cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Letonia
Lengov
La Letonia la gh'ha domà vuna lengua ofizziala: el leton. El livon a l'è recognossud 'me lengua autoctona in de la Lesg in su la Lengua (Valsts valodas likums), e 'l letgall l'è tirad a man 'me ona varietaa storega del leton. Intratant che l'era ocupada di sovietegh, anca el russ el gh'heva el status de lengua ofizziala.
Lengua leton
El leton a l'è ona lengua baltega oriental, arent al lituan e 'l prussian antegh, voramai smorzad. L'è la maderlengua del 60,8 % di abitancc, per el 61,3 % a l'è la lengua principala de comunicazzion.
Lengua livon
El livon a l'è ona lengua ugro-finnega parlada in de la Curlandia setentrional. La gh'ha pu nissun parlant L1 e donca la se poeul considerà smorzada dal 2013 quand che l'è morta l'ultima locutris L1. Prima di crosade del '200, el livon l'era ancamò parlad in sul territori indova ch'incoeu la gh'è Riga. 30 persone i parlen ancamò el livon al dì d'incoeu 'me lengua L2.
Lengua letgalla
La lengua letgalla a l'è ona version standardizada di dialet orientai. Fina al 1934 la vegniva doperada in de l'aministrazzion e l'educazzion insema al leton in de la Letgallia, ma al dì d'incoeu a l'è minga dovrada in di situazzion formai. L'è la maderlengua d'intoren 165000 person, 43800 di quai i viven foeura de la Letgallia, soratut a Riga. miniatura|L'utilizzi del letgall in de la vita de tucc i dì, segond el censiment de 2011.
Alter lengov
37,7 % de la popolazzion la parla la lengua russa in de la vita de tucc i dì. La pupart di russofon de la Letonia i viven a Riga e in del mezdì de la Letgallia.
Busnigh
Busnigh (it. Buccinigo) l'è ona frazzion del comun brianzoeu de Erba, in de la Provincia de Comm. El paes el se troeuva a ovest del center comunal, in su la strada che la va a la Villa. A l'è staa on comun de per sò cunt fina al 1928. Al temp di piev el se trovava dent a la Piev de Inscin. I sò abitant a g'hann el soranomm de farinett.
Sant Ignasio de Loyola
300px|right|thumb|Ol sìmbol de la [[Compagéa de Gezü]] 300px|right|thumb|Ol Sant Ignàsio de Loyola
Ol Sant Ignàsio de Loyola (Loyola, 24 de Utùer öpör 24 de Dezèmber del 1491 – Roma, 31 de Löi del 1556), al sécol Don Iñigo Lopez de Loyola, l’è ü sant de la Céza Catòlega e l’è ‘l fondadùr de la Compagnéa de Gezü, cioè del Ùrden di Gezüìcc.
De zùen
Nasìt a Loyola 'n del cümü de Azpeitia ‘n de la Guipúzcoa, col nòm basch de Iñigo, öltem di 13 is-cècc del Don Beltran e de doña Marina, l’à prìma frequentàt la córte de Spàgna ‘ndó che l’è stacc pàgio, pò l’à decidìt de fà la éta del soldàt e l’è dientàt cavaliér al servése del düca de Nájera, vicerè de Navara, e ‘n del 1521 l’è stài ferìt da öna canunàda che l’à facc is-copà ü mür in banda a lü intàt che ‘l difendìa la sità de Pamplona da i francés.
A Manresa e i Esercìsi Spiritüài
L’è ‘ndàcc pelegrì da la Madóna Miraculùza de Monseràt di bànde de Barcelona e lé l’à tacàt vià i sò àrmi sö öna colòna del santüàre. De lé ‘l s’è ritiràt in del convènt di düminicà a Manresa, ’ndóe l’ gh’à üt öna esperiènsa spiritüàl bèla fórta, che l’à condensàt in del sò lìber di Esercìsi Spiritüài, fàcia de preghiére, flagelasiù, pà e aqua e durmì póch, co la disperasiù ‘n del cör per i sò pecàcc che i ghe sömeàa tròp grancc e sènsa perdù. I è stacc 10 mis che i ‘l l’à segnàt e i 'l l’à portàt a malàs e quàze a mör, ma öna ólta guarìt, l’à cognusìt la Misericordia del Signùr che 'l l’à salvàt e l’à capìt che i penitènse tròp düre i é contràre a la olontà del Signùr che l’à creàt ol còrp che l’è de tègn bèl fórt e de mèt al sò servése.
I stöde a Parigi e i prim propózet ‘ntùren a la Compagnèa
Isé ‘l Sant Ignàsio l’è ‘ndacc a Parìgi a stödià teologéa, ma a l’üniersità i ‘l l’à mia ciapàt e l’à dözìt turnà a stödià filozoféa e i ötre materie per ès pò ciapàt a teologéa. A Parigi gh’è nasìt in del cör ol prim propózet de fondà la Compagnéa de Gezü e ‘nsèma a i sò amìs e discépoi ol 15 de Óst del 1534 in de la céza de Montmatre l’à facc vót de castità e de poertà e de ‘mpegnàs in d’öna crusàda spiritüàl ‘n Palestìna per fà turnà al Cristianézem i müsülmà e per öta i Cristià de la Siria e, se chèsto l’éra mia pusìbel, de mètes al servése del Papa e de fà töt chèl che ‘l Papa ‘l gh’ès comandàt. A Montmatre, ‘nsèma al Sant Ignasio, i gh’éra ol P. Fabre che ‘l vegnìa da la Savoia, ol Francesch Saverio, alùra profesùr e pò sant, ol Giàcom Laínez de Almazán, ‘l Alfons Salmerón de Toledo, ol Nicola Bobadilla e ‘l portoghés Simone Rodríguez d’Azevedo, de lé a póch i se sarès metìcc insèma a lur ach i fransés Codure e Brouet e ‘l C. Le Jay che ‘l vegnìa da la Savoia e chès-ce i sarès istàcc i prim compàgn del Sant Ignàsio in de la Compagnèa che la sarès nasìda öna quach agn dòpo.
