cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
March Vescont de Parma
El moeur in del 1382, seguii pocch dòpo de la miee, menter i fredej e 'l pader a hinn staa depost del Gian Galeazz Vescont.
Passaport danes
El Passaport danes a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Margherita Posterla
La Margherita Posterla nassuda Vescont (Milan, secol quell de XIV - 1341) a l'è stada 'na nobildonna italiana.
Biografia
Retegnuda in tra i donn i pussee bell de la soa epoca, la se marida cont el Franzescol Posterla, ma la soa bellezza la attira anca el cusin Luchin, che 'l proeuva a profitàss de la Margherita e donca el Franzescol el decid, insemma a la familia di Aliprandi e cont i fredej Bernabò, Galeazz e Mattee, de fà 'na congiura contra del Luchin, che però la falliss e donca la familia Posterla a l'è imprisonada e decapidata, menter i Vescont a hinn esiliaa.
El romanz
L'è deventada famosa grazia a 'n romanz del Cesare Cantù che 'l parla de la soa vitta e che l'è staa anca miss in radio de la Rai.
Kandersteg
Kandersteg a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Frutigen-Niedersimmental, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 133.9 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Kandersteg al se tröva a una altitüden de 1174 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Adelboden, Blatten (Lötschen) (VS), Ferden (VS), Frutigen, Kandergrund, Kippel (VS), Lauterbrunnen, Leukerbad (VS), Reichenbach im Kandertal, Wiler (Lötschen) (VS).
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Holzheim am Forst
El cümü de Holzheim am Forst el se tróa a 'na altèsa de 380 méter sura 'l leèl del mar.
Linia D (metropolitana de Buenos Aires)
La  a l'è una linia de la metropolitana de Buenos Aires, che la conliga, longa km.
Üllő
a l'è un comun del Distret de Vecsés, cont una popolazzion de abitant.
Portobuffolè
Portobuffolè (ma, segont en quach autorévol disiunàre online, apò Portobuffolé ; en vèneto: Portobufołè) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Treviso.
El g'ha, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Gaiarine, Mansuè e co la pruvìncia de Pordenone (cümü de Brugnera e Prata di Pordenone).
El cèntro comünàl el se tróa sö giü dei póch tòch de tèra de la Pruvìncia de Treviso sö la spónda mansìna de la Livènsa, che per en ciapèl del sò percórs la sègna envéce el cunfì col Friuli. L'urìgin del paés l'è ligàda a 'n pórt flüviàl nasìt a ridòs de 'na cürva a gombèt de chèsto fiöm, ma 'l prim nùcleo abitàt par che 'l sàpe stat piötòst chèla che adès l'è la frasiù de Settimo, ciamàda Septimum de Liquentia en época romàna perchè l'ìa 'n vilàgio rüràl nasìt a sèt mìglia de la cità de Opitergium (la Odèrso del dé d'encö). El teretóre del cümü el töl dét apò a le frasiù de Faè e Ronche.
left|150px|thumb|El Dòm dedicàt ai Sancc Marco evangelista e Prosdocimo vèscof El paés de Portobuffolè l'è Bandiéra Aràncio del Touring Club Italià, de vizità gh'è la Pórta Friuli e 'l Dòm dedicàt ai Sancc Marco evangelista e Prosdocimo vèscof. La paròchia la fà part de la Diòcezi de Vitòrio Vèneto.
Espinosa del Camino
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Passaport del Gibuti
El Passaport del Gibuti a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Alobras
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Nedakonice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
La Chapelle-Saint-Maurice
La Chapelle-Saint-Maurice l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Seynod, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 754 méter a 'na altèsa màsima de 1760 méter s.l.m.
Carlu Croccolo
Carlu Croccolo, (Napuli, 9 d’aprìl 1927- 12 de utuber 2019) l'è stài un atur e regista italián de cinema.
Biugrafia
Nasüd a Napuli el 9 d’aprìl 1927, l'ha cuminciàd a recità in del 1950, a la Radio, Don Ciccillo si gode il sole. In teater l'ha recitàd L' Anfiparnaso de Máriu Soldati; e al cinema I cadetti di Guascogna.
L'ha dirett, in del 1971 i film: Una pistola per cento croci e  Black Killer  cul nùm de Lucky Moore.
In Italia l’è cunusüd anca per véss el dupiatùr de Totò. La so vùs la resta incunfundìbil.
Karim
La Karim l'è stada una cà discugrafega taliana ativa tra el 1961 e 'l 1966, ann ind el qual l'è stada serada sö per faliment.
45 gir de la Assolo
La Assolo l'era una sutaeticheta de la Karim, cunt sed a Genova; el diretur artistegh l'era el Gian Piero Reverberi
Prébois
Prébois l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Mens, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Strada de prima class 63 (Slovachia)
La  a l'è una strada de prima class de la Slovachia longa 147.4 km. La conliga Bratislava.
Horben
Horben  l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl de Breisgau-Hochschwarzwald. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 8.75 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Horben el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra, a 'na altèsa de 607 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de San Benedetto Sambro-Castiglione Pepoli
La Stazion de San Benedetto Sambro-Castiglione Pepoli a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de San Benedetto Val di Sambro. L'è verta dal 1934 e l'è in su la ferrovia Bologna-Firenze.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S1B del servizzi ferroviari metropolitan de Bologna de la Trenitalia.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Les Rives
Les Rives l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Caylar, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.79 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 640 méter a 'na altèsa màsima de 853 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Les Rives l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Alpeñés
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Passaport de la Dominica
El Passaport de la Dominica a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Cirrocumulus stratiformis
miniatura| Cirrocumulus stratiformis El cirrocumulus stratiformis (abbreviadura Cc str) a l’è vuna di speci che i nìvol del tipo cirrocumul vegnen classificàd, e se formen a di altèzz medi a alt.
Caratteristich
Quèj nìvol chì se presenten ‘me ‘na serie de cirrocumul piscinìtt che tenden a quattà la pupart del ciel, cont el dispònnes semper adrée a di strat suttìl (di quaàj a ne ven foeura la designazion stratiformis). Intra i nivolètt che fànn su el strat a gh’è semper si spazzi voeud o di sfèrli.
