cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rijksweg 1
El Rijksweg 1 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla, Utrecht, Ghèldria e Overijssel e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 157 km, la conliga Amsterdam, Amersfoort, Apeldoom, Deventer, Hengelo (Overijssel) e Hilversum e l'è conligaa a Watergraafsmeer interchange, Oldenzaal expressway e Bundesautobahn 30.
Poncion d'Alnasca
El Poncion d'Alnasca (parnonzia local: [po'ntʃom da'lnaʃka] ; italian: Poncione d'Alnasca) l'è on mont de la Val Verzasca (Canton Tesin). L'è alt 2.300 meter e 'l ciappa el sò nomm de l'alp de l'Alnasca (in del dialett del sitt: er alp de r'Alnasca). L'è on poo pussee a sud de la Scima de Cagnon, e l'è al confin in tra i paes de la Gerra, Vertezz e Brion. Sotta al mont la nass ona valletta che se ciama val d'Alnasca.
Dücàt de Bèrghem
Ol Dücàt de Bèrghem l'è stàcc öna di entità teritoriàle che i formàa ol Règn di Lombàrcc. Creàt in del 569, söbet dòpo l'invasiù guidàda da 'l rè Alboì, l'è stàcc abolìt in del 702.
La creasiù
In del 569 Bèrghem l'è conquistàda dai Lombàrcc. La sità l'è importànta per la sò posissiù stratégica: söl confì in tra Austria e Neustria, crusvìa di strade militàr che i ünìa ol Friùl co la val Padana. La deènta dóca séde de ü potènt dücàt. Ol prim düca l'è Wallari, che 'l goèrna ach in del Perìod di Düca, comensàt co la mórt del rè Clef.
Ol VII sècol
In del VII sècol ol dücàt, compàgn de töt ol Règn, l'è segnàt da i perìocc de declìn e renàssita de l'arianesim (la religiù di Lombàrcc al tép de l'invasiù) rispèt al catolicésim, sotegnìt da la dinastìa Bavarés. In chi agn ché l'è importànta la figüra del vèscov Gioàn de Bèrghem, decisìv in de la vitòria del catolicésimo in del teritòre bergamàsch.
La fì del Dücàt
Ol passà in tra ol VII secòl e l'VIII l'è stàcc ü momènt de granda confusiù in del Règn Lombàrd, con piö d'öna guèra civìl in tra i pretendèncc al tròn. L'öltem düca de Bèrghem, Rotarit, dòpo la mórt de Cunipèrt al sostègn ol sò s-cèt picinì, Liutpèrt, el sò tutùr Ansprand. Sconfìt dal Ragimpèrt (700) e Aripèrt II (702), la se sèra dét in de la sò Bèrghem el se proclàma rè. La sità l'è conquistàda da Aripèrt dòpo ü dür asséde, e Rotarit, dòpo che i gh'à teàt i cheèi e la barba (granda umiliaziù per i Lombàrcc) l'è esiliàt a Turì; al sarà fàcc copà inséma al sò protét, Liutpért. Ol dücàt l'è desligàt, e al sò pòst l'è creàt ü gastaldàt, goernàt da ün funsiunare del rè.
Bèrghem la turnerà a iga la sò autonomìa polìtica adóma col Carl Magn, in del 774: la deènta séde de öna contéa.
Kirchheim am Neckar
Kirchheim am Neckar l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ludwigsburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 8.53 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kirchheim am Neckar el se tróa a 'na altèsa de 178 méter sura 'l leèl del mar.
Hřibojedy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Albania italiana
L'Albania italiana l'è staa 'l regn nassuu in Albania dopo de l'invasion italiana de l'Albania in tra 'l 1939 e 'l 1943. L'era in union personala con l'Italia, vist che i italian aveven casciaa via el Zog I per mett su Vittorio Emanuele III.
Cassina (CO)
Cassina (nom ufizial in italian: Cassina Rizzardi) a l'è on comun de la Provincia de Còmm con, 'na superfiss de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km². El gh'ha tre frazion, var a dì Boffalòra, Montisell e Ronch.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Cassina (CO) l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Saint-Thomas-la-Garde
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.41 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 400 méter a 'na altèsa màsima de 546 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Thomas-la-Garde l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Undervelier
Undervelier a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 14 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Undervelier al se tröva a una altitüden de 536 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Saulcy, Glovelier, Bassecourt, Courfaivre, Soulce, Souboz (BE), Sornetan (BE), Monible (BE) e Rebévelier (BE).
Wii Fit U
Wii Fit U a l'è 'n videogioeugh per el Wii U sortii in del 2013 'me successor de Wii Fit Plus.
El gionta di fonzion ligaa al Wii U GamePad e a on contapass inclus in la confezion del gioeugh: El toeu via on quaj gioeugh che 'l gh'era in del Plus, ma el gionta inscambi la danza, l'aerobica e di gioeugh pussee de equilibri.
Grande Nord
El Grande Nord a l'è on partii politegh italian attiv in l'Italia del Nord de ideologia liberalista e federalista. L'aderiss al Manifest de Oxford e ai valor de l'Internazionala Liberala.
Storia
El partii el nass in del magg 2017 dòpo di primari de la Liga che han reconfermaa el roeul de Matteo Salvini segretari cont l'obietiv de insubì on partii federalista che 'l faga de "sindacaa territorial" compagn del SVP del Südtirol.
L'ha tolt dent sia di ex leghista de stampo bossian come 'l Marco Reguzzoni e 'l Marco Desiderati sia di alter ch'eren sortii giamò prima 'me 'l Giulio Arrighini e 'l Roberto Bernardelli oltra a di independentista de la zona veneta 'me 'l Fabrizio Comencini, fondator de la Liga Veneta Repubblica.
