cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Programma 101
Programazzion
6 a inn operazzion cont i numer, e 10 inn operazion logegh (salt, scambi in tra i register e scassament). I operazzion a inn fade in di register M, A e R, ciamad "de servizzi". Squas semper el resultad el va in A, in M a gh'è el segond operand. In R, a gh'è el resultad complet, i olter comand i stampen i register, i azeren o scambien in tra i register.
La Programma 101 la gh'hà anca i salt, che a doperen di etichete per dì al computer indova che saltà. El salt a l'è incondizzionad o condizzionad. Se a l'è incondizzionad el fa saltà el computer semper, se l'è condizzionad domà quand che A l'è pussee grand de zer, con la possibilità de havégh anca la distinzion in tra A < 0 e A = 0 con di metod aposta.
El principi de un programa a l'è determinad de un salt incondizzionad, che 'l permet poeu de scernì de la tastadura che programa fà partì de una cartolina.
Comand speciai
A gh'è anca di comand che a inn no in del manual ma che a inn stad poeu doperad in di esempi de programazzion che a inn vegnud dopo e a inn :
Esempi
Quell programa chì a l'è stad scrivud in su la bas del Manual de programazzion e calcola l'invers (1/n) de un numer:
Dem un'oggiada a un esempi prategh cont el 5.
Cartolina Magnetega
I programa i eren salvad denter de una cartolina magnetega, cioè una carta de mylar con del ferr sora. La P101 ja lensg in d'un segond.
La cartolina magnetega de la P101 la gh'haveva 120 byte per lat e 240 in total e la podeva vesser doperada per salvà programa o dacc. A l'era possibel anca havégh una "scheda parziala", che la sorascriv domà un para de register, roba doperabel per automatizà pussee i operazzion.
Sistema derivad
La Programma 101 l'ha dad origen a una familia de sistema finida in del 1983 cont el prim PC IBM de l'Olivetti.
Anca se reimplementad de zer e cont el BASIC a inn considerad de la midema familia:
1310
El 1310 a l'è 'n ann del secol quell de quatordes.
Joppolo Giancaxio
Joppolo Giancaxio l'è 'n cümü de la Pruvìncia de Agrigento, en Sicilia. El se tróa a 80 km sud de Palermo e a 8 km nordòvest de Agrigento. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'ìa 'na populasiù de 1.240 e 'na superfìce de 19,1 km².
Joppolo Giancaxio l'è tacàt ai cümü de Agrigento, Aragona, Raffadali e Santa Elisabetta.
Polverigi
Polverigi l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 3.175 2003 abitàncc, 'na superfìce de 24,65 km² e 'na densità de 128,80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agugliano, Ancona, Jesi, Offagna, Osimo, Santa Maria Nuova.
Joppolo Giancaxio
Riferimèncc
<
Cavrian (Briosch)
Cavrian o Caverian (Capriano) a l'è ona frazion del comun de Briosch, in de la Provincia de Monza e Brianza. L'ha faa part de la Piev de Agliaa e l'ha semper segutaa i sòrt de Briosch. Al sant patròn del paes, San Steven, l'è dedicada ona gesa che l'era nominada anca in del Liber Notitiae Sanctorum Mediolani del Goffred de Busser. A Caprian a gh'è staa i residenz de molti famili nòbil milanes e l'è staa on comun autònom fina al 1869.
Prima Tessalunices Capitel Trii
Capitel Trii
1Perchè, già che supurtavum pü, èmm ciapaa de vèss lassaa dedree a Aten depernümm 2e èmm mandaa Timutee, el noster fradèll e minister de Dee in del vangel de Crist, per stabilìv e incuragiàv in de la vostra féd, 3perchè nigün el sia scurlaa in de chèst turmént, già che vialter medemm savii che a chèst sèmm staa destinaa. 4Defàtt, anca quand serum cun vialter, ve disevum prima che serum 'dree a vèss turmentà, propi cumè anca l'è sücèss, e 'l savii. 5Per chèst, già che supurtavi pü, anca mì huu mandaa per savè la vostra féd, no cumè el tentadúr el ve tentava e 'l noster travaj l'era no svöj.
6Ma adèss che Timutee l'è vegnüü a nümm de vialter e 'l m'ha dii la bona nüntizia de la vostra féd e bén, e che gh'avii semper un bon regurd de nümm intanta che desiderii vedèmm propi cumè anca nümm vialter, 7per chèst serum incuragiaa, fradèj, sü vialter, in d'ogni noster besogn e turmént per via de la vostra féd, 8perchè adèss vivum se stii sald in del Signúr. 9Già che qual gratitüdin podum dà cumè recumpénsa per vialter, per tüta la letizia che gh'èmm per via de vialter denanz al noster Dee, 10intanta che nocc e dì pregum tant per vedè el voster mostass e mendà i coss che manchen in de la vostra féd?
11E 'l noster Dee e Pader medemm e 'l noster Signúr Gesü el faga dricia la nostra via a vialter; 12e 'l ve faga crèss e 'l faga bundà 'l voster bén el vün per l'alter e per tücc, propi cumè nümm a vialter, 13per stabilì i voster cör ireprensibil in de la santitaa denanz al noster Dee e Pader a la vegnüda del noster Signúr Gesü cun tücc i sò sant.
Gessaa
Gessaa (nom ufizial in italilan: Gessate) l'è on comun brianzoeu de la Provincia de Milan con 0 abitant. La se troeuva a nòrd-est de Milan, minga lontan del fiumm Adda; el sò territòri comunal l'è traversaa del Canal Villoresi e de la Martesana. La gh'ha domà ona frazion, var a dì Villa Fornaci.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Gessaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Scülpér
Scülpér (nòm uficiàl en italià: Schilpario) l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem in de la ólta Al de Scalf.
Dialett de la Vall Mesolcina
El dialett de la Mesolcina l'è ona variant grisonesa del Lombard.
