cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Umer
Umer a l'è el nomm del pueta grech che l'ha scrivüü i puema epigh Iliad e Udissea. Chest chì è i över püssee antigh de la literadüra greca che a l'è suravivüda fin al dé d'incö, e hinn tra i tesòr püssee grand del mund antigh, un prudutt de la cultüra Micenea. L'Iliad la cünta sö la storia de la Guera de Troja, che la tö sit puu sö puu giò in del 1990 a.C. I manuscritt de l'Umer hinn staa scrivüü giò ben püssee tard, prubabilment apus del 800 a.C.
La storia
Chel che fa la storia de stu temp inscì dificil a l'è che a la civiltà Micenea i eren segütaa tant agn de declin e pocch o negott de scritt a l'è suravivüü. Chel temp chì, el Mediuev elenich, a l'è finii inturna al 800 d.C., quand che anmò a trövum di scritt grich, anca se sta völta cunt el so növ alfabet. Donca, a gh'è una granda pussibilità che i puema umerich i gh'abia una vita, forsa una lünga vita, cumè una literadüra ural, parlada de i cantur.
Nüm a cugnussum devera pocch sö l'Umer, e i grich tard i saveva anmò pocch de lüü. Un queidün l'ha dübitaa che el sia esistii; olter i pensen che al sia una dona. Una legenda la cünta sö ch'el sia orb e che el sia de la Ionia. A gh'è mia di pröv definitiv per ognidüna de chesti idej.
A gh'è di pröv archeulogich che Troja la sia esistida. El sit de Troja a l'è staa cataa fö, e di scav a hinn staa faa. Donca a l'è una giüsta ipotesi che el puema al sia descuminciaa cumpagn de un puema ural basaa sö l'assedi de Troja, ma cunt di detaj giüntaa dent e cambiaa cunt l'andà inanz del temp.
Culucaziun tempural e trascriziun
La data de la vita de l'Umer a l'è minga cugnussüda. L'Erodut al dis che l'Umer l'è vivüü 400 agn prima del so temp, che l'avaria piazzaa bregh in del 850 a.C.     ma di olter font antigh i dann di dat debun püssee arent al temp de la Guera de Troja. La data de la Guera de Troja l'hemm grazia a l'Eratosten.
Manuel (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Moosburg an der Isar
Moosburg an der Isar l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freising. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 43.86 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Moosburg an der Isar la se tróa a 'na altèsa de 421 méter sura 'l leèl del mar.
Großfeldsiedlung (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U1 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Comun mercad
El comun mercad (Marktgemeinde in todesch, městys in cech) a l'è el status che 'l gh'ha un comun che l'ha otegnud, in bas al dirit medieval, el dirit de tegnì un mercad. Al dì d'incoeu domà la Baviera, l'Austria, la Cechia e 'l Sudtirol recognossen an'mò 'sto status,
Nappersdorf-Kammersdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Olmo Gentile
Olmo Gentile (en piemontés: Orm) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 104 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 21 ab./km². El cunfìna coi cümü de Perletto (CN), Roccaverano, San Giorgio Scarampi, Serole.
Fleurieu-sur-Saône
Fleurieu-sur-Saône l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Neuville-sur-Saône, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Tetrich
El Cai Pii Esuvi Tetrich (Caius Pius Esuvius Tetricus; mòrt dòpo el 273) l'è staa l'ultim imperador de l'Imperi di Gali, vun statt secessionista de quell de l'Imperi Roman, e che 'l gh'aveva come territòri la Galia e la Britania. L'è regordaa traj Trenta Tirann de l'Historia Augusta.
Nasuu de familia nòbil e senatorial, a l'era el governador de la Provincia d'Aquitania sòta el regn de l'usurpator Vitorin. A la mòrt de quest ultim (ò fòrsi dòpo quela del Domizian II) la mader del Vitorin, Vitòria, l'ha daa on fracch de danee a l'esercit per fà nomenà imperador pròpri el Tetrich arent a Bourdeaux (agn 271). I provincc de Galia e Britania l'hann reconosuu, menter la Spagna e la citaa de Strasburgh hin tornaa a l'Imperi Roman.
Dòpo l'elezion, el Tetrich e l gh'ha avuu de contrastà on'invasion de Todesch, che voreven aprofitàss de la mòrt del Vitorin: in ocasion de la vitòria l'ha celebraa la Victoria Germanica. Poeu l'è 'ndaa a Trevir per fàla diventà la soa noeuva capital al pòst de Colònia, decision dovuda a la magior vicinanza al Reno (util per rivà subit sul loeugh in cas de alter invasion germanich). Contra i Todesch l'ha combatuu anca l'agn dòpo. In del 273 l'ha nomenaa el sò fioeu Tetrich iunior Ceser.
Duranta el sò regn, el Tetrich el s'è voruu minga espand, se se cunta minga la soa reconchesta de l'Aquitania, che l'era tornaa ai roman quand l'imperador l'era el Claudi II.
In del 273, dòpo avè reciapaa i provincc orientai, l'imperador roman Aurelian l'ha scominciaa la soa guerra contra l'imperi di Gali, per reportàl sòta el domini de Roma. L'agn dòpo (tra febrar e marz) l'imperador e l'usurpator s'hinn combatuu in de la Batalia de Châlons. Chì, i duu Tetrich hinn staa ciapaa del nemis e portaa a Roma per el trionf de l'imperador (insema a la famosa regina Zenòbia). Dòpo questa umiliazion tucc e duu i Tetrich hin staa lassaa viv e 'l Tetrich el gh'ha avuu ona carega aministrativa in del Sud de l'Italia (corrector Lucianiæ et Bruttiorum). L'è mòrt dòpo on quai de agn.
