cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bundesstraße 238
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia e Bàsa Sasònia.
Stadtbahn de Heilbronn
La  a l'è una Stadtbahn al servizzi de la cità todesca de
Schwabach
200px|thumb|left|Municìpio e StadtkircheSchwabach l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. Coi sò 0 abitàncc (dato del ) l'è la piö pesèna de le cità extracircondariài de la Baviera.
Piev de Ogionn
La piev de Ogionn l'è stada vuna di piev religios e ministrativ del Milanes. El patron l'era Sant'Ufemia. La confinava a ovest con la Squadra de Nibionn e con la Squadra di Maur, a nord con la Cort de Casal, a est con la piev de Garlaa, a sud con la piev de Massaja. La tirava denter i comun de Ogionn, Imberid, Non, Civaa, Dolzagh, Ell, Garbagnaa, Molten, Siron e Villa Vergan.
Schwabach
Sitüàda a 14 km de la cità de Norimbèrga, a 17 km de Fürth e a 'na trentìna de la cità de Erlangen, ensèma a chèste trè cità la fùrma l'àrea metropolitàna de Norimbèrga che la pàsa 'l miliù e duzentmìla abitàncc e l'è giöna de le piö 'mportànte conurbasiù de la Germania.
Planes (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Horta de Sant Joan
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Horoměřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Le Malzieu-Forain
Le Malzieu-Forain l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Malzieu-Ville, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 48.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 855 méter a 'na altèsa màsima de 1486 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Malzieu-Forain l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Casiraa Olona
Casiraa Olona a l'è 'na frazion de Lacciarella, in città metropolitana de Milan, antigament comun autonom compres in la piev de La Ciarella del Vicariaa de Binasch.
San Lorenzo de Calatrava
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Superstrada S17 (Polonia)
La  a l'è una superstrada de la Polonia longa 325.6 km.
Schiavon
Schiavon (en vèneto: Schiavon) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 2.327 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 212 ab./km². El cunfìna coi cümü de Breganze, Marostica, Mason Vicentino, Nove, Pozzoleone, Sandrigo.
Gempenach
El cumün de Gempenach al se tröva a una altitüden de 501 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Büchslen, Ferenbalm (BE), Lurtigen, Ried bei Kerzers e Ulmiz.
Andaröla
300px|right|thumb|Öna andaröla fotografàda a [[Castegnù]]
Busser (metropolitana de Milan)
Busser  l'è 'na stazion de la Linia 2 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal.
Andaröla
L’andaröla l’è ün arnés de lègn che ‘l servià per fàga ‘mparà a caminà ai s-cetì picinì, ma ach per tègnei a bàda. L’è stàcia dovràda piö o méno ‘nfìna al 1950 quàndo al sò pòst gh’è egnìt de móda ‘l girèl co i röde.
L’andaröla l’é fàcia da dò stàze de lègn che i fà compàgn de dù binàre e tra i stàze la cór inacc e ‘ndré öna taolèta sèmper de lègn. Pròpe in del mès de la taolèta de lègn gh’è dét ü bus redónt, ‘ndó che s’mèt o’ s-cetì che ‘l pöl adóma 'ndà ‘nacc e ‘ndré. L’impàra isé a caminà sènsa res-cià de burlà ‘n tèra e, quàndo l’è stöf, ‘l pöl ach pogiàs zó sö i stàze e posà.
Busser (metropolitana de Milan)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
Biliettaria Stazion videosorveliada
Andaröla
Ol nòm ‘l gh’avrès de ègn pròpe dal fàto che ü s-cetì, dét in de l’andaröla, ‘l pöl adóma andà, andà ‘nacc e ‘ndrè, andà d’öna bànda a l’ótra, ma mia de piö.
Genazzano
Genazzano l'è 'n cumü da region de Lazzi, provincia de Roma, con circa de 5.314 abitàncc, 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 166 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capranica Prenestina, Cave, Colleferro, Olevano Romano, Paliano (FR), Rocca di Cave, San Vito Romano, Valmontone.
Mondavio
Mondavio (Mondavi 'n Gal-Italich Marchigian) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 3.851 abitàncc, 'na superfìce de 29 km² e 'na densità de 133 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barchi, Corinaldo (AN), Fratte Rosa, Monte Porzio, Montemaggiore al Metauro, Orciano di Pesaro, Piagge, San Giorgio di Pesaro, San Lorenzo in Campo.
Schöfweg
Schöfweg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freyung-Grafenau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.90 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Schöfweg el se tróa a 'na altèsa de 772 méter sura 'l leèl del mar.
Babenhausen (DE-BY)
Babenhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 27.23 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Babenhausen el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 560 méter sura 'l leèl del mar.
Domà l'Unità la Salva i Serb
Domà l'Unità la Salva i Serb (Само слога Србина спасава, Samo sloga Srbina spasava in serb) a l'è el motto nazzional de facto de la Serbia e di Serb. El vegn de 'n interpretazzion popolar di quater "S" che gh'è in sul stema de la Serbia.
Pedrian
Pedrian (Pedriano) a l'è ona frazion del comun milanes de San Giulian cont ona popolazion de 148 abitant. El paes l'è staa a longh on comun indeperlù, che 'l faseva part de la Piev de San Giulian. In del period napoleònigh a Pedrian s'hinn giontaa i frazion de Mezzan e Santa Brera. In del 1811 Pedrian l'è stada unida a Meregnan. Tucc quei sitt chì hann recuperaa l'autonomia quand che l'è nassuu el Regn Lombard-Venet, anca se poeu Mezzan e Santa Brera hinn tornaa a fà part de Pedrian in del 1841. In del 1870 Pedrian l'è vegnuda frazion de Viboldon, che poeu on quai ann dòpo l'ha mudaa el nòmm in San Giulian.
