cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Panzeròtt
A gh'hinn tant possibel maner per el repien di panzeròtt: chel tipegh pujes a l'è impienii de tomates e mozzarella, ma, de spess, hinn giontaa oliv senza gandólla, inciòd, scigol o caper. Per el carneval, se preparen anca i panzeròtt dolz, impienii de marmelada, mascarpa putost che cavolatt gianduja e composta de castegna de Montella, cont de sora el zuccher a vel. El pò vess còtt in del forn putost che frigiuu denter l'oli extravergin d'oliva.
Origen del nòmm
El nòmm "panzeròtt" el vegn dal diminutiv de panza, ona manera de ciamà la panscia in on quai dialett italian, in referiment al tipegh gonfior de la pasta che 'l regorda chell d'ona panscia.
1832
El 1832 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Le Cheylas
Le Cheylas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Goncelin, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Pueyo de Santa Cruz
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Gloriosa Revoluzion
La Gloriosa Revoluzion l'è staa 'n grand cambiament politegh in Inghilterra vegnuu in tra 'l 1688 e 'l 1689. L'ha daa inizi al regn de Ghielm III de Inghilterra e, grazia al Bill of Rights de lu firmaa, a la monarchia costituzionala che la recognosseva i diritt del Parlament e lassava al Re 'l poder esecutiv.
Le Cheylas
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Paredes (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Le Cheylas
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 240 méter a 'na altèsa màsima de 1202 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Cheylas l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Briöl
300px|right|thumb|Ol put de Briöl
Briöl (Briolo 'n italià) l'è ü bórgh che 'l se tróa 'n del cümü de Put San Piéro in Pruinsa de Bèrghem e l'è a pich sö la rìa a mansina del fiöm Brèmb. Ol bórgh 'l nas intùren al put che fòrse l' gh'éra zamò prìma che i riès i Romà, cóme par de capì dal nòm istès del bórgh, e che l' permèt de pasà sö l'ótra spónda del fiöm in del teritòre del cümü de Brembàt de Sura.
A Briöl s'pöl amò lèss i fùrme del vècc bórgh che l' gh'ìa, strécie 'ntùre al pùt, öna quàch tur e castelècc pò dientàcc palàs de campàgna, 'mpó de cà de contadì e dò céze, chèla de San March del méla e quàter (1400) amò al dé de 'ncö 'n mès a i cap e chèla de San Michél.
Ol put de Briöl l’è trecàt zó ol 31 de Óst del 1493, ma ì ‘l l’à fài sö amò tùrna a la svèlta, dezà che l’éra sö la stràda piö córta per indà de Bèrghem a la Al San Martì.
Ol nòm
Ol nòm Briöl ‘l vé da la paròla Briva, ae, docümentàda in del bas Latì, che la völ dì put e ‘nsèma a Briva s’regórda pò ach ol diminütìf Brivola e pròpe da chèsto 'l rià ach Briöl. Chèsto nòm latì ‘l rìa però pò a lü dal nòm cèltech o galìch briv, tat che ‘l artìcol briva del Du Cange, ‘l dis Briva: Gallorum veterum lingua pontem sonat che ‘l völ dì Briva: ‘n de la lègnua di vècc Gài ‘l völ dì put. Söl vocabulàre de Bergamàsch del Tóne Tirabósch s'lès che in dì ài de la bergamàsca l'è amò dovràt brévia che 'l völ dì put de lègn mia tròp fórt, fài sö a quàch manére.
Compàgn de Briöl ach Brivi ‘n pruìnsa de Lèch ‘l ciapà 'l nòm dal cèltech briv e de fàti pò ‘n del paìs de Brivi gh’è ü put importànt che l’è söl fiöm Ada.
In particolàr ol nòm Briöl ‘l vé dal diminütìf Brivola e alura l’è piö giöst tradüzel con put picinì e 'l Garbiele Rosa per spiegà 'l perchè de chèsto nòm 'l regórda 'n di sò Statuti che apéna piö a mut (nòrd) del put de Briöl ‘l gh’éra, sö a Almèn, ol put ciamàt de la Regìna, grant e ‘mportànt, metìt sö la stràda Résia, la stràda militàr romàna che la menàa da Bèrghem a Còm, e che pròpe 'n confrónt de chèsto, ol put de Briöl 'l sömeàa picinì.
Cuers
Cuers l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Cuers, del circondàre (arrondissement) de Toulon e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 50.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 71 méter a 'na altèsa màsima de 700 méter s.l.m.
Bundesstraße 446
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia.
Mortantsch
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Pandor
El pandor (Pandoro in toscan e veneto) a l'è 'n dolz de Denedaa tipegh del Veneto, nassuu commercialment a Verona ma originari giamò de la Serenissima Republega de Venezia. A l'è pussee dolz del panatton, degià che 'l gh'ha dent el buter - despess anca el buter de cacao - e pussee zucher.
Mironcillo
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Lesůňky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Frida Kahlo
thumb|La Frida Kahlo (in del mezz) cunt el [[Diego Rivera (a drissa), in del 1932 Foto del Carl van Vechten, trada föra de la Van Vechten Collection de la Library of Congress ]] La Frida Kahlo de Rivera (nassüda 'l 6 de lüj del 1907 a Coyoacán, cità del Messico, cunt el nom de Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón; decedüda 'l 13 de lü del 1954 a Cità del Messico) l'è stada una pitura messicana. L'è vöna di pü impurtant espusidur del sürealism popular, anca se di so laur fan fogia de toch del Nöf Cübiscm.
In di so laur la Kahlo la s'è refada a l'art preistorega messicana, ciuè di Aztegh e di Maya. Desuraquel in di so laur la s'è despess crüssiada di prublema pulitegh e suciaj. La sua impurtansa de artista la Kahlo l'ha utegnüda in de l'usservassiun e del so sufrì in di so peciür. Di cent quaranta cinch quader, setanta cinch hin retrat de se medema.