L’ordinasiù a Venésia
Ol Sant Ignàsio e i sò compàgn i s’è troàcc amò töcc insèma 'n del 1537 a Venésia, per partì per la Tèra Sànta, ma la guèra che l’éra sc-iopàda fò tra la Serenìsima e i Türch la gh’à ‘mpedìt de partì, isè ‘l Sant Ignàsio ‘l s’è dedicàt a cürà i malàcc ‘nsèma a öna quach di sò compàgn, ‘ntàt che i óter i ‘ndàa a Roma a domandàga al Papa ‘l permès de partì per la crusàda spiritüàl. Ol Papa Paol III l’à dacc ol sò permès, ma l’à racomandàt che i se fès töcc urdinà précc, isé 'l Sant Ignàsio e chèi che tra i sò compàgn i èra gnàmò mia prècc i è stacc urdinàcc a Venésia ‘n del 1537.
I prim tép a Roma
Dezà che partì per la Palestina l’éra sèmper piö düra, ol Sant Ignàsio e i sò compàgn i à decidìt de ‘ndà a Roma e quando l’éra quàze riàt a la sità ol Sant Ignàsio l’avrèst vést ol Signùr che ‘l gh’avrès prometìt de dàga öna mà. De fati riàt a Roma 'l Papa l’è stài contét de ‘ncontràl, ma quando chèsto l’è partìt per Nìsa, ‘ndóe 'l Carlo V e ‘l Francèsch I i avrès firmàt la pàce, al Sant Ignàsio gh’è egnìde sö di bèle rógne tat che l’è stacc acüzàt de ès ün erètech da ü frà agostanià, Agostino Piemontés, che l’éra vizì a i protestàncc, isé per lasà mia ‘ndré di döbe l’è stacc pròpe 'l Sant Ignàsio a domandà de ès procesàt e dòpo ès istàcc asòlt l’à celebràt la sò prìma Mèsa ‘n del tép de Nedàl del 1538 ‘n de la céza de Santa Maria Magiùr.
La Compagnéa de Gezü
thumb|left|Ignatius Loyola.
Tiszaszőlős
a l'è un comun del Distret de Tiszafüred, cont una popolazzion de abitant.
Sant Ignasio de Loyola
La Compagnéa de Gezü
A la fì de zögn o al prensépe de löi del 1539 ol Papa l’à dacc la sò benedisiù a la prima stezüra de la Regola scrìcia dal Sant Ignàsio, ach se la Bóla de Aproasiù l’è riàda adóma ‘l 27 de setèmber del 1540.
Ol Sant Ignàsio l’à decidìt de dovrà ‘l nòm de Compagnéa de Gézü per regordà 'l sò ideàl caalerèsch e per fà mia la fì di francescà e di düminicà che i à ciapàt ol nòm del fondadùr.
L’è stài beatificàt ol 27 de löi del 1609 dal Papa Paol V e canunizàt ol 22 de mas del 1622 dal Papa Gregòre XV.
Lengua corsa
La lengua corsa (corsu) l'è ona lengua romanza. A l'è parlada in de l'isola francesa de la Corsega e in d'on tocchellin de la Sardegna del nord (in de la Gallura e a Sassari). La partegn al grupp toscan, e l'è vuna di lengov pussee vesinn a l'italian. A partì del magg del 2013 l'è lengua co-ofizial de la Corsega insemma al frances, anca se i autorità hinn minga inscì d'acordi.
Distribuzion e variant
I quatter variant pussee important del cors a hinn: I ultem dò despess vegnen consideraa tant 'me lenguagg compagn ma diferent. On temp el cors l'eva parlaa anca in de l'isola de Capraia.
504
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Lengua corsa
Esempi de lengua
Padre nostru chi se' in celu, sia santificatu u to nome, ch'ellu venga u to regnu, sia fatta a to voluttà, in terra cume in celu. Dacci oghje u nostru pane cotidianu, e rimèttici i nostri dèbiti, cume no' i rimittemu à i nostri debitori. Ùn ci espone à a tentazione, ma fràncaci da u male, amen.
La Charce
La Charce l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rémuzat, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.43 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 584 méter a 'na altèsa màsima de 1327  méter söl leèl del mar.
Almé
- Giovanni da Lezze
Almé (anca:  'lmé) l'è ü cümü de la Pruinsa de Bèrghem a 8 km de la sità e a 294 méter söl lièl del mar. El g'ha, condèna süperfis de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
A l' se tróa al prensépe de la Al Brembana sö la ria mansina del Brèmb.
Stória
ol sò etimo (Lemine) l' fà sospetà ön urigine preromana, ma l'è co i Romà che l' paìs l' diènta 'mportànt, poichè l' vé a troàs 'ndóe la strada militàr Bèrghem - Còm la traèrsa ol Brèmb.
L'è l'imperatùr Traià che l' comanda de fà sö ol Put de la Regina che l' pasa ol fiöm. Fórse ol nòm "Regina" l' vè da la paröla "Rezia", la stada 'nfàti la 'ndàa vèrs la Rezia. Uramai del put del Regina rèsta adóma 'na quàch rùderi 'n del fiöm.
Almè l'è pò stacc séde de öna curtis regia di longobàrcc e pò de öna curtis comitàl al tèp di Franch, pò l' pasa sóta 'l contròl de la Catedràl de Sant Alissant, e in chèl època lé la se furma la cümünità cuntadìna del paìs.
