cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ajaccio
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 82.03 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 787 méter s.l.m.
L'è 'l capolöch del circondàre (arrondissement) de omònim e del dipartimènt de la Còrsica del Sud.
Vrët
Vrët (nom ufizial: Verretto) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cunfìna coi comün de La Catisma, Cästegiu, Cästlët, Lungavila, Mumbèl.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Vrët l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Oberhofen im Inntal
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70335.
E (costant matematega)
e a l'è una costant matematega el che valor aprossimad a l'è de e che l'è a la bas de la fonzion esponenzial e^x e del logaritm natural. La se po definì in pussee manere, la pussee classega a l'è el limit de la sucession (1 + 1/n)^n che la tend a l'infinit.
A l'è 'n numer trascendent e donca irazzional e a travers de la formula de Euler a l'è conligada a la trigonometria.
Dialett padovan
El Padovan (nomm nativ: padoan; antigament pavan) l'è on dialett venet central.
Caratteristegh
El dialett de la città de Padova el se vesina a quell de Venezia, intant che quei pussee rustegh e arios conserven anmò di caratteristegh pussee locai.
El pavan
El padovan el gh'ha 'vuu anca ona certa importanza in de la litteradura veneta del Cincent. In quell period chì, de fatt, a l'è nassuda ona produzion de componiment goliardegh e scherzos, scrivuda giò tutta in "pavan" (forma veggia de padovan). L'autor pussee important e cognossuu a l'è staa el Ruzante (nassuu Angelo Beolco), che l'è consideraa vun di autor pussee significativ del XVI secol. El pavan a l'è anca important per studià la storia de la lengua veneta in di secoi, per tutt i sò formi arcaegh che al dì d'incoeu esisten pù.
Dialett de Cittadella
Cittadella l'è ona città in del nord de la Provincia, arent al Visentin. Savarì dunque che al tempo del primo re de Sipro, dopo che Gofredo de Buglion gavea conquistà la Tera Santa, una nobildona de Guascona la xe andà in pelegrinagio al Santo Sepolcro. Intel tornare indrio, co la xe arivà a Zipro, la ga trovà quatro canagie che ga usà de le brute malagrazie. E ghe ga tanto brusà la fassenda, che la se ga pensà de andarghe a squaquarar tuto al re. Ma ghe xe stà dito che la gavaria butà via el fià, perchè 'l re 'l gera un cussì poco de bon, che no solo no 'l faseva giustizia giustizia de le ofese fate ai altri, ma che 'l se gratava anca de quele che i ghe faseva a lu; e se qualchedun el gavea de la rabia in corpo, el se sfogava a farghe de le insolense e de le asenàe. La dama, co la sente 'ste cose, no savendo come vendicarse, la pensa (per consolarse del sò brusor) de darghe una bona lesion al re in persona. Fifando la ghe va davanti, e la ghe dise: "Mi no son vegnuda da ti perchè me speta d'esser vendicà de quele insolense che me xe stà fate; ma in compenso te prego che te me insegni come che te fé a soportar quele che sento che te vien fate a ti; perchè possa, drio el tò esenpio, lassarmele passar; e Dio sa se no te le sedaria de cor, tanto te si bravo de soportarle". El re, che 'l gera stà senpre una marmota, ga parso che alora el se desmisiasse; perchè 'l ga consà per le feste quei che gavea maltratà la dama; e pò el ga senpre continuà a farghe far giudizio a tuti quei che gavesse fato qualche bruta asion in disonor de la sò corona. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n344/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari Italiani in Certaldo, 1875, pag. 325]
Dialett de Padova
Digo dunque che nei tempi del primo re de Cipro, dopo che Gofredo de Buglion s'ha impadronìo de Terasanta, xe nato che una contessa la xe andà in pelegrinagio al Santo Sepolcro; e tornando indrio, arivà a Cipro, la xe stà insultà da di berechini. E ela, disperà de 'sto fato, l'ha pensà de ricórare al re; ma ghe xe stà dito da qualchedun che la butaria via el fià par gnente, perchè 'l gera cussì un roton che non solo no 'l vendicava co giustizia le ofese dei altri, ma anzi el tolerava da vile tantissime altre fate a lu; tanto che qualunque aveva un dispiasere, el lo sfogava cercando de farlo rabiar, o de svergognarlo. La dona, sentindo questo, disperà de poderse vendicare, per trovare qualche sfogo, la ga giurà de voler pónzare la viltà del re. E andà davanti a lu la ga dito: "Maestà, mi no vegno a la vostra presensa co la speranza de essar vendicà de un'ingiuria che me xe stà fata; ma par avere una sodisfassion ve prego de insegnarme come fè vu a sofrire quele che ve vien fate; perchè, imparando da vù, possa anca mi sofrir la mia. La quale, sa 'l Signore che, se mi podesse, ve la daria a vù, zà che che sì cussì bravo da soportare". El re, che fin alora gera stà un poltron, come svegiandose, cominsiando da l'ingiuria fata a 'sta dona, che 'l ga punìo severamente, l'è deventà severissimo persecutore de tuti quei che d'alora in poi i ofendesse l'onore de la sò corona. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n344/mode/2up ibidem, pagg. 325-326]