Stadtbahn de Düsseldorf
La  a l'è una Stadtbahn al servizzi de la cità todesca de
Reckendorf
Reckendorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bamberga. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 13.06 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Bandera de la Papua Noeuva Guinea
La Bandera de la Papua Noeuva Guinea a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Chlístov (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Stazzion de Rodi Garganico
La  a l'è una stazzion de la ferrovia San Severo-Peschici, servida di treni regionai di Ferrovie del Gargano in contrat de servizzi con la region Puja, che la lavora sia 'me fornitor de servizzi che 'me gestor infrastrutura.
Bundesstraße 239
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la serviss Ostwestfalen-Lippe.
Polop
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Briga Alta
Briga Alta (en piemontés: Briga Àuta) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 62 abitàncc, 'na superfìce de 51 km² e 'na densità de 1 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chiusa di Pesio, Cosio di Arroscia (IM), La Brigue (FR-06), Limone Piemonte, Mendatica (IM), Ormea, Roccaforte Mondovì, Tende (FR-06), Triora (IM).
Agnin
Agnin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Roussillon, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 167 méter a 'na altèsa màsima de 331 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Agnin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Salisburgh
300px|right|thumb|La cità vegia in sül fiüm [[Salzach, vidüda de la furteza Hohensalzburg]] Salisburgh (Salzburg in tudesch; Såizburg in bavares; Salisburgo in italian; Salzburgo in spagnö e purtughes; Salzbourg in frances; Solnohrad in cech; Soľnohrad in sluvach; Solnograd in sluven) a l'è la capital del stat austriegh del Salisburghes. Al gh'ha una pupulaziun de pressapoch 150.000 abitant. La cità a l'è famusa perchè chì a l'è nassüü el Wolfgang Amadeus Mozart.
A Salisburgh al passa el fiüm Salzach.
Stádlec
El gh'ha el status de comun mercad.
Salisburgh
La cità la fa part di cità patrimoni de l'ümanità de l'UNESCO: sit interessant a hinn:
thumb|right|300px|I giardin in del Palaz Mirabell
Genthod
Genthod a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.87 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Genthod al se tröva a una altitüden de 405 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bellevue, Collex-Bossy, Versoix. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Gratallops
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Grugliasco
La Stazion de Grugliasco a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni SFM de la linia 3 del servizzi ferroviari metropolitan de Turin, cont cadenzament semiorari gestii de la Trenitalia.
Interscambi
Fermada de l'autobus
Santa Cruz de Mudela
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Pasturagh
Pasturagh a l'è 'na frazion de Vernaa, in città metropolitana de Milan, antigament comun autonom compres in la piev de Casoraa del Vicariaa de Binasch.
Pontis
Pontis l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Lauzet-Ubaye, del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 771 méter a 'na altèsa màsima de 2 méter s.l.m.
Bregenz
Breagaz (nom ufizial Bregenz) l'è ona cittaa austriega, capital del land del Vorarlberg. L'è cappleugh anca del destrett omonim e la se troeuva in su la costa orientala del Lagh de Costanza, a ona altituden de 0 meter sora 'l nivel del mar.
La gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80207.
Verthemex
Verthemex l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Yenne, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.28 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 410 méter a 'na altèsa màsima de 1467 méter s.l.m.
Moncucch (Vernaa)
Moncucch a l'è 'na frazion de Vernaa, in città metropolitana de Milan, antigament comun autonom compres in la piev de Casoraa del Vicariaa de Binasch.
Mizérieux
Mizérieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 319 méter a 'na altèsa màsima de 394 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Mizérieux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Gavignano
Gavignano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 1.758 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 126 ab./km². El cunfìna coi cümü de Anagni (FR), Montelanico, Paliano (FR), Segni.
Casima
Casima (istess in Italian) l'è ona frazion del comun tisines de Castell San Peder, in del Mendrisiott. L'è stada on comun indeperlee infina al 2004.
Dolní Břežany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Stazion de Wood Street
Wood Street a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Briaglia
Briaglia (en piemontés: Briaja) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 288 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 48 ab./km². El cunfìna coi cümü de Mondovì, Niella Tanaro, Vicoforte.
Chleny
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Bandera de Panama
La Bandera de Panama a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Poasch
Poasch (Poasco) a l'è ona frazion del comun milanes de San Donaa cont ona popolazion de 2600 abitant. El paes l'è staa nominaa per la prima vòlta in del 1346. Al temp el faseva part de la Piev de San Donaa. In del period napoleònigh l'ha faa part del comun de Milan.
In del 1841 Poasch l'è stada unida insema a la soa frazion Sorighee al comun de Ceravall, che poeu in del 1923 l'è staa unii a Milan. Però in del 1932 Poasch e Sorighee hinn staa staccaa de Milan e unii al comun de San Donaa.
Serciaa
Serciaa (Cerchiate) l'è ona frazion del comun milanes de Per. L'è traversada de l'Olona.
Superstrada S19 (Polonia)
La  a l'è una superstrada de la Polonia longa 596.2 km.
Serciaa
Storia
In del Medioev l'era on feud del Monastee de San Maurizzi a Milan. La prima volta che se sent parlà de Serciaa l'è in del 1148, quand che 'l papa Eugeni III l'ha confermaa a la badessa del monastee milanes el possediment del paes de Circolate. L'è staa a longh on comun indipendent, che 'l faseva part de la Piev de Trenn e 'l gh'eva ona frazion ciamada Serciarell.