Úri
a l'è un comun del Distret de Nagykáta, cont una popolazzion de abitant.
Zuchwil
Zuchwil a l'è un cumün svizzer del distret de Wasseramt. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 4.67 km², e al se tröva a una altitüden de 433 meter sura al livel del mar.
Ciruelas
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Linia E (metropolitana de Buenos Aires)
La  a l'è una linia de la metropolitana de Buenos Aires, che la conliga, longa km.
Pianét terèster
300px|thumb|right|I quàter pianécc terèster del sistéma sulàr: [[Mercùrio (pianéta)|Mercùrio, Vèner, la Tèra e Màrt. I proporsiù di diàmeter i è giöste, menimà i proporsiù di distànse tra i pianécc nò]]
Espinosa de los Monteros
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Pianét terèster
Ü pianét terèster l'è ü pianét fài sö quàze adóma de préda e de metàl e i è ciamàcc isé dal nòm del nòst pianét, la Tèra.
In del sistéma sulàr i pianécc terèster i è quàter e i è Mercùrio, Vèner, la Tèra e Màrt, menimà i óter pianécc i è ciamàcc gigàncc de gas, dezà che i è facc de idrògen, élio e àqua e i gh'à mia öna superfìs stàgna 'ndó che s'pöl pogià i pé. I pianécc terèster del sistéma sulàr i è chèi piö vizì al sul e pròpe per chèsto i è ciamàcc pianécc del sistéma sulàr intèrn.
Arclisg
L’Arch-Lisg (Arclîż in emilian bolognes, Arcoveggio in italian) l’è 'na zona de Bologna, part de la Bolognina, in del quarter Navili.
Pianét terèster
Cóme i è facc
De sólet quàze töcc i pianécc terèster i gh'à 'n del mès ol nücleo de metàl, per lo piö de fèr, intùren gh'è ü mantèl de silicàcc e sura öna rösca düra. Fò sùra i gh'à ach ön atmosféra che l'è però ön atmosféra secondària, cioè che la s'è fàcia co i gas che i vé dal pianéta stès, cioè co i gas bötài fò da i vülcà, ma sö la tèra ach co i gas de la éta, compàgn del osìgeno, menimà sö i pianécc gigàncc de gas la gh'è ön atmosféra primària, cioè che l'è fàcia co i gas de la nìola uriginària de 'ndö l'è nasìt ol sul.
I còrp terèster
La Lüna, insèma a Io e a Europa, che i è dù satèliti de Giòve, i è di còrp terèster, de fati i è de préda, acasibé i sìes mia di pianècc, dezà che i gìra mia intùren al sul.
Popůvky (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Nedachlebice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Tršice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Agn
Agn (Agno) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 2.5 km², e al se tröva a una altitüden de 280 meter sura al livel del mar.
El cumün de Agn a l'è tacaa ai cumün de Biögg, Colina d'Or, Majas, Müscian, Negg, Vernaa.
In del teritori de Agn gh'è l'Aeruport de Lügan.
Stat Unid d'America
Stòria
In tra el 1861 e 'l 1865 i Stat del Sud formen la Confederazzion e la gh'è donca una guerra civil che a la fin la mena a la vitoria del Nord e a la fin de la s'ciavituu in tuta la federazzion. I problema razziai però fornissen no li e ghe resten di formi de segregazzion fina ai agn '60 del secol quell de XX.
I Stat Unid toeuven part a la prima guerra mondial tardivament e a la segonda guerra mondial quand che i giapones bombarden Pearl Harbor e inn vuna di forze guida di Liad. Quand che la s'ciopa la guerra freggia inn in tra i dò superpotenze insema a l'Union sovietega e guida del bloch ocidental.
Catherine Cortez Masto
La Catherine Cortez Masto (Las Vegas, 29 marz 1964) a l'è una statunitensa, senatora del.
Stat Unid d'America
Stòria
In tra i do guerre la gh'è l'inscì ciamada Granda Depression che l'ha menad el president Franklin Delano Roosevelt a fà un grand pian de spesa publega ciamad New Deal.
El 11 de setember 2001 i Stat Unid inn tacad di terrorista e donca tachen a fà una guerra contra el teror che la mena a l'invasion de l'Afghanistan e de l'Iraq.
Inn e bandera
La bandera di Stat Unid d'America l'è fada de 13 righe, che representen i 13 colonie originai, e de 'n numer de stelle pari ai Stat de l'Union, incoeu 50. L'inn, The Star-Spangled Banner l'è propi dedicad a la bandera e l'è stad scrivud 'me dedica a la guerra in tra i Stat Unid e 'l Regn Unid del 1812.
Politega
El sistema statunitens l'è fondad in su trii ram del governo: l'esecutiv - guidad del President di Stat Unid -, el legislativ - cioè el Congress di Stat Unid - e 'l giudizziari, cont a capo la Cort Suprema di Stat Unid. El Paes l'è una federazzion e tucc i poder che inn no dad esplicitament al governo federal inn garantid al Stat e al Popol, inscì 'me che l'è scrivud in l'emendament quell de noeuv de la Costituzzion di Stat Unid.
El president, incoeu el democrategh Joe Biden, l'è elegiud ogni 4 agn indiretament: ogni Stat - e 'l Distret de Colombia - el gh'ha un tot de grand eletor che voten per el President e che inn assegnad, in 48 di 50 Stat, a quell che l'ha otegnud pussee de vot in del Stat.
I giudes de la Cort Suprema e de tut i Cort Federai inn nomnad del President, cont el consens del Senad, e resten in carega a vita. 'Sti Cort dependen de l'articol III de la Costituzzion, ma gh'è anca di cort ciamad "de l'articol I" che inn istituid con lesg del Congress e indova che, de solit, el mandad l'è no a vita.
Oltra ai Stat gh'è i territori, che poden vesser organizzad o men, cioè havégh o no un so governo autonom fondad in su 'na lesg organega, e incorporad o minga incorporad, definizzion ligada a l'aplicazzion de la Costituzzion, completa in del prim, parziala in del segond, limitada ai dirizz fondamentai e a quell che 'l scerniss el Congress.
