cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dialett intemeli
Dialett de Borghetto San Nicolò
Borghetto San Nicolò al dì d'incoeu l'è ona frazion de Bordighera. Diggo dunque che nei tempi do primmo re de Cipri, doppo o conquisto fàito da Terra Santa da Goffredo de Buglione, successe che una gentile dònna de Guascogna andò in pellegrinaggio ao Sepulto; donde ritornando, arrivâ in Cipri, da alcuni scellerati òmi a l'è stâ oltraggiâ. De che ella, sconsolâ lamentandose, a l'ha pensào de ricorre ao re; ma da qualcun gh'è stào ditto che a perdeva a fatiga, perciocché ello éira d'una vita così rilasciâ e pòcco da ben che non che ello con giustìssia o vendicasse le ingiùrie; ansi con vituperevola viltâ a lui fæ sostegneva; intanto che che chiunche un crussio alcun, quello con faghe alcuna onta e vergògna sfogava. Quale còssa udendo a dònna, desperâ da vendetta e per consolasse da nòia, a s'è propòsta de mòrde a miseria do detto re; e, andâ davanti a ello cianxendo, a g'ha ditto: "Signor mio, mi no vegno â toa presensa con speransa d'esse vendicâ de l'ingiùria che m'è stâ fàita, ma in sodisfaçion de quella te prego che m'insegni o mòdo de sopportà quelle che sento che te son fæ, affinché imparando da te me pòssa con passiensa sopportà a mia, a quale sa Iddio, se fà o potesse, volentieri te darava, perché ne sei bon portatore" O re, infin allora stando tardo e pigro, quasi o si risvegliasse da un sònno, cominciando dall'ingiuria fàita a questa dònna, a quale agramente vendicò, devenne persecutore rigidissimo de chiunche contro de ciascuno o contro all'onore da sa corona, qualunche còssa se commettesse d'ora in avanti. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n380/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 360]
Dialett de Perinaldo
Mi diggo donca che ai tempi ro primmo re de Cipro, dòppo che Goffrédo de Buglion l'avìa pigliàu a Terra Santa, l'è capitàu che un-a segnora de Gascogna l'è andâ in pellegrinraggio ao Santo Sepurco. Tornendosene a cà, cando l'è arrivâ inte Cipro, ri birbanti i l'han insurtâ ciù villanramente ch'o se pêu. E sciccome ela a se ne meschinrava assai, e ren a porrìa consolâ, l'avìa pensàu d'andà dao re a laumentassene; ma essendoghe stàu ditto da caicun ch'ela a lassenrìa a fatiga ao vento, perché 'sto re l'éira coscì pautron e tanto bon a ren, che no mia de castigà e brutte figure fæ ai àutri, invece o ne sopportava tante e pêui tante e de tutti i corôi fæ a elo: e coscì tutti cheli ch'i gh'avìa càiche raggia i se sfogava faghendoghene caicun-a brutta. 'Sta segnôra, sentendo lo-lì, desperâ de no porrè esse vendicâ de l'ingiùria ch'i gh'avìa fàu, e per consolassene in càiche mòdo, a s'è decisa de baston-à a vigliaccarìa de chelo re. L'è andâ donca ciagnendo den-ai a elo, e lì a s'è messa a dì: "Oh, maestà! Mi no vegno da vosciâ perché sciâ me fasse giustìssia de l'ingiùria ch'i m'han fàu ma, per tutta soddisfaçion, ao prego che sciâ me mòstre come sciâ fa a soffrì tutte chele ch'òn sentìo dì ch'i ghe fan; perché coscì imparando da vosciâ, a pêuscie pigliame in pasciensa a mia, che (o sa o Segnô), s'a porresse, a remetterìa ben vorentê a vosciâ, già che sciâ e soppòrta coscì ben". O re, fin a chelo momento pautron e sensa nesciun-a cura de ren, come s'o se fusse arrevegliàu allàu da dormì, comensendo a castigà severamente l'insurto fàu a 'sta dònna, l'è deventàu per cheli se permettìa caicòusa contra elo o ciù terribile perseghitô ch'o se scie mai visto. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n380/mode/2up ibidem, pag. 361]
Dialett de Sanremo
A diggo donche che ao tempo do primmo re de Cipri, dòppo a conchista da Terra Santa fàita da Gioffréo de Bujon, avvegne che una scignôra de Guascògna a l'é andàita in pellegrinaggio ao Santo Sepurcro, e into ritorno, arrivâ a Cipri, alcuni scellerati i l'han ortraggiâ villanamente; da cale còssa amaguendosene sensa porresse consolà, a l'ha pensàu de andassene dao re a lamentasse. Ma caicun o g'ha ditto che o sarevva tempo perso, perché o l'éira de una vitta coscì desandâ e coscì pòuco debon che tutt'àutro che vendicà con giustìçia e ingiùrie di àutri, o ne sopportava da brutto vile una infinità fàite a lei; ao punto che chiunche o l'aveva do marso, o ro sfogava faxendoghe càiche insurto o verghêugna. Sentìa 'sta còssa, desperâ dâ vendetta, pê consolasse in carche mòdo do sò desgusto, a s'è decisa de vorrè ponxe a bassessa de chelo re; e, andàitaghe davanti a cianxendo, a g'ha ditto: "Signôro, mi a no vegno â tò presensa per vendetta che mi aspéitte de l'ingiùria ch'i m'han fàito; pê repatame, a te prego d'insagname come ti fai a sopportà chele ch'a sento ch'i te son fàite onde, imparando da tu, a pòscie con pasciensa sopportà a mea, a cale (o sa o Segnô), se a ro porresse fà, a te ne fareva vorentê un regalo, xacché ti re pòrti coscì ben". O re, in braghemòlle fin a chello momento, come s'o se desciasse, comensando da l'ingiùria fàita a 'sta dònna, che o l'ha castigàu severamente, o divègne un rigorosciscimo persecutô de tutti cheli che d'allôra in pòi i fesse carche mancansa contro l'onô dâ sò corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n382/mode/2up ibidem, pagg. 363-364]
