cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gesa de San Giovann Batista (Bust Grand)
La Gesa de San Giovann Batista a l'è la gesa pussee important de Bust Grand, del 1948 basilega minor. Scominciada in del secol quell de 13, in sui rest de 'na veggia capella di lombard antigh, in stil baroch, e l'è vuna di oeuvere pussee important in 'sto stil in la zona de Vares, l'è completada in del 1634 e consacrada un zich pussee inanz, in del 1640 o 1646.
Stazzion de Bibbiano
La Stazzion de Bibbiano a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Neuenkirch
Neuenkirch a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Sursee, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 26.25 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Storia
Neuenkirch l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1256 col nom de nova ecclesia. In de l'ann 1259 inscambi l'eva staa menziunaa col nom de Nuwenkilch.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Sukoró
a l'è un comun del Gárdony, cont una popolazzion de abitant.
Oss da mort
I Oss da mort i en un mangià duls che'l se pacia par festegià il dì de tüti i Sant che'l vegn il dì avant del dì di mort.
I oss da mort i en di biscot giald de la furma di oss schisciade chi gh'àn la particularità de es fai cun la farina de melga fina.
I en no un mangià prutet da la legg, donca ghe n'è tante ricete. A scunda de la tradission, e di post, gh'è chi ghe met inden del büter e la farina bianca, el sücor o le ninsöle schisciade, el lat o la canela.
Stazion de Napoli Piazza Garibaldi
La Stazion de Napoli Piazza Garibaldi a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in sul.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de la Linia 2 del servizzi ferroviari metropolitan de Napoli, con cadenzament ogni 15 menut.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Ròdegh
Ròdegh (nòm uficiàl en Italià: Rodigo) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha, cond'öna süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Castlüch, Sarezére, Cürtatùn, Gasòlt, Gùit e Pòrt Mantuàn.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Rodegh l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Magland
Magland' l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Cluses, del circondàre (arrondissement) de Bonneville e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.32 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 483 méter a 'na altèsa màsima de 2649 méter s.l.m.
19 01
El 19 de sginer a l'è un di de l'ann.
Governo de la legg
El governo de la legg (rule of law in ingles) a l'è el principi che 'l mett la legg inscì 'me scrivuda denanz a tutt e tucc, ciovè che i personn gh'hann de seguì i legg inscì 'me che hinn scrivuu e che varen per tucc, anca per quej che gh'hann de applicàlla e fàlla. Concett tipegh del common law, in del civil law l'è pussee cognosuu comè costituzionalism o Stat de Diritt.
Lochovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Beroun.
Maraña
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
San Fermín-Orcasur (metropolitana de Madrid)
San Fermín-Orcasur  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Tardubiaa
El paes el se tröva al cunfin cun la Pruvincia de Pavia. L'è tacaa ai cumün de Cassö (PV), Garbagna, Nibiula, Sussach, Torgän e Vispulaa.
Esempi del dialet de Tardubiaa
'Na volta gh'eva jün ch'al gh'eva dü fiö. Al püssee giuvan agh fa un bel dì a sò padar: "Pà, ohi! Dim la mè parta che mì vöj spartìm", e 'l pà l'è bü da deghla. Passa dü o trii dì e 'stu fiö l'è fai sü fagot, gh'ha dì bandì ai sö e l'è 'ndai fina 'n coi al mund, e lì a füria 'd giöch, plandasc e cioch l'è ristà bel e biut cumè 'n veram. 'Na volta ch'l'è stai plà cumè un män, gh'è gnü 'n sül pat una grän caristia 'nta cul pais, ad manera che l'ha cmansipià a santìss suta 'na grän sgajusa. A s'è pö luà da jün ad cui part là, che t'am la parà föra 'nt i sò camp a fé al giniral di logg. E lì 'l crapeva 'd la vòja 'd limpìss ad giandal cumè i sò purscè, parchè 'nsün agh an deva. Alora, pansand ai sò cas, al dzeva: "Quanci suta mè pà i la sbatan fin ch'hin vòja, e 'nscambi mì son chì a fé dla fam! Chì l'è vura 'd furnìll, adess ciapa sü, vaga da mè pà e 'gh diga: Oh pà, mì son fai tramenta mal 'ncrunta 'l cel e ai vost ögg ad vü; Mì m'aumerta gnanca pü 'd jess vost fiö: tignim pür cumè jün di vost sarvitù". Lü dunca l'è spià sü e l'è gnü da sò padar: l'eva 'ncón luntän a l'ha vüst, a n'ha santü cumpassión; l'ha ciapà sü la sbruncia, gh'ha trai i brasc al col e a l'ha basà sü. Inura 'l fiö agh fa: "Oh, pà, quanta mal j'ho mai fai mì 'ncrunta 'l cel e ai vost ögg ad vü, mì m'aumerta gnanca pü nom ad vost fiö". 'Nscambi 'l padar al da urdan ai sarvitù: "Tirè fora la pü bela müda 'd pagn e vistìl sü, e mitigh un anee 'n digh e di scarp in pee; e tirè fora 'l videe püssee grass, degh 'na massà 'ns la cassa di còran. Trincuma e stuma 'legar. Parchè 'stu mè fiö chì l'eva mort a 'dess l'è arsüscità, l'eva pardü e l'è stai truvà". Intarment al prüm l'eva andai lavré, e 'ntant ch'al gneva cà, quand l'è stai renta cà sua, al senta ch'as sona e 's bala. Gh'ha sübat spià a jün di sarvitóir e gh'ha ciamà: "'Sa ch'l'è 'stu strépat?". E lü al gh'ha dii: "Gh'è rivà sò fradee, e sò pà l'ha fai massé 'l pü bel videe ch'as gh'eva sü". Ma lü l'è 'ndai in bestia, e l'è propi gnenta vurü 'ndé denta; ma 'l padar l'è gnü fora lü a preghél da 'ndé denta. Ma lü 'n resposta gh'ha dii: "Väghi gnenta, pà? L'è tanc agn che mi i ruma al vost teri e mi 'v son sempar übidì, e vü m'hii mai dai gnanca 'n cravin par andé sté 'n poo alegar cum i mè camarada. 'Dess parchè 'stu vost fiö ch'l'è fai nät tüt al fai sò cum i baltroch, l'è rabatà cà, vü gh'hii massà 'l pü bel videe ch'i uman ingrassà". E 'l pà l'ha 'rpià: "Car al mè fiö, ti ta sè sempar cum mi, e paräcc cul ch'l'è mè l'è incassì tò". 'Dess bsugneva fé festa e sté 'n poo alegrament, parchè tò fradee l'eva mort e 'dess mò 'nscambi l'è arsüscità, l'eva pardü e 'dess l'è stai truvà". (Antonio Rusconi, I parlari del Novarese e della Lomellina, 1878, pagg. 110-111)
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Tardubiaa l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Oblast de Tula
L'Oblast de Tula (Ту́льская о́бласть in russ) a l'è un oblast de la Russia con caploeugh, in pè del. El so governator a l'è e 'l confina con.
