cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Segunda Timotee Capitel Düü
Capitel Düü
14Regurdet de chèstcoss, testimuniaa denanz a Diu a fà minga lott vann, inütij a nissün, e destrügen quij che senten. 15Laura tant a presentà te medemm pruaa a Diu, cuma un laurant sénza vergogna, manegiand giüstamént la parola de la veritaa. 16E ten tì luntan de discüssiún vana e prufana: già che lur narànn innanz püssee in de l'impietaa, 17e la lur parola la gh'avrà cressida cuma cancrena; de quij hinn Imenee e Filet, 18che hann svirgulaa de la veritaa, disend che la resüreziún l'è già vegnüda, e destrügen la féd de quij personn. 19Però, el fundamént sald de Diu el sta fèrm, avendugh chèst sigill: «El Signúr el sa quij che hinn i sò», e: «El duarìa tegnìll luntan de l'iniquitaa chissessìa 'l numina 'l nomm del Signúr». 20E in d'una granda cà ghe hinn no dumà vas d'or e d'argent, ma anca de lègn e de tèra, e quij hinn a l'unúr, alter al desunúr; 21Dunca, se quajdún el se nèta föra de chèstcoss, el sarà un vas a l'unúr, faa sant, ütil al padrun, preparaa per ogni bun laur. 22E scapa via di desidéri di giüìtt, e cerca la giüstizia, la féd, el bén, la pas cun quij che s'ciamen el Signúr d'un cör nètt. 23E ten tì luntan di qués stüpid e ignurant, perchè te savet che generen lott; 24e l'è necessari che 'l sèrv del Signúr el luta no, ma 'l sia gentíl a tücc, capaz d'insegnà, paziént, 25curegend cun gentiléza lur che ghe uponen--forsi Diu el ghe daga pentimént al savè de la veritaa 26e turnen indree de la trapa del diàvul, despö che hinn ciapaa de lü per la sua vuluntaa.
Recherswil
El cumün de Recherswil a l'è tacaa ai cumün de Halten, Heinrichswil-Winistorf, Koppigen (BE), Kriegstetten, Obergerlafingen, Willadingen (BE).
Ponzano Veneto
Ponzano Veneto (en vèneto: Ponzan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Treviso. El g'ha presapóch 9.760 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 444 ab./km². El cunfìna coi cümü de Paese, Povegliano, Treviso, Villorba, Volpago del Montello.
Macao
Macao a l'è una Region Ministrativa Special de la Cina, fina al 1999 colonia del Portogall. Cità-Region, la soa economia la depend soratut del sgioeugh d'azzard e l'è autonoma del governo de Pechin, foeura che per la difesa e la politega foresta. I lengov ofizziai a inn el cines, scrivud in manera tradizzionala, e 'l portoghes.
A diferenza sia de la Cina che del Portogall la cità la guida a sinistra, compagn però de Hong Kong, de che l'è conligada del pont Hong Kong-Zhuhai-Macao. La cità l'è anca servida de 'na linea de metropolitana.
Lanzin de Cort
Lancino Curti, anca della Corte o Curzio (1460~ - Milan 2 Febrar 1512), l'è stai un leterad e scritur lumbard d'épuca rinascimental, famus par d'i sunet scrit en milanes.
Drapia
Drapia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 2.193 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 104 ab./km². El cunfìna coi cümü de Parghelia, Ricadi, Spilinga, Tropea, Zaccanopoli, Zungri.
Lanzin de Cort
Biugrafìa
Ind el 1481 l'è indicad cume un contrascriptor cun un stipendi de ses fiurin al mes. Prubabilment l'era un emanüéns de cuncet che'l se ucupeva de fà la tradüssión d'i test clàssich suta el cuntrol dal stess Merula. Ind el 1488 l'era un insegnant de Pavìa, ma anca un letur de metafìsica. Quel che l'ha lassad i en tri lìbor de puesìe en latin e 'na ventina de sunet in dialet milanes.
El Lancino Curti l'ha partecipad a la vita de la cità de Milan cun incàrich de miga poca impurtansa, anca suta i frances, dopu la tempuranea scaciada de gli Sforza dal 1499. Ind d'i sò epigrama el cunsilieva ai frances de murtificà miga la pupulassion ma de truà un acordi cun lur.
Ind el 1503 l'era ind la cumission par la scelta d'le porte dal Dom, ménter ind el 1505 l'è stai el rapresentant milanes par l'urassion a Lüìss XII.
Ind i sò sunet, el Lancino Curti el cercheva da es püssè visin pussìbil a la sò realtà. Al ghe piaseva miga el mudel de Petrarca. Ind a ch'la pusission chi el và un sunet scrivüd cuntra al Baldassar Tacon, pueta che l'era urietad ind una diression muralment poch impegnada.
I sunet de Lancino Curti i en la dimustrassion che, bele ind al 1500, gh'era una literadüra en lengua lumbarda de pensé critich e muralisadù.
El Putxet (metropolitana de Barcelona)
El Putxet  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Feistritz an der Gail
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Strada europea E773
La Strada europea E773 a l'è 'na strada europea in Bülgaria. La conliga Popovitsa e Burgas e l'è longa 273 km.
Duggendorf
Duggendorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ratisbona. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 22.03 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Duggendorf el se tróa a 'na altèsa de 338 méter sura 'l leèl del mar.
Poitiers
right|250px|thumb|La piasa de Gaulle a Poitiers
Poitiers (Potchiers in pitaì; Limonum in latì; Piteus in aragonés; Peitieus in ocità) l’è öna sità de la Fransa che la se tróa söl fiöm Clain ‘n del dimpartimét de la Vienne e la regiù Növa-Aquitania. L’è ciamada la sità di sènto campanii.
La sità l’è tat cognusida, dezà che ‘n del 732, ol 10 de Otùer, gh’è stacia öna bataia pròpe 'mpurtanta tra i Franch e i Arabi. Dòpo che i Arabi guidàcc dal generàl Abd ar-Rahman i à tacàt a mèt a fèr e föch l’Aquitania, ol düca Odù de Aquitania 'l s'è facc ötà dal Carlo Martèl, che l'éra ol nóno del Carlo Magno. Isé i du ezerciti i s'è scontràcc a Poitiers, ol Carlo Martèl l’à ensìt, i arabi i s’è ritiràcc e ‘l Abd ar-Rahman l’è restàt sèch in de la bataia.
