cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Segnal stradal
Categorij e convenzion
Stat Unii, Canada, Irlanda, Noeuva Zelanda e Australia han desviluppaa on sò sistema fondaa in sul Manual on Uniform Traffic Control Devices american che 'l preved:
A differenza di segnài de Vienna 'sti segnài fann ampi us, soratutt in di Stat Unii, del test inveci che di pittogramma.
Strada de segonda class 528
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 13 km.
La Carrera
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Tamarite de Litera
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Trüllikon
Trüllikon a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Andelfingen, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.80 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
El cumün de Trüllikon al se tröva a una altitüden de 435 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Benken, Kleinandelfingen, Laufen-Uhwiesen, Marthalen, Ossingen, Schlatt (TG), Truttikon. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Cognet
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cognet l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Riferimèncc
}}
Havlovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Brignac (FR-34)
Brignac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Clermont-l'Hérault, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 21 méter a 'na altèsa màsima de 69 méter söl leèl del mar.
Lavillatte
Lavillatte l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Coucouron, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1060 méter a 'na altèsa màsima de 1405 méter s.l.m.
Monument Valley
thumb|center|900px|Panoràma de la Monument Valley
La Monument Valley, che in Lumbàrt l’ völ dì la Al di Monümencc, l’è öna regiù del altipià del Colorado che la gh’à la particolarità de ìga öna bràca de grancc e ólcc Butte fài sö de arenaria. I Butte i è di culìne che i se tróa despelrùre ‘n mèss a öna pianüra o a ün altipià e i gh’à prìma di versàncc piö o méno ‘n pé che i dientà di mür verticài e ‘nfìna sö ‘n sìma i è piàte e i gh’à öna spéce de teràss metìt ach a 300 méter sùra ‘l lièl de la pianüra.
La Monument Valley la se tróa söl cunfì del Utah col nòrt del Arizòna (piö o méno36.98333°N, -110.1°W), di bande di Quàter Cantù o Four Corners in inglés. La al l'é dèt in de la risèrva de la nasiù di Navajo e s’pöl riàga con la U.S. Highway 163. In de la lèngua di Navàjo la al l’è ciamàda Tsé Bii' Ndzisgaii che l’ völ dì la Al di Còrne o la Al di Préde.
Geologéa
thumb|right|300px|Ol Totem Pole. thumb|right|300px|La còrna del [[John Ford]]
La Monument Valley l’è ü tòch del altipià del Colorado. Ol paimènt de la al l’è fai sura de töt da la Cutler Red siltite o de la sò sabia lasàda zó da i fiöm töcc a cürve che i à scàt la al.
Ol colùr róss fórt l’ vé da i òsidi de fèr. I préde piö scüre de la al, chèle blö grìze, i ciàpa chèl culùr lé da i òsidi de manganés.
Tra ‘l 1948 e ‘l 1967, dal tòch a mesdé de la Upwarp, ü di butte de la al, l’è stai tiràt fò ‘l uranio, che l’ se tróa dét di cléne de la la siltite Shinarump; i à tiràt fò ach ol vanadio e ‘l ram che i se tróa mes-ciài dèt ‘nsèma ‘nsèma a l’uranio.
La Monument Valley in di film
Se la èt ach in del film del Clint Eastwood ciamàt The Eiger Sanction, in del film de fantascènsa Back to the Future III, in di cartù animàcc, ad ezèmpe Chip n' Dale's Rescue Rangers, in del vìdeo de la cansù I Disappear di Metallica, ma ach in del telefilm MacGyver, sö i coertìne de tace lìber e DVD e pò ach in di vìdeo zöch.
Sömeànse
thumb|center|900px|Panoràma de la Monument Valley in [[invèren]]
Gianmastin Viscont
El Gianmastin Viscont (Milan, marz 1370 - Bergom, 19 de giugn 1405) l'è staa scior de Bergom e de la Gera d'Adda.
In del giugn del 1404 el dona per gratituden la Valtolina al Vescov de Coira. In del midemm ann, a november, i Viscont otegnen an'mò la guida del Ducaa de Milan dopo de 'na controversia cont el Pandolf Malatesta e al Gianmastin el ghe spetten Bergom e la Gera d'Adda.
El moeur el 19 de giugn del 1405 a Bergom e l'è sepelii a San Giovann in la Cittadella.
Vita privada
L'è staa promiss a la Cleofe de la Scala e l'è squasi cert che l'abia sposada. Oltra ai fioeu naturai el gh'ha avuu trii fioeu:
Pöllau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Châteauneuf-le-Rouge
Châteauneuf-le-Rouge l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Trets, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 179 méter a 'na altèsa màsima de 511 méter s.l.m.
Linia S3 (S-Bahn de Monegh)
La  a l'è una linia de la S-Bahn de Monegh.
Gianmastin Viscont
Vita privada
Gh'è anca di ducument che parlen de 'n oltra fioeula naturala, Lucia, avuda de 'na certa Lisabetta.
Adium
Adium l'è un prugrama de messag al mument multiprutucol, che'l suporta AOL Instant Messenger (cun ICQ e .Mac/MobileMe), XMPP, Windows Live Messenger, Yahoo! Messenger (cun Yahoo! Japan), Bonjour (cumpatìbil cun iChat), Gadu-Gadu, Novell Groupwise, Lotus Sametime, Google Talk, LiveJournal, MySpaceIM, QQ, Zephyr e anca la chat de Facebook.
