cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Jean-la-Fouillouse
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.27 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1086 méter a 'na altèsa màsima de 1348 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Jean-la-Fouillouse l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Nissoria
Nissoria l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Enna. El g'ha presapóch 3.015 abitàncc, 'na superfìce de 61 km² e 'na densità de 49 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agira, Assoro, Gagliano Castelferrato, Leonforte, Nicosia.
Liberté (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 8 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Attinid
thumb|200px|I atiniit in de la [[taula periòdica (anca sa nurmalmeent sa mètenn a paart, de suta).]] La séri chímica dii atíniit la cumpreent i 14 elemeent chímich tra l'atíni (nümer atòmich=89) e ul nubéli (Z=102); chimicameent a inn areent a i lantàniit.
I atíniit püssee pesaant (a cuminciaa dal netüni) a inn minga natüràj, cunt períut de mèza-desintregazziun cuurt.
I elemeent de la séri a inn:
Gambatesa
Gambatesa l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 1.735 abitàncc, 'na superfìce de 42 km² e 'na densità de 41 ab./km². El cunfìna coi cümü de Celenza Valfortore (FG), Macchia Valfortore, Pietracatella, Riccia, Tufara.
Equilibri del terror
lang=it|miniatura|Grafich che l’indica el numer de scorte di [[Arma nuclear|armament nuclear deciarade, o presumibilment havude, di USA e de l'URSS/Russia.]] Se drova l’espression "equilibri del terror", de solit con riferiment a la corsa ai armament atomich, menada inanz di Stat Unid e de l’ Union Sovietica in del cors de la guerra freggia, per descriver la pas debola che l’è esistida in fra i do superpotenze 'me risultad del fad che tucc du i governi i staven indree de l’agì per via de la possibilità d’ona guerra nuclear che l’havariss distrut el mond.
On quai studios de la politega el drova 'sta espression chì per distinguer el quader mondial de poeu de la seconda guerra mondial, rispet a quell de prima.
In precedenza, i USA e l’URSS i haveven prevegnud i guerrecol mantegnì in fra de lor on equilibri relativ in di sò capacità (economeghe, militar e politeghe) de deciarà guerra; l'espression "politega de l'equilibri" o "equilibri de podé" l’è despess drovada per descriver quell tipo chì de pas incerta. La bomba atomica l’ha cread ona realtà politega noeuva, in la qual i dò superpotenze i gh’haveven la capacità de redù a nient tuta la vita in su la Terra.
L'ostacol a la guerra in tra el bloch sovietich e quell ocidental nó l’è pù stada la pagura che l’aversari el fudess pussee potent, ma piutost l’incorges che con l'uso di arsenai nuclear assee grand e mortai, la possibil vitoria, a bon cunt, l’havariss prodot la distruzzion della propria nazzion e del rest del mond.
In quella manera chì, l'esistenza di armi pussee potente mai creade, l’ha finid col sostegnì una forma de pas: ancaben che tante guerre a inn stade combatude localment adree a la guerra freggia, i superpotenze a inn mai rivade a combates diretament, né alter di bombe atomiche a inn stad mai sganciade in combatiment despoeu del bombardament atomich de Hiroshima e Nagasaki.
El principi che l’era al fondament de l’equilibri del terror, o ben la mutua distruzzion sicurada, l’è an’mò adess operant in de l’impedì di conflit nuclear. De tute i manere, on quai analista el suponn che la politega statunitensa la sia decisament direta a la riussida de la superiorità nuclear, o ben de la capacità de refilà un atach nuclear senza dové havégh paura d’ona rapresaja altertant mortifera.
Stazzion de Berlin-Friedrichstraße
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Interscambi
Fermada de la metropolitana
Stazion de Via Gianturco
La Stazion de Via Gianturco a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Little Rock
right|thumb|200px Little Rock a l'è la capital de l'Arkansas, vün di stat di Stat Ünì d'America. La gh'ha una pupulaziun de 204.370 abitant (2006) e l'è la cità püssee pupulada del stat.
Murrhardt
Murrhardt l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rems-Murr-Kreis. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 71.13 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Murrhardt la se tróa a 'na altèsa de 291 méter sura 'l leèl del mar.
Land der Berge, Land am Strome
Land der Berge, Land am Strome a l'è l'inn nazzional doperad in Austria, componud del Wolfgang Amadeus Mozart e Johann Holzer e col test scrivud del Paula von Preradović.
Cros-de-Géorand
Cros-de-Géorand l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Montpezat-sous-Bauzon, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 43.39 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 916 méter a 'na altèsa màsima de 1594 méter s.l.m.
Votice
El gh'ha el status de cità.
Elisabetta Canalis
L'Elisabetta Canalis (Sassari, 12 de settember del 1978) l'è ona modella, atris e sobrett italiana. L'è vegnuda famosa quand che l'è diventada vuna di dò veline de Striscia la Notizia (insemm a la Maddalena Corvaglia) in tra el 1999 e 'l 2002. La gh'ha 'vuu anca on moment de celebrità foeura de l'Italia quand che, per pù o manch desdott mes (in tra el 2009 e 'l 2011), l'è stada la morosa de l'ator american George Clooney. In del 2011 l'ha presentaa el Festival de Sanremm insemma al Gianni Morandi e a la Belén.
Saint-Étienne
Saint-Étienne l'è 'na cità franséza sitüàda 'ndèla la regiù Rhône-Alpes e ndèl dipartimènt de la Loira, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància.