La bataia de Poitiers l'ha segnàt la fì de l’espansiù àraba ‘n Eüròpa.
A Poitiers la s'è cumbatida ach öna bataia de la Guèra dei Sènt Agn.
Strada de prima class 61 (Slovachia)
La  a l'è una strada de prima class de la Slovachia longa 190.8 km.
Cadee
Cadee (Cadero in italian, anca Cader) a l'è 'na frazion de Maccagn con Pin e Veddasca, finna al 1928 comun independent.
Finna al 1877 a l'era ona frazion de Graj (in d'on comun ciamaa despess Graj con Cadee) menter in quell ann el capploeugh el deventa Cadee e 'l nomm del comun l'è cambiaa in Cadee con Graj, che però l'è soppress di fascista in del 1928 e l'è taccaa a Veddasca, a soa voeulta taccaa a Maccagn con Pin e Veddasca in del 2014.
Fradej Cervi
miniatura|I sett fradej Cervi in on franch-boll del [[Kirghizistan (2005).]] I sett fradej Cervi, el Gelind, (nassuu in del 1901); l ' Antenor (1906); l ' Aldo (1909); el Ferdinand (1911); l ' Agostin (1916); l ' Ovidi (1918); l ' Ettore (1921), a eran i fioeu de l'Alcide Cervi e de la Genoeffa Cocconi. I sett fradej a faseven part d'ona fameja de contadin che gh'aveven di fort ideaj antifassist; donca, anca lor a eren omen dotaa de fort ideaj democratigh e hann faa part de la Resistenza partigiana ma a hinn staa impresonaa e fusilaa da i fassist el 28 dicember 1943 in de la cittaa de Règg.
La soeu stòria a l'è stada contada anca dal soeu pader, l'Alcide Cervi.
Origen fameliar e contest social
L'Agostin, pader de l'Alcide e vun di coo de la rivòlta contra i tass sora el masnaa in del 1869, a l'è staa arestaa e menaa in preson per ses mes. In del menter, el toeu in miee la Virginia e i duu gh'avran trii fioeu: el Peder, l'Emili e l'Alcide. On alter fioeu, l'Ettore, a l'è staa adottaa. L'Alcide el toeu in miee la Genoeffa Cocconi, in del 1899, e del sò matrimoni a nassen, in vint agn, noeuv fioeu, sett bagai e duu tosann: el Gelind, l'Antenor, la Diomira, l'Aldo, el Ferdinand, la Rina, l'Agostin, l'Ovidi e l'Ettor.
In del 1920, l'Alcide el lassa la cà del pader per andà a viv cont la sò fameja in on lòtt de teren a Ôlem de Gattatich. Cinch agn despoeu, la fameja Cervi la cambia cà ancamò e la và a viv in on lott de teren in zona Quartieri in del comun de Campésen inde la tegnuda ciamada "Valle Re", che a l'era de la resgiôra Levi-Sottocasa. La fameja la fa ancamò San Martin in del 1934 inquand gh'ha ciappà in ficc on fondi a Câmp Ròs, in del comun de Gattatich: cont quell'ultem San Martin chì la fameja l'ha mïoraa i sò condizion perchè da vess di bosin a hinn deventaa di fittavol.
La fameja a l'è caraterizzada de la fort personalidaa de la mader Genoeffa e da la voeuja di on quaj fieou de fà de mej. A bon cont, a sugutaven a ciappà tucc i decision pussee important insemma: quella coesion chì e la voeuja de fà de mej, insemma a l'unitaa de la fameja, a hinn staa a la baa del desvilupp tecnegh de l'azienda e anca per la scerna de fà part de la Resistenza.
L'evoluzion de la fameja Cervi a l'è stada inguaa al model de desvilupp di famej contadin di chì part chì che, intra el Vottcent e 'l Noeufcent (in particolar despoeu del period de la prima guerra mondiala), l'ha veduu mudaa i gerarchii sociaj che, del vess autoritari comè eren, a eren dree a deventaa pussee di form de impiant de massa per la difesa del lavô ligaa a l'ideologia socialista che, donca, vegneven a vess cooperativ, cà del pòpol, mutov, ligh de resistenza, camber del lavô.
Resguard i Cervi, comonque, la novitaa a l'era (si come 'l contratt de ficc i faseva laorà el lott e la cassina segond i regol del fittavol e minga del resgiô) de portà d'avanz idee de vanguardia inde la gestion di camp e di staj. Se contentaven minga de soraviv amalastant comè i soeu gent: per andà-foeura de la malora e del smagriment, i Cervi a capissen che a besogna doperaa minga domà i muscol ma anca el coo. Donca, anca se gh'aveven on fond che l'era minga inscì in flore, s'a hinn daa de fà per desfigural soratutt cont el studi de l'agricoltura sora i liber. Anca se in campagna minga tucc saveven legg, i Cervi a eren bon de legg, e minga apena per el lavô, ma anca per el soeu piasè: donca, la soeu bibliotega personala la sugutava a deventà semper pussee granda. Intra i soeu liber a gh'era on quajdun resguard l'apicoltura, alter resguard el metod per fà vegnì-su mej el formenton e l'uga (a eren, donca, liber de ona quaj consistenza, vist el period).
Da vuna part i giovin de la fameja, donca i fradej, a frequenten i cors de formazion profesionala resguard al lavô de la terra, da l'altra el pader el fà ottegnì riconosciment scrivuu per l'ecelent gestion de la tera gestida da la fameja. El simbol de la modernitaa de l'azienda familiara el se pò vedè in del trattor Balilla, compraa in del 1939, che 'l Lucian Casali ha mettuu comè titol de on gross articol dedicaa a la fameja Cervi.
Ona fameja antifassista
In del 1934, despoeu che a l'è andaa a viv cont la fameja in del lòtt de Campi Rossi in del comun de Gatâtich, el scomincia l'attivitaa de fittavol d'ona camatta che prestin, anca mersì a l'ajutt di fioeu, la farà deventà pienament produttiva. In chesta realtà chì l'Alcide se òcupa de la vendita di prodott de la fattoria.