In del 1230 Almé l'è guernàt del congrèss di capofamèa, e in del 1596 al gh'à i cunfì che al gh'à po incö.
In del 1926 Almé e Brüntì i se fònt e l'an dòpo ol nöf cümü al se taca 'nsèma pò a Éla. Almè con Éla al düra inféna al 1948 quan che i du cümü i se destaca.
La césa parochiàl
La cèsa parochiàl l'è dedicada a San Gioàn Batista e a Santa Maréa Asunta. De dét a la césa i è conservade òpere de Gioàn Batista Morù e del Carl Cerésa.
Sortida
I aque de la sortida de Almé i è 'mbutigliade 'n de l'istabilimènt di "Fonti Prealpi".
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Almè l'è mostràt endèla tabèla ché sóta:
Studený
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Arifred de Milan
miniatura|Stema arcivescovil El  (Milan, ... - Roma, ...) a l'è stad un prelad lombard antigh, arcivescov de Milan.
1908
El 1908 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Slopné
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Larrazábal (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Bercianos del Páramo
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Přestavlky (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Loscos
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Tiszaszentimre
a l'è un comun del Distret de Tiszafüred, cont una popolazzion de abitant.
Felònica
Felònica (nòm uficiàl en Italià: Felonica) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha, cond'öna süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Felònica l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Cunt de sparagn medegh
On cunt de sparagn medegh a l'è 'n cunt che 'l permett de deposità di danee, de solit senza tass, per i esigenz medegh de la personna e che pòden vess faa, a segonda de la legg del Stat, sia del padron del lavor che de la personna che 'l gh'ha.
Cina
In del 1994 la Cina l'ha miss on pian de sparan in di città de Zhenjiang e Jiujiang e l'ha programmaa de slargàll.
Val de Livign
La Val de Livign (Val di Livigno) l'è ona vall de la Lombardia. La corespond al comun de Livign (Provincia de Sondri) e l'è traversada de l'Aqua Granda. Quell fiumm chì el fa nass in Italia el lagh de Livign e, quand che la passa in Isvizzera, la tacca a ciamass Spöl e la ghe va dent a l'Inn. La confina con la Val Monastee, l'Engadina, la Val Pos'ciav e con la Valtellina. Per rivà in Val Pos'ciav se passa la Forcola, per rivà in Valtellina inveci se passa per el Foscagn. In tra i montagn pussee important a gh'è:
Cunt de sparagn medegh
Singapor
In del Singapor el gh'è el programma Medisave del 1984 che 'l fa mett ai sgent 'na part del sò salari, che la dipend de l'età, in 'sto fond e che 'l pò vess retiraa per pagàss i cur.
Val de Livign
In de la vall a troeuvom i paes de Livign e de Trepall.
Cunt de sparagn medegh
Stat Unii
I Stat Unii gh'hann dò sistema de sparagn: I Medical savings account che hinn doperaa pussee in California e i Health savings account, che hinn pussee spantegaa.
Villarrubia de Santiago
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Didier-de-la-Tour
Saint-Didier-de-la-Tour l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de La Tour-du-Pin, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.63 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 328 méter a 'na altèsa màsima de 554 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Didier-de-la-Tour l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
505
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Piñor
Piñor l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Susie Lee
La Susie Lee (Canton, 7 november 1966) a l'è una statunitensa, representanta del.
Stazion de Barass-Comeri
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Oreggia
L'oreggia (in bressan: oreccia, parnonzia IPA [o'rɛtʃɒ]) l'è l'orghen doperaa per scoltà. A l'è bon de cattà ond sonor a partì di 20 Hz ai 20 KHz.
Fonzionament
L'oreggia, in sostanza, l'è on lavorà che 'l trasmett e 'l grandiss i cambiament de pression che riva tant 'me ond sonor. L'è fada su de tre sezion: de foeura, de mezz e de dent. Quella de foeura l'è fada su de l'oreggia de foeura e del canal. El canal l'è separaa de l'oreggia de mezz e de 'na membrana. In de l'oreggia de mezz a gh'è trii oss piscinitt che trasmetten i cambiament de pression a l'oreggia de dent. Quei trii oss i formen un sistema de lev faa su in manera de fà 'gnì grand la forza: i cambiament de pression hinn aumentaa de 30 a 60 voeult. L'oreggia de dent, infina, l'è impienida de liquid. Per i vibrazion sonor l'è possibel passà oltra l'oreggia de foeura e de mezz e vess portaa a travers i oss direttament in de l'oreggia de dent.
El nomm
La parolla oreggia la riva del latin volgar auricula, derivaa del classegh auris, con l'istess significaa. L'è doperaa in tutt i lengov romanz (italian orecchio, frances oreille, catalan e spagnoeu orella, cors arechja, normann ouothelle, ocitan aurelha, piemontes orija, portoghes orelha, romen ureche, sicilian aricchiu, venet récia, romanc ureglia, forlan orele). El termen auris el se vesina anca a la radis germanega *auzon (cf. ingles ear, todesch ohr, olandes oor, danes øre, islandes eyra, norveges øyre, svedes öra), ai lengov baltegh (lituan ausis, letton auss) e al grech (aftì).
Těmice (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Proèrbe bergamàsch
Lésta de proèrbe bergamàsch:
A
(A l' völ dì che dòpo Santa Löséa, ol dé piö córt che ghe se séa, a Nedàl i dè i s'è slongàcc, ma pròpe póch... dóma ü pass de gàl) (A l' völ dì che ach se l'è mia ün argomènt elegànt, l'è mia pecaminùs).