Dialett de Ventimiglia
Diggo donca che inti tempi do primmo re de Cipri, dòppo l'achisto fàito da Terra Santa da Gottifré de Buglion, é accapitàu che una scignôra de Gascògna a l'é andàita in pellegrinaggio ao Sepolcro, de dove ritornando, appena ch'a fu a Cipri, da alcuni scellerati òmmi a fu villanamente desonorâ. E per chesto, tutta desconsolâ lamentandose, a pensé ben d'andâssene a ricòrre ao re; ma ghe fu ditto da caicun ch'a perderéva a fatiga, perché o l'éira coscì pòrco e coscì pòcco de bon, che no sóllo o castigava e birbanterie di àutri, ma o ne sopportava di sacchi fàite con sò gran desonô. De mòddo che chi avéa un bruxô con elo, o se sfeugava con fâghe càiche scherno o càiche salopparia. A dònna, sentendo lolì, no porrendo avé giustizia, pe consolâsse do sò dispiaixé, a se mixe in testa de rimproverâ a pòvera condission de 'sto re; e, andàita, cianxendo davanti a elo, a ghe disce: "O mè scignoro, mi no vegno aa tò presensa per vendetta che mi aspèitte de l'ingiùria ch'i m'han fàu; ma, in compenso de chela, te prego, che ti me mostri come ti sòffri chele, che sento dì, che te son fàite; affinché, imparando da tu, pêusce con pasciensa colâme a mei; che o sa Dio, se o porresse fâ, te a daréva voruntê, dao momento che ti te sei colâ coscì ben". O re, che fin allora o l'éira stàito indolente e pautron, come s'o se desvegliesse da dormì, comensando dao tòrto fàito aa chela dònna, ch'o punì severamente, o vensce d'un rigô sensa fin contro calonche o quale contro l'onô da sò corona d'allora in pêui o commettesse càiche còsa. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n384/mode/2up ibidem, pag. 365]
Legamm de foeura
Glossari ventimijes-talian
Giancarlo Giorgetti
El Giancarlo Giorgetti (Cazzagh, 16 de dicember 1966) a l'è 'n politegh italian, vicesecretari de la Liga e del 1 de giugn 2018 al 5 de settember 2019 sottasecretari de Stat in del governo Conte I, del 13 de fevree 2021 al 22 de ottover 2022 minister del desvilupp economegh in del governo Draghi e del 22 de ottover minister de l'economia in del governo Meloni.
L'è in la Cambra di Deputaa del 1996.
Diplomaa a l'istitut Tecnegh Commercial e laureaa in Economia aziendala a l'Università Bocconi, l'è staa sindegh de Cazzagh del 1995 al 2004, e secretari de la Liga Lombarda del 2002 al 2012 e president del 2012 al 2017.
Bogatell (metropolitana de Barcelona)
Bogatell  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Molta
La molta l'è on conglomeraa che l'è faa su de ona messedada de ligant (per esempi el ciment o la colcina), aqua, inert fin (es. la sabbia) e olter aditiv: el tutt l'è messedaa inscì che l'è bon de siguràggh la lavorabilità al messedozz quand che l'è bagnaa e resistenza mecanega quand che l'è succ, despoeu de la presa e de l'induriment. L'è doperada in de l'edilizzia, per esempi per tegnì insemma i quadrei, per fà de la stabilidura, o per fà di sott-fond in di pavimentazzion o in di spazzacà.
El nomm
El termen malta el riva del grech máltha, che 'l voeur dì messedozz de pegola e de scira, parolla ligada anca a l'agettiv malthakòs (cioè "moresin, tender'').
Leonhard Euler
thumb|right|250px|Leonhard Euler, endèn quàder de Johann Georg Brucker Leonhard Euler, cunusìt apò col nòm de Euléro (nasìt a Basilea ai 15 de bril del 1707 – mórt a San Pietroburgo, ai 18 de setèmbe del 1783), l'è stat en matemàtich e fìzich svìser.
L'è cunsideràt el piö 'mportànte matemàtich de l'Ilumìnismo. Aliévo del Johann Bernoulli, l'è famùs per véser stat giü dei piö prulìfich de töcc i tép e 'l g'ha furnìt cuntribüsiù fondamentài en divèrsi setùr: anàlizi infinitezimàla, funsiù speciài, mecànica rasiunàla, mecànica dei còrp celèscc, teorìa dei nömer, teorìa dei gràf. Par che 'l Pierre Simon Laplace el g'hàpe dit 'na ólta "Lizì l'Euléro; lü l'è 'l maèstro de töcc nóter ".
Mythos
Mythos l'è una bira greca e la fa part dal Grupp Carlsberg dal 2008.
Leonhard Euler
Euléro l'è stat sens'óter el piö gran furnidùr de "denominasiù matemàtiche ": el g'ha dat el sò nòm a 'na quantità 'mpresionànte de fòrmule, teorémi, métodi, critéri, relasiù e equasiù. En geometrìa: el sércol, la rèta e i póncc de Euléro relatìf ai triàngoi, piö la relasiù de Euléro, che la riguardàa 'l sércol circuscriìt a 'n triàngol; endèla teorìa dei nömer: el criterio de Euléro, l' indicadùr de Euléro, l' identità de Euléro, la congetüra de Euléro; endèla mecànica: i àngoi de Euléro, el càrich crìtich de Euléro (per l'instabilità); endèl'anàlizi: la costànte de Euléro-Mascheroni; en lògica: el diagràma de Euléro-Venn; endèla teorìa dei graf: la relasiù de Euléro; en àlgebra: el método de Euléro (relatìf a la sulusiù de le equasiù de gràdo quàrt); endèl càlcol diferensiàl: el método de Eulero (per le equasiù diferensiài).
Sèmper al Euléro gh'è ligàt dei óter ogècc matemàtich: el cìclo eulerià, el graf eulerià, la funsiù euleriàna de prìma spéce o funsiù béta, e chèla de segónda spéce o funsiù gàma, la cadéna euleriàna de 'n graf sènsa ànse, i nömer eulerià (diferèncc del Nömer de Euléro).