A l'inizzi de la segonda guerra mondiala, la cà Cervi la deventa un ver e pròpri loeugh del circolazzion infra i militar de idee contrarie al fassism e a la guerra. Insemma ai sò bagaj, l'Alcide la fà-sù l'inscì ciamada "Banda Cervi", votada a la lòtta partigiana.
L'inconter cont el "Facio"
I sett fradej Cervi s'a hinn incontraa cont el "Facio" (che l'è el soranomm del Dant Castellucci) apena inanz di fatt che hann portaa a la crodada del fassism in del 1943. El "Facio" el deventerà el coo de la bregada partigiana "Guido Picelli" e a l'è deventaa asquas ona legenda inquand, cont on gruppin partigian de domà vott omen, gh'ha costringiuu a fà scappà-via ona centenna de nazifassist despoeu che la picinina pattoglia partigiana, anca se l'era circuida di nemis, ha sbertì e ferii on alt numer de quest chì.
A la fin de la guerra anca el Facio a l'è staa fusilaa da i sò compagn cont la controvèrsa acusa de ladraria.
La "banda" Cervi
Despoeu on cicin de temp la cassina de la fameja Cervi a l'è deventaa port sigur per i antifassist e partigian ferii, insemma a i presonee forest scappaa via di nazifassist. Intra quest chì, l'Anatolij Tarassov, soldaa sovietigh menaa in preson e, despoeu, menaa in on camp de concentrament talian, da indue a l'è reussì a sortì insemma al tenent Viktor Pirogov, e hann trovaa scondili indela cassina di Cervi. I duu ex-soldaa de l'Armada Rossa a scriveran on liber sora la soeu vicend e sora la fameja Cervi cont el titol Sui monti d’Italia. El Tarassov a l'è staa ciappaa insemma a i Cervi la nocc del 25 de november 1943 e menaa in preson a Verona, da indue a l'è scappaa insemma a alter sovietigh per poeu andà contra i nazifassist tucc in ordin spans in di part de Regg e Modna, andand a fà-sù ona bregada partigiana che la gh'aveva el Tarassov comè comissari politigh. El tenent Pirogov, cont el nomm de battaja "Modena", a l'è deventaa, al contrari, el comandant di operazion militar de la bregada sovietiga.
Tant alter ex-presonee sovietigh s'a hinn sconduu da la fameja Cervi, comè 'l Misha Almakaièv, el Nikolaj Armeiev e l'Alexander Aschenco. Quest chì hann combatuu tucc insemma ai fradej Cervi. L'Armeniev a l'è reussì a scappà via, a l'è staa minga ciappaa di fassist e a l'è andà cont la banda "Modena" menter l'Aschenco, ciappaa cont i Cervi, ha tradii e a l'è deventaa confident di nazifassisti; el sò tpradiment a l'è costaa assee a la Resistenza de la zona si come luu el cognosseva ben la red strutturada de la fameja Cervi. Ciappaa, l'Aschenco a l'è staa faa s'ciopaa da i GAP el 15 de noember del 1944 in piazzal Fiume a Regg. Intra alter omen che gh'hann avuu on strett raport cont i Cervi a gh'eren el John David Bastiranse, paracadutista sudafrican (nassuu indel 1923 e ciappaa cont i Cervi, se gh'hann avuu minga notizzi de luu despoeu), el John Peter De Freitas (nassuu indel 1921, paracadutista sudafricano anca luu, scappaa dal camp de concentrament de Gromel a Bergom, a l'è sparii per on quaj agn despoeu el sò arest cont i Cervi. Tornaa despoeu la guerra e a l'è andà a dì a la fameja Cervi che, in ona quaj manera, a l'è reussii a tornaa indel sò paes in on tocch), el Samuel Boone Conley, paracadutista irlandes (nassuu indel 1914, ciappaa cont i Cervi, s'hinn perduu i tracc).
Frandovínez
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Fradej Cervi
La "banda" Cervi
Intra i omen ch'a hinn staa arestaa cont el stess capiatur di Cervi a gh'è anca el Luis Landi, nassuu a Cadàlbosch visin a Regg, ch'a l'era staa gemò condanaa per motiv politigh e che soraviverà ai tortur di nazifassist in de la Villa Cucchi, e 'l don Pasquin Borghi, medaja d'òr de la Resistensa, che a l'è staa intra i primm, o anca sì el primm, ha laurà cont i fradej per fà su la "Banda Cervi" loggiand la banda indela canonica de la sò parocchia de Tapignola, sora l'alt Penin reggian. Cont i Cervi a l'è staa fusilaa on alter omen de la banda, el Quarto Camurri, nassuu a Guastala; luu a l'è restaa a combatt coraggiosament fin a la fin cont i Cervi e ha spartii cont lor la stessa tragega sort.
Amis e sostantador de la Banda Cervi
Amis di Cervi a hinn staa i member de la fameja Sarzi, originari di part de Mantoa: la Lucia, nassuda indel 1920, l'Otello, nassuu indel 1922, e la Gigliola, del 1931. Hann lavoraa strettiament cont i Cervi durant la Resistensa. La soeu stòria a l'è quella d'ona fameja de gent de teater cont la proprii compagnia, ma, si come a gh'aveven di ideaj contra al fassismo, a hinn staa prima censoraa e poeu la soeu compagnia a l'è staa derotta da part del regim. A hinn staa, donca, attur ambulant e l'Otello, che a l'era antifassista, scondeva minga i sò idee e i diseva a tucc in di varji localitaa visitaa da la compagnia. A la fin di agn trenta, la fameja la gh'ha de scappà via in Sguizzera, indue gh'ha scominciaa on'attivitaa clandestina cont i fouersortii republican. L'Otello e la Lucia a vegnen aresta indel 1940 per on minga caut scambi de epistol e, anca se a hinn staa faa andà via, a hinn staa segnaa comè soversiv.
