land, a nòrd col distret de Reutte e per en ciapilì co la Baviera (distret de Garmisch-Partenkirchen) e a sud co l'Italia (regiù de l'Alto Adige).
Cità e cümü
thumb|right|300px|Cümü del distrèt de Imst
El distrèt de Imst el g'ha 23 cümü, giü el g'ha statùto de cità (Stadtgemeinde), Imst. El dàto 'ntra le parèntezi l'è 'l nömer de abitàncc (agiurnàt al ):
Stazion de Southbury
Southbury a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
San Vitor (sant)
Vitor el Moro (Mauritania, III secol - Lodvegg, 303) l'è staa on soldaa roman che 'l stava a Milan al temp de l'imperador Massimian, e che l'è staa martirizaa per la soa fed cristiana cont i olter martir Nabor e Felis. L'è veneraa 'me sant de la Gesa catolega.
Sung Jae-gi
El Sung Jae-gi, (성재기/成在基, Daegu, 11 de setèmber 1967 – Seoul, 26 de Luj 2013) l'è staa on attivista civil per i diritt uman e filosof dèl liberalism Sudcorean.
Stazion de Southbury
Interscambi
Fermada del bus
San Vitor (sant)
Agiografia
La sò vita e 'l sò martiri vegnen cuntaa su de Sant Ambroeus, soratutt in de l'inno Victor, Nabor, Felix pii. Quand che 'l Massimian l'ha taccaa a perzipità i cristian, el Vitor, anca se l'ha dii de restà fedee a l'imperador per tutt quell che reguardava la vita civil e militar, l'ha refudaa de biurà la soa fed. Mettuu in preson e lassaa per pussee d'on dì senza mangià e bev, l'ha seguttaa a refudàss de sacrificà ai idoi anca quand che l'è staa menaa al Circo denanz a l'imperador. Per 'sta reson l'è staa torturaa, per esempi cont el mettegh el piomb fus in di sò piagh. Ma l'è staa bon de scappà via de la preson, anca se dopo on quai dì l'hann trovaa e gh'hann tajaa el coo. La tradizzion la voeur che 'l sò corp l'è staa lassaa senza sepoltura, ma che l'è staa trovaa ancamò intregh del vescov de Milan, Materno, che l'ha sotraa in d'on sit che poeu el saria deventaa el sacell de San Vitor in Cel d'Or (incoeu incorporaa in de la basilega de Sant Ambroeus).
Sung Jae-gi
L'ha fondaa la Sociazion de l'Òm corean(남성연대 男性連帶) in del 2008.
San Vitor (sant)
Patron
San Vitor l'è staa bell popolar in de la Lombardia storega (soratutt in de la zona ovest de Milan) e in del Piemont nord-oriental. In tra i paes e i città di quai a l'è patron a troeuvom:
Boissière (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 6 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Mompian (metropolitana de Bressa)
Mompian  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Bressa che la serviss la zona de.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria Stazion videosorveliada
San Vit (Gasgian)
San Vit a l'è 'na frazion de Gasgian, cont 843 abitant in del 2011. Storigament ligaa a Bestazz, a l'è taccaa a Gasgian 'na prima voeulta del Napoleon, la torna autonoma con l'Imperi d'Austria ma la va in la Provincia de Pavia. In del 1869 a l'è taccaa definitivament a Gasgian. La partegniva a la Piev de Corbetta.
Mladá Vožice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
El gh'ha el status de cità.
Elezion politegh italian del 2018
I Elezion politegh italian del 2018 gh'è staa el 4 de marz del 2018 per renoeuvà i dò ram del Parlament italian: Cambra di Deputaa e Senad de la Republica dopo del desligament faa del President Sergio Mattarella el 28 de dicember 2017, pocch prima de la fin naturala prevista per el 15 de marz 2018.
El vot, in contemporanea cont el vot lombard e lazial, l'è staa regolaa de l'inscì ciamaa Rosatellum Bis.
Han vist 'n affluenza del 72,93% a la Cambra e 'l 72,99% al Senad: el primm partii a l'è staa el Moviment 5 Stell cont el 32% ma la coalizion de center-destra l'è rivada al 37%.
Sistema de vot
El sistema elettoral de 'sta elezion el sarà l'inscì ciamaa "Rosatellum Bis", del nomm del proponent Ettore Rosato, che la sostituiss l'Italicum per la Cambra di Deputaa e 'l Consultellum per el Senad de la Republica.