Soběslav
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
El gh'ha el status de cità.
Serciaa
Storia
In del 1928 la gh'è stada la fusion cont el comun de Per, anca se i abitant de Serciaa voreven vess taccaa a Rò.
Mesteri
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
743
El 743 a l'è 'n ann del secol quell de vot.
Yzeron
Yzeron l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Vaugneray, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 448 méter a 'na altèsa màsima de 892 méter söl leèl del mar.
Aljaksandar Lukašenka
thumb|Lukašenka in del 2007 Aljaksandar Ryhoravič Lukašenka (Аляксандар Рыгоравіч Лукашэнка), mej conossuu col nomm russ de Aleskandr Grigor'evič Lukašenko (Александр Григорьевич Лукашенко; Kopys', 30 d'agost del 1954) l'è on politegh bieloruss, president del sò paes a partì del 1994.
Biografia
Lukašenka l'è nassuu a Kopys', on paes arent a Vicebsk. L'ha studiaa e 'l s'è laureaa a Mahilëŭ a vint ann (in del 1974) e l'è staa soldaa de l'esercit sovietegh (ai temp gh'era anmò l'URSS) in del 1975-1977 e in del 1980-1982. Lassaa l'esercit, in del 1985 l'è staa eleggiuu direttor de la Sovchoz, la granda fattoria del Statt. In del 1990 l'è staa eleggiuu deputaa del Soviet bieloruss. L'ha fondaa el partii Comunista per la Democrazia. El sostegn de vess staa l'unegh a votà contra l'accordi che 'l vedeva la fin de l'URSS e la nassida de la CSI.
Riazzoeu
Riazzoeu (Riazzolo), ciamada anca Cassina Riazzoeu, a l'è ona frazion del comun milanes de Bairaa. L'è la part pussee antiga del comun e la soa stòria l'è compagna de quella del center comunal. L'economia del paes l'è domà agricola. El sant patròn del paes a l'è Santa Teresa d'Ávila.
Aljaksandar Lukašenka
Biografia
In del 1994, a la prima votazion democratega de la Bielorussia l'ha ottegnuu al primm turno el 46% di vot; al ballotagg (el des de luj) el gh'ha 'vuu el 80% e inscì l'è vegnuu president.
Come president, l'ha faa ona gran lotta contra la corruzion e l'ha provaa a fermà la crisi economega del paes, che 'l pativa per el passagg al capitalismo. Ma già che la Bielorussia la gh'aveva minga di bei resors economegh, Lukašenka l'è tornaa a ligàss a la Russia.
In del 1996, settanta di 110 deputaa del Parlament hann provaa a accusà Lukašenka de vess andaa contra la Costituzion: per resposta, lù l'ha faa sù on referendum col qual el s'è faa slongà el mandatt de president de quatter a sett ann. L'ha vinciuu cont el 70% di sì, ma i organizzazion internazionai disen che la votazion l'è stada truccada de bon. Coi sò noeuv poder l'è riessii a scascià via vottantanoeuv deputaa di quai el se fidava nò. I Statt Unii e l'Europa hann refudaa de recognoss l'esit del referendum.
In del 2001, a la fin del sò primm mandatt presidenzial, Lukašenka el s'è candidaa anmò, e l'ha vinciuu al primm turno. L'OCSE l'ha ditt che però l'era minga stada ona votazion corretta. Lukašenka l'è staa però sostegnuu del governa russ del Vladimir Putin.
Lukašenka l'è staa eleggiuu anmò 'na voeulta in di elezion anticipaa del 2010, semper cont i stess polemegh.
Tréziers
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
La Valle
La Valle (en ladì: La Val; en todèsch: Wengen) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 1 233 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 32 ab./km². El cunfìna coi cümü de Badia, Marebbe, San Martino in Badia.
Aljaksandar Lukašenka
Ligna politega
thumb|Lukašenka e Putin Lukašenka a l'è staa ciamaa "l'ultem dittador de l'Europa": tucc i paes occidentai (denanz a tucc i Statt Unii) gh'hann minga di bei rapport con lù. L'ha faa eccezion el president del Consili italian Silvio Berlusconi, che l'è andaa a trovàll in del 2009 e 'l n'ha parlaa ben. Istess el var per la Russia, che la gh'ha semper avuu on bon rapport cont el paes vesin.
Tréziers
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.41 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 317 méter a 'na altèsa màsima de 530 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Tréziers l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
La Valle
left|thumb|Igreja de La Val - Wengen - La Valle no Tirol do Sul
Mondolfo
Mondolfo (Mondòlf en Gal-Italich Marchigian) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 11.000 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 500 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castel Colonna (AN), Fano, Monterado (AN), San Costanzo, Senigallia (AN).
Memmingen
Memmingen l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land de la Baviera, 'ndèl distret de la Svévia (Schwaben).
200px|thumb|left|El Municìpio (Rathaus) Memmingen l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. . L'è 'l cèntro commerciàl, edücatìf e aministratìf pö 'mportànte de la regiù del Danubio-Iller. L'è sitüàda 'ndèl'Àlta Svévia, e coi sò 0 abitàncc (dato del ) l'è la quìnta cità piö grànda del Regierungsbezirk de la Svevia.
Stadtbahn de Bonn
La  a l'è una Stadtbahn al servizzi de la cità todesca de
Spiegelau
El cümü de Spiegelau el se tróa a 'na altèsa de 759 méter sura 'l leèl del mar.
Peter Kodwo Appiah Turkson
miniatura|300px|drita|Ol Stèma del Cardinàl Turkson miniatura|300px|drita|Ol cardinàl Turkson
Ol Peter Kodwo Appiah Turkson (Wassa Nsuta, Ghana, 11 de utùer del 1948) l’è ü cardinàl ghanés de la Céza Catòlega.
