cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aiguaviva
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Bagnolo del Salento
Bagnolo del Salento (Bagnulu 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 1.857 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 310 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cannole, Castrignano de' Greci, Cursi, Maglie, Palmariggi.
Hopfgarten im Brixental
Hopfgarten im Brixental l'è on comun marcaa austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kitzbühel e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70406.
Santa María de Valverde
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Emmingen-Liptingen
Emmingen-Liptingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 54.57 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Emmingen-Liptingen el se tróa a 'na altèsa de 772 méter sura 'l leèl del mar.
WAP
WAP a hinn i iniziaj de Wireless Application Protocol.
A l'è una tecnologìa nassüda in del 1997 che l'ha permetüü ai telefun celülar de andà in de l'Internet e vidè i paginn cunt un prugrama aposta che'l se ciama in ingles WAP Browser. I sit WAP a hinn scriüü, o cunvertii in manera dinamiga, in lenguacc WML.
Montaione
Montaione l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 3.431 abitàncc, 'na superfìce de 104 km² e 'na densità de 33 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelfiorentino, Gambassi Terme, Palaia (PI), Peccioli (PI), San Miniato (PI), Volterra (PI).
Forano
Forano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Rieti. El g'ha presapóch 2.439 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 143 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cantalupo in Sabina, Filacciano (RM), Poggio Catino, Poggio Mirteto, Ponzano Romano (RM), Selci, Stimigliano, Tarano.
490
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Dřísy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Bánfa
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Input
L'input a l'è l'immission de 'n informazion in manera automatica o manual in d'on computer che l'è poeu salvada o elaborada.
GPRS
GPRS a hinn i iniziaj de General Packet Radio System.
Input
Se ciamen "dispositiv de input" i sistema che permetten de immet vergòtt in d'on computer: Esempi a hinn la tastadura o el mouse. On dispositiv de input el pò vess anca de output, per esempi ona dischettera o on modem.
GPRS
A l'è un standard tecnulogich per i telefun celülar de generaziun 2,5, che'l vör dì che l'è in mez a la segunda e la terza generaziun. L'aveven prugetaa per el trasferiment di dat a velucità media cunt i canaj TDMA de la ret GSM. El limit massim de la velucità a l'è de 171,2 kbit/s.
Stazion de Due Maestà
La Stazion de Due Maestà a l'è 'na stazion de la ferrovia Regg Emilia-Sassuolo che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'era doperada del servizzi ferroviari regional de l'Emilia-Romagna, del 2015 l'è servida pu.
Dolce Stil Novo
El Dolce Stil Novo (in lombard: "Dolz stil noeuv") l'è 'na scoeura poetega de la lengua toscana nassuda in tra 'l 1280 e 'l 1310, che l'ha influenzaa la poesija finna al Francesco Petrarca.
I sò member pussee famos eren tucc toscan: Dante Alighieri, Guido Cavalcanti, Lapo Gianni, Gianni Alfani, Cino da Pistoia, Dino Frescobaldi e 'l bolognes Guido Guinizzelli. El nomm del stil el vegn de l'oeuvea magna del Lighiee, la Divina Commedia, indova ciama el "stil noeuv", che 'l mirava a fà on volgar nobil per la poesija, "dolz", per i argoment trattaa e i sòn de la lengua, che lu 'l trovava dolz.
El tema pussee analizzaa l'era quell de l'amor, e la donna l'era vista 'me on angiol, e l'amor on mezz per miorà l'omm e svesinàll al Dio.
Sudbury Hill (metropolitana de Londra)
Sudbury Hill  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Neumarkt an der Ybbs
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Sover (cumün)
Chest articul l'è sö el cumün, se te set dree a sercà un olter significaa, varda chì.
Massamagrell
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Sover (cumün)
Sover l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 904 abitàncc, 'na süperfìce de 14 km², per 'na densità de 65 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capriana, Valfloriana, Grauno, Grumes, Segonzano, Lona-Lases, Bedollo.
Soupir
Soupir a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Jean-Jacques Libregs, con mandaa 2001-2008.
Saint-Étienne-de-l'Olm
Saint-Étienne-de-l'Olm l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vézénobres, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Étienne-de-l'Olm l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Čakov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Montafia
Montafia (en piemontés: Montafìa) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 927 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 66 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buttigliera d'Asti, Capriglio, Cortazzone, Piea, Piovà Massaia, Roatto, San Paolo Solbrito, Viale, Villanova d'Asti.
Cerian
L'è tacaa ai comün de Cujaa, Saron (VA), Cesan Madernu, Buvis-Masciagh e Suree (MI).
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Cerian l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Agullana
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Seftigen (distret)
El distret de Seftigen, l'ìa 'na diviziù aministratìva (Amtsbezirk) del Canton Berna (Svìsera), en vigùr enfìna al 31 de dezèmber del 2009.
I cümü del distrèt a pàrter del prim de zenér del 2010 i è cunflüìcc endèl cìrcol aministratìf (Verwaltungskreis) de Berna-Mittelland, endèla regiù aministratìva (Verwaltungsregion) del Oberland Bernes.