El prinzipi a Coyoacán (1907–1925)
thumb|Casa Azul a Coyoacán, incö „Müsee Frida Kahlo“ La Frida Kahlo l'è nassüda in de la „Cà Azüra“ a Coyoacán e batezzada cunt el nom de Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón. El so pader, el Carl Wilhelm Kahlo, 'l gh'eva i so redis in d'una fameja de la burghesia de Pforzheim, Germania. La sua mamagranda de la part del pader l'era crepada düranta la nassida del so segund fiö, e alura el so papagrand l'eva tolt miee ancamò de nöf. Gia ch'al Carl Wilhelm la sua nöa mama ghe piaseva no, a desdot agn l'ha ciapaa sü e l'è andaa in Messico. In Messico l'ha tacaa sü a fa 'l futògraf e l'ha tolt in miee una tusa messicana ciamada María Cárdena. Passaa quater agn l'ha ciapaa la citadinansa messicana e l'ha müdaa 'l nom in Guillermo Kahlo (Guillermo l'è Wilhelm/Güjelm). In del 1897 la María l'è decedüda, e in del 1898 l'ha faa sü la sua segunda fameja insem' a la Matilde calderon y Gonzales de Oaxaca. De li a poch el Guillermo Kahlo 'l tö 'l so prim laur de fotograf e 'l scumencia la sua carera de artista fotografegh. In del 1904 l'ha faa sü a Coyoacán, vöna di cità satelit de la capital messicana, una cà che pö la sua fiöra Frida l'avaria piciüraa de blö insci de prutegela cuntra i spiret malign. La cà la vegnaraa pö famusa in del mund intregh cunt el nom „Casa Azul“, ciuè la "Cà Azüra".
Strada de segonda class 121
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 60.7 km.
Frida Kahlo
El prinzipi a Coyoacán (1907–1925)
La Kahlo l'è nassüda de chel matrimoni chi in del 1907, tersa de trii bagaj, cunt el nom de "Frieda", però pö la müdaraa la data in 1910 insci de vess bona de dì che la sua vita l'era scumenciada l'istess an de la Revulüssiun Messicana.
Quand che la gh'eva sedes agn la s'è malada de Puliomelid e insci, dopu un bel puu de temp passaa in uspedaa, ghe s'è scürtata na gamba d'un cicinin.
Un oltra inflüensa bela forta la Frida ghe l'ha 'vüda a la Escuela Nacional Preparatoria (una scöra süperiura de preparassiun a l'üniversidaa) indua, tra l'olter, l'ha stüdiaa a anatumia, biulugia e zoolugia, e gh'è vegnüda la vöja de, un di, stüdia medesina.
L'Incident Stradal e la Pitüra
El 17 de setember del 1925 la Kahlo l'è finida a l'uspedaa perchè la curéra in sü la qual l'eva dree a viagià l'ha 'vüü un incident e una stanga de assal la ghe s'è casciada in del basin. De chel di li la gh'ha 'vüü de passà tüt el dí u distesa sgiò in lecc, u in d'una ingessadüra intrega u in d'un cursèt de assal. De li a poch l'ha tacaa sü a piciürà in lecc insci de ucüpà un puu 'l temp. In del setember 1926, a 19 agn, l'ha piciüraa 'l so prim retrat de lee medèma e l'ha ciamaa: "ütoretrat cunt un vestii de velüü"
"Apena ch'huu vist amò la mia mama a gh'huu dii: va che sunt minga crepáda e pö adess gh'huu un queicoss che'l me da vöja de vif: la piciüra." E già che gh'eva de stà tüt el di sgiò distesa in lecc in d'un'ingessadüra che l'andava de la clavicula al basin, la mia mama la m'ha faa fà sü un arnes un puu stramb cunt una taula de legn che vün ghe pudeva fissà sü un toch de palpee (inscí de pudè piciürà anca in lecc). Pö la m'ha faa anca pitürà un ciel in stil renassimental in sül plafun de la mia stansa e la m'ha daa un baldachin cunt tacaa 'doss un spegg insci che 'l me corp el me pudeva scüsà de mudèl."
Stazion de Piano di Sorrento
La Stazion de Piano di Sorrento a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Frida Kahlo
L'Incident Stradal e la Pitüra
Cuntra tüt i premiss medegh la giuena Frida l'ha pö imparà amò a caminà anca se la s'è trada adree i dulur de l'incident per tüta la vita. La piciüra alura l'è vegnüda bona de fagh de espressiun ai so dulur, sia fisegh che psiculògegh. L'incident el gh'ha anca trada via l'abilidaa de fà 'gnì al mund i bagaj e 'l dulur di so part falii hin piciüraa in quader cumpagn de el me part del 1932.
Velocità massima consiliada
La velocità massima consiliada a l'è, in d'on quaj Stat, 'na velocità che l'è minga obbligatoria de respettà, a differenza del limit de velocità, ma a l'è consiliaa fàll per guidà ben e in sicurezza.
Stazion de Piano di Sorrento
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Velocità massima consiliada
Despess, se superada e 'l gh'è on incident, a l'è motiv de dà part de la colpa al conducent che l'ha superaa la velocità massima consiliada anca se l'ha respettaa i regoll de la strada.
L'esempi pussee famos a l'è quell di Autobahn todesch, che han domà 'na "velocità consiliada" de 130 km/h, anca se in di situazion particolar a gh'è la possibilità che sien mittuu di limit obbligatori.
Grosseto
Grosseto l'è 'na cità italiana de la regiù de la Toscana. L'è capolöch de la pruvìncia omònima e la g'ha presapóch 82.183 abitàncc (dato del 2016), 'na superfìce de 474,46 km² e 'na densità de 173 ab./km².