Scülpér
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
Nibel Vescont
El Nibel Vescont (Milan, 1660 - Milan, 6 de marz 1747) a l'è staa on militar e nòbel milanes, feldmaresciall de l'Armada del Sacher Roman Imperi.
Biografia
Marches discendent de la familia Vescont, l'è maggior general giamò in del 1700, general de cavalleria in del 1704 e feldmaresciall in del 1716. In tra el 1727 e 'l 1745 a l'è Castellan de Milan e capo de la Guardia Civega, l'ha compagnaa la Maria Teresa d'Austria in del sò viagg del 1737.
El gh'ha avuu quatter fioeui: L'Antoni Eugeni a l'è deventaa on cardinal.
Scülpér
De èt
1) Öna còrna istoriada a Pià Sèrsegn che la gh'èra de ès ü altàr di Drüidi del méla 'nacc Crist.
2) Sö sö i montagne chèl che l' rèsta di garite de la prima guèra mondiàl, desà che se i Austriaci i ghe födès riàcc a sfondà sö 'l Adamèl ol frónt l' sarès pasàt pròpe di bande de Scülpér.
3) I belèse natüralistéghe de la al che co i sò bèle peghére la s'è conservada bé e l' è restada érda e piéne de natüra.
4) A Scülpér l'è praticàt ol sci de fónt desà che gh'è di bèle piste lónghe 'n di bósch de peghér.
Ol Cardinàl Angelo Mai
A Scülpér l'è nasìt ol cardinàl Angelo Mai (1782 - 1858).
I miniére
Scülpér zamò 'n de la preistòria l'éra abitàt per i sò miniére de fèr che i gh'à dacc de laurà per tace sécoi a la zét del paìs suradetöt tra 'l méla e sich e 'l méla e sés (1500 -1600).
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Scülpér l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Choustník
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Dialett de la Vall Mesolcina
Diffusion e caratteristegh
El Mesolcines l'è parlaa in de la vall che ghe da el nomm (Canton Grison), e 'l ghe da ona quai influenza anca ai dialett di paes del Bellinzones lì arent (per esempi, Lumin o Arbed-Cagion). Tra i caratteristegh pussee important a vedom:
Chemnitz
Chemnitz (in lusazian: Kamjenica; in cech stòrich: Saská Kamenice; tra el 1953 e 'l 1990: Karl-Marx-Stadt) a l'è ona città de la Germania, situada in del Land de la Sassònia, del qual l'è la terza città dòpo Dresda e Lipsia. Ghe viv 0 abitant (dato del ).
left|thumb|200px|El municipi noeuv (Neue Rathaus) Ai temp del Stalin, in del 1953, a la cittaa gh'even mudaa el nomm in Karl-Marx-Stadt (in de la DDR ciamada anca "Die Stadt mit drei o" - "La cittaa cont trè o", già che in de la parlada del loeugh la cittaa l'eva parnonziada "Korl-Morx-Stodt"), poeu, però, cont el Gorbačëv e la soa Perestrojka, el 23 avril 1990 hann faa on bell referendum e 'l 76% de la gent l'haa deciduu de ciamàlla 'ncamò Chemnitz, e inscì l'è staa del primm de giugn de l'istess ann.
Cassina Savina
Cassina Savina (inscì anca in Italian) a l'è ona frazion del comun de Cesan Maderno, in de la Provincia de Monza e Brianza. A l'è stada on comun indeperlee fina al 1869 (e in del period di piev la partegniva a la Piev de Des).
Burbach
Burbach l’è öna sità de la Germania, che la se tróa ‘n del Land de la Nord-Rhein-Westphalia in de la regiù de Arnsberg, distrèt de Siegen-Wittgenstein.
In del 2005 la gh’éra 14.947 abitàncc.
Gesa de la Riva
La Gesa de la Riva (italian: Chiesa di Santa Maria delle Grazie al Naviglio) l'è ona gesa catolega de Milan, sede parocchial. Come 'l sugeriss el nomm, la se troeuva in su la riva del Navili Grand, minga delonsg de la Darsena e de Porta Genova.
Storia
Ona prima gesioeula dedicada a la Madonna di Grazzi lì in su la Riva l'è stada atestada giamò in del XVI secol. Defatti in del 1556 l'era staa pientaa su on gesiolin per mettegh denter ona statoa de la Madonna che, se diseva, l'era bon de fà di miracoi. In del secol sucessiv l'è stada sostituida de ona gesa de stil barocch, che l'è fenida brusada in del 1719 e restaurada poch dopo. In del 1849 l'è deventada parocchia. A la fin del XIX secol la comunità parocchial intorna a la Riva l'era dree a cress, e la gesa l'era minga granda assee: donca s'ha cominciaa a pensà de trà giò la veggia gesa e fànn su vuna noeuva. El primm a presentà on progett a l'è staa l'architett Gaitan Morett: ona gesa de stil liberty con tre navad e cont on gran campanin. Ma el progett che l'ha vinciuu l'è staa quell de l'architett Ceser Nava, in del 1900. Hann cominciaa a tirà su la gesa noeuva in del 1901, a partì de l'absida e de la crosera; in del 1908 l'è staa tiraa giò l'ultema part de la veggia gesa barocca, menter in del 1909 l'è stada completada tutta la gesa noeuva, foeura che la faciada, che l'è stada minga fada. La gesa noeuva l'è stada inaugurada e consacrada el primm del magg del 1909 de l'arcivescov Andrea Carlo Ferrari.
Fernán Caballero (Ciudad Real)
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
La Bâtie-Divisin
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 615 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Bâtie-Divisin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pigneto (metropolitana de Roma)
Pigneto  l'è 'na stazion de la Linia C de la Metropolitana de Roma che la serviss la zona de.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus Scambi cont la Ferrovia Roma-Giardinetti
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Dettenheim
Dettenheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Karlsruhe. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 30.89 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Dettenheim el se tróa a 'na altèsa de 103 méter sura 'l leèl del mar.