Civell
Civell (o anca Scivell, Civello in Italian) l'è vun di duu center principai del comun brianzoeu de Villa Guardia, in de la Provincia de Comm. A l'è staa on comun indipendent fina al 1928, quand che l'è staa unii a Masc. Al temp di piev el partegniva a la Piev de Fin. In de la gesa dedicada ai Sant Cosma e Damian a troeuvom di quader e di dipint de pitor important del manierismo lombard, compagn del Camillo Procaccini e del Sceran.
Santa Eufemia del Barco
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
San Gioàn (Polàen)
San Gioàn l'è 'na frasiù del cümü de Polàen, en pruvìncia de Brèsa. La se tróa a presapòch 600 méter süra del leèl del mar. L'è colocàda sö le culìne 'ntra Polàen e 'l cümü de Breó, a caàl entra la Franciacürta e la Val Trómpia. 'Na stràda la coléga diretamènte chèsta frasiù al paés de Óme.
La fà paròchia de per sò cönt e la sò céza l'è dedicàda a San Gioàn Batésta.
Aderklaaer Straße (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U1 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Orzens
Orzens a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.19 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Orzens al se tröva a una altitüden de 622 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bioley-Magnoux, Cronay, Essertines-sur-Yverdon, Gossens, Oppens, Pailly, Ursins.
Saint-Clément-sur-Durance
Saint-Clément-sur-Durance l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Guillestre, del circondàre (arrondissement) de Briançon e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 858 méter a 'na altèsa màsima de 2836 méter s.l.m.
Botykapeterd
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Montréal-la-Cluse
Montréal-la-Cluse l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Nantua, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Itter
Itter l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kitzbühel e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Montréal-la-Cluse
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 473 méter a 'na altèsa màsima de 960 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montréal-la-Cluse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Itter
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70407.
Všesulov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Fontaines-sur-Saône
Fontaines-sur-Saône l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Neuville-sur-Saône, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 2.32 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 166 méter a 'na altèsa màsima de 270 méter söl leèl del mar.
Nino Porzio
El Nino Porzio (Antonino Porzio) a l'è un cantant nassüü a Palermo el 4 de giügn del 1972.
A l'è cugnussüü per la cansun Ti amo e'l fa di cuncert suent in Germania e anca di alter paes. El laora per el cìnema e la televisiòn.
491
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Sudbury Town (metropolitana de Londra)
Sudbury Town  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Vitori Emanuell II de Savoja
El Vitori Emanuell II de Savoja (Turin, 1820 - Roma, 1878) l'è staa re de Sardegna del 1849 al 1861 e despoeu l'è devegnuu el primm re d'Italia, fina a la soa mort. Fioeu del Carl'Albert, l'è rivaa in sul trono despoeu de la desconfitta de Novara: l'ha mantegnuu el Statutt Albertin e l'ha desfaa el Parlament che 'l se refudava de firmà la pas con l'Austria. Cont el Proclama de Moncalieri l'è vegnuu a fàggh pression in sui votant per avèggh on govern moderaa. Despoeu del Govern del Massimo d'Azeglio, duraa fina al 1852 (e sotta el qual s'hinn aprovaa i legg del Siccardi, fortament anti-clerical), l'ha ciamaa al Govern el Cavour, cont el qual l'ha scominciaa ona longa colaborazzion piena de problema. D'acordi cont el Cavour in del 1859 l'ha otegnuu la Lombardia contra l'Austria (con l'ajutt di Frances comandaa del Napoleon III). L'ann dopo, contra el parer del Cavour, l'ha favorii la spedizzion di milla del Giuseppe Garibaldi, e in del 1861 l'è staa inscì proclamaa re d'Italia. In del 1870, cont el profittà de la guerra che l'era s'cioppada in tra i frances e i prussian, l'ha mandaa el sò esercit a ciappà la città de Roma, e inscì l'ha completaa l'unità italiana. A la soa mort l'è devegnuu re el sò fioeu Umbert I.
Stazion de Salerno
La Stazion de Salerno a l'è 'na stazion servida di treni statai, regionai e a volta velocità e anca del servizzi ferroviari metropolitan de Salerno.
Struttur e impiant
La stazion la gh'ha on fabricaa viaggiator in su pussee pian, al primm a gh'è i servizzi per i utent 'me la biliettaria de Trenitalia e de Italo, i sal d'attesa, sia generich sia di aziend, bar e restorant e al pian sora a gh'è i offizzi de Trenitalia.
La stazion a l'è parzialment de testa e parzialment passant: Gh'è trii binari tronch in direzion Napoli, vun per Battipaglia (el 6 tronch) e vòtt binari passant, numeraa da 1 a 7, cont l'ultim partii in du cont el circuit de binari per permètt ai treni de la Circumsalernitana e a quej de la metropolitana de conviv.
In tra el 1925 e 'l 2006 a gh'era on raccord cont el Port de Salerno, tolt via dòpo che ona locomotiva foeura controll l'ha mazzaa ona dònna. A l'è semper staa retegnuu assee pericolos perchè el passava direttament in sul lungomar e l'éra staa donca semper pussee limitaa ai orari men pericolos.
Moviment
La stazion a l'è servida di relazion a longa distanza a volta velocità Frecciarossa e Italo-Nuovo Trasporto Viaggiatori e di treni a longa percorrenza InterCity de la Trenitalia.
