cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Max Planck
Biografía
Le scopèrte de Planck, che i è stàde verificàde piö tàrde de óter scensiàcc, le g'ha segnàt l'inìsio de 'n camp töt nof per la fìzica, cunusìt come mecànica quantìstica e i è stàde 'na bàze fondamentàl per le ricérche en matérie come l'energìa atòmica. El g'ha capìt endèl 1905 l'impotànsa de le edèe sùra la quantificasiù de le radiasiù eletromagnétiche spiegàde de Albert Einstein, col qual el g'ha colaboràt endèla sò cariéra.
La teurìa quantìstica
Planck el g'ha ideàt la teorìa dei quànti, che 'nsèma a la teorìa de la relatività de Einstein l'è giü dei pilàster de la fìzica del dé d'encö.
Endèl 1900 Planck el g'ha rindìt püblica la sò ipòtezi endèla qual el dizìa che i scàmbe de energìa endèi fenòmeni de emisiù e de asorbimènt de le radiasiù eletromagnétiche i söcét en fùrma discréta (en prupursiù a la sò frequènsa de uscilasiù, segónt 'na costànt üniversàl), e mìa 'n fùrma cuntìnua, come la dizìa 'nvéce la teurìa eletromagnética clàsica.
Endèl 1901 Planck l'è pasàt de l'ipòtezi a la Teurìa Quantistica éra e pròpia, segónt la quàla i àtom i sorbés e i emèt radiasiù 'n maniéra discuntìnua, per pachècc de energìa (ciamàcc "quànti"), cioè quantità de energìa finìde e discréte. Isé pò a l'energìa la pöl véser pensàda e reprezentàda, isé come la matéria, sóta fùrma granulùza: i "quanti" se pöl pensài apùnto come se i fös dei granì de energìa indivizìbii.
La sò teurìa la g'ha fat vènser el prémio Nobel per la Fìsica 'ndel 1918.
Strada de segonda class 353
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 65.7 km.
Val Cavargna
La Val Cavargna l'è ona vall di Alp Lepontinn, situada in Italia tra el Lagh de Lugan e i Prealp Luganes. In de la vall se troeuven i comun comasch de Cavargna, Cusin, San Bortol e San Nazzar.
I sò abitant e 'l dialett del loeugh hinn ciamaa cavargnon. El cavargnon l'è ona variant del dialett comasch.
Mike Enzi
El Mike Enzi (Bremerton, 1º fevrer 1944) a l'è un statunitens, senator del.
Juvignac
Juvignac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Montpellier-10, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 22 méter a 'na altèsa màsima de 145 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Juvignac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Valdearenas
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Referendum consultiv del 2018 a Roma
El 11 de november 2018 a Roma el s'è votaa on referendum consultiv in su la possibilità de mett a gara el trasport publegh local, voruu di Radicai italian.
Quesitt
El referendum, cont on quorum del 33%, a l'è faa de du quesitt:
Höchstadt an der Aisch
Höchstadt an der Aisch l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Erlangen-Höchstadt. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 70.90 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Höchstadt an der Aisch la se tróa a 'na altèsa de 295 méter sura 'l leèl del mar.
Mikulov
a l'è una cità de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Sutrio
Sutrio (en furlà: Sudri) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.384 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 66 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arta Terme, Cercivento, Lauco, Ovaro, Paluzza, Ravascletto e Zuglio.
Bisenti
Bisenti (Bisindë 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 2.209 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 74 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arsita, Castel Castagna, Castelli, Castiglione Messer Raimondo, Cellino Attanasio, Cermignano, Penne (PE).
Draßburg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Kelevíz
a l'è un comun del Distret de Marcali, cont una popolazzion de abitant.
San Bas'cian (Lumezann)
San Bas'cian (San Sebastiano in italian) a l'è 'n rion de Lumezzann, part del nucli principàl de San Polloni.
L'è deventaa comun autònom in del 1921, quand che 'l governa l'ha deciduu de partì el comun in duu per via de la storiga division in dò paroquij.
L'autonomia però la dura pocch degià che in del 1927 el fassism ja tacca ancamò insemma, pussee a la Piev.
La Roche (CH-FR)
La Roche a l'è un cumün svizzer del distret de Gruyère, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 24.03 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de La Roche al se tröva a una altitüden de 747 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Cerniat, Hauteville, Le Mouret, Plasselb, Pont-la-Ville, Treyvaux.
Strada de segonda class 354
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 63.5 km.
Bundestag (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin, vesina al Bundestag. Fina al 2006 la se ciamava Reichstag, in bas al Palazzi arent, ma l'è stad poeu cambiad per fà pussee ciar l'istituzzion che la serviss.
Layana
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Sénas
Sénas l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Orgon, del circondàre (arrondissement) de Arles e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 85 méter a 'na altèsa màsima de 273 méter s.l.m.
Conservazion de la vorticità
La conservazion de la vorticità assoluda a l'è el fenòmen che per i mòti adiabategh (o ben senza scambi de calor) a granda scala ind la libera atmosfera (attrito trascurabil) la vorticità assoluda che l'è la sòma de la vorticità verticàl terrèstra e de la velocità verticàl relativa la se consèrva adrée al mòto.