Incoeu i territori abitad organizzad e minga incorporad inn el Puerto Rico, Guam, i Samoa Americane, i Isole Marian del Nord e i Isole Verdin American. I Isole Minor Esterne di Stat Unid inn inveci minga abitad, minga organizzad e nanca incorporad, foeura che per l'Atoll de Palmyra, indova che la Costituzzion la var pienament e indova che, paradossalment, vun che 'l nass lilinscì el saria citadin di Stat Unid grazzia a l'emendament quell de quatordes.
Forze de polizzia e de intelligence
In general el compit de garantì la sigurezza l'è in man ai Stat, che gh'hann una soa polizzia, e che deleghen part de quell poder chì ai contee - indova che 'l gh'è el sceriff - e ai cità, cont i dipartiment de polizzia.
A nivell federal la gh'è una quaj forza de polizzia che la fa respetà soratut la lesg federala:
Per l'intelligence gh'è do principai agenzie:
Forze armad
El President di Stat Unid l'è 'l comandand in capo di forze armad, che inn fad su de:
Gh'è anca varie unità de riserva, i pussee important quei de la Guardia Nazzional di Stat Unid, che inn organizzad a nivell statal e dependen del governator del Stat se inn no ciamad de la Federazzion. I Stat poden havégh anca di forze statai de difesa, che dipenden semper del governator.
Köfering
Köfering l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ratisbona. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 5.28 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Köfering el se tróa a 'na altèsa de 343 méter sura 'l leèl del mar.
Anadón
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Modrá
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Strada de prima class 64 (Slovachia)
La  a l'è una strada de prima class de la Slovachia longa 201.1 km.
Malcesine
Malsézen (nòm uficiàl en italià: Malcesine; en vèneto: Marsexen) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g'ha, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avio (TN), Brentonico (TN), Brenzone, Ferrara di Monte Baldo, Limù (BS), Nago-Torbole (TN), Rìa del Garda (TN), Tignàl (BS) e Tremùzen (BS).
L'è sö la ria a matina (èst) del lach de Garda.
De èt
Ol castèl di Scaligeri a pich söl lach.
Ferlach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Malcesine
Gustav Klimt
In del estàt del 1913, ol Gustav Klimt l’à pitüràt dò tra i sò quàder piö 'mportàncc e cognusìcc pròpe de chèste bande. Ol prim l'è La césa a Casone che l'è a Roma in de la Galleria Nazionale d'Arte Moderna di Roma, ol segónt l'è Malcesine söl lach de Garda e l'éra in de la colesiù Lederer e l'è 'ndàcc perdìt in del incèndio del castèl de Immendorf di bànde de Vièna in del 1945.
Johann Wolfgang von Goethe
Malcesine l'è stàcia visitàda dal Goethe che l' n'ha pò parlàt in del sò viàs in Italia, e pròpe a Malcesine l'à ris-ciàt de ès 'nfina arestàt e acüzàt de ès öna spia, quan che i l'ha ciapàt a fà 'l ritràt del castèl di Scaligeri.
Franco Vegliani (1915-1982), scritùr e giurnalista.
300px|left|thumb|Ol quader del [[Gustav Klimt: La césa a Casone]]
Troubelice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Újszilvás
a l'è un comun del Distret de Cegléd, cont una popolazzion de abitant.
Flipper (müsega)
I Flipper a hinn un impurtant e inflüent grüp de San Francisco furmaa in del 1979 che'l faseva müsega punk. La müsega punk dij Flipper a l'è carateristiga per el sun cumpagn del noise rock che'l vegnarà sunaa in dij agn dopu e perchè faseven un punk che l'era propi adasi in cunfrunt ai alter grüp del temp (e in quij agn, propi a San Francisco, 'l nasseva l'hardcore punk). El grüp l'ha segütaa a sunà anca in dij agn '90 e in dij '00 cunt una reunion, anca se l'è mort un quaj müsicista de la furmassiun uriginala. El sò disch che l'è cunsideraa quel püssè impurtant a l'è el prim, Generic Flipper.
Linia H (metropolitana de Buenos Aires)
La  a l'è una linia de la metropolitana de Buenos Aires, che la conliga, longa km.
Treno Stadler BTR.813
Storia
In del 2013 a l'è inziada la gara che l'è finida in del 2015, cont la vittoria de la Stadler Rail, che, per on cost de 47'852'661€, a mità 2018 la consegna el primm treno, su 'n orden de cinch, che l'è provaa in sui lign ferroviari de la Toscana e l'è previst che entren in servizzi, tucc, in di primm mes del 2019.
A l'è previst, in futur, che la linia in tra Aosta e Turin la sibia integralment elettrificada e che dònca el sia tolt via el generator Diesel de bord per sbassànn el pes e i cost.
El sistema, pensaa per la Val d'Aosta, a l'è staa poeu doperaa anca di ferrovij ingles, galles e norveges.
Descrizion
El treno, part de la familia Stadler FLIRT, a l'è el primm a vèss staa faa su in modalità BMU, ossia bimodal, derivaa de 'n integrazion in tra el classich elettrotreno e la version Diesel.
Üniversai
L' Abelard e la quistiù di üniversai
In prensépe i interéss d'ol Abelard i è suertöt per la lògica o dialètega, che lü la 'ntind comè art de cerné fò la verità o falsità del discórs. I discórs a i è fàcc de tèrmegn, mearà alùra staga adòss a l'üs e al significàt di termègn: chessché l'è l' enderéss special de töt ol percórs de riflessiù d' ol Abelard. In tra i termègn i è specialmént i termègn üniversài, var a dì i zenèr e i spèce, comè <<animàl>>, <<omèn>>, <<caàl>> e issé vià descórr, a trà 'n pé ü probléma mia de schèrs. la tradissiù d' ol platonìsmo cristià l' ìa metìcc a pari chèsti termègn con d' idée o furme presécc indela mét de Dio, che i l'la fà de modèi d' ispirassiù per i laùr creàcc de Dio; dóca lùr i rapresènta pò a la sostàssa de ogne laùr creàcc, chèl che ugnü a l' è prope debù. Presémpe, la sostàssa d'ol individuo Socràt l'è chèla de èss ön animàl intelizét: a i è ol zenèr (animàl) e la spèce (omèn) che ghe fàl part ol Socràt a indecià cosa l'è ol Socràt pròpe debù. Chèsta sulüssiù del probléma décc issé di üniversài la sarà ciamàda in età modèrna realismo, perchè per lé l'üniversàl l'è öna realtà bèla e bùna, che la gh'è deperlé. Ma in prénsepe del XII secól a i saltà fò di prospetìe nöe indel considerà chèsto probléma, in particolàr lùre i considéra l'üniversàl mia tàt dal pónt de esta de Dio, quàt dal pónt de esta de l'omèn che l' parla e che l'pensa. Che coss' ei i termègn üniverài, che ghe n' è pié i discórs?