A l'è anca servii di treni regionai faa in contratt cont la Region Campania inclus quej de la Circumsalernitana e de la inscì ciamada metropolitana de Salerno.
Servizzi
La stazion a l'è classificada "Gold" e gestida de Centostazioni e la gh'ha: Bar Biliettaria a sportell Biliettaria automatega Post de Polizia ferroviaria Restorant Toalett Sala d'attesa Servizzi informazion
Interscambi
Fermada del bus, urban e extraurban Stazion di Taxi
In del piazzal de la stazion a gh'è i servizzi de Busitalia Campania e i servizzi bus a longa percorrenza FrecciaLink e Italobus.
Municipalitaa distrecc da Kupiškis
La municipalitaa distrecc da Kupiškis l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània.
Pizzocher
I pizzocher inn un tipo de pasta tipega de la Valtolina, soratut de Tej, fada con la fraina, che l'era coltivada in l'area alpina sgiamò de quand che la vall a l'era sota el controll di Grison. In origin compagn di tajarin e fad domà in ca, al dì d'incoeu se troeuven anca 'me pasta seca.
El condiment tipegh de la zona a l'è fad con verza, pom de terra, buter, aj e salvia.
Fiamignano
Fiamignano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Rieti. El g'ha presapóch 1.543 abitàncc, 'na superfìce de 100 km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Antrodoco, Borgo Velino, Pescorocchiano, Petrella Salto, Scoppito (AQ), Tornimparte (AQ).
Soraga di Fassa
Soraga di Fassa (Soraga 'n ladì; Überwasser en todèsch stòrich) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 677 abitàncc, 'na süperfìce de 19 km², per 'na densità de 36 ab./km². El cunfìna coi cümü de San Giovanni di Fassa, Rocca Pietore (BL), Falcade (BL), Moena.
Bosta (Ongaria)
a l'è un comun del Distret de Pécs, cont una popolazzion de abitant.
Massanassa
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
La Compôte
La Compôte l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Châtelard, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 662 méter a 'na altèsa màsima de 1954 méter s.l.m.
Oberallgäu
El Circondàre de Oberallgäu l'è giü dei 71 circondàre de la Baviera. El se tróa 'ndèla Svévia, endèla Germània del sud.
Herink
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Mouse
El mouse (ratt) de la lengua inglesa o anca manèta in lengua lombarda occidentàl, a l'è on dispositiv de input faa in manera de fà corrispond al sò moviment in su 'na superfiss piana al moeuves de on cursor in sul monitor. El gh'ha anca vun o pussee botton cont di fonzion che muden da sistema a sistema.
Oberallgäu
Cità e cümü
Teretóre föra 'nquadramènt (Gemeindefreien Gebiet)
Mouse
El primm mouse, de legn e cont el moviment domà vertical o orizontal, l'è staa inventaa dal Douglas Engelbart in del 1965 circa.
Marcorignan
Marcorignan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Narbonne-Ouest, del circondàre (arrondissement) de Narbonne e del dipartimènt de l'Aude.
Smarano
Smarano (Smaran endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 449 abitàncc, 'na süperfìce de 6 km², per 'na densità de 74 ab./km². El cunfìna coi cümü de Coredo, Sfruz, Tres.
Marcorignan
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 14 méter a 'na altèsa màsima de 89 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Marcorignan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Corneilla-la-Rivière
Corneilla-la-Rivière l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Millas, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
Montelupo Fiorentino
Montelupo Fiorentino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 11.212 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 467 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capraia e Limite, Carmignano (PO), Empoli, Lastra a Signa, Montespertoli.
Corneilla-la-Rivière
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
492
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Corneilla-la-Rivière
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 74 méter a 'na altèsa màsima de 480 méter söl leèl del mar.
Pedesina
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Corneilla-la-Rivière
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Corneilla-la-Rivière l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pedesina
A l’è tacaa a Bema, Sgeröla, Premana (LC), Resüra, Rugul.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Pedesina l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Pruverbi in del dialet de Pedesina
Pro Loco Pedesina
Le Sourd
Le Sourd a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Marc Leclere, con mandaa 2001-2008.
Arnesano
Arnesano (Arnisanu 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 3.453 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 266 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carmiano, Copertino, Lecce, Leverano, Monteroni di Lecce, Novoli.
Taborstraße (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U2 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Costituzion de la Svizzera
senza_cornice|drita La Costituzion de la Confederazion Svizzera (it. Costituzione Svizzera ted. Bundesverfassung, fr. Constitution Suisse, romanc Cunstituziun Svizra) l'è la costituzion de la Svizzera, e l'è al nivell pussee volt del sistema giudiziari svizzer.
Jochberg
Jochberg l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kitzbühel e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Costituzion de la Svizzera
La gh'ha 197 articoi, e la sò version d'incoeu l'è stada approvada dal Popol el 18 de april 1999, e ha sostituii quela del 29 de magg 1874.
Jochberg
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Costituzion de la Svizzera
Per modificà la Costituzion gh'è bisogn de la maggioranza de Popol e Canton, e i costituzion cantonai poden mia vess in contrast con quella federala.
Jochberg
El sò codes statistegh l'è 70408.
Costituzion de la Svizzera
Preamol e Titol I
In del prim tocch de la Costituzion gh'è on invocazion al Dio onipotent, e gh'è la definizon generala del stat: Federal, democrategh e dividuu in 26 canton, ch'inn dividuu a soa volta in comun.
