cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Autostrada
Limit de velocità
La pupart di alter Stat la gh'ha 110 km/h 'me limit, foeura di Autobahn todesch, senza limit generai, ma cont ona velocità massima consiliada de 130 km/h e di limit locai in cas de necessità o de conformazion particolara del territori.
Pagament
La pupart di autostrad a l'è a pagament, e gh'è pussee maner de pagàll.
On quaj Stat el gh'ha ona tariffa fissa per doperà i autostrad, e se dopera la vignetta autostradala per pagàlla: Per esempi in Ongheria e Svizzera a l'è inscì.
In d'on quaj alter el prezzi a l'è in bas al percors, e gh'è di casej per pagà el pedagg, a man o cont di sistema digitai: inscì a l'è per esempi in Italia.
Distret de Klagenfurt-Land
a l'è un distret del stat austriegh del Carìnsia, cont una popolazzion de abitant.
El gh'ha dent i comun de.
Brumov-Bylnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Igüeña
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Fiumlacc
La Stazion de Fiumlacc a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Hvozdec (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Beroun.
Füs urari
thumb|right|400px|Füüs urari mundiaj
I Füs urari hinn zon de la Tèra che han l'istess urari legal. Prima se üsava l'urari sular, che'l faseva un urari diferent de una citaa a l'òltra.
I füs urari resòlven in part el prublema, a impustà i urelosg de una regiun sü l'urari del meridian.
I füs urari hinn encentraa süj meridian cun lungitüden mültipla; in tücc i cas i zon de füs a pöden vèss irregolar.
Bukovany (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Gnosco
Gnosca (parnunzia lucal: ['ɲoʃko]) a l'è un cumün svizzer del distret de Bellinzona. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 524 abitant e una süperfiss de 7.5 km², e al se tröva a una altitüden de 277 meter sura al livel del mar.
Astronautica
L'astronautica l'è el brasc de l'ingegneria che la studia el mezz per andà in del spazzi. In alter paròll l'è la scienza che la studia i viagg spaziai
Gnosco
El cumün de Gnosca a l'è tacaa ai cumün de Arbed-Cagion, Clar, Gurdün, Próns.
Stazzion de Perugia Ponte San Giovanni
La Stazzion de Perugia Ponte San Giovanni a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contrat de servizzi cont i Region interessad.
Cità del Guatemala
200px|thumb|right|Panurama con i vülcan Fuego e Acatenango Cità del Guatemala a l'é la capital del Guatemala.
La gh'ha 1.202.536 abitant (2006).
Cità gemelaa
Cità del Guatemala a l'é gemelaa cun:
1589
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Sulzthal
Sulzthal l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bad Kissingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 15.06 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Greg Stanton
El Greg Stanton (Phoenix, 8 marz 1970) a l'è un statunitens, representant del.
Guatemala
El Guatemala a l'é un paes del America centrala.
El cunfina cunt el Messich, el Belize, l'Honduras e El Salvador, e'l bagnen l'Ucean Pacifich e l'Ucean Atlantich (Mar di Cariib).
La capital a l'é Cità del Guatemala.
Al gh'ha un süperfiss de 108.890 km² cunt una pupulaziun de quas 13 miliun d'abitant.
Urganizaziun pulitiga
El Guatemala (nom ufizzial: República de Guatemala) a l'é una repübliga.
El president a l'é l'Alejandro Giammattei (del 2020).
Ferrovia Bellinzona-Mesoch
La ferrovia Bellinzona-Mesoch a l'era una linia ferroviaria a scartament metrich che la conligava Mesoch a la capital ticinesa a travers de la Vall Mesolcina. Verta in del 1901 e sarrada su al trafegh passeger in del 1972, in tra el 1995 e 'l 2013 l'è stada verta in servizzi turistegh in tra Castion e Cama.
Stazion de Cesena
La Stazion de Cesena a l'è 'na stazion de la ferrovia Bologna-Ancona, che la serviss el comun de Cesena. L'è taccada a stazione di Gambettola e stazione di Forlimpopoli-Bertinoro.
Ferrovia Bellinzona-Mesoch
Independenta in origin, in del 1942 l'è tacada del governo grison a la Ferrovia Retica per havégh i jut federai ai ferrovie privade, in sul so percors a gh'è 3 tunnel, 28 pont, de che 3 inn di bei viadot in su la Moesa, e sedes stazzion: Mesoch, Soazza, Cabioeul, Lostall, Sort, Pian de Verdabi, Cama, Legia, Gron, Sant Antoni, Roré, San Vitor, Lumin, Castion Villagg, Castion-Arbed, Molinazz e Bellinzona.