Deilingen
Deilingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 10.92 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Deilingen el se tróa a 'na altèsa de 826 méter sura 'l leèl del mar.
Ševětín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Nòcc di foeugh
La prima esplosion l'è stada a Bolzan a l'1 de nocc, e in di dò or dopo gh'è staa alter 46 esplosion, ch'han faa borlaa on poo de pal de l'alta tension, ma senza fermà el servizzi.
Ševětín
Al gh'ha el status de comun mercad.
Nòcc di foeugh
La pupart de la comunità todesca l'è stada contrariada: la Gesa, el Südtiroler Volkspartei e 'l giornal Dolomiten han condanaa i bomb, anca se ciamaven al grand desasi di popolazion ladin e todesch. Anca el sò roeul in l'autonomia provincial, ciappada domà del 1972, l'è mia ciar, cont el Silvius Magnago che l'ha dii che "domà grazia ai bombaroeu ghe l'hemm avuda".
Letera a'l Tit
Tit
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess in del nost parlà Insübregh del didincö.
Carpignano Salentino
Carpignano Salentino (Karpignàna 'n griko; Carpignanu 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 3.843 abitàncc, 'na superfìce de 48 km² e 'na densità de 80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calimera, Cannole, Castrignano de' Greci, Martano, Melendugno, Otranto.
Řevničov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Pierrefeu
Pierrefeu l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Roquesteron, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.27 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 222 méter a 'na altèsa màsima de 1520 méter s.l.m.
Saint-Côme-et-Maruéjols
Saint-Côme-et-Maruéjols l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Mamert-du-Gard, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Côme-et-Maruéjols l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
La golp e 'l lov
Quella de la golp e 'l lov l'è ona panzanega ben cognossuda in tutt l'Italia, e anca in Lombardia.
Version de Dairagh (MI)
La golpa balossa e 'l lov calderon i combinen de andà robà i scires. Alora, i vanzen content inscì: in scima a la pianta ghe va el lov, e a fà la guardia la vanza là lee, la golpa, che l'è quella che l'ha machinaa tuscoss. E i fann tant 'me che hann dii. El paisan, che l'ha sentuu la pedana e i moviment, el capiss dreaman 'se gh'è in l'aria cossè. E 'l lov, senza provànn vuna - nomastà ofend la golpa! - el s'giacca giò tutt i scires. La golpa, però, l'è disonesta, e l'è bona nò de speccià i scires. L'è già là che la se ingoza. Dasi dasi, el padron el vegn inanz fin taccaa a la pianta (che 'l lov el gh'ha daa el colp per svoiàlla), e 'l lov el fa maron. La golpa la ghe guarda in faccia nissun, e la pessega a scappà. E 'l por lov l'ha faa la fin del ratt: ingrabiaa. 'Dess proeuva a sarà su on momentin i oeugg e proeuva a pensà i vergad contra el por lov. Dopo 'n poo, quei duu roba-scires là, i se troeuven anmò. El por lov l'è tutt malingualaa. L'eva ciappaa su tant de quei legnad, de quei s'giaffad, de quei tegnad... ma quella magnana d'ona golpa la ghe dis: "Por lov, a t'hann faa anmò nient, a tì! Proeuva a guardàmm mì, 'me son consciada, tutta sanguanenta!". E 'l lov, bacolott e scrocch nò, el comprend nò che la golpa l'è domà magnalada. (font: Walter Cervi, Dairago: una parlata, Dairagh, 1982).
.ph
.ph a l'è el domini de prim nivell nazzional de
La golp e 'l lov
Version de Otobian (PV)
Ona voeulta al gh'era on mornee che 'l gh'ava la sò cà in mez a la campagna, col sò molin, e 'l gh'ava 'na quai vacchetta, e insomma i sò besti, [...], gh'ava la sò donna e i sò fioeu, se la pascaven nanca mal, i staven benone. Ona festa, rivaa la dominca, i andaven semper a messa, gh'era la festa. El fa: "Andoma, stamatina andoma tucc a messa, andoma tucc assema, che poeu dop a gnoma cà, a foma ona bella polenta e lacc". E i hann miss 'na bella biella de lacc sul tavol, i hann saraa su el sò uss, s'hann vestii, [...] e varda 'me i vann a messa. In del fratemp che i eren a messa, lì poch lontan a gh'era on camp che 'l gh'era la melga. Ghe riva el luv e la volp, a ved se i podeven ciappà 'na quai gallina, e inveci i hann vust che 'l gh'era ona porta con el busaroeu. I hann dii inscì: "Ma provoma on poo 'ndà in cà, a ved se gh'è on quaicoss de mangià". Infila el busaroeu e i vann denta in cà. E i veden là sul tavol ona bella biella de lacc, e lor s'hann miss là tussduu: [...] e placch e placch e placch, e la volp ogni tant l'andava provà el busaroeu. Quand l'ha vust che la passava quasi pu, l'ha pu bevuu: l'ha stai, ma l'ha pu bevuu. Inveci el luv, pussee ingordi, placch placch placch, fin che l'ha voiaa la biella. O mamma mia, i senten che riva el padron. La volp infila el busaroeu e varda 'me l'ha andai! El luv [...] el fa per gnì foeura: machè! El passa pu. 