Conseguenz
In del'emisfero nòrd (a l'è l'incontrari in quèll sud) i mòti dirètt vèrs nòrd o ben vèrs di àerej indoe la vorticità terrèstra la diminuìss gh'hànn de sbassà la soa vorticità ciclonica (o de sbassà la soa vorticità anticiclonica che l'è l'istèss). el succed el contrari per i mòti che se slontanen.
Comoloeugn
Comologn (parnonzia local: Comoloeugn, cioè [komo'løɲ]; in Italian: Comologno) l'è ona frazion del comun tesines de Onsernon, in del distrett de Locarna. El paes el se troeuva a la fin de la val Onsernon, arent al confin con la Val Vigezz e donca con l'Italia (comun de Re). L'è staa on comun deperlù fina al 1995. El gh'ha vari frazion, compagn de Spruga, Cappellin, Vocaja e Corbella.
Camera di Fasci e di Corporazion
La Cambra di Fasci e di Corporazion (Camera dei Fasci e delle Corporazioni in italian) l'è stada la cambra bassa del parlament italian dal 1939 al 1945, ossia i ultim agn del fascismo.
Rattenberg (DE-BY)
Rattenberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 30.23 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Rattenberg el se tróa a 'na altèsa de 560 méter sura 'l leèl del mar.
Guidott de Biaa
El Guidott de Biaa (Biaa, XIII secol - Messina, 1333) l'è staa on arcivescov lombard. Nassuu a Biaa de ona fameja borghesa, l'ha studiaa diritt a Padova. In del 1304 l'è staa eleggiuu arcivescov de Messina. Lilinscì al temp la diocesi la gh'eva on mucc de danee liqued. El Guidott l'è staa bon de ministrà el patrimoni de la diocesi, che l'ha doperaa per sgrandì e imbellì el Domm de Messina. L'è mort in del 1333, cont el lassà on bon regord de lu medemm. L'è soterraa in del Domm de Messina.
Oslavička
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Sordillos
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Castelpagano
Castelpagano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 1.695 abitàncc, 'na superfìce de 38 km² e 'na densità de 45 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cercemaggiore (CB), Circello, Colle Sannita, Riccia (CB), Santa Croce del Sannio.
Boms
Boms l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 9.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|Boms: Municipio e Céza El cümü de Boms el se tróa a 'na altèsa de 638 méter sura 'l leèl del mar.
Strada de segonda class 355
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 37.2 km.
Norton AntiVirus
El Norton AntiVirus l'è on antivirus desviluppaa de la Symantec per l'utenza domestica, cont rilevazion di malware e di alter menasc 'me i adware.
Vělopolí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Valdarachas
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Kercseliget
a l'è un comun del Distret de Kaposvár, cont una popolazzion de abitant.
Lednice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Stalden
Stalden a l'è un cumün svizzer del distret de Visp, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.48 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Percy (FR-38)
Percy l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Clelles (Clelles), del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère (Grenoble).
Stalden
El cumün de Stalden al se tröva in de la Vispertal (Val de Visp) a una altitüden de 795 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Eisten, Grächen, Staldenried, Törbel, Visperterminen e Zeneggen.
Percy (FR-38)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.93 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 591 méter a 'na altèsa màsima de 1880 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Percy l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada europea E40
La Strada europea E40 a l'è 'na strada europea che la quatta Frància, Belgi, Germania, Pulònia, Ücraina, Rüssia, Kazakistan, Uzbekistan, Turkmenistan e Kirghizistan. La conliga Calais e Rirrer e l'è longa 8500 km.
Taipana
Taipana (en furlà: Taipane; en slovéno: Tipána) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 716 abitàncc, 'na superfìce de 65 km² e 'na densità de 11 ab./km². El cunfìna coi cümü de Attimis, Faedis, Lusevera, Nimis.
Del cümü de Taipana fà part apò a le frasiù de Cornappo, Debellis, Monteaperta, Montemaggiore, Ponte Sambo, Platischis e Prossenicco.
Aiguèze
Aiguèze l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pont-Saint-Esprit, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Aiguèze l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Olivadi
Olivadi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 643 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 92 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cenadi, Centrache, Petrizzi, San Vito sullo Ionio, Vallefiorita.
Stazion de Bari Centrala (FT)
La Stazion de Bari Centrala (FT) a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Bari de Ferrotramviaria.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Stazion de Bari Centrala FS e Bari Centrala FAL Fermada de l'autobus
Rapper
El rapper o rappista l'è on cantant che 'l fa el rap.
Marta García López
La Marta García López (Dénia, 9 de avost 2000) a l'è una pilota d'auto spagnoeula, che la corr in del campionad F1 Academy con la Prema Racing.
L'ha scominciad la soa carrera in di kart e in del 2015 l'ha vensgiud la  CIK-FIA Karting Academy Trophy e anca el Trofee di Industrie, vun di trofee pussee important de la categoria. In del 2016 la taca a correr in di monopost in la Formula 4 spagnoeula con la Drivex e la se sgionta anca a la Renault Sport Academy, la resta in la serie spagnoeula anca l'ann dopo, con MP Motorsport, ma a fin stagion la perd el sostegn de l'Academy del marchi frances.
In del 2019 la corr in di W Series, reservade ai done, e ghe torna in del 2021 e in del 2022, dopo de la sospesion in del 2020 per el COVID-19. In del 2023 la passa a la F1 Academy con la Prema.
Strada de segonda class 356
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 12.4 km.