El cümü de Grosseto 'l cunfìna coi cümü de Campagnatico, Castiglione della Pescaia, Gavorrano, Magliano in Toscana, Roccastrada, Scansano. L'è 'l cèntro piö gròs de la Marèmma.
Del pónt de vìsta ürbanìstich, la cità l'è giü dei póch capolöch de pruvìncia (ensèma co Ferrara, Bèrghem e Lucca), che g'ha 'l cèntro stòrich amò töt circundàt del sércol de mür, amò töta 'n pé, e che g'ha piö o méno mantignìt el sò apèt endèl córs dei sècoi.
Noèle (Sèler)
Noèle (Novelle) l'è 'na frasiù del cümü de Sèler, endèla Pruìncia de Brèsa. El paìs el se tróa 'ndèla Al Camònega, a 490 méter sùra el leèl del mar. A l'è sitüàt a nòrd de Sèler, denàcc al paìs de Gréf (frasiù de Sedégol).
Beaurecueil
Beaurecueil l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Trets, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.86 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 199 méter a 'na altèsa màsima de 660 méter s.l.m.
Lachapelle-sous-Aubenas
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 178 méter a 'na altèsa màsima de 449 méter s.l.m.
Polonio
250px|right|thumb|Reprezantasiù schemàtica de 'n àtom de polònio El polonio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Po. El g'ha nömer atòmich 84, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de polònio 'l g'ha 84 prutù. L'è 'n semi-metàl radioatìf rar, del pnt de vìsta chìmich el se compórta en maniéra che se 'nsomèa al telurio e al bismuto. Se 'l tróa endei minerài de uranio, compagn de la pechblenda.
L'è stat scuprìt endel 1902 de Marie Curie e de sò spus Pierre.
1447
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Saint-Pierre (AO)
Saint-Pierre l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avise, Aymavilles, Gignod, Saint-Nicolas, Saint-Rhémy-en-Bosses, Sarre, Villeneuve.
Mont de l'Aion
El Mont de l'Aion (Italian: Monte Leone) l'è ona montagna di Alp Lepontinn, quella pussee alta (3.552 meter). El se troeuva al confin in tra el Piemont e 'l Canton Valles, anca se 'l se troeuva intregament in de la region geografega italiana. A ovest a gh'è 'l Sempion, a est inveci l'Alp de Veja, in de la Val Cairasca. El sò nomm original el dovaria rivà de on'alp (Aion) che la se troeuva ai sò pee e che l'è vun di ses nucli de l'Alp de Veja. El nomm italian o che 'l vegn de on error di quei che hann scrivuu i cart geografegh, o che 'l vegn de ona faccia de leon che se dovaria riessì a vedè in tra i prei de la montagna.
Ludwigsstadt
Ludwigsstadt l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kronach. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 58.72 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Ludwigsstadt la se tróa a 'na altèsa de 446 méter sura 'l leèl del mar.
1831
El 1831 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
HTTPS
HTTPS a l'è 'n protocoll de comunicazion segur che 'l dopera TLS per cifrà el protocoll HTTP con la crittografia asimmetrega.
El garantiss l'identità di part, la protezion de la privacy e l'integrità di dacc. Con HTTPS l'unegh element che on omm in del mezz el pò intercettà a l'è el domini, menter la pagina domandada, i query, i header e i cookie a hinn secrett.
Dorf
miniatura|manzína|150px|Dorf El cumün de Dorf al se tröva a una altitüden de 426 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Andelfingen, Buch am Irchel, Humlikon, Neftenbach, Volken. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Dorf l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1044 col nom de Dorf, ma 'l docüment indè che l'è menzionaa l'è una copia del 1347.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Strada de segonda class 122
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 40.3 km.
Igersheim
Igersheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Main-Tauber. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.84 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Autostrada H12 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada nazzional de l'Ucraina, longa km.
Schwabmünchen
Schwabmünchen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 55.51 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Joseph Muscat
El Joseph Muscat (Pietà, 22 de genar del 1974) a l'è on politegh maltes.
Member del Partii Laburista, in del marz del 2013 a l'è staa eleggiuu primm minister del sò paes. El se dimett in del 2020 in favor del Robert Abela, dopo che di sò minister a hinn restaa inzigaa in di indagin in sul mazzament de la Daphne Caruana Galizia.
Schwabmünchen
Schwabmünchen la se tróa a 'na altèsa de 558 méter sura 'l leèl del mar.
Igersheim
El cümü de Igersheim el se tróa a 'na altèsa de 212 méter sura 'l leèl del mar.
Fanas
Fanas a l'è staa un cumün svizzer del distret de Prättigau/Davos. in del Canton Grisun; dal 1 de ginee del 2011, insema col cumün de Valzeina al s'è tacaa dent in del cumün de Grüsch.
A la fin del 2010 al gh’eva pressapoch 401 abitant e una süperfiss de 21.84 km², e al se tröva a una altitüden de 907 meter sura al livel del mar.
Storia
Fanas l'è menziunaa la prima volta in de la segonda metaa del secul XII col nom de Phanaunes.
Nyúl
a l'è un comun del Distret de Győr, cont una popolazzion de abitant.
Tranvia Com-Cernobi-Maslianich-Pont Ciass
La  a l'è stada 'na tranvia a scartament metrich che la conligava Com e Pont Ciass e longa 11.539 km.
Verta del 1911 e sarada in del 1922, l'era in Provincia de Com.
Paracuellos
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Grän
Grän l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Reutte e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70811.
Puértolas
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Rtyně v Podkrkonoší
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
El gh'ha el status de cità
Camunni
I Camunni o (antichi Camuni) ié na antica popolasiù dele Alpi, che l'ha abitat nela Al Camonega ("Vallis Camunnorum", al dei Camunni).
I antichi Camuni ié anche famùs per le incisiù sura i plok dela al, ciamacc dài Camuni de 'ncò "pitòti" (in italià "pupazzi").