L'è capolöch de nöf cantù e del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 79.97 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 422 méter a 'na altèsa màsima de 1117 méter söl leèl del mar.
Salmeroncillos
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Brié-et-Angonnes
Brié-et-Angonnes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vizille, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 306 méter a 'na altèsa màsima de 737 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Brié-et-Angonnes l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Vergons
Vergons l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Annot, del circondàre (arrondissement) de Castellane e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 45.73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 860 méter a 'na altèsa màsima de 1938 méter s.l.m.
Kirchehrenbach
El cümü de Kirchehrenbach el se tróa a 'na altèsa de 282 méter sura 'l leèl del mar.
Kunžak
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Číhalín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Tolentino
Tolentino l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Macerata. El g'ha presapóch 18.823 (all'1 Gennaio 2003) abitàncc, 'na superfìce de 94,86 km² e 'na densità de 198 ab./km². El cunfìna coi cümü de Belforte del Chienti, Camporotondo di Fiastrone, Colmurano, Corridonia, Macerata, Petriolo, Pollenza, San Ginesio, San Severino Marche, Serrapetrona, Treia, Urbisaglia.
Frohnleiten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Castell Boromee (Peschera Boromee)
miniatura|Castell Boromee de [[Peschera Borromee|Peschera Boromee.]] El Castell Boromee de Peschera Boromee, in de la provincia de Milan, a l'è el pussee antigh possediment di Boromee in Lombardia. A l'è un'antiga cassina fortifegada per oeuvra del Vitalian I Boromee in del secol XV e in del restavor del tard secol XVI del Renad Boromee, cusin del cardinal Federigh, la ciapa l'aspet de incoeu. Peculiarità del castell pussee unega in Lombardia l'è che la ronsgia che la 'l sercia l'è ancamò piena de aqua (che la deriva de l’antiga peschera), propi coma l'era stada sgarlada pussee de cinch secol indree.
El castell el gh'ha un impiant quadrangolar, fad su in laterizzi e cont un'unega torr quadrada in sora de l'ingress principal, in origen cont un pont levador. I quater corp de fabrega se desvilupen intorna al cort central, e inn protesgiud ai bande de bass torrioncit redond che vegnen foeura in su la ronsgia. L'è un edifizzi fortifegad unegh in del so sgener in Lombardia per i so torr redonde, che se drovaven no in de l’epoca viscontea, e rivade in di noster territori domà con la dominazzion spagnoeula e con l’introduzzion di arm de foeugh.
El castell, che l'è de proprietà privada, a l'è minga avert al publegh. Nonostant che a vegnen organizade di giornade de viside, che vegnen nonziade sia in sul sit ofizzial sia in su la stampa locala. Quand che el castell a l'è minga sed de olter event, a l'è possibel metess d'acordi cont la proprietà, in tra april e setember, per di viside de grup de studios o de scoeule per alunn sora i set agn d'età.
Glasnost
La glasnost (trasparenza) l'è stada vuna di reform politegh menaa innanz dal Mikhail Gorbaciov insemma a la perestrojka e che la voreva liberalizzà pussee 'l sistema politegh e fà cognoss a la gent i difficoltà e i sò fonzionament.
Castell Boromee (Peschera Boromee)
Storia
I Boromee, sgiamò bancher e mercant sciori, in del secol XV tachen a crompà i so prim possediment in Lombardia. Vitalian I Boromee, bancher del duca Filip Maria Viscont, l'otegn de quest chì in del 1432 el dirit de fortifegà el feud de Peschera indova che sgiamò l'esisteva una cassina fortifegada che la va donca semper pussee a ciapà l'aspet del modern castell. A quell temp, de fad, Peschera a l'era ancamò un insema de cassine giamò de proprietà di “fraa negher”, ciamad inscì perchè i monegh de l’orden di agostinian eren usad a indossà un abit negher con cintura de coram. Quei chì gh'haveven anca una quai proprietà in sit in tra Fioran e Mirazzan, in tra i quai quell compless chì per el noeuv om de fiduzzia del duca (arent al castell se poeuden vedé ancamò quei struture rurai chì).
Glasnost
De facc l'ha portaa a l'aument de la libertà de parolla in l'Union Soviedega, a on aument di viagg in del mond e anca a la liberazion de tanc presonee politegh.
Castell Boromee (Peschera Boromee)
Storia
El castell a l'è stad vuna di sed strategiche del Francesch Sforza in tra el 1448 e el 1450, in di operazzion militar per el controll del ducad milanes, perchè i Boromee representaven un bon allead de la noeuva dinastia.
Pussee tard, con la borlada del Lodovich el Mor e l’ingress di frances a Milan, i Boromee, coma olter familie ligade ai vegg duch, passen de l’oltra banda de la barrera per vedéss minga cavà via i grand richezze otegnude con l’atività bancaria in poch manch de un secol. Inscì in del castell el ghe sogiorna fin el re de Francia Luis XII, vegnud denter de vincidor a Milan a la fin del secol XV.
El San Carl Boromee (1538 - 1584) l'è stad proprietari del castell de Peschera del 1562 al 1567, quand che el ve renonzia per el so barba Giuli Cesar.
In de l'ultem vintennli del secol XVI, el castell de Peschera el vegn intregament restavorad del Renad, fioeul del Giuli Cesar e fradell del cardinal Federigh. Propi el Renad Boromee l'ha conferid a l'edifizzi un prim carater residenzial rispet a la vocazzion militara che "l gh'haveva el sit, de fad despoeu del matrimoni con l'Ersilia Farnese (1579), el scerniss Peschera 'me so dimora preferida.