D
(sotaintés che l'è öna póch de bù o póch ghe manca)
G
(völ dì de condanà mia la zét sènsa próe, adóma perchè la sömèa a ergü).
Stazion de Cerignola Campagna
La Stazion de Cerignola Campagna a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica e ferrovia Cerignola Campagna-Cerignola Città, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Guerra del Donbass
La guerra del Donbass a l'è un conflit armad scominciad el 6 de avril 2014 in tra l'Ucraina e i separatista del Donbass, che hann formad i Republeghe de Doneck e Lugansk e per un poo hann ocupad di territori in l'Oblast' de Charkiv. In principi hann, deperlor, ocupad di palazzi de governo e hann domandad un referendum in sul status di so Region, poeu fad el 11 de masg e recognossud no de la comunità internazzionala. I separatista inn stad sostegnud de la Russia, che l'ha no recognossud la soa independenza, almen fina al fevrer 2022, e in tra el 22 e 'l 25 de agost del 2014 di convoeuj de l'artijeria russa inn entrad in del territori separatista, at che l'Ucraina l'ha considerad 'me invasion furtiva russa in del so territori. De quell period, in la zona, s'inn vist i inscì ciamad ometin verd, cioè di soldad russ minga identifegad.
In del 2022, cont el cresser del conflit in tra i dò Pajes, la Russia l'ha nonziad de recognosser l'independenza di do republeghe e 'l 24 de fevrer l'ha tacad 'n invasion de l'Ucraina.
Slavičín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Natal de Milan
miniatura|Stema arcivescovil El  (Milan, ... - Milan, 747) a l'è stad un prelad lombard antigh, arcivescov de Milan.
L'è Sant e l'è venerad el 13 05.
Přerov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
El gh'ha el status de cità.
Ríos Rosas (metropolitana de Madrid)
Ríos Rosas  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Interscambi
Fermada del bus
Šetějovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Teodor II de Milan
miniatura|Stema arcivescovil El  ( ... - Roma, ...) a l'è stad un prelad lombard antigh, arcivescov de Milan.
Ana Díaz (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Charens
Charens l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Luc-en-Diois, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.47 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 644 méter a 'na altèsa màsima de 1551  méter söl leèl del mar.
Elanöa
Elanöa (nom uficiàl en italià: Villanuova sul Clisi) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Brèsa. El g'ha 0 abitàncc (dàto del ), 'na superfìce de 9,12 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gaàrt, Roè, Sàbio, Boàren. El vé sö sö le spónde del fiöm Cés (Clisi) e 'n urìgin el se ciamàa apéna Éla e l'ìa 'na frasiù de Gaàrt. El g'ha asumìt la denominasiù atuàla 'ndèl 1862.
L’ünica frasiù de Elanöa l'è Prandài, che a sò ólta la se divìt en divèrse borgàde: Berniga, Bundù, Bustù, Canneto, Mezàne, Peracque, Ponte Pier e Valvérda.
El paés l'è 'nzemelàt co Trébeurden, Frància.
Soubès
Soubès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lodève, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.35 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 190 méter a 'na altèsa màsima de 733 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Soubès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
San Bernardin (Mesocch)
San Bernardin (inscì anca in romancc; San Bernardino in italian) l'è ona frazion del comun mesolcines de Mesocch, in di Grison. A l'è 'l primm paes de la Mesolcina che se incontra quand che se traversa el Pass de San Bernardin. L'è chichinscì, ai pee del Pizz Oncell, che la nass la Moesa, che poeu la traversa tutta la vall prima de andà dent in del Tesin arent a Lumin. L'è on sit bell cognossuu per i sò impiant per i sport invernai.
Gechingen
Gechingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Calw. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 14.68 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|Martinskirche El cümü de Gechingen l'è sitüàt de la bànde de la Forèsta Négra (Schwarzwald), a 'na altèsa de 484 méter sura 'l leèl del mar.
Piomb
El piomb l'è on element chimegh. El sò numer atomegh l'è 'l 82, el sò simbol a l'è Pb. El partegn al grupp numer 14 e al period numer 6 de la tavola di element. A l'è on metall tender, dens e facil de lavorà. El gh'ha on color bianch-azur apena tajaa: se l'è miss a l'ari el ciappa on color gris iscur. L'è doperaa in de l'edilizia, in de la produzione de batterii per autotrazion e de proiettil per s'ciopp. In de l'istatt liquid el serviss tant 'me refreggent in di reator nuclear, certi voeult insemma al bismutt. El piomb a l'è on component del pelte e de ligh metallegh doperaa in de la saldadura. L'è staa scovert tanto temp indree, e l'era giamò cognossuu ai temp di Egizzi. I Roman le doperaven per i tubadur (e verguna de quei che hann faa lor la fonziona anca incoeu).
Rasa (vegetal)
La rasa (o gomma ) l'è 'l termen pussee specifegh che ghe demm ai secrezion idrocarbonegh de vari piant, soratutt i conifer tant 'me 'l pin, l'abiezz, el lares e la pescia. L'è ben considerada per via di sò proppietà chimegh e i sò alter fonzion, compagn de la produzion de vernis, adesiv o coll. L'è anca ona font bella importanta per materiai doperaa per sintesi chimegh, oltr'a vess on costituent de incens e perfumm. L'ambra l'è 'l fossil de la rasa de alber antigh.
Évian-les-Bains
Évian-les-Bains l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Évian-les-Bains, del circondàre (arrondissement) de Thonon-les-Bains e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 372 méter a 'na altèsa màsima de 739 méter s.l.m.