Peugeot RCZ
thumb|right|300px|'Na Peugeot RCZ de culur [[negher Perla Nera a Riumagiur.]] La Peugeot RCZ l'è un'utumobil spurtiva faia custrüì dal 2010 dal prudutur frances Peugeot in de la fabrica 'ustriega de la Magna Steyr de Oberwaltersdorf, visin a Graz.
Urigin
La machina l'è staia presentada daprima cume un prutotip ciamad 308 RCZ al Salon de l'utumobil de Francufort dal 2007, e pö l'è 'ndaia in prudüssion cun ben poch cambiament. El mudel definitiu l'è stai mustrad par la prima volta, semper a Francufort, in dal 2009 cun ben poch cambiament.
Le diferense i stan suratüt in de le finidüre d'alümini che prima i erun crumad e in dal scarich dedré, che in dal prutotip l'era a trapessiu central e in de la vetüra da prodüssion le circular dupi spustad in sü la sinistra. El mudel da vend l'ha fai anca debütà un aleton mobil pusteriur cume in sü le Porsche e in sü la TT.
Carateristeghe
La furma l'è quela carateristega de le coupé, ma la spinta l'è davanti. A la sò presentassion, la sumijansa con l'Audi TT l'ha fai nass miga poche pulemiche, suratüt tra i tifus de l'Audi.
El müs l'è quel carateristegh de le Peugeot de la sò generassion, cunussid cum "a buca de squalu", mentre l'uriginalità la stà in de le du bande d'alümini in sal tet e in dal cupulin a dupia bula.
Muturisassion
La vetüra la pöd es equipagiada sia cun mutur a benzina, sia a gasoli. El mutur a benzina l'è el famus 1.600 THP de prudussion BMW-Peugeot che l'è bele muntad in sü le Mini, dispunibil par la RCZ in du cunfigurassion: quela da 156 cavai, e quela da 200.
El diesel l'è un 2.000 HDi che'l riess a svilüpà 163 cavai cun 340 Nm de copia mutur.
Spinete
Spinete l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 1.433 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 84 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baranello, Bojano, Busso, Casalciprano, Colle d'Anchise, Sant'Elena Sannita (IS).
Trupe di Carabiner
I Trupe di Carabiner (Trupele de carabinieri in romen) a l'è vun di trii ram di forze armade de la Moldavia, che 'l fa de giandarmaria. Fad su in del sginer 1992 per orden del ministeri di interni e s'cerad anca in Transnistria con la guerra, in del dicember del midem ann a inn fad su con lesg del Parlament de la Moldavia. El so roeull l'è, insema a la Polizzia, defender i dirit e i libertà di citadin, la proprietà, garantì l'orden e prevegnì i violazzion de la lesg. In temp de guerra passen sota el contròll del ministeri de la defesa.
Villemoustaussou
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 84 méter a 'na altèsa màsima de 180 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villemoustaussou l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Albero Bajo
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Nikolassee
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Jaglion
Ül Jaglion l'è una razza ibrida felina derivada da l'acupiament tra ul giaguar e la leunèsa.
Adrara
Chèsta pagina la sèrv per catà fò ol nòm giöst e tràs fò de l'imbròi
Listize
Al sa tröva pocch da sura da la Bassa Furlana, tra i cumün da Basilian, Mortean e Talmassons.
Ambroeus Donegana
L'Ambroeus Donegana (italian: Ambrogio Donegana; 1868-1929) l'è staa on dotor e poeta lombard. L'è nassuu a Ogionn e l'ha studiaa medicina a Bologna in tra el 1889 e 'l 1891. L'ha faa el dotor a Bosis, in Brianza. Oltra a fà el dotor, l'ha scrivuu anca di poesii in lombard, soratutt in de la koinè milanesa ma anca in del dialett del sò paes, cont ona soa revisitazzion de la grafia milanesa.
La poesia
El Donegana l'è staa definii on poeta de vena facil, in del lecc d'ona tradizzion poetega consonta e che ormai l'aveva perduu on poo de originalità, anca se ghe vegna recognossuu che i sò vers i gh'hann on certo garb e ben faa.
Répcelak
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Giacciano con Baruchella
Giacciano con Baruchella (en vèneto: Giaciano con Barucheła) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Rovigo.
El cunfìna coi cümü de Badia Polesine, Castagnaro (VR), Castelnovo Bariano, Ceneselli, Trecenta, Villa Bartolomea (VR).
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Giacciano con Baruchella l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Stazion de Wandsworth Road
Wandsworth Road a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Cerusia
La cerusia a l'è la pratega medega che la dopera di tecneghe manuai e istrument per tratà la malatia. Quell che 'l pratega la cerusia, incoeu un medegh ma in l'antighità despess un barber, a l'è ciamad cerusegh.
La storia de la cerusia l'è de solet partida in trè fas, la cerusia antiga (de la preistoria a l'anestesia), la cerusia moderna (de l'anestesia ai antibiotegh) e la cerusia del dì d'incoeu.
Karlsruhe (circundari)
El circondàre de Karlsruhe l'è giü dei 35 circondàre del Baden-Württemberg, endèl sud de la Germania. El se tróa 'ndèl distrèt aministratìf de Karlsruhe. El cuàrcia zó 'na superfìce de 1.084,88 km² e'l g'ha 'na popolasiù de 424.276 abitàncc (2002).
Zin el Abidine Ben-Alì
Right|thumb|300px|'l ex presidènt Ben Alì in del [[2004.]]
Ol Zin el Abidine Ben-Alì (In Àrab زين العابدين بن علي Zin al-ʿĀbdīn Bin Alì) (nasìt a Hammam-Sousse, 'n Tünisia, 3 de setèmber 1936) l'è stacc ol Presidènt de la Tünisia dal 7 de noèmber del 1987 al 14 de zenèr del 2011 quàndo l'à dözìt iscapà dal sò paìs.
Ferrovia Alifana
La  a l'è 'na ferrovia regionala italiana a  longa  km.
Tesàlia
300px|right|thumb|La Tesàlia
Ferrovia Alifana
Verta del, l'è in e l'è de proprietà de.