La sò éta
L’à stödiàt prìma ‘n del Seminàre de Santa Teresa in del paìs de Amisano e pò in del Seminàre de St. Anthony-on-Hudson a Rensselaer, in del Istàt de New York, ‘ndóe ‘l s’è laureàt in Teologéa. L’è stacc urdinàt sacerdòte ol 20 de löi del 1975 dal arcièscof John Amissah. ‘nfìna al 1976 l’à ‘nsegnàt in del Seminàre Minùr de Santa Teresa, ‘n del 1980 l’à ciapàt la licènsa in Sàcre Scritùre a l’Istitüt Bìblich Puntifìs de Roma e l’an dòpo l’è dientàt ol vìce retùr del Seminàre de San Pietro. In del 1992 'l à ciapàt ol duturàt in Sàcre Scritüre sèmper al Istitüt Bìblich Puntifìs e ‘n del istès an ‘l vé lüminàt dal Papa Wojtyla arcièscof de Cape Cost. Tra ‘l 1997 e ‘l 2005 l’è stacc ach presidènt de la Conferènsa di Èscof Catòlech del Ghana, menimà ol 21 de utùer del 2003 l'è stài lüminàt cardìnal sèmper dal Papa Wojtyla e l'è dientàt isé ‘l prim cardinàl ghanés de la stòria. In del 2005 l’à pödìt isé troà pòst in del conclàve che l’à elegìt ol Papa Ratzinger, Benèt XVI, che ‘l l’à ölìt a la presidènsa del Consèi Pontifis de la Giöstìsia e de la Pas, pòst ‘ndo che l’è stài confermàt dal Papa Bergoglio ol 16 de mars del 2013.
Ol motto
Ol sò motto l'è: Vivere Christus Est.
Le Malzieu-Ville
Le Malzieu-Ville l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Malzieu-Ville , del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 826 méter a 'na altèsa màsima de 1063 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Malzieu-Ville l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Castra
Caster (Castra in ticines, pronunciaa [ka'ʃtra]; Castro in Italian) l'è ona frazion del comun tisines de Aquarossa, in de la Val de Bregn. El paes el se troeuva ai pee di mont, in sù la strada che la mena de Pont (a nord) a Prugiasch (sud). L'è staa on comun indipendent infina al 2004.
Dobříč (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Villamaggior
Villamaggior a l'è 'na frazion de La Ciarella, in città metropolitana de Milan, antigament comun autonom compres in la piev de La Ciarella del Vicariaa de Binasch.
Gallicano nel Lazio
Gallicano nel Lazio l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 4.569 abitàncc, 'na superfìce de 26 km² e 'na densità de 176 ab./km². El cunfìna coi cümü de Palestrina, Roma, Zagarolo.
Santa Cruz de los Cáñamos
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Bra
Bra (en piemontés: Bra) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 27.894 abitàncc, 'na superfìce de 59 km² e 'na densità de 473 ab./km². El cunfìna coi cümü de Pocapaglia, Cherasco, Sanfrè, Cervere, Marene.
Allan Kardec
Allan Kardec (Liun, 3 d'utùber 1804 - Paris, 31 de márs 1869) a l'è el pseudònim del Hippolyte Léon Denizard Rivail.
El fa i sò primm studi a Liun e i fa sù a Yverdon in Svizzera, a l'istitut del famos professor Pestalozzi, cognossuu per vess vun di pussee respetaa center d'insegnament de tutta Europa, e per el qual hinn passaa famos intellettual de quell'epoca.
El se dedica a fond a la linguistica, e 'l parla correttament todesch, ingles, spagnoeu e olandes. De retorn a Paris, el fonda là on istitut d'insegnament somejant a quell d'Yverdon.
El pubblica sossenn liber: In del 1854 a 50 agn, el sent parlà per la prima voeulta del fenòmen di tavol giratòri; el 18 april del 1857 el pubblica Le Livre des Esprits ("El liber di Spirit"), per el qual al è cognossuu incoeu. I sò investigazion in del territòri del spiritismo el pòrten a cambiàss el nòmm de Hippolyte Leon a Allan Kardec, dòpo vesses recordaa d'ona vita anterior in de la qual el gh'aveva quest nòmm chì.
Bad Grönenbach
Bad Grönenbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Unterallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.03 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Godall
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Bad Grönenbach
El cümü de Bad Grönenbach el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 718 méter sura 'l leèl del mar.
Gösàch
Gösàch (endèl dialèt del pòst Güsàch, prununciàt [gyˈhak]; Gussago en Italià) l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa apéna föra de la cità de Brèsa, en diresiù Ovest.
Come i óter paés de la Franciacürta, zòna geogràfica de la qual el fa part, Gösàch el vànta 'na produsiù de vì de alta qualità. Famùza l'è la sò fèsta de l'ùa che la vé fàda 'ndèi més de Setèmber e Utùer còi car de le contrade che i pàsa per le vìe del paés. Le contràde de Gösach i è: la Piàsa, Cazài, Piedeldòs, Ruch, Sàle, Naèze, Le Siìne e La Crus.
Stória
Gösàch l'è lüminàt endèi docümèncc medievài con nòm diferèncc: "de vico et fundo Gussiago" (960), "Gussiacho", "Guxiacho" (piö aànti), "in vico Gixiago" (1100), in fundo Gusiago (1107), "de Gusiago" (1114), "de Gusciago" (1154), "de Guxago" (1174), "apud Gussciacum" (1185), "de Gusago" (1195).