Aisebé che l'ìes suratöt en matemàtich, el g'ha dat dei contribùti 'mportàncc apò a la fìzica e 'n particolàr a la mecànica clàsica e a chèla dei còrp celèscc. Per ezèmpe, el g'ha svelöpàt l'equasiù de le traf de Euléro-Bernoulli e le equasiù de Eulero-Lagrange. E pò amò, el g'ha determinàt le òrbite de divèrse cométe.
Euléro el g'ha mantignìt relasiù con divèrsi matemàtich del sò tép; in particolàr el g'ha ìt 'na corespondènsa prulungàda col Christian Goldbach col quàl el g'ha confrontàt i sò rezültàcc. El g'ha cuurdinàt apò 'l laurà de sèrte óter matemàtich ghe 'l gh'ìa vizì: i sò fiöi Johann Albrecht Euler e Christoph Euler, i mèmber de l'Académia de San Pietroburgo W. L. Krafft e Anders Johan Lexell e 'l sò segretàre Nicolaus Fuss (che l'ìa apò 'l spus de sò niùda); a töcc i sò colaburadùr el g'ha recunusìt i sò mèrecc.
Töt ensèma, se conós 886 püblicasiù de Euléro. 'Na bùna part de la simbologìa matemàtica amò 'ncö 'n üzo l'è stàda introducìda de l'Euléro, per ezèmpe i per i nömer imaginàre, Σ come sìmbol per la somatòria, f(x) per indicà le funsiù. El g'ha difundìt l'üzo de la lètera π per indicà 'l pi gréco.
Òpere
thumb|300px|La fìrma de l'Euléro.
Decrett-legg
El decrett-legg a l'è 'n att avent forza de legg emess de 'n autorità esecutiva, de solit el governo, segond d'on principi de necessità e urgenza e senza che sibien autorizzaa prumma del Parlament. In la pupart di ordenament el Parlament el gh'ha poeu de ratifegà el decrett in legg o el decad.
Argentina
In Argentina el governo el pò emett di Decrett de Necessità e Urgenza quand che 'l gh'è de besogn, foeura che per i materij de dirizz penal, tributari o elettoral. Hinn emess del President de l'Argentina e gh'hann de vedè la partecipazion del sò gabinett. El Parlament el gh'ha de accettà o refudà el decrett: se 'l refuda i dirizz acquisii resten in pee.
Italia
In Italia el governo, cont el permess formal del President italian, el pò emett di decrett-legg che gh'hann de vess validaa del Parlament dent de 60 dì, sedenò l'è comé se 'l fuss mai staa emess.
Liechtenstein
In Liechtenstein el Prenzip el pò emett di decrett de emergenza che pòden no sospend i dirizz uman o la Costituzion in del total - ma domà in part e foeura che per i part che permetten la secession, la sfiducia del monarca o el cambi de sistema istituzional - e decaden dopo de ses mes che hinn staa firmaa.
Spagna
In Ispagna el governo el pò emett di Real Decrett-Legg che però pòden minga limità i dirizz di cittadin, i istituzion, i comunità autonom o el sistema elettoral e 'l gh'ha de vess approvaa di Cortes Generales dent de 30 dì. In del sistema politegh spagnoeu doperà fiss i decrett a l'è retegnuu 'n abus e donca i governi ghe fann minga gran us.
Fiumlacc
Fiumlacc (Fiumelatte in italian) l'è ona frazion del comun lecches de Varenna. El paes el se troeuva a sud del centro comunal, in sù la riva del Lagh de Comm e ai pee del Fopp (1.033 meter). Quell paes chì el ciappa el nomm del riaa Fiumlacc, che l'è conossuu per vess vun di fiumm pussee curt del mond (domà 250 meter).
L'albero degli zoccoli
L'albero degli zoccoli (L'albor d'i socui - Arbur di socur in Milanés), l'è un film dal 1978 dirèt dal regista Ermanno Olmi, che l'ha vensüd la Palma d'or al 31° Festival de Cannes.
La pelìcula l'è staia girada ind el bergamàsch d'la zona indùe la storia l'era abientada, ma anca cun d'i toch in milanés. El scenari i en cà, cese e cassine d'la pianüra cumpresa tra i cumün de Martinéngh, Palòsch, Cividà, Murnìgh, Curtnöva, Trevili e el center storich de Milàn.
L'albero degli zoccoli l'è l'ünich film prufessiunàl giràd cumpletamént en lengua lumbarda. Prima d'andà in sala, par fal cumprensibil anca al de föra de la Lumbardìa, l'è stai dupiàd en italiàn dai stess atùr prutagunista. Tüti i atùr i erun paisàn e gent d'la campagna bergamasca sensa esperiensa de recitassión.
Encyclopédie
miniatura|Prima pagina de l'Encyclopédie. L'Enciclopedia o Dizzionari resonad di scenze, di art e di mester (Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers in del titol original frances) a l'è un'oeuvra in derset volum, publegada a Paris in tra el 1751 e 'l 1772, vuna di pussee importante testimonianze de l'inluminism in lengua francesa, sota la direzzion del Denis Diderot e con la collaborazzion del Jean-Baptiste Le Rond d'Alembert.
L'albero degli zoccoli
La famiglia Batistì
Minech l'è un fiulìn de ses an, bel lughìn par la sò età, che'l g'ha da fà tüti i dì 6 chilometer par andà a scola. Un dì el turna a cà cun un sgurlón rut. El pà, Batistì, el gh'ha miga i sold par cumprà un nöu para da scarp par el picinìn, alura sensa fass ved el taia un albor par fà d'i socui al fiöl.
El padrón d'la cassina el vegnarà però a sevèl: par quest la famiglia de Minech, faia dal pador Batistì, da la muié Batistina e da tri altor fiöi, la vegnarà traia föra de cà e la sarà ubligada a fà San Martìn.
Encyclopédie
In tra i persone che hann scrivud in de l'Encyclopédie a troeuvom i pussee important intelletuai del temp, 'me 'l Voltaire, el Rousseau e 'l Montesquieu.