Dialett del contad de Padova
I Z vann parnonziaa tant 'me [θ] Donca a ve dirò che ai timpi del primo re de de Ziprio, daspò che Gotafredo Bugion se ga fato paron di Luoghi Santi, l'è capità che 'an zetaìna de Guascuogna la se ga fata pelegrina e l'è 'ndà a 'isitare el Santo Sepurchio; e tornando de live l'è rivà a Ziprio, e par sò mala desgrazzia l'è stà malmenà malamentre da zerti brigantazzi. E donca alora ela, no possando darse paxe, e gnan' no sapiando cossa fare altro, la s'è resolùa da nare dal re, ghe ghe fesse raðon elo. Ma gh'è stà dito anca da chi che gh'éa la scognissinzia de quel re che la faìga la saria stà perdùa, parchè 'l gera de 'na pele cussita mola e cussì puoco da ben, che no solamentre no 'l ghe faxea 'endeta co giustissia a chi che ghe contava le sò inðurie, che i gh'esse fate a lori; ma, che xe an' peðo, el soferéa an' quele che i ghe faxea a elo medemo; e cussita chi che gh'ea bìo da elo qualche sgambaruola, el se sfoghea co fagandoghene an' igi a lu; e elo le sorbea ðo politamentre, senza saerse scassarse le mosche d'in zerca. Quando che quela grama de quela femena la ga bìo sentisto 'sta noela, desparà de no 'ére chi che la consolesse intela sò tribolazion, e chi ghe che levesse quel pimento che la gh'aéa intel core, la ga pensà de 'olere de posta darghe 'dosso a la mixeria de quel re; e sgnicando la se ga prexentà denanzi e la ga dito: "Sacra Maestà, mi no vegno chive da vu parchè me fè giustizia de quel che contra mi m'è stà fato; ma in pé de questo ve prego ch'a me insegnè comuò ch'a fè a soferire tanti tuorti e tante malegrazie e soprafazion, ch'a intendo, che tuto el ðorno ve vien fato a vu da questo e da quelo; parchè mi, imparando da vu, a podaria pò parar ðo co pasinsia an' mi i maltraminti che m'è stà fati a mi. E se mi lo poésse fare, che Dio me castighe, che 'ontiera a ve donaria a vu el dano e la verguogna che m'è tocà a mì, da ðà ch'a 'eðo ch'a ghì bona foða da portare intela schina". El re, che infina a quel momento el gera stà tardivelo e da puoco, fè conto che 'l se desdromensesse coi raðonaminti de quela femena; e scomensando a fare le 'endete da omo valente de quelo che i gh'ea fato a ela, l'è deventà despò cussita fastibioso, tragando de cao e de pé contra quigi che se ris'cesse contra l'anore de la sò corona, che daspò de 'lora agnun tremava di fati sò. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n346/mode/2up ibidem, pagg. 326-327]
Dialett de Villa Estense
''Villa Estense a l'è on comun de la Bassa, a sud ovest de Padova e minga delongg del confin con la Provincia de Rovigh. Anca in 'sto dialett, i Z vann parnonziaa tant 'me di [θ]. El son [z] l'è sostituii de la D.'' Digo donche che al tempo del primo re de Zipro, co xe stà ciapà Terasanta da Gotifrè de Bulgione, xe nato che 'na dentil femena de Guascogna xe nà al Sepulcro; e da chive retornà a Zipro, xe stà insultà in modo bifolco da alcuni scavezzacoli. Per 'sta cossa, no catando gnessun piazere, e dala per la rabia, la ga dito ne la sò testa: "Bogna che vaga denanzi del re perchè me fazza giustizia. Ma 'na persona ga dito: "Cara vu, vu perdì la fadiga per gnente, parchè el re xe 'na fegura trista e puoco de bon; elo no solo no fa giustizia de le ingiurie che i ghe fa ai altri, ma gnanca de quele che elo, da vile, el rizeve, e sì che per sfogarse i ghe ne usa de tute le sorte!". Có la ga savesto 'ste cosse, ghe xe caista tuta la speranza. Ma per catare 'na consolazion al sò despiazere, ga fissà de póndere el re nel sò debole; e nà, piandendo, denanzi de elo, la ga dito: "Sior, bogna cognossere che mi no ve vegno denanzi parchè me fè giustizia de l'insulto che go rezevesto, ma inveze ve prego che m'insegnè vu, che sì tanto bravo, come fè a tuore suxo in paze tuti quei che sento che i ve fa; parchè, imparando da vu, sipia anca mi capaze de soportare co pazienza el mio; e 'sto insulto, lo sa el Signore, se mi lo podesse ve lo daria volentiera, perchè cognosso che sì brao da portarlo". El re, che xe stà fin chì duro e inzucà, squasi se fusse desmissià dal sono, ga scomenzà col fare severa giustizia de l'ingiuria che la ga rezevesto 'sta femena, e 'l se ga fato un vero persecutore de tuti quei che da quel ponto inanzi gavesse fato qualcossa contro l'onore de la sò corona. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n350/mode/2up ibidem, pagg. 330-331]
Dialett de Villatora