Córna
miniatura|Córna La córna (anca Corén) l'è an insiem de mineral che i ga mìa nà formula chimica definida.
An nà corna picinina l'è ciamada plok.
Gay
miniatura|La "bandera arcobalen", drovada di moviment [[LGBT.]] Gay a l' è on termen d'origen inglesa, sinonem de omosessual.
Origen de la paròlla
miniatura|Duu fioeu gay che se basen a la [[Orgoeuj omosessual|parada de l'orgoeuj omosessual de Milan del 2007.]] Questa paròlla la riva da l'antigh occitan (o mej, del provenzal) gai: "alegher", "feliz", "che 'l rallegra". A travers del frances, gai a l'è intrada in de la lengua inglesa comè gay, e, in questa lengua chì, la paròlla ha ciappaa in del Settcent el significaa di "desbandaa", "rebell" (comè in "alegher compaa").
El significaa a l'è peggioraa anmò pussee in del Vottcent, finn a vorè dì dire "lusurient", "depravaa". Ecco perchè, in de l'Inghilterra del Vottcent, ona gay woman a l'era "ona donnetta alegra" cioè vunna di quij dònn, menter ona gay house (letteralment "cà alegra") a l'era on casin. La denotazion omosessual de la paròlla, in quest period chì, gh'era non anmò.
La denotazion de l'omosessualita a la s'è scominciada a avegh, domà in de la lengua parlada, in di Staa Unii, prima del 1920: a gh'hinn i proeuv che da quel ann, i gay american hann scominciaa a doperaa el termen gay cont el significa de omosessual (riferii domà a i omen) e anca el termen faggot, che però al dì d'incoeu a l'è consideraa cattiv.
In di agn trenta, squas tucc i american conligaven la paròlla "gay" cont el significaa de "omosessual": quest se capiss anca se se varda la pellicola del 1938, Susanna, indue, per on malinformaa còmich, l'attor Cary Grant el vegn veduu vestii de dònna. A tucc quei che ghe chieden perchè, luu el respond rabbiaa: "Because I just went gay all of a sudden!", "Perchè sont appena deventaa gay tutt a on tratt!".
Dal significaa originari de "omosessual orgoeujos e militant" (propi el contrari de l'omosessual d'ona voeulta che se scondeva), incoeu gay a l'è passaa a indicaa domà la persònna omosessuala, senza minga considerà a i sò idei politegh.
Significaa sbagiaa
A bon cunt, questa sigla, in Italia, a l'è doperada comè titol d'on spettacol teatral, oltra che d'ona trasmission televisiva romana.
Vitulazio
Vitulazio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 5.438 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 247 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bellona, Camigliano, Capua, Grazzanise, Pastorano, Pignataro Maggiore.
Issime
Issime (Eischeme endèla variànt töitschu de la lèngua walser; Eséima endèl patois de Gaby; Eichima endèl patois valdostà) l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 35 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arnad, Brusson, Challand-Saint-Anselme, Challand-Saint-Victor, Fontainemore, Gaby, Lillianes, Perloz, Sagliano Micca (BI).
Heraltice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Stazion de Tor Vergata
La Stazion de Tor Vergata a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia ferrovia Roma-Cassino-Napoli.
Servizzi
Biliettaria
Rijksweg 8
El Rijksweg 8 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 10.8 km, la conliga Amsterdam e Zaandam e l'è conligaa a Coenplein e N246 road.
Strada de segonda class 567
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 9 km.
Sri Lanka Matha
Sri Lanka Matha a l'è l'inn nazzional doperad in Sri Lanka, componud del Ananda Samarakoon e col test scrivud del Ananda Samarakoon.
Lingotto (metropolitana de Turin)
Lingotto  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Turin. L'è el capoligna meridional.
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria Ascensoeur Scal mobil
Villieu-Loyes-Mollon
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.91 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 220 méter a 'na altèsa màsima de 298 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villieu-Loyes-Mollon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Föch
thumb|300px|El föch in d'un busch El föch (o fögh) a l'è el calur e l'energia lüminusa che vegnen föra per una reaziun chimiga, in particular una cumbüstiun. El culur e l'intensità de la fiama dipenden di sustanz ch'a hinn 'dree brüsà e di impurez.
Kühlenthal
Kühlenthal l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.13 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Hajnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Kühlenthal
El cümü de Kühlenthal el se tróa a 'na altèsa de 430 méter sura 'l leèl del mar.
Leganiel
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Hartvíkovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Rijksweg 5
El Rijksweg 5 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 17 km, la conliga IJmuiden e Amsterdam-Westpoort e l'è conligaa a De Hoek interchange, Raasdorp interchange, s102 e Coenplein.
Nico Rosberg
El Nico Rosberg (Wiesbaden, 27 de sgiugn 1985) a l'è un ex pilota d'auto todesch-finlandes, che l'ha corrud in Formula 1 del 2006 al 2016, ann che l'è deventad campion e l'ha nonziad de retiràss.
Fioeul del Keke Rosberg, l'ha vensgiud la Formula BMW e poeu el GP2 in ddel 2005, roba che ghe permet de passà a la massima serie, del 2006 al 2009 con la Williams e, del 2010 al 2016, a la Mercedes, cont i che el vinc el titol iridad in del 2016, quand che l'ha nonziad de mollà el sport.