L'Otello, convint e coragios antifassista, a voeur minga fà el salud roman e dis de avegh ideaj bolscevigh, subende inscì on alter arest a Parma. Mandaa al confino a Sant'Agata di Esaro, in Calabria, scomincia la sò fas de antifassismo militant a travers contatt cont di giuin antifassisi locaj e 'ncontra el Dant Castellucci, anmò soldaa che a l'era lì in licensa. Chest'inconter chì a l'è staa important per i iniziativ antifassist de l'Otello, che ha scominciaa a ciappaa contatt cont di grupp de Resistensa che a eren dree a formass inde la Val d'Enza. È 'l 1941 e la Lucia la 'ncontra l'Aldo Cervi, el pussee fissaa e "feraa" del grupp Cervi, per dà inizzi a la lotta antifassista di sett fradej. A partì dal 1942 l'Aldo e la Lucia a operen dent la red clandestina antifassista che gh'ha comè coo el Partii Comunista Italian. Inquand el torna indree da la Russia, el Dant Castellucci, el futur comandant Facio, e i cospirador antifassist si riunissen a la vegilia de la crodada del fassism indel 1943. El 10 de otober la Banda Cervi, cont l'Otello, el Facio e i rifugiaa scappaa via di camp de concentrament nazifassisti, a l'è gemò sora i mont a combatt.
La fin
Per ona quaj setimanna el grupp di Fradej Cervi el riess a mantegnì on'intensa attivitaa militara contra i fassist, ma poeu, durant la nocc intra el 24 e 'l 25 de noember del 1943, in d'on restrelament, a l'è staa veduu indela cà di Cervi di pattoglj fassist insiema a on quaj partigian russ, al Dant Castellucci e al Quart Camurri, un diserdor de la MVSN. Ciappaa despoeu on curt inconter a foeugh a vegnen portaa indela preson politega di Servi a Regg e lì custodii. I russ e 'l Dant Castellucci, che 'l diseva de vess on cittadin frances, a hinn staa, inves, traslocaa indela preson de Parma. El 14 de dicember 1943 a Cavriagh a l'è staa faa s'ciopaa el colonell Gioann Fagiani de la MVSN e ferida la tosa Vera che l'è restada orba. Pogiaa di alter dirigent del PFR de Regg, Savorgnan a l'è reussì a fà faghi minga tucc i rapresaj e ha operaa per far rilassià tucc i restrelaa di quej dì anca se inscì ha ricevuu i critegh di fassist pussee estremist. Despoeu de quest mazzament chì a l'è staa spantegà per la cittaa la minaccia de doperà la rapresaja in cas de mazzament de alter fassist.
El 27 de dicember la gh'è stada l'uccision da part di partigian del segretari comunal de Bagnol in Piân, David Onfiani e 'l 28 de dicember i sett fradej Cervi e 'l Camurri a hinn staa fusilaa per rapresaja. Segond on test de l'Anpi de Regg del 1982, su decision del Coo de la Proincia de Regg, Enzo Savorgnan, menter el Giorg Pisanò, in "Storia della Guerra Civile in Italia" el scrif, invece, che a l'è staa deciduu senza che 'l Savorgnan el saveva, di member pussee rigid del PNF local.
In on document de la direzion fassista de Regg recuperaa indel depos-guerra, compariss la lista di sett nomm che on quaj dirigent (on queighedun el dis el Mussolini istess) aveva evidenziaa cont ona clauditee riportand arent la scrittura "sett fradej?" sotta-liniada de ross, asquas comè saveven minga cosè decid.
El 8 de sgenee del 1944, on bombardament el derva a l'Alcide ona via per scappà da la preson de San Tomas indue a l'era staa traslocaa. Tornaa a cà, a l'è staa minga informaa subet de la mort di sò fioeu ma, anca inquand el vegn a cognuss la tragega notizia, el reussirà a repïass dal durissim colp. Indel l'otober del 1944 la cà de la fameja Cervi la vegn dada in foeugh. El 15 de noember de lo stess agn, forsi a causa de quest'altra dolorosa esperiensa chì, la Genoeffa Cocconi la moeur de creppa-coeur. Apena indel l'otober del 1945 l'Alcide Cervi ha poduu celebraa on funeral solenne per i sò fioeu. Indel dopo-mezzdì del 28 otober, despoeu la manifestazion de afezion di cittadin emilian, i cadaver di fradej a hinn staa portaa al cimiteri de Campésen. In quest'ocasion, el papà Cervi ha dii la famosa fras: dopo un raccolto ne viene un altro (in lombard, "despoeu on racont ne vegn on alter").
La memoria di sett fradej
Tucc e sett i fradej a hinn staa decoraa cont Medaja d'Argent al valor militar. A i fradej Cervi a hinn staa dedicaa tant strad in vari cittaa talian, a Rovigh, on gross piazzal, Colegn (TO) che ha dedicaa a lor anca ona scoeula elementar, a Cerial (SV) e a Dorgali (Sardegna) a l'è staa dedicaa lor dedicaa ona scoeula e ona strada. A Macerata a hinn staa intitolaa a i fradej Cervi sia la via com'è la scoeula elementar e l'asil che a gh'hinn. A Barletta a hinn staa dedicaa i gross giardin del Castell de la cittaa.
A la stòria di Cervi, el Pier Calamandrei, ha dedicaa ona famosa Epigrafe.
Ai fratelli Cervi, alla loro Italia a l'è anca el titol de ona poesia del Salvador Quasimodo.
In ona ciciarada a Porta a Porta, el Faust Bertinott ha nominaa "Papà Cervi" al Silvi Barluscon ch'ha sponduu: "Mi sarïa feliz comè de cognuss el Papà Cervi a cui la va tota la mee mirazion". Al dì inscì, el Bertinott l'ha informaa: "Pecaa che 'l Papà Cervi a l'è mort".
El fioeu de vun di fradej Cervi, l'Adelmo (fioeu de l'Aldo), el porta inanz la memoria de la sò fameja cont l'impegn politigh e cultural a favor de la Costituzion taliana.
Canzon
A gh'hinn vari canzon dedicaa a i fradej Cervi:
Onoreficenz
La decorazion a l'è stada dada a tucc e sett i fradej.
Fond Monedari Internazzional
El Fond Monedari Internazzional a l'è un ent internazzional publegh fad su in del 1945 dopo di acord de Bretton Woods e ativad del 1946. El gh'ha 'me fin quell de imprestà i daner ai Stat che gh'hann de besogn, inscì de jutài in temp de crisi o de necessità. Ghe partegnen tucc i Stat di Nazzion Unide foeura che Cuba, Monaco, Liechtenstein e Corea del Nord.