Stazion de Cesena
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Los Navalmorales
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Larringes
Larringes l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Évian-les-Bains, del circondàre (arrondissement) de Thonon-les-Bains e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 713 méter a 'na altèsa màsima de 873 méter s.l.m.
Tatra T3
Variant
El Tatra T3 el gh'ha di variant desviluppaa per i different territori che 'l doperaven:
Renoeuvament
Tanc città 'me Mosca, Praga e Bratislava, grazia a la volta esperienza di sò dependent in sul T3, han preferii renoeuvà 'sti tram che crompàn di alter.
Se va di renoeuvament estetich a di renoeuvament pussee important comé la modifega di motor e de l'elettronega finna a l'introduzion del pianal rebassaa.
Esempi de modifich, revamping e recostruzion a hinn:
Viols-le-Fort
Viols-le-Fort l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Martin-de-Londres, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
Stio
Stio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 1.088 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 45 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campora, Gioi, Laurino, Magliano Vetere, Orria.
Viols-le-Fort
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 157 méter a 'na altèsa màsima de 535 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Viols-le-Fort l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Santa Cruz de Tenerife
Santa Cruz de Tenerife l'è 'na cità de l'isola de Tenerife, caploeugh de la provincia di Santa Cruz de Tenerife e de la comunità autonoma di Isole Canarie. La cità la gh'ha 206'965 abitant.
In tra i monument famos de Santa Cruz de Tenerife se regorden l'Auditorio de Tenerife, la Piazza de Spagna cont i sò musée e 'l Parch García Sanabria.
Santa Cruz de Nogueras
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Marmore
miniatura|300px|La Marmore arent al paes de Crétaz. La Marmore a l'è on riaa de la Val d'Aosta, longh 30 chilometer. El nass de 'na sortida arent al lagh Goillet, per poeu traversà tutta la Valtournenche. In del sò percors el ciappa i aqui de olter rialitt che nassen di vedrett de la vall. Dopo de vess rivaa in fond a la vall, la ghe va dent a la Dora Baltea arent a Châtillon.
San Maurizi (NO)
San Maurizi (San Mauritsi in Piemuntes; San Maurizio d'Opaglio in Italian) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El paes l'è sitüaa in sü i spund del Lagh d'Orta, al cunfin cun la Pruvincia de Verbania. L'è tacaa ai cumün de Gussön, Bulèj (VB), Orta, Pèla e Pogn.
Storia
El cumün de San Maurizi el nass cun la custitüziun de la parochia umonima in del 1568, da l'üniun di antich paesot de Rial, Lagna e Upai. La paruchiala de San Maurizi l'è stada cunsacrada in del 1590 sura un uratori che gh'era prima. La devuziun a San Maurizi l'è atestada de fat giamò a la prima metà del XVI secul.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de San Maurizi l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Bratřejov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Oblast de Novosibirsk
L'Oblast de Novosibirsk ( in russ) a l'è un oblast de la Russia con caploeugh, in pè del. El so governator a l'è e 'l confina con.
El gh'ha abitant e l'è grand  chilometer quadrad.
I lengov parlade oltra al russ inn
Lagh Goillet
El Lagh Goillet (it. Lago Goillet; fr. Lac Goillet) a l'è on lagh artifizzial de la Val d'Aosta. El se troeuva a 2.516 meter sora el nivell del mar in de la Valtournenche, de soravia a Breuil-Cervinia. El serviss per portàggh de l'energia idroelettrega a la vall.
Bubovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Beroun.
Crépol
Crépol l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Romans-sur-Isère-2, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
1596
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Crépol
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.42 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 260 méter a 'na altèsa màsima de 491 méter söl leèl del mar.
Buk (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Vértesboglár
a l'è un comun del Vál District e Bicske, cont una popolazzion de abitant.
Prima Curinz Capitel Quindes
Prima Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Quindes
1E ve fuu savè, fradèj, el vangel che v'huu predicaa, che anca avii ricevüü, in del qual anca sii staa sald, 2per el qual anca sii staa salvaa, se stii sald a la parola che v'huu predicaa, a mén che àbiuv minga credüü in van. 3Già che ve l'huu trasmèss intra i personn scèff, chèll che anca huu ricevüü, che 'l Crist l'è mort per i noster pecaa segund i Scritür, 4e che l'è staa suteraa, e che l'è staa levaa sü al tèrz dì, segund i Scritür, 5e che l'è cumparii a Cefa, pö a i dudes; 6pö l'è cumparii a püssee de cinchcent fradèj a una sula völta, di quij la magiúra part la resta fin a adèss, ma quij s'hinn cucaa via; 7pö l'è cumparii a Giagum, pö a tücc i apostuj; 8e ültim de tücc, l'è cumparii a mì cuma a l'abort.