Murau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
1829
El 1829 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Lesonice (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Saint-Priest-la-Roche
Saint-Priest-la-Roche l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Symphorien-de-Lay, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 290 méter a 'na altèsa màsima de 535 méter söl leèl del mar.
Raccord autostradal 10
El Raccord autostradal 10 a l'è 'n raccord autostradal italian sit in Sità metropolitan-a 'd Turin e vert del 1988 e gestii de ANAS. Longh 10.65 km, el conliga Turin e Caselle Torinese.
Giànech
Giànech (nòm uficiàl: Giànico) l'è 'n cümü de la média Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa. El g'ha, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Artògne, Böegn, Darf e Ézen.
L'abitàt el se tróa a 281 meter d'altèsa sùra 'l leèl del mar.
Cuurdinade
45.86639°N, 10.17583°W
Cornus sanguinea
Descrisiù
El sanguanì l'è 'na piànta de portamènt arbüstìf (la fùrma dei boscài) che la pöl rià al piö a 5 méter de altèsa che vé sö söi teré calcàrei.
Fòia
Le fòie le va zó 'n envéren, i è lónghe 'nfìna a 10 cm e làrghe de 2 a 4 cm. I è fòie a fùrma de öf, entréghe e opòste (le vé fò a dò a dò del stès gróp, giöna de 'na bànda e giöna de l'ótra). I è vérde de la bànda de sùra e 'n bris piö ciàre de la bànda de sóta, le diènta róse a la fì de l'istàt. I è rüvide e apéna apéna pilùze. El màrzen de la fòia l'è 'ntréc. Compàgn de töcc i Cornus i nervadüre di fòie che i part da la nervadüra principala i se sluntada e i và vèrs ol bòrd de la fòia, sensa però mia riaga, desà che i pièga con öna gran bèla cürva e i fenès töte piö o méno apröf a la pónta. Chèsto l'è ü caràter che l' permèt de cognòs i Cornus.
Fröcc
I fröcc i è de le drùpe négre che tìra 'n pó al rós, de 5 - 8 mm de diàmetro, con dét en giandì. I è mìa bù de maià perché i è vilinùs.
Óter caràter particolàr
I ram zùegn che ciàpa i ràgi del sul i ciàpa 'n culùr rós. Chèsto fenòmeno 'l söcét per via de la prezènsa d'en pigmènt che 'l se ciàma antocianìna.
Mingorría
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
1828
El 1828 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Stazzion de Berlin Frankfurter Allee
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Strada de segonda class 123
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 22.2 km.
Paradiso (metropolitana de Turin)
Paradiso  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Turin.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Namibia, Land of the Brave
Namibia, Land of the Brave a l'è l'inn nazzional doperad in Namibia, componud del Axali Doëseb e col test scrivud del Axali Doëseb.
Olivetti P203
La Olivetti P203 l'è on calcolator de tavol doperabel 'me fatturatris presentaa in del 1967 'me successor de la Programma 101 per i applicazion commerciai. Se pò dì che la P203 l'è ona Perottina cont ona macchina de scriv Tekne 3 o Editor 4 taccada.
La gh'ha 'na memoria magnetostrittiva de 320 byte, con 10 register de 30 cifer. El lenguagg a l'è 'n estension de quell de la Programma 101 cont i istruzion per stampà i numer in su la macchina, ma el dopera ona cartolina magnetica differenta de quella de la P101.
L'è stada venduda in circa 40000 unità, e l'ha faa particolar success in Germania per l'introduzion de l'IVA.
A l'è esposta al MOMA de New York 'me oeuvra del Mario Bellini, e la gh'ha 'n design compagn de quell de l'Olivetti TCV 250.
Balòch
Balòch (inscì anca in Piemuntes; Balocco in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia de Vercei.
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Bürùns, Caris, Furmijan-a, San Giacu e Vilarbòit.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Balòch l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Furmula chimica
Una furmula chimica a l'è una rapresentaziun cunvenziunala di atum che furmen un element o un cumpost chimigh. I simbul di atum se ciapen de la taula periodica e ogni atum 'l gh'ha in bass (subscrit) un nümer per dì se quij atum lì a hinn püssee de vün. Questa chì a l'è la furmula bruta. La furmula de strütüra la fà vidè anca infurmaziun di ligam e de la dispusiziun di atum in de la mulecula.
Stazion de Sant'Agnello
La Stazion de Sant'Agnello a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Fungi
El régn Fungi el costetöés en taxon che 'l reönés i organìsmi ciamàcc popolarmènt fóns. Chèsto organìsmi i è stacc clasificàcc del Linèo 'ndèl 1753, e aen prensépe i ìa enserìcc endèl régn Plantae e pò dòpo i è stacc portàcc al ranch de régn de Nees endèl 1817. Cói critéri atöài del Whittaker, prezentàcc endèl 1968, el régn dei fóns el töl dét de piö de 100.000 spéci de organìsmi che g'ha chèste caraterìstiche:
Óter organìsmi che 'na ólta i ìa clasificàcc come fóns i è amò 'n fàze de clasificasiù: sèrte autùr i a metarès endèl régn Protista o Protoctista, che 'l contegnarès organìsmi unicelulàr de le clas Plasmodiophoromycetes e Myxomycetes. Thomas Cavalier-Smith el g'ha prupunìt apò a 'n sèst régn (Chromista), che 'l tölarès dét le clas Hyphochytridiomycetes e Oomycetes.