El gh'ha abitant e l'è grand  chilometer quadrad.
Pontedassio
Pontedassio (en lìgure: O Pontedasce) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Chiusanico, Chiusavecchia, Diano Arentino, Imperia, Lucinasco, Vasia.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Pontedassio l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Volga
thumb|180px|El percórs del Volga e 'l sò cadì idrogràfich
thumb|180px|El Volga zelàt a [[Tver' .]]
thumb|180px|Monestir Nilov e l'ìzola Stolbnyi del lac Selig, en lach furmàt del Volga
El Volga (en lèngua rusa: Волга; en lèngua tàtara: Идел/İdel; en lèngua kazàka: Еділ/Edil; en lèngua mokša: Rava) l'è 'l fiöm piö lónch e con piö tàta portàda de töta l'Euròpa. Coi sò aflüèncc, el càta sö le àive de piö de 'na tèrsa part de la Rùsia europèa.
El Volga el nas sö le culìne del Valdài a 228 méter de altèsa söl leèl del mar, arènt a 'na località ciamàda Volgo Verchov'e, endèla part ocidentàl del oblast' de Tver', a presapóch 300 km a nordòvest de Mósca e 320 km a sudèst de San Pietrobùrgo e 'l va a finì de sbötàs endèl mar Caspio dòpo de 'n percórs lónch 3.700 km.
L'è navegàbil sö quàze töt el sò percórs gràsie apò a töte le òpere de sistemasiù che gh'è stat fat endèla segónda metà del sècol XX.
El sò cadì idrogràfich, condèna superfìce de 1.350.000 km², l'è chèl dei 18 entrà i piö gràncc del mónt e 'l reönés en gran mozàich de pòpoi. Endèla àl del Volga, a pàrter de la segónda guèra mondiàl s'è concentràt 'na bùna part de le atività 'ndüstriài de la Rusia. El g'ha 'na part importànte endèl imaginàre rùso e 'l g'ha ispiràt devèrsi romàns e cansù rùse.
Endèl sò percórs el Volga el tóca dùdes de le entità federài de la Federasiù Rusa, che a nàga dré al sò córs i è:
I aflüèncc piö 'mportàncc i è:
Claudi II el Gòtich
El March Aureli Valeri Claudi, conossuu anca come Claudi II ò come Claudi el Gòtich (Marcus Aurelius Valerius Claudius ò Claudius Gothicus in Latin; 10 mâgg 213 ò 214 - Sirmi, 270) l'è staa on imperador roman, che l'ha regnaa del 268 al 270; l'è staa el primm de ona seri de imperador Illirich, famos per avè cercaa de fà tornà l'Imperi al sò vegg splendor.
I origin e i caregh milidar
Nassuu ò in Dalmazia ò in Illiria, a l'era el fioeu del Flavi Numeri, de famiglia illuster, e de la soa miee Claudia. Sòtta el regn del Deci (249-251) l'è staa tribun milidar, carega grazie a la qual el s'è renduu famos, per esempi in de la difesa di Termòpil in del 250. Duranta el regn del Valerian (253-260) l'è staa tribun de la Legio V Martia e poeu governador de l'Illiria (dux totius Illyrici), che l'ha difenduu per des ann contra i invasion di Gòtt.
La salida al podè e i sò guerr
In del 268, a la mòrt del Gallien (253-268) l'era tribun a Pavia (che se ciamava Ticinum). Gh'è chi dis che l'è staa vun di autor de la mòrt de l'imperador, che l'era dree a assedià a Milan el general ribell Aureol. Sentuda la mòrt del Gallien, l'esercit, insemma al Senaa, l'ha eleggiuu el Claudi come noeuv imperador.
Avuda questa carega, el Claudi II (per sconfondes nò con l'imperador Claudi, che l'aveva regnaa tra 'l 41 e 'l 54) l'ha consideraa come sò primm impegn quell de difend cont energia i confin e i territòri de l'Imperi del numer cressent de invasion barbaregh. Quest obbiettiv l'è staa in part completaa grazie a batali come quella arent al Lagh de Garda contra i Alamann ò quella de Naiss contra Erui, Gepid e Gòtt (l'è staa ciamaa el Gòtich pròppri dòpo la vittòria a Naiss, incoeu Niš, in Serbia).
El Claudi II l'è anca riessii a reportà sòtta l'Imperi Roman i provincc de la Spagna e de la Galia Narbonesa, ma l'ha poduu nò conchestà tutt l'Imperi di Gali.
La mòrt
El Claudi II l'è mòrt in de l'agost del 270 a Sirmi per pest, menter l'era dree de andà contra di Barbar che aveven traversaa el Danubi. La soa mòrt l'è stada font de desgrazia per l'imperi, che l'aveva finalment trovaa on capp che 'l piasess a tucc: pòpol, esercit e Senaa. Gh'è succeduu el fradel Quintill, che l'è duraa men de on ann.