'Se che 'l fa? El va dent al magazin, gh'era là on mugg de farina, s'ha sconduu a la bella mej, ma gh'ava foeu la cova. I padron i venen a cà: "Ma varda chì 'se che s'hann fai, ma varda! T'eet vust quella volp 'me l'andava, e 'dess ma insomma, ma toeu s'hann bevuu tutt el lacc!". I vann de là per andà al magazin, i veden là che gh'è foeu la cova del luv. "T'el chì, t'el chì, pia on legn, pia on legn!". El padron l'ha piaa on legn, el mornee: bott e bott e bott, fin che l'ha mazzaa mez. Smejava proppi bella mort. Alora lu l'ha ciappaa e l'ha trai in de la mega del rud. Lu l'ha stai là on poo, finché i mornee i henn andai in cà; e poeu, pian pianin, pian pianin, pian pianin, l'ha saltaa su, s'ha portaa anca lu in mez a la melga. Là el troeuva la volp, tutta rossa anca lee: ma lee, la furba, a s'ava bruttada con l'erba, con l'uga spagna. "Oh... o volp, o volp, quancia bott che hoo mai ciappaa!". "Anca mì, anca mì, varda, son tutt insanguanenta anca mì! Ossignor, adess guarda, riposoma on poo chì". S'hann riposaa on poo. El fa: "'Dess chì gh'andarà pià su e andà via". Innora s'incaminaven e i vann al longh a la sò strada, per andà cà soa; ma cà soa gh'è de traversà l'Agogna. "E 'dess moda che foma?", la volp la fa. "Mì son nò bona, m' con tucc i bott che i hoo passaa! Mì son propi nò bona mì de traversa l'Agogna!". "E ben, cià, vena chì che provaroo mì". Innora la va cavall al luv, e intant che 'l traversava, che lu el nodava, inscì lee la diseva: "Lan lan lan lan che 'l malaa el porta el san". "Ma 'se che te diset?". [...]
Version de Bren (CH-TI)
Ona volta la comà volp e 'l compà luv i s'è incontraa lì ai Fontann, denanz al canvett de Maria de Pedrotta. La comà volp la gh'ha dicc al compà luv: "Nemm chì dent in 'sto canvett a fà 'na pell de lacc". Ol compà luv l'è stacc subet d'acordi, ma la comà volp la gh'ha dicc anmò: "Lassom nà dent denanz a tiràggh giù i busch", e intant l'ha insfiraa ol fenestrell e l'è naccia dent denanz. Quand i è stacc dent, la comà volp, furba come l'è, la gh'ha leccaa giù tutt ol fior, e ol compà luv, cojon comè la luna, lipp lapp, lipp lapp, l'ha lappaa su tutt ol lacc, e l'è 'gnuu tant sgonfia ch'o passava più dal boeugg e l'è restaa dent in preson. De lì a 'n pezzett, a vegn Maria de Pedrotta, con la pennaggia per sfiorà ol lacc. La ved la conca voeuida e 'l luv in d'on canton, sagoll ch'o sbottava. Alora l'ha tiraa foeura ol penaggin, e pim pom, giù pennagginad al luv, indò che i andava, i andava. Ol pora compà luv l'è reunzid a insfirà la porta e scappà, ma l'eva tutt massacraa. Intant, la comà volp l'eva naccia là per i Pianch de Redorta a fà burlera dent per i scistronisc, e la s'è smaggiada tutt ol pel de giusc de scistron, ch'o pareva sangh; dop la s'è inviada a 'gnì in scià. Ol compà luv o l'ha incontrada lì in scima al ronchett de Mech e, apena ch'o l'ha vista, o gh'ha dicc: "Varda mò come i m'ha consciaa. Maria de Pedrotta l'ha vussuu mazzàmm di bott". La volp la gh'ha responduu: "Anca mì, i me n'ha dacc 'na pell; a vagh tutta a sangh; varda, a poss più nà; car compà luv, portom on tocchett!". Ol compà luv o l'ha toeuccia su a coppetta e o s'è inviad in là. Alora la comà volp la s'è mettuda a cantà: "Era, era per on pian - ol malaa o porta ol san". "Cossa cantù, comà volp", o gh'ha domandaa ol compà luv. "A cant 'na canzonetta che m'ha insegnaa la mi mamm quand che a seva pinina". Ol compà luv l'ha dicc pu navott. Inveci de nà inanz per sentee, l'ha taccaa giù per ronchett dol Nani, e quand l'è stacc giù in scima a la slavina de la Caraa... patamponfete!, o gh'ha dacc on gran colp, e la pora comà volp l'è rivada giù in fond a la slavina bell'e morta.
Version de Postin de Dovera (CR): la Cagnolina
Gh'era ona volta el lov e la cagnolina. On dì el lov andiva per la strada e l'ha incontraa la cagnolina; l'era furba, la cagnolina, e 'l lov on poo gnorant. El ghe dis a la cagnolina: "Indo vett, cagnolina?". "Mì voo a cà de mè nona perchè g'hoo ona famm...". "Va' là, gh'è tanta strada, ven insema a mì, là in de quella cassina là; gh'è on famej, lu el monsg li vacchi de noj, e el lassa semper li bas'gi del lacc sul tagol per fà el butter, e noter andemm là e 'l bivom, lu l'è in lecc". E i va. Quand i è a la cassina, i va dent ma i derv nò l'uss; la cagnolina la dis: "Passemm da quell bus chì!". La cagnolina l'è passada perchè l'era piscinina e 'l lov el fiva on poo fadiga, però l'è passaa stess. Là sul tagol gh'era li bas'gi de lacc e i ha cominciaa a biv. [...]