Definisiù del régn Fungi
Al régn dei fóns aparté en sènso strèt dèi organìsmi che pöl véser apò sèmpe sèmpe, unicelulàr ma apò a organìsmi piö complès, pluricelulàr có strütüre vegetatìve organizàde en cèlule filamentùze ciamàde ìfe o micélio primàre. A diferènsa de le cèlule vegetài, che g'ha la parét custitüìda suratöt de celuloza, la prét de le cèlule dei fóns l'è custitüìda de 'n óter polisacàride, la chitìna, polìmer de la N-acetil-glucosamina, prezènta apò 'ndèl esoscheletro dei Artròpodi (insècc, ragn, crostàcei). La chitina, respèt a la celulóza l'è 'n tòch piö rezistènta a la degradasiù provocàde dei mìcrobi, al calt, al frèt e a la söta. Le cèlule che costetöés le ìfe le pöl véser mono o polinucleàde e le pöl véser dividìde de sèti. La prezènsa o méno dei sèti l'è 'na caraterìstica distintìva de sèrte grùpi de fóns respèt a dei óter. Endèi Zigomiceti, difàti, le ìfe i è mìa setàde, come 'nvéce söcét endèi Ascomiceti, endèi Basidiomiceti e 'ndèi Deuteromiceti.
Segónt la definisiù scentìfica, vé cunsideràcc part del régn Fungi töcc i organìsmi che sudìsfa le cundisiù elencàde che sóta:
thumb| Gymnopilus spectabilis.|250px
Radvanice (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Liga per el Salvin Premier
La Liga per el Salvin Premier (Lega per Salvini Premier in italian) a l'è un partid politegh italian de destra, che l'è stad fad su el 14 de dicember del 2017, 'me continuazzion del proget nazzionalista del Matteo Salvini in la Liga Nord, de la che l'ha ciapad i posizzion euro-sceteghe e popolista, senza però ciapà el secessionism.
Fina al 2019 la Liga per el Salvin Premier la ciapava domà i iscrit del Center e de la Bassitalia, in quell ann lì el congress el scerniss de facto de svojà la veggia Liga Nord e de passà tusscoss al noeuv soget politegh e donca la taca a ciapà tesserament de tut el Pajes, inveci i militant storegh poden scernì de tesseràss anca al vegg partid.
Val Cairasca
La Val Cairasca (inscì anca in italian) l'è ona vall del Piemont. L'è ona sotta-vall de la Val Deveder, che poeu l'è an' lee ona sotta-vall de l'Ossola. L'è ciamada inscì del nomm del sò riaa, la Cairasca. La Cairasca la nass in de l'Alp de Veja de alter ses rialitt vegnuu giò di giazzee intorna. I paes de la vall a hinn Varz e Trasquera. A Varz, la Cairasca la va dent a la Deveria, che poeu l'andarà a finì dent a la Tos.
Liga per el Salvin Premier
El so simbol el deriva de quell de la veggia Liga Nord, a guarnà el Guerrer de Legnan cont el Leon de San March. L'è, in di fad, un partid personalista ligad a la figura del leader Salvini.
Defenestrazion de Praga (1618)
La defenestrazion de Praga del 1618 l'è staa l'event che l'ha faa scomincià la Guerra di Trent'Agn.
El 23 de magg al castell de Hradčany hinn staa ciappaa di emissari de l'Imperator, cattolegh e contrari a la maggioranza protestanta boema, e sbattuu giò di fenester del palazz da 10 meter in del rud di animai. Nissun de lor l'è restaa ferii in manera grama, e donca i cattolegh l'han vist 'me on segn de sostegn divin e hinn andaa in guerra.
Liga per el Salvin Premier
Dopo di elezzion del 2022, quand che la Liga la ciapa men del 9%, el vegn foeura el Comitad Nord, guidad del Bossi, che 'l ponta a portà ancamò el partid in su temateghe regionalista e autonomista, senza però tocà la guida del Salvini.
Saint-Oyen (AO)
Saint-Oyen l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bourg-Saint-Pierre (CH-VS), Etroubles, Gignod, Saint-Rhémy-en-Bosses.
Königheim
Königheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Main-Tauber. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 61.23 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
HTTP Public Key Pinning
L'HTTP Public Key Pinning a l'è 'na tecnega de sigurezza informatega che la permett ai sitt HTTPS de mandà on header HTTP apposta che 'l jutta a impedì de fà finta de vèss quell sitt lì cont di certificaa fals.
La consist in del mandà 'na lista de ciav publegh fidaa che in del period de temp in question sarann doperaa per quell domini: Se 'l fuss doperaa 'n àlter el sistema el daria 'n error.
El sistema a l'è in via de deprecazion: Sia Google Chrome che Firefox l'han tolt via di sò browser.
Giulio Arrighini
El Giulio Arrighini (Bressa, 2 de magg 1962) a l'è on politegh italian.
Biografia
Militant de la Liga Lombarda e poeu de la Liga Nord a l'è staa vun di secretari e di fondator del moviment cittadin. In del 1990 a l'è elegiuu consilier comunal a Bressa.
In del 1992 a l'è elegiuu a la Cambra di Deputaa e l'è rielegiuu in del 1994 cont la Cà di Libertà in del Collegi de Bressa-Flero.
In del 1999 el lassa la Liga Nord per divergenz cont la secreteria federala e in del 2002 'l entra in la Liga Padana del Roberto Bernardelli. L'è candidaa de quell partii al Comun de Bressa in del 2003.
In del 2004 e in del 2009 l'è candidaa a la Provincia de Bressa, indova el riess a ciappà on scagn, semper in opposizion.
In del 2011, cont la fin del Governo Berlusconi IV, el fonda insemma al Bernardelli e a di alter sortii de la Liga el Moviment Unione Padana che 'l voeur tornà a l'autonomism leghista original. In del 2013 el cambia nomm in Lombardia Indipendenza, poeu cambiaa anmò in Indipendenza Lombarda, per evità confusion con Pro Lombardia Indipendenza.
In del magg 2017 el fonda el Moviment Grande Nord, moviment federalista e liberal, insemma con Roberto Bernardelli e Fabio Toffa, Marco Reguzzoni, Francesca Martini, Oreste Rossi e Luca Azzano Cantarutti e di àlter esponent del mond produttiv de la zona padana.