On quaj de desenn dòpo, l'imperador Costantin l'ha dii de vess on discendent del Claudi II per part de mader, ma gh'hinn minga di proeuv per testimoniàll.
Ruprechtov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Vyškov.
Judy Garland
thumb Judy Garland - ma'l sò nom ver a l'era Frances Ethel Gumm a l'era nassüda a Grand Rapids, Minnesota, USA el 10 de giügn del 1922 e l'è morta a Lundra el 22 de giügn del 1969.
A l'è stada un atris e cantanta americana pròpi famusa.
Vitčice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Prostějov.
Illán de Vacas
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Italo Balbo
miniatura|drita L'Italo Balbo (Quartesana, 6 de giugn del 1896 – Tobruch, 28 de giugn del 1940) l'è staa on politegh, general e aviadô italian, member del Partii Nazional Fascista e guida da la Marcia su Roma, l'era vun di avversari politegh del Benito Mussolini, dal 1929 Minister de l'Aeronautica e governador de la Libia dal 1934. L'è mort in vol per del foeugh amis.
Torremocha de Jiloca
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Distret de Gmunden
a l'è un distret del stat austriegh de l'Austria de Sora, cont una popolazzion de abitant.
Sacco
Sacco l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 701 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Corleto Monforte, Laurino, Piaggine, Roscigno, Teggiano.
20 01
El 20 de sginer a l'è un di de l'ann.
Lužce
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Beroun.
Soponya
a l'è un comun del distret de Székesfehérvár, cont una popolazzion de abitant.
Locomotiva FFS Re 484
La locomotiva FFS Re 484 a l'è 'na locomotiva elettriga doperada di FFS Cargo, omologada per la Svizzera e per l'Italia e part de la familia Bombardier TRAXX. N'hinn staa faa su 21 e supporten anca la correnta a 25 kV CA, ma a gh'è minga i sistema de protezion adeguaa. In tra el 2005 e 'l 2007 a hinn staa noleggiaa a Cisalpino per el servizzi ferroviari internazional italo-svizzer.
In origin gh'aveven, per la marcia, i sistema Integra-Signum, ZUB 121 e Codici RS4, dal 2006 gh'hann miss sora anca ERTMS e SCMT.
Gasper Vescont
miniatura|El El  (Milan, 5 genar 1538 - Milan, 12 genar 1595) a l'è stad un prelad lombard, arcivescov de Milan.
Étoile-sur-Rhône
Étoile-sur-Rhône l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Portes-lès-Valence, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 42.79 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 93 méter a 'na altèsa màsima de 241 méter söl leèl del mar.
Stazion de Falconara Marittima
La Stazion de Falconara Marittima a l'è 'na stazion de la ferrovia Bologna-Ancona, che la serviss el comun de Falconara Marittima. L'è taccada a stazione di Palombina, stazione di Montemarciano e stazione di Falconara Stadio.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Pont San March
Pont San March (nòm uficiàl en italià: Ponte San Marco) l'è 'na frasiù del cümü de Calsinàt, en pruvìncia de Brèsa. El paés l'è abitàt de presapóch 2200 abitàncc e 'l se tróa a 'n pér de chilòmetri a nord del sò cèntro comünàl.
Söl sò teretóre endel 1990 gh'è stat scuprìt 'n insediamènt de l'età del Bróns colocàt sönden dòs arènt a la spónda del fiöm Cés. Se tràta de 'n cèntro abitàt fondàt a l'età del bróns recènte e düràt enfìna a la prìma età del fèr. El prezènta 'n piànta regolàra orientàda NNW-SSE. Dré a chèsto as gh'ìa alineàt 'na bràca de cazète a fùrma retangolar. De sóta de chèsto leèl par éseghen en óter de l'età del bróns média e piö sóta amò s'è troàt dei rèscc del paloelìtich e neolìtich.
Del pont de vìsta de l'aministrasiù religiùza Pont San March el fà paròchia de per sò cönt, part de la Diòcezi de Brèsa. L'è 'ntitulàda al Sàcro Cör de Gezù e l'è stàda istitüìda ai 29 de dezèmber del 1941.
Union Pils
Union Pils l'è v'una bira sluvena prudòta da la Pivovarna Union.
Thundorf in Unterfranken
Thundorf in Unterfranken l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bad Kissingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.57 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Thundorf in Unterfranken el se tróa a 'na altèsa de 330 méter sura 'l leèl del mar.
Fraunberg
Fraunberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Erding. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.37 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Fraunberg el se tróa a 'na altèsa de 444 méter sura 'l leèl del mar.
21 01
El 21 de sginer a l'è un di de l'ann.
Principi de località (informatega)
El principi de località a l'è la tendenza de la CPU a doperà la midemma zona de la memoria de lavorà in del midemm period de temp e de spazzi.
Se parla de località temporala per el principi che in del midemm period de temp la CPU la scerniss di adress arent, de località spaziala per el principi che la CPU la scerniss di adress arent per di element che se pòden descorr, 'me di array.
Aşgabat
Aşgabat (Ашхабад/Ašchabad in rüss; semper in rüss, tra 'l 1919 e 'l 1927, Полторацк/Poltorack; عشق آباد in persian) a l'è la capital del Turkmenistan.
El gh'ha 695.300 abitant (2001).
Matadeón de los Oteros
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Hospital 12 de Octubre (metropolitana de Madrid)
Hospital 12 de Octubre  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Stazzion de Barco
La Stazzion de Barco a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Rutino
Rutino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 919 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 102 ab./km². El cunfìna coi cümü de Lustra, Perito, Prignano Cilento, Torchiara.
Vincencov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Prostějov.
Oblast de Tjumen'
L'Oblast de Tjumen' (Тюме́нская о́бласть in russ) a l'è un oblast de la Russia con caploeugh, in pè del. El so governator a l'è e 'l confina con.