L'albero degli zoccoli
La vedua Runch
Insema a chi fat chi ch'i dan el num al film, se cuntun anca oltre storie incentrade sü la vita paisana d'la cassina, tra laurà ind i camp, pater e giaculatorie. thumb|left|200 px|I tumatiss de nonu Anselmo La sciura Runch, che l'è rimasta vedua da poch, l'è ubligada a laurà 'me lavandera par pudè dà da mangià ai sò picinìn, menter el fiöl magiùr de 14 an el vegn ciapàd tame garsón al mülìn.
Anca ind una sitüassión de puertà, vegn mai a mancà la carità par i puarét, cume Giopa, un barbón che di tant in tant el và da lur a cercà da magià.
La sitüassión la pegiurarà quànd la vaca da lat d'la famiglia la s'malarà, tant che'l veterinari, fai ciamà dal paés, el ghe cunsiliarà de fala massà.
In ch'la sitüassión chi, la vedua la ciaparà un fiasch cun de l'acqua par fal benedì in cesa, cun una dumanda de grassia al Signùr e l'intenssión de fà beu el liquid a la bestia. La vaca dopu un dì la cuminciarà a stà ben.
Cun lur el viu anca nonu Anselmo, pador d'la vedua, un ingegnùs e sag paisàn che l'è solit scambia sutabànch, cun el 'iüt d'la neuda Bettina, el giüs de galina cun quel de vaca, par cuncimà e fà marüdà prima i tumatiss.
Anselmo l'è vursìd ben dai fiulìn parchè l'è un prufeta de cultüra pupulàr: 'na cultüra faia de pruerbi e mod de dì che i passun uralmént da generassión in generassión.
Stefano e Maddalena
thumb|right|240 px|El tampinamént de Stefano El film el cunta anca la timida storia d'amùr tra Stefano e Maddalena, faia de prufunde ma caste ugiade. Impurtànt l'è el lur prim incunter ind al quàl Steu, dopu avè tampinàd lungh el senté, a poch pass de distansa Maddalena, el ghe chiedarà de pudela salüdà; la dona dopu un cürt silensi la ghe darà el permèss; Steu alura la salüdarà; le la rispundarà e i dü se dividaràn. A la fin Stefano e Maddalena se spusaràn e i andaràn in barca fin a Milàn, ins al navili d'la martesana, indùe i truaràn una cità in agitassión. El 1898 l'era l'an d'la prutesta dal stumogh. I dü i andaràn a truà ind un urfanatrofi Suòr Maria, zia de lé. Sü dumanda d'la religiusa i spusìn i adutaràn un fiulìn de num Giuàn Batista. Giuàn Batista l'è un fiöl dal pan. Cun lü i dü i avaràn anca d'i sold par pudèl purtà fin a cinch an d'età.
La famiglia Finàrd
La quarta famiglia che la viu ind la cassina l'è quela dal Finàrd, che l'è cumposta dal pador, da la mader, da tri fiöi e dal nonu. La sò particularità l'è che i en sempor adré a rangugnà, anca cun viulensa, specialment el pador cun el fiöl magiùr. El pador el pensa che'l fiöl el faga mai abastansa, anca parchè el beu trop. Un dì, el Finàrd a la festa dal paés, el truarà un marenghìn d'or. Turnàd a cà el scundarà ind el socul dal sò cavàl. Dopu quàl temp cercarà de recüperà la muneda ma, datu che la ghe sarà no, s'la ciaparà cun el cavàl. Par calmà el Finàrd che'l s'malarà par la rabia, la muié la ciamarà la dona dal segn che la ghe darà 'na pussión miraculusa.
I altor persunàg
El film el cunta anca i fat de un quàl persunàg che'l viu al de föra d'la cassina. Dü de quest i en el padrón e'l fatùr, ma particularmént impurtànt l'è el prevòst dal paés, Don Carlo che, datu che l'ha stüdiàd e che'l vegn da 'na famiglia agiada, el se ciapa cüra d'la vita di paisàn e'l cerca de guidài cun i sò cunsili. I cumpletun el cast el fürb cumerciànt de stofe Frikì, particularmént abil ind el valurisà la sò mercansìa che'l se porta adré cun un carét a man de curt en curt, e la medeguna dal segn.
Atùr
Ind el cast d'i atùr i han recitàd Luigi Ornaghi (Batistì), Francesca Moriggi (Batistina), Omar Brignoli (Minech), Antonio Ferrari (Tuni), Teresa Brescianini (La vedua Runch), Giuseppe Brignoli (Anselmo), Carlo Rota (Peppino), Pasqualina Brolis (Teresina), Massimo Fratus (Pierino), Francesca Villa (Annetta), Maria Grazia Caroli (Bettina), Battista Trevaini (El Finàrd), Giuseppina Langalelli (La Muié Finarda), Lorenzo Pedroni (El nonu Finàrd), Felice Cervi (Üslì), Pierangelo Bertoli (Secùnd), Brunella Migliaccio (Olga), Giacomo Cavalleri (Brena), Lorenza Frigeni (La muié dal Brena), Lucia Pezzoli (Maddalena), Franco Pilenga (Stefano), Guglielmo Badoni (Pador), Laura Lecatelli (Mador), Carmelo Silva (Don Carlo), Mario Brignoli (Padrón), Emilio Pedroni (Fatùr), Vittorio Capelli (Fritz), Francesca Bassurini (Luca Maria) e Lina Ricci (La medeguna dal Segn).
Quasi tüti, dopu el film, i en turnàd a fà la vita che fevun prima. Una ecessión l'è quela de Luigi Ornaghi che, ind el 1995 l'ha partecipàd a un film purnugrafich parudìa de L'albero degli zoccoli che'l se intìtula L'albero delle zoccole, ind al quàl l'è turnàd a metoss i pan dal Batistì. Par quést l'è stai tant criticàd anca da l'Olmi.
Premi
Insema a la Palma d'or al Festival de Cannes dal 1978, L'albero degli zoccoli l'ha vensüd anca el David de Dunatèl dal 1979 cume migliùr film a pari merit cun Cristo si è fermato a Eboli de Francesco Rosi e Dimenticare Venezia de Franco Brusati, cinch Nastor d'Argént par la regia, el sugèt, la scenegiadüra, futugrafìa e i custüm, el NYFCC Award dal 1979, el Kansas City Film Critics Circle Awards dal 1980 e el Premi César dal 1979, tüti tame migliùr film straniér.