Treno Stadler BTR.813
Descrizion
El convoeuj a l'è formaa de quatter cass: Du pilota, vuna classega e vuna dedicada al sistema che 'l genera l'energia del Diesel che la alimenta el treno quand che l'è sènza linia aerea. Quèsta cassa la gh'ha in corridoi interno per permette ai passeggee de moeuves dent del treno.
Üniversai
Roscellino de Compiègne
Ü di prìm maèscc d' ol Abelard l'è ol Roscellino de Compiègne, nassìt dré al 1050 e mórt dré al 1120. D' ol Roscellino l'è conservàda domà öna letéra a l'Abelard, ma la sostansa di sò dutréne la s'pöl cavà fò de chèl ch'i dìs i sò aversare, l'Anselmo d'Aosta e giöstopónt l' Abelard. Segónd l' Ansèlmo, ol Roscellino a l' fà part de chèi dialetègh, che i pensa che i üniversài a i seés pò domà che emissiù de ùs (flatus vocis); al pé de chèsta concessiù a l'ghe sarèss ol rendès cónt che realtà bèle e bùne i è pò domà chèle individüài e che i termègn üniversài i è pò domà paròle, sùn fisègh, sensibéi, che i se riferìss mia a di pretendìcc laùr üniversài: chèsta dutrèna ché la sarà ciamàda in età modèrna nominalismo estrèm. Lè la fàa èd töcc i sò pericói quàd la egnìa 'plicàda a ü probléma teologìgh compàgn de chèl de la Trinità; defat, l' Anselmo, a l'cösa ol Roscellino de rià, co i sò premèsse nüminalistéghe, a öna spèce de triteismo, var a dì a vardàga a i trì persóne de la Trinità comè a trì individui destacàcc in tra de lùr, dezà che l' ünità de la Trinità per lü la sarèss mia ön' ünità de sostàssa, ma domà de sömeàssa o ingüaiàssa.
Indel 1092 chèsta dutréna trinitària l'è condanàda del Concorde de Reims comè eretéga.
Guglielmo de Champeaux
L'oltèr maèst che l'Abelard a l' ghe stüdìa insèma 'ndi prìm tép l'è ol Guglielmo de Champeaux (1070-1121 sircumsirca). In d'ün prìm momét lü l'è ol sustenidùr de öna furma de realìsmo: i üniversài, dóca i zenèr e i spèce, i è entità reài ch'i gh'è deperlùr. Öna spèce l'è öna sostàssa önéga, presét esensialmèt, mia acidentalmét, in töcc i individui ch'i ne fà part, i individui i se divìd fò, dóca, in tra de lùr domà per acidét. Issé la spèce <<omèn>> l'è presét in töcc i individui, compagn d'ol Socràt, d'ol Platù e issè vià descórr, ch'i è ciamàt giöstopónt <<omègn>>.
Cincovillas
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Espinosa de Cervera
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Ihringen
Ihringen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl de Breisgau-Hochschwarzwald. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 23.00 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Appenninia
thumb|right|300px|Ol prensépe del segónt tòch, dedicàt a l'Appenninia, del lìber del profesùr Angelo Mariani Appenninia l’è ü nòm che l'è nasìt al prensépe del méla e nöf (1900) e che l'è dovràt per ciamà 'l teritòre penisulàr e insulàr del Règn d’Italia prìma e de la Repüblica italiana dòpo. Zamò 'n del manüàl Hoepli Geografia economico sociale dell'Italia scricc dal profesùr Angelo Mariani e stampàt in del 1910 s'tróa 'l nòm Appenninia, tat che töt ol lìber l'è dividìt in dù tòch, ol prim intitulàt Padania e 'l segónt Appenninia e 'l cunfì tra i dò regiù 'l và da la bóca del fiöm Magra ‘nfìna a Cattolica. Chèsto nòm l’è pò stacc ach dovràt sèmper co l’istès significàt in del Senàt del Règn in del 1914 e sèmper in contrapozisiù a Padania e pò amò in del 1935 se ‘l tróa in del lìber Costituzione e storia geologica d’Italia del Ettore Ricci.
Ihringen
thumb|left|200px|El municìpio de Ihringer El cümü de Ihringen el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra, a 'na altèsa de 202 méter sura 'l leèl del mar.
Appenninia
Appenninia l’è pò ach ü pòst di bànde de Ca' dl'Abat, mia de luntà de Civago frasiù de Villa Minozzo in pruìnsa de Règio Emìlia, pòst che 'l se tróa in del la al del Dolo in del ólt Apenì regià, quàze söl cunfì co la Toscana. L’éra ciamàda Appenninia pò ach öna stasiù de sci nasìda in del 1967 de la bànda a roèrs del mut Giovarello a 1.125 méter söl lièl del mar.
Passaport de Timor Est
El Passaport de Timor Est a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Cessaniti
Cessaniti l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 3.660 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 215 ab./km². El cunfìna coi cümü de Briatico, Filandari, Vibo Valentia, Zungri.
Tramvia Blau
El Tramvia Blau a l'è on tram de la part volta de Barcelona gestii de la TMB, che 'l conliga la stazion de Avinguda Tibidabo, capoligna de la linia 7, cont la partenza de la funicolar de Tididabo.
