cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dialet de Comacchio
La parabula del Fiö Trasun
Un om aveva du fiù. 'D questi, el più picul diss a sue päder: "Papà, dem le mie purzion che 'm toca!" e 'l päder fé le division tra lur dle sue robe. Passaa puech giorn, el più pznin miss assiem quel ch'l'aveva e 'l partì per un paes luntan, dove 'l dissipè 'l sue in donn. E quand el n'avè più nient e vins une grande carestie, cminsipiè a fàregh sentir la miserie. Alora l'andè e 'l s' miss äl servizzi d'un 'd chel paes, che 'l mandè int una sue campagne a där da magnär ai porch. E menter l'era là, l'avrie pur vluu magnär 'd chil scors ch'magnäva i porch; ma än jere ensun gh'in dässen. 'Gnuu in lù, el diss: "Quant servitur e jera in cà 'd mie päder ch'aveven del pan in abundanza, e mì e son chì che muer 'd fam! E 'm muvrò, anderò de mie päder e 'gh dirò: Papà, e i ho pcaa contre 'l siel e contre 'd vù; E 'n son degn d'esser ciamaa voster fiol; fèm com un di voster servitur". Pue 'l s'tols sù e 'l vins de sue päder. Quand l'era ancor luntan, el päder el vist e, moss de cumpassion, el gh'cors incontre e 'l gh' saltè al col e l'el basè. El fiol egh diss: "Papà, e i ho pcaa contre 'l siel e contre 'd vù; e 'n merit più d'esser ciamaa voster fiol". Alor el päder diss ai sò servitur: "Subit purtèj el sue abit e vstìl; metìgh el sue anel in dide, e il sue scarpe in pie. Pue condusì un videl grass, mazzàl, magnämel e stèn alegher; perchè 'stel mie fiol l'era mort e l'è rsuscitaa; el aveva pers, e l'ho truvä". E i cminzè a far feste. Ere mò int el camp el fiol più grand, e menter el gniva a cà e 'l s'evzinava, el sentì a sunär e a balär. E 'l ciamè un di servitur e 'l gh' dmandè cosa l'era. E 'stu rispos "Sue fradel", ch'l'era vgnuu, e che sue päder aveva mazzaa un videl grass, perchè 'l aveva avuu salv. 'Sta cosa el fè muntär in colera, e 'n vleva più endär in cà; ma sue päder, essend vegnuu fuere, l'el preghè. E 'l fiol e 'gh rispos: "Ech, dop tant an ch'e 'v e ch'e 'n v'ho mai disubdii 'n quel ch'm'avì cmandaa, e 'n m'avì mai daa un cavret per stär in alegrie coi mie amigh". Ma subit che 'stel voster fiol, ch'ha consumaa quel che ghe avì daa cun dil donn, l'è 'gnuu, avì mazzaa un grass videl". Ma el päder e 'gh diss: "Fiol, tì ti è semper cun mì, e quel ch'ho l'è tue. Ma bsugnava fär feste e stär alegher, che 'stel tue fradel l'era mort e l'è rsuscitaa; l'era pers e l'avenn truvaa". Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pag. 237
Pirla (parolla)
Pirla a l'è 'na parolla assee famosa de la lengua lombarda che l'è vegnuda poeu dent anca a la lengua italiana e a di alter lengov d'Italia. La vegn del verb "pirlà" o ben "sgirà", e la gh'ha sia un signifegad fallegh, che 'l resta spantegad domà in lombard e in del dialet lombard de l'italian e vun, voramai doperad in tute i terre italofene oltra che in lombard, de badee, mincion o cojon.
Dialet de Comacchio
Dialet de Comacchio
Donche e digh che int i temp del prim re 'd Sipri, dop le cunquiste dle Tere Sänte fate de Gutifré 'd Buglion, ä suzzess che une gentil done 'd Guescogne l'endé in pelegrinagg äl Sepoulcher e che, turnand indrie, erivaa ch'le fu in Sipri, le fu ultregiaa vilenement de di omin scelerät; mutiv per cui eile, doulendes senze endsune cunsulezion, le pensé d'endär ä ricorer del re; ma ägh fu dit de quelcun ch'l'erev pers le fedighe, perchéi el re l'iere d'une vite ecsì fiache e 'csì bone de puech che non soul e 'n vedicäve, metend sote prusess igli ufeis fat äi äter, ma änzi el supurtäve con une viltà vituperevole chigli infinit ingiuri 'ch gh'iere fat ä lù. Tänt che quelunque ch'l'ess une quälche räbie 'd denter, el le sfugäve fegandegh ä lù une quälche ingiurie o un quälch scoren. Le done, sentend 'ste cosse, dspraa d'en pseres vendicär, per ever pur un quälch sfogh dle sue pession, le stebilì 'd vrer punzer la viltà 'd stel re. E, pienzend, l'endé devänti al re, e le 'gh diss: "Sgnor mie, mi e 'n vien ä le sue presenze perchéi ä m'espete vendete per l'ingiurie ch'm'è staa fate; ma per sfogh ed quele e 't pregh t'm'insign com tì 't sofer queli ch'e sent ch'i 't fa ä tì perchéi, imperand de tì, mì e puesse supurtär pezientement le mie; le quäl, el sa Idiu se, quänd el psess fär, e le dunerev vluntiere ä tì, del mument che tì t'il sa supurtär ecsì ben". El re, che fin ä chel punt l'iere staa lent e pigher, quäsi che 'l s'edsiäss elore, cuminziand de l'ingiurie fate ä 'ste done, che lù el vendiché fourtement, el dventé persecutour rigourosissim d'ugnun che de chel gioren el coumetess quälche cosse contr'ä l'ounour dle sò couroune. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n230/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, pag. 210]
Dialet de Codigoro