Obora (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Strada statal 343 Asolana
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS.
Strada europea E261
La Strada europea E261 a l'è 'na strada europea che la quatta Pulònia. La conliga Świecie, Poznan e Breslavia e l'è longa 390 km.
Perpignan
Perpignan (inscì anca in frances e in la pupart di lengov del mond; Perpinyà in catalan; Perpinhan in occitan; Perpignano in italian; Perpiñán in spagnoeu; Perpinhã in portoghes) l'è ona città de la Francia sud-oriental, cont ona popolazion de 117.400 personn. La lengua originaria de Perpignan l'è 'l Catalan, anca se al dì d'incoeu l'è 'l Frances el parlà pussee druvaa e anca l'unigh offizial.
Žeranovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Anděl (metropolitana de Praga)
Anděl  a l'è 'na stazion de la Linia B de la metropolitana de Praga.
Perpignan
Storia
La zona l'è stada bitada di Iberigh (minga di Celta), che hinn staa conquistaa di Roman dopo de la Segonda Guerra Puniga. A quei temp l'esisteva minga Perpignan, ma la città de Ruscino (al dì d'incoeu el quarter Château-Roussillon, che in Catalan el se dis Castell Rosselló). Del nomm de Ruscino la ven foeura la parola Rossijon. I primm notizzi de Perpignan inveci hinn del 927, e se troeuven denter a on contratt de vendita de on cert Aton al vescov de Elne, che 'l dis inscì: ...de, alio latere in ipso termino de la villa Cabestangio et le terlio 1atere in ipso termino de villa Perpignano.... L'è stada la capital de la Contea del Rossijon per poeu finì, in del 1172, sotta la corona d'Aragona. In del 1197 la gh'ha 'vuu el status de comun. Tra el 1276 e 'l 1344 Perpignan l'ha viduu el sò period doraa, perchè l'era la capital de terra del Regn de Maiorca, el regn che l'era staa faa sù de Giacom I d'Aragona per el sò fioeu pussee piscinin. In del 1346, dopo domà duu agn de la riannession al regn aragones, gh'è rivada la peste: quella che l'era stada voeuna di città pussee important de la zona, in gir a on bienni l'era crodada proppi in bass. In del 1463 Perpignan l'è stada occupada di Frances, ma la popolazion la s'è ribellada e, in del 1475, la città l'è tornada a vess aragonesa, e poeu spagnoeula (con l'union di coronn de Aragona e Castiglia). Vista la soa posizion de confin tra el regn spagnoeu e quell frances, la s'è trovada in mezz ai guerr tra i duu Statt: in del 1642 l'è stada occupada anmò di Frances e assegnada per semper a lor in del 1659, col Trattaa di Pirinee. De quell moment l'è andada 'dree a la storia del rest de la Francia.
Anděl (metropolitana de Praga)
Interscambi
Fermada de l'autobus
Somogymeggyes
a l'è un comun del Distret de Tab, cont una popolazzion de abitant.
L'Estaca
L'Estaca a l'è on cant de resistenza catalan del 1968 scritt del Lluís Llach. Scritta in catalan, a l'è però deventada famosa in tutta la Spagna 'me cant de resistenza al franchism e l'è stada voltada in tanc alter lengov. Vuna di sò traduzion, Mury, a l'è deventaa l'inn del sindacaa Solidarność e, in general, de la revoluzion in Polonia contra el totalitarism comunista, e 'na version in arab a l'éra cantada in di event de la revoluzion tunisina del 2011. La version originala a l'è stada cantada in la resistenza popolara a favor del referendum per l'autodeterminazion de la Catalogna del 2017 insemma a l'inn nazional Els Segadors.
Test
El test el parla de ona ciciarada arent a on porton in tra el personagg principal e 'l sò nono Siset, e 'l ghe domanda se 'l ved nò el pal a che hinn tucc ligaa e lu el ghe respond che l'unica soluzion a l'è de giontàss e de lavorà tucc insemma per s'ceppàll e guadagnà la libertà.
Traduzion
A l'è stada voltada in d'un fracch de lengov, in frances a gh'è Le Pieu del Marc Robine e L'Estaque del Marc Ogeret. El catalan-basch Gorka Knörr Borràs l'ha daa foeura una version in basch ciamada Agure zaharra ("el vegg veggent").
In del 1995, per i 50 agn de la liberazion d'Italia, el grupp italian de lengua occitana Lou Dalfin el canta la soa version in occitan ciamada Lo Pal.
Isérables
El cumün de Isérables al se tröva a una altitüden de 1106 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Nendaz, Riddes.
L'Estaca
Traduzion
In del 2015 el grupp cors I Chjami Aghjalesi e la cantanta Jenifer Bartoli hann cantaa la version corsa Catena.
Padernu
Paderno (nom ufizial in italian Paderno d'Adda in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Lecch con, cont ona superfiss de 0 km² e ona densità de 0 ab./km². Vist che a l'è in sul fiumm Adda, el comun el confina con la Provincia de Bergom (Calösch e Medolagh) e anca con quella de Monscia e Brianza (Cornaa).
Scoeula militar "Teulié"
La Scoeula militar "Teulié" a l'è una scoeula militar de l'Esercit italian con sed a Milan. Dedicada al general Pietro Teulié, l'è verta del 1802, ma l'è stada sarrada varie voeulte e donca l'è restada verta domà per 60 agn de quell period.
I student, che gh'hann de havé fad i prim du agn de scoeula in d'una scoeula civil, poden scernì de frequentà o 'l licee classegh o 'l licee scientifegh e gh'hann de fà sport e de l'adestrament in stil militar cont i armi.
Padernu
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Padernu l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Halo (automobilism)
L'halo a l'è un dispositiv de sigurezza doperad in di auto de la serie formula di competizzion de la Federazzion Internazzional de l'Automobil che l'è fad de 'na barra de metall curva che la protegg el coo del pilota.