Tesàlia
La Tesàlia (Θεσσαλία/Thessalía ‘n lèngua gréca) l’è öna di regiù o periferéa de la Grécia e la sò capitàl l’è Larisa (Λάρισα ‘n lèngua gréca).
L’è bagnàda dal Mar Egéo a matìna (èst) e pròpe in del mar la se slónga fò in de la penìsula del Pelio, a mesdé l’è tacàda a la Grécia Sentràla, a la sò sìra (ovest) gh’è ‘l Epìr, la Grécia Ucidentàla e a mut (nòrt) la gh'à la Macedònia Sentràla e la Macedònia Ucidentàla.
In del nòrt de la Tesàlia gh’è ol mut Olìmpo, ol piö ólt de la Grécia, ‘ndóe i stàa de cà, segónt ol mito, ol Zéus e töcc i dèi de l’antica Grécia.
1480
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
BASIC
miniatura|drita|El BASIC del [[Commodore 64]] El BASIC l'è 'n lenguagg de programmazion a volt nivell desviluppaa in di primm agn 1960 a l'Università de Dartmouth. L'even progetaa i professor John George Kemeny e Thomas Eugene Kurtz e 'l primm programma BASIC l'è staa faa partii ai or 4:00 del 1 de magg del 1964.
L'è staa el lenguagg pussee important e famos del mond di home computer, e vist che tucc i cà faseven la sò version gh'even on mucc de dialett del BASIC.
El BASIC l'è restaa squasi compagn de quell del 1964 finna ai prim agn del 1990, quand che la Microsoft l'ha faa sortii foeura el Visual Basic, indova la GUI l'era definida cont el Drag and Drop, e 'l lenguagg el serviva domà a dì cossa fà quand che 'l succedeva vergòtt.
Pradines (FR-42)
Pradines l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Symphorien-de-Lay, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Pradines l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Trescùr (CR)
Trescùr (Trescore Cremasco in Italià) l’è ‘n paìs da da la Pruincia da Cremuna.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer de abitàncc l'è mustràt in de la tabela ché sóta:
Měchenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Alió
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
El Robledo
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Mezilesí (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Náchod.
Jeremy Renner
thumb|right|Jeremy Renner El Jeremy Renner (7 de genar del 1971 – ) a l'è on attor american.
Saint-Marcellin-lès-Vaison
Saint-Marcellin-lès-Vaison l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vaison-la-Romaine, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 200 méter a 'na altèsa màsima de 444 méter s.l.m.
Pucinie
Pucinie a l'è un comun de la Bassa orientala Furlana, in la provincia de Udin; el gh'ha 2.555 abitant.
Pruvincia de Pesaro e Urbino
right|300px
Malatesta (metropolitana de Roma)
Malatesta  l'è 'na stazion de la Linia C de la Metropolitana de Roma che la serviss la zona de.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Sankt Margarethen im Lungau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Savigliano
Savigliano (en piemontés: Savian) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 19.893 abitàncc, 'na superfìce de 110 km² e 'na densità de 181 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cavallermaggiore, Cervere, Fossano, Genola, Lagnasco, Marene, Monasterolo di Savigliano, Scarnafigi, Verzuolo, Villafalletto, Vottignasco.
Pottenstein (DE-BY)
Pottenstein (DE-BY) l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bayreuth. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 73.24 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Pottenstein (DE-BY) la se tróa a 'na altèsa de 368 méter sura 'l leèl del mar.
Alberuela de Tubo
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Passy (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 6 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Saint-Pons (FR-04)
Saint-Pons l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barcelonnette, del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1.097 méter a 'na altèsa màsima de 2.879  méter s.l.m.
Eggenstein-Leopoldshafen
Eggenstein-Leopoldshafen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Karlsruhe. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.09 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Eggenstein-Leopoldshafen el se tróa a 'na altèsa de 100 méter sura 'l leèl del mar.
Bogy
Bogy l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Serrières, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 239 méter a 'na altèsa màsima de 403 méter s.l.m.
Strada de prima class 4
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 121.764 km. La conliga Praga e Strážný.
Prinsuéjols
Prinsuéjols l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Nasbinals, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 42.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1084 méter a 'na altèsa màsima de 1286 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Prinsuéjols l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Gornaa
Gornaa (nom ufizial in italian: Gornate-Olona) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 4,8 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El paes, situaa in del Sever, el gh'ha quatter frazion, ciamaa Biciccera, Madonnetta, San Pancrazi e Torba. El monastee de Torba, del VIII secol, l'è on monument che al dì d'incoeu l'è de proppietà del FAI.
L'è cognossuu anca 'me Gornaa de Sott, perchè gh'è on sitt ciamaa Gornaa de Sora che l'è ona frazion de Castion.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Gornaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta
CSS
miniatura|drita El CSS (Cascading Style Sheets) l'è 'l lenguagg doperaa per marcà el stil di paginn web scrivuu in HTML e in di sò derivaa (comé XML e XHTML) e regolamentaa dal 1996 dal W3C.
L'è staa inventaa per avègh la possibilità de separà el contegnuu dal stil, permett de doperà de noeuv el codes e programmà in manera pussee fonzionala.
Répceszentgyörgy
a l'è un comun del Distret de Sárvár, cont una popolazzion de abitant.
Chotoviny
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Santa Margherita (Lisson)
Santa Margherita (inscì anca in Italian) a l'è ona di dò frazion del comun de Lisson, in de la Provincia de Monza e Brianza. El paes el cunta circa 5000 abitant. Fina al 1869 Santa Margherita la faseva part del comun de Cassina Liprand.
Ludesch
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80115.
Terremot de Soncin
El terremot de Soncin (prononça locala /sun'si/, in cremasc /sun'tʃi/) l'è sucedid el 12 de maj 1802, cont una forza tra i 8 e i 9 grads de la scala Mercalli.
La prima scossa la g'è stada el 11 de maj a le ses de sira, cont un sbassament del livell de l'aqua dei poz, e s'è sentid in jir un odor de zolfer.