L'Umberto Bossi l'ha tolt part a la conferenza de fondazion del partii ma l'ha scernuu de deventà no mèmber.
Ai elezion regionai lombard del 2018 l'ha candidaa el Giulio Arrighini president e 'l ciappa nissun scagn.
El riess a ottegnì di resultaa in di elezion comunai del 2018, cont el 9% a Lonaa Pozzoeu e in del midemm period el ciappa, per la mort de 'na consiliera de la Liga, el primm reppresentant al Consili del Municipi 2 de Milan, el Fulvio Novaresi, che però el sortiss poeu del partii.
In l'ottober 2019 l'aderiss, domà in Veneto, al Partii di Veneti. In di elezion amministrativ de Milan del 2021 el scerniss de sostegnì el Gianluigi Paragone, che 'l entra no in consili per pocch, ma ciappen pocch de preferenz.
In di elezion politegh del 2022 se candiden no e ciamen a l'astension.
Economia de mercaa
L'economia de mercaa a l'è el sistema econòmich indova che i investiment, la produzion e la distribuzion a hinn guidaa di segnài de prezzi derivaa de la domanda e offerta. In d'ona economia de mercaa a gh'è di fattor de mercaa che gh'han on roeul dominant in l'allocazion di capitaj e di resors de produzion.
Le Lion rouge
Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons a l'è l'inn nazzional doperad in Senegal, componud del Herbert Pepper e col test scrivud del Léopold Senghor.
Vieu-d'Izenave
Vieu-d'Izenave l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Brénod, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 540 méter a 'na altèsa màsima de 1103 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vieu-d'Izenave l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Kópháza
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Hiltenfingen
Hiltenfingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 14.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hiltenfingen el se tróa a 'na altèsa de 556 méter sura 'l leèl del mar.
Anzóni
Anzonegh (Anzóni in leventines; Anzonico in italian) a l'è una fraziun del cumün tisines de Faid, in de la Val Leventina. El paes el se tröva a süd del centru cumünal, arent al fiüm Tesin e a la fraziun de Cavagnäi, e in direziun de Sgiurnii. L'è staa un cumün indipendent infina al 2011.
Lillianes
Lillianes l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carema (TO), Fontainemore, Graglia (BI), Issime, Perloz, Pollone (BI), Settimo Vittone (TO), Sordevolo (BI).
Rijksweg 2
El Rijksweg 2 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla, Utrecht, Ghèldria, Brabànt Setentriunàł e Limbûrg e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 217 km, la conliga Amsterdam, Utrecht, 's-Hertogenbosch, Eindhoven e Maastricht e l'è conligaa a Amstel interchange, Confine tra il Belgio e i Paesi Bassi e Autoroute A25.
Premstätten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
La Serrada
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Hrotovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Strada de segonda class 501
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 30.6 km.
Stazzion de Wedding
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Interscambi
Fermada Wedding Fermada del bus
Geislingen
Geislingen l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. La fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
La popolasiù de Geislingen l'è de 0 abitàncc (dato del ).
Hauzenberg
Hauzenberg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 82.82 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Minglanilla (Cuenca)
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Sesa
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Re Umberto (metropolitana de Turin)
Re Umberto  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Turin.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Geoffrey Chaucer
240px|drita|Portrait del Chaucer del XVII secol. Geoffrey Chaucer (Londra, 1343 plu o manc – Londra, 25 de otovr 1400) l'è stad un scrittor, poeta, cantant, burocrat e diplomateg ingles.
Al vegn despess recognossud tant'me el padr de la literadura inglesa.
Veda
"Filosofia e literadura: g'è miga vuna senza l'oltra"
Hostinné
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Geoffrey Chaucer
Veda
Intorn al 1336 al s'è sposad cont la Philippa Roet, dama jovena de la regina Philippa de Hainault, moër del Eduard III, da la qual al g'hav almanc trii o quatr s'ciets. In quei agn qì l'è ativ a cort con divers lavorar, anca diplomateg, qe a le portarà a viajar un frac al de fœra de l'Inghilterra. In particular l'andè in Italia intrà el 1372 e el 1373, e pœ anc'mò ind el 1378. In quei agn qì al scriv la plupart de li so œvre, intratant qe al segutava a lavorar per el stat cond i incareg sempr plussee de prestij.
L'è mort ind el 1400 per cause miga trop ciare e l'è stad sotrad ind l'Abazia de Westminster.
Hostinné
El gh'ha el status de cità.
Geoffrey Chaucer
Œvre
drita|250px|miniatura|Chaucer ind el [[manuscriit de Ellesmere.]] La so prima œvra de prestij l'è "The Book of Duchess", poëma narrativ ins el modell de la vision allegorega. El poëma l'è stad scrivid intra el 1369 e el 1374, in ocasion de la mort de Blanche, duqessa de Lancaster, moër del so amix John de Gaunt.
Isola del Sud
miniatura|L'Isola del South (per la geografia politega l'isola la ciapa denter anca l'[[Isola Stewart e di isole vesine pussee piscinine).]] L'Isola del Sud (South Island in ingles, Te Waipounamu in maori) a l'è la pussee granda isola de la Noeuva Zelanda, spartida a nord de l'Isola del Nord cont el Strecc de Cook. Cont i so 150.437 km² a l'è l'isola numer dodes pussee granda in del mond. In de l'isola el viv domà el 23% de la popolazzion del Stat, con circa 1.196.000 persone (sgiugn 2021), i cità principai a inn Christchurch e Dunedin.