La Aldehuela
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Tardienta
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Saulcy
Saulcy a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.89 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Saulcy al se tröva a una altitüden de 910 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Lajoux, Saint-Brais, Glovelier, Undervelier, Rebévelier (BE).
Saulcy l'è menziunaa per la prima volta in d'un docüment del 1327 col nom de Sacis.
Pöllauberg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Castelcisterna
La Stazion de Castelcisterna a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Linia S4 (S-Bahn de Monegh)
La  a l'è una linia de la S-Bahn de Monegh.
Val Taegg
La Val Taegg (Val Taleggio) l'è ona vall di Prealp Bergamasch. A l'è ona sotta-vall de la Val Brembana che la scomincia arent a San Giovann Bianch. A l'è traversada del riaa Enna, che l'è on afluent del Bremb. Al dì d'incoeu a l'è spartida in tra la Provincia de Bergom e quella de Lecch. A ovest la confina con la Valzasna. Dent a la vall a gh'è i comun de Morteron, Vedeseta e Taegg.
Nahnu jund Allah, jund al-watan
Nahnu jund Allah, jund al-watan a l'è l'inn nazzional doperad in Sudan, componud del Ahmad Muhammad Salih.
Fußach
Fußach l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80213.
Faid
Faid (nom ufizial en italian: Faido; in gurinerdeutsch: Feid) ) a l'è un cumün svizzer, capolöch del distret de Leventina. in del Cantun Tessin. Al gh’ha pressapoch 1522 abitant e una süperfiss de 3,8 km², e al se tröva a una altitüden de 711 meter sura al livel del mar.
El cumün de Faid a l'è tacaa ai cumün de Aquarossa, Bregn, Calpiögna e Dalp.
Lesbism
El lesbism a l'è on concett che s'è scominciaa a spantegaa in del secol XX per indicà i dònn che gh'aveven on cert orientament sessual. In del cors de la stòria, i dònn aveven minga avuu la stessa libertaa di omen per perseguì relazion omosessuai ma, al temp istess, i lesbich subiven no i istess penn dur che subiven i omen per l'omosessualitaa. Infatt, i relazion lesbich vegneven, de spess, consideraa minga pericolos e minga mettibel ai quij eterosessuai e donca minga tròpp a l'è staa documentaa per dà ona descrizion precisa de comè l'omosessualitaa femenila a l'era esternada. Inquand i primm sessuologh a la finn del secol XIX hann scominciaa a categorizzaa e descriv i comportament omosessuai, si come saveven minga tròpp de lesbism e de la sessualitaa di dònn, hann destinguu i lesbich comè di dònn che eren malaa de ment perchè acettaven minga el ròll che i dònn aveven in de la societaa.
I lesbich podeven o scond la sò sessualitaa o acetà de viv cont l'etichetta de esclus. I esclus hann creaa ona sotta-cultura e on'identitaa che la s'è desviluppada in Europa e in di Staa Unii.
Depos la segonda guerra mondiala, inquand tant govern doperaven ona fort repression contra i omosessuai, i dònn hann desviluppaa ona red per socializzà e informass intra de lor. Domà cont la segonda ondada de femenism, la definizion de lesbiga la s'è espanduda e ha pizzaa-sù la discussion sora l'omosessualitaa femenila.
Origen del nòmm
El termen lesbiga el riva da l'isola de Lesbo, indue viveva la poetessa Saffo in del secol VII a.C.. Cont i sò poesii, Saffo ha esaltaa la bellezza de la femenilitaa e l'eròs intra i dònn. Al principi, el termen a l'era doperaa in manera cattiva, ma poeu, i lesbigh hann scominciaa a doperal comè on segn de rivendicazion e orgoeuj.
Cotinus coggygria
El Cotinus coggygria o apò Rhus cotinus (en Bresà: Rös ma apò Cöden o Scöden ), l'è 'na piànta de la famìa de le Anacardiaceae uriginària de l'Euròpa meridiunàl e de l'Asia enfìna a l'Himalaya e a la Cìna.
Eva Wilma
Eva Wilma, che in realtà la se ciama Eva Wilma Riefle (São Paulo, 14 12 1933), l'è un'atris brasiliana.
Cotinus coggygria
Descrisiù
L'è 'na piànta con portamènt de boscài che de sòlit la pàsa mìa i tré méter de altèsa e la fa sö 'n mòcc de ram.
Socialism de mercaa
El socialism de mercaa a l'è el sistema de economia de mercaa ispiraa a di idej socialista, per esempi cont la presenza di aziend socializzaa o 'n fin social de l'economia di mercaa.
Cotinus coggygria
Descrisiù
Le fòie i è a fùrma de öf o quàze rotónde de culùr vért ciàr en primaéra ma che le diènta róse rosènte prima de crödà 'n autunno. I è lónghe de 3 a 8 centìmetri e l'òrlo de la fòia l'è 'ntréch.
Socialism de mercaa
El modell pussee famos a l'è quell del socialism cont di caratteristigh cines, che l'ha menaa a vuna di economij pussee gross del mond. Anca el Vietnam l'ha adottaa 'n economia arenta, ciamada economia socialista orientada al mercaa.