9Già che mì sunt el püssee piscinín di apostuj che sun minga dègn de vèss ciamaa un apostul, perchè huu persegütaa la gésa de Diu; 10ma per la grazia de Diu sun chèll che sun, e la sua grazia per mì l'è minga devegnüü van, ma huu travajaa püssee de tücc de lur, e no mì ma la grazia de Diu cun mì. 11Dunca, sia mì che lur, pruclamum inscì e èmm credüü inscì.
12E se l'è predicaa che 'l Crist l'è staa levaa sü di mort, cuma quij intra vialter disen che la gh'è no una resüreziún di mort? 13E se la gh'è no una resüreziún di mort, né 'l Crist l'è levaa sü; 14e se 'l Crist l'è minga levaa sü, dunca la nostra predicaziún l'è svöja, anca la vostra féd l'è svöja; 15e sèmm truaa anca testimon fals de Diu perchè èmm daa testimunianza segund Diu che l'ha levaa sü 'l Crist, che l'ha minga levaa sü se dabún i mort hinn minga levaa sü. 16Già che se i mort hinn minga levaa sü, né 'l Crist l'è staa levaa sü; 17e se 'l Crist l'è minga levaa sü, la vostra féd l'è inütila, sii anmò in di voster pecaa, 18dunca, anca quij che s'hinn cucaa via in del Crist hinn perdüü. 19Se èmm speraa in del Crist dumà in de chèsta vita, sèmm püssee mìser de tücc i vèss üman.
20Ma adèss el Crist l'è staa levaa sü di mort, la primizia de quij che s'hinn cucaa via. 21Già che la mort l'è per mèzz d'un vèss üman, anca la resüreziún di mort l'è per mèzz d'un vèss üman. 22Già che propi cuma in de l'Adam tücc mören, inscì anca in del Crist tücc hinn daa la vita.
23E ognidün in de la sua propia orden: el Crist, la primizia, pö quij del Crist a la sua vegnüda, 24pö la fin, quand el cunsegnarà 'l règn a Diu Pader, quand el abularà ogni prenzip, ogni auturitaa e forza. 25Già che l'è necessari che lü 'l regna fin che l'àbia minga metüü tücc i nemìs suta i sò pee. 26La mort, l'ültim nemìs, l'è abulida: 27già che l'ha sutamèss tüsscoss suta i sò pee. E quand el dis che tüsscoss hinn staa sutamèss, l'è ciar che l'è tüsscoss al de föra de lü che 'l gh'ha sutamèss. 28E quand tüsscoss ghe sarànn sutamèss, alura anca 'l fiöö medemm el sarà sutamèss a Lü che 'l gh'ha sutamèss tüsscoss, perchè Diu 'l sia tüsscoss in de tüsscoss.
29Sedenò, che cossa farànn quij che hinn batezaa per i mort? Se defàtt i mort hinn minga levaa sü, perchè hinn batezaa per lur?
30Perchè sèmm anca nümm in perìcul a ogni ura? 31Möri ogni dì, per el vant de vialter, fradèj, che gh'huu in del Crist Gesü 'l noster Signúr. 32Se huu lutaa cun bestì selvadegh a Efes cuma un vèss üman, che cossa l'è 'l prufitt per mì? Se i mort hinn minga levaa sü,
«Che mangium e bevum,
già che dumán mörum».
33Che siuv minga imbrujaa:
«Cumpagnì malign curoten bonn custüm».
34Che devegnuv subri giüstamént e pechii no, già che quij gh'hann ignuranza de Diu, ve disi per vergogna.
35Ma quajdün el dirà: «Cuma hinn levaa sü i mort? E gh'hann qual géner de corp?». 36Stüpid, chèll che tì te sumenet l'è minga faa viv se 'l mör no; 37e chèll che tì te sumenet, te sumenet minga 'l corp che 'l sarà ma una suménza biota, se 'l capita de vèss de gran o quaja altra suménza; 38ma Diu 'l ghe da un corp cuma l'ha vursüü e a ogni suménza el sò propi corp.