El gh'ha abitant e l'è grand  chilometer quadrad.
I lengov parlade oltra al russ inn
Rousínov
a l'è una cità de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Vyškov.
Illescas
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Buthier
miniatura|360px|El Buthier a Aosta. El Buthier a l'è on riaa valdostan. A l'è longh 40 km. El nass de vari sortid in de la vedretta de Tsa de Tsan (2.700 meter) e de la vedretta des Grandes Murailles (3.000 meter). El traversa tutt la Valpelline, e in del percors el forma el lagh artifizzial de Place-Moulin. El traversa i comun de Bionaz, Oyace, Valpelline, Roisan e Aosta. Chichinscì el ghe va dent a la Dora Baltea.
Torres de Albarracín
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
22 01
El 22 de sginer a l'è un di de l'ann.
Manigod
Manigod' l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Thônes, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 44.12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 719 méter a 'na altèsa màsima de 2485 méter s.l.m.
Vedretta de Tsa de Tsan
La Vedretta de Tsa de Tsan el se troeuva in scima a la Valpelline, al confin cont el Canton Vales. A l'è a 2.700 meter sora el nivell del mar. A l'è taccada a la scima de la Tête de Valpelline. In de la vedretta el nass vun di ramm de sorgent del Buthier, el riaa che 'l traversa tutta la vall.
Nottwil
Nottwil a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Sursee, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.33 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Nottwil al se tröva a una altitüden de 526 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Buttisholz, Eich, Neuenkirch, Oberkirch, Ruswil, Sempach. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Storia
Nottwil l'è menziunaa la prima volta inturen ai ann 1217-22 col nom de Nottewile. In 1275 l'eva staa menziunaa col nom de Otewile.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Seregélyes
a l'è un comun del distret de Székesfehérvár, cont una popolazzion de abitant.
Silter
El Silter a l'è un formai a Denominazzion de origen protesgiuda (DOP). A l'è un formai a pasta dura, cosuda e semigrass, producid tut l'ann, a partì del lacc crud.
Storia
== Zone de produzzion ==
El formai el se produs in di comun di Comunità de Montagna de la Vall Camonega e in part del Sebin Bressan. Pregiade in particolar a inn i forme realizade in alp in di mont Goeulem e Maniva, ma anca in de la zona del pass Crocedomini, ciarament domà in di versant camun.
La conservazzion pussee bona la vegn in ambient minga trop cold che poeuden cambià de una temperadura in tra i 9 e i 14 °C. La stagionadura minima a l'è de 100 dì.
== Process de produzzion ==
El process produtiv a l'è quell tipegh di formai alpin e prealpin a pasta dura: scremadura parziala per afiorament natural, possibel insemenzament con inest o starter autocton, coagulazzion con cagg de buscin in parioeul a circa 38 °C, s'cepadura de la caggiada, pasta coeusuda a circa 50 °C, estrazzion e formadura, saladura e maturazzion, stagionadura.
Marchi
El loeugh identificativ del formai Silter a l'è fad su de una scena agricola animada di famos incision in de la preja che gh'inn in di comun de la media Vall Camonega. In sul scalz inn ricavad i famos pitot camun intervallad de do stelle alpine.
Turkmenistan
thumb|right|160px El Turkmenistan a l'è un paes del center de l'Asia.
A l'è tacàa a l'Iran, a l'Afghanistan, al Kazakistan e a l'Uzbekistan.
La capital a l'è Ashgabat.
Al gh'ha una süperfiss de 488.100 km² e una pupulaziun de pressapoch 5.100.000 abitant.
23 01
El 23 de sginer a l'è un di de l'ann.
Turkmenistan
300px|center
Filip Archint
miniatura|El El  (Aruna, 5 luj 1500 - Milan, 1558) a l'è stad un prelad lombard, arcivescov de Milan del 1556 al 1558 e, prima, nonzi apostolegh in la Republega de Venezzia.
Turkmenistan
Urganizaziun pulitiga
El Turkmenistan (nom ufizial: Türkmenistanyň Respublikasy) a l'è una repübliga.
El president a l'è el Serdar Berdimuhamedow (del 2022).
Hohenpolding
Hohenpolding l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Erding. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 27.42 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Davide Carlo Caparini
El Davide Carlo Caparini (Bressa, 3 de marz 1967) a l'è 'n politegh italian, deputaa del 1996 al 2018 e assessor al bilancc de la Lombardia del 2018 al 2023.
Hohenpolding
El cümü de Hohenpolding el se tróa a 'na altèsa de 488 méter sura 'l leèl del mar.
Davide Carlo Caparini
Biografia
Nassuu a Bressa, el s'è diplomaa peritt meccanegh a Sondri e poeu el s'è laureaa in ingegneria meccanega a l'Università di Studi de Bressa, l'è entraa de giovin in la Liga Lombarda e 'l s'è miss a dirig di attività imprenditoriai ligaa a la Liga, a Radio Padania Libera e ai giornai del Daniele Vimercati, finna a trasformà Lombardia Autonomista in laPadania. Del 1996 al 2018 l'è elegiuu a la Cambra di Deputaa e 'l s'è ocupaa de la campagna del 2013, del 2017 e del 2018, ann che l'è nomenaa assessor al bilancc.
Distret de Freistadt
a l'è un distret del stat austriegh de l'Austria de Sora, cont una popolazzion de abitant.
El gh'ha dent i comun de.
Stazion de Palombina
La Stazion de Palombina a l'è 'na stazion de la ferrovia Roma-Ancona, che la serviss el comun de Ancona. L'è taccada a stazione di Falconara Marittima e stazione di Ancona Torrette.
Vedretta des Grandes Murailles
La Vedretta des Grandes Murailles la se troeuva in scima a la Valpelline, in de la Val d'Aosta. La nass a nord, in su la cresta che la gionta el Dent d'Hérens a la Tête de Valpelline. In de la vedretta el vegn foeura vun di ramm sorgentizzi del Buthier, el riaa che 'l traversa tutta la vall.