Stazion de Sassoeul Terminal
La Stazion de Sassuolo Terminal a l'è 'na stazion de la ferrovia Modena-Sassuolo che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è doperada del servizzi ferroviari regional de l'Emilia-Romagna gestii de Trenitalia Tper. L'è a frequenza semioraria in di or de ponta e oraria in di or de morbida.
Edirne
right|thumb|250px Edirne (Αδριανούπολη in Grech; Одрин in Bülgar) i'è la cità de la Türchia, cun pressapoch 160.000 abitant.
Ligam de föra
www.edirne.bel.tr
Gemellaggi
Edirne l’è gemellada cun:
UTC±00:00
miniatura|upright=1.5 Ol UTC±00:00 (anc adoma UTC+0) l'è ol fus orare principal del sistema UTC, e l'è basad sœl meridian de Greenwich.
L'è dovrad da 20 stats in invern, 14 in istad.
Novalles
Novalles a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.05 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Novalles al se tröva a una altitüden de 550 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bullet, Grandevent, Fontaines-sur-Grandson, Giez, Vugelles-La Mothe.
Stazion de Arechi
Interscambi
Fermada del bus
Municipalitaa dal distrecc da Šakiai
La municipalitaa dal distrecc da Utena l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Utena.
Újpetre
a l'è un comun del Distret de Siklós, cont una popolazzion de abitant.
Santovenia
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Autostrada A3 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Zdiby
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Greve in Chianti
Greve in Chianti l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 12.701 abitàncc, 'na superfìce de 169 km² e 'na densità de 75 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagno a Ripoli, Castellina in Chianti (SI), Cavriglia (AR), Figline Valdarno, Impruneta, Incisa in Val d'Arno, Radda in Chianti (SI), Rignano sull'Arno, San Casciano in Val di Pesa, Tavarnelle Val di Pesa.
Konolfingen (distret)
El distret de Konolfingen, l'ìa 'na diviziù aministratìva (Amtsbezirk) del Canton Berna (Svìsera), en vigùr enfìna al 31 de dezèmber del 2009.
Carmiano
Carmiano (Carmianu 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 12.307 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 529 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arnesano, Copertino, Leverano, Novoli, Veglie.
Monthieux
Monthieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Villars-les-Dombes, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Monthieux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sommette-Eaucourt
Sommette-Eaucourt a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ol sindegh (maire) a l'è Paul Prevost, con mandaa 2001-2008.
Stenico
Stenico (Stenech endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.061 abitàncc, 'na süperfìce de 49 km², per 'na densità de 22 ab./km². El cunfìna coi cümü de Pinsöl, Ragoi, Giustin, San Lorenzo in Banale, Bozanach, Dorsino, Montagne, Lomaso, Bleggio Inferiore.
Imbersach
Imbersach u Imbersagh (Imbersago in Italian) a l'è un cumün da la Pruvincia da Lecch ch'al gh'ha 0 abitant (dàto del ). Al se tröva visin al fiumm Ada.
Imbersach al se divit in tri part:
Arbúcies
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Imbersach
G'hin anca alter toch de paes che g'han nom diferent e temp indré eren dumà tri o quater cà, ma adess s'hinn sgrandì.
La roba püssè famusa che gh'è a Imbersach l'è ul traghet del Leunard da Vinci, ca l'è giò a l'Ada. Alter rop che gh'hinn in gir hinn i cà d'i quei signurot che i gh'avevun i dané. Per esempi in del paes gh'è la vila Castelbarco, che l'è amò abitada da vüna de la famija. Püssè avolt, sura 'l col de Sabiun gh'è la vila Orsini-Colonna. I sò abitant i g'hann la scurmagna de perseghet.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Isen l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Villard-de-Lans
Villard-de-Lans l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Villard-de-Lans, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 67.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 720 méter a 'na altèsa màsima de 2286 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villard-de-Lans l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Malras
Malras l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Limoux, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.22 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 194 méter a 'na altèsa màsima de 286 méter söl leèl del mar.
Nizza Monferrato
Nizza Monferrato (en piemontés: Nissa Monfrà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 10.024 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 334 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calamandrana, Castel Boglione, Castelnuovo Belbo, Castelnuovo Calcea, Fontanile, Incisa Scapaccino, Mombaruzzo, San Marzano Oliveto, Vaglio Serra, Vinchio.
Stazion de Mercatello
La Stazion de Mercatello a l'è 'na stazion del servizzi ferroviari metropolitan de Salerno.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
Ascensoeur Biliettaria Toalett
Cros (simbol)
"Prega el Signor a bassa vos, con la soa bricolla a forma de cros..."
- Davide Van de Sfroos, Ninnananna del contrabbandiere, 1999
"Se pò minga cantà e portà la cros."
La cros l'è ona forma geometrega che l'è fada sù de dò lign che se incrosen cont on angol drizz, in manera tal che vegnen foeura quatter brasc, e che almanch voeuna di dò lign la sia spartida a metà. L'è vun di simboi pussee vegg tra quei che doperen i omen: per esempi, la se troeuva dent a on mucc de bander de paes e de simboi araldegh, ma anca de onorificenz (compagn de la Cros de Ferr todesca).