E dich dünche che int i temp del prim re 'd Sipro, dop le cunquiste fate dle Tere Sänte de Gutifré 'd Buglion, è sussest che une gentil done 'd Guescogne l'endé in pelegrinagg äl Sepülcher e, turnand indrie, erivaa in Sipro, le fu vilenement ultregiaa de sert selerät; e per quest dulendes eile senze cunsulezion, le pensé d'endär ä ricorer al re. Ma i 'gh diss che 's perdrev le fedighe, perchéi lü l'iere un om sì trescuraa e tänt péch 'd bon che non sül e 'n vendicäve con giustizie l'ünte fate äi äter, ma con vituperi e viltà el supurtäve queli ch'i ch'feve ä lü stess; sichè chiunque eive dle stisse, el le sfugäve col färegh spet e scoren. Sentend quest le done, en n'evend speränze 'd vendicäres, pr'ever un péch 'd cunsulezion del sé dëspieser, le 's risulvé d'ureir punzer le viltà 'd chel re; e, pienzend devänti ä lü, le 'gh diss: "El mie sgnür, mì e 'n vien devänti a le tue presenze perchéi mi espete vendete dl'ingiurie ch'm'è staa fat; ma, in sudisfezion 'd quele, el pregh che tì 'd m'insign com tì 't sofer queli che mi e sent che 't vien fat perchéi, emiestraa de tì, mì e pésse pesientement supurtär le mie che, el sa el Signür, se mì el pess färel, vuluntiere et dunerev, perchéi tì t'il sa ecsì ben supurtäril" El re, che fin elüre l'iere staa instupidii, come 'l se tëssiess del son, el cuminsié de le ingiurie fate a 'ste done, che 'l vendiché terribilmente, e 'l dventé un teribil persecutür 'd chiunque de lì evänti el cumetess quelcose cüntre l'unür dle sé curüne. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n228/mode/2up ibidem, pag. 209-210]
Fornells de la Selva
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
.nc
.nc a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Ladern-sur-Lauquet
Ladern-sur-Lauquet l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Hilaire, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 176 méter a 'na altèsa màsima de 623 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ladern-sur-Lauquet l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bloemfontein
200px|thumb|right|Bloemfontein Bloemfontein a l'è la capital giüdiziaria del Südafrica.
Al gh'ha 500.000 abitant (2001).
Chanéaz
Chanéaz a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.39 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Chanéaz al se tröva a una altitüden de 755 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bioley-Magnoux, Correvon, Démoret, Prahins, Thierrens, Vuissens (FR).
Strada voivodal 538
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 117 km.
Villalonso
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
411
Necrulogi
Un an indrée / Un an dapress
.ne
.ne a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Scorrano
Scorrano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 6.755 abitàncc, 'na superfìce de 34 km² e 'na densità de 199 ab./km². El cunfìna coi cümü de Botrugno, Cutrofiano, Maglie, Muro Leccese, Sanarica, Supersano.
Mauro Pedrazzini
El Mauro Pedrazzini (15 de giugn 1965) a l'è 'n politegh del Liechtenstein, esponent del Partii Progressista di Cittadin e Minister di Affar Sociai dal 2013.
Carriera
De origin italiana, l'è anca bon de parlà italian, el s'è diplomaa in d'on licee de Vaduz nel 1985, l'ha otegnuu el titol de dottor de ricerca in fisega al Politecnegh de Losanna in del 1996 dopo di studi a l'Università de Berna.
Del 1992 al 2001 l'è staa manager a la Balzers AG e deminaman l'ha studiaa a l'Università de San Gall per on titol de management.
L'è staa dal 2001 al 2013 analista per la Banca Nazionala del Liechtenstein.
Del 2005 al 2009 l'è staa minister alternativ del primm minister Otmar Hasler e del 2009 al 2013 del vice Martin Meyer. L'è nomenaa del noeuv primm minister Adrian Hasler minister di affar sociai cont i elezion del 2013 e l'è confermaa anca in del governo de Daniel Risch.
Hash table
Ona hash table a l'è 'na struttura dacc doperada per mett in corrispondenza 'n daa valor cont ona ciav e donca a di alter valor.
Lengua urdu
La lengua urdu a l'è 'na lengua indoeuropea parlada soratutt in Pakistan e scrivuda cont l'abecee urdu.
M1 Garand
L'M1 Garand a l'è 'n fusil semiautomatich statunitens, progettaa per la cartoccia .30-06 Springfield e doperaa in servizzi di forz armaa di Stat Unii dal 1936 al 1957. Progettaa del John Garand, l'è staa vun di primm semiautomatich doperaa de 'n armada e l'ha sostituii el Springfield M1903 per vess sostituii de l'M14. Incoeu l'è doperaa 'me arma de cerimonia o de addestrament.
Zarbulò
Zarbulò (nom ufizial: Zerbolò) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Balguart, Burgh San Sir, Carbunèra, Garlasch, Grüpél, Tur d'Isula, Vilanöva.
Dialett roiasch
El dialett roiasch (nomm nativ: roiasco) l'è ona variant occidental de la lengua ligur.