Langenzenn
Langenzenn l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Fürth. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 46.31 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Langenzenn la se tróa a 'na altèsa de 313 méter sura 'l leèl del mar.
Autostrada M14 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Part de la strada europea E58, la conliga Odessa al confin russ a Novoazovs'k, a travers di important port de Cherson e Mariupol.
Oslavice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Sotillo de la Ribera
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Licee classegh Peder Verr
El Licee classegh Peder Verr (Liceo classico Pietro Verri in italian) a l'è un licee classegh de Lod, fondad in del 1629, in tra i pussee antigh d'Italia. Incoeu el gh'ha dent anca una sezzion de licee scientifegh.
Vréra
Vréra (nòm uficial in Italià: Averara) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la ólta Al Brembana a 44 km de la sità e a 650 méter söl lièl del mar.
Saint-Étienne-de-Lugdarès
Saint-Étienne-de-Lugdarès l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Étienne-de-Lugdarès (chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
Vréra
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Albaredo per San Marco (SO), Bema (SO), Gerola Alta (SO), Mezóld, Ólmo e Santa Brigida.
Saint-Étienne-de-Lugdarès
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 50.34 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 969 méter a 'na altèsa màsima de 1485 méter s.l.m.
Vréra
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Vréra l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Vos correlade
Vall Vrera
Vyšní Lhoty
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Ambroeus II de Arlun
L'Ambroeus de Arlun (Arlun, ...-1051) l'è staa on vescov lombard. El rivava probabilment d'ona fameja de valvassor de Arlun. L'Ambroeus l'ha faa cariera in de la Gesa milanesa e l'è vegnuu vun di omen pussee fidaa de l'arcivescov Aribert de Intimian. In del 1027 l'è mort el vescov de Lod, Notcheri. L'Aribert alora, per via del diritt de nomina e de consacrazzion del vescov lodesan, l'ha scernii 'me sucessor proppi l'Ambroeus, e l'ha consecraa. Ma i lodesan hann refudaa la nomina, perchè diseven che l'era minga giusta che i milanes gh'avessen el diritt de scernì el vescov sò de lor. Alora l'Aribert l'ha assediaa Lod, fina a quand i lodesan hann acettaa l'Ambroeus 'me vescov e gh'hann giuraa fedeltà denanz ai mur de la città. L'Arnolf, storegh de l'arcidiocesi milanesa, el dis che l'imposizzion de l'Ambroeus (che a bon cunt el saria staa on bravo vescov) l'è staa el princippi de l'ostilità tra Lod e Milan.
Eberau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Mignè
Mignè (Mignete in Italian) l'è la frasion püse grosa del comün de Śel Bun Perseg, in Pruìncia de Lod. I Sant prutetur a ien San Filip e San Giacum.
La scurmagna d'i abitant l'è "marter de Mignè"
Segunda Curinz Capitel Düü
Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Düü
1Già che huu decidüü chèst in de mì medemm de vegnì no de növ a vialter cun tristéza. 2Già che se mì ve fuu trist, chi 'l me fa alégher se no lü che l'è faa trist de mì? 3E huu scritt chèsta medema cossa, perchè, quand mì vegnassi, gh'avessi minga tristéza di quij el sarìa necessari che a duarìa avègh letizia, cunvinciüü in tücc vialter che la mia letizia l'è de tücc vialter. 4Già che de tanta tribulaziún e crüzi del cör v'huu scritt travèrs tant lagrimm, no perchè siuv staa faa trist ma perchè savessuv el bén che gh'huu tant pü per vialter.
5E se quajdün l'ha faa trist, el m'ha no faa trist, ma in part, perchè no a sia un pés, tücc vialter. 6Per una tal persona, chèsta püniziún de la magiuranza la basta, 7perche, al cuntrari, el perdunuv e incuragiuv, che magara chèsta persona la sia minga majaa de la tropa tristéza. 8Dunca, ve preghi de cunfermàgh el bén; 9già che v'huu anca scritt per chèst, perchè savessi la vostra pröva, se sii übediént in de tüsscoss. 10E a chi perdunii quajcossa, anca mì perdoni, già che anca mì l'huu perdunaa, se huu perdunaa quajcossa per via de vialter denanz a Crist, 11perchè sèmm minga üsaa per prufìtt del Satana: già che sèmm no ignurant di sò diauléri.
12E despö che sun vegnüü a Tròas per el vangel de Crist e port eren dervii a mì in del Signúr, 13gh'huu minga avüü requià al mè spirit perchè avevi minga truaa Tít, el mè fradèll, ma despö che huu finii a salüdàj, sun vegnüü in de Macedonia.
Rattiszell
Rattiszell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 22.16 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Hauptbahnhof (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Kereki
a l'è un comun del Distret de Siófok, cont una popolazzion de abitant.
Hauptbahnhof (metropolitana de Berlin)
Interscambi
Stazzion de Berlin Central Fermada del tram
Elettromotris de la linia 1 de la metropolitana de Milan
I Elettromotris de la linia 1 de la metropolitana de Milan a hinn di treni doperaa in su la linia 1 de la Metropolitana de Milan e faa su in noeuv lott in tra el 1962 e 'l 1989. A ghe n'è sia motris sia remorciada, e tipicament on treno a l'è faa de 4 motris e 2 remorcc.
