cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Franzesch Bellat
Poesia in milanes
El Bellat l'è cognossud anca per la soa discreta produzzion in milanes, in del 1773, a seguì l'esempi de la traduzzion del Domenegh Balestrer che l'haveva voltad la Gerusalem Liberada l'ha voltad el prim cant de l'Orland inrabii e in tra el 1777 e 'l 1813 l'ha scrivud un poo de poesie che inn rivad poeu al Porta e al dì d'incoeu inn in part descognossud a causa de la perdita de la biblioteca del Porta.
Mort de Harambe
I guardij del zoo han savuu no cossa fà e donca han sbaraa al Harambe, che l'è mort.
I espert han parlaa de 'na sicurezza scarsa, che l'ha daa 'me unega scerna quella de coppà la bestia.
Franzesch Bellat
Poesia in milanes
Démm, sciori, a trà, che vuj cantav l'istoria de quand che la bon'anema de Eneja, vedend che in Troja i Gregh faven baldoria l'ha tolt su el duu de copp con la fameja; E per quant che per rompegh la zuccoria la fass Giunona, che l'era ona deja per tegnill via d'Italia, per lu in somma, el gh'è rivaa a pientagh el regn de Romma.
Bosin del Borgh di Goss, mè car messee, avii de tramm in ment che per reson quella dea la voreva a tucc i stee tirà el pover Eneja in del merdon; e che motiv la gh'aveva colee de tœù a perzipità quell scior tant bon: che i donn sien pienn de rabbia l'è de fed; ma rabbia d'ona deja, s'hal de cred?
Mort de Harambe
L'incident
El fioeu l'è borlaa per circa 4 meter per finì in d'ona pozza de fangh, ma primma l'ha superaa 'na recinzion de circa 1 meter e l'è passaa per i cespuj per 1,2 meter.
I guardij han ciamaa dent i tre gorilla de la gabbia, i dò donn l'han faa, ma el mas'c l'è restaa foeura.
Harambe l'era deventaa semper pussee agitaa, e 'l suttava a toccà e a moeuv el fiolin, e i omen del zoo han scernuu de fàll foeura, e l'han faa cont on colp.
I pomper han dii che quand l'Harambe l'è mort el fioeu l'era in tra i sò gamb.
Reazion
Ciarament l'avè coppaa la bestia l'ha faa tant parlaa in tutt el mond: On poo de gent la voreva processà i gent del fiolin per la mort del gorilla, ma el Procurator l'ha scernuu de fàll no.
Scuol
Scuol (in tudesch e nom ufizial fina al 1943: Schuls) l'è un cumün sgüisser del distret de l'Inn, in del Cantun Grisun. El gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 144.14 km², e 'l se tröa a una altitüden de 1290 meter sura 'l nivel del mar.
Scuol l'è colocaa in de l'Engadina Bassa, in sü la riva manzina del fiümm Inn, a 48 km da Davos, 59 km da Landeck, 61 km da Sankt Moritz e 104 km da Coira. L'è servüü da la Feruvia Retica Scuol - Tarasp, capulinea de la feruvia de l'Engadina. El cumün de Scuol l'è tacaa ai cumün de Ftan, Mals (IT-BZ), Sent, Tarasp, Val Müstair e Taufers im Münstertal (IT-BZ).
Storia
Scuol l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1095 col nom de Schulles.
L'andament istoregh de la pupulassiun l'è indicaa in de la tabela chi desuta:
Situazion linguistega
I lengh ufiziai al dì d'incö i henn el rumanc e el tudesch. La lengua parlada in urigin in del paes de Scuol però l'eva el Vallader, vün di dialet del rumanc. A scumenzà da la metà del secul XIX una minuranza de lengua tudesca le s'è istalada in del sit. Fina al prinzipi de la seconda guera mondial la percentual dei parlant tudesch l'è restada pütost bassa. In del 1941 el rumanc l'eva anmò parlaa 'me lengua mader dal 71 %. In di ültem ann però la percentual l'à calada in manera püssee evident. L'andament di ültem ann l'è mustraa in de la tabela chi desuta:
Üsanz e Tradiziun
L'Hom Strom (l'Om (de) Paja, in Insübregh) l’è na vegia tradissiun de Scuol che la vegn trada inans tücc ij agn di scular del paes el prim sabet de fevree. <BR> La matina del prim sabet de fevree, de bon ura, i bagaj de Scuol van in gir di vilan e buar de Scuol a catà sü paja. Pö la paja la vegn metüda insema in sü la “plazza” del paes inscí de fà sü un marcantoni de paja a regula d’art. A mezzdí pö l”Hom Strom” el vegn traa a Gurlaina (un sit in scima al paes) e lí ‘l vegn metüü in pe. Li i bagaj ghe fan la guardia finn a la bassura quand che pö, giuen e vegg, cumpagnaa del sun di cansun, van sü tücc insema a brüsà l’om de paja faa sü cunt tanta fadiga. In di agn di temp andaa quand che de paja ghe n’eva ‘ncamò assee, tücc i quartee del paes de om de paja ghe n’even el so, e tücc, l’è padifegh, vureven avegh el pü grand e ‘l pü bel. Despö de veghel metüü in pe in del propi sit, l’om de paja l’eva tegnüü ben sut’ögg, già che tücc i quartee se crüzziaven de pruà a pissà sü l’om de paja di olter prima del temp.<BR> Al didincö hinn invidaa tücc, sia la gent del paes, sia i türista, a gnì a vardà la preparassiun de l’om de paja ‘l mezzdí e pö la sira a vardàl vegnì brüsaa <BR> Chel’üsansa chi l’è cumpagna del scascià sgenee lumbard. <BR><BR> La gent de Scuol la gh'ha 'na vegia tradissiun che la insegüra che tüt i tusann gh'abien semper un cavajee: la tradissiun del "Pan grond" (un pan bel grand cunt dent tuchelít de pera). L'urigen de chel'üsansa chi pürtrop l'è düra de definì e ij abitant de Scuol hinn dumà segür che l'è una tradissiun festegiada dumà a Scuol. El dí de San Steven, el 26 de Dezember, apena passaa 'l mezzdí, tücc i scular d'una class, van in gir per i cà del paes indua i tusann hinn dree a speciàj. Giamò delunsg di cà i bagaj scandissen el cor de "dà a mai, dà a mai!" (dàm a mí, dàm a mí!) e tüt i tusann hinn lí in de la sua cà che specen che rien i bagaj inscí de dagh, a quel che ghe pias püssee, el famus "pan grond", preparaa 'l dí inans. Pö, a la bassura, ai quatr'ur, tüta la class intrega, insem' al master, la se tröa in de la cà de vün di scular e lí tücc insema fann una bela marenda cunt Pan Grond e sciculàt. Una slitáda tücc insema per el paes la tra a fin el bel dí de festa.