Geoffrey Chaucer
Œvre
De quei agn qì l'è anca "The House of Fame" (1379-80), poëma in trii lebr, basad in su un insomi e influenzad en maniera importanta da la "Divina Commedia".
"The Parliement of Foules" (1382-83) l'è un oltr insomi allegoreg, ma œn bel po plussee complegad ind el stil e ind la scrittura respeit a quei inanz.
Isola del Sud
Region
miniatura|I region de l'Isola del Sud.
Geoffrey Chaucer
Œvre
"Troilus and Criseyde" (1335) l'è forsi l'œvra plussee refinada del Chaucer. Anca siben qe el Troel al diventa el prefeit cavalier de la tradizion cortesa, la Criseida la resta la vera protagonista. Qesta l'è la feminilitaa incarnada, un personaj fomnin ben complegad. El poëma l'è caraterizad da l'equilibri del pis del destin e el liber arbitri dei omen.
"The Legend of Good Women" l'è del nœv una vision. Li enn dex istorie de fomne da ciapar a esempi, namorade e fidele. Li fonts li enn prencepalment classege: Omer, Virjei, Ovidi e Ijin.
The Canterbury Tales
L'è forsi "The Canterbury Tales" la so œvra plussee cognossuda, anca se miga terminada. Li enn de li novelle collegade da una cornix cumuna: el pellegrinaj in vers la Catedral de Canterbury per far-g reverenza a la tomba del sant Thomas Becket.
Ind el prolog i pellegrin i vegnen caraterizads vun a vun cond una bella ironia, da un narrador qe inscambi al fa apparir de vesser un tarluc. Li novelle li dann una vision completa de li forme literarie del Mediev: romanz cortes ("Knight's Tale"), fabliau ("Miller's Tale"), lai bretoneg ("Franklin's Tale"), lejende dei sants ("Prioress's Tale"), exemplum ("Pardoner's Tale"), favola animalesca ("Nun's Priest's Tale"), sermon ("Parson's Tale").
Strutura de l'œvra
El prolog jeneral (858 vers) l'è la descrizion de la compagnia dei pellegrin, da la qual la vegn fœra la condizion soçala specifega de ognun. L'ost, el coo de la compagnia, al g'ha l'idea de inviar una gara de novelle. Ogni pellegrin al g'havarà da cuntar quatr novelle, a quell qe al vençarà ge vegnarà pagada una cena.
El cunt de la Comar de Bath al fa veder 'mè l'era el rœl de li fomne ind el mediev. El personaj de la fomna de Bath l'è el plussee ciar e mei definid dei pellegrin. Ind el prolog la fomna la descriv i so cinc marids e la so determinazion de lee a haver-g sempr el controll de li relazion. Prategament la novella la cunta un episodi arturian basad in sul motiv de la "loathly lady".
El cunt del Ciareg de Oxford l'è una sort de exemplum ins l'ultema novella del Decameron del Boccaccio. Qì la pazienza de Griselda la respegia l'incontrari de la comar de Bath, l'è el simbol medem de l'obedienza e passivedaa feminil. La posizion del Chaucer respeit al rœl de li fomne l'è però miga facil de interpretar; defait la novella l'è terminada da un "envoy" ironeg ind el qual l'autor stas l'inziga i fomne a comportar-s miga compagn de la Griselda ma a vesser plussee combative e prepotente ind el matrimoni.
Simbul chimich
El simbul chimigh a l'è manera cürta de scriv el nom d'un element chimigh. De solit a l'è de vüna o dò leter, anca se cunt i element sintetigh i leter poden vess trè.
I simbul chimigh se dupren per scriv i equaziun chimigh, 'me per esempi:
For example: C + O2 → CO2
Induè che C a l'è el carboni e O l'ussigen.
El simbul al pö curispund al nom lumbard 'me per el carboni ma anca al nom latin, per esempi per el sodi (Na) che'l se dis natrium in latin.
Ossingen
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Stazion de Colleferro-Segni-Paliano
La Stazion de Colleferro-Segni-Paliano a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia ferrovia Roma-Cassino-Napoli e ferrovia Velletri-Segni.
Servizzi
Biliettaria
Brassica
Brassica l'è 'n zèner de piànte che fà part de la famìa botànica de le Brassicaceae.
L'è 'n zèner che g'ha 'mportànsa perchè 'l töl dét divèrse spéci cultiàde 'n agricültüra e 'n orticültüra. El töl dét apòa deivèrse màle èrbe, tat spéci salvàdeghe come spéci cultiàda ma re-natüralizàde. Divèrse i è piànte anöàle o bienàle, sèrte ótre i è arbùsti de dimensiù pesène.
El zèner l'è uriginàre de l'Europa ucidentàla, del ambiènt mediteràneo e de le regiù temperàde de l'Asia.
Mario Kart Wii
Mario Kart Wii a l'è el sest episodi de la serie de Mario Kart, sortii per el Wii in del 2008. L'offriss 8 gran premi de quatter pist ciascun, per on totale de 32 pist, de che 16 a hinn di vegg edizion, 24 personagg - 12 pòden giugà in contemporanea - e di sfid e battaj, oltra ai proeuv a temp. A l'è possibel anca desbloccà l'opzion per giugà cont i Mii.
El motor grafich a l'è compagn de quell de Mario Kart: Double Dash!! per el GameCube, ma l'è adattaa per gestì el Wiimote 'me sistema de input, che l'è doperaa comè se 'l fuss on volant, anca sociabel a 'n Nunchuck, ma l'è anca compatibil cont el controller del GameCube e cont el Wii Classic Controller.