Stazion de Palombina
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Roscigno
Roscigno l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 993 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 71 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bellosguardo, Corleto Monforte, Laurino, Sacco, Sant'Angelo a Fasanella.
Stazion de Albaa-Trecall
La Stazion de Albaa-Trecall a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Oblast de Ul'janovsk
L'Oblast de Ul'janovsk (Ульяновская область in russ) a l'è un oblast de la Russia con caploeugh, in pè del. El so governator a l'è e 'l confina con.
Stazzion de Bibbiano Fossa
La Stazzion de Bibbiano Fossa a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Oblast de Ul'janovsk
El gh'ha abitant e l'è grand  chilometer quadrad.
Derthona
El Derthona, ciamada anche HSL Derthona (dal Latin Hic Sunt Leones), l'è 'na sucetà de balon fundada a Turtona ind al 1908.
Oblast de Ul'janovsk
I lengov parlade oltra al russ inn
Gügia
thumb|Divers tipi de gügg La gügia l'è un arnes piscinín druvaa per rüzà o tirà un fil denter int un bögg. L'è druvaa de suent per fà i vestii o i scarp.
La gügia l'è fata cume un bastunín cun una ponta güzza da una part e un bögg per infilà 'l fil da l'altra. Al dì d'incö i gügg i henn fat d'azzal, ma ai temp antigh i eren fat cun la preia o cun di tuchet de legn.
Wartmannsroth
Wartmannsroth l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bad Kissingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 53.45 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Corasg
In la mitologia indù, se pœul trovà un badaluch de esempi de corasg e valor, e fisegh, e morai. In di culture de l’Orient Estrem, el test cines del Tao Te Ching l’oferiss un bell poo de penser e ideje in sul corasg.
Gurbrü
Gurbrü a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.8 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Gurbrü al se tröva a una altitüden de 484 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Wileroltigen, Ferenbalm, Ried bei Kerzers, Kerzers.
Storia
Gurbrü l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1214 col nom de Gurbru.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Belinzona (distret)
El distrèt de Belinsùna (nòm uficiàl: Distretto di Bellinzona) l'è giü dei òt distrècc del Cantù Tezì, endèla Svìsera italiàna. El capolöch del distrèt l'è Belinsùna.
La superfìce totàl del distrèt l'è de 209,3 km² e la popolasiù l'è de 47.786 abitàncc (dàto del Dezèmber del 2008).
Diviziù aministratìva
thumb|300px|right|I cümü del Distrèt de Bellinzona
El distrèt de Belinsùna l'è furmàt de 3 cìrcoi e 18 cümü:
Huerta de Valdecarábanos
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Eurre
Eurre l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Crest-Nord, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 149 méter a 'na altèsa màsima de 415  méter söl leèl del mar.
Roncafrèr
Roncafrèr (nòm uficiàl en Italià: Roncoferraro) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha, cond'öna süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de San Vito Bagnöl, Bigarèl, Castlàr, Màntoa, San Sòrs, Sustinént, Vilipénta.
Ráckeresztúr
a l'è un comun del Martonvásár, cont una popolazzion de abitant.
24 01
El 24 de sginer a l'è un di de l'ann.
Torrevelilla
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Matanza (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Napoli Gianturco
La Stazion de Napoli Gianturco a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in sul.
Pizz de la Forcola
El Pizz de la Forcola (Piz della Forcola) l'è ona scima di Alp Lepontinn (Cadena Mesolcina). A l'è volt 2.675 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva al confin in tra el Canton Grison (comun de Soazza, Mesolcina) e la Lombardia (comun de Gordona e Menaroeula, Valciavenna). De la banda italiana la fa nass la Val Forcola, traversada del riaa Crezza.
Stazion de Napoli Gianturco
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de la Linia 2 del servizzi ferroviari metropolitan de Napoli, con cadenzament ogni 15 menut.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Vho (Turtona)
Vho l'è 'na frasiù de presapóch 251 abitanti del cümü de Turtona, en pruvìncia de Lissandria. L'è sitüàt presapóch a 210 méter sùra 'l leèl del mar e a 'n pér de chilòmetri del cèntro del cümü de Turtona.
Almendrales (metropolitana de Madrid)
Almendrales  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Ipolit I d'Este
miniatura|El El  (Ferrara, 20 marz 1479 - Ferrara, 3 settember 1520) a l'è stad un prelad estens, arcivescov de Milan e cardinal de Santa Romana Gesa.
Taraxacum officinale
El Taraxacum officinale Weber ex F.H.Wigg. (en Bresà: sicória o segórgia o pisacà) l'è 'na piànta erbàcea de la famìa de le Asteraceae. L'è 'na èrba de ciós che se tróa facilmènt e che la vé catàda sö suratöt en primaéra per dopràla 'n cuzìna come èrba còta o crüda 'ndèle 'nsalàte.
Descrisiù
L'è 'na piànta anöàla i perène condèna raìs primària e 'na rozèta bazàl, de altèsa rar la rìa a 40-50 ghèi. La g'ha fòie altèrne, sènsa gambì diferensiàt, pinnapartìde coi lòbi a fùrma triangolàr e òrli dentàcc e acùti. El gamp del fiùr l'è öt. I fiùr, ermafrudìcc, de culùr zalt doràt i la rènt fàcil de conóser. La coròla la prezènta dèle lìgule (tìpiche de sèrte categurìe de asteraceae) che le fenés con sich dintì picinì. El fröt l'è 'n achénio dotàt de pàpo.
El Taraxacum officinale l'è difundìt en töcc i cuntinèncc e se 'l tróa facilmènt en bànda ai sentér, endèi pràcc, ma apò a 'ndèi giardì, tat che i giardiniér de spès i la cunsìdera 'n èrba 'nfestànta.