Denis Pušilin
El Denis Pušilin (Makiivka, 9 de masg 1981) a l'è un politegh e militar ucrain de etnia russa, capo de Stat de la Republega Popolar de Doneck, Stat a recognossiment limitad fioeul de la guerra in Ucraina del 2014, del 2018, dopo de la mort del leader Aleksandr Zacharčenko in d'un atach terroristegh. Prima a l'era president del Consili del Popol, ma a l'era sgiamò stad, ad interim, capo de Stat poch dopo de la fondazzion de la Republega.
Attentaa a la sed de Charlie Hebdo
miniatura|drita|[[Ambulanza e polizia innanz la redazion]] L'attentaa a la sed de Charlie Hebdo l'è staa 'n attentaa terroristegh fa in tra 'l 7 de genar e 'l 9 de genar del 2015 principalment a la sed del giornal satiregh Charlie Hebdo. Gh'è staa vint mort: 3 eren i terrorista, 12 in la Redazion o arent, 1 a Montrouge e 4 in d'on supermarcaa Hypercacher. L'è donca el quart attentaa in Franza per numer di mort.
El movent de l'attentaa l'era islamegh, per castigà el giornal che 'l faseva di vignett in sul profeta Maomett e i responsabij hinn staa i fradej Couachi per l'attacch a Charlie Hebdo e Coulibaly, del Stat Islamegh, per l'attacch al supermercaa ebraich Hypercacher.
Battista Geraldino d'Amelia
El Battista Geraldino d'Amelia (Amelia, 1434 o 1435 - dopo del 1486) a l'è staa on cavaliee, cortesan e politegh italegh.
Lengua leton
miniatura|El leton in di region de la Letonia La lengua leton (nom ofizzial: latviešu valoda) a l'è ona lengua baltega oriental. L'è la lengua ofizzial de la Letonia e donca vuna de quei ofizziai anca de l'Union Europea. L'è parlada de intoren 1,3 milion de sgent in de la Letonia e de pussee de 200 mila sgent foeura de la Letonia, soratut in di Stat Unid d'America. L'è spartida in 3 dialet: quell central (Vidus dialekts) che l'è la bas de la lengua standard, quell livonegh (Lībiskais dialekts) che 'l gh'ha on sostrad livonegh, e quell letgallegh (Augšzemnieku) che l'è di voeulte considerad ona lengua a part.
I origin
Prima de la crosgiada baltega, el leton ancamò l'esisteva minga. L'è nassud intoren al '500 'me ona confluenza di quater lengov balteghe orientai, ossia 'l curonian, semigallegh, selonian e 'l letgall antegh, quand che i popoi che i parlaven questi lengov i eren tucc voramai in del istess Stat, o ben la Terra Mariana. A gh'hem minga de testimonianze scrivude di queste lengov. El livon, ona lengua ugro-finnega, l'ha influenzad fess el desvilupàss de la lengua letona, ma a l'è mai stad assimilad e l'è restad viv fin a l'ann 2013.
La leteradura
La testimonianza pussee antiga de la lengua a l'è on epigraf in d'on document del 1522. "Andrewes Bolman, musseneke dels"
Battista Geraldino d'Amelia
Biografia
Borlaa in depression, el torna in la soa città per tegnì di offizi minor e domà in di agn 1470 el riess a tornà a di offizi important 'me el podestaa a Ancona, Fiorenza e Siena e la capitania del Popol de Perugia. A l'è nomenaa del Papa anca rettor de l'Aquila ma a l'è refudaa del popol per la svesinanza del fredell con la Cort de che se eren liberaa.
Lengua leton
La leteradura
- Autor descognossud, 1522
Battista Geraldino d'Amelia
Biografia
Maridaa con la Santina Cesi, gh'hann on poo de fioeui e el gh'ha avuu anca du fioeui illegittim, che hinn a la fin legittimaa del fredell ch'a l'era 'n cont palatin.
El moeur dopo del 1486.
Lengua leton
El leton d'incoeu
La Constituzzion letona la recognoss do lengov 'me autoctone in del territori nazzional: el leton e 'l livon, intratant che 'l letgall a l'è tirad a man 'me "ona varietà storega del leton" ancaben ch'on quai linguista i la recognoss 'me lengua. In Letonia la gh'è anca ona minoranza alloctona di lengua russa che l'è andada dent in de la Letonia despoeu de l'ocupazzion sovietega del 1940. Al dì d'incoeu el 37% de la popolazzion letona la dovra el russ 'me lengua primaria de comunicazzion. La pupart de lor i stann de cà in de l'est del paes, arent a Zilupe e Daugavpils, ma anca a la capital Riga indova che i constituissen el 43% de la popolazzion. Inscambe, el 62% di abitancc del paes intregh i dovran el leton 'me lengua primaria.
Consonancc
El leton el gh'ha minga poch di consonancc palatalizad 'me [c] o [ɟ], scrivud cont i grafem ķ e ģ. In del passad, la gh'era anca la r palatalizada [rʲ] che voramai la se parnonzia no. L'era rapresentada cont el grafema ŗ e la se poeul ancamò trovà in di test leterari o poetegh.