In d'un liber del 1971, el cont Gian Vico Boromee el descriv per ben i lavorà de restavor principiad del pader Giancarl Boromee quand che el castell de Peschera, despoeu de vesser stad vendud ai Besostri in del 1870, el vegn recrompad in del 1926: “i ulten du secol haveven lassad la so impronta d’erosion e de incuria e anca de sovrastruture e trasformazzion”.
Descrizzion
Travers la porta de la torr centrala se va denter e el gh'è un grand cort quadrad, verd per l’ergna, i piante e i fior.
De la torr centrala e de la fazzada el vegn cavad via l’intonegh che ja quatava; el torna el maton a vista, coma l’era a l’inizzi, e l’edifizzi in su quella banda chì el ciapa un aspet pussee seri e grev. Dopo del sfrisà vegnen foeura motiv araldegh coma l’Humilitas, el stema di Borromee, e fenester a sest acut. Sora al porton el gh'è un bass-riliev in marm cont i inizziai CO.I.B. (Cont Johannes Boromee). El soraviv l’intonegh in su i bande ovest e nord, con rest de piture ses-centesche, a arch alternad ross e sgiald.
La banda orientala, che al contrari di olter tre, che gh'hann de spalt, la vegn sgiò a scarpa diret in de l’aqua de la ronsgia; a l'è mai stad afrescad. Chì l'esisteva un ingress segondari al castell, se troeuven ancamò segn ciar, e in ass forsi anca una torr, poeu decapitada e trasformada in capella. L’ingress principal a l'era e l'è restad quell a la bas de la quadrada torr centrala, indova che troeuvom un local a voeulta, ingentilid de motiv araldegh e ornament floreai, con averture in su i spalt.
Ancamò in del cors del secol XVIII prima de la torr a la gh'era un un rivellin, bassa costruzzion de difesa, incoeu la resta domà la testimonianza in d'una pitura a l’interna del castell. A quell chì el se rivava cont un un pont levador (in su la torr gh'inn ancamò i incavadure per i bolzon, i do trav per volzà el pont). Un olter ponticell movibel el gh’era e el resist ancamò in su la banda ocidentala de l’edifizzi, el portava a un magnifegh giardin a l’italiana, con sces, alber secolar, fior, vasche e fontane d'aqua.
El de denter del castell el contegn interessant struture architetoneghe: l’origenal scalon che 'l mena al pian de sora, ancamò in pè despoeu de cinch secol de la so costruzzion; el magnifegh salon d’onor cont el camin in preja e i vot figure simboleghe contegnude in d'una cornis votagonala, de scoeula emiliana.
Poeu una sequenza de stanze e sale, dipingiude con feston, stem e mot araldegh, paesagg, cà e castell de proprietà di Borromee, in tra i quai el dipint de Arona e l’isola Bella in sul Lagh Magior.
I stanze inn:
1 - Sala di Armadure o vestibol
Ai pè del scalon, aredad cont armadure antighe, lanze e spade. Frut di restavor fad del Cont Gian Carl Boromee, el paviment a lastron de preja, el plafon a casseton, el camin.
2 - Scalon
A l'è restad l'istess di temp del San Carl. In su i pared, in de la fascia in volt, piture de la fin del cinch-cent a crotesch se alternen a paesagg de fantasia; in de la banda de sota motiv floreai e finta balaustra, databei al secol passad.
3 - Sala di crotesche
Protagonista assolud a l'è el gener a crotesche, caregh de segnifegad simbolegh, esoteregh, magegh, caraterizad de fantasios firifiss, feston vegetai, tempiet, fiacole, brasere, lucerne, vas, figure antropomorfe e fitomorfe.
Un gener pitoregh che in del castell de Peschera el domina sora i olter (di sondagg fad in d'una quai sala coverta de piture divers, hann consentid de vedé che in del strad de sota ghe n'è di olter, pussee antighe, a crotesche).
Sora a la porta che la mena in del salon, in quell chì, coma giamò in su la pared de fond in scima al scalon, la gh'è la scrita ERFB, inizziai incrosade de l'Ersilia Farnese e del Renad Boromee: quella sigla chì la ciapa el valor de una simbolega firma. Inn l'Ersilia e 'l Renad a comissionà quei dipint.
4 - Salon principal
El coeur del Castell: chì pussee che in di olter stanze la vensg l’armonia, l’art, la storia.
El grand local, tre fenester a drizza e a manzina, un camin in preja in del fond, l'è del tut afrescad in manera straordinaria. In de la banda de sora, delimitada del plafon a casseton e de la linea di fenester, crotesche e paesagg, indova che el se ved ben, sora a la porta e insema a la sigla ERFB, un molin a aqua.
In su i pared, vot scene belle bellente allegoreghe, ciascheduna denter de una cornis votagonala dipingiuda; tut intorna crotesche e fres multicolor. Quei scene chì representen concet morai: ogneduna introducida de una didascalia in lengua latina.
5 - Sala del 1° molin
Dominen i paesagg, la natura, soratut bosch e aque; central a l'è la representazzion de un molin con do roeude idrauleghe. Epoca de esecuzzion: el Ses-cent tard.