Esempi de lengua: el dialett de Tenda
Diggo dunque che 'ntei tempi del primmo re de Cipri, dòppo a conquista fàccia de a Tera Santa da Gottifrè de Buglion, l'èi arrivàu che unn-a signôra de Guascógna, l'èi andâ 'n pellegrinagge ar Sepûlco, da dónde tornèndo, arrivâ 'nte Cipri, l'èi stâ ortraggiâ villanamente da çèrti òmme scellerài; e per lolì, ella laumentandose senza nesciunn-a consolassión, l'ha pensàu d'andarsenen a reclamâ dar re; ma ar li èi stàu diccio da caicun che l'aurìa pérso a fatiga, perché ë era d'unn-a vitta tanto deslagnâ e da pòcco chêunto che, envece che ë vendichéssa con giustissia re engiurie facce ai àutri, ansi un'infinitâ de quélle facce a ë stésso con gran viltâ ar le sopportava; de manera che chiunque avìa quàicche rangô, o se sfogava con far-li quàicche ónta o verghêugna. A signôra, sentendo lolì, desperâ da vengètta, per qualche consolassión da sa penn-a, l'ha pensàu de pógne a misèria de quel re; e l'èi 'ndâ 'n ciagnèndo denante a ë, 'n dighèndor-li: "Signorîa, mi no vègno a-a toa presènsa per ra vengètta che mi spèitte de r'engiuria che m'èi stâ faccia ma, en soddesfassión de quélla, te préggo che ti me móstre cóme ti te sòffre quélle che mi sàe che te son facce perché, 'mparèndo da ti, mì pêuscia con passiensa comportâ a mia, che Dio ro sa: se mi porresse farlo, a donerìa gorentê a ti, giacché ti e soppòrta coscì ben". Ar re, che fin allora era stàu lènto e pigro, cóme s'er se desvièssa da un sònno, 'n començèndo da r'engiuria faccia a quélla fèmmena, che l'ha pêui vendicàu severamente, l'èi devegnûo un persecutô rigorosissimo de tutti quilli che da lì avanti fasìan càica ren cóntro r'onô da sa corónn-a. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n232/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 208]
Zarbulò
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Zarbulò l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Cità del Cap
200px|thumb|right|Panurama cun la Robben Island Cità del Cap a l'è la capital legislativa del Südafrica.
La gh'ha 2.893.251 abitant (2001).
Nintendo
La Nintendo Company Ltd. l'è un'azienda giapunesa, rinomada in tüt el mund per la prodüziun de videogiögh e console.
Nintendo l'è anca vöna di püssée grand mültinaziunaj del paes.
Storia
L'è stada fata sö el 23 de setember in del 1889 da Fusajiro Yamauchi.
Al principi di ann '80 la Nintendo l'è pasada dai giögh de carte e mecanich ai giögh eletronich. Anca se l'è nada dent el mund di videogiögh in del 1975 cume destribütur dela console Magnavox Odyssey, in del 1977 l'ha tacaat a fà sö di console propri. Per el grand sücess ciapaat in Giapun, in del 1985 la Nintendo l'è rüada in del mercat del' America del Nord e l'ann a segütà in Europa.
La Nintendo l'ha faat sö 6 console da tavul: el Famicom/NES, el Super Famicom/SNES, el Nintendo 64, el GameCube, el Wii - faa anca in versiun mini, el Wii U e 'l Nintendo Switch, faa pö in versiun Lite. Ancasì a la console da tavul, la Nintendo ha prudüt di console purtatil, 'me el Game Boy, avanzaa pö in del Game Boy Color e Game Boy Advance, quater versiun del Nintendo DS, tri versiun del Nintendo 3DS (3DS, 3DS XL e 2DS), el Virtual Boy, i Game & Watch, i Pokémon Mini e i Nintendo Mini Classics.
La Nintendo ha püblicaat püssé de 500 giögh, cunt el jütt de olter grupp per lo svilüpp. In 30 ann la Nintendo ha vendüt püssé de 577 miliun de console e 3,5 miliard de copi di videogiögh. El 23 de setember 2009 la Nintendo la festegia el sò 120° ann de vita.
Langau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
La Boisse
La Boisse l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Montluel, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 179 méter a 'na altèsa màsima de 319 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Boisse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Siegenburg
El cümü de Siegenburg el se tróa a 'na altèsa de 392 méter sura 'l leèl del mar.
Godella
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Mühlacker
La cità de Mühlacker la se tróa a 'na altèsa de 240 méter sura 'l leèl del mar.
Forallac
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Idaho
right|thumb|300px L'Idaho a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 216.632 km² e una pupulaziun de 1.393.262 abitant.
A l'è tacaa a nord al Canada, a ovest al stat de Washington e a l'Oregon, a süd al Nevada e a l'Utah, a est al Wyoming e al Montana.
La capital a l'è Boise (211.830 abitant), che l'è anca la cità püssee pupulada del stat.
Storia
L'Idaho a l'è staa amiss in de l'Üniun in del 1890.
420
Necrulogi
Un an indrée / Un an dapress
Pelleautier
Pelleautier l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Gap-Campagne, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 737 méter a 'na altèsa màsima de 2016  méter s.l.m.
Canohès
Canohès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Toulouges, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 54 méter a 'na altèsa màsima de 104 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Canohès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ruislip Gardens (metropolitana de Londra)
Ruislip Gardens  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
.nf
.nf a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Elettrotreno ZB ABeh 150
L'elettrotreno ZB ABeh 150 a l'è 'n elettrotreno de la Zentralbahn bon de andà in sui tratt a aderenza natural e a cremaliera, faa su de la Stadler Rail e ciamaa "Adler".
Storia
'sti treni hinn staa ordenaa in del 2009 per i tratt InterRegio in tra Lucerna e Interlaken. Hinn i treni a scartament metrich i pussee curt mai faa de la Stadler e hinn entraa in servizzi in del 2012, per sostituì i vegg treni con la locomotiva in del 2013.
In del 2019 hinn ordenaa àlter du per sostituì i treni pendolar per la linia per Engelberg che gh'hann pu la carrozza bistrot ma gh'hann ona carrozza multifonzional e che sarann consegnaa in del 2022.