A hinn staa doperaa, temporaneament e cont el pantograf, in su la linia 2 prima del rivà di sò treni.
Utande
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Lanžhot
a l'è una cità de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Strada de segonda class 357
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 66.7 km.
BeOS
El BeOS a l'è stad un sistema operativ per personal computer desvilupad in di agn '60 de la Be Incorporated, pensad soratut per 'n utenza multimedial, anca grazzia al vesser un sistema real time, a havégh el multitasking preemptiv, el multithreading - doperabel de ogni aplicazzion, e la memoria protesgiuda. Desvilupad in manera autonoma e 'me sistema monoutent, a l'era comunque compatibel cont i standard POSIX e l'è possibel donca doperà vari software desvilupad per sistema Unix-like, oltra a podé comunegà cont el sistema a travers de la shell Bash. Anca l'interfacia grafega a l'era desvilupada de zero, in C++ e 'l so file system, el BFS, l'era assee innovativ, journaled e con bone capacità de grandezza di drive, anca se minga trop bon per dischet e periferiche piscinine, perchè i so setor eren assee gross.
In principi el gh'haveva de fonzionà in sui computer proprietari BeBox ma, infin, l'è stad vendud 'me concorrent del Microsoft Windows e del Mac OS classegh, ma el modell comercial a l'è stad minga bon e infin inn crompad de Palm Inc. e incoeu la comunità l'è dree a desvilupà Haiku, incoeu in Beta 4, compatibel anca cont i 64 bit e che la suporta, in la version a 32 bit, i eseguibel de la version 5 de BeOS.
Storia
In principi, a l'è stad desvilupad per andà in sui machine AT&T Hobbit, ma poeu l'è stad portad in su la piataforma PowerPC, in sui machine de la Be, con l'obietiv de vesser scernud de la Apple 'me sostitut del vegg Mac OS classegh. Vers la fin del 1996 l'azienda de Cupertino l'era dree a cercà 'n alternativa a Copland e se parlava de la possibilità che crompaven BeOS, e donca l'azienda l'ha volud cercà de fà cresser i so utent e scritor de software, e l'ha fad apell ai venditor de Macintosh clone, inscì che vendessen BeOS col so sistema.
In principi, el CEO de la Apple Gil Amelio l'ha tratad con Be per crompàlla, ma lor insubiven al massim 125 milion de dollar, menter Be la voleva almen 300 milion, donca se scerniss de crompà NeXTSTEP de la NeXT, inscì de portà indree in Apple el Steve Jobs.
In del 2001 i copyright de Be Inc. a inn vendud a Palm per vundes milion de dollar, e l'è leakada al publegh la darrera version in desvilup, la 5.1. In del 2022 Be Inc. ghe fà causa a la Microsoft, e la cusa de havé mitud i baston in tra i roeude a 'n acord in tra lor e Hitachi per vender sistema con preinstallad BeOS e per havé fad pression in su Compaq per desvilupà no aplicazzion internet con lor. Palm l'ha poeu doperad di part del codes de BeOS per desvilupà el fallid Palm OS "Cobalt".
Lacoste (FR-34)
Lacoste l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Clermont-l'Hérault, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 40 méter a 'na altèsa màsima de 266 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lacoste l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lengua scuzzesa
El Gaelich Scusses (Gàidhlig) l'è una lengua che la fa part del grüp Guidelich de la familia celtica. Cul grüp chi l'inclüda incasì l'irlandes e el Manx, ma l'è divers dal grüp Britonich de la familia celtica induè che gh'è drenta el gales, el curnuvajes e el breton. In ingles, el gaelich scusses l'è ciamà "Scottish Gaelic" e d'una quaj part el se tröva anca "Scots Galic" anca se la par una cuntradissiun, degià che la lengua Scots l'è bela difarenta.
El Pader Noster in Gaelich Scusses
Ar n-Arthair a tha nèamh,
gu naomhaichear d'ainm,
thigeadh do rìoghachd,
gun dèanar do thoil air thalamh,
már a nithear air nèamh.
Tabhair dhuinn an-diugh ar n-aran làitheil,
Partii Comunista di Lavorent (Italia)
El Partii Comunista di Lavorent (Partito Comunista dei Lavoratori in italian) a l'è 'n partii de estrema sinistra italian, nassuu de vuna di corrent trozkista del Partii de la Refondazion Comunista guidada del Marco Ferrando.
Lengua scuzzesa
El Pader Noster in Gaelich Scusses
agus maith dhuinn ar fiachan,
Partii Comunista di Lavorent (Italia)
L'è nassuu in del 2006, quand che la Refondazion la gh'ha avuu on strapp cont el Ferrando e l'ha candidaa no ai elezion. L'è member del Coordinament per la Refondazion de la Quarta Internazionala.
Lengua scuzzesa
El Pader Noster in Gaelich Scusses
ach saor sinn on olc, amen.
Cavaliri
Cavaliri o Cavalin (nom ufizial in italian: Cavalij in Piemuntes; Cavallirio in Italian) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Storia
In del 1827 l'è staa truvaa un frament de una lapid de l'epuca rumana, e un quaj temp dopu l'è stada truvada una quas intrega. Quela roba chì la fà pensa che Cavaliri la sia abitada giamò ai temp di Ruman.