Decimomannu
Decimomannu l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Cagliari. El g'ha presapóch 6.836 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 244 ab./km². El cunfìna coi cümü de Assemini, Decimoputzu, San Sperate, Siliqua, Uta, Villasor, Villaspeciosa.
Gösàch
Stória
El teretóre de Gösàch l'ìa zamò abitàt en época romàna e de chèsta prezènsa rèsta sés làpidi, e dù capitèi, retroàcc chèsti du öltèm endèla canònega de la frasiù de Ruch. A chèl tép là Gösàch el gh'ìa de véser en "pagus" tocàt de la stàda che colegàa Bèrghem a Verùna.
Piö tàrde, endèl Alt Medioévo, Gösàch el deènta séde de 'na piéf cristiàna, e l'è de chèla época lé la prìma edificasiù de la céza pievàna en località Piedeldòs, che la consèrva testemognànsa de la prezènsa longobàrda col pülpèt Mavioranus, amò 'ncö en bèla móstra al intèrno de la céza.
Endel Estimo Visconteo del 1385 Gösach el rizülta come capoquàdra e 'l sò teretóre el tülìa dét i cümü de Gösàch, Salàdega, Sàle, Ruch, Rodènch e Saià ("Saiano cum Rotingo"), Óme ("Omis"), Montezèi, Polàen, Alensà, Proài d'Izé, Mompià, Cobiàt ("Cobiato") e Üràch (e 'n cümü segnàt col nòm de "Pranzii" che 'l pödarès véser Proèze).
Schio
Schio (en vèneto: Schio; en cìmbro: Slait) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 37.281 abitàncc, 'na superfìce de 67 km² e 'na densità de 556 ab./km². El cunfìna coi cümü de Marano Vicentino, Monte di Malo, Posina, San Vito di Leguzzano, Santorso, Torrebelvicino, Valdagno, Valli del Pasubio, Velo d'Astico, Zanè.
Schio l'è l' tèrs cümü per abitàncc de la pruvìncia de Vicènsa. L'è colocàt a la 'mbocadüra de la Val Leogra e töt entùren el g'ha 'n anfiteàtro montagnùs che g'ha mìa favurìt le cültüre contadìne e comerciài, e g'ha 'nvéce favurìt el svelöpàs de le 'ndüstrie (suratöt chèla de la lana). A schio difàti gh'è la sede de la Lanerossi, fondàda de Alessandro Rossi, che l'è stàda per tat tép l'aziènda del setùr de la làna piö 'mportànte del mónt.
Moiragh
Moiragh a l'è 'na frazion de Zibid, in città metropolitana de Milan, antigament comun autonom compres in la piev de La Ciarella del Vicariaa de Binasch.
Stadtbahn
Una Stadtbahn (ferrovia urbana) a l'è, in di pajes de coltura tedesca, un tipo de tranvia a mità in quell che in del rest del mond a l'è una metropolitana linsgera e 'na metrotranvia.
I prime inn stade creade a fin 1800, 'me linie de tram independent del trafegh, e gh'hann havud una resorgenza in di agn '60 e '70 del 1900, indova che despess in stade potenziade e inn stade mitude con di trate sota terra, compagn de 'na metropolitana, o isolade ben del trafegh, despess con l'obietiv de convertìll in metro pussee inanz.
Montagny (FR-42)
Montagny l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Perreux, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
Stadtbahn
Per 'sti sistema a inn stad desvilupad di tram aposta, el pussee famos el Stadtbahnwagen B, e in del 1980 la pupart di cità hann bandonad l'idea de 'n sistema de metropolitana, per via di volt cost, e donca incoeu la pupart di Stadtbahn la fonziona pussee 'me una metropolitana in di zone centrai e pussee 'me un tram foeura.
Montagny (FR-42)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Stadtbahn
Berlin e Vienna (agn 1920)
El termen Stadtbahn el vegn foeura in del principi di agn '20 in di capitai de Berlin e de Vienna: la Stadtbahn de Berlin a l'era, e l'è anca incoeu, una ferrovia classega che la corr soraelevada e la conliga l'Est a l'Ovest e la gh'ha dent sia di servizzi a longa percorrenza che regionai che locai, soratut de tipo S-Bahn.
Montagny (FR-42)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 316 méter a 'na altèsa màsima de 542 méter söl leèl del mar.
Stadtbahn
Berlin e Vienna (agn 1920)
Anca la Stadtbahn de Vienna a l'era, in principi, una linia ferroviaria pesanta che la serviva la cità, con treni a vapor e senza nanca un passagg a nivell. A la fin de la prima guerra mondial i linie Wiental, Donaukanal e Gürtel inn stade convertide in linie tranviarie svelte con veture eletrighe e in tra i agn '70 e '90 l'infrastrutura a l'è stada sgiornada, con i linie che inn deventade parte di linie U4 e U6 de la metropolitana de Vienna, menter la Vorortelinie la resta 'na ferrovia pesanta e incoeu l'è part de la S-Bahn de Vienna.
Montagny (FR-42)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montagny l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bílý Újezd
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Stadtbahn
I Stadtbahn d'incoeu (agn 1960)
Di agn '60 el termen Stadtbahn el muda de signifegad e 'l se svesina al termen che l'è doperad incoeu, cioè un sistema tranviari che 'l passa per part de la cità sota terra e con la possibilità de trasformàll, un di, in d'un sistema de metropolitana, inscì de sbassà i cost in principi e, in cas, pagà per la conversion.
Monte Cerignone
Monte Cerignone (Muncirignón en dialèt locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 686 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 38 ab./km². El cunfìna coi cümü de Macerata Feltria, Mercatino Conca, Montecopiolo, Monte Grimano, Sassocorvaro, Tavoleto.