Villatora l'è ona frazion de Saonara, on paes arent a Padova e a la Provincia de Venezia. A digo donca che intei tenpi del primo re de Cipri, despò che Gottifrè di Buglione ga 'incesto la Tera Santa, xe nassùo che 'na dentildona de Guascogna xe andagà al Sepuolcro pielegrinando, e da live 'egnendo indrio, rivesta a Cipri, la ga recevesto da certi omani puoco buoni de le malegrazie. Pra conseguenzia 'sta femena travagià, e senza cosuolazion duolendose, ghe xe 'egnesto intel cerbero de andagare dal re a duomandarghe vendicazion; ma la ga saesto da certi ch'a la sirìa strussiaùra s'giaentà al vento, prechè 'l menea 'na 'ita cussita puoco onuorata e puoco da ben, ca no suolo le insolenzie dei altri l'endicasse co giustizia, ma incamò un desporposito ca ghe 'egnea a lu usè senza creanza el tuolerava; praciò, qualunque ca gaéa qualche 'endicazion, el la sfuoghea co l'usaghe qualche oltragio o 'ergogna. Qualmente saesto 'sta noitè la femena, senza speranza de 'endicazion, pra dasse qualche sfuogo al despiacere, ghe xe 'egnesto el pensiero de assegiare la meseria del re medemo; e andagà denanzi de lu piandendo, la ga dito: "Segnor mio, mi a no 'egno a la tò presenzia pra gaére 'endicazion de l'oltragio ca me xe stà usesto, ma in pruò del medemo a te priego da insegname cuomò ti a te tuoli le malagrazie ca mi cognosso ca te vien usè, prachè imparando da ti a puossa incora mi suoportare co pazienza la mia, la quale sa el Segnore se mi lo puodesse fare, ben 'olentiera a te donaria, prachè cussita buon a te sì da suportale". El re, che mente aluora xe stà priego e induzioso, squasi desdromenzandose dal sono, scomenzando da l'oltragio usesto a 'sta femena, che 'l ga seeramente 'endicà, el xe 'egnesto parsecutore faroce da quanti ca cuontro l'onuore de la sò corona da live inanzi fusse caisti in qualche mancanza. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n350/mode/2up ibidem, pagg. 331-332]
Parignargues
Parignargues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Mamert-du-Gard, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 104 méter a 'na altèsa màsima de 186 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Parignargues l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Llers
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Salta (pruincia argentina)
Salta a l'è 'na pruincia de l'Argentina. La sua capital a l'è Salta.
693
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Kirchberg an der Pielach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Paradise Cay
Paradise Cay a l'è una cità de l'California, Stat Ünii d'America.
Mirotice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
El gh'ha el status de cità.
Groslée
Groslée l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Lhuis, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.27 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 202 méter a 'na altèsa màsima de 1000 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Groslée l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Enrico dell'Acqua
L'Enrico dell'Acqua (Biaa, 22 de masg 1851 - Milan, 13 de luj 1910) a l'è stad un imprenditor italian, ativ in del camp tessil e ciamad "el pioner" per havé tacad l'esportazzion de coton de l'Italia. A Bust Grand, pajes d'origin de la so mam, gh'hann dedicad una statua a cavall, in la piazza de la stazzion.
Weilheim-Schongau
Cità e cümü
400px|center|thumb|Cümü del circondàre de Weilheim-Schongau
(Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Emperador
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Attenhofen
Attenhofen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kelheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 31.48 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Attenhofen el se tróa a 'na altèsa de 465 méter sura 'l leèl del mar.
Papa
thumb|left|220px|El sìmbul del papaa thumb|right|200px|[[San Péder, prìm Papa de la Storia]]
Papa l'é el tìtul riservàd al Vésc de Ruma, Patriarca de la césa latina, càp de la césa católica e càp de la Citaa del Vatican.
Storia
La parola papa la végn del Gréc πάππας ("Páppas"), ma l'è anca cumpagna de l'Àrab با با ("Bába"), e in tütt i manéri vör dì páder.
El Papa el sa vestìs de bianc, ma in realtá el sò culùr el sarés rùs, cume tütt i alter cardinái. El vestìd bianc l'ha cuminciá a druàl Papa Piu V (1566-1572), che l'era un frá Duminicán. I Duminicán i g'hann el vestìd bianc, e Papa Piu V l'ha vursüd tégn el culùr del só ùrdin religiùs. Da alura, tütt i Papi i g'hann l'abit semper bianc.
El Papa l'ha semper purtái, in testa, la tiara, che l'era el simbul del pudér religiùs.
Da Papa Pàul VI (1963-1978) la tiara l'é stai abulida, e i porten apéna la mitria e el páli, una stola de lana bianca de pégura intùrni al cóll.
Incö
El papa che ghé adés, Francesch I, el se ciáma Jorge Mario Bergoglio, l'è Argentìn e l'é stái elétt el 13 de mars del 2013. Prima de diventá Papa, dal 1998 al 2013, l'é stài Cardinál arcivésc de Buenos Aires.
L'è el prim papa del cuntinènt american.
Elènch di Papi
Sanctus Petrus (33(?)-67(?))
Sanctus Linus (67(?)-79(?))
Sanctus Cletus I (79(?)-88)
Sanctus Clemens I (88-97)
Sanctus Evaristus (97-105)
Sanctus Alexander I (105-115)
Sanctus Sixstus I (115-125) aut forsitan Graecice Xystus
Sanctus Telesphorus (125-136)
Sanctus Hyginus (136-140)
Sanctus Pius I (140-155)
Sanctus Anicetus (155-166)
Sanctus Soterius (166-175)
Sanctus Eleutherius (175-189)
Sanctus Victor I (189-199)
Sanctus Zephyrinus (199-217)
Sanctus Callixtus I (217-222)
Sanctus Urbanus I (222-230)
Sanctus Pontianus (230-235)
Tiburon
thumb Tiburon a l'è una cità de l'California, Stat Ünii d'America.