L'è stad provad sgiamò in del 2015, a deventà obligatori in del 2018 in Formula 1, Formula E e Formula 2, del 2019 in Formula 3 e del 2021 in Formula 4. In principi vari pilota s'inn ciamad contrari, ma hann cambiad per la pupart idea quand che hann vist el volzàss de la sigurezza per lor, di pilota compagn del Leclerc, de l'Hamilton e del Grosjean, in principi contrari, hann did che la soa vita l'è stada salvada de 'sto sistema.
Fad su in titani, el pesa circa 9 kg e l'è fad su de un unegh produtor per tute i viture.
Zambezi
Ul Zambesi l'è un fiüm de l'Africa meridiunala, lünch 2.574 km e cunt un basin de 1.570.000 chilometer quader spartii sü sett stat: Zambia, Angola, Namibia, Zimbabwe, Muzambich, Botswana e Malawi.
Ul fiümm l'è duperaa di pupulazziun lucàj anca cumé funt de energia, ca la vègn daj dü sbarament de Cabora Bassa in Muzambich (ca la ga dà l'energia a la Repüblica Südafricana) e da chèla de Kariba, ca la quata Zambia e Zimbabwe.
ISO 639
ISO 639-1
L'è un codes cun dü leter ch'el semplifica l'ISO 639-2. 'Sta cudifica chì l'è staa rivedüü e curegiüü fin al ann 2003.
ISO 639-2
Püblicaa per la prima volta del 1998. Codes per la rapresentazion di nom di lenguv. Alpha-3 code.
In quela cudifica chì gh'hinn ventidü lenguv cun dü codes e tri leter. Per quej lenguv chì el prim codes a tri leter l'è per mutiv bibliugrafich (ISO 639-2/B), menter el second l'è per mutiv de terminulugia (ISO 639-2/T). 'Sta cudifica chì l'è staa rivedüü e curegiüü fin al ann 1999.
ISO 639-3
Pübblicaa per la prima volta del 2005. Codes per la rapresentazion di nom di lenguv. Alpha-3 code.
El cudifica el grüp püssee cumplet de lenguv ricunussüü uficialment, cumpres quej ativ, quej estint, quej artificial e quej antich. L'è un codes cun tri leter basaa ins la version de prima, la ISO 639-2, e el so fin l'è quel de cumpletà e retificà la division. Tüt j'ann la ISO la püblica una version agiurnaa gh'i ciamen "Draft International Standard" (scürtaa a DIS int l'ISO/DIS 639-3).
Longshot
Longshot l'é un film american dal 2000 diret da Lionel C. Martin e recitò da Justin Timberlake, in dal sö prim film.
Neuhof an der Zenn
Neuhof an der Zenn l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neustadt a.d.Aisch-Bad Windsheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 30.94 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Neuhof an der Zenn el se tróa a 'na altèsa de 334 méter sura 'l leèl del mar.
Riferimèncc
-->
Polver
La polver (o polvera, puffia ) l'è 'l nomm generegh doperaa per ciamà la materia spartida in partesei de diameter comprenduu tra 1 e 100 micrometer. In su la terra la polver la se troeuva in l'atmosfera e la riva de vari sorgent, tant 'me 'l soeul, eruzzion volcanegh, l'inquinament. I polver sospenduu per ari gh'hann di efett bei gross in sul clima e la salut de l'omm. La pover la se troeuva anca in del spazzi, e la fa nass la lus zodiacal. I nivoi de gas e polver hinn consideraa i antenaa di sistema planetar. El comportament fisegh de la polver la ghe va dree a legg che poeuden minga semper vess paragonaa a quei di solid o di fluid. La polver de la cà l'è fada su de polver atmosferegh insemma a la polver provocada de chi che viv in cà (tocchelitt de ongg, de pell e de fiber di vestii). In gener la vegn trada via con l'aspirapolver, coi strasc o con la scova.
Montblanc (FR-34)
Montblanc l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Servian, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
Polver
El nomm
El termen polver coi sò variant el riva del latin pulvis, pulvĕris, con l'istess significaa (termen ligaa anca a pŏllen, pollĭnis). L'è doperaa in quasi tucc i lengov romanz, magari cont ona quai mudazion (aragones e spagnoeu polvo, catalan pols, frances poudre, galizzian po, portoghes poeira, romen praf, romanc pulvra, sardegnoeu prùere).
Montblanc (FR-34)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.94 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 8 méter a 'na altèsa màsima de 68 méter söl leèl del mar.
Strada de segonda class 475
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 19.2 km.
Bonnevaux (FR-30)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 976 méter söl leèl del mar.
Oberschützen
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Bonnevaux (FR-30)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bonnevaux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
San Giuseppe Vesuviano
San Giuseppe Vesuviano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 23.152 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 1654 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ottaviano, Palma Campania, Poggiomarino, San Gennaro Vesuviano, Terzigno.
Vizcaínos
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Pyrénées (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 11 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Aureille
Aureille l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Eyguières, del circondàre (arrondissement) de Arles e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Peñalén
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Plagne (BE)
Plagne a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.55 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Plagne al se tröva a una altitüden de 862 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Péry, Vauffelin, Romont.
Venegòn
Venegòn (Venegono in italian) a l'è staa 'n comun de la Lombardia faa su in dò ocasion.
Regolea
Regolea (Rogoredo) a l'è ona frazion del comun de Casanoeuv, a 3 km a sud-est del territòri comunal. La frazion l'è voeuna di pussee popolos del comun.
Venegòn
Storia
I dò Venegon hinn taccaa insemma per la prima voeulta in del 1809 del governa del Napoleon, insemma a Vedan, e hinn separaa de la Restaverazion di Austriegh.
El modell, foeura che per Vedan, l'è replicaa ancamò di fassista, che tacchen insemma i dò Venegon quand che in del 1960, dopo de 'n referendum faa a Venegon de Sott, hinn separaa. La division, che l'ha vist Venegon de Sott destacàss e 'l restant Venegon vess renomenaa Venegon de Sora, l'è dovuda soratutt a la differenza politega in tra i du comun, vun democristian e l'alter socio-comunista.
San Martino al Tagliamento
San Martino al Tagliamento (en furlà: Sant Martin di Voleson) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.335 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 79 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arzene, San Giorgio della Richinvelda, Sedegliano (UD), Valvasone.