Ostrožská Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Teo (ES-GA)
Teo l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Piev d'Intelvi
La Vall d’Intelvi per secoi l’è stada ona ripartizzion de la provincia de Com e de la diocesi de Com basada sora la vall omonima.
Piev religiosa
La piev, che la soa sede l’è documantada stabilment arent a la località Montronio de Castion, l’è però passada a la storia cont el nom de piev d'Intelvi.  Defat, sgiamò in del 1295 l’è documentada come plebe de Intellavo, governada de on arcipret jutad d’on collesg de set canonich.  'Sto nom particolar chì el lassa suponner on cambi de la sed de la piev, che a l’inviada probabilment a l’era logada in d’on alter sit de la vall.
Piev civil
Del pont de vista civil, la sudivision aministrativa de la piev a l’è stada razionalizada de l’imperatris Maria Teresa che l’ha recognossud 10 comun, despoeu de havé destacad i comun de la inscì ciamada Mezzena e spostad in la piev d'Isola:
Cellula
La cellula (del latin cella, stanza pecena) l'è l'unitaa basega struturala, funzionala e biolojega de tœts i vesser vivents cognossids; ind oltre parolle, una cellula l'è l'unitaa de la vita plu picinina qe g'è. Le cellule i è anca ciamade "quadrei de la vita", perqè i organism pluricellular i è faits sœ de cellule. El stude de le cellule l'è ciamad biolojia cellulara o citolojia. Una cellula l'è faita de un citoplasma serrada sœ de una membrana, e la g'ha denter tante biomolecole comè proteine e acids nucleeg. I organism i pœl vesser classifegads comè unicellular quand qe i è faits sœ doma de una cellula, comè i bater, o multicellular quand qe i ge n'ha tante, comè ind el cas dei anemai e de le piante. L'om, prexempe, al g'ha 10 trilion (1013) de cellule. La plupart de le cellule de anemai e piante le se pœl veder doma cond un microscope, comè qe le g'ha dimension intra 1 e 100 micrometer.
Tipolojie
Le cellule le pœl vesser de do tipolojie: qelle eucariotege qe le g'ha denter un nucli, e procariotege quand qe i ge l'ha miga. I procariota i è organism faits semper sœ de una cellula apena, menter i eucariota i pœl vesser unicellular o multicellular.
Strutura de la cellula
Tœte le cellule, sies qelle procariotege sies qelle eucariotege le g'ha una membrana intoren a la cellula, qe la regola qell qe va denter e fœra (permeabilitaa seletiva) e la manten el potenzial eletreg de la cellula. Denter de la membrana, el citoplasma al tœl vià la plupart del volum de la cellula. Tœte le cellule (fœra dei eritrocita) le g'ha denter el DNA, el material ereditare dei gen, e l'RNA, qe al g'ha denter le informazion necessare per far sœ tante tipolojie de proteine comè i enzima. G'è anca tante oltre tipolojie de biomolecole ind le cellule. Denter ind le cellule pœ g'è i organei qe i è parts de la cellula adatade o specializade per portar inants una o plu fonzion specifege, istess de qell qe suced cond i orgen del corp uman.
Velká Bystřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Kandergrund
Kandergrund a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Frutigen-Niedersimmental, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 32.1 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Velká Bystřice
El gh'ha el status de cità.
Kandergrund
El cumün de Kandergrund al se tröva a una altitüden de 800 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Frutigen, Kandersteg, Reichenbach im Kandertal.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Vernon (FR-07)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.71 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 160 méter a 'na altèsa màsima de 471 méter s.l.m.
Prštice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Alloza
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Carestia
La carestia o calestria (anca famina) a l'è on lavorà per via del qual i personn d'on certo paes o region finissen per morì de famm o de ona quai maladia colegada, per via del fatto che l'è semper pussee denutrida.
Anca al dì d'incoeu, che i resors alimentar e economegh hinn pussee grand, a gh'è di cas de carestii in gir per el mond: basta pensà in di paes pussee pover del mond, in Africa o in Asia.
Ona carestia la pò nass per vari reson: naturai (per i vari cicli del regolt, o per i maladii e i epidemii) o umann (guerr e genocidi). Tendenzialment, i carestii descomparissen cont el rivà del progress economegh, tecnologegh e social. Incoeu i carestii hinn semper pussee determinaa de guerr e de alter reson umann.
Steinhof
Steinhof a l'è un cumün svizzer del distret de Wasseramt. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 1.63 km², e al se tröva a una altitüden de 562 meter sura al livel del mar.
El cumün de Steinhof a l'è tacaa ai cumün de Bollodingen (BE), Hermiswil (BE), Herzogenbuchsee (BE), Seeberg (BE).
Stazion de Monzuno-Vado
La Stazion de Monzuno-Vado a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de Monzuno. L'è verta dal 1934 e l'è in su la ferrovia Bologna-Firenze.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S1B del servizzi ferroviari metropolitan de Bologna de la Trenitalia.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Strada europea E801
La Strada europea E801 a l'è 'na strada europea in Spagna e Portugàl. La conliga Coimbra e Verín e l'è longa 257 km.
Linia B (metropolitana de Buenos Aires)
La  a l'è una linia de la metropolitana de Buenos Aires, che la conliga, longa km.
Passaport de la Finlandia
El Passaport de la Finlandia a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Heuweiler
El cümü de Heuweiler el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra, a 'na altèsa de 268 méter sura 'l leèl del mar.
Őrbottyán
a l'è un comun del Distret de Vác, cont una popolazzion de abitant.
Maccagn con Pin e Veddasca
Maccagn con Pin e Veddasca a l'è 'n comun de la Provincia de Vares in pee del 2014, faa su de l'union de Maccagn, Pin e Veddasca.
I trii comun fondator eren giamò lor faa su a taccà insemma di àlter comun: prima del fascismo gh'eren 10 comun.
Moscova
La Moscova, in russ Москва́ o Москва́-река́, l'è on fium de la Russia, che 'l scorr in di l'Oblast de Mosca e a Smolenks.