Papa
Elènch di Papi
Sanctus Fabianus (236-250)
Sanctus Cornelius (251-253)
Sanctus Lucius I (253-254)
Sanctus Sixtus II (257-258) aut forsitan Graecice Xystus
Sanctus Dionysius (260-268)
Sanctus Felix I (269-274)
Saint-Martin-Rivière
Saint-Martin-Rivière a l'è un cumün frances (commune) dal departament da Aisne, regiun da Picardie, Franza. Ol sindegh (maire) a l'è Eliane Riquet, cun mandaa 2001-2008.
Papa
Elènch di Papi
Sanctus Eutychianus (275-283)
Sanctus Marcellinus (296-304)
Sanctus Eusebius (309-310)
Sanctus Miltiades (311-314)
Sanctus Silvester I (314-335)
Sanctus Marcus (335-336)
Sanctus Iulius I (337-352)
Sanctus Liberius (352-366)
Sanctus Damasus I (366-383)
Sanctus Siricius (384-399)
Sanctus Innocentius I (401-417)
Sanctus Zosimus (417-418)
Sanctus Bonifacius I (418-422)
Sanctus Caelestinus I (422-432)
Sanctus Sixtus III (432-440) aut forsitan Graecice Xystus
Sanctus Leo I Magnus (440-461)
Sanctus Hilarius (461-468)
Sanctus Simplicius (468-483)
Sanctus Felix III (483-492)
Sanctus Gelasius I (492-496)
Anastasius II (496-498)
Sanctus Symmachus (498-514)
Sanctus Hormisdas (514-523)
Sanctus Ioannes I (523-526)
Sanctus Felix IV (526-530)
Ioannes II (533-535)
Szörény (Ongaria)
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Papa
Elènch di Papi
Sanctus Agapetus I (535-536)
San Juan (pruincia argentina)
San Juan a l'è una pruincia del Argentina. La sua capital a l'è San Juan.
Papa
Elènch di Papi
Sanctus Silverius (536-537)
Vigilius (537-555)
Pelagius I (556-561)
Ioannes III (561-574)
Benedictus I (575-579)
Pelagius II (579-590)
Sanctus Gregorius I Magnus (590-604) O.S.B.
Sabinianus (604-606)
Bonifacius III (607)
Sanctus Bonifacius IV (608-615) O.S.B.
Sanctus Adeodatus I (615-618)
Bonifacius V (619-625)
Honorius I (625-638)
Severinus (640)
Ioannes IV (640-642)
Theodorus I (642-649)
Sanctus Martinus I (649-655)
Sanctus Eugenius I (655-657)
Sanctus Vitalianus (657-672)
Adeodatus II (672-676) O.S.B.
Donus (676-678)
Sanctus Agatho (678-681)
Sanctus Leo II (682-683)
Ioannes V (685-686)
Conon (686-687)
Sergius I (687-701)
Ioannes VI (701-705)
Constantinus (708-715)
Epping (metropolitana de Londra)
Epping  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Martinitt
I martinitt a eren 'n istituzion benefica de Milan, fondada in del millacinchcent de 'n venezian ciappaa presonee in guerra e che la curava i fioeu senza gent. Al dì d'incoeu la soa sed originaria a l'è 'n musee e i sò servizzi a hinn staa dividuu in alter sociazion benefich.
In milanes martinitt a l'è on termen, insemma a stellin, 'n alter orfanotrofi, per parlà di fiolitt ch'han lassaa indree i sò.
Autostrada A14 (Portogall)
La  a l'è 'n autostrada del Portogall.
Curcuris
Curcuris l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 317 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 40 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ales, Gonnosnò, Morgongiori, Pompu, Simala.
Epping (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Brouilla
Brouilla l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Thuir, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
Lissander III de Macedònia
280px|thumb|El Lissander el Grand a la [[bataja de Iss'' (Musee Archeologich Nazional de Napoli)]] thumb|right|300px|El Lissander che'l combatt contra on leon (mosaich del III secol a.C.) El Lissander III de Macedònia, dii el Grand (in Grech Antich: Aléxandros III toû Filíppou ho Mégas, basileùs tôn Makedónōn) l'è staa vun di pussee grand imperador de la stòria.
Brouilla
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Università di Foggia
L'Università di Foggia a l'é on università de Foggia fondada in del 1999.
Brouilla
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 27 méter a 'na altèsa màsima de 108 méter söl leèl del mar.
Papa
Elènch di Papi
Sanctus Gregorius II (715-731)
Lissander III de Macedònia
Origin e fameja
El Lisander III l'era fioeu del Filipp II de Macedònia (però lù el diseva che 'l sò pader l'era el dio Zeus) e de l'Olimpia (ciamada anca Olimpiad), tosa a soa vòlta del rei epiròta Neotolèmm I. La famiglia del Filipp II se diseva cha la fuss derivada de l'Eracle, quella de l'Olimpia inveci de l'Achill; donca el Lisander l'era fòrsi dissendent di duu eròi pussee fòrt e famos de l'antichitaa. Lù el gh'aveva ona sorella, ciamada Cleopatra, e on numer molto grand de fradei naturai, trai quai gh'era anca el Tolomee, devegnuu poeu vun di sò generai miglior e rei d'Egitt cont el nòmm de Tolomee I.