El moviment l'ha scernuu lu 'me candidaa a la presidenza de la Region Lombardia in di elezion regionai lombard del 2018.
Cheyssieu
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Draguignan
Draguignan l'è 'n cümü fransés de la regiù Pruvenza-Alp-Costa Azüra, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Draguignan (l'è 'l capolöch), del circondàre (arrondissement) de Draguignan (l'è 'l capolöch) e del dipartimènt del Var.
thumb|left|200px|La tor de l'orolòi El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Cheyssieu
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cheyssieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bédarieux
Bédarieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bédarieux, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
Draguignan
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 53.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 153 méter a 'na altèsa màsima de 603 méter s.l.m.
Bédarieux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 27.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 184 méter a 'na altèsa màsima de 520 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bédarieux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pass Pichachén
El Pichachén l'è on giov de montagna che 'l mena de la Region del Biobío (Cile) a la Provincia de Neuquén (Argentina) e viceversa. El se troeuva in di Ande, a 2.060 meter d'altezza sora el nivell del mar.
Teuschnitz
Teuschnitz l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kronach. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 34.26 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Teuschnitz la se tróa a 'na altèsa de 614 méter sura 'l leèl del mar.
Cornaceae
Le Cornaceae Dumort. i è 'na famìa de piànte angiospèrme dicotilédone. I è suratöt àlber o boscài de le regiù temperàde e subtropicài. Endèle zòne tropicài le colonìza le àree de mut.
Sistemàtica
Segónt la Clasificasiù APG II del 2003, la famìa de le Cornaceae l'è furmàda de 7 zèner:
Idrofobia
In qimega, l'idrofobia l'è la propietà fisega de una molecola (qe sa ga dix idrofobega o lipofilega) qe la mostra repulsion invers l'aiva; a dirla tœta, besognaress dir qe g'è miga una forza de repulsion ciara e neta, ma, una assenza de atrazion totala. Al contrare, le sostanze idrofilege le se trœva ben ind l'aiva.
Exempe de molecole idrofobe i è i alcan, i oi, i lipids, e in jeneral le sostanze incé diite "grasse". I materiai idrofob i se dopera per parar vià l'oi de l'aiva, e anca per i process de separazion qimega, indov qe se vœl tirar fœra de una matrix le sostanze miga polare.
Anca se de solit se dopera 'me sinonem le parole idrofobeg e lipofileg, çoè literalment "qe el ge vœl ben ai lipids", boa dir qe le do parole i è miga prope sinonim: anca se de solit le sostanze idrofobe i è lipofilege, qest qé l'è miga semper vera, 'me ind el cas dei silicon e dei fluorocarbon.
Lengua russonorsk
El russenorsk (in norveges: [ˈrʉ̂sːəˌnɔʂk]; in russ: руссено́рск [rʊsʲɪˈnorsk]) a l'è on pidgin estint doperad in passad in de l'Artich, che el trava insema element del russ e del norveges.
L'è stada fada su di mercant russ e pescador norveges de la Norvegia del nord e la Penisola Kola in Russia. L'è stada doperada per circa 150 agn. El russenorsk l'è important 'me cas proeuva di teorie sora i lengov pidgin.
Nyalka
a l'è un comun del Distret de Pannonhalma, cont una popolazzion de abitant.
Lengua russonorsk
'Me el capita despess in del desvilup di pidgin e di lengov comerciai, desgià che l'interazzion di pescador e di mercant la gh'heva minga ona lengua comuna, gh'era besogn de la creazzion de forme de comunicazzion minimal. El russenorsk el gh'ha ona gramatica rudimental e on vocabolari piscinin, fad su per la pupart de parolle essenziai per el pescà e 'l mercad.
Storia
El bastrozz l'è esistid in tra russ e norveges per 150 agn in di contee de Troms e Finnmark. Quell bartozz chì l'era suportad del govern norveges, e per quell motiv chì, 'l re Cristian VII l'ha dad el status de cità a divers insediament, 'me per esempi Tromsø. Per i norveges l'era normal cambià el pess per farina e forment cont i russ. El mercad el segutava longh tut l'ann: i norveges i podeven havégh pess a on prezzi bass e a l'istess temp i russ i gh'heven on surplus de forment. I mercant i vegniven di aree arent a Murmansk e al Mar Bianch e despess rivaven fina a Vardø, Hammerfest e Tromsø, ona quai voeulta adritura fina a Lofoten. El prim esempi documentad de russenorsk el torna indree al 1785. L'è stad vun di pidgin pussee studiad; tant lenguista, compagn del Olaf Broch, s'inn interessad al tema. A diferenza di pidgin eqatoriai, l'era fad su domà de do lengov: el norveges e 'l russ. De sorapu, quei lengov chì inn minga de l'istess brasc di lengov indoeuropee e la s'è formada de domà ona class social.
Fina al 1850, el russenorsk l'era acetada de tute i class sociai, ma de quell ann chì, l'è vegnud semper pussee limitad ai pescador norveges. I mercant norveges i passaven pussee temp in Russia e i studiaven la lengua fina al pont che podeven comunicà in manera rudimental in russ. Per quell motiv chì, el russenorsk l'ha perdud adasi adasi el so prestigg.
In del 1917, con la deciarazzion de indipendenza de la Finlandia de la Russia, el confin in tra la Norvegia e la Russia l'è deventad pussee piscinin e 'l russonorsk l'è vegnud semper pussee piscinin e minga necessari, fina a sparì del tut in del 1919. De sorapu, l'Union Soviedega l'ha limitad i contat internazzionai e donca anca la nescessità de ona lengua comuna in tra norveges e russ.
Fonologia
El russonorsk el dopera tant fonema ciapad del norveges e russ, despess con di alterazzion.
Esempi
(R) el marca l'origin russa, (N) l'origin norvegesa.
Bundesstraße 447
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Amburgh.