Cotinus coggygria
Descrisiù
El fröt l'è n'a drüpitìna de póch milìmetri, sèca e a fùrma de cör o de pér, che prìma l'è vérda e dòpo la vé négra e löstra.
La scórsa del trónc l'è apéna apéna screpolàda e de culùr maròn con dèle màcie piö ciàre.
Difuziù
El rös el crès endèl'Euròpa centro-meridiunàl, del Mar d'Azov a la Francia meridiunàl e pò anche 'ndèle regiù sud-ocidentài de l'Asia, la rìa 'nfìna a l'Armenia e a la Siria. 'N Itàlia, la crès suratöt al centro-nord (föra che 'n Val d'Aòsta).
Eging am See
Eging am See l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 23.67 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Eging am See el se tróa a 'na altèsa de 419 méter sura 'l leèl del mar.
Oberstenfeld
Oberstenfeld l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ludwigsburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 21.10 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Oberstenfeld el se tróa a 'na altèsa de 246 méter sura 'l leèl del mar.
Schömberg (Zollernalbkreis)
Schömberg l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. La fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
La popolasiù de Schömberg l'è de 0 abitàncc (dato del ).
Villa di Briano
Villa di Briano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 5.664 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 708 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casal di Principe, Casapesenna, Frignano, San Cipriano d'Aversa, San Marcellino, San Tammaro.
Anacardiaceae
El zèner che g'ha dat el nòm a la famìa l'è l'Anacardium, cunusìt suratöt per el fröt (nus de anacàrdo).
De chèsta famìa fa part apò el màngo (Mangifera), el pistàchio (Pistacia vera) e 'l rös (Rhus).
Brina
La brina o prina, provina l'è on residov de giazz granulos e de aspett cristallin a forma de scaj o agh che 'l se forma per el brinament del vapor de l'aqua in de l'atmosfera.
Formazion
La brina de inragiament l'è la pussee comuna in Lombardia e la se forma soratutt in su superfis che tenden a desperd el calor: la troeuvom soratutt duranta i nocc d'inverna, cont el ciel seren e senza vent, condizion che favorissen la despersion del calor. La se forma per el brinament del vapor aqui in su 'na superfis freggia (el soeul, i ogett, i tecc): donca bisogna che 'l pont de rosada el sia pussee alt de la temperadura superficial, ma pussee bass a 0°C.
Gh'è anca on'altra brina, ciamada brina de avenzion, e che l'è minga tant frequenta in Italia. La se forma cont i vent fregg, che fann nass di cristai de brina proppi fin anca sui superfis rialzaa in direzion oposta al vent, compagn di borr o i lampion, ma con di nivei de umidità de l'aria bei alt.
Tutt dò i varietà de brina poeuden parè compagn de la calabrosa: ma la calabrosa però la se forma cont el gelàss di gottinn denter a la scighera, quand che la temperadura l'è sotta ai 0°C. La brina l'è diferenta de la rosada che, in d'on moment che 'l vegn dopo la soa formazion, la gela e la forma di strutur de giazz a boll piscininn che se ciamen rosada bianca.
El nomm
La parolla brina e i sò variant vegnen tucc del latin pruīna, con l'istess significaa. Pruīna l'è anca colegaa a frost, parolla doperada in ingles, islandes, danes, norveges e svedes per ciamà la brina, e che l'è colegada anca al verb ingles to freeze. El termen brina (e compagn) l'è doperaa soratutt in Lombardia, Piemont, Emilia e Liguria, oltra che in Toscana, Umbria e Lazzi (insemma a brinata). In del Trentin, inscambi, se dopera la parolla bruma (compagn del rumen brumă e l'albanes bryma, ma anca de l'ossolan bruma, che l'è ona manera de ciamà l'autunn ), intant che in del Venet se dopera pussee broxa o bròxema. In del sud e in Sardegna se dopera pussee el tipo gelata, compagn del frances gelée (blanche), del portoghes geada branca e del catalan gelada.
Kisbodak
a l'è un comun del Distret de Mosonmagyaróvár, cont una popolazzion de abitant.
Biumulecula
thumb|200px|Una figüra 3D de la [[mioglobina, cunt i alfa-eligh culuraa. El stüdi de la so strütüra l'hann faa cunt i ragg X in del 1958 el John Cowdery Kendrew e'l Max Perutz, laurà che'l gh'ha faa ving el Premi Nobel.]] Una biumulecula a l'è un cumpost chimigh che'l gh'ha un röl impurtant in di urganism vivent. I biumulecul a hinn de solet mulecul urganigh.
Psicologia
La psicologia a l'è la scenza che la studia i stat de la ment e 'l comportament de l'om, i penser, i sentiment e i robe consce e inconsce. A l'è anca ciamada "scenza de la ment" perchè la se interessa de come la fonziona la ment, de come la gh'ha de influenzà el comportament e de come che se pò intervegnì in sui problema comportamentai o emozzionai.
Biumulecula
I biumulecul
Intra i munomer che furmen i mulecul biulogigh:
Psicologia
A l'è 'na disciplina assee vasta e che la gh'ha vari camp de indagin, compagn de la psicologia sociala, de la psicologia clinega, de la psicologia de l'educazzion e la psicologia de la personalità, per tirà a man i pussee important. A l'è doperada in vari camp prategh, per esempi el jutà i persone a gestì i so problema, i sanitari a capì mej el comportament di so pazzient e comè poden influenzà la soa salut e anca entità e aziende, che poden doperà la psicologia per reson comerciai o per fà sentì mej quei che lavoren per lor o inn so client.