L'educazion e i primm azion bellich
Come tucc i re macedon, che eren on pòpol portaa a la guerra, lù l'ha imparaa a combatt e andà a cavall, ma 'l gh'ha avuu anca on grand insegnant per la coltura, el filòsof Aristòtel. El gh'aveva la passion per l'epiga, e se diseva che 'l dormiva con l'Iliad sòtta 'l cussin. L'è quand che l'eva ancamò on bagaj che l'ha incontraa i amis che poeu l'avarien segutaa in tutt i sò avventur, diventand i sò generai: gent come 'l Seleuch (el futur Seleuch I de Siria), el Tolomee, el Cratee, el Perdicca e l'Efestion.
La soa prima battaglia l'ha fada che 'l gh'aveva nanca vint ann. Infatt, al temp el sò pader el gh'aveva l'ntenzion de comandà tutta la Grecia, e anca si di Grech eren de la soa part, alter, comè i Teban e i Atenies, inveci voreven fermàll. La battaglia traj dò part la gh'ha avuu loeugh in del 388 a.C. a Cheronea, cittaa arent a Tebe. El Lissander, contra i ordin del pader, che voreva che lù el restass indree a l'esercit, per ris'cià minga de morì, l'ha caregaa coi sò soldaa a cavall e l'ha faa foeura ona part imporatanta de l'armada tebana e inscì i Macedon hann povuu avègh la vittòria.
La ciapada del podè
Donca adess el Filipp II l'era pradigament el re de la Grecia, ma duu agn dòpo l'è staa mazzaa de on sò soldaa, in del dì in del qual la tosa Cleopatra la divegniva miee del re epiròta Lissander I, fradell de l'Olimpia. Subit el consigli del regn l'ha nominaa el Lissander come monarca noeuv, mestee che l'aveva giamò faa quand el Filipp, quatter ann prima, l'era andaa a fà ona guerra contra Bisanzi.
Però, con la mòrt del vegg re, on gran numer de cittaa grech el s'è ribellaa, e inscì anca di tribuu dij Balcan. El Lissander l'ha sconfiggiuu tucc i sò nemis continentai e per dàggh ona lezion l'ha tiraa giò tutta la cittaa de Tebe, a eccezion de la cà del poetta Pindar, del qual lù l'era on ammirador.
La spedizion contra la Persia
Ma el Lissander el voreva nò domà la Gresa, la soa ambizion el portava a 'ndà vers orient, a la fin del mond conossuu e contra el pusee gran nemis di Grech: l'Imperi Persan.
Donca, dòpo avè lassaa la Gresa in di man del general Antipater, l'è partii a la vòlta de l'Asia, de indove 'l sariss mai tornaa.
Papa
Elènch di Papi
Sanctus Gregorius III (731-741)
Sanctus Zacharias (741-752)
Stephanus II (752)
Stephanus III (752-757)
Sanctus Paulus I (757-767)
Stephanus IV (767-772)
Hadrianus I (772-795)
Leo III (795-816)
Stephanus V (816-817)
Eugenius II (824-827)
Valentinus (827)
Gregorius IV (827-844)
Sergius II (844-847)
Villardiegua de la Ribera
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Papa
Elènch di Papi
Benedictus III (855-858)
Sanctus Nicolaus I Magnus (858-867)
Hadrianus II (867-872)
Ioannes VIII (872-882)
Marinus I (882-884)
Sanctus Hadrianus III (884-885)
Marin County
thumb Marin County a l'è una cità de l'California, Stat Ünii d'America.
Papa
Elènch di Papi
Stephanus VI (885-891)
Formosus (891-896)
Brouilla
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Brouilla l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Papa
Elènch di Papi
Bonifacius VI (896)
Stephanus VII (896-897)
Romanus (897)
Theodorus II (897)
Benedictus IV (900-903)
Leo V (903)
Sergius III (904-911)
Anastasius III (911-913)
Lando (913-914)
Ioannes X (914-928)
Leo VI (928-929)
Stephanus VIII (929-931)
Ioannes XI (931-935)
Leo VII (936-939) O.S.B.
Stephanus IX (939-942)
Marinus II (942-946)
Agapetus II (946-955)
Ioannes XII (955-963)
Leo VIII (963-964)
Benedictus V (964)
Leo VIII (965)
Ioannes XIII (965-972)
Benedictus VI (973-974)
Ioannes XIV (983-984)
Ioannes XV (985-996)
Gregorius V (996-999)
Silvester II (999-1003) O.S.B.
Ioannes XVII (1003)
Ioannes XVIII (1003-1009)
Benedictus VIII (1012-1024)
Ioannes XIX (1024-1032)
Benedictus IX (1032-1045)
Benedictus IX (1045)
Gregorius VI (1045-1046)
Clemens II (1046-1047)
Benedictus IX (1047-1048)
Victor II (1055-1057)
Stephanus X (1057-1058) O.S.B.
Nicolaus II (1058-1061)
Alexander II (1061-1073)
Sanctus Gregorius VII (1073-1085) O.S.B.
Beatus Victor III (1086-1087) O.S.B.
Beatus Urbanus II (1088-1099) O.S.B.
Paschalis II (1099-1118) O.Cist.
Gelasius II (1118-1119) O.S.B.
Callistus II (1119-1124)
Honorius II (1124-1130)
Innocentius II (1130-1143)
Caelestinus II (1143-1144)
Lucius II (1144-1145)
Beatus Eugenius III (1145-1153) O.Cist.