El sistema, mist, el preved che:
Espression del vot
La scheda elettorala a l'è unica sia per la quota proporzionala sia per quella maggioritaria: A gh'è donca sia el nomm del candidaa uninominal sia i list a lu conligaa, cont ona brev lista plurinominal. A l'è mia ammess el vot desgiontaa.
A l'è donca possibil votà legittimament in trè maner:
I sched a hinn dotaa de taliand antibroeuj cont on numer che 'l President del Segg el scriv giò prima de dà la scheda e 'l controlla prima de mettela dent per evità che sien sostituii.
Quader politich
In la XVII legislatura a gh'è stada no 'na maggioranza ciara e gh'è staa trè governi: Letta, Renzi e Gentiloni.
Pocch mes dopo del vot, a november 2013, il Popolo della Libertà el s'è s'ceppaa in su la scerna de votàgh la fiducia al Letta: I contrari, la maggioranza, s'hinn giontaa a la renassuda Forza Italia, quej a favor inveci han fondaa el Noeuv Centerdestra. A dicember 2017 Alternativa Popolar, fioeula de NCD, la se s'ceppa e la sinistra la va in la coalizion de center-sinistra con la Civica Popolar, la destra la va cont el center-destra cont la lista Nunch cont l'Italia.
L'esit negativ del Referendum Costituzional del 2016 l'ha volzaa la tension interna in del Partii Democrategh che 'l se divid pussee voeult e 'l da origin a Possibil, Sinistra Italiana e Articol 1, che a fin 2017 se gionten per formà la lista Liber e Inguai, guidada del Pietro Grasso. El PD el troeuva però on liaa in di Radicaj de la Emma Bonino, che fan su Pussee d'Europa, e in di Verd e i Socialista, che fan su Insemma.
L'estrema sinistra a l'è sostanzialment spartida in trè: el Partii Comunista del Marco Rizzo l'ha scernuu de corr indeperlu, di alter center sociai e formazion han fondaa Poder al Popol, i trozkista han faa su Per una Sinistra Rivoluzionaria.
L'estrema destra inveci la se troeuva sia in CasaPound, center social de destra neofassista, sia in la lista Italia ai Italian.
El premier sortent, Paolo Gentiloni, l'ha nonziaa che 'l sò impegn el finiss cont i elezion.
Center-destra
El pont principal del programma comun del center-destra a l'è l'introduzion de 'na flat tax cont ona no tax area pussee volta. I liaa han no trovaa ona percentual in comun, el Berlusconi el dis el 23%, la Liga el 15%. Forza Italia l'ha insubii anca de scancellà l'IRAP e de mett on reddit de dignità, ispiraa a l'imposta negativa.
A l'è insubida anca la reforma de la legg Fornero e on pian de jutt a l'Africa, paragonaa al pian Marshall.
A l'è on programma de circa 100 miliard de Euro che per i proponent se pòden recuperà di agevolazion, de la lotta a l'evasion e de 'n general moeuves de l'economia.
In di list di Forza Italia a gh'è anca el Moviment Animalista che 'l insubiss de proibì i pellisc e de considerà no i animai domestich 'me robb de luss.
La Liga la voeur abolì la reforma di pension Fornero, mett la pension dopp 41 agn de contribuu, abolì i limit in sul contant e mett la prostituzion legala.
Fratelli d'Italia l'ha insubii de mett i asili nido a gratis, conged parentai pagaa al 80% finna ai 6 agn del fioeu, pussee resors a la polizia e ai soldaa, abolì i scont automàtich di pen e l'abolizion di test d'ingress universitari.
El programma comun el voeur anca toeu via i tass in su la prima cà e macchina, la saradura de Equitalia e la riscossion a nivell local e 'l vincol de mandaa.
Noi con l'Italia l'ha insubii de reformà i municipalizzaa, sbassà i finanziament ai Region e vend i ben improduttiv del Stat.
Center-sinistra
El Partii Democrategh el voeur mett on salari minim de 10€ l'ora, sbassà el chignoeu contributiv in sui contratt a temp indeterminaa, dà on assegn de ricollocament ai licenziaa e volzà i incentiv per i famili cont i fioeu, on sistema a pont per i illecit fiscai e 'na revision de la legg de la cittadinanza pussee verta, cont di cost de circa 9 miliard l'ann.
Civica Popolar la supporta i vaccinazion obbligatori, i asili nido a gratis e 'na defiscalizzazion del welfare aziendal e l'abolizion del superticket de 10€, cont on cost de circa 800 milion l'ann e pussee assistenza domiciliar ai anzian.