La scossa plussee forta la g'è stada el 12 de maj a le nœv e meza (9:30) de la matina e el so epicenter l'era long el percors de l'Oi vixin a la citaa de Soncin e la terra la s'è sentida tremar ind una vintina de pais tœt intorna.
A Iors Nœv g'è stads i dagn plussee grands e a 400 cà e palaz de la citadina g'è borlad jo dei toc de mur e de teits. El terremot el g’ha fait del dan a le ciexe de San Menec, de San Francesc, de la Madona, e anca a l'Ospedal dei Pover a al convent de Santa Ciara.
A Soncin s'è rovinada la ciexa paroqial, qella de San Jacom, la ciexa de Santa Maria de le Grazie, indov g'è borlad jo un arcada, la ciexa de San Bernard, cont dei dagn al campanil. A Soncin g'è stads anca duu morts (o duu ferids grav ). Sœbet dopo el terremot i g’ha trait su de le baraqe de legn per ospitar la popolazion qe dopo qella grand rovina la g'ha tacad a pregar e a far penitenza. . G'è stads dei dagn anca ind la frazion de Gallignan e ind el cumun de Ticeng.
A Romaneng g'è borlad jo la ciexa paroqial de San Joann Batista e San Biaj. I Romanenges i l'ha fada anc'mò su, tœta de nœv, de banda a indov g'era qella vegia.
Anca Crema la g'ha havid i so dagn, g'è vegnid fœra de le crepe in sul mur del Dom, su l’Arc del Torazz, e su la ciexa de San Bernardin; g'è borlad jo un toc de campanil del Santuare de Santa Maria de le Grazie, e g'è vegnids jo i teits de le capelle de la Basilega de Santa Maria de la Crox.
S'è formad un solc ind el terren vixin a Credera e Rubian indov g'è vegnid fœra tanta aqua.
La scossa la s'è sentida ben anca a Lod, Cremona e Bressa. G’è stade de i oltre scosse infina al 24 de jœgn del stess ann.
Fabrizio De André
"...pensavi: l'è bel che indue finissen i me did gh'ha
in un quai möd de descumencià una ghitara."
El Fabrizio Cristiano De André (Genua, 18 Febrar 1940 – Milan, 11 Genar 1999) l'è staa un cantautur talian.
Al ven de spess surnuminaa cunt l'apelativ Faber, che 'l gh'ha daa el so amis d'infanzia Paolo Villaggio in riferiment a la so predileziun per i pastei de la Faber-Castell.
In pressapoch 40 agn de atività artistega, l'ha registraa trides album in stüdi, cunt di canzun vegnüü föra dumà 'me singui e pöi rimudifegaa in vari antulugii.
Tancc test di so canzun i cönten sö stori de emarginacc, rebei, prustitüt e i henn staa cunsideraa de di critich cume di puesii, tant de vess metüü dent in di antulugii scörastegh de literadüra. El Fabrizio De André l'è staa anca vön di artista che ha valurizaa püssé la lengua ligür. L'ha anca espluraa, in manera minur e difarenta olter lenguv cume el galüres e 'l napulitan.
La pupularità e 'l volt nivel artistegh de la so müsega hann faa in möd che di istitüziun gh'hann dedicaa straa, piazz, parch, bibliutech e scör sübit dopu la premadüra mort.
L'infansia e la giuvineza
El Fabrizio De André l'è nassüü el 18 de Febrar 1940 ind el quarter genues de Pegli, in via De Nicolay 12 (indue l'è stada piazzada gio una targa cumemurativa) de una fameia de la volta burghesia indüstrial citadina. I parencc henn de tüt i part piemuntes. El pader Giuseppe (Turin, 15 setember 1912 - Genua, 19 Lüj 1985), l'è staa el vice-sindach repüblican de Genua, aministratur delegaa del'Eridania e l'ha passaa l'edificaziun de la Fiera del Mar de Genua, ind el quarter de la Foce. La mader l'è la Luigia "Luisa" Amerio (Pocapaglia, 26 Agost 1911 - Genua, 3 genar 1995).
El Fabrizio el viv prima in de la campagna astigiana a Revignano d'Asti, lögh de urigin de la fameia, indue 'l s'è refügiaa per i bumbardamencc e per stà püssee arent al so pader, recercaa de i fascista per vegh prövaa a scampaa la deportaziun di so scölar giüdee. Pöi l'ha vivüü ind la Genua del dopuguera, in tra i cuntrast di catolegh e di cumünista.