Anastasius IV (1153-1154)
Hadrianus IV (1154-1159) O.S.A.
Alexander III (1159-1181)
Urbanus III (1185-1187)
Gregorius VIII (1187) O.S.B.
Clemens III (1187-1191)
Innocentius III (1198-1216)
Honorius III (1216-1227)
Gregorius IX (1227-1241)
Caelestinus IV (1241) O.S.B.
Innocentius IV (1243-1254)
Alexander IV (1254-1261)
Urbanus IV (1261-1264)
Beatus Gregorius X (1271-1276) O.Cist.
Beatus Innocentius V (1276) O.P.
Hadrianus V (1276)
Ioannes XXI (1276-1277)
Nicolaus III (1277-1280) O.S.B.
Martinus IV (1281-1285)
Honorius IV (1285-1287)
Bonifacius VIII (1294-1303)
Beatus Benedictus XI (1303-1304) O.P.
Clemens V (1305-1314)
Ioannes XXII (1316-1334)
Benedictus XII (1334-1342) O.Cist.
Clemens VI (1342-1352) O.S.B.
Innocentius VI (1352-1362)
Beatus Urbanus V (1362-1370) O.S.B.
Gregorius XI (1370-1378)
Urbanus VI (1378-1389)
Bonifacius IX (1389-1404)
Innocentius VII (1404-1406)
Gregorius XII (1406-1415)
Martinus V (1417-1431)
Nicolaus V (1447-1455) O.P.
Callistus III (1455-1458)
Pius II (1458-1464)
Paulus II (1464-1471)
Sixtus IV (1471-1484) O.F.M.
Innocentius VIII (1484-1492)
Alexander VI (1492-1503)
Kirchschlag
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Papa
Elènch di Papi
Pius III (1503)
Iulius II (1503-1513) O.F.M.
Leo X (1513-1521)
Hadrianus VI (1522-1523)
Clemens VII (papa) (1523-1534)
Paulus III (1534-1549)
Iulius III (1550-1555)
Marcellus II (1555)
Paulus IV (1555-1559)
Pius IV (1559-1565)
Sanctus Pius V (1566-1572) O.P.
Gregorius XIII (1572-1585)
Sixtus V (1585-1590) O.F.M. Conv.
Urbanus VII (1590)
Gregorius XIV (1590-1591)
Montmaur (FR-05)
Montmaur l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Veynes, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 48.77 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 849 méter a 'na altèsa màsima de {{ méter s.l.m.
Papa
Elènch di Papi
Innocentius IX (1591)
Clemens VIII (1592-1605)
696
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Mokpo
Mokpo (Hangul: 목포시; Hanja: 木浦市) a l'è una cità sü la costa del Mar Giald in de la pruvincia de Süd Jeolla in de la Curea del Süd. La gh'ha circa 240,000 abitant.
Papa
Elènch di Papi
Leo XI (1605)
Mokpo
Aministraziun
La cità l'è dividüda in de 22 distret (dong; 동).
Papa
Elènch di Papi
Paulus V (1605-1621)
Gregorius XV (1621-1623)
Urbanus VIII (1623-1644)
Ferrovia Adriatica
Verta del, la serviss i regionn e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
Papa
Elènch di Papi
Innocentius X (1644-1655)
Alexander VII (1655-1667)
Clemens IX (1667-1669)
Clemens X (1670-1676)
Beatus Innocentius XI (1676-1689)
Alexander VIII (1689-1691)
Innocentius XII (1691-1700)
Clemens XI (1700-1721)
Innocentius XIII (1721-1724)
Benedictus XIII (1724-1730) O.P.
Clemens XII (1730-1740)
Benedétt XIV (1740-1758)
Clemens XIV (1769-1774) O.F.M. Conv.
Pius VI (1775-1799)
Leo XII (1823-1829)
Pius VIII (1829-1830)
Gregorius XVI (1831-1846) O.S.B. Cam.
Beát Pius IX (1846-1878)
Leo XIII (1878-1903)
San Piu X (1903-1914)
Benedictus XV (1914-1922)
Pius XI (1922-1939)
Veneràbil Pius XII (1939-1958)
San Ioannes XXIII (1958-1963)
San Paulus VI (1963-1978)
Veneràbil Ioannes Paulus I (1978-1978)
San Ioannes Paulus II (1978-2005)
Benedictus XVI (2005- 2013)
Franciscus (2013)
Minice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
La Trinité (FR-06)
La Trinité l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Nice-13, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 47 méter a 'na altèsa màsima de 700  méter s.l.m.
357
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Lešetice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Reute (DE-BW)
El cümü de Reute el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra a 'na altèsa de 205 méter sura 'l leèl del mar.
Ernsgaden
Ernsgaden l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Pfaffenhofen a.d.Ilm. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.41 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ernsgaden el se tróa a 'na altèsa de 361 méter sura 'l leèl del mar.
Bangerten
Bangerten a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Seeland, in de la region aministrativa omònima, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.2 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bangerten al se tröva a una altitüden de 586 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Iffwil, Rapperswil, Scheunen, Zuzwil.
Storia
Bangerten l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1263 col nom de Bongarthen.