Modernism
miniatura|Forme uneghe de la continuità in de l'ispazzi ([[1913) de l’Umberto Boccioni, MoMA, Noeuva York]] El modernism a l'è stad un moviment filosofegh e coltural de nivell internazzional di prim deseni del secol XX, che l'ha cambiad la leteradura, la poesia, la musega, l'architetura, la pitura, la scoltura, el cinema e i oltre art.
I modernista voleven s'cepà la continuità cont el passad, per podé lavorà in su di noeuv tema 'me l'urbanizazzion, la tecnologia, la guerra, la velocità e i comunicazzion de massa.
Questa noeuva vision coltural la gh'ha i so radis in di noeuve teorie filosofeghe e scentifeghe che eren dree a desvilupàss. Per esempi la psicoanalisi del Sigmund Freud, inscì coma anca i teorie del Williams James in sul "fluss de conscenza" de la ment de l'om e de l'Henri Bergson in su la relatività del temp, che adess el podeva vesser considerad anca 'me sogetiv e interna.
Stazion de Isoletta-San Giovanni Incarico
La Stazion de Isoletta-San Giovanni Incarico a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia ferrovia Roma-Cassino-Napoli.
Truttikon
El cumün de Truttikon al se tröva a una altitüden de 465 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Basadingen-Schlattingen (TG), Ossingen, Schlatt (TG), Trüllikon, Waltalingen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Stazion de Isoletta-San Giovanni Incarico
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Thurnau
Thurnau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kulmbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 64.20 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Thurnau el se tróa a 'na altèsa de 363 méter sura 'l leèl del mar.
Sainte-Croix-en-Jarez
Sainte-Croix-en-Jarez l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Rive-de-Gier, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
Lüs
miniatura|Lüs La lüs, o lüs visibil, a l'è la radiasiun eletrumagnetega d'una lunghesa d'unda che l'öcc uman a l'è bun de videla (400-700 nm). In d'un cuntest scentific, la parola lüs la se dupra per l'intregh speter eletrumagnetich.
Sainte-Croix-en-Jarez
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 349 méter a 'na altèsa màsima de 955 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Sainte-Croix-en-Jarez l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sala (CO)
Sala (nom ufizial in italian: Sala Comacina) l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta, cont ona superfiss de 0 km² e ona densità de 0 ab./km². El paes el se troeuva longh i spond del Lagh de Còmm e l'è tacaa ai cumün de Colònn, Lescen, Ossusc e Pònna.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Sala (CO) l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Kutzenhausen
Kutzenhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 27.93 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kutzenhausen el se tróa a 'na altèsa de 478 méter sura 'l leèl del mar.
Pöls-Oberkurzheim
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Introd
Introd l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arvier, Rhêmes-Saint-Georges, Valsavarenche, Villeneuve.
Aladdin Deck Enhancer
L'Aladdin Deck Enhancer a l'è stada 'na periferica minga offiziala per el NES, venduda in del 1992 de la Camerica e progettaa de l'azienda inglesa Codemasters.
Reclamizzaa in di daree agn de vitta del NES comé sistema per fàll pussee bell e vesin ai console a 16 bit, a l'era in realtà on sistema che 'l integrava dent el chip 10NES, la RAM e i chip de comunicazion in manera de lassà in la cartoccia domà la ROM del gioeugh, in manera che 'l costass men fiss de la cartoccia originala.
Per la piattaforma a hinn sortii 24 gioeugh: 23 eren giamò staa publegaa 'me gioeugh mìnga licenziaa per el Nintendo menter voeun a l'éra desviluppaa appòsta. L'azienda la progettava de relassà pussee gioeugh in esclusiva per la piattaforma ma la concorrenza di console noeuv e 'l cost de lanzià 'n prodott noeuv l'ha menaa l'azienda a fallì.
Dvůr Králové nad Labem
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Tella-Sin
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Virieu-le-Grand
Virieu-le-Grand l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Virieu-le-Grand, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
Dědice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Torron Ross
El Torron Ross (parnonzia local: [to'roŋ ros], ma anca [to'roŋ da 'pew] ; Torrone Rosso in Italian) l'è on mont di Alp Lepontinn. El se troeuva al confin in tra el comun de Crescian (Canton Tesin) e quell de San Vittor (Grison). El gh'ha on'altezza de 2.425 meter.
Virieu-le-Grand
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 241 méter a 'na altèsa màsima de 1059 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Virieu-le-Grand l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Brissac (FR-34)
Brissac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Ganges, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 44.13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 99 méter a 'na altèsa màsima de 772 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Brissac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Corsia de marcia
La corsia de marcia a l'è la part de carensgia progettada per ospità 'n unega fila de veicoi e donca controllà el traffich e sbassà i conflitt in tra i vittur.
I corsij pòden vèss sia per tucc i veicoi sia reservaa per di veicoi in particolar (in 'sto cas, in d'ona quaj legislazion a l'è considerada pu part de la carensgia ma domà de la strada) o vèss dedicaa a interconnett di strad a velocità different, 'me i corsij de accelerazion e decelerazion per andàgh dent in la pupart di autostrad.