Stadtbahn
I Stadtbahn d'incoeu (agn 1960)
La politega di straport de la Germania de l'Ovest la voreva 'na separazzion in tra el trafeg privad e publegh e, cont una preferenza per quell privad, se pensava propi a separà anca de nivell i do sistema, cioè a metij in su di pian diferent, con di tunnel o con l'elevament.
Villard-d'Héry
Villard-d'Héry l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Montmélian, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
Stadtbahn
I Stadtbahn d'incoeu (agn 1960)
Monegh de Baviera e Norimberga hann fad su di ver e propi sistema de metropolitana, Amborgh e Berlin hann scernud de slargà el sistema che gh'haveven sgiamò, menter la pupart di cità de la Germania Ovest hann scernud de sgiornà la soa red de tram e de conligà di noeuve sezzion segregade con la veggia red di tram che la corr insema ai alter, 'me pass vers de 'na total metropolitanizazzion o anca 'me pass per una segregazzion tranviaria total, ma senza trasformà el sistema in ferrovia.
Villard-d'Héry
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Stadtbahn
I Stadtbahn d'incoeu (agn 1960)
A bon cunt, tute i cità con la metropolitana e una red di tram classega programaven de sarràlla su, inscì hann sarrad su la red di tram de Berlin Ovest in del 1967 e de la red di tram d'Amborgh in del 1978. Anca a Berlin Est se voreva sarrà el sistema, ma poeu el s'è scernid de fàll no e, anzi, de slargàll. A Norimberga e Monegh, inveci, i pian per toeu via i tram inn andad propi pian per via de la protesta di citadin, che voreven un sistema sostitutiv, e incoeu inn part de la red de straport local.
Villard-d'Héry
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 267 méter a 'na altèsa màsima de 736 méter s.l.m.
Stadtbahn
I Stadtbahn d'incoeu (agn 1960)
La pupart di cità, inscì de mostrà l'obietiv de trasformàll, prima o poeu, in metropolitana, hann doperad el logo de la "U" in sfond bloeu e di nom compagn de "U-Straßenbahn", oltra a meter 'me prefiss ai linie "U". Hann fad ecezzion Cologna, Bielefeld e Hannover.
Renasser del tram (agn 1980)
Anca se vist di politegh 'me di sistema vegg e voramai satur, in di agn '80 el dibatit publegh l'è tornad a favor di tram, soratut per via di longh e costos lavorà per fà i tunnel e i separazzion e per l'impat visiv di sezzion soraelevade. Poeu, con la reunificazzion todesca, i cità de l'Est s'inn trovade senza di sistema compagn e con di tram vegg che gh'haveven besogn de vesser renoeuvad, anca se di cità, compagn de Dresda e Erfurt, hann tacad a ciamà i so sistema Stadtbahn, anca se senza tunnel e con la separazzion fada domà cont el dà el dirit de precedenza ai tram.
Inscì, el termen Stadtbahn l'ha mudad de signifegad, inscì de deventà men precis e specifegh del signifegad che 'l gh'haveva prima, e anca di sistema de tram cont una quaj modifega, incoeu, poden vesser ciamad inscì, menter prima de solet se doperaven di veture aposta, pussee comode e bidirezzionai, in su di trate aposta.
Tram e treno (agn 1990)
In del 1992 Karlsruhe la inaugura un noeuv sistema de straport, indova che di mez a dobia capacità, boni donca sia de sgirà in sui linie ferroviarie statai che in sui linie tranviarie locai, ja doperen tut e do per integrà el straport. Anca di alter zone inn andade poeu dedree a l'inscì ciamad modell Karlsruhe, e hann donca integrad el so sistema tranviari a quell ferroviari local.
A bon cunt, a Karlsruhe l'unega diferenza in tra la red di tram e la Stadtbahn a l'è che i linie che vann no foeura de la cità a inn ciamad domà de tram e quei che vann foeura de Stadtbah. A l'è l'unega cità a doperà el segn S per la Stadtbahn inveci che per la S-Bahn.
El tram el torna protagonista (agn 2000)
Come part del renoeuvament di stazzion di Deutsche Bahn, l'azienda todesca l'ha mitud un noeuv logo per i Straßenbahn, cioè i tranvie, con scrivud "Tram". Ancasiben el cartell a l'è nazzional, el color a l'è quell de la red di straport citadina. A bon cunt, però, 'sto simbol assee standardizad l'ha tolt via spazzi al nom Stadtbahn, che 'l gh'ha no un simbol standard, e di cità hann tacad a doperà pu el nom.
Incoeu, comunque, la pupart di cità la dopera el simbol con la "U" almen per i fermade che fann servizzi interno a la cità e sota terra, menter gh'è di cità, compagn de Stocarda, che 'l doperen depertut.
Segnal
El segnal de la Stadtbahn a l'è, de solet, una "U" compagna de quella de la U-Bahn, magara con scrivud sota o dent "Stadtbahn". La reson l'è per sconfondes no son la "S" tipega, inveci, di S-Bahn.
Tram-treno
El tram-treno, pussee cognossud per el modell Karlsruhe, a l'è 'n evoluzzion de 'na Stadtbahn e de 'na red de tram in d'un sistema che 'l someja pussee a 'na S-Bahn, indova che di tram assee pesant e con di carateristeghe ferroviari viaggen in cità in su la red tranviaria e foeura in su di linie ferroviarie compartide cont el trafegh normal.
El prim sistema del sgener a l'è stad, ciarament, quell de Karlsruhe, vert in del 1992, che la riva fina a Heilbronn, a 84 km de distanza, e poeu la se sgionta a la Stadtbahn local. Anca la Saarbahn l'ha adotad el midem principi.