Lazise
Lazise l’è ‘n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g’ha presapóch 6 053 abitàncc e ‘l g’ha ‘na superfìce de 64,95 km², per ‘na densità de 95 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bardolino, Bussolengo, Castelnuovo del Garda, Padènghe (BS), Pastrengo, Sirmiù (BS).
Ol castèl e i müre
Ol castèl i l’ l’à fai sö al tép de i signùr de Erùna Bartolomeo II e Antonio de la Scala o fòrse apéna prima al tép del pàder de chès-ce, ol Cansignorio de la Scala, dezà che la pórta Nöa la gh’à sö la data del 21 de mas del 1376.
Cobeta
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Lazise
Ol castèl e i müre
I müre che i cór töt intùren al paìs vècc e i gh’à sèmper vüt trè pórte con tat de put leatòi:
Senecio rowleyanus
Senecio rowleyanus, l'è 'na spéce de piànta de la famìa de le Asteraceae.
Lazise
Ol pòrt
Ol pòrt zamò presènt in del sécol X l’éra öna ólta fortificàt, tat che a la fì del pòrt gh’éra dò tur (che i gh'è piö) e da lé i partìa i müra che i l’la sircondàa e i l’ la ligàa al castèl di Scaligeri.
Senecio rowleyanus
L'è 'na piànta perène uriginària de l'Àfrica, La fùrma dei tapé dré a tèra o de le cascàde se la vé tacàda vià 'ndèn vas. Le fòie i è come dele balìne suculènte de sich o sés milìmetri de diàmetro. I fiur i è biànch, i fùrma dei capulì de 12 ghèi de diàmetro e i fiurés endèla stagiù càlda.
Lazise
Ol pòrt
Sèmper in del pòrt la se tróa la Dogana Èneta facia sö in del 1607, che al dé de ‘ncó l’è ü locàl adóma de 900 méter quàder, ólt 10 méter e dovràt per tèngega di conferènse.
Senecio rowleyanus
L'è 'na piànta che vé dopràda come ornamentàl tacàda vià 'ndèi vas o 'ndèi caàgn per furmà de le cascàde de decorasiù.
Fontioso
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Pravlov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Cindy Hyde-Smith
La Cindy Hyde-Smith (Brookhaven, 10 masg 1959) a l'è una statunitensa, senatora del, fina al 2010 de quell democrategh.
La Chapelle-Rambaud
La Chapelle-Rambaud' l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Roche-sur-Foron, del circondàre (arrondissement) de Bonneville e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.27 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 800 méter a 'na altèsa màsima de 957 méter s.l.m.
Rieussec
Rieussec l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Pons-de-Thomières, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Rieussec l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Feistritz im Rosental
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Gesa de San Peder (Gallaraa)
La Gesa de San Peder (it.: Chiesa di San Pietro) l'è ona gesa romanega in del center de Galaraa. L'è la gesa pussee veggia de la città: l'è stada fada su in tra el XI e 'l XII secol di maister comasitt. El sò stil a l'è romanegh, cont on quai element gotegh giontaa pussee tardi: inoltra, la gh'ha domà ona navada. Cont el passà di agn gh'hann giontaa vari element, per esempi on campanin (che incoeu a gh'è pu), e dò absid laterai; inoltra hann slargaa l'absida principala e hann dervii dò fenester barocch. In del XV secol l'è deventada on fortin: in di secoi l'è stada doperada anca 'me sala de riunion e beccheria. In del 1844 l'è stada deciarada patrimoni nazzional; in tra el 1897 e 'l 1911 gh'è partii i lavorà de restaur: hann traa giò el campanin e tutt i cà che gh'era lì intorna, hann faa su anmò el vegg tecc de legn e decoraa el de dent. El 28 de otober del 1911 l'è stada consacrada torna.
Porcieu-Amblagnieu
Porcieu-Amblagnieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Morestel, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 191 méter a 'na altèsa màsima de 395 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Porcieu-Amblagnieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Urs Vècc
Urs Vècc o Iurvècc (Italià: Orzivecchi) l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa 'ndèla Bàsa Bresàna a 25 km a sudòvest de Brèsa.
Allueva
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Dinami
Dinami l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 3.542 abitàncc, 'na superfìce de 44 km² e 'na densità de 81 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquaro, Dasà, Gerocarne, Mileto, San Pietro di Caridà (RC), Serrata (RC).
Frithia pulchra
Frithia pulchra l'è 'na spéce de piànte suculènte che fà part de la famìa de le Aizoaceae. L'è endémica de la pruvìncia del Gauteng, en Sudafrica. El sò habitat natüràl i è le praterie temperàde endena regiù 'ndoche gh'è la stagiù de la piògia d'istàt, stagiù endoche chèsta piànta l'è atìva e la fiorés.
Descrisiù
L'è 'na piànta che de spès la se tróa töta quarciàda zó de sàbia o girulìna fìna e le sò fòie ensìma i è trasparènte isé de permèter a la lùce de penetrà asé per fà la fotosìntezi. La g'ha bezògn de teré endoche l'àiva la pènetra e la scór vià a la svèlta, la patés i teré che traté l'àiva. La se 'nsomèa fés a Fenestraria rhopalophylla come comportamènt e aspèt, ma la fùrma de le fòie l'è 'n bris diferènta e i sò fiùr i è ròza, 'nvéce che zalcc come chèi de la Fenestraria.
left|250px|thumb|Fòie de F.pulchra endoche se èt bé la part ensìma traslüzènta Del zèner Frithia fà part apéna en ótra spéce: Frithia humilis Burgoyne.
Aquila de San Venceslaa
L'Aquila de San Venceslaa, in cecch Svatováclavská orlice, a l'è 'n simbol araldegh reppresentaa de 'n aquila in fiamm, in principi simbol di Přemyslidi, de che el San Venceslaa a l'era member, al di d'incoeu a l'è doperada in del stemma de on poo de comun de la Cechia e, dopo che in del 1339 el Principaa Vescovil de Trent l'ha otegnuu el diritt de doperàll, degià che l'era vacant, anca del Trentin.