A hinn nonziaa i lengov offiziai: frances, italian, todesch e romanc, e vegn stabilii i principi de proporzionalità, bona fide e rispett del diritt internazional.
Titol II
In del Titol II gh'è la Carta di Diritt de la Svizzera, che ha firmaa tucc i cart europee.
Gh'è dent anca 'me che 'l se pò ciappà la cittadinanza svizzera, l'esercizzi di diritt poltegh, e gh'hinn anca di obbietiv sociai che la nazion la gh'ha de ciappà.
Václavy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Závraty
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Centrism
El centrism a l'è la posizion politega intermedia in tra i posizion de la sinistra e de la destra, soratutt in riferiment a l'eguajanza sociala e economega.
Neunkirchen (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Centrism
Tipicament el cristianesim democrategh a l'è retegnuu l'esempi tipich de centrism.
Cechia
In Cechia el Forum Civich de la revoluzion de Velluu a l'era retegnuu centrista. Incoeu el principal partii centrista a l'è ANO 2011, e hinn consideraa de center el Partii Verd Cecch e l'Union Cristiana Democratega - Partii Popolar Cecoslovacch.
Italia
L'Italia l'ha vist la Democrazia Cristiana al governo de la Republica del sò nass ai agn '90. Dòpo de la soa dissoluzion a hinn nassuu on mugg de partii de center. I pussee important a hinn l'UdC, la Scerna Civega, el Südtiroler Volkspartei e 'l Partito Autonomista Trentino Tirolese.
Scioglilingua bergamàsch
Esèmpe de Scioglilingua bergamàsch:
1) A chèla aca là che la à 'n chèla cà la.
2) Sich sach de sòch sèch i è car ach a cà.
3) I a èt i àe, i è ìe i àe.
Alperton (metropolitana de Londra)
Alperton  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Abecee furlan
L'abecee furlan in la grafía stàndard a l'è chel latin cun da plü la cedija (ç), símbul duvraa anca in frances, ucitan, catalan, e purtughes:
Scioglilingua bergamàsch
4) O Tóne tat Tóne ta stime, ta pise, ta ènde per Tóne de tal qualità, che Tóne piö Tóne de té nò ghe s'dà.
Abecee furlan
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Zz
Scioglilingua bergamàsch
5) Ac se ta estet na somia de sida la hara hemper na somia estida
Abecee furlan
La q la sa dövra dumà intal cas da nomm stòrich furlan, da lögh o da personn; in tücc i òltar cas sa dövra la c. Vesin a sti lètar, sa dövren anca k, w, x e y int i paròl furestee.
Diacrítich
In furlan sa dövren anca l'acent güzz, l'acent lungh, e l'apòstruf.
Autostrada A10 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Montabone
Montabone (en piemontés: Montabon) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 356 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 45 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acqui Terme (AL), Bistagno (AL), Castel Boglione, Castel Rocchero, Rocchetta Palafea, Terzo.
Concordaa de Worms
El  Concordaa de Worms  l'è staa 'n patt faa a Worms, in Germania, in del 1122 in tra el Sacher Roman Imperador Enrich V e 'l Papa Callisto II. L'ha mettuu fin a la lotta per i investidur.
El Concordaa l'ha tolt via el poder imperial de nominà i vescov, che l'è 'ndaa al Papa, ma 'l podeva stà in di elezion, comé garant de la libertà e che la ghe fuss mia simonia, e poeu l'Imperador el dava i dirizz laich. In Germania primma eren daa i dirizz laich, in Italia e Franza primma quij religios.
Frittlingen
Frittlingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 8.79 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Frittlingen el se tróa a 'na altèsa de 659 méter sura 'l leèl del mar.
Aradeo
Aradeo (Aradeu 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 9.211 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 1151 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cutrofiano, Galatina, Neviano, Seclì.
William Bullock
El William Bullock (1813 - 12 Avril 1867) l’è l'inventor american qe ind el 1863 al g’ha modifegad la maqina de stampa rotativa del Richard March Hoe e insì al g’ha revoluzionad l’industria de la stampa per la grand velocitaa e eficienza de la so invenzion. Un poo de agn dopo la so invenzion, el Bullock al g’ha hvid un incident e l’è stait copad prope da la so maqina rotativa.
Biografia
El William Bullock l’è nassid a Greenville, New York ind el 1813. L’è restad orfen quand qe l’era anc’mò picinin, e l’ha levad su el so fradell plussee grand. Quand qe l’era un jovinot al g’ha tacad a lavorar cont el so fradell, e al g’ha fait el maqinista e l’operar del fer ind un mai. La so passion per i liber la l’ha portad a imprend ben la mecanega. A 21 agn, al g’hiva jamò dervid la so oficina a Savannah, Georgia. Inlora el Bullock al g’hiva inventad un maqinare per taiar i cop, ma i afare i ge andava miga ben perqè l’era miga tant bon a vender.
Tant qe l’era in Georgia el Bullock al s’è sposad con l’Angeline Kimball e al g’ha hvid set fiœi. Ind el 1850 la so dona l’è morta, e al g’ha sposad la so sorella de lee, qe la se ciamava Emily e qe la g’ha dait anc’mò ses fiœi.