Apicültüra
L'è giöna de le spéci principài de la flòra de 'nterès apìcol endèle praterìe. le àe le ghe fà vìzita ontéra ai sò fiùr che i dà 'na bùna quantità de nètare e pòline. Per vìa de la sò distribusiù cosmopolìta, l'è cunusìda dei apicultùr de töt el mónt. right|200px|thumb| Detài dei achéni de la segórgia right|200px|thumb| Achéni tacàcc chèl che rèsta del capulì
25 01
El 25 de sginer a l'è un di de l'ann.
Pornassio
Pornassio (en lìgure: Pornasce) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Armo, Cosio di Arroscia, Montegrosso Pian Latte, Ormea (CN), Pieve di Teco, Rezzo.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Pornassio l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Dispotism
El dispotism a l'è la forma de governo indova che on individov, o per estension on grupp limitaa e omogenov de personn, el gh'ha el poder assoluu. De solit l'è doperaa cont on significaa negativ, minga domà de esercizzi assoluu del poder, roba che la caratterizza anca la monarchia assoluda, ma de esercizzi arbitrari e fondaa in sul capricci personal del despota, ciamaa anca pota, cont on significaa pussee arent a quell de tirann. A bon cunt, però, se parla de despota inluminaa per quej sovran che, intorna al 1700, han mudaa radicalment e in mej el sò Stat senza, però, dà poder decisional a la gent.
Stazion de Cantuu
La Stazion de Cantuu a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Ipolit II d'Este
miniatura|El El  (Ferara, 25 agost 1509 - Roma, 2 dicember 1572) a l'è stad un prelad lombard, arcivescov de Milan e anca cardinal de Santa Romana Gesa.
Mairà
Mairà o Maerà (en Italià: Mairano), l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla Bàsa Bresàna a 17 km a Sud de la cità de Brèsa.
Mairà el ciàpa dét apò a la frasiù de Piöedése. A Nòrt e l'è strersàt de la Seriöla Mulìna.
El teretóre de Mairà l'è stat abitàt de pupulasiù preistòriche amò prima del 2000 a.C.. Endèi Muzèi de Brèsa gh'è conservàt 'na segür en préda érda leegàda, che vé de Mairà e che la stà a significà l'ezistènsa de pupulasiù preistòriche che scampàa de càcia e de pèsca,
El nòm el sömèa vègner de Fundus Marianus, cioè del nòm de la gens che gh'ìa ciapàt en consègna chèsta tèra quant che part de la Pianüra Padàna l'è stàda spartìda en sentürie de part dei Romàni.
Oblast de Vladimir
L'Oblast de Vladimir (Влади́мирская о́бласть in russ) a l'è un oblast de la Russia con caploeugh, in pè del. El so governator a l'è e 'l confina con.
El gh'ha abitant e l'è grand  chilometer quadrad.
Romagnano al Monte
Romagnano al Monte l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 415 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 46 ab./km². El cunfìna coi cümü de Balvano (PZ), Buccino, Ricigliano, Salvitelle, San Gregorio Magno, Vietri di Potenza (PZ).
Molinaseca
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Rašovice (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Vyškov.
Stazzion de Bibbiano Via Monti
La Stazzion de Bibbiano Via Monti a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Mont Brulé
El Mont Brulé (it. Monte Brulé) a l'è ona scima di Alp Penninn. A l'è volt 3.538 meter sora el nivell del mar, e 'l se troeuva in sul confin in tra la Val d'Aosta (Valpelline) e 'l Canton Vales (Val d'Hérens), minga delonsg del Coll Collon. El sò nomm el riva de la parolla arpitana breuil, che 'l voeur dì "pian moisc e paludos".
Tvorovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Prostějov.
Měňany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Beroun.
Walter Valdi
thumb|right|280px|Walter Valdi ind el [[1986]] Walter Valdi l'è el num d'art de Nicola Giovanni Walter Pinnetti (Cavenagh Briansa, 20 agust 1930 – Milan, 13 utubor 2003), artista, cantant e atur lumbard, creadù de pieces teatral e spetàcul müsicàl en milanes.
Biugrafìa
Walter Valdi l'è nassüd a Cavenagh, en pruincia de Munsa, ind el palass dal ses'cent che incö l'òspita el cumün dal paes. Da picinin el s'è trasferid cun la famija ind la capital lumbarda indùe l'ha vissüd par tant temp in vial Munsa. El pàdor l'era un famus aucat: chel fat chi, ha purtad lü e le dù surele, Egle e Lia, a fà stüdi legal e dopu la prufession furense. Valdi l'ha dervid un stüdi in via Podgora, pö sarad sü par dedicass cumpletament a la prufession artìstega.
El s'è spusad cun Gabriella Falcetti che la g'ha dai un fiöl, Antonio Amadeus, insì batesad in unur de Mozart, el sò müsicìsta preferid.
L'inissi
Bele da picinin Valdi l'era apassiunad de teàtor e de cabaré, ma anca de cultüra dialetal imparada suratüt in famija. Ind i an de l'üniversità el s'è iscrit a la scola de mimu dal Pìcul Teator de Milàn, guidada a l'épuca da Marise Flach.
Anben i erun i an cinquanta e la serietà d'la sò prufession uficial de aucat, ma anca el bon num d'la famija da difend, i gh'han cunsiliad de ciapà part ai prim spetàcul cun un num d'art: l'è insì che l'è nassüd el pseudònim de Walter Valdi, che l'ha pö cunservad par tüta la sò cariera.
La prima part impurtanta che l'ha interpretad l'è quela dal sagrista ind una rivisitassion d'la Tusca, missa in pé ind la stagion lìrica de Veruna. Dopu l'è stai ciamad dal regista Giorgio Strehler par la part de l'oste mütu ind una sò version dal Falstaff.