6 - Sala del San Carl
Segond la tradizzion, in quella camera chì l'havaria dormid el Sant; de proeuve certe ghe n'è minga, ma la se poeul gnanca lassà foeura 'me ipotesi. La fascia volta in su i pared a l'è afrescada in manera bona (semper a crotesche e paesagg), al contrari di zone de sota. Quei ultem chì un temp eren tapezzade con vellud e drap; cambiada la moda, cavade via i stofe, i mur biot vegnen quatad de ornament de poch valor.
7 - Sala di lagh
Piture in stil baroch: sostegn e feston de frasche, grand spegg d’aqua, barchete, tant cel.
8 - Sala di proprietà Boromee
Chì troeuvom dipingiud l’Isola Bella in sul Lagh Magior (ancamò senza el famos palazzi fad su del Carl Fontana), la Roca de Arona indova che el nass el San Carl, la Villa de Cesan. Datazzion: la metà del ses-cent.
10 - Sala del mar
In tra feston e lesene, piture a tema de mar.
11 - Sala del castell de Peschera Boromee
Travers di colone, el se ved subet el castell, dominad de la volta torr centrala e con prima del rivellin, costruzzion merlada a difesa de l’ingress, de denanz del pont levador.
Una tavoleta dipingiuda sora a l’unega fenestra, la gh'ha la data 1763; agn despoeu el rivellin el vegniva trad sgiò.
12 - Sala di paesagg
Vedude de camp, colline, pais, alber e aque, nigole e osei, el tut de bona fatura del ses-cent.
Dedree de la longa teoria de stanze esaminade a gh'hem:
13 - La dobia galleria
I piture: fronde stilizade e usei che sgoren per impienì i grand superfis.
Chì a l'è ospitada la mostra storegh-documentaria in su i molin de Peschera Boromee e arent.
15 - la capella
De la galleria el se va denter de una banda ai stanze, de l'oltra ai do tribune de la Capella, intitolada al San Carl. In quella manera chì se podeva vedé e scoltà i fonzion religiose senza andà sgiò e passà per el cort. I afresch che quaten la voeulta, i lunete e i lesene, inn de otima esecuzzion, de l'itessa man de quei vedud in del salon principal del castell; forsi, coma hem did, del Cesare Baglione. Quell'ipotesi chì la saria spiegada de la presenza, in di decorazzion de la Capella, de riproduzzion de strument musegai: el Baglione, l'era de fad passionad de musega. De autor divers inn i do scene laterai, manch valide del pont de vista artistegh: Batesim del Crist, e del San Francesch quand che el toeu i stigmate. A l’altar, quader forsi de la prima metà del secol XVII (in d'una bella cornis de l'istess period), el representa la Madona cont el Bagaj in su i genoeugg, in tra i Sant Cristofor e Sgiovann; a la drizza de la Vergin, un guerrer.
Polizia federala
La polizia federala a l'è, in d'on Stat federal, l'agenzia de Polizia che la gh'ha giurisdizion in su tutt el territori del Stat. A segonda del Stat la pò vess domà 'n agenzia de coordinament, 'me el Burò Federal de Polizia in Isvizzera, fà di indagin speziai o per di riatt particolar 'me l'FBI in di Stat Unii o garantì tutt l'orden publegh 'me la Polizei in Austria.
Despess i Stat Federai gh'hann di alter forz a nivell federal per esempi per el contròll de la frontera o di ferrovij.
Slavhostice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Clasificasiù scentìfica
La clasificasiù scentìfica o clasificasiù biològica l'è 'n método dopràt dei biòlogi per ragrupà e categorizà le spéci de organìsmi vivèncc. La clasificasiù scentìfica l'è ciamàda apò tasonomìa scentìfica.
L'ütilità principàl de la clasificasiù l'è che isé a leèl scentìfich se g'ha 'n consèns generàl e quàze üniversàl per stabeléser en ùrden scemàtich sùra la enòrme diversità dei organìsmi.
El modèl de clasificasiù dopràt al dé d'encö la g'ha urìgin endèl'òpera de Carl von Linné, che 'l g'ha clasificàt le spéci segónt le sò caraterìstiche fìziche. De alùra, chèsti grùpi i è stacc ritocàcc e risistemàcc per migliuràn la concordànsa col prensépe Darwinià de l'urìgin cümü. La filogenìa molecolàr, che la analìza le sequènse de DNA, la g'ha provocàt divèrse reviziù endèi öltem tép e facilmènt la na provocarà amò. La clasificasiù scentìfica la fà part de la scènsa de la tasonomìa e de la sistemàtica.
Ranch tasonòmich
Gh'è òt ranch tasonòmich principài: régn, fìlum o diviziù, clas, ùrden, famìa, zèner e spéce.
Pollenza
Pollenza l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Macerata. El g'ha presapóch 5.823 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 149 ab./km². El cunfìna coi cümü de Macerata, San Severino Marche, Tolentino, Treia.
Hergatz
Hergatz l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Lindau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.81 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hergatz el se tróa a 'na altèsa de 600 méter sura 'l leèl del mar.
Michoacán de Ocampo
El Michoacán de Ocampo (nom ufizial in spagnö: Estado de Michoacán) a l'è vün di 31 stat federai del paes messich.
La sua capital l'è Morelia. In 'stu stat se tröven alter 113 cumün e ghe viv püssee de trides miliun d'abitant.
Re di Roma (metropolitana de Roma)
Re di Roma  l'è 'na stazion de la Linia A de la Metropolitana de Roma.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Statistega
La statistega a l'è la scienza che la gh'ha 'me obietiv el studi quantitativ di robb che capiten in manera minga deterministega e che la dopera la matematega per fàll.