Dopu vegh frequentaa i scör elementar ind un istitüt privaa purtaa inanz de suor, l'è passaa a la scöra statal, induè el sò mött föra di schem el gh'ha impedii una pacifega cunvivenza cunt i persun che lé 'l gh'ha truaa, suratüt cunt i prufesur. Per chest l'è staa mandaa in de la scöra di gesüita del'Arecco, scöra media inferiur frequentada di bagai de la Genua-ben. Chichinscì el Fabrizio l'è staa vitima, ind el cors del prim ann, de un tentativ de mulestia sessüal de un gesüita del'istitüt; malgraa l'età, la reaziun vers el “pader spiritüal” l'è rüada sübit e suratüt l'ha faa sö un grand bacan, inscì tant che a s'vöreva mandaa via el giuven De André, ind el tentativ de placaa el scandal. Quand el Pruveditur a i Stüdi l'è vegnüü a cunuss el fatt, dopu un prucess, s'è scernii de desluntanaa el gesüita de l'istitüt scörastegh. A segütà, el Fabrizio l'ha stüdiaa press el Licee Cumünal "Cristoforo Colombo". Dopu vegh frequentaa di stüdi de Leter e olter de Medicina press l' üniversità de Genua, el cantautur el scerniss la facultà de giürisprudenza, ispiraa del pader e del fredel püssé grand Mauro (Turin, 26 magg 1936) - Bogotà, 18 agost 1989), che avraa un grand sücess cume avucat. A ses esam per laureass l'ha lassaa perd e l'ha decidüü de descuminciaa una növa e deversa strada: la müsega. Dopu un prim e dificil inconter cunt la müsega (i parencc el  vöreven custringg a sunà el viulin) el Fabrizio l'ha rescuvert la passiun in tant che l'era dré a scultà el Georges Brassens, metend dent ind i prim album anca di so canzun cunt la tradüziun. El so amur per la müsega l'aveva tacaa a tö cuntatt anca per la "scuverta" del jazz e per el fatt che i so mei amiss sunaven pür lur: cunt i amiss ha tacà a sunà la ghitara e a cantaa in del lucal "La borsa di Arlecchino". De André, in chesti ann, l'ha avüü una vita föra di abitüdin  de la so fameia, e l'ha frequentaa di amiss de tücc i status suciai e cultürai. De spess, cunt l'amiss de infanzia Paolo Villagio, el prövava a tirà a cà cunt di lavur saltüari. In chest periud chì l'ha legiüü anca di liber ch'i han cambiaa la so visiun del mund, 'me per esempi i över de l' Michail Bakukin, Errico Malatesta e olter: l'è stada fundamentala per lü la scuverta del liber "L'Unico e la sua proprietà" del filosof todesch Max Stirner, che l'ha purtaa a tacà sö di idei anarchich. La prima dona del De André l'è stada una fiöla de fameia burghesa, l'Enrica Rignon (ciamada "Puny"), cunt la qual l'ha avüü el bagai Cristian a la fin del 1962, per pöi desüniss de lee a la metà di agn setanta. El testimon de nozz l'è staa un amiss e culega de partit del pader, el Randolfo Pacciardi. A segütà al matrimoni e a la nascita del fiöö, el Fabrizio, per tö part al manteniment de la fameia, l'ha cataa un lavur 'me prufesur ind un istitüt scörastegh privaa.
I inizi in del 1961 e 'l temp de la Karim
"Ho legiüü Crus, l'Estetega, indue se dis che tücc i talian, fin a desdot agn i pöden vess pueta, dopu i desdot chi el vaa inanz a scriv puesii o a l'è un pueta devera o l'è un barlafüs. Mi, pueta devera seri minga. Barlafüs nianca. Ho scernii la via de mezz: cantant."
- F. De André
Ind el otober del 1961 la Karim la püblica el so prim 45 gir, cunt cupertina standard förada. El disch el gh'ha dent dü bindei, Nuvole barocche e E fu la notte. Segond chel che 'l cantautur l'ha dit ind un intervista al Corriere della Sera, ind el 1964 l'ha faa l'esam de amisiun cume autur de la part lideraria a la SIAE de Roma per pödé lassaa giò a so nom i canzun (la data l'è tütavia erada, perchè el De André giamò ind el 1961 al firmava i test e i müsegh di so canzun e i lassava a la SIAE); ind el 1997, dürant la cunegna del Premi Lunezia, l'ha descufenssaa de vegh druvaa una buna part del test de la canzun Le foglie morte del Jacques Prévert ind la pröva d'esam.
Ind i agn a venì el De André 'l sömeia semper püssee un müsicista colt e riservaa. El ciapa ispiraziun de di cantautur storegh frances, de i prublem suciai, tradiziun müsegai talian e del Mediteràneo. In chel temp chì i ven föra i so prim 33 gir. La so discugrafia l'è minga tropp grand. L'album del debütt l'è "Tutto Fabrizio De André" (del 1966, restampaa dü agn dopu cunt el titul "La canzone di Marinella" suta un'oltra eticheta e cunt una deversa cuver), una regolta de canzun che fin de chel mument gh'eren dumà in 45 gir, cunt el Volume 1, cunsideraa cume el so prim ver album. Tutto morimmo a stento (1968), Volume III (1968), Nuvole barocche (1969); chest ültem l'è la regolta di 45 gir del temp de la Karim, taiaa föra de Tutto Fabrizio De André. El bindel de vertüra de Volume I l'è "Preghiera in gennaio", una canzun scriüda dopu la mort a Sanremo del Luigi Tenco, un grand amiss de giuventüü del Fabrizio. El cantautur, che l'aveva interpretaa la canzun "La ballata dell'eroe" ind el film "La Cuccagna", l'ha perdüü la vita, forsa süicida dürant el Festival della Canzone Italiana di Sanremo del 1967, giösta a genar.
In tra esistenzialism e contestaziun: del 1968 al 1973
A Tutti morimmo a stento següta La buona novella; un album impurtant, ch'a interpreta el penser cristian a la lüs di vangei apocrif (particularment, cume gh'è scrii giò ind i not de la cuver, del Protovangel de Giacomo e del Vangel arab del'infanzia), mettend l'acent sö l'aspett üman de la figüra de Gesü, in grand cuntraposiziun cunt la dotrina de sacralità e verità assulüda, che el cantautur al pensa che la sia inventada de la Cesa dumà per vegh puder.
Cume ha cöntaa sö el Rober Dané, l'ideia del disch l'ha avüda propri el Dané, che ha pensaa de fàla sö cunt el Duilio Del Prete.
"Ind el 1969 sunt turnaa de Cassetta e gh'ho propusüü un'oltra ideia, ch'a vörevi fà sö cunt el Duilio Del Prete: un disch basaa sö i Vangei apocrif…Lü, ch'a l'era un grand discugrafer, de bona üsma, m'ha scultaa cunt tenziun e in fin al gh'ha dit: “Ma scüsum, perché chesta ideia te la proposet minga al Fabrizio De André? L'è un mument de crisi, el sa no 'se fà…”. E mì 'se ghe pödevi dì? Cunt el De André gh'era de segür un'espusiziun püssé grand."
Santo Stefano Roero
Santo Stefano Roero (en piemontés: San Stéo Roé) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 1.234 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 95 ab./km². El cunfìna coi cümü de Canale, Montà, Monteu Roero, Pralormo (TO).