Costruzion
I treni a hinn formaa de dò mezz treni, boni de girà indeperlor, in trii carrozz, cont in mezz ona carrozza bistrot - in di noeuv costruzion 'na carrozza multifonzional. Hinn dotaa de ampi finestritt panoramich, de aria condizionada, porta-schi e porta-bici.
Hinn boni de fonzionà anca in di tratt a cremaliera grazia a 'n sistema separaa di roeud, inscì de evità i slittament.
'Sti tréni hinn staa ciappaa a esempi di àlter ferrovij a scartament metrich de la Svizzera ocidentala, che han ricevuu di carrozz compagn e anca di treni complett, per esempi l'Elettrotreno BOB ABDeh 8/8, di Ferrovij de l'Oberland Bernes.
Strada voivodal 539
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 20 km.
Vaujany
Vaujany l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Le Bourg-d'Oisans, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 64.54 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 752 méter a 'na altèsa màsima de 3464 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vaujany l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Autostrada A28 (Portogall)
La  a l'è 'n autostrada del Portogall.
Chavannes-le-Chêne
Chavannes-le-Chêne a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.98 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Chavannes-le-Chêne al se tröva a una altitüden de 660 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Champtauroz, Chêne-Pâquier, Cheyres (FR), Molondin, Murist (FR), Rovray, Treytorrens.
Olivetti P6040
La Olivetti P6040 l'è on personal computer faa de la Olivetti in di agn 1970 e presentaa ad Hannover in del 1975 insemma al Olivetti P6060.
A l'è staa el primm PC de la Olivetti a doperà el microprocessor, specificatament on modell Intel 8080.
L'era progettaa per vess piscininn e portatil: Bon de stà in d'ona valigetta 24 or el pesava 7,5 kg.
L'era programmabil in Mini BASIC e 'l gh'eva di dischett de 2,5 polles.
El BASIC
El MiniBASIC a l'è on lenguagg de programmazion che 'l dopera sett istruzion fondamentai del BASIC e pussee 'l ghe gionta i fonzion matematich e trigonometrich tipich di computer de la Olivetti.
Variant
Giamò dal principi gh'eren dò edizion speciai: Vuna bona domà de legg i programma senza scrivìj e vuna bona domà de scriv i programma.
In del 1980 la sortiss la varianta SBS, orientada al business, donca a la fatturazion e al cunt di stipendi, cont ona tastadura pussee seria e men de calcolatris cont pussee memoria e programma a disposizion, a 'n cost minor di macchin concorrent e cont di prestazion mior.
Biguglia
Biguglia l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Borgo, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.27 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 665 méter s.l.m.
Santa Cesarea Terme
Santa Cesarea Terme l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 3.094 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 119 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castro, Minervino di Lecce, Ortelle, Otranto, Poggiardo, Uggiano la Chiesa.
Val de l'Isargh
La Val de l'Isargh (Tudesch: Eisacktal, Talian: Val d'Isarco) l'è vöna di valad prinzipaj de'l Südtirol.
A nivel geugrafegh, la va de la funt de l'Isargh a'l Brenner fin giò a Bulsan indua l'Isargh 'l sbuca in de l'Ades.
Pö a nivel aministrativ la Val de l'Isargh la vegn ancamò spartída in tríi toch: Val de Víp, Val de l'Isargh, e Solt-Selíar.
Hagneck
Hagneck a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Seeland, in de la region aministrativa omònima, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.8 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Hagneck al se tröva a una altitüden de 441 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ligerz, Lüscherz, Siselen, Täuffelen, Twann, Walperswil.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Storia
Hagneck l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1353 col nom de Hagneg.
Ligam de föra
Bibliography -P. Aeschbacher, Stadt und von den Landvogtei Nidau Anfängen bis ins 16. Jh., 1929 Gesamtmelioration-Brüttelen-Lüscherz-Hagneck, 1970–1987, 1989
Südafrica
right|200px El Südafrica a l'è un paes de l'Africa meridiunala.
A l'è tacaa a la Namibia, al Botswana, al Zimbabwe, al Muzambich, al Eswatini e al Lesotho e 'l a bagnen l'Ucean Atlantich e l'Ucean Indian.
Al gh'ha trì capitaj: Pretoria, Bloemfontein e Cità del Cap.
300px|center
Storia muderna
thumb|200px|right|El Nelson Mandela In del secul XVII a hinn rivaa in Südàfrica culon ulandes, i Buer. In del secul XIX a hinn rivaa anca i ingles, che hann tacaa a ucüpaa el tòch de süd del paes.
Tram ATM 700
I Tram ATM 700 a hinn staa di tram desviluppaa dopo de la segonda guerra mondiala de la recostruzion di tram 600 danegiaa di attacch.
Storich
I relitt di tram 600 a hinn staa recostruii de la Caproni cont ona cassa metallica compagna de quella di tram ATM 1500. I tram a hinn staa numeraa da 700 a 720 e podeven avègh on remorcc.
Han faa servizzi finna al 1966, quand che hinn staa trasformaa in mezz de servizzi de l'ATM, compit che hinn ancamò in servizzi.
Galleria di foto
<Gallery> File:ATM 711 01.JPG|Tram 711 al Stadi de San Sir File:Milano - via Carlo Farini - tram 705.jpg|Tram 705 in Via Farini File:Deposito ATM Precotto 05.JPG|Tram 708 a Precott File:00344-Tram 2 assi 718.jpg|Tram 718 File:Milano - piazzale Egeo - tram 706.jpg|Tram 706 File:Milano - piazzale Carlo Maciachini - tram 713.jpg|Tram 713 File:Milano via Orefici tram lavori.JPG|Tram di lavor File:Vecchio tram, piazza della Scienza, Milano.jpg|Tram 706 </Gallery>
Südafrica
Storia muderna
In del 1910 a l'è stada fundada l'Üniun Südafricana, che l'era un dominion del Regn Ünì.