39Ogni carna l'è minga la medema carna, ma vöna di vèss üman, e un'altra carna di animaj, e un'altra carna di üsèj, e un'altra di péss. 40E gh'hinn corp del cél, e gh'hinn corp de la tèra; ma vöna l'è la gloria di quij del cél, e un'altra chèla de quij de la tèra. 41Un'altra l'è la gloria del suu, e un'altra l'è la gloria de la lüna, e un'altra la gloria di stèll; già che una stèla l'è divèrsa d'un'altra stèla in de gloria. 42Inscì l'è anca la resüreziún di mort. L'è sumenaa in de curüziún, l'è levaa l'incurütibilitaa ; 43l'è sumenaa in de desunúr, l'è levaa in de gloria; l'è sumenaa in de debuléza, l'è levaa in de forza; 44l'è sumenaa un corp natüral, l'è levaa un corp spiritüal. Se 'l gh'è un corp natüral, el gh'è anca un corp spiritüal. 45Inscì anca l'è scritt: «El primm vèss üman, l'Adam, l'è devegnüü un'anema vivénta», ma l'ültim Adam l'è un spirit che 'l da la vita. 46Ma 'l primm l'era no el spiritüal, ma 'l natüral, pö 'l spiritüal. 47El primm vèss üman l'era de tèra, terén, el segund vèss üman l'è del cél. 48Qual l'è 'l terén, taj hinn anca i terén, e qual l'è celèst, taj hinn anca i celèst; 49e cuma èmm vestii la figüra del terén, vestarèmm anca la figüra del celèst.
50E disi chèst, fradèj, che carna e sangh poden minga eredità 'l règn de Diu né la curüziún l'eredita l'incurütibilitaa. 51Varda ve disi un mistéri: nümm tücc me sarèmm minga indurmenaa, ma nümm tücc sarèmm trasfurmaa, 52in d'un mumént, in d'un batt d'ögg, cun l'ültima trumba; già che la sunarà e i mort sarànn levaa sü incurütibij, e nümm sarèmm trasfurmaa.
53già che l'è necessari che 'l curütibil el se vest l'incurütibilitaa e chèst murtal el se vest l'imurtalitaa. 54E quand chèst murtal el se sarà vestii l'imurtalitaa, alura la sarà sücèssa la parola che l'è stada scrita:
«La mort l'è stada mandada giò in de la vitoria».
55Due, o mort, la gh'è la tua vitoria?
Due, o mort, el gh'è el sò spungiún ?
56E 'l spungiún de la mort l'è 'l pecaa, e la forza del pecaa l'è la lég; 57e grazia a Diu che 'l me da la vitoria per mèzz del noster Signúr Gesü Crist. 58Dunca, mè fradèj predilètt, che devegnuv sald, iremuvibij, essend semper püssee che 'l basta in del laur del Signúr, perchè savii che 'l voster travaj l'è no svöj in del Signúr.
Blatnička
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Stazion de Lierna
La Stazion de Lierna a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Automotris ČD 810
L'automotris ČD 810 a l'è 'na classega automotris doperada in Cecoslovacchia e poeu in Cechia e Slovacchia e fàda un in tra 'l 1975 e 'l 1982 de la Vagonka Studénka. Al dì d'incoeu a hinn ancamò doperaa di Ferrovij Cecch e di ZSSK sia in di version squasi originai cont i numer originai sia in di revamping compagn Regionova o di Automotris ZSSK 813.
Auditorio de Tenerife
Auditorio de Tenerife la se tróa a Santa Cruz de Tenerife, l'è giü di teater de musica lirica, musica classega e ballett pussee famos del mond, e l'è 'l monümènt 'mportànt de la sità e ü di piö famùs monümèncc d'Spagna.
Distret de Kirchdorf an der Krems
a l'è un distret del stat austriegh de l'Austria de Sora, cont una popolazzion de abitant.
Auditorio de Tenerife
L'è stàcia fàcia sö tra 'l 1997 e 'l 2003. L'è stàcia progetàda dal inzegnér Santiago Calatrava.
Distret de Kirchdorf an der Krems
El gh'ha dent i comun de.
Izagre
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Bellinzona (RhB)
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Bellinzona-Mesoch, gestida al temp de la sarradura de la Ferrovia Retica.
A l'era tacada ai stazzion de. Se pensava de conligàlla a la stazzion FFS de Bellinzona, ma per via del desvilup urbanistegh de la cità a l'è stad minga fad.
Dolceacqua
Dolceacqua l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Airole, Apricale, Breil-sur-Roya (FR-06), Camporosso, Isolabona, Perinaldo, Rocchetta Nervina, San Biagio della Cima, Ventimiglia.
Stazzion de Bastia Umbra
La Stazzion de Bastia Umbra a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Dolceacqua
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Dolceacqua l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Stazzion de Bastia Umbra
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contrat de servizzi cont i Region interessad.