Tamba de Thien Duong
thumb|200px|right|La tàmba de Thien Duong, [[Phong Nha-Ke Bang.]] thumb|200px|right|La tàmba de Thien Duong, [[Phong Nha-Ke Bang.]]
Thiên Đường (Vietnames: Hang Thiên Đường)a l'è una tàmba in di Phong Nha-Ke Bang, un parch naziunal in de la pruincia de Quang Binh, Vietnam. Son Doong l'è ona region de l'Vietnam del nòrd, 440 km a nòrd cont el Hanoi, 60 km a nòrd cont el Dong Hoi.
Stazion de Poggio Mirteto
La Stazion de Poggio Mirteto a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia. A l'è foeura de l'aria tariffaria urbana romana.
Interscambi
Fermada de l'autobus
Almadén
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Finchley Road & Frognal
Finchley Road & Frognal a l'è 'na stazion de la North London Line, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Luis Muriel
Ul Luis Muriel l'é nassüü ul 16 de bril dal 1991 a Santo Tomás in Culumbia. L'é un giugadür da l'Atalanta e de la Naziunal Colombiana. El giüga 'me centrercampist ambidester.
1442
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Vaskeresztes
a l'è un comun del Distret de Szombathely, cont una popolazzion de abitant.
Thorame-Basse
Thorame-Basse l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Allos-Colmars, del circondàre (arrondissement) de Castellane e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 97.72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 985 méter a 'na altèsa màsima de 2  méter s.l.m.
Cornelia (metropolitana de Roma)
Cornelia  l'è 'na stazion de la Linia A de la Metropolitana de Roma.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Benasque
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Rosička (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Údrnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Mincionadura
La mincionadura l'è 'n affermazion o 'na noeuva falsa fada per mett confusion in quej che la lensgen. Al di d'incoeu se spanteghen fiss in sui mezz informadegh, e di voeult i revarden anca, comé in di appel in su di malware che giren in di email o di invit a compartì per pagà no on servizzi. Di voeult i mincionadur vegnen mandaa in gir di spammer per cattà di adress mail bon e attiv per mandàgh i reclam.
Di voeult hinn anca di gabol per guadagnà di dané (comé la gabola del Valentin) o per ciappà consens politegh (comé la lettera de Zinov'ev").
Minga belligeranza
Per minga belligeranza se intend la posizzion de un Stat che 'l toeu minga part a 'n conflit ma che 'l trata in manera diferenta i part in guerra: a l'è considerabel un quajcoss a mità in tra el stat de guerra e la neutralità. In sostanza, el Stat el va minga cont i so omen in guerra, ma el po dà una man a 'na part, per esempi cont el compartì l'intelligence o permetégh de doperà el so territori per vari reson.
Un esempi a l'è stada l'Italia prima de andà in guerra con la Germania nazista, in tra el 1939 e 'l 1940, o i Stat Unid che, prima de l'atach de Pearl Harbour, eren foeura de la guerra ma jutaven i Liad. Anca di Stat neutrai inn stad acusad de vesser minga belligerant, per esempi l'Irlanda e la Svezzia in la segonda guerra mondial.
Anthering
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bourg-Saint-Maurice
Bourg-Saint-Maurice l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. L'è capolöch del cantù omònim e 'l fa part del del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 179.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 744 méter a 'na altèsa màsima de 3823 méter s.l.m.
El cèntro abitàt el se tróa mìa tat delóns de la frontiéra co l'Itàlia del Piccolo San Bernardo. El sò teretóre el cunfìna coi cümü valdostà de Courmayeur e La Thuile.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc de Bourg-Saint-Maurice l'è mostràt endèla tabèla ché sóta:
Hard
Hard l'è on comun marcaa austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Penìsula
Una penìsula l'è un tòcch de tèraferma tacàà al cuntinent dumà da una part, e circundàà dal'acqua per i olter trì; ul tocch che la culega al cuntinent al sa dis istmo.
225px|left|thumb|La [[Greciaa|Grècia la pö vèss cunsiderada una penìsula, e la cuntègn anca un muntun de olter penìsul püsséé piscinit.]] 360px|right|thumb|Penìsulèta.
394
Nassimenc
Guṇabhadra, monaco budhista e tradutùr indià, mórt in del 468.
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Chazeaux
Chazeaux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Largentière, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.62 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 234 méter a 'na altèsa màsima de 774 méter s.l.m.
Lengua padanesa
Lengua padanesa a l'è ol nom dacc per ol lenguesta Geoffrey Hull al gröp de lèngue e dialecc parlacc in d'ol bas del Po, estendìt à cövrí i Alp e la Ligüria. Segond chesta resserca, i parlade Padanese i à ü carater ünitare. In sostansial acòrde i pùcc de vesta de Pierre Bec e Andrea Schorta (l’Andrea Schorta – che l’è n'om, zemò che i Sgüisser ciamen "Andrea" ach i fiö e minga dumà i tusann – l’ha semper sustenit che l'area de lengua returumanega in di secoi passacc, inans del 1500, la gh'ia det quase töcc ol teritore padà-alpì).