Lauro (AV)
<--- Lauro (AV) --->
Lauro l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 3.654 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 332 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carbonara di Nola (NA), Domicella, Moschiano, Pago del Vallo di Lauro, Palma Campania (NA), Quindici, Sarno (SA), Taurano.
Temperadura
La temperadura de un corp la pœl vesser definida come una misura del stat de ajitazion di entitaa molecolare dai quale l'è costituid. In oltre parolle, la temperadura l'è una proprietaa fisega intensiva, definibila cond una grandeza fisega scalara (çoè senza direzion e vers), qe la indica ol stat termig de un sistema.
La temperadura in termodinamega l'è una funzion de stat, simboi: Θ, i, T. Ind el Sistema internazional d'unitaa l'è misurada in kelvin (simbol: k).
La pœl vesser dovrada per prevardar la direzion del scambi termig intra do corp. Infat la diferenza de temperatura intra do sistemi, qe i è in contat termig, la crea un fluss de calor in direzion del sistema manc cold (o plœ freid), qe la va inanz fina a quand i è mìa rivads a l'equiliber termig, ind el qual i do sistemi i g'ha la stessa temperadura.
Meggen
Meggen a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Lüzerna, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.93 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Meggen al se tröva a una altitüden de 479 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Adligenswil, Greppen, Horw, Küssnacht (SZ), Lüzerna (Luzern), Stansstad (NW), Weggis. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Storia
Meggen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1226 col nom de Meken, ma in d'una copia del secul XIV de un docüment pü antich (1160) l'è menziunaa come in Acta Murensia.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Ligam de föra
Photos of Meggen at Flickr
Sehradice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Villaseca de la Sagra
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Lapio
Lapio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 1.750 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 117 ab./km². El cunfìna coi cümü de Candida, Chiusano di San Domenico, Luogosano, Montefalcione, Montemiletto, Parolise, San Mango sul Calore, Taurasi.
Tiszasas
a l'è un comun del Distret de Kunszentmárton, cont una popolazzion de abitant.
Tvarožná Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Maicas
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Tehov (Benešov)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
A Pobra de Trives
A Pobra de Trives l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Delichon urbicum
El dard (Delichon urbicum, Linnaeus, 1758) l'è on usell migrador de la fameja di ronden (Hirundinidae).
Olter nomm
El dard a l'è cognossuu anca con vari nomm, segond de la zona de la Lombardia. In particolar:
Indove 'l viv
El viv e 'l razza in Europa, ma anca in de l'Africa del Nord e in Asia. I dard che vegnen de l'Europa sgolen via d'inverna in Africa, e riven fin giò in Sudafrica; sedenò i vann anca in del sud-est de l'Asia o in Arabia, in su la riva del Mar Ross.
Nicolás Descalzi (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Gasòlt
Gasòlt (nòm uficiàl en Italià: Gazoldo degli Ippoliti) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El cunfìna coi cümü de Castlüch, Sarezére, Marcarìa, Piübega, Redundèsch e Ròdegh.
Stazion de Gaviraa
La Stazion de Gaviraa a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Gasòlt
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Gasòlt l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Leto Marzellin
miniatura|Stema arcivescovil El  ( ... - Milan, ...) a l'è stad un prelad milanes, arcivescov de Milan del 745 al 759.
Provodovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Le Soulié
Le Soulié l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Salvetat-sur-Agout, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Soulié l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Égrève
Saint-Égrève l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Égrève, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 198 méter a 'na altèsa màsima de 1299 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Égrève l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mikie Sherrill
La Mikie Sherrill (Alexandria (Virgìnnia), 19 sginer 1972) a l'è una statunitensa, representanta del.
Roè Olsà
Roè Olsà (nom uficiàl en italià: Roè Volciano ) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Brèsa. El g'ha presapóch 0 abitàncc (dàto del  ), 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de popolasiù de 0ab./km². El cunfìna coi cümü de Gaàrt, Salò, Elanöa e Boàren. L'è giü dei prim paés de la val Sàbia e l'è apéna a 'n pér de chilòmetri del Lach de Gàrda
El nòm l'è l'üniù dei nòm de Roè e de Olsà, la prìma l'è 'n nùcleo abitàt che g'ha ambiàt a furmàs endei öltem agn del sècol XIX entùren a 'na fàbrica de cutù (cotonifìcio Hefti & C.); Olsà 'nvéce l'ìa zamò lüminàt enden docüment del Monastér de San Pietro in Monte de Sèrle del 1039 col nòm de vico Vulciano e l'ìa lüminàt come cümü zamò 'nden at del 1300. Le frasiù de Gazàne e de Lià, che 'nfìna a alùra i éra cümü separàcc, par che le sàpe stàde agregàde a Olsà endel 1805.
Stazion de Trinitapoli-San Ferdinando di Puglia
La Stazion de Trinitapoli-San Ferdinando di Puglia a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
El miracol de Carabolla
El miracol de Carabolla (e alter novell in milanes) a l'è una regolta de storie in milanes, scrivuda del Luis Pavia in tra el vundes e 'l vintot de magg del 1921, e publicada a Bergom l'istess ann. L'è vun di poch esempi de leteradura in prosa in lengua lombarda.
I novelle
I novelle inn prezzedude de un para de precisazzion a meret de la grafia doperada de l'autor (che 'l ghe va dree a la grafia milanesa, foeura che per una quai scerna personal), contegnude dent a un capitol introdutiv ciamad Do ciaccer per intendes.
Edizzion
Publicad per la prima voeulta a Bergom (Passerini Editore) in del 1921, el gh'avarà poeu una restampa anastatega in del 1981 a cura de la cà d'edizzion Meravigli de Milan.