Insemma el voeur on pian cà de mezz miliard l'ann, di noeuv politegh ambientài con la proibizion entro el 2035 di mezz diesel e benzina.
Lüna
"Àrda che lüna biónda a l'è fiorìda 'n cél: l'è pièna, l'è rotónda, dólsa come la mél. Stanòcc la fa la röda per regalà emosiù: stanòcc la fa la löza, ma i ghe fa mia 'tensiù."
Elezion politegh italian del 2018
Center-sinistra
Pussee d'Europa, 'me suggeriss el nomm, a l'è per l'integrazion europea, a favor de la ricerca scientifega, de la liberalizzazion di droeugh e per la sovranità europea.
Lüna
- Luciano Ravasio, Lüna.
La Lüna (localmènt ciamàda apò a Löna) l'è l'ünech satèlite natüral de la Tera. La ghe gìra entùren a 'na distànsa de 384.000 km e la g'ha 'n diàmetro de 3.476 km, e l'è praticament sférica.
Elezion politegh italian del 2018
Moviment 5 Stell
El Moviment 5 Stell el voeur mett on reddit de cittadinanza de 780€ per i single e de 1'638€ per i famili cont du fioeui, ona misura de circa 15-20 miliard l'ann, e  ona misura de reduzion del debit publich a longh termen e di àlter provvediment de revision de la spesa e de jutt a l'economia.
Lüna
El sò nòm specìfech de spès ólte el vé dopràt compagn de 'n sinònim de "satèlite naturàl" pò a per le lüne dei óter pianeti.
Elezion politegh italian del 2018
Moviment 5 Stell
Per pagà 'sti mesur el voeur tajà el trasà de la politega e de respettà no, almen in del principi, el patt de stabilità che 'l proibiss de volzà el debit publich de pussee del 3%.
Lüna
Aisebé che la sàpe mìa el satèlite natüràl piö grant del Sistema Solar, l'è però, 'ntra i satèliti dei pianéti piö grancc (a lasà föra i pianeti nani 'nsóma) chèl che en prupursiù l'è piö grant en repórt al pianéta al qual el ghe gìra entùren. L'è apò a 'l segónt satèlite per densità 'ntra chèi che se conós la densità, dòpo del satèlite de Giove Io.
Elezion politegh italian del 2018
Moviment 5 Stell
Anca el M5S a l'è a favor del vincol de mandaa e 'l voeur fà ona legg costituzionala per obbligà i parlamentar che voeuren cambià partii a dimettès.
Albertville
Albertville l'è 'na citadìna franséza de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. L'è séde de sota-prefetüra e capolöch dei cantù de Albertville-Nord e Albertville-Sud e del circondàre (arrondissement) de Albertville.
La fà part del dipartimènt de la Savoia.
Lüna
La Lüna l'è 'n rotasiù sìncrona co la Tèra, la ghe mostra sèmper la stèsa fàcia che l'è segnàda de depresiù piö scüre ciamàde "mar" en mès a altipià de grösta piö antìch e piö ciàr e cratér de impàt bèi gròs.
Albertville
La g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Lüna
L'è 'l segónt ogèt piö lüminùs che se pöl véder de la Tèra (dòpo del Sul). De la Tèra la pöl someà de 'n bianch lüminùs ma 'n realtà la sò superfìce l'è piötòst scöra, condena refletànsa apéna apéna piö àlta de chèla che 'l g'ha 'l sfalt quan che l'è ècc.
Elezion politegh italian del 2018
Liber e Inguai
A l'è insubii de mett on'unich istituu matrimonial sia per i cobbi etero che per quej gay e de dà la cittadinanza italiana ai fiolitt forestee ch'han faa almen on ciclo de studi in Italia.
Albertville
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.54 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 328 méter a 'na altèsa màsima de 2030 méter s.l.m.
Lüna
La sò aparènsa isé speciàl endèl cél de la Tèra, e 'l sò percórs regolàr isé come le sò fàzi sèmper precìze le g'ha, zamò dei tép piö antìch, fàt en maniéra che la Lüna la g'hès 'na 'nflüènsa cültüràla emportànta sö la mizürasiù del tép, sö l'art, sö la mitulugìa e sö divèrsi aspècc apò a pràtich de la vìta de töcc i dé e pò a söi mestér de campàgna. La 'nflüènsa gravitasiunàla de la Lüna l'è a l'urìgin del fenòmeno de le marèe.