La Adrada
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 570
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 16.5 km.
Saignelégier
Saignelégier a l'è un cumün svizzer del distret de Franches-Montagnes, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 31.64 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Saignelégier al se tröva a una altitüden de 978 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de La Chaux-des-Breuleux, Le Bémont, Muriaux, Tramelan (BE).
Cognin-les-Gorges
Cognin-les-Gorges l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Canton de Vinay, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.52 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 166 méter a 'na altèsa màsima de 1120 méter söl leèl del mar.
Kyoto
Kyoto (京都市, Kyoto-shi?) l'è una cità dal Giapun, sitada in da la prefetüra da Kyoto. La se troeuva in del sud de l'isola de Honshū e la gh'ha ona popolazion de 1.445.648 personn.
Superstrada
La superstrada a l'è 'na strada a scorriment svelt, despess a carensg separaa, che però la gh'ha no i caratteristich tecnegh costruttiv de 'n autostrada, per esempi in la larghezza di corsij o in di dispositiv de sicurezza.
Lavilledieu
Lavilledieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Villeneuve-de-Berg, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 196 méter a 'na altèsa màsima de 371 méter s.l.m.
Porta Nuova FS (metropolitana de Turin)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin e 'na stazion ferroviaria. Stazion de Turin Porta Nuova Fermada del bus Fermada del tram
Mario Kart 64
Mario Kart 64 a l'è staa 'n videogioeugh de la serie Mario Kart sortii in del 1996 per el Nintendo 64, disponibil anca per l'iQue Player e per la Virtual Console per el Wii U.
Porta Nuova FS (metropolitana de Turin)
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur Scal mobil Stazion videosorveliada
Mario Kart 64
Gh'hinn 8 personagg, ciascun cont el sò pes, che corren in di cors de trii gir in modalità GP o proeuva a temp, ma gh'hinn anca la sfida 1v1 e la battaja.
L'è stada la prima version cont i famos cristài per ciappà di oggett de doperà contra i avversari. Gh'hinn quatter GP con 4 pist ciascun.
In del 2001 a l'è publegaa on porting per el Game Boy Advance ciamaa Mario Kart: Super Circuit.
Dubenec (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Pleidelsheim
Pleidelsheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ludwigsburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 10.18 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Pleidelsheim el se tróa a 'na altèsa de 197 méter sura 'l leèl del mar.
South Sudan Oyee!
South Sudan Oyee! a l'è l'inn nazzional doperad in Muzambich, componud de l'Università de Juba.
Pölstal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Pizz del Costisc
El Pizz del Costisc (parnonzia local: [pits dal ko'ʃtiʃ] Pizzo Costisc in italian) l'è on mont di Alp Lepontinn. L'è alt 2.244 meter e 'l se troeuva in de la Val Maggia, dent in del paes de Maggia.
Ledaña
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
La Farlède
La Farlède l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Solliès-Pont, del circondàre (arrondissement) de Toulon e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 41 méter a 'na altèsa màsima de 640 méter s.l.m.
Wirsberg
Wirsberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kulmbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.21 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Wirsberg el se tróa a 'na altèsa de 370 méter sura 'l leèl del mar.
Rijksweg 9
El Rijksweg 9 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 96 km, la conliga Amsterdam-Zuidoost, Amstelveen e Alkmaar e l'è conligaa a Diemen interchange e N99 motorway.
Chamonix-Mont-Blanc
Chamonix-Mont-Blanc  o Chamonix (Chamônix in arpetan) a l'è un paes sitüaa in de l'est de la Francia, in del dipartiment de l'Alta Savoia, al pé de la muntagna del Munt Bianch. La sò popolazziun l'è de 0 abitant, dato agiurnàt al.
Ligam de föra
thumb|left|200px|Vista de Chamonix
Strada de segonda class 592
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 26.8 km.
Linia S6 (S-Bahn de Monegh)
La  a l'è una linia de la S-Bahn de Monegh.
Bisingen
Bisingen l'è 'n cümü todèsch sitüàt 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
thumb|left|200px|Panoràma de BisingenLa popolasiù de Bisingen l'è de 0 abitàncc (dato del ).
Dukovany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
God zij met ons Suriname
God zij met ons Suriname a l'è l'inn nazzional doperad in Suriname, componud del e col test scrivud del Trefossa e Cornelis Atzes Hoekstra.
Marochin (bevanda)
El marochin a l'è una bevanda a bas de cafè, lacc e cacao, originaria del Bicerin piemontes ma che incoeu la se bev in di bar de tut el mond.
El nom el vegn de 'n tipo de pell che se doperava per fà i capell a Lissandria, per la Borsalino, che l'era propi spantegada in Maroch.
Pigmei
right|400px|thumb|Distribusiù di Pigmèi segónt Cavalli Sforza
Kisbajcs
a l'è un comun del Distret de Győr, cont una popolazzion de abitant.
Pigmei
I Pigmei i sömèa ès ol prìm pòpol che l’à abitàt la forèsta equatoriala de l’Afrega e ach se i è póch, de fati i è mia piö de 150 méla, i è cognusìcc e famùs desà che i è pròpe bas: la média di mas'cc Mbuti (che i è öna tribù de Pigmei) l’è de ü méter e 44 ghèi.