La Padània: tera gàlega in del mond itàlegh
In de la strütüra ètnega de l'Itàlia la prinsipala línia che la separa del rest l'è la crinala di Apenì Tosco-Emilià. La sòlita referensa a töta l'Itàlia come la Penisola a l'è mia zösta: de del pönt de ista geogràfegh ghe de fà distinziù tra l'Itàlia continentala (i.e. la Val Padana co la costa lígüra e ü tòch de l'Istria) e l'Itàlia peninsülara pròpia che la gh'à comè límit a Nord la Toscana. A nord de chesta resú s'a l'era stabilida in di tep in dré öna popolassiú sèltega o seltisada da che la tera a l'era ciamada Galia Sisalpina par i Romà ch'i l'éa conchistada infra ol 193 e ol 78 a.C. . Inte sécoi piö tarde l'antropoloséa de la Padània a l'è poch canbiada, malgrat la profonda romanisassiú de la zona e l'afermassiú d'öna siviltà Tosco-Italiana: rassa compatamènt brachissefàlega e mia mesossefàlega o dolicossefàlega come in de la penísola; abitassiú popolar de tip alpí o sübalpí e mia mediterane; consüm de maià böit e mia öit e cotüra al bötér e mia a l'öle (ecessiú: la Ligüria); cant polifònegh, silàbegh e naratif e mia solístegh, melismategh e lírich; cossiensa linguístega e filosòfega tendensialmèt analítega e mia sintétega, e ía assé. La südivisiú de l'Italia in dù diòcesi (co i capitai respetíe a Roma e a Milà) compiüda da Dioclessià in del 298 d.C. a la metérèss in eidensa mia adoma i diferense ètneghe e ambientai de le dù Itàlie, ma l'inserìa la Padània pienamèt in del növ e siür mond galoromà che a l'ia de tep eclissat Roma e ol sò retrotera peninsülar. Ergot al sarèss confermat, intra óter, per la tradissiú scolàstega latina che sa la mantegnía piö salda in Padània che in de la penisola, e dal prestis de la cesa Ambrösiana in di santüare de la qual sa la selebrava öna litürzéa de tip galicà piötost che romà; i fedei i era stacc converticc "fresch" del paganisém e mia per mes d'ün elemèt cristià Grech in de la populassiú locàl. I s'è desvilüpacc in de l'Italia continental di dialècc galoromànegh ch'i era mia tat diers in nigü particolar important del proto-Fransés. Al podènt söperstrat Franch de la Fransa setentrionala al coresponderèss in Padània la dòbia presensa Longobarda e Franca. In de la tarda età Mediana s'i era zamò defuse in del Nord i lengue leteràrie Francesa e Provensala ch'i erà assé assessibile ai cisalpí da ostacolà, a la visília del 'miràcol florentí', la formassiú d'öna zenüína e düradüra koiné Padana.
Feminí
Ol plüral feminí in Lombart e Padanés al è derivat generalament dal acüsatif Latí de la prima declinassiú -as; i nom di otre declinassiú i à culassat da prima ilò det; di realizassiú possíbele:
Mascülí
Al contrare, ol plüral mascülí al ven zo dal nominatif de la segunda declinassiú -i; però chesta desinensa la burla zo o la dà löch a palatalisassiú u a metafonesi; di realizassiú possíbele:
Koiné
Öna forma de koiné sotastanta a l'è stacia desenvilüpada per Prof Hull en la sò tesi de PhD, capítol 13, ont ch'al vegn presentat öna tradüssiú en lengua Padanesa del Vangeli de Sant Marc (El Vangeli de Saint Marc tradòit en lengua Padaneisa). Apó in forma de koiné Padana (diferenta de la koiné dal Hull) al è scricc ol Johan Padan a la descoverta de le Americhe del Premi Nobel Dario Fo.
Vàrda apò...
Laurà bazàt apò a sö le teorìe del Hull:
Ünivers
L'Ünivers a l'è tüt quel che'l gh'è fisicament: tüt el spazi e'l temp, tücc i furm de la materia, l'energia e i mument, i lecc fisech e i sò custant che i a guernen.
A bun cünt, a podum duprà la parola "ünivers" anca in alter cuntest cunt el cuncett de cosmu, el mund o la Natüra.
Bundesstraße 304
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Alta Baviera.
Almadenejos
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Sivergues
Sivergues l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bonnieux, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.39 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 430 méter a 'na altèsa màsima de 993 méter s.l.m.
UVB-76
miniatura|drita|Stazion analizada al spettro La UBV-76, o anca The Buzzer l'è ona stazion radio misteriosa che la trasmett in su la frequenza de 4625 kHz. La trasmett on ronzii, ripetuu 25 volt al minuu. In ona quaj occasion, el ronzii l'è staa sostituii da di messagg in russ.
El nom
L'è ciamada in russ жужжалка, el brusii, ma el rest del mond la ciama The Buzzer. La stazion la se indentificava 'me UBV-76 fin al settember 2010, per poeu cambià in MDZhB.
Tolbaños
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
UVB-76
Messag vocai
In d'ona quaj occasion, el ronzii l'è staa sostituii da di messag a vos, con l'istess schema, numer e nom de persona. On quaj esempi:
El 5 de genar del 2010 la stazion l'è stada smorzada per on dì, e 'l 23 de agonst ai or 13:35 UTC l'è partii on messagg:
Du dì despoeu, ai or 7:13, s'hinn sentuu di rumor de sottofond, 'me se ghe fodess on micrfon lassaa pisà per error.
Trasmission stran
In de la storia de la stazion, gh'hinn staa di trasmission mia normai, per esempi, el 3 november del 2002, gh'è staa: "Я — 143. Не получаю генератор." "Идёт такая работа от аппаратной." ("Mi son 143. Ricevom mia el generator (oscillator)." "Quella roba la vegn da la stanza hardware.")
In del 1 de settember del 2010 gh'è staa on tocch de musega classega, dol Pëtr Il'ič Čajkovskij e quater dì despoeu ona vos ha contaa da 1 a 9 in russ.
Saint-Appolinard (FR-42)
Saint-Appolinard l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Pélussin, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 368 méter a 'na altèsa màsima de 1060 méter söl leèl del mar.
113
Avenimeent
L'è é 'naügürada la Colona Traiana.
Necrulogi
ol 9 de fevrér, Gaio Plinio Cecilio Secondo, scritùr e senatùr romà nasìt in del 61.