Elezion politegh italian del 2018
Estrema sinistra
El Partii Comunista l'insubiss la sortida unilateral italiana de Euro e NATO, el repudi del debit e la nazionalizazion, senza compens, di settor strategich.
Lüna
La sò distànsa de la Tèra l'è presapóch trènta ólte 'l diàmetro del nòst pianéta, isé che 'ndel cél la par vìga 'na dimensiù mìa tat diferènta de la dimensiù aparènta del Sul e quan che gh'è 'na eclìsi totàl, el disch de la Lüna el par cuincìder (e dóca quarcià zó) en maniéra quàze perfèta el disch del Sul. La distànsa 'ntra la Tèra e la Lüna l'è al momènt dré a crèser a 'n rìtmo de 3.82 ± 0.07 ghèi ogna an, ma l'è 'n rìtmo mìa costànte.
Elezion politegh italian del 2018
Estrema sinistra
Poder al Popol el voeur abolì l'ergastol, el 41bis, abolì i riatt politegh e volzà i pen per i riatt economich, oltra a fermà i grand oeuver.
Lüna
El progràma soviètich Lüna l'è stat el prim a rià a mandà 'na sónda spasiàla sènsa òm sö la Lüna endel 1959. El programa americà Apollo l'è stat el prim e al momènt l'ünech a mandà dei òm sö la Lüna. L'è ambiàt co la prìma misiù ümàna a rià a mitìs en òrbita entùren a la Lüna (Apollo VIII endel 1968), e endei agn dòpo sés misiù ümàne i è ateràde sö la Lüna 'ntra 'l 1969 e 'l 1972. La prìma l'è stàda la misù Apollo XI. Chèste misiù le g'ha portàt endré sö la tèra 380 kg de préde de la Lüna, sö le quàle s'è püdìt stüdià e fà ipòtezi sö l'urìgin geològica del nòst satèlite natüràl, la formasiù de la sò strütüra intèrna e la stória söcesìva. Dòpo de la misiù Apollo XVII del 1972, la Lüna l'è stàda vizitàda apéna de sónde sènsa òm.
Elezion politegh italian del 2018
Estrema sinistra
Per una Sinistra Rivoluzionaria la voeur portà innanz i tema de la Revoluzion d'Ottober e spantegà el lavor in tra tucc.
Lüna
Paràmeter orbitài
right|250px|thumb|Schéma orbitàl de la Lüna Endèl pónt piö arènt a la Tèra, la Lüna la se tróa a 356.410 km (perigeo), envéce quan che l'è endel pónt piö delóns la rìa a 406.740 km (apogeo). Isé che la Lüna la gira sönden òrbita che g'ha 'na circonferènsa de 2.413.402 km condena velocità de 1,027 km/s quan che l'è al perigeo e de 0,96 km/s quan che l'è al apogèo. A fisà 'n pónt sö l'òrbita de la Lüna, el nòst satèlite el ghe mèt 27,32 dé per fà 'n gir entréch e turnà al pónt de partènsa: chèsto el se ciàma Més Sideràl. Al stès tép però la Lüna la gira apò a sö se stèsa, e la ghe mèt pròpe el stès tép percìs spacàt, e per chèsta rizù la lüna la ghe móstra sèmper la stèsa fàcia a la Tèra. Gh'è apò a 'n óter perìot interesànte che l'è el Més Sinòdich che l'è 'l tép che la ghe mèt la Lüna 'ntra dò fàzi Lünàre percìze e giöna dré a l'ótra, per ezèmpe 'ntra dò lüne piéne. El més sinòdich el düra 29 dé, 12 ùre e 44 minücc e 3 segóncc. La düràda diferènta de chèsti du perìocc l'è duzìda a la rotasiù contemporànea de la tèra entùren al Sul. El piàno söl qual la gìra la Lüna entùren a la Tèra l'è 'nclinàt 'ntra 4° 58' e 5° 19' respèt al pià de l'eclìtica, cioè el pià söl quàl la Tèra la ghe gìra entùren al Sul. El cèntro de màsa, entùren al qual el gìra el sistéma Tèra-Lüna el se tróa a 4700 km del cèntro de la Tèra, dóca el rèsta al dedét del còrp de la Tèra (el ràgio de la Tèra l'è de 6371 km).
Elezion politegh italian del 2018
Estrema destra
CasaPound la ponta in sul reddit de natalità, ossia di danee per i gent che fann fioeu, in su la lotta a l'immigrazion clandestina, a la nazionalizazion de la Banca d'Italia e a la sortida de l'euro e de l'Union Europea. L'è anca insubii el mutuo social per i gent che voeuren crompà cà.