Brassica
Per vìa de la sà 'mportànsa 'n agricültüra, le spéci del zèner Brassica i è de spès ogèt de stüde scentìfich. Le relasiù strète 'ntra sés spéci de 'mportànsa particolàr (Brassica carinata, B. juncea, B. oleracea, B. napus, B. nigra e B. rapa) i è discriìde 'ndèla teorìa del Triàngol de U.
Spéci
Chèsta ché sóta l'è 'na lìsta mìa compléta, con 'n evidènsa la sò 'mportànsa econòmica:
Horní Újezd (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Bidree
Bidree o anca Büdree (parnunzia lucal: Bidré ; nomm ufizial: Bedretto; latin: Bedoledus) a l'è un cumün svizzer del distret de Leventina. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 70 abitant e una süperfiss de 75 km², e al se tröva a una altitüden de 1402 meter sura al livel del mar.
El cumün de Büdree a l'è tacaa ai cumün de Airö, Cevi, Furmazza (IT-VB), Lavizzara, Obergoms (VS) e Realp (UR).
Löchgau
Löchgau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ludwigsburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 10.95 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Löchgau el se tróa a 'na altèsa de 260 méter sura 'l leèl del mar.
Video High Density
El dopera di disch un vinil de 25 centimeter che inn semper tegnud in di custodie, compagn del coev Capacitance Electronic Disc, inscì de permeter no a l'utènt de tocà el disch, che l'è lensgiud cont i cambi de capacitanza, ma a tegnì trascia eletronegament, roba che la permet de havégh no di solch compagn del vinil del CED e de sbassà donca el contat in tra i part, se poden salvà 60 menut de video per lat.
Mainleus
Mainleus l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kulmbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 49.41 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Mainleus el se tróa a 'na altèsa de 306 méter sura 'l leèl del mar.
Clavans-en-Haut-Oisans
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Rijksweg 4
El Rijksweg 4 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla, Brabànt Setentriunàł e Ulànda Meriudiunàlaeverta del 25 giugn 1938 e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 119 km, la conliga Amsterdam, Leida e L'Aja e l'è conligaa a De Nieuwe Meer interchange, Confine tra il Belgio e i Paesi Bassi e Autoroute A12.
Clavans-en-Haut-Oisans
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Clavans-en-Haut-Oisans l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Nüziders
Nüziders l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bludenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80117.
Masnan
El Masnan (ciamaa inscì a Biasca, parnonziaa [ma'ʒnaŋ]; Scima di Scorsiroeui/Scorziroeui in del dialett de Osogna ; Masnàn in Italian e in tucc i alter lengov del mond) l'è on mont del Canton Tesin. El se troeuva in de la val Riviera, al confin tra i comun de Osogna e Biasca. L'è alt 2.505 meter.
Ceyreste
Ceyreste l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Ciotat, del circondàre (arrondissement) de Marsìglia e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 57 méter a 'na altèsa màsima de 501 méter s.l.m.
Lengua curnuvajesa
Situazión linguistica
Int al 20esim secul a gh'è stat un quaj tentativ da fa resüsità al cunruvajees e da incuragià la gent a drubàl cme lengua ad tüt i dì sia int'al parlà che int'al scriv. Seconda un stüdi ad Kenneth MacKinnon, dal 2000 a gh'era 300 personn ch'i parlavan curnuvajees a un bon liveel. Dal 2007 l'è cuminciaa la Strategia dl'a Lengua Curnuvajesa (The Cornish Language Strategy), un pruget ad ricerca per calculà al nümer ad parlant. A sumija che al tentativ ad recüper a l'è adrè andà ben perchè dal 2007 a gh'era gnentemeno che 2000 personn bon da parlà al curnuvajees.
Al Pader Noster Curnuvajees
Agon Taze nye, eze en Neve,
Benegas bo tha Hanow.
Tha Gwlaskath gwrenz doaz;
En Noer pecarra en Neve.
Ro tha nye an journama gon bara pub death,
Ha gave tha nye gon pehasow
Pecarra tel era nye gava angye
Neb eze peha war agon bidn.
Ha na raze gon lewa en antall,
Misma
El Misma (italian: Monte Misma) l'è ona montagna di Prealp Bergamasch. L'è vuna di primm montagn di Prealp che se incontra quand che se riva de la pianura. El gh'ha on'altezza de 1.160 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva a cavall in tra la Val Seriana e la Val Cavallina. Intorna ai fianch del mont a troeuvom i paes de Albin, Pradalonga e Cenaa de Sora. In del territori a poeudom trovà castan e fonsg, ma anca on bell poo de speci animai.
Lengua curnuvajesa
Al Pader Noster Curnuvajees
Buz gweeth nye thurt droeg, amen.
* [https://www.academia.edu/5323710/A_Brief_History_of_the_Cornish_Language_its_Revival_and_its_Current_Status Ferdinand, Siarl (2013). Brief History of the Cornish language, its Revival and its Current Situation. E-Keltoi, Vol. 2, 2 Dec. pp. 199–227 ]
Organizazzion di Pajes Esportator de Petroli
L'Organizazzion di Pajes Esportator de Petroli (in ingles Organization of the Petroleum Exporting Countries, breviada OPEC) a l'è 'n cartell economegh fad su de quatordes Pajes che venden petroli inscì de podé negozzià cont i compagnie petrolifere.