In del 1948 el Partii Naziunal (National Party) l'ha vingiüü i eleziun e l'ha tacaa cunt el sistema de Apartheid.
El Südafrica al s'è pruclamaa una repübliga in del 1961 e a l'è sürtii del Commonwealth.
Dopu d'una lota lunga, sota la guida del Nelson Mandela, in del 1994 a l'è finii el sistema de Apartheid.
Lenguv e nom
El Südafrica al gh'ha 11 lenguv ufiziaj e 11 nom ufiziaj:
Urganizaziun pulitiga
El president a l'è el Cyril Ramaphosa (del 2018).
Lafage (FR-11)
Lafage l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Belpech, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.71 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 265 méter a 'na altèsa màsima de 455 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lafage l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Illinois
right|thumb|300px L'Illinois a l'è un stat di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 149.998 km² e una pupulaziun de 12.713.634 abitant.
A l'è tacaa a nord al Wisconsin, a ovest a l'Iowa e al Missouri, a süd al Kentucky, a est a l'Indiana.
La capital a l'è Springfield (111.454 abitant); la cità püssee pupulada a l'è Chicago (2.896.016 abitant). Alter cità cun püssee de 100.000 abitant a hinn Rockford, Aurora, Naperville, Peoria e Joliet.
Storia
L'Illinois a l'è staa amiss in de l'Üniun in del 1818.
Urganizaziun pulitiga
L'Illinois al gh'ha 21 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun.
Hermrigen
Hermrigen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Seeland, in de la region aministrativa omònima, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.5 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Hermrigen al se tröva a una altitüden de 513 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bellmund, Bühl bei Aarberg, Epsach, Kappelen, Merzligen, Mörigen, Sutz-Lattrigen.
Storia
Hermrigen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1249 col nom de Hermeringen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Villalobos (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Sire Raul
El Sire Raul a l'è staa 'n storich e scrittor milanes, che l'ha vivuu in tra el 1100 e 'l 1200. Probabilment fonzionari per el Liber Comun de Milan, l'avaria combattuu in la battalia de Carcan e l'ha scrivuu di document in sul conflitt in tra Milan e 'l Barbarossa.
421
Necrulogi
Un an indrée / Un an dapress
Langenlois
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 540
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 16.5 km.
Alvernia-Roden-Alp
Geografia
L'Alvernia-Ròden-Alp el confina cont i region de Provenza-Alp-Còsta Azura, Lingoadòca-Rossejon-Midi-Pyrénées, la Borgògna-Franca Contea, la Noeuva-Aquitania, el Canton Ginevra, el Canton Vaud, el Canton Vales, la Val d'Aòsta e'l Piemont. L'è traversaa del fiumm Ròden traj montagn che gh'hinn dent el gh'è anca el Mont Bianch, la montagna pussee òlta de tuta l'Europa.
El Ròden-Alp el gh'hà vòtt departement:
.ng
.ng a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Canal de Suez
right|300px|thumb| Ol Canàl de Sùes ést dal satèlite
El Canal de Suez (in arab: قناة السويس, Qanāt al-Suways) a l’è un canal artifiçal qe al se trova in Egit e qe al permet a i nav de pasar dal Mar Mediteraneo al Mar Ross e de là a l’Ocean Indian senza far el jir de tuta l’Afrega.
Redessan
Redessan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Marguerittes, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Canal de Suez
El Ferdinand de Lesseps, diplomateg frances, al g’ha havud la concesion dal Said Pascià, Khedivè del Egit, de scavar el canal ind el 1854, insì a l’è nasida la Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez qe al ha tacad i laurar ind el 1859 e despœ, ind el 1869, i inn rivad a dervir-l.
Redessan
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 54 méter a 'na altèsa màsima de 76 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Redessan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Faed
Faed (nom ufizial in talian: Faedo Valtellino) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri.
Labalme
Labalme l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Poncin, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
Faed
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Labalme
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Faed
A l’è tacaa a Busaja, Muntagna, Piateda e Sundri.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Faed l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Labalme
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Labalme l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Godelleta
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Northolt (metropolitana de Londra)
Northolt  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Canal de Suez
El projet a l’è del Luigi Negrelli, un om del Trentin. El canal a l’è fait da du toc, un la part da Port Said sul Mediteraneo qe la riva fina al Gran Lach Amar ed el segond toc la part dal Gran Lach Amar e l'ria a Suez sul Mar Ross.
Northolt (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Canal de Suez
A l'è long 163 kilometer, larg da 300 a 365 meter e profond 22 meter (2010); in orijin a l'era larg doma 52 meter e profond 11.
El Canal de Suez a l’è stait d’esempi per el Canal de Panama.
Fontcoberta
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Villefranche-sur-Mer
Villefranche-sur-Mer l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Villefranche-sur-Mer (chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 575 méter s.l.m.
424
Necrulogi
Un an indrée / Un an dapress
Oxalis pes-caprae
Oxalis pes-caprae l'è 'na spéce de piànta erbàcea che fà part de la famìa botànica de le Oxalidaceae.
L'è 'na piànta uriginària de l'Africa Meridiunàla ma la s'è 'ngeneràda pò a 'n Euròpa, 'n Austràlia e Stati Ünìcc, 'ndóche l'è cunsideràda 'nvazìva.