Villasequilla
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Berlanga del Bierzo
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Höfen an der Enz
Höfen an der Enz l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Calw. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 9.08 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Höfen an der Enz l'è sitüàt de la bànde de la Forèsta Négra (Schwarzwald), a 'na altèsa de 366 méter sura 'l leèl del mar.
Scigogna (Campion)
Scigogna (scrivuu inscì anca in italian) a l'è ona frazzion del comun comasch de Campion.
Charmes-sur-l'Herbasse
Charmes-sur-l'Herbasse l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Donat-sur-l'Herbasse, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 224 méter a 'na altèsa màsima de 426 méter söl leèl del mar.
Sazovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Meierskappel
Meierskappel a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Lüzerna, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.23 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Meierskappel al se tröva a una altitüden de 497 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Küssnacht (SZ), Risch (ZG), Root, Udligenswil, Walchwil (ZG), Zug (ZG). La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Storia
Meierskappel l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1160 col nom de Cappell.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Tetuán (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Bad Brückenau
Bad Brückenau l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bad Kissingen. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 23.73 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Bad Brückenau la se tróa a 'na altèsa de 332 méter sura 'l leèl del mar.
Tiszaroff
a l'è un comun del Distret de Kunhegyes, cont una popolazzion de abitant.
George Frideric Händel
El George Frideric Händel, a la todesca Georg Friedrich Händel (Halle, 23 fevree 1685 – Londra, 14 april 1759) a l'è staa on compositor todesch naturalizzaa britannich.
Prima Curinz Capitel Ses
Prima Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Ses
9O savii no che i ingiüst ereditarànn minga el règn de Diu? Che siuv imbrujaa no: né furnegadúr, né iduladúr, né adülter, né tücc i düü umusessüaj, 10né lader, né avar, no ciuch, no remenadúr, no rapinadúr ereditarànn el règn de Diu! 11E quij de vialter serii chèstcoss; ma sii staa lavaa föra, ma sii staa faa sant, ma sii staa faa giüst in del nomm del noster Signúr Gesü Crist e in del Spirit del noster Diu.
12A mì, tüsscoss hinn lecit, ma tüsscoss jüten no; a mì, tüsscoss hinn lecit, ma mì me lassaruu minga duminà de quajcossa. 13I mangià per el stumegh e 'l stumegh per i mangià, ma Diu el abularà tücc i düü de chèstcoss. E 'l corp l'è no per la furnegaziún ma per el Signúr, e 'l Signúr per el corp; 14E Diu l'ha levaa sü 'l Signúr e anca 'l me levarà sü per mèzz de la sua puténza. 15Savii no che i voster corp hinn member del Crist? Dunca, despö che huu ciapaa i member del Crist, i faruu member d'una pütana? Che 'l sia no! 16O savii no che lü che l'è ünii a una pütana l'è vün corp? Già che «I düü sarànn», el dis, «vöna carna». 17E lü che l'è ünii al Signúr l'è vün spirit. 18Scapee via de la furnegaziún! Ogni pecaa che un vèss üman el faga l'è föra del corp; ma lü che 'l fa furnegaziún el peca cuntra 'l so propi corp! 19O savii no che 'l voster corp l'è 'l témpi del Spirit Sant in de vialter, che gh'avii de Diu, e no de voster medemm? 20Già che sii staa cumpraa a un prézi: alura dee gloria a Diu in di voster corp.
Lacedonia
Lacedonia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 3.010 abitàncc, 'na superfìce de 81 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aquilonia, Bisaccia, Melfi (PZ), Monteverde, Rocchetta Sant'Antonio (FG), Sant'Agata di Puglia (FG), Scampitella.
Prosenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Peder I de Milan
miniatura|Stema arcivescovil El  ( ... - Milan, 15 magg 805) a l'è stad un prelad milanes, arcivescov de Milan.
Centro Cívico (premetrò de Buenos Aires)
Interscambi
Fermada del bus
Lista da münicipalitaa in Germània
Lista da münicipalitaa in Germània sura la povüazzion da 10.000 in l'an 2000. La lista a l'è ordenada par povülazzion e la furniss ul Stat da Germània da cada münicipalitaa.
Nuvasg
Nuvasg (Novaggio) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan, in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 801 abitant e una süperfiss de 4.4 km², e al se tröva a una altitüden de 641 meter sura al livel del mar.
El cumün de Nuvasg a l'è tacaa ai cumün de Arann, Astan, Bubiöva, Cür, Dümenza (IT-VA), Mijoja.
Manzanera
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Stam
thumb|right|180px|Stam de 'n [[amaryllis]]
En botànica el stam l'è l'órghen de reprudusiù mas•cc endèi fiùr de le piànte che fà part de le Angiospermae.
L'ensèma dei stam de 'n fiùr l'è ciamàt androcèo, e 'l se tróa 'ntra la coròla e 'l pestél.
Elemèncc del stam
En stam rüdimentàl, endóche gh'è mìa l'antéra, l'è ciamàt staminòdio.
Velocitaa
In fisega, la velocitaa (simbol: v) l'è la misura del cambiar de modul e direzion de la posizion d'un ojet in mœviment. L'è una grandeza fisega vetoriala: g'è de dovrar tant ol modul come la direzion per definir-la. Ol valor assolut scalar (modul) de la velocitaa l'è la celeritaa (o rapiditaa), quantitaa qe l'è misurada in meter al segond (m/s o m·s−1) in unitaa del Sistema Internazional d'unitaa.
Per esempe, "5 meter per segond" l'è un scalar e mìa un vetor, mentre "5 meter per segond vers est" l'è un vetor.
Ol tass de cambiament de la velocitaa l'è l'acelerazion, qe la descriv come i cambia la celeritaa e la direzion, in relazion al temp.