A l'è partida in statistega descrittiva, che la descriv di situazion in manera numeriga, e in statistega inferenziala, che la proeuva a fà di deduzion.
Ergolding
Ergolding l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landshut. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 37.16 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ergolding el se tróa a 'na altèsa de 392 méter sura 'l leèl del mar.
Casbas de Huesca
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Iodio
El iòdio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol I. El g'ha nömer atòmich 53, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de iodio el g'ha 53 prutù. El fà part de la categurìa dei alògen.
L'è méno reatìf dei óter alògen ma 'l fùrma estès dei compòscc con tacc elemèncc chìmich. El g'ha apò a 'na quach caraterìstica de semi-metal.
El iodio, aisebé che 'n quantità pròpe pesène pesène, el g'ha 'na funsiù biològica esensiàla endei éser vivèncc. I urmù pruducìcc de la ghiàndola tiròide, la tiroxina e la triiodotironina, le g'ha dét el iodio.
Endèle persùne che rìa mìa a asùmer co la sò diéta 'na quantità asé de iòdio - per ezèmpe sèrte popolasiù che stà 'n zòne intèrne, endóche se màia póch pès o óter alimèncc che vé del mar - la carènsa de iòdio la mìna a l'ensorgènsa del gós. Isé che 'n sèrte de chèste zòne se fà 'na fùrma de prevensiù per mès de sal adisiunàt con quantità pesène pesène de sài de iodio (chèl che se conós come sal iodàt e/o sal ioduràt). La carènsa de iodio l'è apò a 'ntra le càuze de ritàrdo mentàl.
L'è stat scuprìt del Bernard Courtois endel 1811.
Fossalto
Fossalto l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 1.619 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 58 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castropignano, Limosano, Pietracupa, Salcito, Sant'Angelo Limosano, Torella del Sannio.
Schwändi
miniatura|manzína|250px|Schwändi
El cumün de Schwändi al se tröva a una altitüden de 701 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Glaruna, Mitlödi, Schwanden.
Appleton, Wisconsin
Appleton a l'è una cità del Wisconsin, Stat Ünì d'America. Al se tröa in di cuntei de Calumet, Outagamie e Winnebago. La sua pupulaziun a l'è de 70.087 abitant (2000).
Frecciabianca
Frecciabianca a l'è 'na categoria de servizzi di treni Trenitalia che dal 2010 l'ha fiancaa e dal dicember 2011 l'ha sostituii l'Eurostar City Italia.
Anca se in la familia di Frecce el Frecciabianca a l'è minga a volta velocità e l'è, a nivell tariffari e de velocità, intermedi in tra l'AV e in tra i InterCity.
Del 2016 l'è scominciada la sostituzion del servizzi: in su la dorsal padana l'è sostituii del Frecciarossa, in su l'Adriatica e la Tirrenica Sud del Frecciargento menter la sort di treni de la Tirrenica Nord l'è ancamò descognossuda.
Storia
El progett a l'è nassuu in del 2006 cont l'introduzion de la noeuva categoria Eurostar City che la gh'aveva de sostituì i lign Eurostar in su l'Adriatich e eren faa cont i ETR 500, che poeu repellicolaa e modifegaa hinn deventaa i Frecciarossa. El primm a l'è staa el Milan-Lecce, poeu seguii del Milan-Venezia.
Cont el temp han sostituii i treni de la ferrovia Adriatica e han giontaa anca di stazion che prima eren faa no. In del 2011 a l'è nassuda offizialment la categoria Frecciabianca, pussee regolara e cadenziada respett ai treni precedent. Dal dicember 2012 anca Ancona e Reggio Calabria a hinn quattaa del servizzi. Semper dal 2012 a hinn staa giontaa al servizzi i Locomotiv E.402B.
In tra el 2015 e 'l 2016 i treni Venezia-Milan-Turin a hinn staa sostituii di Frecciarossa. In l'orari invernal del 2017 in sui ETR.460 a l'è staa disattivaa el pendolament, che l'è restaa attiv in sul 470.
Tratt
I Frecciabianca viaggen domà in sui lign tradizionai ma permetten ai center minga servii de l'AV de 'vègh on servizzi comfortevol e de qualità e hinn in servizzi in sui lign:
Benešov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
El gh'ha el status de cità.
Nichi Vendola
Nichi Vendola (Bari, 28 de óst del 1958) l'è 'n òm pulìtich italià, segretàre de Sinistra Ecologia Libertà e presidènt de la regiù de la Puglia 'n càrica del 2005 al 2015.
Bő
a l'è un comun del provincia di Vas, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Juéry (FR-48)
Saint-Juéry l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Fournels, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
Bundesstraße 321
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Brandebùrgo e Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr.
Saint-Juéry (FR-48)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 1.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 910 méter a 'na altèsa màsima de 1064 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Juéry l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada de prima class 34
La  a l'è una strada de prima class de la Cechia longa 208.339 km. La conliga České Budějovice.
Cà Bianca
El franzes Pierre l'Enfant l'aveva ideaa Washington comé una granda scacchiera cont al center la Executive Maison, ossia la Cà Bianca, ma l'è staa poeu licenziaa e la Cà l'è stada fada su dal James Hoban.
Belén Rodríguez
La María Belén Rodríguez Cozzani, mej cognossuda cont el nomm de Belén Rodríguez (Buenos Aires, 20 de settember 1984) a l'è ona modella e sobrett argentina. L'é la suréla de Cecilia Rodríguez.