Iniziativa Liberala
Iniziativa Liberala (in portoghes Iniciativa Liberal) a l'è 'n partii politegh liberal portoghes che 'l defend el liberalism economich, politich e social.
Fondaa offizialment in del 2017 el se fonda in sui valor del Manifest de Oxford, el gh'ha 'me motto "Men de Stat, pussee de Libertà" e 'l sostegn el liber mercaa, el taj di dependent publegh e la libertà de scerna scolastega.
Neuenbürg
Neuenbürg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Enzkreis. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 28.17 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
La cità de Neuenbürg la se tróa a 'na altèsa de 323 méter sura 'l leèl del mar.
Sannicola
Sannicola l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 6.151 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 228 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alezio, Galatone, Gallipoli, Neviano, Tuglie.
Zinasch
Al cunfìna coi comün de Bastida, Carbunèra, Cava, Sëvsèina, Curäna, Düran, Grüpél, Msäna Rabatón, Pancaräna, Piev d'Albignö, Sum, Vilanöva.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Zinasch l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Coise
Coise l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Symphorien-sur-Coise, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.03 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 480 méter a 'na altèsa màsima de 752 méter söl leèl del mar.
Casper Van Dien
Casper Van Dien (Milton, Florida, U.S.A., 18 Setembar dal 1968), l'é un atur american.
Strada voivodal 541
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 123 km.
Autostrada A29 (Portogall)
La  a l'è 'n autostrada del Portogall.
Arögn
Arögn o Rögn (Arogno) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan, in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 8.53 km², e al se tröva a una altitüden de 606 meter sura al livel del mar.
El cumün de Arögn a l'è tacaa ai cumün de Bisson, Campion d'Italia (IT-CO), Lanz (IT-CO), Lügan, Marogia, Pei (IT-CO), Röv.
Počepice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Villalcampo
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Fontanilles
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Bisinchi
Bisinchi l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Castifao-Morosaglia, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.66 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 113 méter a 'na altèsa màsima de 1067 méter s.l.m.
Pelvoux
Pelvoux l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de L'Argentière-la-Bessée, del circondàre (arrondissement) de Briançon e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 76.23 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1179 méter a 'na altèsa màsima de 4102 méter s.l.m.
Strada voivodal 542
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 42 km.
Langenrohr
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Viola culminis
Viola culminis l'è 'na piànta de la famìa botànica de le Violaceae. L'è stàda discriìda per la prìma ólta sö "Natura Bresciana" 'ndèl 2003 del botànich bresà Franco Fenaroli 'nsèma co Benito Moraldo. El nòm specifich (culminis) el fà riferimènt al Gölem, mut de le prealpi bresàne, che l'è 'l "locus classicus" per chèsta spece.
Descrisiù
Pianta perène, cespitùza, de sòlit sènsa pelüria. I gamp i è prostràcc, i se résa sö apéna 'nvèrs la sìma. La rìa a 'n altèsa de 5-30 cm.
Le fòie de la part bàsa de la piànta le g'ha 'n gambì cürt, la làmina ovato-srotondàda, chèle a metà e chèle de la part àlta le g'ha la làmina lanceolàda-slongàda, löstra, de culùr vért bèl fòrte co l'òrlo apéna apéna crenàt, el gambì 1-2 ólte piö cürt, sènsa pelüria o se pròpe apéne arènt a l'òrlo.
Le stìpole de le fòie de la part bàsa i è picinìne picinìne o adiritüra le gh'è mìa: se le gh'è i è lineàre piö o méno ciliàde; le stìpole de le fòie de la part a metà i è lineàre lanceolàde; chèle de le fòie de la part piö àlta le se 'nsomèa a chèle de mès ma i è piö slongàde amò.
I fiùr i è viòla-ròza, ma se tróa apò a dei ezemplàr de culùr biànch e zalt. I g'ha i sépali oblungo-lanceolàcc, gös, sènsa pelüria, co l'òrlo quàze sèmper cartilaginùs dentàt; i pétai süperiùr i è srotondàcc, chèi laterài i è obovàcc e srotondàcc a chèi, el pétalo inferiùr l'è obcordàt condèna macìna zàlda e rìghe culùr viöla bèle marcàde. El sperù el tìra al vért, 1/3-1/2 del pétalo inferiùr, co la part final drìta o 'ncürvàda.
Distribusiù e habitat
Spéce endémica de le Prealpi bresàne: Gölem, Val de Cadì, Pas del Crocedomini, Bazéna. Pracc alpì 'ntra i 1250 e i 2300 méter, con preferènsa de teré a reasiù àcida o neutra.
Vaulnaveys-le-Bas
Vaulnaveys-le-Bas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vizille, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 287 méter a 'na altèsa màsima de 1326 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vaulnaveys-le-Bas l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
425
Necrulogi
Un an indrée / Un an dapress
Kamala Harris
La Kamala Devi Harris (pernonzia inglesa: ['kɑːmələ 'hærɪs]; Oakland, 20 de otober del 1964) l'è ona politega mericana. A partì del 20 de sginer del 2021 l'è vizzi-presidenta di Stat Unid in del ticket del Joe Biden, dopo vesser stada senatora per la California e ancamò prima procurator general del Stat.