Anca Italia ai Italian la gh'ha on programma arènt, cont on reddit per i mader, la lotta a l'immigrazion clandestina e la fin de la "propaganda gender".
Popol de la Familia
El Pòpol de la Familia a l'è ispiraa a la dottrina cristiana e contrari a matrimoni e adozion gay, la liberalizzazion de la droga, a la "propaganda gender" e a favor de on reddit de maternità.
Partii Republegan - ALA
El Partii Republegan - ALA a l'è per ona detassazion e liberalizzazion del lavorà, in su la strada del Jobs Act e de l'abolizion di Region cont ona riforma in stil franzes.
Valor Uman
El Partii Valor Uman l'è incentraa in sui pari opportunità, in sul sostègn ai famili e in su 'n reddit de dignità. A l'è a favor del monocameralism e de l'abolizion di Region, reduzion de l'orari del lavorà a 4 or, servizzi publich a gratis e vertura a la medesina alternativa.
Governo
I elezion han lassaa l'Italia senza 'na maggioranza ciara e che l'ha poduu no esprim on governo fioeu de domà 'na part poltega. I consultazion de la prima settimana de april han daa nissun governo e hinn staa repetuu l'11 e 'l 12, senza resultaa. El 18 de april l'è daa on mandaa esplorativ a la Presidenta del Senad Maria Elisabetta Alberti Casellati per cercà 'na maggioranza cont el M5S e 'l center-destra, mandaa poeu fallii. El 23 de april al President de la Cambra Roberto Fico on mandaa per on governo PD-M5S, fallii dopo de 'na forta presa de posizion del Matteo Renzi.
El 7 de magg Sergio Mattarella l'ha nonziaa el falliment di trattativ e la costruzion de on "governo neuter" che l'avaria governaa finna a dicember se fiduciaa o finna a luj/ottober se minga fiduciaa, senza on gran consens in tra i partii. El 9 de magg Lega e M5S han domandaa al Capo del Stat 24 or de temp per on accord in extremis, dopo avè sponsorizzaa i elezion a luj. La sira del midemm dì el Silvio Berlusconi el nonzia che Forza Italia la saria no contraria al governo M5S-Lega, ma che l'avaria votaa nò la fiducia.
Moral de Calatrava
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Elezion politegh italian del 2018
Governo
Dòpo che i partii han voruu no trattà pussee el Mattarella l'ha incaricaa el Carlo Cottarelli de fà su on governo. 'Sta mossa l'ha menaa el Moviment 5 Stell e la Liga a tornà al tavol per dà vita al governo Conte I, l'inscì ciamaa governo del cambiament.
In l'agost del 2019 el governo a l'è mandaa in crisi del Salvin e 'l 5 de settember 2019 el giura el noeuv governo Conte II, fioeu de 'na lianza in tra el Moviment 5 Stell, Liber e Inguai e 'l Partii Democrategh.
El 17 de settember del 2019 i parlamentar arent al Renzi se separen per formà Italia Viva, che 'l sutta a stà cont el governo.
Vysokov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Náchod.
Saint-Geniez
Saint-Geniez l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sisteron, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 38.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 637 méter a 'na altèsa màsima de 1705 méter s.l.m.
Wii Sports Resort
A l'è 'l segond gioeugh pussee venduu dopo del Wii Sports e l'è ambientaa in d'on resort in su l'isola de Wuhu, ispirada ai isol doperaa in sul Wii Fit. A gh'è 12 sport cont 24 modalità.
Bandera de la Somalia
La Bandera de la Somalia a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Massimilian Stampa
El Massimilian Stampa (1494 - Milan, 19 de giugn 1552) a l'è staa 'n nòbel italian, Castellan del Castell Sforzesch e marches de Soncin.