Quinsanèl
Quinsanèl (nòm uficiàl en italià: Quinzanello) l'è 'na frasiù del cümü de Dèl, endèla part meridiunàla de la pruvìncia de Brèsa ciamàda Bàsa Bresàna. El paizì el g'ha 'n töt presapóch 650 abitàncc e 'l se tróa a 'n pér de chilòmetri de distànsa del sò cèntro comünàl. El teretóre de la frasiù l'è sfrötàt perlopiö per atività agrìcole. El g'ha fat cümü de per sò cönt enfìna al 1928, quan che l'è stat agregàt a Dèl.
Hagelstadt
Hagelstadt l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ratisbona. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 20.75 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hagelstadt el se tróa a 'na altèsa de 368 méter sura 'l leèl del mar.
Uničov
El gh'ha el status de cità.
Lista di lenguv ufizial de Rüssia
Questa chì a l'è una lista di lengub ufizial de Rüssia. Ul Rüss a l'è la lengua ufiziala in tüta la Federaziun Rüssa. Ul rest di lenguv i è ufizial in del sö curespundeent teritori.
Strada de prima class 62 (Slovachia)
La  a l'è una strada de prima class de la Slovachia longa 37.3 km.
Passaport franzes
El Passaport franzes a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Pompa de calor
La se fonda in sul ciclo rinfrescant, indova che a travers de la compression de un refrigerant se po spostà el calor indova che 'l gh'ha pussee de sens.
Cirrocumulus floccus
El cirrocumulus floccus (abbreviadura Cc flo) a l’è vuna di quatter speci che i nìvol del gener cirrocumul vegnen classificàd, a hinn piazzàd a di altèzz elevàa.
Caratteristich
La presenza di cirrocumulus floccus, compagn che quèlla di cirrocumulus castellanus, a l’è on’indicadór de instabilità atmosferega su in alta quòta. Defàtt el floccus el pò vèss ona evoluzion del castellanus, adrée a la distruzion de la base di cumul.
Linia C (metropolitana de Buenos Aires)
La  a l'è una linia de la metropolitana de Buenos Aires, che la conliga, longa km.
Avinguda Tibidabo (metropolitana de Barcelona)
Avinguda Tibidabo  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Interscambi
Fermada de la Tramvia Blau Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Strada europea E802
La Strada europea E802 a l'è 'na strada europea in Portugàl. La conliga Braganza e Ourique e l'è longa 590 km.
Ciruelos del Pinar
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Üröm
a l'è un comun del Distret de Pilisvörösvár, cont una popolazzion de abitant.
Estépar
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Grizzana
La Stazion de Grizzana a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de Grizzana Morandi. L'è verta dal 1934 e l'è in su la ferrovia Bologna-Firenze.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S1B del servizzi ferroviari metropolitan de Bologna de la Trenitalia.
Interscambi
Fermada de l'autobus
Prace
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Nezdenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Subingen
Subingen a l'è un cumün svizzer del distret de Wasseramt. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 6.25 km², e al se tröva a una altitüden de 440 meter sura al livel del mar.
El cumün de Subingen a l'è tacaa ai cumün de Bolken, Deitingen, Derendingen, Etziken, Horriwil, Hüniken, Inkwil (BE), Oekingen, Wangenried (BE).
Deb Fischer
La Deb Fischer (Lincoln, 1º marz 1951) a l'è una statunitensa, senatora del.
Hinterzarten
Hinterzarten l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl de Breisgau-Hochschwarzwald. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 33.367 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|La céza co la néf El cümü de Hinterzarten el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra, a 'na altèsa de 893 méter sura 'l leèl del mar.
Těšetice (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Segunda Timotee Capitel Trii
Capitel Trii
1E che te sapiet chèst: che in di dì ültim ghe sarànn témp dificij: 2già che ghe sarànn personn che vören bén sé medemm, che vören bén el danee, che hinn baüsc, arugant, biastemiadúr, desübediént a i gént, che gh'hann minga grazi, hinn impi, 3sénza bén, implacábej, calüniús, hinn no temperaa, hinn selvadegh, sénza bén per chèll che l'è bun, 4balandron, temeree, spüzètt , che vören bén i piasè inscambi Diu, 5che gh'hann i form de la pietaa e reneghen la sua forza: turna tì via di taj personn. 6Già che de chèst personn hinn quij che vann denter fürtivamént in di cà e ciapen cuma presunee i donn balord caregaa de pecaa, menaa via de vari desidéri, 7insegnand semper e no mai capaz de rià a la cugnussénza de la veritaa. 8E in de la manéra che Janne e Jambre s'hinn upost a Musè, inscì chèst personn, curott de mént, refüdaa sü la féd, se uponen la veritaa. 9Ma lur narànn no tant püssee innanz, degià che la lur matada la sarà ciara a tücc, cuma l'è sücess anca per quij taj.
10Ma tì te see vegnüü adree a mì in de l'insegnamént, de la cundota, del pruposit, de la féd, de la paziénza, del bén, de la perseveranza, 11in di persegütaziún, in di patimént, cuma l'è sücess a mì a Antiochia, a Iconi , a Listra--huu supurtii taj persegütaziún, e 'l Signúr el m'ha liberaa de tücc. 12Ma anca tücc che vören viv piamént in del Crist Gesü sarànn persegütaa. 13E personn malign e i gabamund narànn innanz de maa in pesg, imbrujand e essend imbrujaa. 14Ma tì: resta in di coss che te hee imparaa e de quij te see staa persuas, perchè te see de quij t'i hee imparaa, 15e che fin de bagaj te hee savüü i sacher Scritür, che hinn capaz de fàtt sàvi a salvéza per mèzz del féd che l'è in del Crist Gesü. 16Tüta la Scritüra l'è ispirada de Diu e ütil per l'insegnamént, el repià, la cureziún, l'istrüì in de la giüstizia, 17perchè 'l vèss üman de Diu el sia atrèzaa , furnii per ogni bun laur.
Almohaja
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Coeugh
On coeugh l'è on scior che per mestee el cusina e 'l coeus el mangià. In de l'ambet de l'alimentazion a s'intenda on espert che 'l lavora in di cusinn di restorant e di alberghi, e 'l fa su i pitanz che vegnen servii ai client. El capp di coeugh d'on certo restorant o albergo a l'è ciamaa chef (che in frances el voeur dì proppi capp). Quell del coeugh a l'è on mestee che in de la nostra societaa a l'è veduu proppi ben, e despess el pò vess consideraa quasi tant 'me on artista. Per 'vèggh la qualifega sindacal de coeugh in certi paes (compagn de l'Italia) besogna fà on percors scolastegh faa aposta.