El Bullock l’è tornad indree a New York e al g’ha projetad dei olter maqinare tamt’mè la pressa per el coton e per el fen, una maqina per piantar la somenza, e un toren. La so maqina per insomenar la g’ha fait vencer un premi al Franklin Institute ind el 1849. Sœbet dopo, l’è vegnid aprœv a l’ambient jornalisteg, e al g’ha tacad a lavorar da editor per un jornal de Philadelphia, The Banner of the Union.
El jornal al s’è trasferid a Catskill, New York. Ind el 1853, el Bullock al g’ha tacad a lavorar su una maqina de stampa faita de legn qe la fonzionava a man e qe la g’hiva un sistema de alimentazion automateg per la carta, una idea a la bas de le maqine qe al g’ha projetad plussee tarde, vœna in particolar ind el 1860 per el setimanal nazional Frank Leslie's Illustrated Weekly.
El Bullock l’è andait a star a Pittsburgh, e per duu agn intreg al g’ha perfezionad una maqina qe al g’ha ciamad “rotativa a bobina”. El Richard March Hoe al g’hiva inventad la rotativa ind el 1843, ma la maqina del Bullock la g’ha portad un grand meiorament al disegn orijinare. La maqina del Bullock la permetiva de doprar dei rotoi grands de carta (bobine) per l’alimentazion filada dei cilinder de stampa, e la g’ha eliminad la necessitaa de alimentar i foi a man. La maqina la se metiva a rejister deperlee, la stampava de tœte e do le bande del foi, la piegava la carta, e la g’era anca una lama qe la taiava i foi. La stampava infina a 12.000 foi a l’ora; con dei meioraments la velocitaa l’è rivada a 30.000 foi a l’ora.
El Bullock l’è mort per un incident qe al g’ha hvid cont un so maqinare. El 3 de april 1867 l’era adree a justar una de le so maqine de stampa nœve qe al g’hiva impiantad per el jornal Philadelphia Public Ledger. El Bullock al g’ha circad de meter a post cont una peçada una fassa de trasmision in su una rœda. La maqina la g’ha ciapad la gamba e ge l’ha sqiçada su tœta. Un poo de dé dopo la gamba l’è andaita in cancrena. El 12 de april 1867 el Bullock l’è mort intant qe i l’ operava per taiar-g via la gamba.
Fara in Sabina
Fara in Sabina l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Rieti. El g'ha presapóch 10.801 abitàncc, 'na superfìce de 54 km² e 'na densità de 200 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelnuovo di Farfa, Montelibretti (RM), Montopoli di Sabina, Nerola (RM), Toffia.
Stazion de Bosch (Scandian)
La Stazion de Bosco a l'è stada 'na stazion de la ferrovia Regg Emilia-Sassuolo che la serviva el comun de. L'è taccada ai stazion de.
In del 2017 a l'è soppressa de la TPER.
Moviment
La stazion a l'era doperada del servizzi ferroviari regional de l'Emilia-Romagna gestii de Trenitalia Tper, cont noeuv cobbi al dì, finna a la saradura.
Piantee
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
A l’è tacaa a Colich (LC), Delebi, Dübin, Gera (CO) e Pagnona (LC).
Mongardino
Mongardino (en piemontés: Mongardin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 989 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 165 ab./km². El cunfìna coi cümü de Asti, Isola d'Asti, Vigliano d'Asti.
Piantee
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Piantee l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Zvánovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Novaa (Meraa)
miniatura Novaa (Novate Brianza) l'è ona frazion del comun brianzoeu de Meraa, in de la Provincia de Lecch. El se troeuva a est del centro comunal, in direzion de Robbiaa. L'è spartii in Novaa de Sora (sora ona collinetta) e de Sotta. Gh'è on bell poo de camp, e ghe viv 700 personn. L'è staa on comun indipendent infina al 1927. Al temp di piev el partegniva a la Piev de Brivi.
Borjád
a l'è un comun del Distret de Bóly, cont una popolazzion de abitant.
Rigaud (FR-06)
Rigaud l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Puget-Théniers, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.54 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 333 méter a 'na altèsa màsima de 1907 méter s.l.m.
Pomy (VD)
Pomy a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.62 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Pomy al se tröva a una altitüden de 558 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Cronay, Cuarny, Gressy, Ursins, Valeyres-sous-Ursins, Yverdon-les-Bains.
Saint-Crépin (FR-05)
Saint-Crépin l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Guillestre, del circondàre (arrondissement) de Briançon e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 46.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 894 méter a 'na altèsa màsima de 2905 méter s.l.m.
Assagh
Assagh o Sagh (Assago) a l'è on comun de l'hinterland milanes che 'l cunta abitant. Rispett al capploeugh lombard el se troeuva in posizion sud-oriental e l'è toccaa, in la zòna del center Milanofiori, del Navili Paves. A causa de la soa antiga stòria agricola, Assagh l'è circondada de on grand numer de cassinn. Tra quei cassinn chì se troeuven anca di frazion del comun: Cassina Bazzana, Cassina Bazzanella e Cassina Venina. Antigament el se trovava in la Piev de Cesan Boscon.
El comun de Assagh l'è gemellaa con quell de Nozay (Francia) e con quell de Strelice (Repubblica Ceca).