Nicosia (EN)
Nicosia (endèl dialèt Gall-Itàlech locàl: Nẹcọscia) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Enna. El g'ha presapóch 14.824 abitàncc, 'na superfìce de 217 km² e 'na densità de 68 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calascibetta, Castel di Lucio (ME), Cerami, Gagliano Castelferrato, Gangi (PA), Geraci Siculo (PA), Leonforte, Mistretta (ME), Nissoria, Sperlinga.
Slatiny
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Villalba (Itàlia)
Villalba l'è tacàt ai cümü de Cammarata, Castellana Sicula, Marianopoli, Mussomeli, Petralia Sottana, Polizzi Generosa e Vallelunga Pratameno.
Cardinal
220px|left|thumb|Base de stema da cardinàl cùl pallio 220px|right|thumb|Base de stema da cardinàl sénsa pallio 180px|right|thumb|I cardinài Kasper ([[Germania|Tudésc) e Danneels (Belgi).]]
I Cardinài, in d'la cesa catòlica, i'enn el culégg d'i vesch ch'i g'hann de elegg el Papa. e che i g'han da guernà la cesa insema a lü.
El sò vestìd l'è quasi istéss che quel dal vesch, sulament che questi i dröven el culùr russ fòrt, che vör dì ch'i g'hann de difend la cesa fin a versà el sang.
I cardinàì i'enn de sùla creasiòn del Papa e i sò riüniòn i se ciàmen Cuncistòri. Quéi resident in Vatican o a Ruma i g'hann dirìtt a véss citadìn vatican.
Se g'ha nutìsia di prìmm cardinài sùta el Papa San Lisànder I (105-115).
El sò nùm el vegnn, prubabilmént, da cardine, culòna, pilàster dla cesa. I se divìden i, vésch, i 6-8 dla Cüria rumana; prét, tütt i titulàr de arcidiocesi o diocesi; diàcun, tütt i alter.
El càp d'i cardinài el se ciàama decàn.
Un qual Cardinàl
Chì sùta, el nùm d'un quàl cardinàl dla cesa catòlica:
Profitt
El profitt a l'è, in economia, la differenza in tra el cost de vend de 'n ben o servizzi e quell de produzion o, pussee semplicement, quell che se ciappa de 'n vergott 'na voeulta tolt via i cost per fàll.
A bon cunt gh'è pussee maner de calcolàll, e despess varien in tra i economista e i ragionatt.
Číchov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Vedène
Vedène l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bédarrides, del circondàre (arrondissement) de Avignon e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.18 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 23 méter a 'na altèsa màsima de 117 méter s.l.m.
Salvacañete
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Morelia
Morelia a l'è una cità del Messich, la capital del stat de Michoacán. A l'è in d'una val granda a est de stat de Messich e Ucean Pacifich a ovest del
Morelia a l'era la cità principala del Michoacán culunial. La sò architetüra e l'è eurupea di alter cità culuniaj perchè l'hann fada sü tüta i spagnöj.
Metai de transizzion
I metai de transizzion (ciamad anca metai del bloch d, element de transizzion, element del bloch d) a inn i element de la tavola periodega cont i numer atomegh in tra 21 e 30, 39 e 48, 71 e 80, 103 e 112. Chimegament, i metai de transizzion inn definid coma i element che formen almanca un ion cont un sotaguss d parzialment impienid de eletron.
A inn element chimegh cont i orbitai d mez pien; generalment a inn moresin, cont densitaa, pont de fusion e pont de buidura volt.
I s propietaa chimegh carateristegh a inn:
Ativitaa catalitega
I metai de transizzion formen bon Catalizzador omogeni o eterogeni, per esempi el ferr l'è el catalizzador per la produzzion de ammoniaca cont el process Haber. El nichel o el platin inn deparad in de la idrogenazzion di alchen.
Marcon
Marcon (en vèneto: Marcon) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Venésia. El g'ha presapóch 12.170 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 487 ab./km². El cunfìna coi cümü de Mogliano Veneto (TV), Quarto d'Altino, Venezia.
Le Vernet (FR-04)
Le Vernet l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Seyne, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1153 méter a 'na altèsa màsima de 2642 méter s.l.m.
Kostelní Vydří
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Lourmel (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 8 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Esanatoglia
Esanatoglia l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Macerata. El g'ha presapóch 2.099 abitàncc, 'na superfìce de 47 km² e 'na densità de 45 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fabriano (AN), Fiuminata, Matelica.
Fürstenfeld
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Condensator (elettrotecnica)
El condensator, in ingles capacitor, a l'è on dispositiv elettrich che 'l immagazzina energia in del camp elettrich che 'l se crea in tra ona cobbia de conduttor che hinn carregaa in manèra opposta.
Schorndorf (DE-BW)
Schorndorf l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rems-Murr-Kreis. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 56.86 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Schorndorf la se tróa a 'na altèsa de 256 méter sura 'l leèl del mar.
Merlìn
Storia
L'é stai pruprietà di Cùnt de Merlìn, l'è stai dát da Bernabó Visconti a la só dona Regina della Scala in del 1370. Dal 1647 al 1782 l'é stai pruprietà di Cùnt de Belgioioso.
El sò num forse el vegn da Latin Locum Merle.