Biografia
L'è nassuda a Oakland, tosa de ona dona de origin indiana (Chennai) e de on pader de origin giamaicana. La studia a la Howard University e poeu a l'Hasting College of the Law de San Francisco. Fenid de studià, la lavora come vizzi-procuradora distretuala in de la Conteja de Alameda (1990-1998). Dopo d'avè lavorad per duu agn in quell ofizzi, in del 2003 l'è elesgiuda procuradora distretuala de San Francisco, per vesser poeu reconfermada in del 2007. In del 2010 la deventa la procuradora general de la California, e inscì ancamò in del 2014. La Harris l'è stada la prima dona a quatà quella carega, e per sgionta la prima de origen asiatega. Semper in del 2014 la se marida con l'avocat Douglas Emhoff. In del 2016 la se candida ai elezzion del Senad cont el Partid Democrategh: la vensg i primarie del so partid, e poeu la bat la soa aversaria Loretta Sanchez, anca lee democratega. Inscì la deventa ona senatora, la prima in de la storia di Stat Unid a vesser de origen asiatega. In del 2019 la toeu part ai primarie del Partid Democrategh per la presidenza di Stat Unid. La se retira in del marz del 2020, e la ghe da sostegn al Joe Biden, che el dodes de agost la scerniss come candidada a la vizzi-presidenza, e l'è elegiuda in di elezzion.
Rumàn Capitel Quatordes
Rumàn
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Quatordes
1Ma ricevii chi l'è dèbul in de la féd, no per i giüdizi i sò upiniún. 2El vün el cred de mangià tüsscoss, ma lü che l'è dèbul el mangia vegetaj. 3Lü che 'l mangia el gh'avarìa no de desprezà lü che 'l mangia no, e lü che 'l mangia no el gh'avarì no de giüdegà lü che 'l mangia, già che Diu 'l l'ha ricevüü. 4Chi te see tì, tì che te giüdeghet el servidúr d'un'altra persona? Al sò propi Padrún el sta sald o el borla giò; e 'l sarà faa staa sald, già che 'l Signúr l'è capaz de fàll stà sald.
5Già che 'l vün el giüdega un dì püssee d'un alter dì, ma l'alter el giüdega ogni dì; ognidün el gh'avarìa de vèss cunvint in de la sua propia mént. 6Lü che 'l giüdega el dì, el giüdega per el Signúr; e lü che 'l mangia, el mangia per el Signúr, già che 'l da grazi a Diu; e lü che 'l mangia no, el mangia no per el Signúr e 'l da grazi a Diu. 7Già che nissün de nümm el viv per sé medemm e nissün el mör per sé medemm; 8già che se vivum, vivum per el Signúr, e se mörum, mörum per el Signúr. Dunca, se vivum o mörum, sèmm del Signúr. 9Già che per chèst Crist l'è mort e l'ha vissüü, per vèss Signúr sura sia i mort che i vivént.
10E tì, perchè te giüdeghet el tò fradèll? O anca, perchè tì te desprezet el tò fradèll? Già che nümm tücc cumpararèmm denanz al tribünal de Diu, 11già che l'è scritt:
«Mì vivi, el dis el Signúr, che a mì ogni genögg el s'inchinarà
e ogni lengua la cunfessarà a Diu».
12Dunca, ognidün de nümm el darà cünt de sé medemm a Diu.
13Dunca, gh'avarìum pü de giüdegà el vün i alter: ma pütost giüdeghee chèst, el mètt no d'un scapüsc o un scandul al fradèll. 14Savi e sun cunvint in del Signúr Gesü che nagott l'è prufan per sé medemm, se no per lü che 'l cunsidera che quajcossa la sia prufana--per lü l'è prufana. 15Già che se per via de la paciatoria el tò fradèll l'è faa trist, te caminet pü segund el bén; destrüg no cun la paciatoria lü per el qual Crist l'è mort! 16Dunca, el voster bun el gh'avarìa no de vèss biastemaa. 17Già che 'l règn de Diu l'è no el mangià e 'l bév, ma la giüstizia, la pas e la letizia in del Spirit Sant; 18Già che lü che 'l serv Crist in de chèst l'è piasevul a Diu e cetabil a i vèss üman.
19Dunca, gh'avarìum de cercà i robb de la pas e i robb del fà sü che l'è del vün vèrs i alter. 20Destrüg no el laur de Diu per via de la paciatoria. Tüsscoss hinn debún pür, ma l'è cativ per el vèss üman che 'l mangia per mèzz de scapüsc. 21L'è bun el mangià no de carna né 'l bév de vin né chèll in del qual el tò fradèll el scapüscia. 22La féd che tì te gh'hee, che te gh'hee segund té medemm denanz a Diu. Beatt l'è lü che 'l se giüdega no in de chèll che 'l pröva ; 23ma lü che 'l dübita, se 'l mangia, l'è cundanaa, perchè l'è no de féd; e tütt che l'è no de féd l'è pecaa.
Stazion de Vares
La Stazion de Vares l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia, doperada anca del servizzi ferroviari suburban de Milan, sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è capolinia de la linia S5 del servizzi ferroviari suburban de Milan, foeura che per i ultim cors de la nott che limiten a Galaraa. Dal 7 de genar 2018 a l'è doprada anca di treni de la red celer del Canton Tesin, lign S40 e S50 a cadenza oraria. Dal giugn 2018 on treno su du de la S40 el limitarà a Malpensa T2.
Semper del genar 2018 gh'è ogni dì 34 RegioExpress de la Trenord a cadenza oraria in tra Port Ceresi-Milan Porta Garibaldi.
Donca dal genar 2018 a hinn trè i società a doperà la stazion: Trenord, che la fa i RegioExpress, l'ATI Trenord-ATM che la gestiss la S5 e TiLo, che la gestiss i lign svizzer.
Servizzi
La stazion a l'è classificada de la RFI in la categoria Gold e la gh'ha: Bar Biliettaria a sportell Biliettaria automatega Post de polizia ferroviaria Toalett Sala d'attesa
Guadasequies
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Furcula
Furcula (nom ufizial in talian: Forcola) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri.