La cros in del Cristianesim
In del Cristianesim la cros l'è on simbol proppi important, perchè l'è staa in sù 'na cros de legn che l'è staa mazzaa el Signor. La cros, donca, a l'è 'l simbol de la passion del Signor e de l'amor de Dio (che l'è vegnuu omm e l'è mort per toeuss sora de lù i peccaa uman) per el mond. Per 'sta reson, per esempi, tanti ges i gh'hann la forma de ona cros. Inoltra, a partì del Medioev, a s'è comenzaa a mett sù di cros sora i altar e in sui tomb. Inoltra de norma i Cristian, prima de taccà a pregà, se fann el segn de la cros, cont el qual ciamen tucc i member de la Trinità.
Tipi de cros
A gh'è pussee d'ona manera de fà sù i cros:
Moransengo
Moransengo (en piemontés: Moransengh) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 230 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 46 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brozolo (TO), Brusasco (TO), Cavagnolo (TO), Cocconato, Tonengo.
Denkingen
Denkingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.02 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Denkingen el se tróa a 'na altèsa de 687 méter sura 'l leèl del mar.
.pg
.pg a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Carneval
"Ai gabol de la toa vita te ghe pensareet doman: podet mia scappà del Carneval de Schignan!"
- Davide Van de Sfroos, El Carneval de Schignan (2011)
El Carneval (che l'è ciamaa anca carnoval, carnelval, carleval, o carval) l'è ona festa tipega di paes de tradizion cattolega. La ciappa el nomm del latin carnem levare ("toeu via la carna"), perchè 'l Carnevaa l'è festeggiaa i dì prima de la Quaresma, quand che se pò minga mangià la carna, per penitenza. Per 'sta reson, in di dì prima de la Quaresma la se fa ona gran festa, prima di quaranta dì de penitenza, cont el mangià de bon e stà sù allegher.
El nomm
La parola carneval la deriva del latin "carnem levare" (che 'l voeur dì lassà perd la carna), perchè on temp l'indicava el banchett faa l'ultem dì de carneval, subet prima del desgiun de la Quaresma. In de l'area lombarda, indove l'è present el Carneval ambrosian, se faseva distinzion in tra el carneval alt/longh/vegg/matt (quell ambrosian, ciamaa anca carnevalon) e quell bass/curt/gioven (roman). In certi zonn, la prima domenega de Quaresma l'è ciamada carnevalin, perchè l'eva considerada l'ultema cova del Carneval. On quai Carneval tradizzional el gh'ha on nomm particolar: a Belinzona el se ciama Rabadan, a Samolegh el se ciama Bagutta ecc.
El Carneval in de la tradizion lombarda e tesinesa
El Carneval l'è semper staa vuna di tradizion pussee viv e vitai de la coltura lombarda. On temp se diseva che l'eva vuna di tre fest pussee important de l'ann. "I fest de l'ann hinn tre: Denedal, Pasqua e 'l santo Carneval."
- Proverbi mendrisiott
482
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Carneval
El Carneval in de la tradizion lombarda e tesinesa
Per 'sta reson, gh'era quei che scherzaven e diseven che corsi l'eva giusta de proibì de lavorà in di dì de Carneval. In del Medioev la festa la gh'aveva ona certa importanza perchè gh'era di band indè che 'l Carneval el corrispondeva a la fin del ficc in di camp (compagn de quell che 'l saria suceduu, pussee tard, con San Michel e San Martin).
Pieu (LO)
Pieu (Pieve Fissiraga in italian) l'è un cumün de la Lumbardia, pruincia de Lod, cun 0 abitant (dàto del ).
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de la Pieu l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Eastcote (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Carneval
Longhezza e durada
- Proverbi bregajott
"Passad i fest de Denedal, tucc i dì l'è Carneval."
- Alter proverbi bregajott
In alter zonn inveci el Carneval el scominciava el dì prima de la Befana, in alter anmò inscambi el dì de Sant Antoni (17 de genar). Al dì d'incoeu, compagn del rest del mond ocidental, l'è pussee usaa fàll scomincià ona settemana prima de l'inizzi de la Quaresma. In de l'area lombarda el gh'aveva on'importanza bella granda el Carneval ambrosian: per di vegg usanz, quell carneval chì el durava on quai dì in pu (fina a la prima domenega de Quaresma), e per 'sta reson l'eva ciamaa anca Carnevalon. Tanti gent che viveven arent ai confin del Milanes, in quei dì là se spostaven dent a l'Arcidiocesi ambrosiana per segutà a fà festa per on quai alter dì. Quell lavorà chì l'era criticaa di autorità, e soratutt de la Gesa, perchè l'era segn che i fedel ciappaven minga sul seri l'importanza de la Quaresma. Ma anca dent a la diocesi de Milan gh'era chi che 'l criticava la longhezza del Carneval ambrosian: per esempi, el San Carlo l'ha faa de tutt per scancellà quella usanza chì, ma l'è staa minga bon.