Cultüra
Gh'è una cesa dedicada a Sant Stéu martir, restaürada in del 1615; el Palási Carcassola in del la frasión Marsán, del secul XIV-XV. El gh'è anca un santuari.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Merlin l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Ligamm de föra
Sitt de Merlìn
Azarbaycan marşı
Azarbaycan marşı a l'è l'inn nazzional doperad in Azerbaigian, componud del Üzeyir Hacıbəyov e col test scrivud del Ahmed Javad.
Sinistra Ecologia Libertà
Sinistra Ecologia Libertà (SEL) l'è staa un muviment pulitegh italian. El president l'era el Nichi Vendola. Incö l'è disligaa in Sinistra Italiana.
Stazzion de Berlin-Pankow
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Interscambi
Fermada de la metropolitana
Crittografia asimmetrega
In la pupart di cas la se fonda in su di problema matematich che i gh'ha no 'na soluzion bona de vess calcolada cont i computer de incoeu, comé la fattorizzazion de on numer assee grand o el logaritm discrett.
Ferrazzano
Ferrazzano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 3.170 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 198 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campobasso, Campodipietra, Gildone, Mirabello Sannitico.
Stazion de Sarno (Circumvesuviana)
La Stazion de Sarno a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Circumvesuviana, esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno.
Burlington
Burlington a l'è la cità püssee granda del Vermont, Stat Ünì d'America e anca la capital de la Cuntea de Chittenden. El se tröa in sül lach Champlain. El gh'ha una pupulaziun de 38.889 abitant e la fa part de vüna di arei metrupulitan püssee piscininn de la naziun, che l'è furmada di cità de Burlington, South Burlington e Winooski, i paes de Colchester, Essex e Williston, e'l paesin de Essex Junction.
Blòch de la taula periòdica
Un blòch, in de la taula periòdica, a l'è una spartizziun ca la cuntègn elemeent ca g'ann i eletrún püssee de föra in del medésim livèll energétich. I blòch a ciàpenn ul nòmm da la lètera de l'ültimm urbitaal ucüpaa da i eletrún dii difereent elemeent.
Gh'inn dii blòch ca cuntègnenn püssee de vün grupp (per esémpi, ul blòc s al cuntègn i grupp 1 e 2)
Darbres
Darbres l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Villeneuve-de-Berg, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.52 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 337 méter a 'na altèsa màsima de 880 méter s.l.m.
Sekeřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Pietraperzia
Pietraperzia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Enna. El g'ha presapóch 7.312 abitàncc, 'na superfìce de 117 km² e 'na densità de 62 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barrafranca, Caltanissetta (CL), Enna, Mazzarino (CL), Piazza Armerina, Riesi (CL).
Paìsch Loé
Paisch Loé (nòm uficiàl: Paisco Loveno) l'è 'n cümü de la Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa. L'è furmàt de tré cèntri principài : Loé, l'è chèl piö a mut, Grömèl, a quach sentenér de méter de Loé e Paìsch, sitüàt piö a àl.
El g'ha presapóch 257 abitàncc, 'na süperfìce de 35 km², per 'na densità de 7 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bèrs Dém, Co de Pùt, Servé, Córten, Malòn, Dò, Scülpér (BG), Sèler, Tei (SO).
Storia
Paisch e Loé zà prìma del 1500 e 'ndèl prim perìodo de duminasiù Vèneta, i furmàa 'na sùla entità cumünàla e i éra aministràcc ensèma. A pàrter del 1600 i è 'nvéce stàcc dividìcc e i è restàcc separàcc per tré sècoi, sóta Venésia, sóta l'Impér Austro-Ungarico e sóta 'l Regn d'Italia. Co l'üniù al Regn d'Italia, endèl 1859, gh'è stat creàt el cümü de Loé-Grümèl (prim de alùra endèl nòm rezültàa apéna Loé). La situasiù l'è restàda isé 'nfìna al 1928, quan che Loé-Grümèl e Paisch i è stacc tùrna ünìcc endèn cümü sul.
József Antall
El József Antall (Budapest, 8 april 1932 - 12 dicember 1993) a l'è staa 'n docent, stòrich e politegh ongares, el primm minister del Paes elegiuu democraticament dòpo de la fin del comunism. In tra el 1989 e 'l 1993 a l'è staa el leader del Forum Democrategh Ongares.
Paìsch Loé
Cuurdinade
46.08°N, 10.29333°W
Kleinsendelbach
Kleinsendelbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Forchheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.50 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kleinsendelbach el se tróa a 'na altèsa de 312 méter sura 'l leèl del mar.
Ergoldsbach
Ergoldsbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landshut. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 57.06 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Saint-Étienne-le-Molard
Saint-Étienne-le-Molard l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Boën, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 338 méter a 'na altèsa màsima de 397 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Étienne-le-Molard l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Brion (FR-38)
Brion l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 466 méter a 'na altèsa màsima de 724 méter söl leèl del mar.
Bük
a l'è un comun del Distret de Kőszeg, cont una popolazzion de abitant.
Brion (FR-38)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Brion l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
March On, Bahamaland
March On, Bahamaland a l'è l'inn nazzional doperad in di Bahamas, componud e scrivud del Timothy Gibson.
Bystřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
El gh'ha el status de cità.
Nìchel
250px|right|thumb|Aspèt del nìchel El nìchel l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Ni. El g'ha nömer atòmich 28, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de nìchel el g'ha 28 prutù.