El sücèss
thumb|right|280px|Walter Valdi cun [[Piero Mazzarella e Felice Musazzi de I Legnanesi]] El sò mument de magiur sücèss l'è inissiad ind el 1963, quand l'è stai ciamad a fà el mimu a la Fiera dei sogni, trasmission televisiva de Mike Bongiorno.
Da lì l'è inissiad un bel mument par la sò cariera: grassie a l'imbucada de un müsicìsta cunussüd in RAI, l'è entrad in cuntat cun el Derby Club, sacrari dal cabaré milanes, e trampulin le lanc dal qual i en passad tüti i num püssè impurtant d'la cumicità lumbarda, da Dario Fo ai Gufi e da Cochi e Renato fin a Teo Teocoli. Cun Teocoli l'ha anca laurad in television ind al scenegiad dal 1978, Il balordo, ispirad al rumans umonim dal 1967 de Piero Chiara.
In venticinch an de spetàcul l'è stai maèstor de stil e de cumicità par tanti. Enzo Jannacci, Paolo Villaggio, Renato Pozzetto l'han de spess citad cume ispirassion. Insema al maèstor Giovanni D'Anzi l'ha miss in pé Lassa pur ch'el mund el disa, un spetàcul a dü che'l gh'ha avüd sücèss de püblich e de crìtica.
Cun el passà d'i an, Valdi l'è diventad anca scritur de canson, tante d'le quai i han fai épuca. Par lü l'era mei fale cantà ai àltor, ma pö, a la fin, ne feva anca 'na sò version: Il palo della banda dell'Ortica l'è diventada famusa par la stralünàda esecüssión de Enzo Jannacci, ma la gh'ha avüd anca una version cantada ind una edission de Lo Zecchino d'Oro cantada da el Piccolo coro dell'antoniano, che l'è diventada un turmenton.
Tra i sücèss de teàtor gh'è anca la cumedia Ciapa el tram balurda, scrivüda a quator man cun Carlo Colombo che la gh'ha avüd centinaia de répliche.
Ind el 1992 l'ha partecipad a la tersa edission dal Festival di Sanscemo cun la canson sürealìsta Le strisce.
Valdi l'ha laurad anca cume atur de cìnema ind Un certo giorno de Ermanno Olmi, Delitto d'amore de Luigi Comencini, Storie di vita e malavita de Carlo Lizzani e Ho fatto splash e Domani si balla! de Maurizio Nichetti.
El stil
thumb|right|280px|Walter Valdi ind i an '60 I ambientassion preferide da Valdi i erun quele d'la Milan pupular, dei curtil de ringhera, ma anca la periferia, de sòlit usanada e paragunada, par cuntrast, a la vilanerìa dei nöu rich, che in di an dal boom i manchèvun miga. El Walter el guardeva anca vers el cambiament d'la sucetà milanesa e ai nöu mudèi sucial ind ai quai gh'erun imigrad, afarista, büròcrat e pulìtich, tüti cunsiderad al de föra dal sò mund.
La cità che Valdi el cunuss, l'è la Milan che la laura, ma anca quela al limit, quela scapestrada d'i puaret che tirun a campà o d'i brigant da quator sold. Par quest tüte le sò storie i finisun in quel dal Filangieri al nümor dü: al famus indiriss d'la carbuna de San Vitur.
I sò persunag i en d'i spléndid perdent che, anca se batüd da circustanse cuntrarie (o anca da chi l'è püssè fürb e upurtünìsta de lur), magari prima de süicidass ind al Navili, se fan una ghignada e pensun che sura la drastica decision i pödun pensagh amò par un po'.
La sò cumicità l'è cìnica e de solit süreàl: Valdi el fa mai pruclami ma preferiss sémpor de druà l'irunìa cun el spirit disincantad de quei che se fan miga d'le ilüsion, ma miga par quest el pensa de desmet de lutà.
El stil de Valdi, ind la sò tutalità el pöd es par un qual vers simil a quel d'i chansonniers frances dal sò temp cume Boris Vian e Georges Brassens, spietad e al stess temp ténor e ümàn cume lü, rich de cumprension par i persunag e le storie che cuntun.
Il palo de la banda de l'Urtiga, l'è un valid riassünt de tüt quant mustrad ind la sò prudüssión artìstega. La canson la cunta la storia de 'na banda de làdor in perfet stil "I Soliti Ignoti" (l'Urtiga l'era un quarté pupular de Milan). La banda la lassa un còmplice a fà da pal, a cürà che nissün vegna a distürbà el culp; ma el pal el ghe ved propri poch, e ghe sent anca de men.
"Faceva il palo nella banda dell'Ortica/ Faceva il palo perché l'era el sò mesté/ ma a vederci, non vedeva un'autobotte/ però a sentigh, ghe senteva un acidént!"
Puntüalmént i làdor i vegnun tüti ciapadi da d'i cariba e pulissiòt; tüti a ecession dal pal che, sensa savé de l'arest d'i cumpagn, el resta fiss par tüta la not ind la pustassion che'l gh'eva da tegn d'ög. El dì dopu, la gent de passag la pensarà che'l sia un cecu in cerca de sold e ghe daran la buna man. Lü, cun l'idea che i siun i cumpagn che ghe portun el coch a des lire par volta (diventade pö cent ind la version cantada da Jannacci), circuspet el se guardarà in gir e metarà via el malop. El pal el se rabiarà però par el laurà da ciapanò e'l decidarà de métoss da par lü.
I en tante le cansón in milanés scrivüde da lü cula sò particulàr cumicità:
Valdi l'ha anca scrit canson par fiulin, cume ad esempi Cocco e Drilli. Un'altra sò cumpusission l'ha vensüd lo Zecchino d'Oro dal 1971: Il caffè della Peppina.
Ind un artìcul scrivüd in ucasion de la sò mort, il crìtich müsicàl dal Curier, Mario Luzzatto Fegiz, l'ha ricurdad Valdi cun una de le batüde dal repertori de l'artista milanes, fülminànt cume ind el sò stil: "Dai giurnal legi sémpor i necrulogi e el cìnema. Se l'è mort un quaidün che cunussi vò al füneràl. Sedenò vò al cìnema".