Dopu vess stada in del Cuntad de Pumbia, l'è stada dunada cunt un diploma da l'imperadur Curad el Salich al vescuv de Nuvara (1028). In del 1152 un diploma del Federich Barbarussa l'ha cunfermaa la sua partegnenza ai Signur de Castel. Finida sota el dumini milanes, in del 1402 l'è staa dal Gian Galeaz Viscunt al Francesch Barbavara, pö l'è passada ai Guarch. Tra 'l 1471 e 'l 1536 l'è staa un feud de Rumagnan, menter a partì del 1583 l'è stada una parochia.
Sota l'età napuleonica, Cavaliri la s'è truvada in del dipartiment de l'Agogna.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Cavaliri l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Ocagn
Ocagn (it. Occagno) l'è ona frazzion del comun comasch de Schignan. El paes el se troeuva dent in de la Val d'Intelvi, a nord del center comunal.
Paladina
Paladina l'è 'n cümü de 4 039 abitàncc de la pruìncia de Bèrghem.
El g'ha 'na popolasiù de, cond'öna süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
A l'se tróa söla spónda sinìstra del fiöm Bremp a pö o méno 9 chilòmetri del capolöch oròbech. El cunfìna coi cümü de Almé, San Bartolomé, Almèn, Bèrghem, Surìsel e Albrèmb.
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Paladina l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Castelfranco in Miscano
Castelfranco in Miscano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 1.065 abitàncc, 'na superfìce de 43 km² e 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ariano Irpino (AV), Faeto (FG), Ginestra degli Schiavoni, Greci (AV), Montecalvo Irpino (AV), Montefalcone di Val Fortore, Roseto Valfortore (FG).
Talmassons
Talmassons (en furlà: Talmassons) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 4.105 abitàncc, 'na superfìce de 42 km² e 'na densità de 98 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bertiolo, Castions di Strada, Lestizza, Mortegliano, Pocenia, Rivignano Teor.
Crana
Crana (istess in Italian) l'è ona frazion del comun de Onsernon. La se troeuva in mezz ai duu alter paes che fann sù el comun, che hinn Comologn e Russ. A l'è stada on comun tutta deperlee fina al 1995.
Ebenweiler
Ebenweiler l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 10.13 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
left|200px|thumb|Ebenweiler El cümü de Ebenweiler el se tróa a 'na altèsa de 592 méter sura 'l leèl del mar.
Voltaire (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Nocera Terinese
Nocera Terinese l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 4.707 abitàncc, 'na superfìce de 46 km² e 'na densità de 102 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amantea (CS), Cleto (CS), Falerna, Lamezia Terme, Martirano Lombardo, San Mango d'Aquino.
Obyčtov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Edelstal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
PlayStation 2
La PlayStation 2 (breviada PS2) a l'è stada la segonda console di videogioeugh de la Sony Interactive Entertainment sortida in del 2000 per sostituì la PlayStation, cont la che l'era retrocompatibel. Sostituida de la PlayStation 3 in del 2006, l'è restada in commercc finna al 2012, cont di titoi relassaa finna al 2014, cont on mercaa attiv in di Pajes d'orient per el sò bass cost e l'è in tra i console i pussee venduu in la storia con circa de 150 milion de unità.
La podeva lengg CD e DVD musegai e l'era possibel taccàlla a Internet e fàgh girà Linux, inscì de rendela on sistema de intratteniment complett. L'è sortida in dò version: voeuna granda e voeuna "slim".
Thomas Isidore Noël Sankara
Ol Thomas Isidore Noël Sanakara (Yako, Alto Volta, 21 de dezèmber del 1949 – Ouagadougou, Burkina Faso 15 de utùer del 1987) l’è stacc ü militàr e ün òm polìtech burkinabè e l’è stacc ol presidènt del sò paìs dal 4 de agóst del 1984 al 15 de utùer del 1987, quando i 'l l'à copàt. L'è stacc 'l öltem presidènt del Alto Volta e 'l prim del Burkina Faso, dezà che tra i tance laùr che l'à facc de presidènt l'à ach cambiàt ol nòm del sò paìs da Alto Volta a Burkina Faso, dezà che 'l nòm Alto Volta l'éra ü nòm coloniàl dacc da i francés che per la zét del pòst 'l völìa dì negóta, menimà Burkina Faso in lèngua burkinabé 'l völ dì ol paìs di òmegn integri.
Leciñena
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Sotragero
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Septèmes-les-Vallons
Cette commune possède une homophone : Septème (Isère)
Septèmes-les-Vallons l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pennes-Mirabeau, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 140 méter a 'na altèsa màsima de 580  méter s.l.m.
Strada de segonda class 358
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 56.8 km.
Còi
Còi (en Italià: Collio) l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del  ) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa endèla Alta Val Trómpia.
Evulusiù demogràfica
Abitàncc censìcc
Retegn (Schignan)
Retegn (it. Retegno) l'è ona frazzion del comun comasch de Schignan. El paes, compagn de tucc i olter frazzion comunai, el se troeuva dent a la Val d'Intelvi.
Hot Marijke
Hot Marijke (nasüüda a Kapellen, Belgio ül 17 da luij dal 1986) l'è v'una prustituta, pornostar, editurialista e camgirl.
Ladná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Oberasbach
Oberasbach l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Fürth. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 12.11 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Oberasbach la se tróa a 'na altèsa de 314 méter sura 'l leèl del mar.