Carlu Dossi
Carlu Dossi (Zenevèd, (Pavia), 27 de màrs 1849 – Cardina, frasiòn de Cum, 19 de nuèmber 1910), l'è stai un scritùr Italian. L’ha cuntribüìd in manèra nutèvul, cui so scrìtt liberàì, à la Literatüra e a la Pulìtica
Poncion de la Marcia
El Poncion de la Marcia (parnonzia local: [po'ntʃom der 'martʃa] ; Poncione della Marcia in Italian) l'è on mont del Canton Tesin. El se troeuva in de la Val Verzasca, al confin tra i comun de la Gerra e de Brion, oltra che al confin in tra el tocch principal de la vall e la val d'Osura. L'è alt 2.454 meter.
Organizazzion di Pajes Esportator de Petroli
Fondada in del 1960, incoeu la controlla circa el 79% di reserve mondiai de petroli e 'l 35% de quelle de gas natural. I Pajes che ghe aderissen inn Algeria, Angola, Arabia Saudita, Guinea Equatorial, Emirad Arab Unid, Gabon, Iran, Iraq, Kuwait, Libia, Nigeria, Congo Brazzaville e Venezzuela.
Boriana
La boriana a l'è 'n quajsesia stat disturbaa de l'atmosfera de 'n corp celest e che 'l colpiss anca la soa superfis cont di condizion meteorologich importànt.
Ligam chimich
Un ligamm chìmich a l'è 'l prucess fisich che l'è respunsabil del interaziun atrativa intra i atum e i mulecul, e che la da la stabilità ai cumpost chìmich. L'eletrudinamica quantistica, cunt i sò legg, la da la spiegaziun di forz atrativ ma a la fin de la fera i chìmich dupren la teuria quantistica o descriziun ch'a hinn rigurus de men ma a hinn men cumplicà de capì.
Bianch
El bianch (ciamaa anca blanch o, in Val Pus'ciav, alv) l'è un culur cunt un volt s'ciaröss, ma senza tinta. Püssé precisament al gh'haa dent tücc i culur del speter eletromagnetegh e al ven ciamaa anca culur acromategh. El negher l'è quand che gh'henn no culur.
L'impressiun de la lüss bianca l'è fada sö quand che i se meten insema var intesità de culur primar del speter: el russ, el verd e 'l blö.
Etimologia
El termen al ven dal germanegh blank, perchè in Lumbaart l'è balcaa 'l latin albus (föra che in del pus'ciavin alv).
Lüss bianca
Una völta a se credeva che el bianch al füdess el culur principal de la lüss, e che i olter culur i se furmava dumà cunt la giönta de vargott a la lüss. Newton pöi l'haa faa vidé che el bianch l'era cumpost de la cumbinaziun de olter culur.
La lüss bianca, quand che la passa per un prisma de cristall, la faa sö un arcubalen cunt tücc i culur e la se spartiss in tücc i culur che i gh'è dent.
Donald Duck
El Donald Dock (El Nedròtt Donald o anca Donald l'Aneda; in italian Paperino) l'è vun di personagg pussee cognossuu de la Walt Disney, tant in dissegn animaa comè in di giornalett.
Caratteristegh
thumb|left|La sò pedra stellada a [[Hollywood, U.S.A.]] El Donald l'è on nedròtt bianch a forma d'omm cont el becch, i gamb e i pee de color narancion. De sòlit el vest ona camisa da marinarett e anca on cappell, senza pantalon (a esclusion de quand el và a nodà). Quaidun el cred che, par 'sta caratteristega, el personagg el sia staa censuraa in Finlandia, però l'è minga vera.
Nomm
Second el disegn animaa dal 1942 Donald Gets Drafted, el sò nomm complet el sariss Donald Dock Fauntleroy.
Bouzigues
Bouzigues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Mèze, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 61 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bouzigues l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Thurin
Saint-Thurin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Noirétable, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.35 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 450 méter a 'na altèsa màsima de 717 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Thurin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Giazz
A causa del fenomen de sorafusion, l'aqua la pò restà a l'istatt liqued anca sotta i 0°C; inoltra el giazz el pò formàss anca a temperadur superior ai 0°C con pression superior a quella normal e, anca al contrari, restà a l'istatt liqued o gassos fina a -30°C, con pression pussee bass. A gh'è 14 fas soled de l'aqua diferent, ma la pussee comuna l'è la Ih, che l'è l'unega presenta in la biosfera, foeura che 'na percentual piscinina de Ic rentrazzabela in de l'alta atmosfera. I vari fas del giazz formaa a pression diferent de quella normal a gh'hann ona strutura cristallina diferenta de quella del giazz comun. La scenza che la studia el giazz e i sò lavorà compagn (per esempi i vedrett) la se ciama glaciologia.
El nomm
El nomm giazz el vegn del latin glacĕum, e l'è doperaa in squasi tutt el mond romanz (frances glace, ocitan e forlan glaç, romen gheată, italian ghiaccio, romancc glatsch). In alter zonn inveci se doperen paroll che vegnen del latin gelu: spagnoeu helo, catalan gel, portoghes gelo, galizian xeo. Anca in del sud de l'Italia l'è spantegada quella manera chì de parlà. In di lengov germanegh se partiss de la parolla *isaz (ingles ice, todesch Eis e via inscì), che la gh'ha daa anca el nomm a l'Islanda, che la voeur proppi dì "la terra del giazz" (Ísland).
Antonio Rosmini
Antonio Rosmini a l'era un cüraa e filosuf trentin nassüü a Rovereto el 24 de marz del 1797 e mort a Stresa el 1m de lüj del 1855. A l'era de fameja nobila. Dopu che l'aveva faa i stüdi teologigh a Padua, in del 1821 a l'è staa urdinaa cüraa.
L'ha fundaa in del 1830 a Dom la cungregaziun de l'Istitüt de la Carità (Istituto della Carità).