Ol nòm Pigmei l’ vé dal Gréch pygmâios (ölt ü cübito) che i Gréci i dovràa per ü lengendare pòpol de nanècc che i stàa de cà tra l'Afrega e l'India sèmper in guèra co i grù che i rüinàa i sò cap.
Châteauneuf-les-Martigues
Châteauneuf-les-Martigues l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Châteauneuf-Côte-Bleue (chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Istres e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 31.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 203 méter s.l.m.
Junciana
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Pigmei
I Pigmei i vìf ispandìcc ‘n mès a i Bantu in de la fórèsta tra ‘l Càmerun e ‘l Ruanda e per campà i và a casa e i cata sö i fröcc e i piante che i crès in de la forèsta.
I Bantu i se crèt superiùr a i Pigmei e suradetöt a sira (ovest) i à obligàt i Pigmei a servìi, mèntre a matina (est) gh’è öna situasiù piö equlibrada e tra Bantu e Pigmei gh’è di scambe a la pari.
Referènse
Jean Sellier, Atlante dei popoli dell'Africa, Il Ponte, Bologna, 2009.
Tierz
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Bataia de Fumbi
Rivaa ind al ludesan dop avè guadaa al Po a Piasenza, i trüp frances i han afruntaa un grüp d'austriach al cumand del General Lipthay che i han cercaa desperatament de arginà l'onda de l'esercit nemis.
I austriach i s'henn truvaa in dificultà per via de la so difesa malurganizaa e un nümer pütost bass de suldaa. I henn scapaa ind al pais de Pissigheton, menter i frances i henn rivaa fin a Cudogn.
Monascia
La Monascia (cognossuda al dì d'incoeu in Italian tant 'me Monte Verità) l'è on coll che 'l se troeuva arent a Scona, in del Canton Tesin. L'ha ciappaa el sò nomm noeuv al princippi de l'alter secol, quand gh'è rivaa per vivegh sora on grupp de utopista, vegetarian, naturista e teosof.
Stazion de Brusciano
La Stazion de Brusciano a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Monascia
Vist che quei sciori là (soratutt todesch, austriegh, ungheres, svizzer) andaven in gir per la soa propietà biott - o quasi - i gent de Scona, je aveven ciamaa ballabiott.
Stazion de Brusciano
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Zai
Zai e innovaziun
La Zai la fa sci in manera artigianala e a vegn creaa poch esemplar a l'ann. A l'è vegnüda famusa par vess staia la prima ditta a fà un para da sci cun la fibra da carboni insema a la pedra (CFS), una tecnolugia svilüpada da 'na dita tudesca. La Zai a l'è moltu innovativa e l'ha drupaa diversi materiai prima da altri ditt cumè ad esempi i nanotubi da carboni (CNT), la fibra da polietilene e ul caucciù par fà sü i sci. A l'ha anca innuvaa di tecnulugii par ul sci fö da pista cumè l'angul negativ par l'ass longitudinal dala piastra da l'atach in manera da prutegg i ginöcc e la schena e par fà men fadiga.
La dita a l'è staia la prima a dà ul servizzi a pagament par netà, afilà e cuntrulà i sci.
Storia
A l'è staia fundada da Simon Jacomet, adess direttur creatif da Zai
Hône
Hône l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arnad, Bard, Donnas, Pontboset.
Valle di Maddaloni
Valle di Maddaloni l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 2.556 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 256 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caserta, Cervino, Durazzano (BN), Maddaloni, Sant'Agata de' Goti (BN).
Langenneufnach
Langenneufnach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.87 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Langenneufnach el se tróa a 'na altèsa de 520 méter sura 'l leèl del mar.
Aleksandr Sergeevič Puškin
L'Aleksandr Sergeevič Puškin (Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин in russ; Mosca, 6 de sgiugn 1799 - San Pederborgh, 10 de fevrer 1837) a l'è stad un poeta e scritor russ, considerad in filologia el pader de la lengua russa leteraria del dì d'incoeu e i so oeuvere inn considerade anca al dì d'incoeu in tra i espression pussee bone del romanticism e, in general, de la literadura russa.
Incoeu l'è dedicad a lu l'Istitut Puškin, che 'l gh'ha 'me obietiv el spantegà la lengua russa in del mond.
Unterstammheim
Unterstammheim a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Andelfingen, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.32 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
El cumün de Unterstammheim al se tröva a una altitüden de 433 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Basadingen-Schlattingen (TG), Diessenhofen (TG), Oberstammheim, Wagenhausen (TG), Waltalingen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Saint-Brais
Saint-Brais a l'è un cumün svizzer del distret de Franches-Montagnes, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.19 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Saint-Brais al se tröva a una altitüden de 967 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Lajoux, Montfaucon, Clos du Doubs, Glovelier, Saulcy.
Jeremy Corbyn
El Jeremy Corbyn (Chippenham, 26 magg 1949) a l'è 'n politegh britannegh, leader del Partii Laborista del Regn Unii e de l'opposizion dal 2015.
Corbyn a l'è 'n socialista democrategh e 'l sostegn la possibilità de tornà indree in sul cammin de l'austerità e di privatizzazion di servizzi publegh e di ferrovij.
Fürstenzell
Fürstenzell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 79.31 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Fürstenzell el se tróa a 'na altèsa de 358 méter sura 'l leèl del mar.