Usanz e tradizion
A Carneval gh'era l'usanza de fà di questov per tirà su di danne per podè organizzà i festività: oltra ai danee, anca el mangià e 'l material per el falò de l'ultem dì. Ogni paes el gh'aveva la soa manera de fà la questoa, che in general l'era fada di bagai e di giovinott. Per esempi a Samolegh (Val Ciavenna), gh'era di rosc de personn che andaven in gir de cà in cà per tirà su on quai danee, e faseven casott col cantà e 'l sonà. Al dì d'incoeu, inveci, l'è on'usanza quasi descomparida del tutt: la questoa la gh'aveva sens quand che la gent l'era povera e 'l Carneval el gh'aveva i caratter de 'na granda festa che la vegniva ona voeulta a l'ann, per divertìss e mangià tant. A Carneval, anca incoeu, se indossen i mascor, e se va giò in strada: on temp i podeven vess, per esempi, mascor de besti, menter incoeu poeuden vess de qualsessia personagg, per scondes o fà rid i amis. La Gesa e i Autorità civil contrastaven l'usanza de drovà i mascor, perchè i gh'aveven pagura che l'anonimad el podess portà di desorden: minga domà comportament licenzios e contra la moral de l'epoca, ma anca regolament de cunt e satanismo. Per 'sta reson la vegniva istituida la Sigurtà, che la gh'eva de controllà i fest. Oviament, el Carneval a l'è cognossuu soratutt anca per i scherz. In tra i scherz tradizionai, gh'era quei de sbroffàggh l'aqua sporca o alter pastrugn indoss ai gent, o robbàggh el disnà, o alter lavorà compagn. Vun di bersaj pussee comun eren i tosann, soratutt quei minga maridaa: a l'era anca ona scusa per fàggh la cort a lor. A Samolegh, i gioven i andaven a scarbonà (cioè tiràggh adoss del carbon per bordegài tutt) i tosann. Oltra ai scherz, despess el Carneval el gh'aveva ona dimension publica: in certi paes, gh'era di cortei in sui strad, che podeven finì con di gran banchett in piazza. Se lengeven o recitaven di bosinad o alter gener de poesii popolar, indove se parlava di aveniment pussee important de l'ann passaa, e se toveva in gir la gent. In certi Carnevai tradizionai, gh'è l'usanza de elegg on "re", che l'è on poo l'allegoria del paes. Se balla in piazza e se fann di spetacoi. El mangià, come emm giamò ditt, l'era pussee ricch del rest de l'ann, e despess l'era on'ocasion per fà ona bella pacciada con tutta la fameja: se mangiava tanta carna, risott o polenta coi luganegh (o la busecca), salamm, bologna, castegn, agnolott. El dolz tradizional del Carneval hinn i ciacer, che se mangen anca incoeu. El Martedì Grass, de sira, el finiss el Carneval: per 'sta reson, in tanti paes se faseven di rit per saludàll. Vun di pussee spantegaa l'era compagn de quell de la Giubiana: se ciappava on pigott de paja (o 'n tronch d'alber secch quattaa de cann de melga, a Tortona) che poeu el vegniva mettuu in su 'n falò e brusaa (o "mazzaa"). L'istess lavorà el suced ancamò adess a Luzzogn (Valstrona), indè che 'l pigott el se ciama Giobiascia; lilinscì inoltra el dì de Carneval el se fa ona procession fina al cimiteri.
Impruneta
Impruneta l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 14.610 abitàncc, 'na superfìce de 48 km² e 'na densità de 304 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagno a Ripoli, Firense, Greve in Chianti, San Casciano in Val di Pesa, Scandicci.
Marines (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Going am Wilden Kaiser
Going am Wilden Kaiser l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kitzbühel e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70404.
Corneilla-de-Conflent
Corneilla-de-Conflent l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Prades, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 397 méter a 'na altèsa màsima de 823 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Corneilla-de-Conflent l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Riferimèncc
thumb|right|250px|La piàsa de la céza e a mansìna la tór del palàs del cont
Anglès (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Onnens
Onnens a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.13 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Onnens al se tröva a una altitüden de 471 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bonvillars, Corcelles-près-Concise.
Safari Park de Pumbia
Ul Safari Park da Pumbia l'è un parch safari, divertiment e faunistich istituì in dal cumun da Pumbia in pruvincia da Novara, fundà e ideà da Angelo Lombardi in dal 1976 in principi cul nòm da Zoo Safari.
Cohennoz
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.78 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 520 méter a 'na altèsa màsima de 1880 méter s.l.m.
Cavra Lariana
La cavra lariana a l'è una raza de cavra originaria de la provincia de Com, in tra la vall de Liv e 'l lagh de Com, che ghe partegn a la raza de la cavra alpina. Doperada soratut per la soa carna, la viv foeura per la pupart de l'ann, foeura che per i mes pussee dur de l'inverna, indova che inn tirade dent.
Python
El Python l'è on lenguagg de programmazion de volt nivell desviluppaa dal Guido van Rossum.
Al di d'incoeu gh'hinn dò version del Python ancamò drovaa, la 2.7 e la noeuva 3.x.
Caratteristich
Python a l'è retegnuu vun di lenguagg pussee fazil che gh'è e che 'l permètt de fà anca di mestee compless.
Python el controlla la memoria indeperlù, senza fàghel fà al programmator e 'l dopera l'indentazion 'me element fondamental de la definizion di blocch de programma.
A l'è on lenguagg strutturaa e con suppòrt a la programmazion a oggett.
Sporminore
Sporminore (Sporpiciol en ladì nònes) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 693 abitàncc, 'na süperfìce de 17 km², per 'na densità de 41 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ton, Campodenno, Spormaggiore.
Montiglio Monferrato
Montiglio Monferrato (en piemontés: Montij Monfrà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 1.746 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 67 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cocconato, Cunico, Murisengo (AL), Piovà Massaia, Robella, Montechiaro d'Asti, Tonco, Villa San Secondo, Villadeati (AL).
Stazion de Pastena
La Stazion de Pastena a l'è 'na stazion del servizzi ferroviari metropolitan de Salerno.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
Biliettaria Toalett
Caprarica di Lecce
Caprarica di Lecce l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 2.802 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 280 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calimera, Castri di Lecce, Cavallino, Lizzanello, Martignano, San Donato di Lecce, Sternatia.