Inauguraa in del 1901 a l'è restaa l'unich tram de Barcelona finna a la costruzion del Trambaix. Al dì d'incoeu a l'è no retegnuu on tram normal e l'è prettament turistich, e de facc el gh'ha ona soa tariffa special.
Infrastruttura
La ligna a l'è longa 1276 m cont on disnivell de 93 m. A gh'è di tratt reservaa a binari unich e di zon a binari dobbi cont el traffich compartii cont i vettur.
Passant ferroviari de Turin
El passant ferroviari de Turin a l'è 'na linia ferroviaria de proprietà statala che la traversa Turin in sotterranea. Red Ferroviaria Italiana la ciama "linia passanta", per destinguela de la "linia storega" Milan-Turin, che la fa on percors arent ma in superfis, che l'è stada poeu sostituida del passant in la tratta in tra Stazion de Turin Stura e la Stazion de Turin Lingott. Longh 13 km, a l'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Turin e del servizzi ferroviari regional del Piemont.
Palazz Publegh (San Marin)
El Palazz Publegh (Palazzo Pubblico in italian) a l'è 'l palazz principal del San Marin e sed di enti pussee important del governo compagn di Capitani Reggent, del Consili Grand e General, del Consili di XII e del Congress de Stat.
A l'è staa faa su in tra 'l 1884 e 'l 1894 per sostituì la Domus Magna Comunis, ciovè el vegg Palazz Publegh, in stil neorenassimental, in su progett del Francesco Azzurri, che 'l s'era ispiraa ai vegg palazz di liber comun. A inauguràll el gh'era el Giosuè Carducci che l'è staa l'orator. In del 1996 a l'è completaa 'n restaver de la Gae Aulenti.
L'edifizzi, protegiuu de la Guardia de Rocca, l'è raffiguraa in di moned de 2€ del San Marin.
Qin Shi Huang
Qin Shi Huang (Chines: 秦始皇; pinyin: Qín Shǐhuáng; Wade-Giles: Ch'in Shih-huang - nassüü in del 259 I. de C. e murüü in del 210 I. de C.), ciamaa Ying Zheng (chines: 嬴政; pinyin: Yíng Zhèng) di so resgiu, l'è staa 'l re de'l staa chines Qin de l'ann 246 I. de C. fin a l'ann 221 I. de C., ciuè düranta i agn de la lota intra i staa. A l'è staa 'l prim imperadur de la China ünida in del 221 I. de C. L'haa segütaa a vess l'imperadur fin a'l dí de la sua mort in de'l 210 I. de C. quand che'l gh'eva 50 agn.
Segunda Timotee Capitel Quater
Segunda Timotee
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Quater
1Duu testimunianza denanz a Diu e Crist Gesü che 'l gh'ha de giüdegà i vivént e i mort, e la sua cumparida e 'l sò règn: 2predica tì la parola, che te siet prunt a témp e föra de témp, repia tì, strapaza tì, esurta tì, cun tüta paziénza e insegnamént. 3Già che 'l ghe sarà un témp quand supurtarànn minga insegnamént san ma müciarànn insegnant segund i lur propi desidéri, che sgrafignen i urègg, 4e turnarànn via de la veritaa, e girarànn via a i panzànegh. 5Ma tì: che te siet survejant in de tüsscoss, pat tì el maa, fa tì 'l laur de l'evangelista, cump tì el tò ministéri.
6Già che mì sun già versaa cuma un sacrifizi de bév, e 'l témp de la mia parténza l'è a man; 7huu lutaa la bona lota, huu finii el cúrs, huu tegnüü la féd; 8per el rèst, la gh'è metüü via per mì la curona de la giüstizia che 'l Signúr el me darà cuma recumpénsa a chèll dì, el giüdes giüst, e no dumà a mì ma anca a tücc che hann vursüü bén la sua cumparida.
14Alessander, el feree, el m'ha faa tant maa--el Signúr el ghe darà recumpénsa segund i sò oper; 15Varden anca tì, degià che 'l s'è upost grandamént i noster paroll.
16In de la mia prima difèsa, nissün l'è vegnüü arent a mì, ma tücc m'hann lassaa dedree. 17Ma 'l Signúr l'è staa arént a mì e 'l m'ha daa forza, perchè la predicaziún la fossa purtada a cumpimént e tücc i naziún sentissen, e sun staa liberaa de la buca del leún. 18El Signúr el me liberarà d'ogni opera maligna e 'l me salvarà in del sò règn del cél, al qual l'è la gloria per in di secuj di secuj. Amén.
19Salüda Prisca e Aquila e la famèja d'Unesifor. 20Erast l'ha restaa a Curint, e huu lassaa adree Trofim malaa a Milét. 21Laura tant a vegnì prima de l'invèrn. Eubül, Pudent, Lín e Claudia e tücc i fradèj te salüden. 22Che 'l Signúr el sia cunt el tò spirit. Che la grazia la sia cun vialter.
Romiguières
Romiguières l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lunas, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 554 méter a 'na altèsa màsima de 877 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Romiguières l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Luigi Guanella
El Luigi Guanella (Fracisc, 19 de dicember del 1842 - Comm, 24 de otober del 1915) l'è staa on prevet italian. L'ha fondaa i congregazion catolegh di Serv de la Carità e di Tosann de Santa Maria de la Providenza. L'è veneraa 'me sant de la Gesa catolega.