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Assagh l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Musee de la Scenza e de la Tecnega
El Musee de la Scenza e de la Tecnega (pussee formalment Musee nazzional de la scenza e de la tecnologia Leonard De Vinci, in italian Museo nazionale della scienza e della tecnologia "Leonardo da Vinci") a l'è un musee de Milan vert in del 1953 che, cont i so 50'000 m2 de superfiss de esposizzion, a l'è in tra i musee tecnegh-scentifegh pussee grand in Italia, e 'l gh'ha anca la collezzion pussee granda del mond de machine fade su di dissegn del Leonard.
A l'è dent al vegg Monester de San Vitor e arent a la Gesa omonema
Strada principal 4
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Nidwalden, Caton Obwalden, Canton Lüzerna, Canton Sciafüsa, Canton Zug e Canton Berna.
Allershausen
Allershausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freising. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.56 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Allershausen el se tróa a 'na altèsa de 442 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Étienne-des-Sorts
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.85 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 26 méter a 'na altèsa màsima de 219 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Étienne-des-Sorts l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
1071
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Emigrazzion lombarda
"E semm partii, e semm partii, per questa Merica sognada in pressa la faccia dobbia come ona moneda e ona valisa che gh'è dent nagott. E semm partii e semm partii, come tocch de vedro de 'n bucer a tocch ona vita noeuva quand finiss el mar, mentre quella veggia la ne picca i spall..."
- Davide Van de Sfroos, E semm partii, 2001
Cont el termen emigrazzion lombarda intendom tucc i process de spostament de gent de la Lombardia, denter e foeura de la region.
Francheville (FR-69)
Francheville l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Tassin-la-Demi-Lune, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Emigrazzion lombarda
Vottcent e Noeuvcent
In del Risorgiment a gh'è anca on fenomen de migrazzion politega: el cas pussee famos l'è quell del Carlo Cattaneo, che l'ha finii de viv in esili a Lugan; tanti olter inveci scappen in Piemont, per poeu tornà despess comè soldaa de l'armada di Savoja. La migrazzion la scomincia a vess de massa a la fin del Vottcent, quand che la va in crisi l'industria tradizzional de la seda, e l'agricoltura l'è pu bona de sostantà l'economia locala. Tanti artesan che gh'hann pu de lavorà a ciappen su e vann a viv in Francia e in Svizzera. Quell fenomen chì el colpiss sora de tutt i vai comasch, ma anca i bergamasch, che riven su fina a la Leventina. I fluss hinn bei bondanzios, e vann invers a l'Europa centrala, ma anca in de l'America del Sud (Brasil e Argentina) e in Australia. Proppi in Australia a gh'è vuna di comunità de migrant lombard pussee granda, soratutt a partì di Agn Vint. In general, se cunta che in tra el 1876 e 'l 1900 la Lombardia l'è stada la quarta region de indè che s'è migraa pussee, dedree domà a Veneto, Friuli e Piemont. In di cent agn che vann del 1876 al 1976 se cred che sien migraa almanch 2.300.000 lombard. Tra i discendent de emigraa bergamasch a gh'è el Roberto Micheletti (n. 1943), president de l'Honduras in del 2009-2010. Ai temp del fascismo, tanti lombard vegnen invidaa a colonizà l'Africa, per poeu tornà indree a la fin de la guerra. On olter discors el va faa, inscambi, per quei lombard de la Bassa (per esempi mantoan e cremones) che hinn andaa a viv in de l'Agro Pontino insemma a olter popolazzion de la Pianura Padana. Gh'è anca de dì che i mantoan e i cremones, aveven giamò scominciaa a migrà prima di Agn Trenta: l'è famos el cas di mondinn, che andaven a lavorà in di riser del Noares e de la Lumellina, e despess se sposaven e restaven lì.
Francheville (FR-69)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.18 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 181 méter a 'na altèsa màsima de 312 méter söl leèl del mar.
Emigrazzion lombarda
Adess
"Mi chiamo Roberto Bussenghi/e vengo da Usmate Carate/ogni mattina mi presento a Bizzarone/passi la dogana e voo a Lugan a lavorà."
- Sigla de "Frontaliers".
Al dì d'incoeu a l'è bell gross el fenomen di frontalier: comasch e varesott che vann a lavorà in de la Svizzera italiana (soratutt in del Tesin), per via di condizzion mejor, per poeu tornà a cà a la sira.
Mathatron
El Mathatron a l'è un calcolator de tavol nonziad in del 1963 e sortid in del 1964 de la Mathatronics, retegnud el prim calcolator de tavol de la storia.
Storia
La machina l'è vegnuda in ment al William Kahn, ingegner strach de doperà di machine mecaneghe lente e grame de doperà, jutad del Roy Reach e del David Shapiro. El Kahn l'haveva lavorad a la division informatega de la Honeywell e l'era de l'ideja che di principi di gran computer fussen aplicabel anca in di màchine de tavol. I trè compartiven l'ideja de 'n computer personal e in del 1962 hann mollad el so lavorà quand che hann finid de progetà el Honeywell H-800 e hann fad sù un'azienda, con 18'000$ de capital di so daner e 54'000$ de capital di investitor de foeura. La mier del Kahn l'è vegnuda foeura cont el nom de la machina e de l'azienda e in del dicember 1962 gh'hann un prototip che 'l fonziona de la machina, che 'l convincc i investitor e ghe permet de regoeuj alter 300'000$.