Natschbach-Loipersbach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Fleurieux-sur-l'Arbresle
Fleurieux-sur-l'Arbresle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de L'Arbresle, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Čestlice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Autostrada A4 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Dürbheim
Dürbheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 14.85 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Dürbheim el se tróa a 'na altèsa de 727 méter sura 'l leèl del mar.
Gropp
"Chi che cusiss senza gropp, cusiss per negott."
- Proverbi tesines.
On gropp (ciamaa anca noeud, a la francesa; parnonzia in lombard occidental: [grup]; parnonzia in lombard oriental: [grop]; plural metafonetegh in certi dialett alpin: [gryp]) a l'è on lavorà che 'l se fa cont el ligà insema pussee d'ona corda (ma anca domà ona corda deperlee o 'na corda intorna a on oggett). I gropp vegnen drovaa per on monton de fonzion different: per lazzàss i scarp, in la navigazion, in l'artisanaa, quand che se rampega in montagna e anca per impiccà i personn. Gh'è tanti maner de fà sù di gropp: ghe n'è de pussee facil e de pussee complicaa, despess anch a segonda de la fonzion del gropp medemm. La parola gropp la vegn del germanegh kruppa (significaa: cav gross), compagn de l'Italian "gruppo" (che però el voeur dì "rosc de personn o de robb"). La parola a l'estist anca in Sicilian (gruppu) e in l'Italian antigh (groppo). El termen noeud inveci l'è compagn del frances nœud, che e a soa voeulta el vegn del latin "nodus". De 'sta parola latina vegnen anca l'italian nodo, el catalan nus, l'occitan nos, el spagnoeu nudo, el portoghes e galizian nó, el sicilian nudu e 'l romen nod (e che l'è compagn del germanegh cnotta, de indove vegnen l'ingles knot (pr ipa: /nɒt/) e 'l todesch knoten ).
"Gropp" se dopera in tutt el territori gall-italegh, ma anca in veneto, forlan e istriota. Domà in romagnoeul se dopera la parolla nod, per la soa vesinanza al modell toscan e italian central.
483
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Au in der Hallertau
Au in der Hallertau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freising. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 54.99 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
left|thumb|200px|El municìpio de Au El cümü de Au in der Hallertau el se tróa a 'na altèsa de 452 méter sura 'l leèl del mar.
L'è 'n cèntro importànte per la prudusiù e la distribusiù del fiur de luertìs, doperàt endel'indüstria de la bìra.
Bürüs
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Římov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Santibáñez de Vidriales
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Donauinsel (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U1 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
La sposa Francesca
- Att I, scena II
La sposa Francesca a l'è ona comedia scrivuda del Francesco De Lemene e vegnuda foeura in del 1709, cinch agn dopo la mort del sò autor. L'è on test ben important, sia per el sò valor letterari, sia perchè l'è la prima atestazzion scrivuda del lodesan. Del pont de vista letterari, l'oeuvera del De Lemene a l'è ona comedia classega del sò temp, che la se svesina a quei scrivuu del Carlo Maria Magg, amis e ispirador del De Lemene.
Composizzion
La comedia l'è tutta in vers e la gh'ha trii att, che hinn spartii giò in 'sta manera:
Se cred (cf. Isella, 1979) che la comedia la sia stada scrivuda del De Lemene (mort in del 1704) in di ultem agn de la soa vita, forsi giamò dopo el 1700.
Saint-Auban-d'Oze
Saint-Auban-d'Oze l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Veynes, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.21 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 848 méter a 'na altèsa màsima de 1603 méter s.l.m.
La sposa Francesca
Personagg
Tucc i personagg parlen in lodesan, foeura che 'l scior Giuli e la sciora Chelara (che inveci doperen l'italian).
Att I
Missee Bassan e la Sposa Francesca gh'hann de mettes d'acordi per fà sposà i sò fioeui, cioè el Cecco (fioeu del Bassan) e la Catelina (fioeula de la Francesca); ma, anca se 'l par che 'l sia giamò tutt pront, la Francesca la tira foeura dei pretest per mandà anmò in avant la data del matrimoni. La reson a l'è che in realtà, de scondon, la Francesca, donna ambizziosa, la voeur impedì el matrimoni, perchè 'l sò desideri l'è de fà sposà la soa tosa (de la qual, in general, la g'ha poca stima, col dì che na la sa, pedega, poc ascorta, e l'ha pers el petit de lavorà, vv. 153-155) cont el scior Giuli, un nobel. De fatti la Sposa Francesca (cognossuda per vesser 'na raccola, che tutti la vol sconfond, ma la g'ha nomà ciancie e l'è 'na taccola che infadaravv el mond, vv. 248-251) la cred che 'l scior Giuli (laureaa a Pavia) el ghe faga la cort a la soa fioeula, perchè l'ha vist a una fonzion che 'l ghe dava a la Catelina un quai sonett e dei bombon. El fatto poeu che la tosotta la saria, per lee, inscì poca scrocca, el le fa pensà che 'l sia mej che la se sposass cont un scior, putost che cont un poverett. D'olter cant, nanca la mader del Cecco, la madonna Lucia, la voraria fà 'sto matrimoni, perchè la dis che la Catelina l'è nient de special (l'ha on mostaz de fam rid: a l'ha 'na ciera propi da monanera: coi quei oggi la par che la caragna, vv. 255-256 e l'è mò de pu ignoranta e na la sa cossa sia lavorà, vv. 288-289), e che dei sò gent, la Francesca e del Steven gh'è poch de fidass; vuna l'è una lenguasciona, l'olter un ciocatt; e per de pu anca lee l'ha savuu dei regai che la Catelina la g'ha avuu del scior Giuli (e quell mesteee chì, per lee, el va minga ben, parchè ne l'è 'l dover che 'na povera fiola la se fradella cont on Cavaler, vv. 338-340). El sò descors però el destoeu minga el Cecco del sò proposet (el sarà vira nien, v. 418): lu el voeur domà lee, la soa Catelina. Quell che la Francesca e la Lucia i sann minga, però, l'è che 'l scior Giuli el ghe fa 'sti regai a la Catelina perchè lee l'è amisa del sò ver amor, la sciora Chelara: in 'sta manera lu el voeur fassela compagna, per faggh mandà i sò messagg d'amor (per la bocca di lei potrò mandarti, o Chiara, i sospir miei, 463-464). E l'è inscì che poch dopo el scior Giuli l'incontra anmò la Catelina e 'l ghe regala a lee un fior, e 'l ghe conseja a lee de regalagghel a la soa amisa Chelara. In quella, però, la Francesca la riva a la fenestra e la ved giò el Giuli che 'l ghe da un fior a la soa tosotta, e l'è tutta contenta perchè la cred che 'l scior Giuli l'è propi dree a morosà con lee. [...]