Casalduni
Casalduni l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 1.602 ISTAT 2001 abitàncc, 'na superfìce de 23,19 km² e 'na densità de 69,08 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campolattaro, Fragneto Monforte, Ponte, Pontelandolfo, San Lupo.
Motta Santa Lucia
Motta Santa Lucia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 847 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 34 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altilia (CS), Conflenti, Decollatura, Martirano, Pedivigliano (CS).
Lentiol
Lentiol l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Roybon, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 337 méter a 'na altèsa màsima de 479 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lentiol l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Kisasszond
a l'è un comun del Distret de Kaposvár, cont una popolazzion de abitant.
Tapogliano
Tapogliano (en furlà: Tapoian) l'è stat en cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. Endèl 2009 el s'è fundìt ensèma a campolongo al Torre per furmà 'l cümü de Campolongo Tapogliano.
Stack (informatega)
Stack in ingles el voeur dì "pila", in analogia cont di oggett impilaa, indova che 'l primm mittuu sora a l'è el primm a vess tolt via.
Sion (VS)
Sion (en tudesch: Sitten) a l'è una cità svizzera, capital del Canton Vales e del distret de Sion. La süperfiss del teritori aministraa de la cità de Sion l'è de 25.6 km² e in del la gh'eva una popolazion de  abitant.
Sion la se tröva a una altitüden de 500 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ayent, Conthey, Grimisuat, Grône, Les Agettes, Nendaz, Saint-Léonard, Salins, Savièse, Mont-Noble e Vex.
Licee classegh Paolo Sarpi
El Licee classegh Paolo Sarpi (Liceo classico Paolo Sarpi in italian) a l'è un licee classegh de Bèrghem, fondad in del 1803. El gh'ha la soa sed in d'un palazzi neoclassegh fad su del Ferdinando Crivelli.
Strada de segonda class 359
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 22.2 km.
Val Dever
La Val Dever (Val Dvèr in ussulan; Simplontal, ciuè Val del Sempiun, in tudesch) l'è vöna di set vai laterai de l'Ossula.
Ujados
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Val Dever
Geugrafia
Lungh la val la passa la via del Sempiun, che la culega la Val Padana a la Val del Roden. Anca se la fa tüta part de la regiun geugrafiga italiana, la val l'è spartida sü tra Italia (Piemunt) e Svizzera (Cantun Vales). L'è traversada del fiüm Deveria, che 'l nass arent al Pass del Sempiun e 'l va dent a la Tos. I sò munt (che fan part di Alp Lepuntinn) principai hin: Trai vai laterai de la Val Dever la gh'è la Val Cairasca in Italia e la Zwischbergental in Svizzera.
Peider Lansel
miniatura|200px|drita|Peider Lansel 200px|page=524|drita|Primulas Peider Lansel (Pisa, 15 agust 1863 - Ginevra, 8 dicember 1943) l'è stàa scritùr, pueta e pulitich svizzer de lingua rumancia. Per gran part de la sò vita se gh'ha impegnàa a difund in gir la sò lingua mama. Per pussee de trent'ann l'ha publicàa ün frach de puesij e de liber e l'ha fàa l'editùr di publicaziùn rumanc. Per il sò gross dafàa in del difùnder el rumanc gh'hann dàa la laurea honoris causa a l'Università de Zürigh e'l Gran Premi de la Fundaziùn Schiller.
Lansel da bagaj
Peider Lansel l'è nasüü in Italia, a Pisa, primm fioeu de Andri Töna Lansel e de Emilia Steiner, tücc düü svizzer. I eren in Italia perchè'l sò pà el gh'ha fundàa üna filiàal a Pisa de la società de famiglia. Fin a quand el gh'eva noeuv ann l'è stàa de ca' a Pisa e d'estàa el nava a Sent, in Svizzera, paes natàal del sò pà. Dopu l'è nà a Sent a finì i scoeul elementàar, a Coira a fà la scoeula cantunàal e a Frauenfeld a fà la scoeula de cumerzi. Dopu ün ann de repos a Rolle, l'è turnàa in Italia per fà il garzùn in de la società de famiglia ad Arezz ed a Livurn. Quand el sò pà l'è nàa in pensiùn e l'è turnàa in Svizzera, Peider Lansel l'ha cuminciàa ad ocupàss de per lüü de la filiàal de Pisa.
El riturn in Svizzera
Minga tanti ann pussee tard, Peider Lansel l'ha lasàa i afar ai so fradej Andri ed Emil. In del 1893 el s'è spusàa cunt Emma Corradini; l'ha avüü quater bagaj, tücc nasüü a Pisa cumè lüü. In del 1906 Lansel l'è turnàa in Svizzera cun la sò famiglia, prima a Sent e dopu a Ginevra, ma per la pussee gran part de l'ann el nava in gir, specialment in Engadina.
I lavurà in favur del rumanc
Dopu che l'è turnàa in patria, Lansel s'è dupràa a difund in gir la cultüra rumancia e a scrif puesij. Lansel l'a publicàa lavurà sò, ma anca di olter scritur rumanc, cumè Giovannes Mathis e Gian Fadri Caderas; l'ha curàa, cunt i sò dané, anca i antulugij de puesij Musa Ladina e Musa Rumantscha e la Grammatica e Dicziunari de Antoine Vellemann. In del 1911, cunt el ravarenda Otto Gaudenz, l'ha fundàa el Chalender Ladin, buletin annuàal e uficiàal de l'Uniun dals Grischs, che'l gh'ha sül sò fruntespizi la fràas "Tanter Rumantschs, be rumantsch!" ("Tra i Rumanc, dumà rumanc!"). In de la sò vita l'a culeziunàa ün frach de manuscritt e de liber in rumanc. In del 1914, in de l'Espusiziùn Universàal de Berna, l'ha purtàa ün pö de liber de la sò bibliuteca persunàal.