Armantin
Rmantin (Piemuntes: Rmantin; Italian: Romentino) a l'è un cumün de la Pruincia de Nuara.
Aprilia
L'Aprilia l'è un'asienda italiana cun sed a Noale, Italia, prudutris da moto. Dal 2004 la fa part dal Grüpp Piaggio.
Armantin
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
El se tröva süi rif del Tisin a düü chilometer de Nuara. L'è tacaa ai cumün de Bernaa (MI), Galiaa, Nuara e Tracaa.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Armantin l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
1827
El 1827 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Palomera
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Quicena
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Lèngua Aka-Bea
right|250px|thumb|Confrónt tra la distribusiù di tribù di andamanés tra ìl prensépe del méla e òt (1800) e ‘l prensépe del [[2004. Gh’è de regordà che
tra ‘l 1789 e ‘l 1793 i s’è spopolàt i teritòre urignàre di Jarawa che po’ i s’è spostàcc in pòscc bandunàcc da i Grand Andamanés sö la còsta a sira (ovest);
la s’è estìnta la lèngua Jangil dal 1931;
l’ rèsta póch o negót de i lèngue de i dés lèngue di pòpoi Grand Andamanés;
dóma ‘l tòch de la lèngua Sentinelese l’è restàt chèl che l’éra.]]
La lèngua Aka-Bea o adóma Bea o ach Beada, Biada, Bogijiab, Bojigniji, Bojigyab l’è öna lèngua sentràla di Grand Andamane, ün arcipélach de ìsole ‘ndiane ‘n del gólf del Bengala, parlada in del mès e ‘n del süd de l’arcipelàch.
La lèngua Aka-Cari che l’è ‘ndàcia perdìda, dezà che gh’è piö nisü che l’ la parla. La paròla Aka, al prensépe del nòm de la lèngua, l’è ü prefìs cümü a i nòm di lèngue e l’è dovràt in töte i Grand Andamane.
Ol còdes Iso
Ol còdes Iso de la lèngua Aka-Beal'è ISO 639-3: abj.
Strada de segonda class 124
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 32.924 km.
Lèngua Aka-Bea
I lèngue di Andamane
Lèngue andamanéze magiùre (10)
del setentriù (4)
del mès de l’arcipélagh (6)
Lèngue andamanéze meridiunàle (3)
Distret de Horlivka
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Fad su in del 2020 in la reforma territorial per el des'centrament de la Rada Suprema, a l'è però sota el controll de la Republega Popolar de Donec'k del 2014, che la dopera la veggia classifegazzion territorial ucraina.
Lesní Jakubov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Daniel Tosh
El Daniel Dwight Tosh (Boppard, Rhineland-Palatinate, 29 de magg del 1975) l'è on comegh e attor american.
Mijares (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Stadtbergen
Stadtbergen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 11.50 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Polònia (programma)
Polònia l'è 'n programma televisiv de la Televisió de Catalunya de satira politega, che 'l scherza in sui politegh catalan e spagnoeui. L'è nassuu del 2006 e l'è vun di programma pussee vardaa de la TV3.
La pupart di personagg la parla in catalan, ma di personagg tipicament spagnoeui comé 'l Mariano Rajoy parlen in castejan.
Mureck
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Belcodène
Belcodène l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Roquevaire, del circondàre (arrondissement) de Marsìglia e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.97 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 297 méter a 'na altèsa màsima de 450 méter s.l.m.
Treno metropolitan
El treno metropolitan a l'è vuna di categorij de servizzi de la Trenitalia doperada per i treni del passant ferroviari metropolitan de Napoli e de Cagliari, soggett a contratt cont la Region.
Antigament eren doperaa anca per i treni del servizzi ferroviari metropolitan de Palermo e de Bari che sortiven no del Comun, poeu reclassificaa 'me regionai.
Dal 2004 i treni del Servizzi ferroviari suburban de Milan hinn classificaa 'me treno suburban e dal 2012 quej del Servizzi ferroviari metropolitan de Turin cont la sigla speziala "SFM".
Stazzion de Treptower Park
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Tranvia Comm-Erba-Lecch
La  a l'è stada 'na tranvia a scartament metrich longa 30.717 km.
Verta del 1912 e sarada in del 1955, l'era in Lombardia.
Scender
- Proverbi tesines.
La scender o scendra l'è 'l residov soled de la combustion. A l'è ona polver che la pò 'vèggh tutt i tonalità del gris, del fumm de ras fina gris ciar ciarent, squasi bianch. La composizion de la scender la varia cont el material brusaa in de la combustion, e de la temperadura al qual l'è staa brusaa. In gener l'è fada de sostanz ossidaa e con temperadur de fusion e vaporizazion bei volt, compagn di compost ionegh di metai. L'è senza aqua e, generalmente, element linger. La gh'ha tancc saa minerai, e donca l'è bona per ingrassà i piant e i camp. El nomm scender el vegn del latin cinĕrem. La costruzion cont el grupp -ND l'è tipega di lengov galoromanz, e la troeuvom in quasi tutt el Nord Italia e in frances (cendre), romancc (tschendra) e catalan (cendra). In lombard a gh'è anca la parolla cener, ma l'è on italianism recent (opur ona parolla del bass lodesan, del cremones, del bressan e del mantovan). In alter lengov neolatinn inveci se dopera on derivaa del latin volgar *cinisia o *cinusia: l'è 'l cas del spagnoeu ceniza, del portoghes cinza, del romen cenuşă, del sardegnoeu chigina (cont aferesi), del forlan cinise.
Prosečné
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Forte dei Marmi
Forte dei Marmi l'è ü cümü italià, de la regiù de la Toscana, 'n Pruvìncia de Lucca. El g'ha presapóch 8.280 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 920 ab./km². El cunfìna coi cümü de Montignoso (MS), Pietrasanta, Seravezza.