Fioeu de 'na familia de bancher, el se mett subit in la politega del Ducaa de Milan e 'l deventa assee important ma quand che 'l moeur el Franzesch II Sforza el decid, dòpo de avè provaa a salvàll cont on matrimoni combinaa de la Cristina de Danimarca cont on fioeu del Duca de Savòja, de affidà el Ducaa a la potenza pussee vesina, ciovè el Sacher Roman Imperi, per provà a guarnànn l'independenza, e 'l consegna el Castell Sforzesch al Carlo V d'Asborgh, che in cambi el ghe dà el feud de Soncin e la castellania del Castell. Giamò prima l'eva otegnuu el Castell de Cusagh e i feud de Melz e Gorgonzoeula, passaa poeu de l'Imperator al nòbel spagnoeu Antonio de Leyva ma poeu tornaa al Stampa. Pocch prima del passagg de Milan al Regn de Spagna, a l'è nominaa anca scior de Castellasc de Corbetta, Rivolta d'Adda e Tromell. El moeur in del 1552 e l'è regordaa soratutt, a Milan, per el Palazz Stampa de Soncin, faa fà su de luu e progettaa del Cristofor Lombard. A Soncin, inveci, l'era deventaa propietari del local castell, faa du del 1473 del Galeazz Maria Sforza e restaa ai Stampa finna al 1876 quand che 'l daree marches, el Massimilian Ceser, el scernìss de donàll a la città, che 'l ghe fa on restaver, menter tucc i alter proprietà passen a ona nevoda maridada cont i Casaa.
El titol el passa al fredell Ermes, menter el castell de Cusagh el va a la miee Anna. La nevoda Marianna de Leyva a l'è regordada 'me la Monega de Monscia del Lissander Manzon.
Castelbellino
Castelbellino l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 3.618 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 724 ab./km². El cunfìna coi cümü de Jesi, Maiolati Spontini, Monte Roberto.
Lofer
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
S-Bahn de la Stiria
La  a l'è una S-Bahn al servizzi de la zona de la.
Villar San Costanzo
Villar San Costanzo (en piemontés: Ël Vilar San Costans) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 1.394 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 73 ab./km². El cunfìna coi cümü de Busca, Dronero, Roccabruna, Valmala.
Castellvell del Camp
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Arsoli
Arsoli l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 1.537 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 128 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cervara di Roma, Marano Equo, Oricola (AQ), Riofreddo, Rocca di Botte (AQ), Roviano.
Furth (Landshut)
Furth l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landshut. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 20.97 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Furth el se tróa a 'na altèsa de 429 méter sura 'l leèl del mar.
Coit
El coit (dal latin "andà insemma") l'è l'att sessual in tra du vess: se i dò vess hinn de sess different el pò menà a la reproduzion.
In l'omm l'è part de la relazion sessuala e 'l gh'ha dent el contatt di orghen sessuai estern.
Caergnàniga
Caergnàniga (Capergnanica an Italià) ’l è ‘n paìs da da la Pruinsa da Cremuna.
Evulusiù demogràfica
'L andamènt dal nömer da abitànt 'l è mustràt an da la tabela ché sóta:
Bundesstraße 257
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia e Renània-Palatinàto.
Cynodon dactylon
La Gramègna róssa (ach: fenaröl; nom latì Cynodon dactylon (L.) Pers.) l'è öna pianta erbàcea de la faméa di Poaceae (Graminacee) che la düra co 'n d'öna raìs che la stréssa féss tàt, ramificada e che a i grópp la gh 'à raìs e cassàdene ch ' i fa sö i borèi impé o bütàcc zó a i pé e che pó dopo i leà sö; chèsti, ramificàcc in bàss, i ria a tocà i 20 - 30 ghei.
Fòie
I fòie, öna sè e öna no 'dré al borèl, i è spartìde in dù: la guàina che la sara dét ol borèl e la làmina che la partìss de chèsto piö o meno bütada zó; chèsta l' è prope debù drìssa, piata e la se ristrens demenemà indela pónta gössa; öna fira de pìi la sègna la separassiù tra guàina e làmina, la banda de chèstaché l' è segnàda de pìi lóngh, specialmèt 'drè al pé.
Fiùr
Ol fiùr l' è fà de 3/7 spighe, francàde a la pönta d' ol borèl, ognöna formàda de tàte spighète; chèssce i gh' à al pé comè dù fòietene modificàde ciamàde glüme e i è formàde de ü pér de fiùr che però ne crèss sö domà ü, ol fiùr l' è seràt dét in dú de chèle fòietene modificàde lè, öna co la pansa che la arda in fò e chèl' ótra co la pansa che la arda in dét, che i ciàpa ol nóm de glümete.
Fröcc
Ol fröt l'è öna baléna sèca che gnàch quànd che l'è bèl marüt a'l se dervìss per lassà borlà fó i gré de sömessa. l' è seràt dét tra di glümete margnöche.
Indoe l' è
Impö de per töt del mar a la culéna in di prà pié de èrba, in campagna e in di löch lassàcc indà.
La dróga
La raìs