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
A l’è tacaa a Ardenn, Böi, Culurina, Füsini, Talamuna e Tàrten.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Furcula l'è mustraa in de la tabela chi de sota
March (distret)
El Distret de March  L'è giü dei sés distrècc del Canton Svit, en Svizzera. La popolasiù total del distret l'è (dato del ).
.ni
.ni a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Waterloo (metropolitana de Londra)
Waterloo  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Furmai
thumb|right|300px|[[Butega de furmai tipich]] El furmài (anca furmagg o formai) l'è un mangià ricavad da la cuagulassion dal lat intregh, parsialment o tutalment scremad o anca da la panera cun d'i ferment e sal da cüsina.
Laurassion
Par fà el furmài, el lat el vegn versad ind üna caldera verta, indue l'è scaldad fin a 'rivà a la temperadüra dal stumogh dal vitel, a 35-38 °C. Pö se met el cagg: un cumpost ensimatich tirad föra dal stumogh di mamifer latant. Al post dal cagg se pöd anca druà un prucess de furmassion d'la cagiada cun una sbrüfada acida, cunseguensa dal fà metabolich d'i bater dal lat natüralment present in del liquid se miga pasturisad, miss inden cume inissiadù.
El cagg l'è bon de rump in tanti toch la caseina present in dal lat, e de fà donca cuagulà la massa grassa miga püssè sulübil in de l'acqua, che la và ins al fund a furmà 'na crema pastusa che la s'ciama cagiada.
Da la cagiada pödun vegn föra tri famije de furmai:
Segesta (metropolitana de Milan)
Segesta l'è ona stazion de la ligna M5 de la metropolitana de Milan. I sortii hinn in Piazzale Segesta e Via degli Ottoboni.
La struttura
Han scominciaa a fàlla su in del novembre del 2010 'me part de la ligna da Garibaldi FS a San Sir Stadi. L'è verta dal 29 de april del 2015 La gh'ha i sortii in piazzale Segesta e in via degli Ottoboni. .
L'è ona stazion passanta, con duu binari in du tromb. Gh'è on sistema, ciamaa Milano Massivo per smorzà el rumor di treni.
Servizzi
I disabil pòden doperà la stazion, sia dent che de la strada, vist che gh'è i ascensoeur. Tuta la stazion intrega l'è videosorveliada. Biliettaria automatega
Interscambi
La stazion a l'è servida da divers lign de tram e de corrier gestii da l'ATM. Fermada del tram Fermada di corrier
Lagrasse
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Maseru
Maseru a l'è la capital e la cità püssee impurtanta del Lesotho.
Lagrasse
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lagrasse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sanarica
Sanarica l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 1.446 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 121 ab./km². El cunfìna coi cümü de Botrugno, Giuggianello, Muro Leccese, Poggiardo, San Cassiano, Scorrano.
Maseru
Al gh'ha pressapoch 180.000 abitant.
Strada voivodal 543
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 59 km.
Personal computer
On personal computer a l'è on quajsevoeur computer che per i sò caratteristich, la soa semplicità e 'l sò cost el pò vess doperaa de 'n singol utent e donca l'è 'l sò computer personal.
Storia
On primm prototip de computer piscininn a l'era el Computer Simon, descritt in d'ona revista in del 1950, ma l'era in realtà on computer cont ona memoria de 2 bit, progettaa e bon domà de vess doperaa per l'educazion.
El primm personal computer commercial a l'è staa la Programma 101 de la Olivetti, faa in del 1965, che, insemma ai sò successor e ai computer ispiraa l'ha menaa el computer in d'on poo de offizi.
Intorna al 1970 la Datapoint la crea on terminal cont di capacità autonom de elaborazion, che l'ha mittuu i bas per el sistema de elaborazion doperaa poeu di processor de la Intel.
Val de Víp
thumb|300px|El Südtirol cunt marcáda la Val de Víp thumb|300px|Panorama de la Wipptal
Personal computer
Storia
A portà el computer in tucc i cà però a l'è staa l'home computer, nassuu in tra el 1975 e 'l 1977: I pussee famos e iconicj a hinn staa el Commodore 64, el Sinclair ZX Spectrum e 'l Apple II.
Val de Víp
La Val de Víp u Wipptal (Tudesch: Wipptal, Talian: Alta Valle Isarco) l'è na val che la va de Innsbruck a Furtessa e l'è fáda sü de ses cumün in de la volta Volta Wipptal in Südtirol e trides cumün de la Bassa Wipptal in Nordtirol. A nivel aministariv a l'è gnüda strepáda vía de la Val de l'Isargh int 'l 1980. La Val de Víp la gh'ha 18.220 Abitant (Sgenée 2004).
La Val l'é stáda ciamáda inscí perchè a nivel geugrafegh e cultürál a la partuca al la Wipptal che la scumenza a Innsbruck e la ría giò fin a Furtessa. El cumün aministrativ l'è Vepeden.
Personal computer
Storia
In del 1981 el sortiss foeura el primm PC IBM, che in principi el sostituiss i computer in stil Programma 101 in di offizi, ma cont el temp i sò cloni, grazia anca a la diffusion del MS-DOS e del Windows, el deventa in sostanza on standard del settor, adottaa anca de la Apple in del 2005, cont la transizion de l'architettura PowerPC a Intel.
Chavornay (CH-VD)
Chavornay a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 11.07 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Prosenická Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Chavornay (CH-VD)
El cumün de Chavornay al se tröva a una altitüden de 452 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Arnex-sur-Orbe, Bavois, Corcelles-sur-Chavornay, Essert-Pittet, Orbe, Penthéréaz, Suchy.
Remoulins
Remoulins l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Remoulins, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.