Lansel cumè culeziunista
Lansel tra'l 1912 e'l 1915 l'ha publicàa anca canzùn e puesij populàar de l'Engadina, de Bravuogn e de la Val Müstair. L'è stàa anca vün di primm a fà documentà cunt i foto la vita e i üsanz di Engadines. L'ha prumoss la reintrudüziùn di vecc custüm tipich in di dì de festa, el s'è ocupàa di ca' engadines per la manera in de la quàal hin stàa fàa sü e per i lur decuraziùn e l'ha culeziunàa möbil vecc d'ün quaj valùr artistich. Dopu che'l foeugh l'ha brüsàa quasi tücc el paes de Sent in del 1921, l'ha dupràa i sò dané per refal sü in del stil classich engadines.
Lansel turna in Italia
In del 1926 Peider Lansel l'è turnàa in Italia per fà'l diretùr de la società de famiglia e l'aministratùr delegàa de la Corradini SA, dopu ch'hin mort el sò bagaj Andr Albert e'l sò cugnàa Oscar Corradini. L'è nàa a vif a Livurn insemm a la miée e a la sò tusa Erica. In del 1927 l'è stàa numinàa consul svizzer de Livurn.
I premi
In del 1933, quand l'ha fàa i settant'ann, l'Üniversità de Zürigh ha dàa a Peider Lansel la laurea honoris causa per i sò lavurà in favur del rumanc e per i sò puesij. In del 1943 la Fundaziùn Schiller gh'ha dàa el Gran Premi.
Stazion de Quintino Sella
La Stazion de Quintino Sella a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Bari de Ferrotramviaria.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de Bari gestii de la Ferrotramviaria e anca di treni regionai FR1 e FR2.
Interscambi
Fermada de l'autobus
Salching
Salching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 22.01 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Salching el se tróa a 'na altèsa de 347 méter sura 'l leèl del mar.
Alt-Tegel (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Interscambi
A gh'è di interscambi con
Ebersbach-Musbach
Ebersbach-Musbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 26.86 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ebersbach-Musbach el se tróa a 'na altèsa de 580 méter sura 'l leèl del mar.
Autostrada M15 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Lagamas
Lagamas l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Gignac, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.52 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 33 méter a 'na altèsa màsima de 142 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lagamas l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Lengua Manx
El Manx Mannes (Gaelg o Gailck, pronuncià /gɪlg/), l'è una lengua d'el grüp Goidelic de la familia celtica e l'è parlaa ins'l'isula de Man. El deriva da l'irlandés antich e el someja tant ai dialet parlaa a urient de Ulster e int'la región de Galloway.
Brasc (Schignan)
Brasc (it. Aurascio) l'è ona frazzion del comun comasch de Schignan. El paes el se troeuva dent in de la Val d'Intelvi, a nord del center comunal.
Lengua Manx
Cià chì una version dal Pader Noster in Manx:
Ayr ain, t'ayns niau:
casherick dy row dty ennym,
dy jig dty reeriaght,
dty aigney dy row row
jeant er y thalloo, myr te ayns niau.
Cur dooin nyn arran jiu as gagh laa.
As leigh dooin nyn loghtyn,
myr ta shin leih dauesyn ta jannoo loghtyn nyn'oï.
agh livrey shin veih olk, amen.
Aviàdech
Aviàdech (nòm uficiàl 'n italià: Aviatico) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa tra la Al Brembana e la Al Seriana a 24 km de la sità e a 1002 méter söl lièl del mar.
El cunfìna coi cümü de Albì, Àlgua, Còsta Serina, Gagianiga, Selvì.
Křepice (Břeclav)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Claudio Borghi
El Claudio Borghi (Milan, 6 de giugn 1970) a l'è 'n politegh e bancher italian, deputaa per la Liga del 2018. A l'è cognossuu soratutt per i sò politegh economegh de stamp post-keynesian e per el sostegnì del sortì de l'Euro o de fiancàll cont di titoi de Stat de taj piscininn.
Saint-Philippe du Roule (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Saint-Étienne-de-Serre
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.52 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 271 méter a 'na altèsa màsima de 974 méter s.l.m.
Letux
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Sotresgudo
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Licee scientifegh Torquato Taramelli
El Licee scientifegh Torquato Taramelli (Liceo scientifico Torquato Taramelli in italian) a l'è un Licee scientifegh de Pavia. In pè 'me scoeula normal del 1799, l'è statal del 1923 e fina al 1920 a l'era l'unegh licee scientifegh de la cità.
Eisenstadt
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
A l'è una cità statutaria.
Xanthorrhoeaceae
Le Xanthorrhoeaceae i è 'na famìa de piànte Angiospermae monocotilédone che fà part de l'ùrden de le Asparagales.
Chèsta famìa l'è stàda recunusìda de 'na gran part dei tasònom ma la sò circuscrisiù l'è cambiàda endèl córs del tép.