Pizzardon
Pizzardon (pizzardóne in romanesch, pizzardó in di dialett marchigian centrai, pizardó in anconitan) a l'è el termen per parlà di sorvegliant in l'Italia centràla, cognossuu soratutt a Romma.
Forte dei Marmi
Fòrte dei Marmi ‘l nas a la fì del sécol XVIII quando ‘l Gran Düca de Toscana Péder Leopòld l’à decidìt de fà sö ü fòrte söl cunfì e ‘ntùren al fòrte l'è cresìt ‘l paìs. Ol fòrte, a dì la erità, l'è, alméno al dè de 'ncö, piö che óter öna cà con denàcc ü bastiù de matù.
I stràde del paìs ì è töte a perpendìcol tra de lure e i cà i è quaze töte de l’Otsènto o Liberty prim Nöfsènto. L’ótra metà del nòm l’ vé dal fàto che ‘l màrmo che se tirà fò da i Alp Apuane l’ venìa portàt pròpe a Forte dei Marmi per ès imbarcàt.
In del Otsènto Forte dei Marmi l’éra ciamàt Magazzino dei Marmi.
Al dé de ‘ncö Forte de i Marmi l’è ü pòst de mar famùs e cognusìt ‘n töt ol mónt, ‘ndóe i và ‘n vacansa tace vip.
Ol mar
L’aqua l’è basa, ma pròpe basa per tace méter, per i prim 20 méter de sólet la ria piö o méno al zenöcc; s’pöl ‘ndà ‘n là ‘n del mar per 50 – 100 méter e se tóca amò e ‘l fónt l’è töt de sàbia. L’aqua l’è ciàra, ma apéna i unde i vé ü falì piö fórte o apéna gh’è tata zét ‘n aqua, söbét la é tróbia.
La spiàgia
La spiàgia de Fòrte dei Marmi l’è töta de sàbia fìna e zaldìna e l’è grànda, ma pròpe grànda, tat che cóme negót ghe sarà tra i 100 e i 150 méter de spiagia tra ‘l mar e ‘l lungomàr.
I stabilimènc balneàr i ghà de prensépe ol parchègio per i màchine e de sólet i ghe stà da i 20 a i 40 màchine per stabilimènt parchegiàde sö la spiàgia, a ‘ndà ‘nacc vèrs ol mar se tróa la cà del concesiunàr de l’istabilimènt opör ü locàl o öna discotéca.
Lé apröf gh’è pò l’öfese del concesiunàr, ol bar, i cabine, i bagn, i dòce, i zöch per i s-cetì e ‘n di bagn piö bèi pò la piscìna. A ‘ndà ‘nacc gh’è alméno 20 file de ombrelù e 'n spiàgia se stà bèi larch, mia schisàcc e tacàcc ü co l’óter, e pò denàcc a la prima fila gh’è amò alméno 30 mèter de spiàgia, ‘ndó ghe stà ‘l bagnino.
Colegamèncc
Forte dei Marmi l’è colegàt con Marina di Pietrasanta e i óter paìs de la Ersilia grasie a öna pìsta di bici söl lungomàr e a ü servése de pülman che i gira pò de nòcc 'nfina a la dé per portà i zùegn da öna discotéca a l’ótra.
Autostrada H11 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada nazzional de l'Ucraina, longa km.
Lachapelle-sous-Chanéac
Lachapelle-sous-Chanéac l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Martin-de-Valamas, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
Sayaun thunga phool ka
Sayaun thunga phool ka a l'è l'inn nazzional doperad in Nepal, componud del Amber Gurung e col test scrivud del Byakul Maila.
Lachapelle-sous-Chanéac
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Nicolae Timofti
El Nicolae Timofti (Ciutuleşti, 22 de dicember del 1948) a l'è on giurista e politegh moldav. A l'è staa president del Consili superior de la Magistradura moldava. In del 2012 a l'è staa eleggiuu president del sò paes.
Saint-Priest-la-Vêtre
Saint-Priest-la-Vêtre l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Noirétable, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.17 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 607 méter a 'na altèsa màsima de 820 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Priest-la-Vêtre l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Nemeskér
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Baden-Baden
Baden-Baden l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La g'ha 0 abitàncc (dato del ) e l'è übicàda 'ndèla part ucidentàla del sò Land, al màrzen ucidentàl de la Forèsta Négra.
Baden-Baden l'è la piö pesèna de le cità extra-circondariài (kreisfreie Städte) del Baden-Württemberg, ma adognimòdo la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. El circondàre rüràl (Landkreis) de Rastatt el circonda completamènt el teretóre de la cità de Baden-Baden ma la cità del pont de vìsta aministratìf la na fà mìa part.
Palomares del Campo
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Lesná (Třebíč)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Feuerthalen
Feuerthalen a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Andelfingen, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.49 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
El cumün de Feuerthalen al se tröva a una altitüden de 400 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Büsingen am Hochrhein (DE-BW), Flurlingen, Laufen-Uhwiesen, Schlatt (TG), Schaffhausen (SH). La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Feuerthalen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 876 col nom de Langewisa. In 1318 l'è staa menziunaa col nom de Fuirtal an dem Rine.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Pop (treno)
Pop (classifegaa ETR 103 o ETR 104) a l'è on elettrotreno faa de la Alstom per el traffich pendolar e local de la Trenitalia, de la familia del Coradia Stream. El pò vèss a 3 o 4 sezion e 'l riva finna a 160 km/h.
L'è staa presentaa per la prima voeulta a InnoTrans 2018 a Berlin. In Italia a l'era staa giamò anticipaa, insemma al Rock, cont l'hashtag "lamusicastacambiando", ossia "la musega l'è dree a cambià", in riferiment ai nomm musegai de 'sti treni. L'è part de on progett per smezzà l'età media di rotabij doperaa per el servizzi regional italian.
L'è ciamaa de Trenord Donizetti.