L'è 'n metal de tranzisiù de color biànch arzentàt condena sfömadüra lezéra de culùr ór. L'è 'n bù cundutùr elètrich e tèrmich. Se 'l laùra bé e per chèsta rizù se pöl apò a laminàl, snetàl e forzàl. L'è feromagnétich a temperadüra ambiènt. L'è 'n materiàl dèns compàgn de 'l fèr, l ' iridio e l'osmio. Se 'l càta en divèrsi materiài, endei meteurìti (en léga col fèr) e, segónt chèl che se pöl iputizà, g'harès de éseghen en abondànsa endèla part piö intèrna del nòst pianeta, endóche 'l sarès el segónt metàl piö bondànte dòpo de 'l fèr, metal condel qual el cindivìt tàte caraterìstiche. El patés mìa tat la curuziù e se 'l dòpra de spès come coertüra, per mès del procès de eletro-depuzisiù. L'è 'n elemènt esensiàl per le atività indüstriàle e giü de chèi piö domandàcc e piö car. El reagés póch apò a 'n ambièncc agresìf e se 'l cunsìdera rezistènt a la curuziù.
L'è dopràt de spès endèla léga co la quàla se fàbrica le monéde de töt el mónt.
Prima Giuan Capitel Düü
Prima Giuan
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR> <BR>
Čáslavice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Pizza margherita
La pizza Margherita a l’è la tipica pizza napolitana, condida con tomates, mozzarella (per tradizion a l’è doperàa el fior de latt, e minga la mozzarèlla de bufala),, basilich frèsch, saa e òli; a l’è, insèma a la pizza marinara, la pizza italiana pussée famosa.
La rappresenta de sigur el simbol per antonomasia (intra i tanti gust) del patrimòni cultural e gastronòmich italian, l’è voramai cognossuda in tutt el mond e in tucc i sò variant grazie a la soa fama.
Stòria
La legénda la cunta su che in del giugn del 1889, per onorà la Regina d'Italia, Margherita de Savoia, el coeugh Raffaele Esposito de la Pizzeria Brandi l’ha inventàa ‘na una pitànza e l’ha ciamada pròppi Pizza Margherita (con riferiment al fatt che la paròlla "pizza", che la conosseva nissùn ai quèj temp là, foeura che ind la città de Napoli, la designava aquas semper i tort dolz), indoe i condiment salaa che gh’eren capità tra i man, tomates, mozzarèlla e basilich, rappresentaven addirittura pròppi i color de la bandera italiana.
Second di studi filologich de pòcch temp fa, però, la stòria de la pizza Margherita pareggiada la primma vòlta del “Brandi” la sarìss on “fals stòrich". El filologo Emanuele Rocco, ind del second volumm del liber Usi e costumi di Napoli e contorni descritti e dipinti del Francesco De Bourcard miss foeura in del 1858, l’ha scrivùu de vari combinazion de condiment con diversi ingredient ch’infra de lor gh’hinn basilich, “tomates” e “fètt suttil de mozzarèlla” : : La mozzarèlla la vegniva tajada a fètt suttil, despòst in su la salsa de tomates pròppi a forma de margherita, e poeu a se giontaven di foeuj de basilich.
Per de pù, giamò in del 1830, on cèrt "Riccio", in del liber Napoli, contorni e dintorni, l’eva descrivùu ‘na pizza fada su cont i tomates, la mozzarèlla e ‘l basilich.
Gianni Morandi
miniatura|El Gianni Morandi in del [[2016.]] El Gianni Morandi, nassuu Gian Luigi Morandi (Monghidoro, 11 de dicember 1944) a l'è on cantant italian. L'è vun di cantant italian pussee cognossuu in del sò Paes e anca de foeura, cont ona cariera che la gh'ha pussee de cinquant'agn. L'ha traversaa tutta la storia de la canzon italiana moderna, e l'ha venduu almanch 50 milion de disch in gir per el mond. L'ha cognossuu el sò sucess al princippi di Agn Sessanta, anca se in del desenni che l'è vegnuu dopo el gh'ha 'vuu di critegh minga bei e l'ha venduu minga tant. A partì di Agn '80 l'è tornaa vun di cantant pussee popolar e l'ha presentaa anca on fracch de trasmission televisiv. Del 2010 a l'è anca president onorari de la squadra de ballon de Bologna. In del 2011 l'ha presentaa el Festival de Sanremm insemma all'Elisabetta Canalis e a la Belén.
Kostelní Radouň
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Martellago
Martellago (en vèneto: Martełago) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Venésia. El g'ha presapóch 19.294 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 965 ab./km². El cunfìna coi cümü de Mirano, Salzano, Scorzè, Spinea, Venezia.
Castejón de Monegros
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Villars-Colmars
Villars-Colmars l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Allos-Colmars, del circondàre (arrondissement) de Castellane e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.59 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1 méter a 'na altèsa màsima de 2  méter s.l.m.
Drapò
Ol Drapò dël Piemont, despèss ciamàt domà Drapò (Bandéra in lombàrt) l'è la bandéra stòrega e dal 24 de Noèmber del 1995 l'è ach la bandéra üficiàla del Piemùt. Ol Drapò 'l gh'à öna crus biànca 'n camp rós con sùra ü lambèl blö, che l'è 'l sìmbol de la primgenitüra e 'l gh'à trè bànde, öna bànda per ògne dinastéa che l'à goernàt ol Piemùt in di sécoi pasà, cioè i Angiò, i Acaia e i Savòia.
Hergensweiler
Hergensweiler l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Lindau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.06 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hergensweiler el se tróa a 'na altèsa de 520 méter sura 'l leèl del mar.