Bregn
Bregn (parnunzia in del dialet de Ison: Brign nomm ufizial: Blenio) a l'è un cumün svizzer del distret de umonim. in del Cantón Tesin. Al gh’ha pressapoch 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 263.9 km², e al se tröva a una altitüden de 902 meter sura al livel del mar.
El cumün de Bregn a l'è tacaa ai cumün de Malvaja, Aquarossa, Faid, Campel, Calpiögna, Mairengh, Vosch, Quint, Medel (Lucmagn) (GR), Vrin (GR), Vals (GR), Hinterrhein (GR).
El cumün l'è staa istitüii el 22 de otuber del 2006 de la fusion dei ex-cumün de Däigra (in del 2000: 487 abitant), Cämp (in del 2000: 68 abitant), Ghiron (in del 2000: 44 abitant), Rivöi (in del 2000: 845 abitant) e Tur (in del 2000: 282 abitant).
Val Gandin
La Val Gandin (parnonzia local: [algan'di]; italian: Val Gandino) l'è ona vall di Prealp Bergamasch. A la se troeuva dent a la Provincia de Bergom (Lombardia) e l'è streversada del riaa Romna, on afluent del Seri. Per 'sta reson l'è considerada ona lateral de la Val Seriana. La quatta on territori de circa 35 chilometer quadraa. In de la vall a troeuvom i comun de Leff, Gandin, Pea, Casnigh e Cazzan. A est a troeuvom Erfa, a ovest inveci el Lagh de Enden, de indè che 'l nass el Cheri, el fiumm de la val Cavallina.
Bundesstraße 462
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baden-Württemberg.
Rijksweg 12
El Rijksweg 12 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Meriudiunàla, Utrecht e Ghèldria e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 137 km, la conliga L'Aja, Zoetermeer, Utrecht e Arnhem e l'è conligaa a Malieveld e Bergh Autoweg.
Motor a combustion interna
El motor a combustion interna, ciamad anca men coretament motor a s'ciop, a l'è una machina che l'è bona de trasformà l'energia che gh'è dent a 'n carburant in lavorà mecanegh, doperad poeu per el moviment o per generà energia eletriga.
Tennis (NES)
El Tennis a l'è 'n videogioeugh per el NES daa foeura in del 1984 in Giappon, in del 1985 in di Stat Unii e in del 1986 in Europa. L'è staa in tra i 18 titoi de lanz de la console in Ocident.
Motor a combustion interna
El fonziona grazzia al brusà del combustibel, messedad insema a 'n ossidant, de solet l'aria, dent de 'na cambra de combustion, che donca el s'ciopa e 'l moeuv diretament di part mecaneghe del motor, de solet di piston, di rotor o di turbine.
Tennis (NES)
El gioeugh el permètt de giugà sia in 1 che in 2 e sia in modalità singola che dobbia, competitiva o collaborativa. I avversari computerizzaa a hinn partii in cinch difficoltà e l'arbiter di match a l'è el Mario.
In del 1985 l'è staa portaa de la Hudson Soft in sul NEC PC-8801 e in del 1989 l'è staa menaa in sul Game Boy de la Nintendo. In del 2002 a l'è miss in tra i gioeugh del Nintendo e-Reader del Game Boy Advance. L'è staa poeu publegaa in la Virtual Console del Wii e del Nintendo 3DS.
Sgiurnì
Sgiornigh (Sgiurnì in leventines; Giornico in italian) a l'è un cumün svizzer del distret de Leventina. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 943 abitant e una süperfiss de 19.5 km², e al se tröva a una altitüden de 391 meter sura al livel del mar.
El cumün de Giurnigh a l'è tacaa ai cumün de Anzóni, Böit, Cavagnèi, Cüróni, Frasch, Parsóni, Sóuri.
Doubravice (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Strada de segonda class 599
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 4.1 km.
Linia S7 (S-Bahn de Monegh)
La  a l'è una linia de la S-Bahn de Monegh.
Kisbabot
a l'è un comun del Distret de Tét, cont una popolazzion de abitant.
Grafiit
thumb|Dispusizziun geumétrica dii [[urbitaal|urbitàj íbriit sp² in del carbòni grafiit; i ligàmm a inn in sül medésim piàn, e a fúrmenn angul de 120°.]] thumb|200px|Un bèll tòcch de grafiit. La grafiit l'è la furma del carbòni a pressiun nurmaal. L'è un mineraal muresín, deent del qual ul carbòni a l'è ligaa sü cunt trii ólter a furmà un piàn esagunaal; al g'à trii eletrúni in dii urbitàj bidimensiunàj ciamaa sp2 e un eletrún in de l'urbitaal s. Dal pünt de vedüda macruscòpich, la grafiit a l'è furmàda a fujètt cumè un líber. La grafiit la sa pö presentà in dò fuurm: alfa, esagunaal, e beta, rumbuidaal, cunt i istèss prupietà físich ma cunt una strutüra cristalína diferenta; in natüra, ul 30% de la grafiit la sa tröva in de la furma beta, invéci la grafiit sintética la g'à dumè la furma alfa. La grafiit la fà passà la cureent, vist ca i sò eletrúni a inn líber de mövess.
Du gamla, du fria
Du gamla, du fria a l'è l'inn nazzional doperad in Svezia, componud del valore sconosciuto e col test scrivud del Yung Lean.