Ars-sur-Formans
Ars-sur-Formans l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Reyrieux, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
113
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Ars-sur-Formans
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 226 méter a 'na altèsa màsima de 281 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ars-sur-Formans l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lagh de Pusian
miniatura|El lagh El Lagh de Pusian (Lago di Pusiano o Eupilii in Italian) a l'è on lagh prealpin lombard situaa tra i provincc de Lecch e de Còmm in de l'alta Brianza. L'è on lagh de origin glacial profond domà 27 meter e l'è alimentaa del fiumm Lamber (che pòcch prima de andàggh denter el ciappa el nòmm de Lambron). Pòcch lontan de 'sto lagh ghe n'è vun molto simil, el Lagh de Annon. El poeta Giusepp Parin, che l'era nassuu a Bosis, gh'ha dedicaa el sò primm liber de poesii.
Stazzion de Yorckstraße (Großgörschenstraße)
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Saint-Chély-d'Apcher
Saint-Chély-d'Apcher l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Chély-d'Apcher, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
Stazzion de Yorckstraße (Großgörschenstraße)
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Interscambi
Stazzion de la metropolitana
Saint-Chély-d'Apcher
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 935 méter a 'na altèsa màsima de 1126 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Chély-d'Apcher l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Aglientu
Aglientu l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha, 'na superfìce de 147 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aggius, Luogosanto, Santa Teresa Gallura, Tempio Pausania, Trinità d'Agultu e Vignola.
Carrie Fisher
miniatura|drita|La Carrie Fischer La Carrie Fisher (Beverly Hills, 21 de ottober del 1956 - Los Angeles, 27 de dicember del 2016) l'è stada 'n attris de cinema e teater statunitensa. L'è fioeula del cantantt Eddie Fisher e de l'attriss Debbie Reynolds e l'è famosa soratutt per vess stada la principessa Leia de Star Wars. L'è morta dopo de 'n infart del miocardi in sgor intra Londra e Los Angeles, gnanca des minut inanz de rivà a destinazion.
Guardia Nazzional de l'Ucraina
La Guardia Nazzional de l'Ucraina (Національна гвардія України - Nacional'na hvardija Ukraïny in ucrain) a l'è la reserva di forze armade de l'Ucraina, sota la giurisdizzion del ministeri di Interni, fada su in del marz 2014, quand che 'l Pajes a l'era in del mez di tension con la Russia. Prima gh'eren del 1991, sota la supervision de la Rada Suprema, ma in del 2000 a inn stade sgiontade in di Trupe Interne de l'Ucraina, che in del 2014 inn desligade dent de la Guardia Nazzional.
Roseč
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Lengua comoriana
El comorian (nomm nativ: shikomor) l'è ona lengua africana. L'è ona derivazion del swahili, e l'è parlada in de l'arcipelegh di Comor (anca in de l'isola de Mayotte, che la partegn a la Francia). El gh'ha 'vuu ona forta influenza de l'arab. A l'è scrivuu sia in abecee arab che in quell latin.
Istmo
300px|left|thumb|L'istmo de Koh Phi Phi, [[Thailandia.]]
Stazion de Stimigliano
La Stazion de Stimigliano a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia. A l'è foeura de l'aria tariffaria urbana romana.
Servizzi
Biliettaria
Strada de prima class 27
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 219.042 km. La conliga Dubí.
Alessandra Locatelli
L'Alessandra Locatelli (Com, 24 de setember 1976) a l'è una politega italiana, del 22 de otover 2022 ministra de la disabilità del governo Meloni. Del 8 de sginer 2021 al 22 de otover 2022 l'è stada assessora ai politegh de la familia de la Lombardia e in del 2019 ministra per la familia e la disabilità in del governo Conte I.
Stazion de Stimigliano
Interscambi
Fermada de l'autobus
Alessandra Locatelli
L'è laureada a l'Università di Studi de Milan-Bicoca in sociologia e l'ha lavorad 'me educatriss per i disabil.
Úbislavice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Filipp Maria Sforza
El Filipp Maria Sforza  (Pavia, 22 dicember 1449 – 1 ottober 1492) a l'è staa on nòbel milanes, cont de Corsega e Pavia, segond fioeu del Franzesch Sforza e de la Bianca Maria Viscont, ciamaa inscì in onor del nono.
Biografia
A la mort del pader del 1466 el Ducaa el passa al fredell Galeazz, ch'esilia i fredej in Franza, degià ch'eren contrari a la soa politega filofiorentina, suggerida del secretari Cicch Simonetta.
Annaberg-Lungötz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Louis Blanc (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 7 e 7 bis de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Sedum dasyphyllum
Sedum dasyphyllum (en bresà: Ris gras ) l'è 'na spéce de piànta suculènta che fà part de la famìa botànica de le Crassulaceae.
Descrisiù
Piàna perène co fòie de 3÷5 mm, de culùr che tìra al gris quàze celèst, a fùrma de öf o adiritüra quàze srotondàde, perlo piö opòste, con pelüria fina fina, de spés en brizinì tacoléte. Fiùr de 5÷6 mm, coi pétali de culùr biànch, o condena rìga ròza, reünìcc ensèma 'n enfiureschènse làsche.
Distribusiù e habitat
Euròpa meridiunàla e 'n pó apò a 'n chèla centràla. Natüralizada 'n Bèlgio, Gran Bretàgna, Danimarca, Irlànda e Olànda. Sö mür vècc, pridù e bazèi de préda calcàrea.
Tasonomìa
Sedum dasyphyllum l'è stat discriìt del Linèo e püblicàt endèl Species Plantarum, 431 endèl 1753.
Lengua bambara
El bambara o bamanakan l'è ona lengua mandingo. L'è la madrelengua del popol di Bambara (circa 2.700.000 personn), ma l'è drovada 'me lengua franca almanch de ses milion de gent in tra el Mali, el Burkina Faso, la Costa d'Avori, el Gambia, la Guinea e la Mauritania. A l'è ona lengua tonal e la gh'ha ona strutura Sogett-Ogett-Verb (SOV). El bambara el gh'ha ona tradizion oral famosa, perchè l'è staa doperaa despess di griot. L'è scrivuu cont l'abecee latin, con la gionta di letter /ɛ/ e /ɔ/.
Esempi de lengua (Deciarazion Universal di Diritt de l'Omm, art. 1)
Hadamaden bɛɛ danmakɛɲɛnen bɛ bange, danbe ni josira la. Hakili ni taasi b'u bɛɛ la, wa u ka kan ka badenɲasira de waleya u ni ɲɔgɔn cɛ.
Vassurány
a l'è un comun del Distret de Szombathely, cont una popolazzion de abitant.
Lengua lituana
La lengua lituana (nomm nativ: lietuvių kalba) l'è voeuna di dò lengov baltegh ch'esisten anmò al dì d'incoeu (l'altra l'è 'l letton). L'è la lengua offizial de la Lituania (e donca anca de l'Union Europea) e l'è parlada de trii milion de personn, che viven anca foeura de quell Paes chì.
A l’è considerada la lengua indo-europea pussee conservativa anmò parlada, cont tant caratteristegh del Proto-Indo-Europee ch’hinn andaa perduu in di alter lengov de la famija.
Storia e classificazion
miniatura|Distribuzion del Lituan in del Cinchcent El Lituan l’è ona lingua indo-europea del cepp baltegh, attestada la prima volta in d’ona traduzion del Pader Noster, de l’Ave Maria, e del Credo de Nicea de la prima metàa del secol quell de sedes: i lituan hinn staa l’ultem popol de l’Europa a devegnì cristian. El standard lituan l’è staa formalizzaa al prenzippi del Noeuvcent in de la Grammatica de la Lengua Lituana (Lietuviškos kalbos gramatika) del Jonas Jablonskis, e ‘l ciappa soratutt di dialett centro-orientaj (Aukštaicių), cont ona quaj influenza di dialett occidentaj parlaa di Lituan de la Prussia. A l’é devegnuu lengua offizial de la Lituania del 1918.
El Lituan el deriva del Proto-Balto-Slavo e el gh’ha tant innovazion comun cont i lengov slav in del lessegh, morfologia, fonologia, e accentuazion. El Lituan l’è ona lengua baltega del cepp oriental; quest cepp chi el s’è destaccaa del cepp occidental a partì del 400 d.C. e, intra i lengov baltegh orientaj, la division intra el lituan e la sò lengua pussee prossima, el letton, l’è scominciada a partì del 800 d.C. Lituan e letton hinn i unegh dò lengov baltegh anmò parlaa al dì d’incoeu; intra i alter lengov de la famija, domà el Antigh Prussian, lengua baltega occidentala, l’è attestaa.
La fonologia e soratutt la morfologia nominala del Lituan hinn tra i pussee arcaegh intra i lengov indo-europee. L’è facil trovà paroll cognaa cont el Letton e i lengov slav, e per la fonologia conservativa del lituan hinn anca ciar i relazion cont paroll e declinazion di lengov antigh coma el Latin o el Sanscrit:
Aggius
Aggius l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha, 'na superfìce de 83 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aglientu, Bortigiadas, Tempio Pausania, Trinità d'Agultu e Vignola, Viddalba.
Mario Beretta
Mario Beretta (Milan, 30 da utubar dal 1959) l'è ex un calciatur e alenatur italian, pussee specificàtament brianzöö. Al vif atüalment a Brughee.
Sciachetrà
Ol Sciachetrà o Refursà l’è ü vì pasìt DOC uriginàl de i Sich Tère e l’vè da ön’insèma de öe Bósch (60%), Albaröla e Vermentì (40%) che i è coltiade sö i sèe (terase) a piómb söl mar.
I öe i vé metide a l’aria e al söch alméno fina al prim de Noèmber isé de dientà bèle pase, pò i vé schisade e i gh’à de surbói per 21 dé e po’ i se fina per ü an.
De culùr bèl zàlt doràt, l’ gh’à 14 gradi e l’ presènta ü gran bù pröföm de fröta, de mignaghe, de smagia mediterànea e de mar. Se l’ mangia col formai e co i dóls.
150
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Sciachetrà
Ol nòm
Ol nòm sömea che l’vègne da sciacàa che l’ völ dì schisà (l’öa).
Bonnefamille
Bonnefamille l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Verpillière, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.43 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 275 méter a 'na altèsa màsima de 443 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bonnefamille l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Baldo degli Ubaldi (metropolitana de Roma)
Baldo degli Ubaldi  l'è 'na stazion de la Linia A de la Metropolitana de Roma.
Bundesstraße 305
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baviera.
Baldo degli Ubaldi (metropolitana de Roma)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Italianism
I italianism hinn i paroll de la lengua italiana passaa in alter lenguagg. Besogna vess atent però a scernì foeura di paroll de origin italiana quei che pertocchen ai lengov regionai parlaa in Italia.
Lombard
La presenza de italianism in del lombard l'è bella forta: de fatt l'italian l'è semper staa on riferiment "colt" per tutt i lengov regionai italiann. Donca tucc i autor che hann scrivuu in lombard (ma anca i parlant) gh'hann semper avuu de confrontàss con 'sto modell lenguistegh. On bell numer de italianism gh'è rivaa soratutt despoeu l'Unità d'Italia, quand che l'italian el s'è impost demaneman 'me lengua de tucc i dì, in concorenza con quei locai. Al dì d'incoeu per tanti lombardista a gh'è 'l timor che l'italian l'abbia de fatt desnaturaa la lengua. On quai dialett, compagn del milanes, l'ha subii pussee italianism de alter variant lombard. Chì de sotta on quai esempi:
Frances
L'italian l'è la segonda lengua per numer de prestet in del frances (dopo l'ingles). On bell poo de italianism hinn rivaa in del frances al temp del Renassiment, quand che l'italian l'era la lengua pussee importanta in del mond de la coltura. Alter paroll italiann (soratutt del mond de la cusina e de la musega) hinn rivaa in tra el XIX e 'l XX secol. De norma i prestet italian pussee recent hann conservaa la forma ortografega original.
Ingles
La situazion di prestet italian in de l'ingles a l'è pu o manch quella del frances (che despess l'è staa el veicol in tra l'italian e l'ingles): la pupart di termen pertocchen al mond de la musega, de l'art (poesia, architettura, pitura...), de la cusina, de la moda, de la finanza. Tanti nomm geografegh ingles conserven ona forma italiana, anca se hinn pernonziaa a la manera inglesa.
Albanes
El lessegh albanes el gh'ha on fracch de prestet italian, che se messeden a paroll pussee antigh e de origin latina: ona presenza inscì granda forsi l'è dovuda ai fort ligamm storegh e colturai tra l'Albania e l'Italia (pensemm per esempi a la dominazion italiana in del 1939-1943).
Maltes
L'italian l'è staa la lengua ofizial de Malta fina al 1934. L'è normal, donca, che tanti termen italian (messedaa a paroll de la lengua siciliana) a sien restaa in del vocabolari de la lengua maltesa. Se cred che i paroll neolatinn (italiann e siciliann) formen almanch el 50% del lessegh maltes.
Grech
La relazion in tra grech e italian l'è stada bella forta duranta tutt el Medioev e l'età moderna. Besogna savè scernì foeura i termen venezian de quei toscan, ma in ogni cas anca al dì d'incoeu el grech modern l'è pien pienent de termen de origin italiana. On quai esempi:
Gesa de San Gioann Bosch
miniatura|drita|La Gesa La Gesa de San Gioann Bosch l'è 'na gesa de Milan, in del quarter de Bagg (Municipi 7).
Storia
In del 1965 l'arcivesc Giovanni Colombo l'ha deciduu de fà su 'na noeuva parrocchia per i necessità spirituai di abitant del noeuv quarter Sellanoeuva de Bagg, e donca l'ha ciappaa del territori da la Parrocchia de Sant'Apolinar e da quella de la Madonna di pover.
L'ha fada su el Mario Tedeschi, l'ha scominciaa in del 1966 e l'ha finii in del 1967.
Mayotte
Mayotte l'è ona region francesa d'oltramar. La partegn a l'arcipelegh di Comor, in del canal del Mozambigh. El capploeugh l'è Mamoudzou. La lengua ofizial l'è 'l frances, ma la popolazion la parla soratutt el comorian, oltra a cognoss l'arab e on poo de malgasc.
Cheminas
Cheminas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Tournon-sur-Rhône, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.39 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 352 méter a 'na altèsa màsima de 563 méter s.l.m.
Orinoco
L'Orinoco l'è un fiümm del'America del Süüt, lünch 2.151 km e cunt un basin imbrìfer de 948.000 km²; l'è cumprees per intrech in del stat del Venezuela. Al nass in dela Serra Parima, e ul sò prim tocch de cuurs l'è in pratica un ünich curvun tüt aturnu ai Muntàgn dela Guayana; dopu chel curvun chì al cumencja a puntà deciss inver Nordest fin a che al riva a svujass dent in del Maar dii Caraibi, cunt un delta de 25.000 km².
L'Orinoco l'è famuus per ul Casiquiare, un fiümm c'al sa destaca da lü un quai chilometru dopu la surgeent, e al và a svujà la so acqua in del Riu Negher, un aflüeent del Riu dii Amazzun; l'è l'ünich caas al muunt de cumünicazziun natüral tra dü fiümm de chela dimensiun lì.
In mort de Domenegh Balestrer
In mort de Domenegh Balestrer a l'è una poesia de l'Isep Parin scrivuda in del 1780 per la mort del Domenegh Balestrer.
Descrizzion
El Parin el mostra el milanes comè una fluta, che la partegniva al Carlo Maria Magg, coluu che l'ha inventad la mascara de Meneghin, e l'è poeu passad a alter du autor minga nomnad.
Con la mort de 'sti autor domà vun l'ha doperad la fluta, cioè el Meneghin Balestrer, che con la soa oeuvra l'è stad bon de fà lucià e rider, pien de merit e de lod, ma che adess che l'è mort anca lu nissun l'el dopera pu.
El forniss poeu cont un avis ai autor sgiovin, cioè quell de doperàll no con disinvoltura, perchè l'è no fazil e res'cen de fàss rider adree.
Alhambra (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Zámostí-Blata
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Rodvínov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Saint-Barthélemy-Lestra
Saint-Barthélemy-Lestra l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 371 méter a 'na altèsa màsima de 593 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Barthélemy-Lestra l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Hittisau
Hittisau l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El sò codes statistegh l'è 80216.
Berbegal
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Sorgues (FR-84)
Sorgues l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bédarrides, del circondàre (arrondissement) de Avignon e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 33.4 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 14 méter a 'na altèsa màsima de 114 méter s.l.m.
Anif
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Pinetto Fumagalli
El Pinetto Fumagalli (Briosch, 1888 - Comm, 1963) l'è staa on poeta lombard. Nassuu in Brianza, l'è andaa a viv a Comm in del 1900, e l'è restaa lì fina a la mort. L'ha scrivuu on liber de poesii in lombard, ciamaa I do facc.
Ometin verd (soldad)
Per ometin verd se intenden di soldad mascarad e senza nissuna mostrina o simbol che eren comparid in Crimeja in del 2014, quand che la crisi ucraina l'ha menad a l'annession a la Russia de la penisola, e hann ocupad varie bande stategeghe, compagne del reoport internazzional de Sinferopol, la pupart di bas militar de la Crimeja e la Rada Suprema de la Republega Autonoma.
Pinetto Fumagalli
Ona poesia
QUAND SON RIVAA LA PRIMA VOLTA A COMM È passa cinquant'ann, ma ghe l'hoo in ment, come se 'l fuss staa ier, quand sont rivaa a Comm la prima volta, tutt content de vegnì a fà scoeul tecnich in cittaa. Vun d'i primm dì d'ottober; quasi nott; terra e ciel scur compagn; milion de stell... mì sont al finestrin, quand, tutt a'n bott, el treno, svoltand scià dal Baradell, el me destend denanz on tâl scenâri che me fà restà lì come de sass! I stell, che prima éren domà per ari, adess gh'hinn a centenn anca giò a bass... Ghe n'è poeu, in fila, tucc distant l'istess vunna da l'altra, giust on sett o vott che paren là per taccà insemm de sbiess el ciel de sôra cont el ciel de sott. Stell depertutt: intorna, sott e sôra:... me batt el coeur, capissi pù nïent; gh'hoo comè l'impression che 'l treno el côra a precipizzi in mezz al firmament... Soo no se sont in sogn o dessedaa... ma propi in quella senti 'l mè fradell che 'l fà: "Pinetto, giò che semm rivaa!". E, inlocchii, ciappi sù 'l mè fagotell.
Ometin verd (soldad)
Ciamad anca di russ "sgent educada", perchè se diseva che hann lavorad in manera assee professional senza fàgh problema ai citadin, infin el s'è descovert che partegniven a di unità de élite di forze armade de la Russia, roba confermada anca del Vladimir Putin.
Stazion de Hampstead Heath
Hampstead Heath a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Ometin verd (soldad)
El termen a l'è doperad anca per i soldad minga identifegad, ma che l'è probabel che eren russ, che jutaven i separatista in la guerra in Donbass.
Stazion de Hampstead Heath
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Vasszentmihály
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Denis-en-Margeride
Saint-Denis-en-Margeride l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Amans, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Denis-en-Margeride l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
154
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Stazzion de Berlin-Nord
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Rems-Murr (circundari)
El circondàre de Rems-Murr l'è giü dei 35 circondàre del Baden-Württemberg, endèl sud de la Germania. El se tróa 'ndèl distrèt aministratìf de Stocàrda.
Sotillo de la Adrada
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Les Thuiles
Les Thuiles l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barcelonnette, del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1053 méter a 'na altèsa màsima de 2898 méter s.l.m.
Stazion de Orte
La Stazion de Orte a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia. A l'è foeura de l'aria tariffaria urbana romana.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Nigel Mansell
El Nigel Mansell (Upton-upon-Severn, el 8 de agost del 1953), l'è un ex pilota de Formula 1 britanich. Mansell l'ha vengiüü un Campiunaa del Mund cun la Williams ind el 1992. L'era ciamaa el Leon d'Inghiltera per la grinta che gh'era quand el cureva.
1980-1984: i agn a la Lotus
Mansell el corr i prem cinch stagion de la sua cariera cun la Lotus, che in di prem agn Vutanta l'era mia cumpetitiva cume a la fen di agn Setanta. Ind el 1981, al Gran Premi del Belgio, el rüva el prem podi de la sua cariera cunt un terz post. Mansell el rüverà amò a podi quater volt in di agn a la Lotus. Ind el Gran Premi di Stat Ünì del 1984, Mansell el resta a secch a pochi meter del traguard: anca se gh'eren 40 gradi, el Leon el solta giò de la machina per rüzzàla; per la fadiga del Gran Premi e 'l cold, Mansell el se lasa giò e 'l se riciapa dopu l'intervent di sucuritur.
1989-1992: i agn in Ferrari e la vitoria del '92
L'ingles el cumincia ben la sua storia cun la Ferrari cunt una vitoria al prem Gran Premi de la stagion 1989, in Brasil. I dü agn in de la Scüderia, però, i van minga trop ben per l'ingles; ind el 1989 i ritiri hinn tanti e anca el 1990 l'è un ann pien de prublemi. Alain Prost, sò cumpagn de squadra, el cumbatt tütt l'ann cun Ayrton Senna per el mundial, ma a la fen el sarà el brasilian a vinc el Campiunaa del Mund in Giapun, cunt una manovra che la creerà un mar de pulemich. Ind el 1991 el decid de turnà a la Williams, che l'era turnada cumpetitiva. La stagion del 1991 la cumincia cun tri ritiri per Mansell, che el ghe riess minga a recüperà i punti de svantagg sö Ayrton Senna. L'ann che ven l'è però una storia diversa: la Williams FW14B la domina el campiunaa e Mansell el demuless el cumpagn de squadra italian Riccardo Patrese: cun 9 vitori, 3 segund posti e 108 punti, Mansell el diventa Campion del Mund gemò in Üngheria, cinch Gran Premi prima de la fen del Mundial. Mansell, che urmai el gh'eva 39 agn, el decid de ritirass de la Formula 1.
1994-1995: el rientro e l'ültima vitoria
Dopu la mort de Ayrton Senna, Mansell el vè ciamaa de la Williams per corr un quaj Gran Premi. El Leon el dimustra de vess amò cumpetitiv specialment a l'ültima gara de la stagion, quand el vinc el Gran Premi d'Australia. Ind el 1995 l'ingles el pröva a restà in Formula 1 cun la McLaren, ma la machina l'è trop inafidabel e Mansell, dopu dumà dü Gran Premi curüü, el se libera del cuntratt e 'l se ritira definitivament de la Formula 1.
Rai (mont)
El Rai (Monte Rai) l'è ona montagna di Prealp Luganes. A l'è volt 1.261 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in del Triangol Larian, arent al paes de Canz (in Valassina) e minga lontan del Corniscioeu.
Lenguistega
La lenguistega a l'è la scenza e la filusufia del lenguagg. La stüdia el lenguagg cun la semantega, el discurs, la semiotega, la sintassi, cume anca cunt strütür naratif e gramatical che gh'hinn.
Quij che stüdien la lenguistega a hinn ciamaa lenguista.
Ratiboř (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.