Velocitaa mediana
La velocitaa mediana d'un oject qe l'è dree a mœver-s d'un cert spostament ind el intervall de temp ( \Delta t) l'è descriita con qesta formula qé:
Plœ precisament:
con \vec{r} vetor de la posizion.
Velocitaa istantanea
Per la velocitaa istantanea a 'm dovra la stessa definizion de qella mediana, ma con la condizion. Donca:
çoè la velocitaa l'è la derivada de \vec{r} rispet al temp.
Évires
Évires l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Thorens-Glières, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.49 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 593 méter a 'na altèsa màsima de 955 méter s.l.m.
Atyrau
Atyrau (kazak Атырау) l'è una citaa del Kazakhstan ucidentaal, capitaal dela pruvincja cunt l'istess nòmm. La sa tröva in dela Depressiun Caspica, a vint meter suta ul livèll dii maar, visin al sitt indué ul fiümm Ural al sa trà deent in del Maar Caasp.
Fundada in del 1645 cunt ul nòmm de Jaickij ("del fiumm Jaik"), dal 1708 al 1992 la s'è cjamada Gur'ev dal nòmm del sò fundaduur Michail Gur'ev.
Fin daj urigin la citaa l'era un avampòost rüss in dela regjun del Caasp; in dii ann receent la s'è svilüpada fin a diventà un gròss center indüstriaal e ul pòrt püssee impurtaant del Kazakhstan. La citaa e la regjun tütt inturnu a cunserven però ammò i testimuniaanz del passaa, de quand la regjun l'era traversada daj caruvaan dii pupulazziun nomad de l'Asia centraal.
La citaa la gh'era 142.500 abitaant in del 1999.
Scigogna (Cossogn)
Scigogna (it. Cicogna) a l'è ona frazzion del comun verbanes de Cossogn. El paes el se troeuva denter al Parch Nazzional de la Val Granda, e l'è l'ultem sit abitaa in tutta la riserva natural.
Pontedeva
El sò codes statistegh l'è.
Villatobas
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Terezín (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Distret telefonegh
miniatura|Mapa di distret telefonegh d’Italia. El distret telefonegh l’è la segonda scompartizzion telefonega territoriala italiana,che ghe n'è 232.
La scompartizzion de nivell magior l’è el compartiment (in Italia a ghe n’è 21); la sudivision de nivell minor l’è l'area locala (696 in Italia).
Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs
Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 369 méter a 'na altèsa màsima de 545 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bonnie Watson Coleman
La Bonnie Watson Coleman (Camden, New Jersey, 6 fevrer 1945) a l'è una statunitensa, representanta del.
Giovanni Storti
Biografia artistega
La párt pussée importánta de la cariera a l'è insema prima con l'Aldo (del 1982) e poeu, del 1991, anca cont el Giacomo.
In del 1985 e per anca on quaj alter agn el laora in Sardegna al Palmasera Village Resort de Cala Gonone insema a la Marina Massironi e al Aldo e'l Giacomo.
A quell temp là, con l'Aldo, l'aveva fáa on duo che'l se ciamava La Carovana. Chell grüpp lì el gh'aveva el gióin Stefano Belisari (Elio e le storie tese) cume d.j., el Giórg Porcaro, inventor del Milanés al 100%, Mario Zucca, Marino Guidi, Eraldo Moretto e anca alter che, chi de pü chi de mén, a hinn diventáa professionista de succéss.
Insema a quest, l'ha faa el maester de acrobazia teatral a la Civica Scuola d'Arte Drammatica de Milan e l'è stáa adrée ai moviment del spetacol Pugacev del Franco Branciaroli.
In del 1989 a l'è stáa el regista del spetacol Non parole ma oggetti contundenti, scrivùu dal Giacomo.
Tomas de Milan
miniatura|Stema arcivescovil El  ( ... - Milan, ...) a l'è stad un prelad milanes, arcivescov de Milan.
Atalanta BC
L'Atalanta Bergamasca Calcio (Atalanta Bergamàsch Balun in lombard), piö cognusìda adóma col nòm de Atalanta, l'è la squàdra de balun de Bèrghem, nasìda 'n dèl 1907 ca l'gà ciàpa cuma simbol 'l nòm da öna déa de l'Antìca Grécia.
La soa maglièta l'è a bande blö e nìgre.
Stòria
right|300px|thumb| L'Atalanta in del 1913-1914
L'Atalanta Bergamasca Calcio nas in del 1907.
In de la stagiun 1937-1938 la zöga per la prima ólta 'n Serie A.
In de la stagiun 1947-48 la ria quinta 'n Campionaa.
In del 1963 la èns la Coppa Italia.
In del 1986/87 la turnà 'n Serie B, e la ria 'n finàl de Coppa Italia, 'ndóe la pèrt col Napoli de Maradona. Dezà che 'l Napoli l'à enzìt ol Campiunàt e l' và 'n Coppa di Campion, l'Atalanta, ach se l'à perdìt la finàl de Coppa Italia, la à 'n Coppa di Coppe.
In de la stagiun 1987-88 l'Atalanta, che l'èra 'n Serie B, la ghe ria à turnà 'n Serie A e in Coppa di Coppe la ria fina 'n semifinàl 'ndóe la pèrt col Malines che pò l' venzerà la Coppa.
In del 2007 l'à festegiàt i 100 agn.
Nel Campionaa 2009-2010, dopu i cambiàt 'mpó de alenadùr, prima 'l Angelo Gregucci, pò 'l Antonio Conte e per finì la squàdra l'è stàcia dàcia in di mà del Bortolo Mutti, l'Atalanta la rìa tèrs öltima con 35 póncc e la fenés in Serie B, 'nsèma al Liórn e al Siena.