Aliminusa
Aliminusa l' un cumün de la Pruvincia de Palermo (PA).
Gloeospermum
Gloeospermum l'è 'n zèner de piànte che fà part de la famìa botànica de le Violaceae. El töl dét 24 spéci.
Karl-Bonhoeffer-Nervenklinik (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Strada europea E262
La Strada europea E262 a l'è 'na strada europea che la quatta Lituania, Latvia e Rüssia. La conliga Kaunas e Ostrov e l'è longa 417 km.
Strada statal 513 de la Vall d'Enza
La  a l'è 'na strada statal de l'Italia, che la corr in Emilia-Romagna, gestida del 2001 de la provincia.
Němčice (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Pëtr Il'ič Čajkovskij
El Pëtr Il'ič Čajkovskij (in russ Пётр Ильи́ч Чайко́вский; Votkinsk, 7 de masg 1840 - San Pederborgh, 6 de november 1893) a l'è stad un compositor russ, del period tard-romantegh. I so composizzion inn in tra i pussee famose del repertori classegh.
Stazion de Niederwald
La Stazion de Niederwald a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Niederwald.
Saint-Michel-d'Aurance
Saint-Michel-d'Aurance l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Le Cheylard, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.14 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 370 méter a 'na altèsa màsima de 922 méter s.l.m.
Cerentin
Cerentin o Sciarantin o anca Scerentign (nom ufizial in Italian: Cerentino; in del walser de Busch: Tscharantiin) a l'è un cumün svizzer del distret de Valmagia. in del Canton Tesin. Al gh’ha 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 20 km², e al se tröva a una altitüden de 981 meter sura al livel del mar.
El cumün de Cerentin a l'è tacaa ai cumün de Bosch/Gürin, Camp, Cevi e Linesc.
Somogysimonyi
a l'è un comun del Distret de Marcali, cont una popolazzion de abitant.
Žalkovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Ruddles
Ruddles l'è un'azienda inglesa prudütris da bira da pruprietà da la Greene King Brewery.
Montchaboud
Montchaboud l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vizille, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 1.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 261 méter a 'na altèsa màsima de 733 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montchaboud l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cobia forense
La cobia forense a l'è 'na cobia bit a bit de 'na memoria de massa fada per un fin giudizziari e in del rispet di pro. La po vesser fada cont un cobiador forense, cioè un dispositiv hardware, o cont un sistema aposta e 'n sistema de cobia raw, compagn de dd. El sistema hardware a l'è pussee svelt ma el costa pussee.
UEFA Champions League 2011-2012
L'UEFA Champions League 2011-2012 (Coppa di Campion d'Europa 2011-2012 in lombard) l'è staita quella del 57 edizion de qest tornee qí de folber europee per club, jestid de l'UEFA.
La squadra che l'ha vinjuda l'è staita el Chelsea, che l'ha batud in final el Munegh de Baviera per 4 a 3 ai penalty (depress el risultad de 1 a 1) a Munegh el 19 de magg del 2012.
Strada statal 345 di Trè Vall
La  a l'è 'na ex strada statal d'Italia de proprietà de la Provincia di Brescia, che la met in comunicazzion la Vall Trompia, la Vall Camonega e la Vall de Scalv. Fada su de la ministrazzion provinciala in del 1932, a l'è classifegada 'me strada statal in del 1962, per poeu tornà a la provincia in del 2001.
Steinhausen an der Rottum
Steinhausen an der Rottum l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl de Biberach. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 29.88 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Strada de segonda class 476
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 6.1 km.
Regen (fiöm)
El Regen (en lèngua céca: Řezná) l'è 'n fiöm de la Baviera (Germania), trebötàre sinìster del Danubio. La surtìa del sò ram piö gròs, el Grosser Regen (Regen Grant), la se tróa 'ndèla Sèlva Boéma, endèl teretóre de la Repüblica Ceca, de le bànde de Železná Ruda. Dòpo poch chilòmetri el pàsa 'l cunfì co la Baviera, a Bayerisch Eisenstein.
thumb|600px|center|el Regen de le bànde de [[Lappersdorf]]
A Zwiesel el Grosser Regen el se önés al Kleiner Regen (Regen pesèn) e 'nsèma i fùrma 'l Schwarzer Regen (Regen Négher). Chèsto el strèrsa le cità de Regen e Viechtach e pò 'l se önés al Weisser Regen (Regen Bianch) — che 'l nas del Kleiner Arbersee — a Bad Kötzting. De ché 'n aànti 'l fiöm el vé ciamàt Regen.
La àl del Regen la reprezènta la àl principàl de la Forèsta bavaréza; Divèrse i è le cità 'mportànte che gh'è nit sö dré al fiöm, compàgn de Cham e Ratisbona (en todèsch: Regensburg). A Ratisbona, a 325 m. sùra 'l leèl del mar, el Regen el se sböta 'ndèl Danubio.
A cöntà apò a 'l Grosser Regen e 'l Weisser Regen, el Regen l'è lónch en töt 169 chilometri.
thumb|600px|center|El percórs del Regen
Botumm
In del XXI secol el ligant pussee doperaa per fàll a l'è el ciment (e despess l'è ciamaa anca inscì, però l'è imprecis fàll), ma in del passaa l'è stada doperada anca la colcina, opur (pussee rarament) el gess.
El botumm fresch el vegna gettaa dent i casser e costipaa con di vibrador; a bon cunt incoeu a gh'è di formulazzion del botumm che ghe disen autocompattant, che hinn fondamentai in de l'architettura del dì d'incoeu, perchè i siguren on facciavista omogeni, e gh'hann minga de besogn de la vibrazzion, perchè se costipen indeperlor per via de la forza de gravità. Quand che 'l messedozz el se bagna con l'aqua, el se induriss e 'l ghe da al messedozz ona resistenza mecanega inscì forta che le fa vegnì quasi compagna de la preja.
Al dì d'incoeu l'è doperaa per fà su i part struturai d'on edifizzi. A l'è 'l material de costruzzion pussee doperaa in del mond.