In del 1994 la cungregaziun per i caus di sant l'ha tacaa cunt el prucess de beatificaziun. In del nuember del 2007 a l'è staa beatificaa cunt una cerimonia a Nuara.
Bože Pravde
Bože Pravde a l'è l'inn nazzional doperad in Serbia, componud del Davorin Jenko e col test scrivud del Jovan Đorđević.
Proleb
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
La Thuile (AO)
La Thuile (La Tchoueuille 'n valdostà; Porta Littoria sóta 'l fascìsmo) l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 125 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arvier, Avise, Bourg-Saint-Maurice (FR-73), Courmayeur, La Salle, Montvalezan (FR-73), Morgex, Pré-Saint-Didier, Sainte-Foy-Tarentaise (FR-73), Séez (FR-73), Valgrisenche.
Lèngua Aka-Kol
250px|right|thumb|I lèngue di Andamane
right|250px|thumb|Confrónt tra la distribusiù di tribù di andamanés tra ìl prensépe del méla e òt (1800) e ‘l prensépe del [[2004. Gh’è de regordà che
tra ‘l 1789 e ‘l 1793 i s’è spopolàt i teritòre urignàre di Jarawa che po’ i s’è spostàcc in pòscc bandunàcc da i Grand Andamanés sö la còsta a sira (ovest);
la s’è estìnta la lèngua Jangil dal 1931;
l’ rèsta póch o negót de i lèngue de i dés lèngue di pòpoi Grand Andamanés;
dóma ‘l tòch de la lèngua Sentinelese l’è restàt chèl che l’éra.]]
La lèngua Aka-Kol o adóma Kol l’è öna lèngua del sèntro del arcipélach di Grand Andaman, ün arcipélach de ìsole ‘ndiane ‘n del gólf del Bengala.
La lèngua Aka-Kol che l’è ‘ndàcia perdìda, dezà che gh’è piö nisü che l’ la parla.
Ol còdes Iso
Ol còdes Iso de la lèngua Aka-Kol l'è ISO 639-3: aky.
I lèngue di Andamane
Lèngue andamanéze magiùre (10)
del setentriù (4)
Stazion de Parco Piemonte
La Stazion de Parco Piemonte a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Strada de segonda class 502
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 4.8 km.
Horgau
Horgau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Augùsta. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.52 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Horgau el se tróa a 'na altèsa de 465 méter sura 'l leèl del mar.
Soyhières
Soyhières a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.55 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Soyhières al se tröva a una altitüden de 402 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Courroux, Delémont, Mettembert, Movelier, Roggenburg (BL), Liesberg (BL).
Kóny
a l'è un comun del Distret de Csorna, cont una popolazzion de abitant.
Naranz (culur)
thumb|right|200px|Un quadraa culur naranz El culur naranz (cugnussüü anca cun el talianism (a)ranción) l'è vön di culur del speter visibil che l'om el pö ved. L'è intra el russ e el giald e 'l gh'ha una lunghezza d'onda de circa 620-585 nanometer. L'è l'istess culur del früt cunussüü cume naranz (o pertügal) dal qual el ciapa el so nom. Prima de la descuverta del pertügal, gh'eva mia una nuzion precisa de 'stu culur, che'l vegniva de suvent cunsideraa russ. Per quel mutiv chì i henn restaa in üsagg espression cume "pess russ", "gat russ", "cavej russ", nonostant che i paren naranz pütost che russ.
Ginasservis
Ginasservis l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rians, del circondàre (arrondissement) de Brignoles e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 37.47 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 312 méter a 'na altèsa màsima de 490 méter s.l.m.
Barba Scrooge
Ul nomm dal Scrooge al è basaa sül Ebenezer Scrooge, un caràtar da la A Christmas Carol dal Charles Dickens. Ul Scrooge, insema a fisc òolt caràtar da Duckburg, al à gudüü da pupularitaa internazziunala, particülarameent in Europa, e al è da frequeent tradüii int òolt lénguf.
Béid
Bodi (Böit o Béit in leventines; Bodio in italian) a l'è un cumün svizzer del distret de Leventina. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 1081 abitant e una süperfiss de 6 km², e al se tröva a una altitüden de 321 meter sura al livel del mar.
El cumün de Bodi a l'è tacaa ai cumün de Sgiurnì, Parsóni, Puléisg, Samión, Sóuri.
Horní Olešnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Pocking
Pocking l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 68.82 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Pocking la se tróa a 'na altèsa de 323 méter sura 'l leèl del mar.
Villars-les-Dombes
Villars-les-Dombes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Villars-les-Dombes, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.63 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 263 méter a 'na altèsa màsima de 295 méter söl leèl del mar.
Rheinau (ZH)
Rheinau a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Andelfingen, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.96 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
El cumün de Rheinau al se tröva a una altitüden de 400 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Benken, Dachsen, Jestetten (DE-BW), Lottstetten (DE-BW), Marthalen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Laval-d'Aurelle
Laval-d'Aurelle l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Étienne-de-Lugdarès, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 600 méter a 'na altèsa màsima de 1180 méter s.l.m.
Spezia (metropolitana de Turin)
Spezia  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Turin.
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Horní Vilémovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Bovisa
miniatura|thumb|Ona via caratteristega del quarter, la via Varè "Lassa pur che 'l mond el disa ma Milan l'è on gran Milan Porta Cicca e la Bovisa che d'intorni proppi san"
- Giovanni D'Anzi, Lassa pur che 'l mond el disa, 1935.
La Bovisa (scrivuu ingualment in talian) a l'è on quarter de Milan che 'l se troeva in del Municipi 9 de la cittaa.