In del 1963 el Reach l'ha sgirad per i Stat Unid cont un modell de legn de la Mathatron e di esempi de stampa del prototip per regoeuj i prim orden e in del november 1963 a l'è nonziada ofizzialment e in del 1964 l'è relassada e l'è restada per un quaj ann el prodot de tavol de ponta in di Stat Unid.
In la primavera del 1964 gh'è stad di lavorà per fà pussee bon el sistema, con la possibilità de doperà di fonzion salvad in d'una ROM, e de fàll pussee bell e fàzil de doperà.
A fin 1964 l'è relassada la version II, che la permet de doperà i programa in ROM cont un boton aposta e l'è stàda fàda su fina intorna a fin agn '60, quand che Mathatronics l'éra stàda sgiamò crompada de Wright Line.
Carateristeghe
La costava in version bas 3'490$ e la se podeva ficià, e la pesava 36 kg, l'era larga 55 cm, volta 35 cm e profonda 60 cm.
La doperava 'na classega tastadura numerega de calcolatris e la permeteva de scriver 'n espression in manera naturala, cont i parentesi, inscì de resolvèla, e la fonzionava in virgola mobel, con 36 bit per la mantissa, 1 per el segn e 8 per l'esponent, inscì de permeter esponent in tra 10-42 e 1058 e l'éra bona de fà fina a 100 calcoi al segond, la memoria a l'éra fada a nucli magnetegh.
El sistema de programazzion disponibel per l'utent a l'era un sistema de "imprender", cioè la machina a l'éra bona de ripeter i azzion fade per resolver un'espression: in sostanza se scriveva l'epression e se meteven denter i register de deposit de doperà e l'éra la machina a resolver l'espression.
Telescriventa
A l'éra possibel conligàll a 'na Teletype Model 33 ASR, che la permeteva donca de lesnger e scriver anca de 'n bindell perforad, doperabel poeu per comunicà cont i grand computer, oltra che per stampà mej.
Campanin
"Gh'è miga ona bella gesa senza on bell campanin."
Conjux
Conjux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Ruffieux, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
Campanin
- Proverbi grosin
El campanin (pl. campanitt) o campanil (in Lombardia oriental, in Val Bregaja e a Pos'ciav) o, in del dialett leventines, ciocchee (parnonzia: [tʃu'kej] o [tʃy'kej] ) l'è ona torr che de norma la se troeuva arent a ona gesa, e che la gh'ha dent voeuna o pussee campann (che ghe dann el nomm). Ona quai gesa la gh'ha anca pussee d'on campanin (per esempi, Sant Ambroeus a Milan). I campanitt poden vess taccaa o destaccaa del rest de la gesa. In tra i campanitt pussee cognossuu a regordom la Torr de Pisa, el campanin de San March a Venezzia e, in Lombardia, el Torrazz de Cremona.
Conjux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 1.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 225 méter a 'na altèsa màsima de 443 méter s.l.m.
Corscia
Corscia l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Niolu-Omessa, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 58.99 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 436 méter a 'na altèsa màsima de 2583 méter s.l.m.
Cesàn Madèrnu
Cesàn Madèrnu (upüür Cesan; in Italian invéci a l'è ciamaa Cesano Maderno) a l'è un cumün da la Pruvincia da Munscia e Brianza cun, cunt una süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Al è ciamaa "Madèrnu" per fà diferénza cunt ul cumün de Cesàn Buscón, ch'al sa tröa in la Pruvincia da Milan.
Al cumün al cünta i frazión da Binsàch, Vilàcc Snìa, Sàcra Famèja, Cassìna Gaéta, Mulinèl e Cassìna Savìna.
El nomm
El nomm del pais al ven prubabilment del nomm propi "Cisius", menter per chel che revarda la segunda part del nomm la ven quasi de segür de "Maternus", per indicà la trasmissiun ereditaria del center ürban per via feminil.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Cesàn Madèrnu l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Montrevel-en-Bresse
Montrevel-en-Bresse l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Montrevel-en-Bresse, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Villard-Reymond
Villard-Reymond l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Le Bourg-d'Oisans, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Montrevel-en-Bresse
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Villard-Reymond
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Montrevel-en-Bresse
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.27 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 192 méter a 'na altèsa màsima de 220 méter söl leèl del mar.
Villard-Reymond
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 840 méter a 'na altèsa màsima de 2732 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villard-Reymond l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Montrevel-en-Bresse
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montrevel-en-Bresse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Neusiedl an der Zaya
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
493
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Forza
Una forza l'è una grandeza fisega vetoriala qe la se manifesta ind l'interazion de do o plœ corp, e a livell macroscopigo, e a livell di particelle elementare. La so carateristiga l'è qella de provocar una variazion del stat de quiet o del moto di corpi; quand g'è plœ forze, l'è qella qe la resulta da la so soma vetoriala a determinar la variazion del moto. La forza l'è descrivida ind la fisega classica da la segonda lej de Newton, come derivada rispet al temp de la quantitaa de moto.
Viola dubyana
Viola dubyana l'è 'na piànta de la famìa botànica de le Violaceae.