La vita
Nassuu a Fracisc, frazion de Cadolscin, l'era el fioeu del scior Lorenzo e de la Marina Bianchi. Quei lor gh'aveven avuu tredes fioeu, e lu l'era el fradell quell de noeuv. L'ha studiaa a Comm e poeu in di seminari de la diocesi: l'è deventaa prevet el 26 de magg del 1866 per man del vescov de Foggia, el Bernardino Frascolla. L'ha faa el prevost prima a Prost e a Savogn (frazion de Piur), in tra el 1867 e 'l 1875. In quell period l'ha cognossuu el Don Bosch e la soa oeuvera, el Cottolengo, e l'è restaa con lu per trii agn. Poeu l'è staa mandaa a fà el prevost a Traona (1878-1881), on quai mesett a Olmo (frazion de San Jacom) e infina a Pianell (1881-1890). A Pianell l'ha ciappaa su l'ospizzi fondaa del sò predecessor, el don Carlo Coppini, che adess l'era in man a ona quai monega: in tra de lor a gh'era la Marcellina Bosatta e la soa sorella Chiara. El Guanella l'ha reorganizaa la comunità e 'l gh'ha daa on impuls noeuv: la comunità la s'è ciamada Tosann de Santa Maria de la Divina Providenza, che in del 1886 l'è stada reunida in la Cà de la Divina Providenza. Quella chì la s'è desviluppada a la svelta, e al ramm di donn el s'è giontaa anca quell di omen, che l'ha ciappaa el nomm de Serv de la Carità; inizziativa sostegnuda anca de l'Andrea Carlo Ferrari. L'oeuvera la s'è spantegada e l'è rivada in di provincc de Milan, Pavia, Sondri, Rovigh, Roma, Cosenza, ma anca foeura de l'Italia (Svizzera e Statt Unii). L'è mort dopo vess staa colpii de paralisi e vess staa visitaa o benesii del don Luigi Orione e del papa Benedett XV. L'è soteraa a Comm. In del 1964 l'è staa proclamaa beatt del Papa Paol VI, e sant in del 2012 per man del Papa Benedett XVI. La soa festa l'è 'l 24 de otober.
Vernoux-en-Vivarais
Vernoux-en-Vivarais l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vernoux-en-Vivarais (chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 949 méter s.l.m.
Andorra (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Jacky Rosen
La Jacky Rosen (Chicago, 2 agost 1957) a l'è una statunitensa, senatora del.
Ferndorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Tordoia
El sò codes statistegh l'è.
Preganziol
Preganziol (en vèneto: Preganziol) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Treviso. El g'ha presapóch 14.639 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 665 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casale sul Sile, Casier, Mogliano Veneto, Treviso, Zero Branco.
Charvonnex
Charvonnex l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Annecy-le-Vieux, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.71 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 500 méter a 'na altèsa màsima de 741 méter s.l.m.
Strada europea E804
La Strada europea E804 a l'è 'na strada europea in Spagna. La conliga Bilbao a Saragozza e l'è longa 295 km.
In Ispagna l'è recognossuda 'me Autopista AP-68.
Tovéř
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Olomouc.
Derendingen (SO)
Derendingen a l'è un cumün svizzer del distret de Wasseramt. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 5.62 km², e al se tröva a una altitüden de 439 meter sura al livel del mar.
El cumün de Derendingen a l'è tacaa ai cumün de Biberist, Deitingen, Gerlafingen, Kriegstetten, Luterbach, Oekingen, Subingen, Zuchwil.
Alt Malcanton
Alt Malcanton (Alto Malcantone) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh'ha 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 22.1 km², e al se tröva a una altitüden de 810 meter sura al livel del mar.
L'è staa istitüii el 14 de Marz del 2005 da la fusion dei ex-cumün de Ros, Bren, Fescogia, Mügena e Vesc.
El cumün de Alt Malcanton a l'è tacaa ai cumün de Arann, Bedan, Biögg, Canvee, Cürija Munteviasch (IT-VA), Gravesan, Gambarögn, Mann, Mijoja, Sigirin e Toresela-Tavern.
Gibbaeum
Gibbaeum l'è 'n zèner de piànte suculènte che fà part de la famìa botànica de le Aizoaceae. Töte le 21 spéci de chèsto zèner i è endémiche del Sudáfrica.
L'è 'na piantilìna picinìna che g'ha le fòie carnùze che somèa a balutì stondàcc de dimensiù diferènte tacacc ensèma.
Tasonomìa
El zèner Gibbaeum l'è stat discriìt de Adrian Hardy Haworth e püblicàt endel lìber The Gardeners' Chronicle & Agricultural Gazette III, 79: 215. 1926.
Passaport de l'Ecuador
El Passaport de l'Ecuador a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Mistřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Uherské Hradiště.
Locarn
Locarn (Lucärn in del dialet de la Val Verzasca; Locarno in Italian; Liggåårasch in del walser de Busch; Luggarus in tudesch storegh) a l'è un cumün svizzer del distret de Locarno in del Canton Tesin. Al gh’ha 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 19.4 km², e al se tröva a una altitüden de 200 meter sura al livel del mar.
Parc del Pianvolt de Romaneng
El Parc del Pianvolt de Romaneng e dei Navili Cremones (in italian Parco del Pianalto di Romanengo e dei Navigli cremonesi) l’è un PLIS (Parc Local de Interess Soracumunal) cread da la Provinça de Cremona con le Deliberazion de la Jœnta Provinçal n° 116 del 4 marz 2003, n° 277 del 25 maj 2003 e n° 332 del 17 jœgn 2005.
Locarn
El cumün de Locarn a l'è tacaa ai cumün de Scona, Avegn Gordev, Cadenazz, Cügnasch-Geira, Gordora, Vertezz, Loson, Minüs, Müralt, Orzelina, Gambarögn, Tegna, Tendru-Cuntra.
Arcos de las Salinas
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Locarn
L'è la 74esima cità püssee granda de la Svizzera per popolazion, la terza del Canton Tesin, dopu de Lügan e Bellinzona.
Parc del Pianvolt de Romaneng
El Parc al sgrandiss l'area jamò protejida de la Riserva natural del Navele de la Melota (creada da la Rejon Lombardia ind el 1983) dent ind el “Pianvolt” de Romaneng, un rialz de terra de formazion pleistocenega qe l’è 10-15 meter plussee volt de la pianura aluvional qe la sta tœt intorna.
Locarn
L'è la sede de un Festival cinematugrafegh che 'l se ten tüt i ann in del mes de Agost in de la Piazza Granda: el Locarno International Film Festival.
Strada europea E805
La Strada europea E805 a l'è 'na strada europea in Portugàl. La conliga Braga e Chaves e l'è longa 82 km.
Piev de Gravedona
La piev de Gravedona l’è stada per secoi ona ripartizzion de la provincia de Com e de la diocesi de Com.
Parc del Pianvolt de Romaneng
L'area del Pianvolt l’è una part importanta del projet d’educazion ambiental de la Provinça de Cremona qe al se ciama in italian "Il territorio come ecomuseo".