El quarter el ciappa el sò nòmm da ona vegia cassina d'antiga datta di Corp Sant de Porta Comasina, la Cassina Bovisa, intorna a dovè el s'è formaa on borgh agricol ch'a l'è staa, poeu, ciappaa-dent a Milan, ind el 1873. A la sò voeulta, el nòmm Bovisa el riva, probabilment, de bovi (boeu).
Stòria
El quarter a l'è tajaa in duu da l'itinerari di Ferrovienord in direzion nord-sud, itinerari ch'el se poeu minga traversà in machina, ma domà a piè e domà induè a gh'hinn i sora-pass de la stazion ferroviaria del quarter. Chest chì a l'è 'l motiv che, d'inquand a l'è stada costruida la ferrovia, i duu part a s'hinn desvelopaa indipendentement l'ona da l'altra.
In del quarter, al principi del '900, subet depos la fondazion di Studi de l'Ambrosio Film de Turin, i primm d'Italia, a hinn spontaa on i primm istitutt cinematografigh cont studi aness, comè l'Armenia Film e la Milano Films, induè a hinn staa giraa i primm longh-metragg mutt comè L'Inferno. Desvelopaa comè ona zona industrala de periferia, cont el stabiliment de produzion de acid solforich, Candiani, costruii in del 1882 e diventaa poeu part del gropp chimich Montecatini. A la fin del XX secul, la Bovisa la subiss ona forte descesa dovuu a la sarada di tant di industri ch'a gh'eren chì, cont ona derivada decadenza, fermada domà inquand a s'hinn descominciaa a spontaa di cantier per costruzion residenziaj e mïorià d'ona quaj struttura industriala desmettuda.
Vona di attivitaa pussee important de chesta vegia zona industriala a l'è, al dì d'incoeu, chella ligada a la presenza de ona di sed destaccaa del Politecnich de Milan. La zona a l'è divisa in duu campus universitari, chel nord per la facoltà del Design e la facoltà di Architettura (ricavaa di struttur de la ex Ceretti e Tanfani) e chel sud per Ingegnaria. Al dì d'incoeu ind el Campus Bovisa Ingegnaria a g'hinn di cors de la scoeula de Ingegnaria Industriale e dell'Informazione, cont i cors de ingegnaria mecanega, ingegnaria aerospaziala, ingegnaria energetega e ingegnaria gestionala.
In del 2006, a l'è nassuda la TBVS (acronim de Triennale BoViSa) de art moderna (design, pittura, scultura).
La granda central de produzion e stoccagg del gas de cittaa, adess desmettuda e in demolizion, ha conservaa i struttur di sò gasometer comè esempi de archeologia industriala. A l'è anmò ativa la fabrica de la Fernet Branca. Da on quaj agn, ind el quarter s'hinn insediaa i studi televisiv e i ofizz de Telelombardia.
Strapòrt
right|thumb|Stazion de la Bovisa-Politecnich La Bovisa a l'è servida da trii stazion: la stazion de Bovisa-Politecnich (a la convergenza di lign Milan-Saronn, Milan-Ass e 'l passant ferroviari de Milan-Ramm Bovisa, gestida da FerrovieNord), de Villapizzon (che la se troeuva longh el passant-Ramm Certosa, gestida da RFI) e del Vial Lancetti (longh el passant, gestida da RFI). La stazion de la metropolitana pussee visina a la Bovisa a l'è chella de Derghen, che la se troeuva su la linia M3.
I strapòrt locaj de la Bovisa a hinn efetuaa da autoservizzi di linia gestii da l'ATM.
Ind el quarter el se troeuva el capp-linia de la linia de tram 2, ch'el conliga el quarter al center de Milan, e 'l capp-linia de la linia de filobus 92. La linia 82, che la conliga la Bovisasca a Derghen, la va a travers al quarter.
La Horcajada
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Rijksweg 6
El Rijksweg 6 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla, Flevoland e Frisia e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 101 km, la conliga Almere e Lelystad e l'è conligaa a Muiderberg interchange e Joure interchange.
Haigerloch
Haigerloch l'è 'na citadìna todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. La fà part del circondàre rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.
Strada de segonda class 503
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 7.1 km.
Stazzion de Westhafen
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Haigerloch
left|200px|thumb|Panoràma de la citadìna La popolasiù de Haigerloch l'è de 0 abitàncc (dato del ).
Stazzion de Westhafen
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin.
Interscambi
Westhafen
Monzón
Monzón l'è ona città de l'Aragona (Spagna) de 17.115 abitant.
Mario Kart: Double Dash!!
Mario Kart: Double Dash!! a l'è el quint gioeugh de la serie de Mario Kart, sortii in del 2003 per el GameCube.
El gh'ha 16 pist, tucc originaj, partii in quatter gran premi. El videogioeugh Mario Kart Wii el dopera on mugg de component de 'sto gioeugh: La pupart di modej e del motor grafich a hinn in comun.
Sesué
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
High We Exalt Thee, Realm of the Free
High We Exalt Thee, Realm of the Free a l'è l'inn nazzional doperad in Sierra Leone, componud del John Akar e col test scrivud del Clifford Nelson Fyle.
Horní Smrčné
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Clelles
Clelles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Clelles, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 520 méter a 'na altèsa màsima de 1560 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Clelles l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Stazion de Zagarolo
La Stazion de Zagarolo a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia ferrovia Roma-Cassino-Napoli.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Daniel Ricciardo
El Daniel Ricciardo (Perth, 1 de luj 1989) a l'è un pilota d'auto australian, che 'l corr in Formula 1 con l'AlphaTauri. Campion de la Formula Renault in del 2008 e de la Formula 3 britannega in del 2009, el corr in la massima serie del 2011, indova che l'ha corrud con HRT, Toro Rosso, Red Bull e Renault prima de passà a la McLaren, indova che l'è restad fina al 2022. El deventa terz pilota de la Red Bull in del 2023, per vesser poeu ciamad 'me pilota in AlphaTauri a partì del GP de Ongaria, dopo che 'l Nyck De Vries l'è lassad a cà.