Forza
Ind i formule:
Viola dubyana
Descrisiù
thumb|180px|left| Viola dubyana endèl sò ambiènt tìpich. Se pöl véder pò a le fòie del gamp srotondàde sóta e lineàre sùra. L'è 'na spéce erbàcea col rizòma che và dré a tèra e gamp che rìa 'nfìna a 20 ghèi, sènsa pelüria o se pròpe con péi cürcc cürcc. Tìpiche i è le fòie del gamp che 'n bas i è rotónde con de le capète bèle làrghe e srotondàde (crenàde), chèle de la part piö àlta del gamp i è lanceolàde strète, co l'òrlo lis e compagnàde, endèl pónt de insersiù, de stìpole palmato-partìde, dividìde 'n 6-9 segmèncc lineàr.
La coròla l'è de culùr viòla conde'na macìna 'n mès zàlda-doràda. La fiorés endèi més de zögn e löi.
Letur MP3
El letur MP3 al se culiga a la porta USB del cumpiüter per cargà sü i canzun che resten in d'una memoria che la pö vess flash, istessa de quela di ciavet USB, o un disch dür, per i letur MP3 ch'en tegnen püssee de canzun ma che hinn anca püssee pesant.
Forza
qe, ind el caso qe la massa del corpo la sives costanta, la deventa:
Viola dubyana
Distribusiù
La Viola dubyana l'è cunsideràda 'n endemìsmo insübrich, el sò areàl difàti 'l và de l'Alt Gàrda (pruvìnce de Brèsa e Trènt) 'nfìna a le Grìgne.
Montespertoli
Montespertoli l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 11.354 abitàncc, 'na superfìce de 125 km² e 'na densità de 91 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barberino Val d'Elsa, Castelfiorentino, Certaldo, Empoli, Lastra a Signa, Montelupo Fiorentino, San Casciano in Val di Pesa, Scandicci, Tavarnelle Val di Pesa.
Viola dubyana
Habitat
La crès sö geròcc calcàrei-dolomìtich, endèle scarpàde e 'ndèi cantù 'ndóche mànca la codèga erbùza, presapóch dei 1400 'nfìna ai 2100 m.
Forza
Sistema internazional
L'unitaa de misura de la forza ind el SI l'è ol newton, definid come:
Viola dubyana
Curiuzità
El segónt tèrmine del binòmio scentìfich l'è stat prupunìt del botànich svìser Émile Burnat, e püblicàt endèl 1878 endel'òpera de Auguste Gremli, "Excursionsflora für die Schweiz". El ghe l'ìa dedicàda al coléga svìser Jean Étienne Duby, autùr de 'na "Synopsis Plantarum in Flora gallica descriptarum" endèl 1828-30.
Colegamèncc estèrni
Sö Wikipsecies: Viola Dubyana
Forza
Olter sistemi de unitaa de misura
Ind el sistema CGS la forza la se misura in dyne.
Strada principal 5
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Argovia, Canton Neuchâtel, Canton Vaud, Canton Suleta e Canton Berna.
Zlonín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Prahins
Prahins a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.42 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Prahins al se tröva a una altitüden de 693 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bioley-Magnoux, Chanéaz, Démoret, Donneloye, Mézery-près-Donneloye, Molondin.
Boldogasszonyfa
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Andrano
Andrano (Andranu, Ndranu o Ndhranu 'n salentì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Lecce. El g'ha presapóch 5.160 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 344 ab./km². El cunfìna coi cümü de Diso, Montesano Salentino, Spongano, Surano, Tricase.
Cottanello
Cottanello l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Rieti. El g'ha presapóch 566 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 16 ab./km². El cunfìna coi cümü de Configni, Contigliano, Greccio, Montasola, Stroncone (TR), Vacone.
Santa Colomba de las Monjas
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
1072
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Blogger
In dal gergh da Internet, un blogger l'é una persuna ca la cüra un blog, donca un particular sit web in di quai i cuntenut i vegnan visualisò in furma crunulogica.
Sales (Godiass)
Sales (Salice Terme) l'è ona frazion del comun oltrapadan de Gudiass, in Provincia de Pavia. Ghe viv circa 2000 personn. El paes el se troeuva a nord-ovest del centro comunal, arent a la Staffora e al Penin, in direzion de Voghera. L'è cognossuu per i sò termi e per i sò stabiliment sportiv.
494
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Municipalitaa distrecc da Molėtai
La municipalitaa distrecc da Molėtai l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània.
Commodore 16
El Commodore 16 a l'è stad un home computer presentad de la Commodore in del 1984 'me ered del Commodore VIC-20 e 'me alternativa che la costava poch del Commodore 64, part de la familia Commodore 264 insema al Commodore Plus/4 e al Commodore 116.
In di Stat Unid el gh'ha havud poch de sucess e l'è stad tolt subet del vender e de la produzzion, menter in Europa el gh'ha havud un poo pussee de sucess e l'è stad vendud fina al 1986.
Siror
Siror l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.224 abitàncc, 'na süperfìce de 75 km², per 'na densità de 16 ab./km². El cunfìna coi cümü de Canale d'Agordo (BL), Predazzo, Canal San Bovo, Mezzano, Imer, Tonadico, Tonadico, Transacqua.