Memoria
Ind i an sübit dopu a la sua scumparsa, Milan l'ha miga dimenticad el Valdi. Tante i en staie le inissiative ligade a la memoria de l'aucat cantant: tra queste, quela püssè famusa l'è el "Festival di Valdi", in cartelon ind al nuémbor dal 2006 al teàtor Nassiunal, con la partecipassion de l'amis Nanni Svampa, de Enzo Iacchetti, de Giorgio Faletti e tanti àltor.
Par ricurdà l'artista l'è anca stai cread el premi Walter Valdi, riservad a cumpusitur e giun cantant, selessiunad da una giürìa de giurnalista e prufessiunista dal setur, scunda al valur d'le lur cumpusission e a la lur "manifesta milanesità".
Inning am Holz
Inning am Holz l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Erding. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.83 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Inning am Holz el se tróa a 'na altèsa de 505 méter sura 'l leèl del mar.
Delicias (metropolitana de Madrid)
Delicias  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
San Ruffino (Sarsòu)
San Ruffino l'è 'na frasiù de presapóch 117 abitanti del cümü de Saresà, en pruvìncia de Lissandria. L'è sitüàt presapóch a 215 méter sùra 'l leèl del mar e a 'n pér de chilòmetri del cèntro del cümü de Saresà.
Roarbèla
Roarbèla (nòm uficiàl en Italià: Roverbella) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa. El g'ha 0 abitàncc (dàto del ), 'na superfìce de 63 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc de Roarbèla l'è mostràt endèla tabèla ché sóta:
Torrijas
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Oberkirch (LU)
El cumün de Oberkirch al se tröva a una altitüden de 512 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Buttisholz, Eich, Grosswangen, Mauensee, Nottwil, Schenkon, Sursee. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Storia
Oberkirch l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1036 col nom de Ecclesia superior ma se trata de una copia del secul XIV de un docüment püsee antigh. In del 1052 inscambi l'eva staa menziunaa col nom de Obernkilch.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Programmable interrupt controller
El Programmable interrupt controller a l'è 'n dispositiv doperaa per unì pussee font de interrupt in vuna o pussee lign per la CPU, in manera de permett 'na gestion pussee effizienta de la priorità e 'na semplificazion circuitala de la CPU, che la ved men lign de interrupt de quej che gh'è in verità
Álvaro Bautista
Álvaro Bautista Arce (Talavera de la Reina, Spagna 21 Nuvembar dal 1984) l'è un pilòta motociclistich spagnol, campiun dal mund in da la Class 125 cun l'Aprilia in dal 2006.
Giovan Angiol Arcimbold
miniatura|El El  (Milan, 27 settember 1485 - Milan, 6 april 1555) a l'è stad un prelad lombard, arcivescov de Milan.
Codeina
La codeina (Metilmorfina) (Codeinum, morfina-3-metiletere; del frances codéine, del gregh Kódeia, coo de papaver), a l'è un alcaloide che 'l gh'ha dent la 3-metilmorfina, un isomer natural de la morfina metilad, e 6-metilmorfina; a l'è un opiaceo doperad per tratà el dolor. A l'è otegnuda soratut a travers la metilazzion de la morfina, l'alcaloid pussee important del Papaver somniferum.
Cadena Mesolcina
La Cadena Mesolcina l'è on rosc de montagn di Alp de l'Adula (in di Alp Lepontinn), che marchen el confin in tra l'Italia (Lombardia) e la Svizzera (Tesin e Grison). La partiss del Pass de Sant Iori e la riva fina al Spluga. La ciappa el sò nomm de la vall grisonesa de la Mesolcina,
Codeina
A l'è dada per boca, pontura o in del cul e l'è doperada soratut 'me analgesich, despess insema cont el paracetamol o l'acid acetilsalicilegh, ma l'è doperada anca contra la toss e la cagheta. El doperà per la toss el po fà vegnì i secrezzion pussee succe e fà vegnì ai broncopategh l'insuficenza respiratoria. La po menà a cefalea, sedazzion, depression, euforia, ipotension, tachicardia, stiticheza e gomit. La codeina l'è tossega, ma la gh'ha un efet des voeulte men fort de la morfina, donca la causa men de assuefazzion e de dependenza psicologega, foeura che in di soget che l'inn stad in passad e che donca gh'hann de vesser considerad con gran atenzion.
Comunque, soratut in tra i sgioven, gh'è quej che doperen la codeina 'me droga per divertìss.
Rofrano
Rofrano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 2.189 abitàncc, 'na superfìce de 58 km² e 'na densità de 38 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alfano, Caselle in Pittari, Laurino, Laurito, Montano Antilia, Novi Velia, Roccagloriosa, Sanza, Torre Orsaia, Valle dell'Angelo.
Ponta Kurz
La Ponta Kurz (it. Punta Kurz) a l'è ona scima di Alp Penninn. A l'è volta 3.496 meter sora el nivell del mar, e la se troeuva arent al Coll Collon, al confin in tra la Val d'Aosta (Valpelline) e 'l Canton Vales (Val d'Hérens).
Gatacòrgna
La gatacòrgna o gata cornia, che la sarès öna gàta co i córegn, l'è ün animàl inventàt e de fantazéa che s'tróa in di fàole per i s-cetì. Chèst animàl misteriùs e spaentùs 'l servìa per fà stà bràe e bù i s-cècc e l'éra dovràda per insegnàga a übidì col mètega 'mpó de pùra. Suradetöt la Gatacòrgna del Mumbèl la servìa per mandà 'n lècc i s-cècc a la sìra, co stà gàta che a belazì a belazì la tacàa a ègn sö di scàle ü bazèl a la ólta e la se fermàa adóma quando töcc i s-cècc i s'éra casàcc dét in del lècc.