Puch bei Weiz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Marktleugast
Marktleugast l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kulmbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 33.89 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Marktleugast el se tróa a 'na altèsa de 554 méter sura 'l leèl del mar.
Vedretta
Al dì d'incoeu i vedrett ris'cen de descomparì per via del rescaldament global.
Horní Maršov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Trutnov.
Capitalism
Capitalism a l'è 'n termen doperaa per parlà del sistema econòmich fondaa in su la proprietà privada di mezz de produzion e del sò doperà per profitt cont el lavorà salariaa, la libera concorrenza, el cumulà di capitaj, el scambi volontari e 'l sistema di prezzi.
Gian Stefano Cremaschi
thumb|right|200px|Cuertina de 'L marcà dla cara vù Gian Stefano Cremaschi (Uspedalet 8 Agust 1853 - 20 Mars 1935), l'è stai un maèstor de scola elementar diventad famus parchè l'ha scrit 'na furtünàda serie de libret ind al dialet parlad ind al bass ludesan.
Biugrafìa
Apena diventad maèstor l'ha insegnad par un an ind una scola in pruincia de Avelin, fin a quand l'ha utegnid un incàrich da titular ind al sò paes nadal. L'ha pö spusad 'na dona de Corn che la gh'ha dai vot fiöi.
Ind al poch temp lìbor che'l ghe resteva dal mesté d'isegnant e dai dué de pàdor el s'è dedicad a fat de storia lucal e de cultüra pupular. El sò prim laurà püblicàd l'è stai un àlbum de vint pàgine che'l cunteva (cun aprufundida ducumentassion) la storia dal sò paes. La particularità da cal libret chi l'è che l'era indirissad e legìbil apena da poche persune: i abitant dal sò burgh.
Dopu de che l'esperiensa chi el s'è dedicad al vernàcul dal bass ludesan. L'ha esurdid tame scritur in dialet a vintiset an e par quasi cinquant'an, fin al 1929, l'ha mai smiss de scriu.
I sò libret püssè famus i en: Un biùlch ch’l voeul toeu muié, Còsse vége ma semper noeuve, ‘l ciacer del donn in dla stala, ‘l donn al furn, La capuralina d’la Mun tagnoeula, La storia del Casir dla Curt e quella de Tranquil so camarada, 'L marcà dla cara vù, Un Casalin e un Cudugnin alla sagra dla Maiocca (1909) e L bagul dl donn in dla stala (1881). La sò ültima fadiga leteraria l'è stai 'L testament dl por Pin.
Ind i sò lìbor, püblicàd quasi tüti da la tipugrafìa Gambarini de Casal, a ecession d'i ültim mesté che i en de Giuseppe Ghidini, el Cremaschi l'ha cercad de druà 'na grafìa cumpatìbil cun la parlada dal bass ludesan.
L'è mort ind la sò cà de Uspedalet. Da alura el possa ind al cimiteri dal paes insema a la sò muié.
Tüti i sò lìbor, che i végnun da la racolta dal stòrich Giovanni Agnelli, i en cunservad ind la Civica Biblioteca Laudense.
L'arest
Dürànt el regn dal Re bon, la pulissìa l'era insì suspetusa che, quand el maèstor l'ha püblicàd el sò libret "La storia d’un purchè", i han pensad che in un quaidün d'i pass dal test, el scritur el vureva fà d'le alüsión e d'i riferiment miga rispetus de la figüra de Ümbert I, tant che l'è stai arestad.
Lesia Vasylenko
La Lesia Volodymyrivna Vasylenko (Леся Володимирівна Василенко in ucrain; Kyiv, 31 de marz 1987) a l'è una politega, avocata e ativista ucraina.
Gian Stefano Cremaschi
L'arest
Gh'è vursid l'intervent de l'impurtant stòrich ludesan Giovanni Agnelli par fà ricunuss l'integrità e la fed munàrchica de l’autur, che l'è stai dopu un po' liberad.
Wii Play
Wii Play a l'è 'n videogioeugh per el Wii part de la serie Wii, ciovè inventaa per insegnàggh ai gent a doperà el noeuv Wiimote, sortii in del 2006.
A l'è faa su de noeuv minigoeugh: El tir, el Memory, el ping-pong, el gioeugh di posizion, l'hockey, el biliard, la pesca, la càrega e l'attacch.
Lesia Vasylenko
Fondatris de "I Cent Legai", o ben 'na fondazzion per dàgh assistenza legal ai veteran de guerra per havégh tucc i jut de Stat che ghe pertochen, cont anca una linia telefonega de jut a gratis e, 'me avocata, l'ha scrivud vari proget de lesg per dàgh pussee de sostegn ai soldad e ai veteran.
Kleinaitingen
El cümü de Kleinaitingen el se tróa a 'na altèsa de 539 méter sura 'l leèl del mar.
Lesia Vasylenko
Dopo de l'invasion russa de l'Ucraina del 2022 l'ha tacad a testimonià i event de la guerra e l'ha ciapad anca notorietà per vesses mostrada, intant che la lavorava de cà comoda a pè biot, cont un AK-47, che l'ha ciamad "el mè prem amis in 'sto gram period". Poeu, l'ha fad vidé varie armi e l'ha did de vesses tajada i onsge per podé doperà anca i armi pussee piscine.