Fabrizio De André
In tra esistenzialism e contestaziun: del 1968 al 1973
Ind el disch a sunen, tra i olter, I Quelli, che ind el 1971, dopu l'intrada del Mauro Pagani, möderann el nom in Premiata Forneria Marconi.
Dopu un pu de ann, el Faber naraa inanz a cunsideraa chest disch cume el meiur.
""Te va de dìghe qual l'è el meiur de i to disch? " "Senza dübi te disi: La buona novella, l'è chel che l'è scriüü püssé ben, mei riüssii. " “Te'l seet che seri segür che me avariet respundüü: Tutti morimmo a stento? Perché chesta scernida?” “No, chel lé l'è un disch pulvarent, barocch, e desmenteghem no che suta el Barocch gh'era el pes de la Contruriforma…”"
Ind el 2010 el disch al sarà re-incidüü de la Premiata Forneria Marconi, cunt növ rangiamencc; el disch, ciamaa "A.D. 2010 – La buona novella", al ven fö ad avril.
El disch sücessiv, del 1971, l'è Non al denaro, non all'amore né al cielo,  liver datament (sunaa insema al Giuseppe Bentivoglio) de i puesii de la Antougia de Spoon River, övra puetega del Edgar Lee Masters; i müsegh henn scriüü giò insema al Nicola Piovani. El De André in chel temp lé al cugnuss la Fernanda Pivano, tradütura e scritris che l'ha faa cugnuss in Italia la literadüra 'merigana e che l'ha faa la tradüziun de l'Antolugia di sepolcher indue la ciapa ispiraziun per l'album. Per tö via el prublema de la pagüra del cantautur a fàss intervistà, la Pivano l'ha nascundüü suta el lecc del De André un registratur e l'ha scriüü giò tüta la lünga cunversaziun che i dü hann faa sö Spoon River e sö i canzun del'album. Ind el 2005 el cantant Morgan ha püblicaa “Non al denaro, non all'amore né al cielo”, una növa versiun de l'album cunt di növ rangiamencc e un quai interval müsegal.
Chichinscì, cume l'ha cöntaa sö el Roberto Dané, l'ideia del disch l'è stada del Sergio Bardotti, che defacc l'è vegnüü a dré insema al Dané cume prudütur.
El Gian Piero Reverberi l'ha cöntaa sö chesta völta ch'el prugett l'era nassüü per el Michele, ins la scia de Senza orario bandiera, donca cunt i test elaburaa del De André e i müsegh del Reverberi, ma 'l prugett a l'è staa scargaa giò söl De André e donca el Reverberi (anca per un toch di so cuntrast cunt el Roberto Dané) a l'è staa pö dent e i müsegh e i rangiamencc i henn staa ingerlaa al Nicola Piovani. El co-autur di test, el Bentivoglio, al s'era presentaa cunt di test scriüü de lü, che i henn staa giüdegaa interessancc e che, dopu una prima culaburaziun in “Tutti morimmo a stento” (indue ha scriüü el test de “Ballata degli Impiccati”), i ha purtaa el De André per i test in chest LP e in chel che sücesiv.
Ind el 1972 la Produttori Associati, senza cunsültà l'artista, l'iscriv al Festivalbar cunt el bindel Un chimico (püblegaa sö 45 gir): el De André al ven a savé la növa de i giurnai e reciama una conferenza de pressa indue el deciara che «La cà discugrafega la m'ha trataa 'me una verdüra. Apus l'intervent del patron de la manifestaziun, el Vittorio Salvetti, a se rüva a una cumudaziun: la canzun la ven metüda dent ind i juke-box, 'me al vör el regulament, ma 'l cantautur al s'esibiss no in tant che gh'è la final de Verona nianca in cas de vitoria (l'ediziun la ved vinsitris la Mia Martini cunt el Piccolo uomo).
Ind l'autün del stess ann l'è vegnüü föra un singul cunt do canzun tradüssüü del Leonard Cohen Suzanne/Giovanna d'Arco (bindei che i sarann pöi metüü dent cunt un rangiament devers ind l'album Canzoni del 1974).
L'album apus l'è staa, ind el 1973, Storia di un impiegato, un "concept album" indue el Giuseppe Bentivoglio, autur di test cunt el Faber, cönta sö la vita de un impiegaa dürant el magg del '68; el disch, piötost pulitegh, al ven tacaa de la pressa müsegal arenta al mövement di stüdencc, e inscì la ven fada la recensiun, per ezempi, del Simone Dessì: "Storia di un impiegato l'è un disch tremend: el tentativ, del tüt andaa a tera, de dàggh un cuntegnüü "pulitegh" a un impiant müsegal, cultüral e linguistegh de bon tradiziunal, che'l gh'ha minga una quai stenta de renövament e de repensament autocritich: la canzun Il bombarolo l'è un grand ezempi de mancansa cultüral e pulitega"
- Simone Dessì
In tra i critich püssé fort gh'hem de regordà chela del Riccardo Bertoncelli, ch'al definiss l'övra 'me un disch baletös, a la fin fröst e chela del Enrico Deregibus: "L'album l'è semper staa cunsideraa, anca del so autur, cume vön di püssé scunfundüü. La vena anarchega rebell del De André la gh'ha de fündess cunt chela marxista del Bentivoglio, e de spess i püncc de ünion e de cuntradiziun henn fin tropp evidencc. Defacc l'è l'ültem episod de la culaburaziun in tra i dü."
- Enrico Deregibus
Un'oltra recensiun negativa l'è chela de la Fiorella Gentile, cumparüda in sö Ciao 2001: "La müsega dà'l nom a vargott che a toch la par la banda sonora de un film sö la mafia (cunt el sintetizater inscambi de la rebeba), de quaivölta chela de un thrilling del Dario Argento (cunt el bass che al reprudüss el bater cardiach), o ciapa in dré i ton a la Cohen e a la Guccini: ma a resta un prudütt elevaa, che al gh'ha minga pö el vecc incant."