Tramolé
Tramolé l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Jean-de-Bournay, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
Bangerten
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Tramolé
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.99 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 394 méter a 'na altèsa màsima de 538 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Tramolé l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Vrüa
Vrüa (nom ufizial: Verrua Po) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Bërsana Butarón, Casanöva, Msanén, Pinarö, Rea, Travacò.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Vrüa l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Thierrens
Thierrens a l'è un cumün svizzer del distret de Gros-de-Vaud, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.72 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Thierrens al se tröva a una altitüden de 768 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Vuissens (FR), Denezy, Neyruz-sur-Moudon, Saint-Cierges, Ogens, Correvon.
San Luis (pruincia argentina)
San Luis a l'è una pruincia del Argentina. La sua capital a l'è San Luis.
Küssnacht
Küssnacht a l'è un cumün e distret svizzer, in del Canton Svit. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 36.20 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Küssnacht al se tröva a una altitüden de 442 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Greppen, Meggen, Adligenswil, Udligenswil, Meierskappel, Risch, Walchwil and Arth.
Storia
miniatura|Küssnacht miniatura|manzína|verticale|Astrid Chapel, in sü 'l sit indue che l'è morta la regina Astrid of del Belgi in d'un incident Küssnacht l'è menziunaa la prima volta in d'un docüment dataa inturen a l'ann 840 col nom de in Chussenacho.
In del 1424 Küssnacht l'è diventaa un distret del Canton Svit.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Peyremale
Peyremale l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bessèges, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Brison-Saint-Innocent
Brison-Saint-Innocent l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Aix-les-Bains-Nord-Grésy, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
Peyremale
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.62 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 162 méter a 'na altèsa màsima de 619  méter söl leèl del mar.
Brison-Saint-Innocent
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Peyremale
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Peyremale l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Michel (FR-02)
Saint-Michel a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Paul Cherdon, con mandaa 2001-2008.
Llanars
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Casamassima
Casamassima l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Bari. El g'ha presapóch 16.388 abitàncc, 'na superfìce de 77 km² e 'na densità de 213 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquaviva delle Fonti, Adelfia, Capurso, Cellamare, Noicattaro, Rutigliano, Sammichele di Bari, Turi, Valenzano.
Szőke
a l'è un comun del Distret de Pécs, cont una popolazzion de abitant.
Guttet-Feschel
Guttet-Feschel a l'è un cumün svizzer del distret de Leuk, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.5 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Guttet-Feschel al se tröva a una altitüden de 1345 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Albinen, Erschmatt, Ferden, Leuk, Leukerbad.
Afa
Afa l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Ajaccio, del circondàre (arrondissement) de Ajaccio e del dipartimènt de la Còrsica del Sud. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.84 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 36 méter a 'na altèsa màsima de 682 méter s.l.m.
Biburg
Biburg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kelheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 14.21 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Biburg el se tróa a 'na altèsa de 376 méter sura 'l leèl del mar.
Obernberg am Brenner
Obernberg am Brenner l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Innsbruck-Land e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70336.
Kirchschlag in der Buckligen Welt
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
700
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Guéreins
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 169 méter a 'na altèsa màsima de 232 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Guéreins l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ferrovia Bologna-Firenze (direttissima)
La  a l'è 'na ferrovia italiana a  longa  km.
Verta del, la serviss i regionn Emilia-Romagna e Toscana e l'è de proprietà de la Red Ferroviaria Italiana.
Villardeciervos
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Enguera
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Nicolas-aux-Bois
Saint-Nicolas-aux-Bois a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindigh a l'è Claude Davroux, con mandaa 2001-2008.
Rheinhausen (DE-BW)
El cümü de Rheinhausen el se tróa de le bànde de la Forèsta Négra a 'na altèsa de 174 méter sura 'l leèl del mar.
Normands
. I Normands, leteralment "Omen del Nord" (normand: Normaunds; frances: Normands) i era un popol qe l'è nassid in Normandia, rejon ind el nord-ovest de la França, fruit de l'union intra i conquistador viqing e i popolazion locai dei franc e dei gall-roman. I colonizador, qe i seguitava a atacar e saqejar i rive del mar del Nord e del Canal de la Manega, i ha ciapad una lejitimazion politega quand qe ol Rollon l'ha jurad fedeltaa a'l Re Carl III de França, in cambe de la nomina a Duca de un grand territore a nord de Paris, qe al deventerà ol Ducad de Normandia. Grands navigador, i s'è spantegads cond i arme ind i isole Britanege (conquista normanda de l'Ingilterra e la colonizazion de Galles, Irlanda e Scozia) e ind el bacin del Mediterrani, indove i ha fondads ol Regn de Sicilia e ol Principad de Antioqia. I ha anca servids come guardia personala de l'Imperador Bizantin (Guardia Varega).
Ol termen l'è doperad anca come sinonem de viqing, anca se qest a l'indicaress ol period plu antig (VII-IX secol) del popol.
Chevinay
Chevinay l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de L'Arbresle, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 245 méter a 'na altèsa màsima de 760 méter söl leèl del mar.
Capurso
Capurso (Capursium en latì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Bari. El g'ha presapóch 14.368 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 1026 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bari, Casamassima, Cellamare, Noicattaro, Triggiano, Valenzano.
Gruissan
Gruissan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Coursan, del circondàre (arrondissement) de Narbonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 43.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 200 méter söl leèl del mar.