Locarn
Geugrafia
Lucarnu el se tröva in sü la spunda nord del Lagh Magiur, a la fin de la Valmagia. A est se desvilüpa la Val Verzasca e, püssee in là, el pian de Magadin e la val del Tesin; a ovest inveci a gh'è la val Unsernun e i Centvai, che menen a l'Ossula. El nücli storegh de la cità l'è quel ai pee de la Valmagia, menter la zona növa (quela di Ger de Sota, che 'l gh'ha però anca el nom ufizial de Locarno exclave) l'è püssee destacada, e la se tröva in del Pian de Magadin. La cità de Lucarnu dunca l'è traversada de düü fiüm: la Magia e 'l Tesin. Per el sò vess inscì arent al lagh e anca ai muntagn di sò vai, Lucarnu l'è prutegiüü di clima püssee fregg: per 'sta resun, a l'è una metà turistega famusa e impurtanta. De Lucarnu pö se pò rivà in traghet de l'Italia.
Piev de Gravedona
La piev
Sota el profil religios, a l’è probabil che Gravedona l’ospitass ona gesa sede de piev sgiamò in del cors del V secol. Defat, a ‘sto period chi el parten el paviment del batister de la gesa de San Vincenz.  Al 930 la risalìss inveci la prima menzion storica del Capitol de Gravedona, che in del 1295 l’è rivad a havégh denter des sacerdot (arcipret inclus).
Locarn
Storia
I prim insediament urganizzaa hinn de l'età del brunz (inturna al 1000 prima de Crist) e hinn testimuniaa, per esempi, di necropuli de San Iori e Sant Antoni. La necropuli de Suldün la ne dis che 'l sit l'eva bitaa anca in de l'età del fer. Forsi giamò in del VII secul prima de Crist la vegia pupulaziun lucal (prubabilment ligür) la s'è messedada cui Lepunz (che inveci eren celtich). I ruman hinn rivaa in del segund secul prima de Crist. In del Castel de Lucarnu hinn cunservaa repert del periud ruman. In del Mediuev Lucarnu l'è staa cuntendüü tra Cumasch e Milanes, che hinn staa quei che a la fin hann vengiüü. In del Quatercent el dumini de la cità l'è passaa a la fameja Rüsca. Dopu avè resistüü a un assedi in del 1502-1503, la cità la finiss in di man di svizzer in del 1516. In di secui che vegnen dopu, Lucarnu l'ha patii una serie de desgrazzi, anca perchè l'eva un burgh minga tant impurtant e dunca poch cunsideraa e vütaa. In tra el Votcent inveci la cità la turna a varì, tant l'è che in tra el 1821 e 'l 1827 la sarà anca la capital pruvisoria del növ Cantun Tesin. De là inanz, Lucarnu el vegn un sit bel impurtant e mudernu. El ciapa impuranta internaziunal in del 1925, quand che ghe vegn firmaa un trataa tra Belgi, Cecusluvachia, Francia, Germania, Italia, Pulonia e Regn Ünii. In del 1928 el ghe vegn tacaa el cumün de Suldün (nassüü in del 1803).
Rodènch
Rodènch (Rudènch, endèla parlàda de la franciacürta; Rodengo-Saiano, en Italià) l'è 'n cümü de la Pruvìncia de Brèsa che 'l cönta 0 abitàncc (dàto del ).
Locarn
El dialet
El dialet de Lucarnu l'è una variant del Lumbard ucidental. Respet ai parlà di paes d'inturna (püssee cunservativ), quel de Lucarnu el se vesina de bun a la koiné tisinesa e, dunca, ai dialet di cità de Belinzona e de Lügan. A bun cünt, el cunserva anmò al dì d'incö 'na quai carateristega propia.
Capistrano (VV)
Capistrano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Vibo Valentia. El g'ha presapóch 1.204 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 60 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chiaravalle Centrale (CZ), Filogaso, Maierato, Monterosso Calabro, San Nicola da Crissa, San Vito sullo Ionio (CZ), Torre di Ruggiero (CZ).
Piev de Gravedona
La piev
Del pont de vista civil, la sudivision aministrativa de la piev a l’è stada razionalizzada de l’imperatis Maria Teresa in del riconosser ‘sti 7 comun chì, tucc sede de parochia:
Rodènch
El cümü, coi cunfì isé come che i è al dé d'encö l'è stat istitüìt endèl 1927 de l'üniù dei cümü de Rudènch e de Saià (nòm uficiàl en italià: Saiano) e l'è dividìt en sés frasiù: Bètula, Betulì, Delma, Moie, Padergnù e Ponte Cingoli.
I paès cunfinàncc i è: Castignàt, Güsàch, Óme, Padéren e Pasirà.
Mintraching
Mintraching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ratisbona. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 53.87 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Presles (FR-38)
Presles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Canton de Pont en Royans, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Encío
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Rodènch
El cümü de Rudènch l'è 'nzemelàt col paés de Kürten, en Germania.
Presles (FR-38)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Korpiklaani
I Korpiklaani (congrega del pigner) hinn on grupp musegal finlandes, nassuu a Lathi. El grupp a l'è staa conossuu anca cume Shaman.
Marano di Valpolicella
Marano di Valpolicella (Maran in vèneto) l’è ‘n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g’ha presapóch 2.882 abitàncc e ‘l g’ha ‘na superfìce de 18,64 km², per ‘na densità de 160 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fumane, Negrar, San Pietro in Cariano, Sant'Anna d'Alfaedo.
Rodènch
L'Abasìa Olivetàna
left|thumb|200px| El Ciòster Grant de l'Abasià Olivetàna de San Nicóla Rudènch l'è cunusìt apò a per la prezènsa de l'Abasìa Olivetàna de San Nicóla, fondàda dei frà cluniacènsi - congregasiù de l'Urden de San Benedèt - envèrs le metà del sècol XI.
Cifuentes
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Presles (FR-38)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.68 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 468 méter a 'na altèsa màsima de 1370 méter söl leèl del mar.
Linia P (metropolitana de Buenos Aires)
La  (premetrò) a l'è una linia de la metropolitana de Buenos Aires, che la conliga, longa km.