- Fiorella Gentile
La crisi e i esibiziun del viv
Quand ch'al ven föra Storia di un impiegato el Fabrizio 'l se tröva ind un mument de crisi prufessiunal e anca persunal (ind el stess ann al finiss definitivament el matrimoni cunt la Puny e 'l cantautur 'l taca sö una relaziun cunt una növa tusa, la Roberta (al scriaraa dü agn dopu la canzun Giugno '73 che la parla propri de lee), e la püblicaziun de un növ disch de re-make de vecc canzun faa sö per la Karim (cunt dü növ tradüziun de la müsega di Brassens, i dü canzun de Cohen vegnüü föra ind el 1972), intitulaa Canzoni, al darà inizi a la culavuraziun cunt el Francesco de Gregori.
Propri dürant i registraziun de chest disch chì, ind el stüdi arent l'è dré a registraa el so növ disch de sulista la Dori Ghezzi: l'è l'inizi de 'na növa e lünga relaziun. El 7 de desember 1989, dopu cincdes agn insema, el Fabrizio la tö mer. I henn anca i agn indue el De André 'l fa sö i so prim esibiziun del viv. Lavuradur che 'l se straca minga, perfeziunista in stüdi, el Fabrizio 'l fa fadiga a esibiss denanz de un püblich. Un mötiv l'è anca 'l problema a l'öcc sinister, un zich püssee seraa del dest, a caüsa de una ptosi palpebral che l'ha vedüü segütà anca una paralisi del nerv oculmutur, quand che l'era anc'mò un bagai, e che pöi l'ha pruvaa a cürà cunt un'operaziun chirurgega.
El Sergio Bernandini, el patron de La Bussola, al taca sö a faa di pressiun perché 'l vör che 'l Fabrizio al fa di esibiziun ind el so lucal, e 'l cantautur al vör indré un cumpens de 300 miliun de lire. El De André donca el scerniss che l'è ura de mett de part la so südiziun (che 'l vincerà dumà cunt i agn) semp trincand sniapa. Dopu la prima esibiziun del viv ind el 1975 a La Bussola de Marina di Pietrasanta, scumencia un tour cunt dü cumpunimencc di New Trolls: cunt chest grupp l'aveva giamò culavuraa ind el 1968 per i test del so disch Senza orario senza bandiera (Belleno e D'Adamo), e dü di Nuova Idea (Belloni e Usai). Ind la part de tour del 1976 a i quater se giönta anca l'Alberto Mompellio al viulin e ai taster. El cantautur el ven criticaa inscì ind el vulüm Liber Bianch in söl pop d'Italia: "Da l'aria moca e penserusa, el Fabrizio De André ha destorciaa ind i ültem agn passaa el röl de cantautur impegnaa ma minga tropp, denunciand di situaziun indue ha faa un bun lavur dumà a nivel emutiv. Burghes de quand l'è nassüü, de aduziun e intent, el refüdava d'esibìss in püblich fin a quand i vendite di so disch han avüü un stracol: alura s'è esibit a la Bussola prima de cunfruntàss cunt tücc chei ch'aveven maiaa föra temp a scultà i so lagn. I mei-esibiziun di so bindei se sculten ins i rüv e i bregh, quand che un ghitarista che 'l cugnuss dü acord el vör trà sö l'amiss de una sbronza finida mal"
.
El De André sdöciaa de i servizi segrecc
L'è propi in chest temp (per circa des ann, del 1969 al 1979) che 'l De André al ven cuntrulaa de i servizi segrecc talian e de la puluzia. Al s'è savüü dumà ind i agn nuvanta (i controll i eren descumenciaa apuus un so cunuscent, simpatiser del marxsim-lenism, l'era staa sdöciaa dürant i prim inchest sö'l massacher de Piazza Fontana.) Ind i agn sücesiv, pür catand minga föra i pröv de una so partecipaziun ativa a grupp pulitegh o extraparlamentaar, el De André al ven vedüü del SISDE un "simpatiser de i BR", menter quand che a compera insema a la mer Dori Ghezzi un toch de teren a Tempio Pausania, al ven cunsideraa un tentativ de fà sö un refugi per chei del mövement extraparlamentaar de sanestra.
Colaburaziun e sperimentaziun ind i agn Setanta
A partì del 1974, el De André l'ha tacaa sö di növ colaburaziun cunt olter müsicista e cantautur e a 'spluraa la prudüziun müsegal di autur american, apröf a chei frances. Ind i ann setanta el De André ha tradüü defacc di canzun del Bob Dylan (Romance in Durango e Desolation Row), Leonard Cohen ("It seems so long ago, Nancy", "Joan of Arc", "Famous Blue Raincoat" per l'Ornella Vanoni e "Suzanne") e 'l Georges Brassens (lavur che a portaraa a la sortida de l'album Canzoni del 1974). Ind el 1975 al lavura cunt el Francesco De Gregori, ind la scridüra de un fracch de bindel de l'album Volume VIII del 1975, indue se discüt de tematich esistenziai 'me el strös vers el mund burghes e i stent de cumünicaziun. Anca chest disch chì al scöt devers critich negativ, cume chela del Lello D'Argenzio, che al pensa che 'l De André el se sia dataa al stil del culega anca ind el möd de cantà.
Rimini (1978), dà inizi a la colaburaziun, che naraa inanz per un lüngh temp, cunt el cantautur verunes Massimo Bubola. Chest album al ghe figüra un De André esploratur de una müsega püssé stravacada, de spess de ispiraziun americana. I canzun parlen de atüalità e pulitega (El naufragg de una nav a Genua, Cua de Lüf) inscì cume tematich suciai (l'abort e l'omosessüalità) ed esistenziai ("Sally"). "Andrea" l'è vön di bindei püssé pupulaar de tüta la prudüziun del De André, che'l so co-autur Massimo Bubola al va inanz a insübì del viv dürant i so cuncert; püssé de una völta l'artista genuves - per ezempi ind el 1992, al teater Smeraldo de Milano - ha sunaa el bindel a lüs s'ciaraa sö, propi a vöré dì cume l'omosessüalità la gh'avia minga de vess mötiv de südiziun. .