The Social Network
The Social Network l'é un film american dal 2010 diret da David Fincher e recitò da Justin Timberlake, Jesse Eisenberg, Andrew Garfield e Armie Hammer in di ròl di prutagunisti.
Fiumlacc (riaa)
miniatura|Ona foto del Fiumlacc "È il Fiumelaccio, il quale cade da alto più che braccia 100 dalla vena donde nasce, a piombo sul lago, con inistimabile strepitio e romore."
- Leonardo da Vinci, Codes Atlantegh
El Fiumlacc (Fiumelatte in italian) l'è on riaa de la Provincia de Lecch, che 'l ghe va dent al Lagh de Comm. A l'è cognossuu per la soa cascada e per el fatto de vess el segond fiumm pussee curt d'Italia (el primm a l'è l'Aril).
El Fiumlacc el traversa on paes che 'l gh'ha el sò nomm medemm e l'è 'n fiumm stagional, che de solet el scorr de marz a ottover.
Cariño
Cariño l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Strada europea E272
La Strada europea E272 a l'è 'na strada europea che la quatta Lituania. La conliga Klaipėda e Vilnius e l'è longa 380 km.
Röhrmoos
Röhrmoos l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dachau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 31.74 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Röhrmoos el se tróa a 'na altèsa de 505 méter sura 'l leèl del mar.
Selva de Mar (metropolitana de Barcelona)
Selva de Mar  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona e del Trambesòs.
Oberwart
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Selva de Mar (metropolitana de Barcelona)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Altavilla Milicia
Altavilla Milicia l'è un cumün de la Pruvincia de Palermo (PA).
San Quirino
San Quirino (en furlà: Sant Quarin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 3.814 abitàncc, 'na superfìce de 51 km² e 'na densità de 75 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aviano, Cordenons, Maniago, Montereale Valcellina, Pordenone, Roveredo in Piano, Vivaro.
Zael
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Concession italiana de Tientsin
miniatura|upright=0.6 La  Concession italiana de Tientsin  (天津意租界, Tiānjīn yì zūjiè) l'è staa 'n territori de la città cinesa de Tientsin amministraa del Regn d'Italia dal 1901 al 1943, per la Revoeulta di Boxer. L'era on territori ricch de salin e gh'era dent anca on cimiteri.
A Tientsin gh'era el quarter general de la Legion Redenta, squadra che l'ha partecipaa a la guerra civil russa, e anca la Regia Marina Italiana, cont dò nav.
Šelešovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Nýrov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Strada de segonda class 477
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 28.3 km.
Aloe variegata
Aloe variegata, l'è 'na spéce de piànte suculènte che fà part de la famìa botànica de le Xanthorrhoeaceae. L'è endémica del Sudafrica e de la Namibia. thumb|Ilüstrasiù
Descrisiù
En natüra la vé àlta 20 o 30 ghèi, con 18÷24 fòie reünìde en tré fìle, ògna fòia la rìa a 10÷15 ghèi de longhèsa e 3÷6 ghèi de larghèsa, coi òrli iregolàr, de culùr vért scür biànch spórch, co le pónte dentàde biànche. I fiùr i è de culùr aràncio reünìcc endèna 'nfiurescènsa a gràta.
Isodendrion
Isodendrion l'è 'n zèner de piànte che fà part de la famìa botànica de le Violaceae. El töl dét 24 spéci.
Obernzenn
Obernzenn l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neustadt a.d.Aisch-Bad Windsheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 39.67 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Obernzenn el se tróa a 'na altèsa de 376 méter sura 'l leèl del mar.
Lindauer Allee (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Rambuteau (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 11 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Inden (VS)
Inden a l'è un cumün svizzer del distret de Leuk, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.9 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Inden al se tröva a una altitüden de 1138 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Albinen, Leuk, Leukerbad, Mollens, Varen.
Karlovo náměstí (metropolitana de Praga)
Karlovo náměstí  a l'è 'na stazion de la Linia B de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada di tram Fermada de l'autobus
Strada europea E311
La Strada europea E311 a l'è 'na strada europea che la quatta Paes Bass. La conliga Utrecht e Breda e l'è longa 67 km.
Bira Mastro
Bira Mastro l'è una bira italiana prudota da Birc Spa.
Strada statal 523 del Coll di Cent Cros
La  a l'è 'na strada statal de l'Italia, che la corr in Emilia-Romagna e Liguria, a conligà la rivera ligurina cont el parmens.
Berching
Berching l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neumarkt. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 131.18 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Berching la se tróa a 'na altèsa de 385 méter sura 'l leèl del mar.
Stabilidura
La stabilidura a l'è on stratt de rivestiment che 'l quatta giò i muradur. Ona quai voeulta el gh'ha anca ona fonzion estetega.
I materiai
In sostanza la stabilidura l'è ona molta fada su de ona part liganta, che la fa indurì e la tira denter de la sabbia de dimension granulometrega, selezzionada cont on diameter de circa 2 mm al massim. Al dì d'incoeu in de la stabilidura a poeudom trovà anca di sostanz aditiv tant 'me la celulosa o l'amed, che a vegnen giontaa per modificà i sò caratteristegh. Se fa distinzion in tra i stabilidur a segonda del ligant che 'l vegna doperaa:
Somogyszentpál
a l'è un comun del Distret de Marcali, cont una popolazzion de abitant.
Oggau am Neusiedler See
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Caviaditt
I caviaditt a hinn on dolz tipegh de la Valsasna, recognossuu 'me PAT e assee cognossuu per la soa forma retangolar cont on taj in del mezz.
Montels (FR-34)
Montels l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Capestang, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
Caviaditt
Storia
Se parla de 'sti biscott giamò del 1600 e 'l Carlo Del Tej el cunta su che hinn staa ciamaa inscì perchè di coeugh han faa de cavia per el noeuv biscott.
Montels (FR-34)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Caviaditt
Nomm
Quej faa a Barz hinn ciamaa "Cabiaditt" e pòden vess venduu domà de 'na quaj azienda autorizzada, menter el rest de la vall ja ciama Caviaditt.
Montels (FR-34)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 24 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montels l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Monteynard
Monteynard l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de La Mure, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.