Stazion de Pos
La Stazion de Pos a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la.
Marano di Valpolicella
De èt
321px|left|thumb|]La céza de San March
Stazion de Pos
Moviment
La stazion a l'è servida di treni suburban de la linia S3 del servizzi ferroviari metropolitan de Bologna gestii de Trenitalia Tper.
Marano di Valpolicella
De èt
.
321px|right|thumb|La céza de Santa Maréa
I trumbù de Santa Maréa
I trumbù de Santa Maréa i è di füzìi a avancarica originare de la Lesinia che i regórda i archibügi e colübrine del méla e sés (1.600) e del méla e sèt (1.700). I piza 50 chili e i gh’à öna cana che la se dèrf fò a campana che la la ocór per pogiài ‘n tèra e fai stà ‘mpé. Al de dé ‘ncö i è dovràcc in di fèste e cargàcc a salve e i pèta fò öna gran s-ciopetàda, töta rumùr e föm.
Stazion de Pos
Interscambi
Fermada de l'autobus
Linia P (metropolitana de Buenos Aires)
A l'è una metrotranvia ben integrada in del sistema de straport de la capital argentina, che la dopera mez tranviari in del so esercizzi.
Mintraching
El cümü de Mintraching el se tróa a 'na altèsa de 335 méter sura 'l leèl del mar.
Presles (FR-38)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Presles l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Rodènch
L'Abasìa Olivetàna
Dòpo 'n prìm perìodo de espansiù l'abasìa, zamò 'ndèl sècol XIII la gh'ìa ambiàt a dà sègn de éser dré a fermàs e de mìa rià piö a crèser. Isé, 'ndèl sècol XV l'è stàda afidàda ai frà olivetàni che i g'ha ambiàt sübet 'n òpera 'mportànte de ristrütürasiù de le òpere architetòniche ezistènte e de l'edificasiù de nöe. En chèl perìodo ché, divèrse i è stàde le òpere afidàde ai artìsti bresà piö 'mportàncc compàgn de 'l Romanino, 'l Moretto, el Lattanzio Gambara e Grazio Cossali.
Dòpo de 'n perìodo de decadènsa, endèl 1969, per vìa de l'enteresamènt de papa Pàol VI, l'è stàda riconsegnàda ai frà olivetàni. Al dé d'encö, la g'ha recüperàt 'na bùna part del sò splendùr e l'è turnàda a éser en cèntro de spiritualità de 'mportànsa.
Sport
A Rudènch g'ha séde l'Asociasiù Calcio Rudènch-Saià, società de fóbal nasìda 'ndèl 1983, che 'ndela stagiù 2010-2011 la züga 'ndèl campiunàt de Lega Pro Segónda Diviziù. La züga 'ndel Stadio Pulispurtìf Cumünàl, en via Culumbàra, n°1. L'è 'na strütüra che la g'ha 'n teré de zöch per el fóbal en èrba de 105x65 méter e 'na tribüna lateràl da 2.500 pòscc per sintàs zó.
Podolí (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Brno-venkov.
Dr. Alban
thumb|200px|right| Dr. Alban Alban Nwapa, cugnusüü cumè Dr. Alban (Enugu, 26 agust 1957), l'è ün cantant e produtùr de müsica Eurodance nigeriàn, ma cunt el passaport svedes. El se fa ciamà inscì perchè el stüdiava per fà el dentista.
Cariera
Dr. Alban l'è diventàa famùs in tücc el mund in dij inizi dij Ann Nuvanta, quand el gh'eva publicàa la canzùn Hello Afrika ("Te salüdi, Africa") e'l disch cun l'istess nom: 'st'album chì l'ha vendüü circa ün miliùn de copj. Ün frach de success hin stàa anca i canzùn One love ("Ün amur", 1992), It's My Life ("L'è la mè vida", 1992), Look Who's Talking Now ("Varda chi l'è adree a parlà adèss", 1994), e Let the Beat Go on ("Fa' tirà innanz el Beat", 1994): tücc 'sti canzùn chì hin diventàa dij canzùn classich de Eurodance dij Ann Nuvanta.
Dopu ün poeu de temp che l'ha fàa nagòtt, Dr. Alban l'ha fàa surtì la canzùn I Love the 90's ("I me piàsen i Ann Nuvanta"), cantada insèmm a Haddaway, ün olter cantant de müsica Eurodance dij quej ann lì.
Castell di Pio
El Castell di Pio a l'è 'n castell de Carpi, in Provincia de Modena, faa su de 'n insemma de costruzion che dominen el center de la città e faa in origin 'me palazz de la familia Pio, l'Albert III Pio de Savoja in del secol quell de 16 l'ha trasformaa la struttura in d'ona residenza per i sciori. Al dì d'incoeu l'ospita l'archivi comunal, i musee e 'n iniziativa per i giovin.
Acid sulforich
L'acid sulforich (ciamaa anca Vedriol, nom IUPAC diidrossid de diossisulfer) a l'è un cumpost chimich cun furmula chimiga H2SO4. El sò nümer CAS a l'è 7664-93-9. El par un oli un frach viscus senza culur. A l'è vün di acid püssee fort e l'è dunca un fort curusif. El sò cumpost püssee cugnussüü a l'è el gess, che l'è el carbunaa de calci.
L'acid sulforich el gh'ha un frach de aplicaziun e l'è vün di prudot pussee impurtant del indüstria chimiga. In del 2001 la prudüziun in del mund l'è stada de 165 miliun de tunelat, per un valur de pü o de men de 8 miliard de dolar.
Kirchzarten
Kirchzarten l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl de Breisgau-Hochschwarzwald. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 21.14 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|Kirchzarten vésta de l'alt El cümü de Kirchzarten el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra, a 'na altèsa de 380 méter sura 'l leèl del mar.
Finkenstein am Faaker See
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Lacunosus
Lacunosus a l’è vuna di noeuv varietà reconossùd de l'Organizzazion meteorològica mondial di nivol che ghe partegnen ai genér Cirrocumulus, Altocumulus e – molto rarament – ai Stratocumulus.