Regionalstadtbahn
Anca di alter zone hann adotad un modell compagn ma un poo diferent, ciamad de Stadtbahn regional, indova che gh'è 'n integrazzion in tra la red ferroviaria e quella tranviaria, inscì de fornì un servizzi de area regional con di mez tranviari. Di esempi a inn el Kassel RegioTram, la red di tram de Zwickau e la Red di tram de Chemnitz.
Metropolitana linsgera
Anca se legalment classifegada 'me tram, la metropolitana de Francofort in sul Meno la fa un servizzi de metropolitana in del center cità con di tunnel sota terra, menter in la zona extraurbana la corr a nivell de la strada, ma segregada.
Diferenza con la S-Bahn
Anca se l'origin del termen a l'è compagna (S-Bahn el voeur dì "Ferrovia Svelta Urbana"), al dì d'incoeu a l'è propi diferent de 'na S-Bahn. La S-Bahn a l'è un servizzi ferroviari suburban che 'l corr 'me ferrovia, despess in sui binari doperad anca per la longa percorrenza, e gestid despess de la ferrovia nazzional o de 'n olter operator ferroviari, menter i Stadtbahn a inn di tranvie che corren isolade del trafegh per la pupart del so percors e doperen di tram a pien titol 'me viture.
I Milla e voeuna Nocc
I Milla e voeuna Nocc a l'è una gran regolta de cunt orientai, de origin egizziana, mesopotamega, persiana e indiana, fada su a partì del secol quell de des. A dispet del nom, in principi el gh'haveva minga dent milla storie e l'era domà 'na manera araba de dì "tante", ma poeu i vari autor i hann partide e n'hann mitude di alter per rivà a quell numer lì. La version che se lensg al dì d'incoeu l'è del secol quell de quindes.
Piev de Olgiaa
La piev de Olgiaa l'è stada vuna di piev religios e ministrativ del Milanes. El sò patron i eren San Steven e San Lorenz. I fonzion religios de la piev hinn terminaa in del 1583: de fatt el comun de Olgiaa l'aveva perduu l'importanza che 'l gh'era in del Medioev, e inscì el San Carlo Boromee l'ha spostaa i sò competenz a Bust Grand. A ogni bon cunt, a Olgiaa gh'è restaa tucc i fonzion ministrativ, che hinn terminaa in del 1797, cont el rivà di frances. La confinava a ovest con la piev de Galaraa, a nord con quella de Visever, a nord e ovest con quella de Pian, a sud con quella de Parabiaj. La comprendeva i comun de Olgiaa, Cairaa, Massina, Castegnaa, Castellanza, Cislagh, Fagnan, Gorla Magior, Gorla Minor, Legnan, Marnaa, Nisciorina, Prospian, Rescalda, Rescaldina, Senagh e Solbiaa.
744
El 744 a l'è 'n ann del secol quell de vot.
Bandera del Portogall
La Bandera del Portogall a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Graz
Graz (Gradec in sluven; Štýrský Hradec in cech; Štajerský Hradec in sluvach; Græcia in latin; Grác in üngheres; Gráca in dialet prekmürian; Gradac in serb) a l'è la segunda cità püssee granda de l'Austria e la capital del stat de la Stiria. Al gh'ha pressapoch 250,000 abitant e quater üniversità.
A l'è una cità statütaria.
Ligam de föra
]
Granges-Paccot
Granges-Paccot a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.98 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Granges-Paccot al se tröva a una altitüden de 620 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Düdingen, Friburgo, Givisiez, La Sonnaz.
Solagna
Solagna (en vèneto: Sołagna) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 1.759 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 117 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bassano del Grappa, Campolongo sul Brenta, Pove del Grappa, Romano d'Ezzelino, San Nazario.
L'Albenc
L'Albenc l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Canton de Vinay, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Collinas
Collinas l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia del Medio Campidano. El g'ha presapóch 1.014 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 51 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gonnostramatza (OR), Lunamatrona, Mogoro (OR), Sardara, Siddi, Villanovaforru.
L'Albenc
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.86 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 170 méter a 'na altèsa màsima de 437 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de L'Albenc l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Smilovy Hory
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Giudaism messianegh
El giudaism messianegh a l'è un moviment vegnud foeura de l'evangelicism, che ghe met dent di element de la tradizzion, de la coltura e de la religion ebraica. I sgiudee messianegh pensen che 'l Gesù a l'è el Messia profetizad in la Tanakh, che gh'è de havégh fed in lu per vesser salvad, e che anca el Noeuv Testament l'è part di scriture, ma comunque - in bas a la confession che ghe vann adree - respeten vari toch de la lesg ebraica.
I sgiudee messianegh veden la soa fed 'me una forma de giudaism, che ghe va adree ai principi messianegh che inn recognossud de la pupart di sgiudee, ma la pupart di sgiudee la ved minga inscì e la considera una forma de cristianesim: l'è anca la posizzion del governo israelian, che ghe fa minga fà l'Aliyah ai sgiuee messianegh e i recognoss domà 'me confession cristiana. Tancc sgiudee, comunque, veden propi mal el recognosser el Gesù 'me Messia e pensen che la Trinità la sibia idolatria. La pupart di cristian evangelich, soratut in di Stat Unid, i ved 'me di cristian.
El so stà adree ai regole de la lesg ebraica el varia de moviment a moviment: gh'è quei che rispeten el kashrut in manera integral e prateghen la circoncision e pensen che l'è pecad fàll no, tant 'me che gh'è quei che se limiten a schivà el mangià che colturament ghe pias no ai sgiudee, compagn del porscell e anca quei che pensen che la gh'ha de vesser domà una scerna personal.