A pàrter del 2009, dòpo stüde e anàlisi filogenétiche, gh'è stat prupunìt e acetàt 'na definisiù làrga de la famìa. La stèsa la töl dét tré cladi che g'ha categurìa tasonòmica de sota-famìa: Hemerocallidoideae, Asphodeloideae e Xanthorrhoeoideae.
La famìa la g'ha 'na distribusiù geogràfica bastàsa grànda, en pó sparnegàda 'ntra i pròpich e le regiù temperàde de la tèra. Divèrse spéci i è cultiàde come ornamentài e vergöne i è cultiàde per i fiùr de tài. Dò spéci del zèner Aloe i è cultiàde per le proprietà cosmétiche e medicinài del gel cuntignìt endèle sò fòie.
Strada de segonda class 360
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 140 km.
Campoli del Monte Taburno
Campoli del Monte Taburno l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 1.512 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 168 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apollosa, Castelpoto, Cautano, Montesarchio, Tocco Caudio, Vitulano.
Kisbajom
a l'è un comun del Distret de Nagyatád, cont una popolazzion de abitant.
Campli
Campli l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 7.263 abitàncc, 'na superfìce de 73 km² e 'na densità de 99 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bellante, Civitella del Tronto, Sant'Omero, Teramo, Torricella Sicura, Valle Castellana.
Kim Holland
thumb|Kim Holland (2005) Kim Holland (nasüüda Yvonne Meulendijk-van Zelderen a Gouda, Ulanda ül 22 da magg dal 1969) l'è un'attriss porno, produtris, internetpublicist e editurialista ulandesa.
Rasa (Vares)
miniatura|drita|La Rasa
La Rasa (Rasa di Varese) l'è ona frazion de la città de Vares. La se troeuva arent a l'Olona e dent a la Val de la Rasa, che la liga la Val de l'Olona a la Valcuvia. La confina cont el Brinsc, l'alter paes de la vall. Intorna a la Rasa se troeuven vari montagn, trai quai el Legnon (minga quell de la Provincia de Lecch), e la Pizzella. El sant patronn del paes l'è San Gottard.
Serie A 2018-2019
La Serie A 2018-2019 a l'è staita qella del 117 edizion de la massima serie del campionad italian de folber (qell del 87 a giron uneg).
Aimargues
Aimargues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rhôny-Vidourle, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
Vendryně
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Aimargues
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Serie A 2018-2019
El campionad l'è stait vinjud da la Juventus (el ottav de infilera).
Aimargues
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 3 méter a 'na altèsa màsima de 13 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Aimargues l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Serie A 2018-2019
Folbermercaa (estad)
L'estad 2018 la ved la Juventus, Campion d'Italia in carega, far vœna di comper pussee important de la storia de la Serie A: i bianch e negher ciapan el portoghes Cristiano Ronaldo, framez dei pussee grand campioni de la soa generazion, e l'ha dad al Real Madrid 100 milion de euro.
El Napoli el ciappa el porter Ospina al post de 'l Reina.
La Roma la crompa inscambi el porter Olsen. L'Inter el ciapa el difensor de Vrij, el Asamoah, i esterni Politano e Keita Baldé e 'l taccant Lautaro Martínez.
El Milan el ciapa in prestit el Higuaín.
Strada de segonda class 361
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 31 km.
Uceda
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Borsigwerke (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Molobbi
Molobbi (it. Molobbio) l'è ona frazzion del comun comasch de Schignan. El paes el se troeuva dent a la Val d'Intelvi, compagn de tucc i olter frazzion comunai.
Ambient house
La Ambient House a l'è un gener de müsega eletroniga nassüü a la fin dij agn '80 cume un sotagener de la müsega house cunt dent i element de acid house e müsega ambient. I cansun gh'hann de solet un ritmu in 4/4 cun sintesisadur e campiun de vus in d'un stil atmusferich.
Irigazion per sbroffadura
miniatura|Esempi de irigazion a sbroffadura L’irigazión per sbroffadùra (o irigazión a pioeuva) l’è la fornidùra de acqua al terren per mèzz di fornidór ciamàa irigator di quàj el ven foeura on gètt che ‘l gh’hà i caratteristich d’ona pioeuva artificiàl.
El schema adrée al quàl i irigatór vegnen miss el dipend di caratterisctih di irigatór medésim (buttada e diagramma de la pioeuva), di piant che vegnen coltivàd, di lavorà fàa in sul terrén, del clima. I schema de la disposizión di irigator pussée comùn hinn quèj a quadraa, a rettangol e a triangol.
Stein (DE-BY)
Stein l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Fürth. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 19.51 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Stein la se tróa a 'na altèsa de 304 méter sura 'l leèl del mar.
Bellis perennis
Bellis perennis l'è 'l nòm scentìfich de la margaritìna de pràt, 'na piantìna de dimensiù picinìne de la famìa botànica de le Asteraceae. L'è 'na spéce uriginària del cèntro e del nòrt de l'Europa, endóche l'è la piö difundìda 'ntra de divèrse speci che vé identificàde col nòm popolàr de margaréta/margherita.
Descrisiù
200px|thumb|left|Ilüstrasiù ciapàda del Atlas des plantes de France. 1891 L'è 'na piànta erbàcea perène che g'ha dei rizòmi pesègn che se tìra dré a tèra.