Lengua italiana
miniatura|I zoni invoa che l'è parlada la lengua italiana L ' italian o, de spess in Lombard Oriental taià (nòmm nativ: italiano), o anca toscan l'è ona lengua latina moderna. L'italian l'è anca, in d'on quaj canton, ona lengua franca, perchè i sò parlant parlen anca lengov different e i doperen l'italian domà per parlà con i gent forest, ma l'era ona situazion pussee spantegaa in del secol quell de 19-20, perchè poeu i politegh de genocidi lenguistegh del Stat italian han portaa la noeuva lengua a la pupart di italian. L'italian l'è lengua offizzial de l'Italia, de San Marin, de la Svizzera (insema al franzes, al todesch e al romancc) e de la Citaa del Vatican (insema al latin). L'è lengua offizzial in Istria insema al Croatt e al Sloven. L'è parlada anca in del Principaa de Monaco, a Malta, in Corsica, a Nizza e provincia, e minga tropp in Albania, Tunisia e in Libia. I so dialet de spess hinn influenzaa da vari lengov regional e local parlaa in 'sti teritori chì.
Stòria
La lengua italiana la vegn del dialett fiorentin del Toscan del XIV secol. A l'è pròpri duranta sto temp chì che l'è nassuda la literadura toscana, eree de quèlla siciliana (che l'è staa el primm volgar italian dopraa dij poeta). Hinn staa di autor comè Bonagiunta Orbicciani de Lucca e Guidon d'Arezz in d'on primm moment e poeu quij de la scoeura del Dolz Stil Noeuv a fà diventà el Toscan la lengua literaria pussee importanta de la penisola. El pussee grand autor del temp l'è staa el Dant Alighiee, seguii del poetta Franzesch Petrarca e del scrittor Gioann Boccaccio. Duranta el Renassiment e in di secol dòpo, tucc i autor italian scriveven o in latin o cont el Toscan di quij trii litteraa. Donca se pò dì che l'Italian medieval l'è restaa in vita a longh (basta pensà a quij che in ann vesinn scriveven anmò degl'impiegati, de', allor che etc.).
Anna Hutchison
Anna Hutchison (nasüüda in Növa Zelanda, l'8 febrar dal 1986) l'é un attris neuzelandesa. L'é cugnussüüda al pùblic perché l'ha recitò in Spartacus: War of the Damned in dal ròl da Laeta.
Lila Downs
right|thumb|250px|Lila Downs a [[nuember d'el 2010.]]
La Lila Downs, num d'art de Ana Lila Downs Sánchez, a l'è una cantanta e atris messicana che l'è nassüda e Oaxaca el 19 d'setember del 1968.
L'ha vendüü püssee de 2.000.000 de album, e l'è dunca cunsiderada vüna di cantant de müsega latina püssee impurtant al mund. Segunt un'intervista del 2011, la gh'ha un register de vus de trì utav. Segunt un'indagin, a l'è la terza dona püssee cugnussüda in Messich. L'è spusada cun el müsicista american Paul Cohen, e cun lüü l'ha adutà un bagai che'l se ciama Benito e che l'è nassüd el 7 d'Lüj de'l 2010.
358
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Vidigülf
Vidigülf (nom ufizial: Vidigulfo) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Burnasch, Siranöva, Lacchiarella (MI), Landrian, Marsan, Sisiän e Tur Vegia.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Vidigülf l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Theydon Bois (metropolitana de Londra)
Theydon Bois  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Interscambi
Fermada del bus
Adriano Braidotti
Adriano Braidotti (Triest, Italia, 26 Setembar dal 1978) l'è un atur e regista italian.
Frederik de Klerk
El Frederik de Klerk (Johannesburg, 18 de marz 1936 - Cità del Capo, 11 de november 2021) a l'è 'n politegh sudafrican, President del Sudafrica dal 1989 al 1994. In 'sto roeul l'ha permittuu la fin di politegh de Apartheid. Per 'sta reson chi l'ha vinciuu el Premi Nobel per la Pas in del 1993 e dal 1994 al 1996, sotta la presidenza del Nelson Mandela, a l'è staa vice-president.
Lety (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Elezion generai del Regn Unii del 2017
El 8 de giugn del 2017 gh'è staa i Elezion generai del Regn Unii per elegg i 650 deputaa de la Cambra di Comun. In teoria la legislazion l'avaria avuu de finì in del 2020, ma l'è finida dopo de 'na mozion de la prima ministra Theresa May, cont l'obietiv de 'vègh 'na maggioranza pussee bona per menà innanz i trattaa cont l'Union Europea per la Brexit.
Carlo Cattani
El Carlo Cattani (Carlo Cattaneo in italian, Milan, 1801 - Lugan, 1869) l'è staa on economista e omm politigh italian.
Lù el credeva un d'ona Italia unida e confederal in sul modell svizzer e l'era a favor anca del federalismo europee. El sostegniva anca l'importanza de la libertà economega a patt che 'l ghe fuss on sistema che 'l mett tucc in di midemm condizion de partenza.
L'ha scominciaa a fà politga duranta i Cinch Giornad de Milan, ma quand che i Austriegh hinn vegnuu indree, 'l s'è trasferii a Lugan, indove 'l s'è miss a insegnà materi economigh.
Unida l'Italia l'è staa eleggiuu al Parlament Italian ma l'ha mai tolt part a ona quai settada, perchè 'l s'è refudaa de giuràggh fedeltà al re, degià che l'era contrari ai Savoja e al sò intervent in di cinch giornad.