Prateghen la soa fed in di sinagoghe ma con di rit pussee vesin a quei cristian evangelich e prateghen anca el batesim, in la forma del Mikveh.
Stadtbahn de Hannover
La  a l'è una Stadtbahn al servizzi de la zona de Hannover.
Rafal
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Karlík
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Meszlen
a l'è un comun del Distret de Szombathely, cont una popolazzion de abitant.
Riòzz
Riòzz (Riozzo) a l'è ona frazion del comun milanes de Cerr. Quand che l'era on comun indipendent, Riòzz la faseva part de la Piev de San Giulian. In età napoleòniga l'è stada taccada a Meregnan insema a Cerr, menter poeu l'è stada unida a Cerr in del 1878. In del XX secol Riòzz l'è molto cressuda e adess l'è taccada senza soluzion de continuità a la città de Meregnan.
Superstrada S22 (Polonia)
La  a l'è una superstrada de la Polonia longa 50.2 km.
Bundesstraße 240
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Bàsa Sasònia.
Ginestar
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Prads-Haute-Bléone
Prads-Haute-Bléone l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Javie, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 165.64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 831 méter a 'na altèsa màsima de 2 méter s.l.m.
Isol Falkland
I Isol Falkland (Falkland Islands in ingles, parnonziaa [ˈfɔːlklənd]; Islas Malvinas in spagnoeul, parnonziaa [ˈislas malˈβinas]) hinn on arcipelegh del Regn Unii in del Ocean Atlantich. In total tucc i isol gh'hann ona superfis de squas 12.200 km².
Socuéllamos
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Isol Falkland
A l'è on territòri contenduu in tra l'Argentina e 'l Regn Unii. De fatt, i Falkland hann vist passaa la Guerra di Falkland in del 1982 in tra i duu paes per ciapàss l'arcipelegh, guerra poeu vengiuda del Regn Unii.
Governa
I isol Falkland hinn un territòri ingles utònom d'oltramar.
Slapy (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Boves
Boves (en piemontés: Beuves) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 9.208 abitàncc, 'na superfìce de 51 km² e 'na densità de 181 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borgo San Dalmazzo.
Byzhradec
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Rychnov nad Kněžnou.
Thurmansbang
Thurmansbang l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Freyung-Grafenau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 32.95 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Thurmansbang el se tróa a 'na altèsa de 494 méter sura 'l leèl del mar.
Frascati
Frascati l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 19.303 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 877 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grottaferrata, Monte Porzio Catone, Roma.
Stazion de Collegno
La Stazion de Collegno a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la.
Twitter
Twitter a l'è un servizi de social networking e microblogging. I drovador, cont telefon portatii o computer, invien e lenjen messaj, ciamads "tweets". I tweets pœden vesser long massim 140 carater e i comparen in su la pajina del cunt del drovador. I pœden vesser lenjuds de tuts, ma qii qe ie invia g'ha anca l'opzion de tener i mesaj privads: i tweet privads inn veduds domaa de qii denter la lista de amix. I drovador pœden nar-g adree anca ai tweets de oltre jents: qella roba qì a l'è ciamada following, e qell qe la pratica al se ciama follower. Del tard 2009, i drovador pœden anca segutar liste de autor. Drovar Twitter a l'è gratis, ma inviar o ciapar tweets de SMS al pœ vegnir a costar.
Stazion de Collegno
Moviment
La stazion a l'è servida di treni SFM de la linia 3 del servizzi ferroviari metropolitan de Turin, cont cadenzament semiorari gestii de la Trenitalia.
Twitter
El sit internet al g'ha cà a San Francisco, in California. Twitter al g'ha anca di server e ofizzi a San Antonio in Texas e a Boston in Massachussetts.
Nintendo Switch
El Nintendo Switch a l'è 'na console ibrida venduda de la Nintendo dal 2017 e nonziada in del 2015 cont el nomm "NX". A l'è portatil, ma la se pò mett in d'ona docking station per recaregàlla e giugà in su la TV. La dopera la cartoccia, bandonada in di console fiss di temp del Nintendo 64 ma doperada in di console portatil.
Twitter
El sit a l'è deventad devera famos in tut el mond de quand qe'l Jack Dorsey l'ha cread ind el 2006. Adess al g'ha plussee de 100 milion de drovador. .
Nintendo Switch
Storia
I primm notizi del successor del Wii U a hinn sortii in del 2015, cont el nomm in codes "NX". El 13 de genar del 2017 a l'è offizialment nonziada per el 3 de marz 2017. L'ha venduu 1.5 milion in di primm settiman e a fin 2017 l'ha venduu i 10 milion.
Rovagnasch
Rovagnasch (Rovagnasco) a l'è ona frazion del comun de Segraa, in Provincia de Milan. Fina al 1870 el paes a l'era on comun deperlù (che al temp di piev el partegniva a la Piev de Segraa). A Rovagnasch se troeuven vari cassinn stòrigh.
Nintendo Switch
Hardware e fonzionament
El sistema a l'è faa de 'na specie de tablet e de du joy-con, di controller essenziai. Per giugà in mobilità el tablet a l'è taccaa ai joy-con, per formà on sistema arent al Wii U GamePad. Per giugà in cà, inveci, la console a l'è mittuda dent de la soa docking station e i joy-con a hinn taccaa insemma per fà on controller, o anca separaa per i gioeugh che 'l supporten. A l'è disponibil anca el Nintendo Switch Pro Controller, on controller giontiv a stil classich.