Incisa in Val d'Arno
Incisa in Val d'Arno l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 5.494 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 211 ab./km². El cunfìna coi cümü de Figline Valdarno, Greve in Chianti, Reggello, Rignano sull'Arno.
La sposa Francesca
Interprogèt
lmo.Wikisource
Strada principal 2
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Argovia, Canton Basileja Campagna, Canton Luserna, Canton Uri, Canton Soleta, Canton Svit e Canton Tesin.
La scomincia al confin franzes, a la periferia de Basileja, e la traversa la Confederazzion de Nord a Sud, a travers di Alp, per rivà al confin italian in tra Ciass e Com, indova che la va inanz 'me strada urbana, un temp part de la SS 35 di Giov.
In del so percors la traversa el lagh di Quater Canton, el lagh de Sempach, la Galeria stradal del San Gotard, el Monscender e 'l Pont-diga de Melid.
Saint-Denis (FR-30)
Saint-Denis l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Ambroix, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Denis l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Chiatra
Chiatra l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Moïta-Verde, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.22 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 37 méter a 'na altèsa màsima de 743 méter s.l.m.
Puget-Rostang
Puget-Rostang l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Puget-Théniers, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 537 méter a 'na altèsa màsima de 1738 méter s.l.m.
Murbegn
Murbegn o Mürbegn (nom ufizial in talian: Morbegno; in tudesch storich: Morbend) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri. thumb|left|220px Al gh’ha 0 abitant (dato del ), 'na superfis de 15 km² e 'na densità de 0 ab./km². A l’è tacaa a Albarei, Bema, Sciv, Cös, Dasc, Talamuna, Trauna.
L'è sitüaa in de la Valtelina bassa e l'è circundaa a nord di Alp Retegh e a sud di Alp Urobegh. El fiüm Ada el spartiss el center principal de le fraziun de Camvich, Paniga e Desch.
Cità ingemelaa
Llanberis, Galles, Gran Bretagna. - 2004
Montmerle-sur-Saône
Montmerle-sur-Saône l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Thoissey, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 168 méter a 'na altèsa màsima de 227 méter söl leèl del mar.
Stazion de Sassoeul Radici
La Stazion de Sassoeul Radici a l'è 'na stazion de la ferrovia Regg Emilia-Sassoeul che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de. In precedenza a l'era doperada anca de la ferrovia Modena-Sassoeul, ma incoeu a l'è faa pu 'me servizzi.
Moviment
La stazion a l'è doperada del servizzi ferroviari regional de l'Emilia-Romagna gestii de Trenitalia Tper.
Neidling
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Dobročovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Malves-en-Minervois
Malves-en-Minervois l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Conques-sur-Orbiel, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 100 méter a 'na altèsa màsima de 194 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Malves-en-Minervois l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Montemagno
Montemagno (en piemontés: Montmagn) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 1.207 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altavilla Monferrato (AL), Casorzo, Castagnole Monferrato, Grana, Refrancore, Viarigi.
Monester de Astin
El monester de Astin a l'è 'n compless monastegh originari del 1107 che 'l se troeuva in la vall omonema, part del rion bergamasch de Longuel e che l'è stad tirad a noeuv in del 2015.
Čížkrajice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Lumagna
Lumagna o anca Lumogna (nom ufizial in italian Lomagna in Italian) a l'è un cumün ch'al sa tröa in da la Pruvincia da Lecch. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km². I sò abitant i g'hann la scurmagna da tirasassét.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Lumagna l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Spormaggiore
Spormaggiore (Sporgrant en ladì nònes) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.175 abitàncc, 'na süperfìce de 30 km², per 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Tuenno, Ton, Campodenno, Sporminore, Mezzolombardo, Fai de la Paganella, Cavedago, Molveno.
Zbečno
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Cannole
Cannole (Cànnula 'n griko; Cannule 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 1.762 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 88 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagnolo del Salento, Carpignano Salentino, Castrignano de' Greci, Otranto, Palmariggi.
.pf
.pf a l'è el domini de prim nivell nazzional de
1066
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Municipalitaa dal distrecc d'Ukmergė
La municipalitaa dal distrecc da Ukmergė l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Ukmergė.
Amer (comun)
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.