Boca de Huérgano
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Atalanta BC
Stòria
In del'estàt del 2010 la famèa Rügér la ènt l'Atalanta al Percàsi, che l'ìa zamò stàcc ol padrù de la squàdra. Ol Percàsi compàgn de la prima ólta 'l ciàma cóme alenadùr ol Stefano Colantuono che compàgn del Campionaa 2005-2006, 'l pórta söbet la squadra in A, defati l'Atalanta ol 7 de Mas la èns 4 a 1 col Portogruaro e con trì dé de antìcipo sö la fì del campionaa la tùrna 'n Serie A.
Nel Campionaa 2011-2012 l'Atalanta l'à tacàt ol campiùnàt con 6 póncc de penalizasiù per responsabilità oggettiva in de la stòria de scomèse sö i partìde ne la Serie B l'ann indar evant, ma 'n töte i manére l'è riàda a salvàs sènsa tàta fàdiga e l'à fìnìt ol campiùnàt con 46 póncc.
In de la stagiun 2017-2018 la zöga 'n Europa League, riànd pröma del girone cò Everton, Limassol e Lione. L'à perduu col Borussia Dortmund.
In del 2019 la ria 3° 'n Campionaa e la zöga la finàl de la Coppa Italia a Roma cò la Lazio: 23.000 bergamàsch sòn andaa a vedé la partida, ca a la fin l'gà perduu.
In de la stagiun 2019-2020 la zöga per la prima ólta 'n Champions League, riand ai quart de final.
Jogadors e Alenadors
Jogadors e Alenadors de la squadra scrivudi in lombard:
Jogadors
Alenadors
Backus-Naur Form
La Backus-Naur Form a l'è 'na metasintassi doperada per descriv la sintassi de 'n lenguagg formal.
A l'è fondaa in su la division del lenguagg in token e unità fondamentai che 'l fann su.
Esempi
On esempi de sintassi BNF per i numer postal de avviament, doperaa in Isvizzera: ::=
Stazion de Gaviraa Verban
La Stazion de Gaviraa Verban a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Soumont
Soumont l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lodève, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.04 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 130 méter a 'na altèsa màsima de 542 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Soumont l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pozzoeu
Pusöl (Pozzoeu in Milanes, Pozzuolo Martesana in Italian) l'è un Cumün d'la pruìncia de Milàn. El g'ha 7.921 abitànt.
Rudimov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Pozzoeu
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Pozzoeu l'è mustraa in de la tabela chi de sutta:
Tiszapüspöki
a l'è un comun del Distret de Törökszentmiklós, cont una popolazzion de abitant.
Yeles
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Giorgio Napolitano
right|250px|thumb| Giorgio Napolitano Giorgio Napolitano (Napoli, 29 de zögn del 1925) l'è 'n òm pulìtich italià, presidènt nömer öndes de la Repüblica, en càrica a pàrter del 15 de màgio del 2006 e ri-iligìt per en segónt mandàt ai 20 de bril del 2013.
Gasöl
Gasöl (nòm uficiàl in Italià: Gazzuolo) l'è 'n cümon italian, dla region dla Lombardìa, in Pruvìncia ad Màntova.
Giorgio Napolitano
Prìma de deentà Presidènt de la Repüblica l'ìa stat apò a Presidènt de la Càmera dei Deputàcc endèla Legisladüra XI (el g'ha ciapàt el pòst de Oscar Luigi Scalfaro, che l'ìa dientàt Presidènt de la Repüblica endèl 1992) e Minìster de l'Intèrno endèl goèrno Prodi I. E pò amò l'è stàt deputàt del 1953 al 1996 e Senatùr a vita del 2005 (numinàt de Carlo Azeglio Ciampi) enfìna al dé che l'è stat iligìt a la prìma càrica de la Repüblica.
Gasöl
Al g'ha, cun na süperfis ad 0 km² e 'na densità ad 0 ab./km².
Giorgio Napolitano
L'è 'l prim Presidènt che gh'è stat iligìt per en segont mandàt e 'l prim President che g'ha fat part endèla sò cariéra del Partit Comunista Italià.
Gasöl
Al cunfìna col cümon ad Cumsàss, Marcarìa, San Martèn, Smeda (CR) e Viadana.
Giorgio Napolitano
Quan che l'è stàt iligìt la prìma ólta, l'è stat el tèrs presidènt a véser iligìt a la quàrta ciamàda (dopo Einaudi e Gronchi) co 543 vóti a favùr sö 990 che votàa e 1009 che gh'ìa dirìt (el segónta véser stat iligìt apéna coi vóti de la magiurànsa de goèrno de l'época — prìma de lü Luigi Einaudi); per el segónt mandàt envéce l'è stat iligìt a la sèsta otasiù e 'l g'ha ciapàt 738 vóti a favùr sö 997 che votàa e 1007 che gh'ìa dirìt.
L'è stat el sèst ex Presidènt de la Càmera a véser iligìt a Presidènt (dòpo de Enrico De Nicola, Gronchi, Leone, Pertini e Scalfaro), el segónt a véser stat iligìt quan che l'ìa zà senatùr a vita (prìma de lü l'ìa stat Leone), e 'l tèrs presidènt de urìgin napoletàna (dopo De Nicola e Leone).
Gasöl
Evulusion demogràfica
L'andament dal nömar d' abitant dal cumon ad Gasöl l'è mustra ndla tabèla ché sóta:
Guardia Lombardi
Guardia Lombardi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 2.029 abitàncc, 'na superfìce de 55 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Andretta, Bisaccia, Carife, Frigento, Morra De Sanctis, Rocca San Felice, Sant'Angelo dei Lombardi, Vallata.
Gabino Ezeiza (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus