cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Super Nintendo Entertainment System
El Super Nintendo Entertainment System a l'è 'na console di videogioeugh de la Nintendo a 16 bit venduda dal 1990 al 2003 e l'ha guarnaa part del sò success anca in l'epoca di console a 32 bit grazia al mercaa di appasionaa. Han avuu particolar success in Ocident Street Fighter II: The World Warrior e in tutt el mond Super Mario World.
Storia
El NES a l'era 'na console de grand success, ma a fin agn '80, cont el nass di primm console a 16 bit 'me el TurboGrafx-16 e 'l Sega Mega Drive l'ha scominciaa a perd mercaa, e donca Nintendo l'ha desviluppaa la soa console a 16 bit. El gh'ha avuu, anca grazia al gioeugh Super Mario World, grand success prima in Giappon e poeu in tutt el mond.
Crestet
Crestet l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vaison-la-Romaine, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 199 méter a 'na altèsa màsima de 567 méter s.l.m.
Super Nintendo Entertainment System
Storia
In USA ed Europa, però, la gh'ha de rencorr el success de la SEGA, che riess però a superà cont ona importanta campagna pubblicitaria.
Bandera de la Corea del Sud
La Bandera de la Corea del Sud a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Super Nintendo Entertainment System
La collaborazion cont la Sony
La Sony a l'era stada ciamada in del 1988 per fà on lettor CD per la noeuva console de la Nintendo, mai tropp interessada a desviluppà periferich e lettor ottich. El primm tentativ el va mal, Nintendo la proeuva poeu cont la Philips ma la va anca mal inscì.
Riessen poeu a fà la "Play Station", progett che però l'è staa scancellaa de la Nintendo pocch prima del sortì de la console. La Sony, delusa del partner commercial, l'ha trasformaa quel progett in d'ona console soa, la PlayStation, sortida in del 1994.
Cartocc
La cartoccia del SNES la pò vèss, vist che 'l NES indirizza al massim, 128 Mb, cioè 16 MB, de 117,75 Mb. Tipicament ona part a l'éra reservada per la RAM cont batteria tampon per i salvatagg.
I cartocc eren dotaa anca de blocch regional: I cartocc europee e  giappones gh'even on design different e incompatibil cont el standard american.
A nivell digital i gioeugh PAL per l'Europa gh'even on chip per fonzionà no in sui console american o giappones: L'éra dònca ottegnuu on blocch sia fisich che elettronich.
Tra l'alter, anca se on gioeugh el fuss staa avviaa in su 'n standard different l'avaria soffert de la differenza de framerate in tra i du standard.
Periferich
La periferica pussee importanta a l'è el controller, compagn de quell del NES ma che 'l gionta anca i botton X e Y. El gh'era anca, per on quaj titol, el Super NES Mouse. Assee innovativa anca la BatterUP, ona mazza de baseball digitala.
17 08
El 17 de avost a l'è un di de l'ann.
Lengenwang
Lengenwang l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.62 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Lengenwang el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 807 méter sura 'l leèl del mar.
Kurów
thumb|right|150px|Localizazion de Kurów in Polonia Kurów a l'è un paesot qe al se trœva ind el Sud-Est de la Polonia, posizionad intra Puławy e Lublin, sul fium Kurówka. L'è anca la capital de la omonima provinça Gmina qe la se trœva ind el territori de la Rejon Lublin e la g'ha 2.811 abitants (ajornad a'l 2005). Tra el 1431 e a'l 1442 el paes al cata i dreits de citaa grazia a la lej de Magdeburg. Dop de vesser diventada una citaa privada la se trasforma in centr de comerci alimentar per tuts i territori vixin. Numeros artixan dei setor de pelliça e coram se stabilissen lí. Ind el secol XVI l'eva diventad un centr del Calvinism, perqè tants apartegnents a la giexa protestanta polonesa (Brethren) a s'evan stabilids a Kurów. Gradualment, infin a'l 1660, la plupart dei abitants la se convertiss a'l Arianesim.
In quella de la Guerra de difesa Polonesa, quand qe l'eva apena s'ciopada la Segonda Guerra Mondiala, ind el 9 de setembr 1939 el paes a l'eva stait bombardad de la Luftwaffe Todesca. Tra i obietiv destrugads a g'eva l'ospedal civil (segnad cont dei crox rosse) indov diverse persone i g'hann perdud la vita. Durant la guerra, la Jermania l'heva impientad ind el paes duu camp de lavorar obligad (camp de concentrament todesc) e ind el 1942 anca un getto, ma la plupart dei polones imprexonads la reussiva a scapar e meter-s insema ai so soldads qe operaven ind i bosc vixin.
Tra i atrazion turistege a g'è : la giexa del rinasciment restruturada ind el 1692 indova se trœva una tomba de la fameia Zbąski e sculture de Santi Gucci (1587). Kurów l'è anca cognossuda comè el sit indova l'è nassud el jeneral Wojciech Jaruzelski.
Ligam de fœra
http://www.kurow.lubelskie.pl/
Bad Vöslau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Jean-de-Paracol
Saint-Jean-de-Paracol l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Chalabre, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.08 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 316 méter a 'na altèsa màsima de 726 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Jean-de-Paracol l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Algorfa
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
1280
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Barro
a l'è un comun de la provincia de Pontevedra, cont una popolazzion de abitant.
Rocafort de Queralt
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Pont Sest
Pont Sest (Pontesesto in italian) a l'è 'na frazion de Rozzan, arenta a Òvera. Finna al 1870 a l'è staa 'n comun autonom, ma giamò durant del period napoleonich a l'era staa taccaa a Rozzan.
Beszterec
a l'è un comun del Distret de Kemecse, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Preston Park
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Munaster de Turba
thumb|right|200px|La tur de [[Torba (Gornaa)|Turba]] El Munaster de Turba l'è un cumpless religius che'l se tröva a Gurnà, in d'un post che'l se ciama Turba, ai pé d'un munt che'l fa part dal parch archeulogich de Castel Sevar.
Soriano nel Cimino
Soriano nel Cimino l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Viterbo. El g'ha presapóch 8.185 abitàncc (dàti ISTAT del 2001), 'na superfìce de 78,48 km² e 'na densità de 104,29 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bassano in Teverina, Bomarzo, Canepina, Vallerano, Vasanello, Vignanello, Viterbo, Vitorchiano.
Montecastrilli
Montecastrilli l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Terni. El g'ha presapóch 4.601 abitàncc, 'na superfìce de 62 km² e 'na densità de 74 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquasparta, Amelia, Avigliano Umbro, Guardea, Narni, San Gemini, Terni.
Strada voivodal 882
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 3,5 km.
18 08
El 18 de avost a l'è un di de l'ann.
Bad Bellingen
Bad Bellingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Lörrach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 16.93 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Bundesstraße 168
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Brandebùrgo.
Bad Bellingen
El cümü de Bad Bellingen el se tróa a 'na altèsa de 257 méter sura 'l leèl del mar.
Bandera de la Costa d'Avori
La Bandera de la Costa d'Avori a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Firmo
Firmo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 2.459 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 224 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altomonte, Lungro, Saracena.
ETL
L' Extract, Transform, Load (ETL) (Estraziun, Trasfurmaziun, Carga) l'è un prucess che 'l tö insema data che vegnen de Database cunt strütür difarent e i met in d'un olter Database ('l Database final, de solet un Data-Warehouse - Magazzin de Data) indua la strütüra l'è dumà vöna. <BR>
Estraziun <BR> di data relevant de funt difarent <BR> Trasfurmaziun <BR> di data in de la strütüra del Database final <BR> Cargadüra <BR> di data in del Database final. <BR> Chel prucess chi l'è druaa suratüt in de la gestiun d'un Data-Warehouse (Magazzin de Data) indua gh'è besogn de cunsulidà di gran quantidaa de data, che vegnen de funt cunt strütür difarent, inanz de metj in del Data-Warehouse.
La Mosquera
La Mosquera l'è 'na località de la Cura de Encamp de Andorra.
Nepolisy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
Suerpùt
Suersput, (en Italià: Sopraponte) l'è 'na frasiù del cümü de Gaàrt. La g'ha 'na popolasiù de presapóch 1500 abitàncc.
Enfìna al 1928 la comunità de Suerpùt la g'ha fat cümü de per sò cönt. Col Régio Decrét n. 2046 del 10 de óst del 1928, l'è stada agregàda a Gaàrt ensèma a Suersòch.
Bad Traunstein
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Cottance
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
1281
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Cottance
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 403 méter a 'na altèsa màsima de 656 méter söl leèl del mar.
King George V (DLR)
Interscambi
Fermada del bus
Enchastrayes
Enchastrayes l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barcelonnette, del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 44.19 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1151 méter a 'na altèsa màsima de 2775 méter s.l.m.
Kadov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Gaita
Gaita l'è una bira artigianal italiana e lumbarda, in stil american a alta fermentazziun (American Pale Ale) de culur biond, prudota dal birifisi Pratorosso S.p.A. de Setala, fundaa in dal 2008.
Caldogno
Caldogno (en vèneto: Caldogno) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 10.116 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 674 ab./km². El cunfìna coi cümü de Costabissara, Dueville, Isola Vicentina, Vicenza, Villaverla.
Peladèi
I Peladèi (peladèl se l’è dóma ü) l’è öna manéra bergamasca de conservà e de fa ‘ndà i castègne. De fati i Peladèi i è castègne pelade e sèche che i è de sólet endide a sachècc. Per fai 'ndà se ciapa öna scodéla con dét l’aqua, mèi se l’è apéna apéna cólda, e se mèt dét i peladèi in mòia per öna nòcc.
La matina se cambia l’aqua e si a fà bói con ü cugianì de söcher, pò apéna i è còcc i si a maia isé o i si a mét dèt in del lacc.
Rorschacherberg
Rorschacherberg a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Rorschach, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.11 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Rorschacherberg al se tröva a una altitüden de 570 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Eggersriet, Goldach, Horn (TG), Lutzenberg (AR), Rorschach, Thal, Untereggen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Roda de Berà
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Martin-de-la-Porte
Saint-Martin-de-la-Porte l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Michel-de-Maurienne, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.25 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 655 méter a 'na altèsa màsima de 2824 méter s.l.m.
Tox
Tox l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Moïta-Verde, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.79 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 50 méter a 'na altèsa 1093 méter s.l.m.
19 08
El 19 de avost a l'è un di de l'ann.
Pas de la Casa
Pas de la Casa l'è 'na località de la Cura de Encamp de Andorra, con 2,915 abitant
Étienne Marcel (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 4 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Serralongue
Serralongue l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Prats-de-Mollo-la-Preste, del circondàre (arrondissement) de Céret e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.04 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 478 méter a 'na altèsa màsima de 1407 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Serralongue l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
As Neves
a l'è un comun de la provincia de Pontevedra, cont una popolazzion de abitant.
Bergamasco
Bergamasco (en piemontés: Bergamasch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha, 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Bruno (AT), Carentino, Castelnuovo Belbo (AT), Incisa Scapaccino (AT), Oviglio.
1437
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Tavord
Tavord (prononzia local: [ta'vo:rt]; italian: Tavordo) l'è ona frazzion del comun comasch de Porlezza. El se troeuva in del coeur del territori comunal, in su la strada che la va su a Carlasc. A l'è staa on comun indipendent fina al 1928. Al temp di piev a l'era denter a la Piev de Porlezza.
Le Tremat
Le Tremat l'è 'na località de la Cura de Encamp de Andorra.
Strada voivodal 884
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 63 km.
Lorett (metropolitana de Milan)
Lorett  l'è 'na stazion de la Linia 1 e 2 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal 1º november 1964 'me stazion de la M1 e dal 27 settember 1969 per la M2.
Interscambi
Fermada del filobus (Loreto M1 M2, lign 90 e 91) Fermada del bus
Servizzi
Biliettaria Scal mobil Stazion videosorveliada
Vinzel
Vinzel a l'è un cumün svizzer del distret de Nyon, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.11 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Vinzel al se tröva a una altitüden de 450 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Burtigny, Bursins, Luins.
Bandera de la Costa Rica
La Bandera de la Costa Rica a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Neděliště
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
02 08
El 02 de avost a l'è un di de l'ann.
Besenyőd
a l'è un comun del Distret de Baktalórántháza, cont una popolazzion de abitant.
Bad Schönau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Purley
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Figline Vegliaturo
Figline Vegliaturo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 1.025 abitàncc, 'na superfìce de 4 km² e 'na densità de 256 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aprigliano, Cellara, Mangone, Paterno Calabro, Piane Crati.
Pidurutalagala
Ol Pidurutalagala (in Sinhala pidurutaˈlaːɡələ), ciamàt pò Mut Pedro, l’è ‘l mut piö ólt de l’ìsola de Ceylon o Sri Lanka e l’ ria a 2.534 méter.
L’ se tróa ‘n del mès de l’ìsola, apröf a la sità de Nuwara Eliya e l’è ‘n d’öna zòna militàr; per chèsta resù l’è mia pusìbel rià sö sö la sima.
Camisano Vicentino
Camisano Vicentino (en vèneto: Camisan Vixentin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 8.466 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 282 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campodoro (PD), Gazzo (PD), Grisignano di Zocco, Grumolo delle Abbadesse, Piazzola sul Brenta (PD).
1438
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Crillon-le-Brave
Crillon-le-Brave l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mormoiron, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.63 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 208 méter a 'na altèsa màsima de 443 méter s.l.m.
20 08
El 20 de avost a l'è un di de l'ann.
Cornal e Bastida
Cornal e Bastida (Curnà e Bastìa in oltrepadan, a l'è 'n comun de la provincia de Pavia formaa in del 2014 de l'union del Cornal e de Bastida, che reppresenten i sò frazion.
A l'è staa istituii el 4 de fevree del 2014 in seguit a 'n referendum consultiv faa el 1 de dicember del 2013. El capploeugh a l'è Cornal e 'l gh'ha 848 abitant.
Nigerian Breweries PLC
La Nigerian Breweries PLC l'è un'azienda nigeriana produtris da bira fundada in dal 1946 e da pruprietà da l'Heineken International.
Algueña
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
Narni
Narni l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Terni. El g'ha presapóch 19.725 abitàncc, 'na superfìce de 197 km² e 'na densità de 100 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amelia, Calvi dell'Umbria, Montecastrilli, Orte (VT), Otricoli, San Gemini, Stroncone, Terni.
Quizás, quizás, quizás
Quizás, quizás, quizás l’è öna cansù populàr scrìcia in spagnöl in del 1947 dal Osvaldo Farrés, scritùr de cansù de Cùba, che per i paròle l’è stacc ispiràt e ötàt da la Mary Tarrero-Serrano, moér del Carlos Prio presidènt de Cùba tra ‘l 1948 e ‘l 1952. La versiù in inglés menimà l’è del Joe Davis, ma l'à mia facc adóma öna tradüsiù in inglés de la cansù, ma ‘l l’à scrìcia töta de bèl nöf.
Dezà che l’è öna di cansù piö cognusìde del repertòre melòdich ‘n lèngua spagnöla l’è stàcia 'nterpretàda e registràda da ü muntù de cantàncc e tra chès-ce gh'è la Sara Montiel, che ‘l l’à cantàda in lègnua originàl ach in di pagn de la Teresa in del film Noches de Casablanca del 1967, menimà la versiù 'ngléza l'è stàcia cantàda, tra i tànce, ach dal Bing Crosby.
I paròle ‘n spagnöl
Siempre que te pregunto Qué, cuándo, cómo y dónde Tú siempre me respondes Quizás, quizás, quizás
Estás perdiendo el tiempo Pensando, pensando Por lo que más tú quieras ¿Hasta cuándo? ¿Hasta cuándo?
La Canourgue
La Canourgue l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Canourgue , del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
Quizás, quizás, quizás
I paròle ‘n spagnöl
Y así pasan los días Y yo, desesperando Y tú, tú contestando Quizás, quizás, quizás
La Canourgue
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Quizás, quizás, quizás
I paròle ‘n spagnöl
(tòch de müzìca adóma)
La Canourgue
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 104.29 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 521 méter a 'na altèsa màsima de 1008 méter söl leèl del mar.
Mauerstetten
Mauerstetten l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostallgäu. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 16.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
La Canourgue
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Canourgue l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Jinín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Mauerstetten
El cümü de Mauerstetten el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 716 méter sura 'l leèl del mar.
Langdon Park (DLR)
Langdon Park  a l'è 'na stazion de la Docklands Light Railway, che la serviss.
Calasca
miniatura Calasca (Calasca o Calasca Dentro in italian) l'è voeuna di frazion principai del comun ossolan de Calasca-Castion. El paes el se troeuva arent a l'Anza, minga lontan de Antrogna (che l'è 'l centro comunal). L'è staa on comun indeperlù fina al 1928.
Calogna
Calogna (parnonzia local: [ka'luɲa]; italian: Calogna) l'è ona frazion del comun novares de Lesa. El paes el se troeuva a nord del centro comunal, in sui coi (intant che Lesa a l'è in su la riva del lagh).
Langdon Park (DLR)
Interscambi
Fermada del bus
Vavin (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Bad Pirawarth
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Nonzi apostolegh
El nonzi apostolegh a l'è el representant del Papa che 'l guida 'na nonziadura apostolega, o ben el representant de la Santa Sed in d'un paes, che però oltra ai roeull de l'imbasciator el gh'ha anca el compit de raportàss con la gerarchia eclesiastega local.
In varie nazzion catoleghe el nonzi l'è anca decan del corp diplomategh: in passad el nonzi l'era domà quell che 'l gh'haveva 'sto titol e i alter eren pro-nonzi, del 1991 tucc i representant del Pontefice in di paes che recognossen la Santa Sed inn ciamad inscì, quei che inveci el representen domà denanz a 'na gesa a inn ciamad delegad apostolegh.
Ingrassadura
L’ingrassadura l’è appòrt de element nutriént che làssen l’ecosistèma insèma al materiàl tòlt via (frut e potadura), oppùr per lessiviazion o volatilizzazion (ingrassadura per la nutrizion). Di sostanz pòden vèss giontàd al terrén anca al fin de corréggen el pH (ingrassadura de correzión) o de migliorànn la tessidura (emendament).
Belforte Monferrato
Belforte Monferrato (en piemontés: Belfòrt) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 447 abitàncc, 'na superfìce de 8,78 km² e 'na densità de 56 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ovada, Rossiglione (GE), Tagliolo Monferrato.
Ingrassadura
El pian de ingrassadura el gh’hà de tegnì de cunt de : Donca i element de conóss hinn: A gh’è ancasì de fagh attenzión ai ambiént molto pioveràsg o a l’irigazion localizada gestida mal, perché favorìssen la pèrdita di nutriént per lessiviazion. E poeu la quantità de nutriént la pò varià segond la fase fenologica.
Ingrassadura per la nutrizion
I nutriént principàj hinn:
Azòto (N)
A gh’è l’azòto nitrich (NO3-) e l’azòto amoniacàl (NH4+); el primm el sbassa el pH, el segónd le svolza.
La fonzión de l’azòto l’è quèlla de la crescita de la ciòma; l’azòto el fà aumentà el rappòrt ciòma/radìs, tuttamanch on spopòsit de azòto el peggióra el colór di frut, el mena a di problema ind la formazion del legn, la represa vegetativa dopo l’indormenza la succéd prima, invecì i frut i madùren pussée tard.
L’azòto el va via de l’ambient per lessivazion (in del caso de l’NO3) e per volatilizzazion ( in del caso de l’NH4+, che ‘l vaporizza ’me NH3 o NO2)
Potassi (K)
L’è present in forma de ion potàssi K+. I sò funzión hinn la sintesi di proteìnn, el matabolismo energetich, el metabolismo di carboidraa, l’avertura di stòma, la fotosintesi.
El spropòsit del potàssi l’è bon de caosàgh di malànn fisiològich a ‘na quàj specie, inscambi la mancanza del potàssi la fa peggiorà la qualità di frut in relazión cont el sò contegnùu de sucher e de àcid orgànich.
I soeul pussée dispòst a la macanza del potàssi hinn i soeul creós che gh’hànn on podè de fissazion del potàssi elevàa, i soeul sabbiós, i soeul ricch de magnesio, i soeul sècch o con tròppa salinità.
Calcio (Ca)
La fonzión del Calcio l’è quèlla de la stabilità di pared cellular e di membrànn e donca la possibilità frut de vèss conservàa. di alter fonzión hinn la regolazion di fonzión in su l’espression genica, la divisiión cellulàr e ‘l metabolismo di carboidràa. La mancanza del calcio l’è bona de ingegerà di malànn fisògich ai piant e ‘l mantegniment scars di frut.
Bundesstraße 169
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Sasonia e Brandebùrgo.
Ingrassadura
Magnesio (Mg)
I fonzión del magnesio hinn la fotosintesi clorofilliana, el tralmocament ai frut di carboidraa e di àcid orgànich e la sintesi di proteìnn.
La carenza del magnesio l’è responsàbil de la crodada anticipada di foeuj (filloptosi). La mancanza de acqua la favorìss la mancanza de magnesio.
Micro-element
Gh’è poeu di micro-elemént molto important anca se hinn present in di quantità molto bass (Fèr (Fe), manganese (Mn), zinch (Zn), bòro (B)
Calcol de la quantità de ingrass
La quantità di nutriént cattada su di piant la pò vèss dedòtta de la biomassa prodòtta, se a se conóss la concetrazion di nutriént ind ona cèrta specie: ‘doe:
Mx ass l’è assorbiment de l'elemént mineràl x;
∆Mx schel l’è aument de la quantità del nutriént in del scheleter defoeura pussée quèll di radìs;
Mx frut a l’è la quantità del nutriént in di frut; Mx germ a l’è la quantità di nutriént in di germèj e in di foeuj.
Mx potadura l’è a la quantità del nutriént in del materiàl de potadura;
Mx foeuj borlàd-giò a l’è la quantità del nutriént in di foeuj borlàd giò.
La dòse de ingràss de mètt la pò vèss calcolada cont el métod del bilanc de massa di fluss in entrada e in sortida de l’ecosistèma; a se ottén: 'doe
K l’è on oefficient direttament proprozionàl ai pèrdie de l’element x del sistèma k=1 per i element che rèsten in del terrén; k>1 per i element che pòden subì la lessiviazion o el slavaggiament.
In del caso de l’azòto che ‘l va via anca per lessiviazion e slavaggiament 1<K<1,5 e de sora maròss gh’è anca de considerà l’azòto che ‘l va via per mineralizzazion. 'doe la minerlizzazion la gh’hà de vèss stimada con di proeuv sperimentaj oppur doprando di coefficient de mineralizzazion segond el rappòrt carbòni/azòto.
Ingrassadura innanz de l'impiant
La consìst ind l’appòrt de letàmm o de emendànt 30-40 t/ha che ‘l servìss de fa aumentà i quantità del potàssi, del calcio, del magnesio del fòsforo.
Ingrassadura in del cors de la vita de l'impiànt
La manera de destribuzión la po’ vèss:
Archimandrita
La parola Archimandrita la vegn dal Grech antìc Αρχιμανδρίτης (Archimandrìtis), che la sarès cumposta da ἀρχη (arkhè), che vurarèss dì primàa, cumànd, e da μάνδρα (màndra), che vurarèss dì grègg; la parola la se culèga a l'dea del Bon Pastùr e la vegn druàda de spèss per le cèse urientai.
Un archimandrita l'è, quindi, un tìtul pricipalmènt unurìfich d'le cèse de rìt bizantìn che el vegn dài ai süperiùr d'i munastèr o ai retùr o ai cüràt d'le paròchi impurtante. Giüst per fa capì chi legg, l'archimandrita in d'le cèse urientale el sarès quasi cume un monsignore in de la cesa de Ruma.
Sücedd anca che d'i prèt ucidentài, cul permèss del sò vèsc, i'enn stài cunsacràd archimandriti
Leteratüra
In d'la Divina Cumèdia Dante el ciàma archimandrita San Francesch d'Assisi.
Saint-Julia-de-Bec
Saint-Julia-de-Bec l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Quillan, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 355 méter a 'na altèsa màsima de 855 méter söl leèl del mar.
Binzen
El cümü de Binzen el se tróa a 'na altèsa de 284 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Julia-de-Bec
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Julia-de-Bec l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ceylon
Ceylon l’è stacc, fina al 1972, ol nòm üficiàl de l’istàt ciamàt Sri Lanka.
Comm
Còmm (in lengua italiana Como; Latin: Novum Comum; Francees: Côme) l'è una cittàa italiana de 83.200 abidant, capital de la sò pruincia. Sitüada in funt al Lach de Còmm, la cunfina a nord-ovest cun la Svizera.
Sport
La squadra de folber principal de Comm l'è el Comm 1907.
Berkesz
a l'è un comun del Distret de Kemecse, cont una popolazzion de abitant.
Ordino
Ordino l'è 'na località de la Cura de Ordino de Andorra, con 2,119 abitant
Coutouvre
Coutouvre l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Perreux, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 21.87 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 303 méter a 'na altèsa màsima de 538 méter söl leèl del mar.
Ieragh con Besnaa e Oragh
Ieragh con Besnaa e Oragh a l'è staa 'n comun de la provincia de Vares, istituii in del 1859 dòpo de l'unità d'Italia e desligaa in del 1908, quand che Ieragh e Oragh a hinn deventaa el comun de Ieragh cont Oragh menter Besnaa l'è deventaa comun autonom.
1282
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
21 08
El 21 de avost a l'è un di de l'ann.
Arcalis
Arcalis l'è 'na località de la Cura de Ordino de Andorra.
Saint-Martin-sur-la-Chambre
Saint-Martin-sur-la-Chambre l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Chambre, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.
Bad Großpertholz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Martin-sur-la-Chambre
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 492 méter a 'na altèsa màsima de 1600 méter s.l.m.
Tralonca
Tralonca l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Bustanico, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.7 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 410 méter a 'na altèsa 1464 méter s.l.m.
Stazzion de Coulsdon South
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Entrages
Entrages l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Digne-les-Bains-Est, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 593 méter a 'na altèsa màsima de 1515 méter s.l.m.
1439
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
San Leonard (metropolitana de Milan)
San Leonard  l'è 'na stazion de la Linia 1 de la Metropolitana de Milan. L'è verta dal.
Agolada
a l'è un comun de la provincia de Pontevedra, cont una popolazzion de abitant.
San Leonard (metropolitana de Milan)
Servizzi
Biliettaria Scal mobil Stazion videosorveliada
Nechanice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Hradec Králové.
El gh'ha el status de cità.
Bandera de la Croazzia
La Bandera de la Croazzia a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Strada voivodal 886
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 29 km.
Falconara Albanese
Falconara Albanese (Falkunara 'n arbëreshë) a l'è 'n cümü de la Calàbria, en Pruvìncia de Cosenza con 1.457 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 81 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cerisano, Fiumefreddo Bruzio, Marano Principato, San Lucido.
1283
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Roquetes
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Hájek (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
22 08
El 22 de avost a l'è un di de l'ann.
Piev de Brebbia
La piev de Brebbia l'è stada ona piev con fonzion religios e ministrativ in del Milanes, e la gh'eva 'me capopiev el comun varesott de Brebbia. I sò patron eren San Peder e San Paol. Citada per la prima voeulta in del 999, in del Medioev l'era ona piev importanta in de la zona de l'olt Varesott, per poeu taccà a declinà in del Renassiment. El Carlo Boromee, rivaa in visita pastoral in del 1545, l'ha deciduu de spostà la sede de la piev de Brebbia (che l'era quasi desabitada) a Besozz, indova che l'è fada su la piev de Besozz.
Compagn de tutt i olter piev milanes, l'ha perduu i sò fonzion civil in del 1797.
La cattava dent i comun de Brebbia, Bardell, Barza, Besozz, Biandronn, Bogn, Bregan, Cadrezzaa, Cardana, Cazzagh, Comabbi, Comer, Coeuch, Gaviraa, Malzess, Monaa, Monvall, Olginas, Osmaa, Ternaa, Travedona, Trevisagh, Varan, Voltor.
London City Airport (DLR)
London City Airport  a l'è 'na stazion de la Docklands Light Railway, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Arans
Arans l'è 'na località de la Cura de Ordino de Andorra, con 216 abitant
Almoradí
a l'è un comun de la provincia de Alacant, cont una popolazzion de abitant.
San Lorenzo Nuovo
San Lorenzo Nuovo l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Viterbo. El g'ha presapóch 2.067 abitàncc (dàti ISTAT del 2001), 'na superfìce de 28,00 km² e 'na densità de 73,82 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquapendente, Bolsena, Capodimonte, Castel Giorgio (TR), Gradoli, Grotte di Castro, Montefiascone.
Beregsurány
a l'è un comun del Distret de Vásárosnamény, cont una popolazzion de abitant.
Strasbourg - Saint-Denis (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 4, 8 e 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
1440
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Bad Fischau-Brunn
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Nònes
El nònes a l'è on parlà neolatin de l'Italia nord-oriental.
Posizion e classificazion
El nones a l'è parlaa in de la Valdenon, in del Trentin ocidental. El gh'ha di vesinanz bei fort cont el solander, ma anca cont el dialett de la Rendena. Al dì d'incoeu l'è gnamò ciara la posizion di parlà nones in del panorama di lengov romanz. I lenguista hann discutuu per agn se mettel in del grupp lenguistegh ladin (come l'ha faa, per esempi, l'Isaia Graziadio Ascoli) o in quell lombard alpin (come voreven fà el Carlo Salvioni e 'l Carlo Battisti). On quai alter l'è dree a sostegn el fatt che 'l nones (insemm al solander) in realtà a l'è on lenguagg separaa di alter.
Dialett de Cles
Ve dighi dónch che ai tempi del prim re de Zipro, dopo che Goffré de Buglion l'eva ciapà la Tera Santa, è nat che 'na siora de Guascogna la s'è portada en pelegrinagi al Santo Sepolcro, e ent el tornar endré la è cjapitada a Zipro, e jò da arcanti balossi la è stada maltratada vilanament. Lamentandose ela de 'sto fato senza poder solevarse né migja né poch, l'ha pensà de nar dal re a domandar giustizia. Ma calcun el gj'ha dit che no faròo engot, perché 'l re l'era 'n om tant andant, e sì poch d'bon, che nol doperava la giustizia per cjastigjar no demò le ofese dei àutri, ma el soportava ancja chele che i feva a el, con sò gran vergogna; tant che se calcun el gj'eva vergot sul goss, el se sfogjava col fargje calche dispet, o calche vilanada. Canche 'sta femna l'ha sentù chest, disperada de no poderse vendicjar, per sfogarse almanch del sò dispet, l'ha pensà de dargje sot 'na botada a chel re per la sò vergogna. E, plangiand, la è nada da el, e la gj'ha dit: "Lustrissim, mi no son vegnuda da ti perché speria che fagjes giustizia per l'afront che m'è stà fat; ma, en pagjament de chel, te preghi che m'ensegnes come ti possas soportar i afront che hai sentù che i te fa: perché enzì emparand da ti, mi possia soportar con pasienza chel che m'è stà fat; che, se podess, el Siore Dio lo sa, te 'l regjaleria volintera, già che vedi che gj'has sì bone spale". El re, ch'enfin alora l'era stà poltron e pégjer, come 'l se desdromenzass, scomenzand da l'afront fat a 'sta femna, che 'l l'ha vendicjada con tut el rigor, l'è doventà for de modo rigoros con ognum che da jo inanzi l'avess fat vergot contrari a l'onor de la sò corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n660/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 636-637]
Dialett de Coredo
Mi digi donca: cand guvernava el prim re di Sipro, dop che Gofret de Buglione l'eva vensù la Terasant, l'è nù ch'una femna de Guascogna ness a far una devozion al Sant Sepolcher, e cand la nìa in indrè de Sipro, da certi cativ laór el ven maltratada int un manier da no desiderar migia. E de ches cì el se lamentava non un paocèt, e plangiand ghe vien in ment de nar dal re a dir quelch qu'è nù. Ma chelcun om le dis che 'l re era tant simunìt e che 'l valéa ben puöch, qu'invés de vendiciar le disgrazie, de mat el sostegneva tute cante quele que li venìa a lu fat; e se 'l giatava quelcun che fuss desperà, con quel ju el se podeva sfogiar. Cand la femna ciapì chesta ciossa ci, el s'ha rabià ma tant; e, deperada de vendiciarse, ghe vien in ment de nar a morder la desperazion del re. E nada da lu dal bon, plangiand la ghe dis int el mus: "Sior, no star migia a creder vè no, che mi sia nuda cacì per te domandar sodisfazion de chel che m'è nù: ma sol per saver com tu fa a soportar tut chele asnade che mi sai che te vien fat; percè, se podess ancia mi amparar, el sior Idio el sa ben cant volontier ancia chest mia ve daria, que sì un bon mussèt". El re, que fin a chel moment l'era stà semper un rugiant e bon d'angot, così el se gh'avess desdromensà giust alor, principiand dal mal fat a 'sta femna, que 'l vendicù per ben, l'è nù 'n grand persecutor con tuti cianti chei che nasser contra l'onor de sa corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n660/mode/2up ibidem, pag. 637]
Dialett de Fondo
Mi 'ndonch dighi che 'nt i tempi del prim re 'd Zipri, dopo 'l conchist dla Tera Santa fat da Gotifrè de Buglion, è suzess che 'na siora 'd chée àute 'd Guascogna l'è nada en pelegrinagi al Sant Sepolcro; e tornand da iu, arivada 'n Zipri, da aucuni birbanti l'è stada vilanament oltragiada. D'sta roba dolendose senza confort, l'ha pensà de nar davant 'l re a reclamar; ma i gj'ha dit che l'era fadigja butada via, perchè l'era 'n femenela e bon d'angót che, pu che bon d'far giustizia ai àutri per i sò torti, 'l ne soportava d'ogni sort d'chei, che i gje feva a el, che l'era 'na vergogna; e 'nzì chei che gj'aveva calche rabia i se sfogjava col fargje despet a el. Sentend chest la femna, desperada 'd poder otegnir vendeta, per consolarse un puèch l'ha pensà 'd fargjela vèder anch al re. E, nada plangiand 'nauda a el, l'ha dit: "Sior mio, mi no sén nuda a la tò presenza perchè speria d'aver giustizia de l'afront che m'è stà fat; ma putost 't prieghi che m'ensegnes come fas ti a portar...
Parabola del Fioeu Trason (dialett de Castelfondo)
N'ann fa mé nonn, ca ier l'ha fat i otanta, el m'ha contà a mi e a mé sorela 'sta storia. Gj'era 'n bòt ent un paes piciol, n'om che 'l gj'eva doi puti. En dì el pu gióen dei doi fradei l'è nà da sò pare e 'l gj'ha dit: "Pare, vój tut quel che me speta; déme chel che l'è mè". El vecl, che 'l voleva bèn (forse ancja massa) ai sò puti, l'ha fat come 'l gj'ha dit. Arcanti dì dopo, el put el ciapa tuti i sò soldi e 'l s'in va. L'è nà a viver ent una cità lontana, embrejandose con alcanti compari e 'l stava ensema a de le femnace. Ensì en pocj temp el s'è magnà for tut, e l'è restà senz'angót. Che 'l gj'eva da far po? Che vita avriel fat? Endó gjatava vergót da magnar? A la fin el va da 'n contadin e 'l gje demanda: "Doperào en famej?" "Sì", el dis el contadin, "però chest'ann em bù la brumada, la plovest massa e pò a la fin ancja la tompesta. Se vuès, podi darte 'n tocj de pan e 'ngót àuter". "No doperi 'ngót d'àuter, basta non morir!" "Tut i dì vas ent el cjamp e 'n chel prà a pascolar i mé porcéti e le mé bièce; es contènt?" E 'l povrét el portava al pascol el bestiam dal sò paron tré, cincj, diès, vinti, tante bote. Ma canche 'l vedeva en porcét grass che 'l magnava patate, el pensava: "Che por om che sém! Se stavi a cjasa saria stà pu bèn! L'era propi bel da mè pare! Adess envéze sto propi mal!". E per no morir, el magnava erba e rais, e 'l plangeva: "Se almen podessi tornar dai mè vecli!" E plangi ancuè, e plangi doman, no gji la fava pu: la fam e i mali i lo fava dimagrir semper de pu. Alora, dopo 'n par de mesi, ancja se la cjasa de sò pare la era lontana, el pensa de tornar endrìa. Dopo aver cjaminà tanti dì e tante not, l'ha rivà descólz e sdramelà ent el paes endó che abitava i sò boni vdcli. Canche 'l par lo vé nir, plan plan, drì al mur da la cort, coi ocli bassi, el salta su da la contentéza, el gji cor encontra, el lo basa su, su le ganasse, sul vis, su la bocja. "No, pare, no sté a basarme su! Sém stà massa cjatìu; i mè pecjadi i è massa grandi; no sém pu bòn da esser voss put; vuèj esser en voss famej". Ma 'l paron el clama sièi famej e 'l gji dis: "Portat cji pu bel che gj'hai, e metejel endoss; dopo metej en anel ent el dé e le scjarpe ai pièi; vojàutri giò ijù nét a tòr l'aqua, empizàt el fuècj e copàt el vedel pu bel, perchè vuèj che tuti faja festa! Vardat mò: chesto mè put el s'era perdù, e adess l'è tornà". Dopo el se volta vers el put e 'l dis: "Nante", e i va subit a cjasa col put che 'l tegniva con tute doe le man la 'nzancja del pare. E par tut el dì i ha magnà, i ha beù tant vin e i ha cjantà bele cjanzon. Vivaio Acustico delle Lingue e Dialetti d'Italia
Ligamm de foeura
Nonstal
Bundesstraße 170
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Sasonia.
Lagh de Pian
miniatura|300px|El lagh, con dedree el Galbiga. El Lagh de Pian (it. Lago di Piano) a l'è on laghett de la Val Menas, in Lombardia. El ciappa el sò nomm de Pian, vuna di frazzion de Carlasc. El gh'ha ona superfis de 0,72 chilometer quadraa, e l'è perfond al massim 13 meter. El se troeuva ai spall de Porlezza e arent ai mont Galbiga e de Tremezz. On temp a l'era ona part del Lagh de Lugan, ma l'è staa separaa de quell in del cors di ann, e soratutt de la buza del Cusc, el riaa lì arent.
Calvene
Calvene (en vèneto: Calvene; en cìmbro: Kalfein) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 1.273 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 116 ab./km². El cunfìna coi cümü de Asiago, Caltrano, Chiuppano, Lugo di Vicenza.
Val Perlana
La Val Perlana l'è ona vall alpina in sul Lagh de Comm. L'è traversada de la Perlana, e la gionta insemma Lenn (a est) e Ossusc (a ovest). I sò montagn pussee volt a hinn:
1284
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Ronciglione
Ronciglione l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Viterbo. El g'ha presapóch 7.470 abitàncc (dàti ISTAT del 2001), 'na superfìce de 52,28 km² e 'na densità de 142,88 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capranica, Caprarola, Nepi, Sutri, Vetralla, Viterbo.
Tempo Beer Industries
} La Tempo Beer Industries l'è un'azienda israeliana produtris da bira fundada in dal 1952 e l'é pruprietà per ül 40 per cent da l'Heineken International dal 1992.
Strada voivodal 887
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 38 km.
Steinach (SG)
Steinach a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Rorschach, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.52 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Steinach al se tröva a una altitüden de 400 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Arbon (TG), Berg, Horn (TG), Kressbronn am Bodensee (DE-BW), Langenargen (DE-BW), Mörschwil, Nonnenhorn (DE-BY), Tübach. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Pokémon
Pokémon (ポケモン Pokemon) l’è una serie de videogioch giapunesa fada sö ind el 1996 del Satoshi Tajiri e püblicada de Nintendo. I protagunist dela serie i henn di muster imaginari ciamaa Pokémon. El grand sücess dela serie in tüt el mund l’ha purtaa ala creaziun de anime, film, manga, un giögh de carte culeziunabil, liber e tant gadget.
El nom
El nom l’è un compost apologich, l’è de dir che l’è furmaa da dü parol ingles: Pocket Monster (ポケットモンスターPoketto Monsutā, «muster de sacocia»). Ind el principi, la cuntraziun gh’era per la dimensiun picinina del scherm del Game Boy: defatt duveva vess “Pockemon”, cume è pussibil videe ind el giögh de carte e nell’anime. A bun cünt s’è sernii de de tö via la “c” per evitaa cunfüsiun e anca per ragiun cumerciai ligaa al’esistenza de Monster in my pocket. Ind el nom gh’è la litera acentada “é” minga per indicaa i acent, che gh’henn no in ingles e nianca in giapunes, ma per faa diferenza da la parnunzia, per esempi, del verb ingles “to poke”, e per faa videe che la “e” de Pokemon l’è minga muta.
Videogioch
I videogiögh de Pokémon han vendüü, al 2009, püssé de 190 miliun de copi. Ind el 2010, dumaa in Giapun,  i henn staa vendüü püssé de 5 miliun de copi de Pokémon Versiun Negra e Versiun Bianca.
Giovanni D'Anzi
El Giovanni D'Anzi (Milan, 1 de sginee 1906 - Santa Margherita Ligure, 15 de april 1974) a l'è 'n cantant e compositor italian, famos soratutt per la canzon Oh mia bela Madunina.
Biografia
Nassuu in del 1906, el mostra subet 'n bon talent al pianofort e in del 1935 el scriv el test de la famosa canzon meneghina Oh mia bela Madunina, dedicada a la città de Milan e a la statova de la Madoninna dora in sul Domm. L'ha scritt anca la canzon Viale d'autunno, cantada dij Carla Boni e Flo Sandon's, che l'ha vinciuu el Festival de Sanremm del 1953.
In tra i agn '30 e '50 a l'è staa, insemma a l'Alfredo Bracchi, autor de 'n mugg de canzon e colonn sonor. In di agn '60 el se retira del mond de la musega e 'l va a viv in Liguria, indova che 'l pittura.
A la soa mort el Comun de Milan l'ha miss in l'Edicola Palanti del Cimiteri Monumental.
Canzon
La cobbia D'Anzi-Bracchi l'ha scrivuu pussee de 300 canzon, per la pupart in dialett milanes, che parlen in larga part di personagg de l'epoca.
La Cortinada
La Cortinada l'è 'na località de la Cura de Ordino de Andorra, con 522 abitant
Border Gateway Protocol
El Border Gateway Protocol a l'è 'n protocoll de routing de tipo EGP per connett in tra de lor di different router che partenen a di different sistema autonom, anca se l'è in teoria possibel doperàll denter del midemm sistema autonom. L'è l'unegh procotoll de routing a doperà el TCP.
L'è fondaa in su di tabell che dann di informazion in su la strada de fà per connett on sistema autonom a l'alter e 'l supporta anca el routing senza class. I primm router a hinn configuraa a man e poeu i tabell se desviluppen grazia a l'integrazion in tra i router.
L'è ipotizzaa che 'n attacch faa ben a 'sto protocoll, ciamaa ZMW, el sibia bon de buttà giò la connession in tra sti sistema autonom e donca de fermà l'Internet.