Andelfingen (distret)
El Distret de Andelfingen (en todèsch: Bezirk Andelfingen) l'è giü dei dùdes distrècc del Canton Zurigo, en Svìsera. La popolasiù l'è 'n magiurànsa de lèngua todèsca e 'ndèl l'ìa de  abitàncc.
El corespónt a la Zürcher Weinland (tèra del vì Zürighés), limitàda del Réno a nòrt e a òvest, del Canton Turgovia a oriènt, de Winterthur a sud e del Irchel a sudòvest.
Sudiviziù aministratìva
Andelfingen l'è dividìt endèi vintiquàter cümü elencàcc endèla tabèla riportàda ché sóta:
Feistritz ob Bleiburg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Riols
Riols l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Pons-de-Thomières, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 56.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 253 méter a 'na altèsa màsima de 1060 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Riols l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pozořice
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Strada europea E803
La Strada europea E803 a l'è 'na strada europea in Spagna. La conliga Salamanca e Seviggia e l'è longa 463 km.
Vernosc-lès-Annonay
Vernosc-lès-Annonay l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, Occitanie, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Annonay-Sud, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.08 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 182 méter a 'na altèsa màsima de 427 méter s.l.m.
Riferimèncc
thumb|La Roche Péréandre
Toques
El sò codes statistegh l'è.
Bolognina (Bologna)
La Bolognina (Bulugnéṅna in emilian bolognes) l'è on rion storegament operari de la citaa de Bologna, in Emilia. Al dì d’incœ l’è mitud ind el quarter Navili.
Faita su a la fin del segol XIX de la cooperativa bolognesa de resanament, la Bolognina l’è devegnuda a partir di agn ‘90 un rion multi-etneg. Jamò ind i agn ‘30 a ge lojava vuna di prime comunitaa cinese d’Italia, an’mò incœ presenta.
Cirrocumulus lenticularis
miniatura|Cirrocumulus lenticularis El cirrocumulus lenticularis (abbreviadura Cc len) a l’è vuna di quatter speci che vegnen classificàd i nìvol del tipo cirrocumul, che se formen a di altèzz elevàa.
Caratteristich
Quèj nìvol chì hinn sòli e gh’hànn ‘na forma compagna de ‘na lenta (de la quàl la ne sortìss foeura la designazion lenticularis) oppùr de ‘n’armàndola. Generalment se formen sora i crèst di ond atmosferegh, perchè diversament i sarissen minga visìbel. Quèsta specie de cirrocumul chì la pò presentàss anca in di form molto slongàd e la gh’hà de sòlit di contorni nètt.
El cirrocumulus lenticularis el se fà su quand che l’aria stàbil la ven sforzada a levà su; generalment quèst l’è correlàa a ‘na conformazion ororgrafica ma i condizion per la soa formazion pòden vèssegh anca se i riliév momtagnós gh’hinn minga. Quèj nìvol chì pòden anca vèss associàd a di fenòmen de iridescenza.
Dasà
Dasà l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 1.303 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 217 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquaro, Arena, Dinami, Gerocarne.
Scarpisöl
Scarpisöl (nòm uficiàl en italià: Scarpizzolo) l'è 'na frasiù del cümü de San Pàol, endèla part meridiunàla de la pruvìncia de Brèsa ciamàda Bàsa Bresàna. El paizì el g'ha 'n töt presapóch 520 abitàncc e 'l se tróa a 'n pér de chilòmetri e mès de distànsa del sò cèntro comünàl. El teretóre de la frasiù l'è sfrötàt perlopiö per atività agrìcole.
Storia
L'Estimo Visconteo del 1385 el la lümìna come giü die cümü che fàa part de la quàdra de Quinsà. El g'ha fat cümü de per sò cönt enfìna al 1928, quan che l'è stat agregàt a Pedergnàga, Cremezà e Orià per furmà el cümü de Pedergnàga-Orià, che quach agn dòpo, endel 1964, el g'ha cambiàt nòm per ciapà chèl de San Pàol.
Piev de Visever
La Piev de Visever a l'è stada una piev religiosa e ministrativa del milanes, in pè del XIV secol al 1797 ministrativament e del XII secol al 1582 religiosament, quand che el Carlo Borromee l'ha spostad la piev Carnagh, per via de la decadenza de Visever, e l'ha cread la Piev de San Martin de Carnagh.
A l'era fada su di comun de Sibrion-Visevar (capopiev), Abiaa, Carnogh, Caronn Corbellee, Carònn, Castion, Castronn, Gornaa de Sora, Gornaa de Sota, Lonaa Cepin, Loza, Morazzom, Rovaa, Torba, Tradaa, Vedan, Venegon de Sot e Venegon de Sora.
Rosa Parks
La Rosa Parks, nassuda Rosa Louise McCauley (Tuskegee, quatter de febrar del 1913 - Detroit, 24 de otober del 2005) l'è stada ona sciora americana, ativista di diritt civil. L'è deventada famosa in tutt el mond perchè in del 1955 l'ha refudaa de levàss in pee per lassàggh el sedil a on bianch a Montgomery, in Alabama. El sò arest l'ha portaa a la protesta massizza de la comunità afroamericana, e al boicotagg di autobus de Montgomery, duraa per pussee d'on ann. In del 1956 la Cort Costituzional la deciara che la segregazion razzial di gent in sui autobus in Alabama l'è anticostituzional, e inscì la Rosa Parks la deventa on simbol per l'emancipazion di negher. Dopo 'n quai ann la s'è trasferida a Detroit, indè che l'ha lavoraa 'me sartina, e poeu 'me assistenta d'on member del Congress. L'è morta a 92 agn.
March Vescont de Parma
El March Vescont de Parma (Milan, november 1353 - Milan, 3 de sginee 1382) a l'è staa scior de Parma del 1364 al 1382.
In del 1379 Bernabò el spartìss el governo milanes in tra i sò fioeu legittim: March, Lodovigh, Carlo, Rodolf e Mastin. Al March ghe sarìa specciaa el cogoverno de Milan.