Steve Womack
El Steve Womack (Russellville, 18 fevrer 1957) a l'è un statunitens, representant del.
Melide (ES-GA)
Melide l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de la Coruña. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
La Badia (NO)
La Badia (nom ufizial in italian: San Nazzaro Sesia) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
1598
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
La Badia (NO)
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Los Cerralbos
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Enosis
Cont el termin énōsis (ένωσις), che in grech el voeur dì union s'intend de nòrma l'idea politica de on'union tra la Grecia e Cipro (che la gh'ha ona popolazion che per la maggior part l'è de origin greca), idea che l'è scominciada a madurà duranta l'occupazion britannica de l'isola (1878-1960).
In del 1954, per istigazion de l'arcivescov de Cipro, el Macari III, la Grecia l'ha sostegnuu ai Nazion Unii la causa del diritt de autodeterminazion per i cipriòta, cont el prevedè che i sò abitant avarien scernii de taccàss a lee. L'ann dòpo a Cipro l'è nassuu el moviment de guerriglia de l'EOKA. A bon cunt, i trattativ tra Regn Unii, Turchia e Grecia hann daa a Cipro domà on'indipendenza puttòst debol.
El president del stat noeuv, el Macari III, che fina a qual moment l'era staa on sostenidor de l'énōsis, l'ha ciappaa in di confront de l'union con la Grecia ona posizion semper manch convinta, fina a rivà a dì, in del 1968, che l'énōsis l'era impossibil, al contrari de l'indipendenza.
'Sta ròbba chì l'ha portaa a di contrast cont i estremista, che hann formaa el moviment EOKA-B e che hann participaa al golpe sostegnuu de la Grecia e la CIA contra l'arcivescov.
El colp de stat l'è staa de durada brev, ma l'ha daa origin a l'invasion turca del tòcch settentrional de Cipro.
Bohuslavice u Zlína
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Teide
Teide l'è 'l terzo vulcà piö ólt de töta l'mondo è la montagna pussee alta d'Spagna. Cont i sò 3.718 meter, se tróa a Tenerife.
Santa Eulalia del Campo
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
Vértesacsa
a l'è un comun del Bicske, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Gambettola
La Stazion de Gambettola a l'è 'na stazion de la ferrovia Bologna-Ancona, che la serviss el comun de Gambettola. L'è taccada a stazione di Savignano sul Rubicone e stazione di Cesena.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Stella Cilento
Stella Cilento l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 850 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 61 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casal Velino, Omignano, Pollica, Sessa Cilento.
Stazion de Olcc
La Stazion de Olcc a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Stazion de Napoli Montesanto
La Stazion de Napoli Montesanto a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in sul.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de la Linia 2 del servizzi ferroviari metropolitan de Napoli, con cadenzament ogni 15 menut.
Servizzi
Biliettaria
Blèl
Blèl (nòm uficiàl en italià: Blello) l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la Al Brembila 25 km de la sità e a 815 méter söl lièl del mar.
L'è ü di cümü piö picinì de la bergamasca con dóma. El g'ha süperfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Brembila, Còrna, Gerusa.
Büron
Büron a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Sursee, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.37 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Büron al se tröva a una altitüden de 511 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Geuensee, Knutwil, Schlierbach, Triengen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Blèl
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Blèl l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Dubstep
right|thumb|200px|Un poo de vinij al negossi BM Soho de [[Lundra]] El Dubstep a l'è un gener de müsega eletroniga che'l nass in del 2000 de la scena UK garage de South London. El nòm l'ha inventaa la Ammunition Promotions.
Büron
Storia
Büron l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1130 col nom de Burron.
Dubstep
El dubstep a l'è caraterisaa de atmusfer scür, un ritmu adasi e la enfasi del sun del bass. El dubstep l'hann scuminciaa a cugnussel intra la fin del 2005 e'l scuminci del 2006, quand che hinn anca nassüü i prim sit Internet dedicaa cume: dubstepforum, el sit per descargà i cansun Barefiles e blog 'me gutterbreakz.
Büron
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Dubstep
Carateristich
El dubstep a l'è de solit istrümental; el sò sun a l'è de spess scür, i cansun a hinn in ciaf minur e gh'hann dent de spess armunij dissunant e acòrd diminished (de vultà). Carateristich a l'è anca el sub-bass, de solit cunt un temp che l'è dubi de chel del ritmu de la bateria.
Alter inflüens vegnen suratüt del dub e de la techno.
Varda anca
Lista dij artista de müsega dubstep
Lista di artista de musega dubstep
Lista de musicista del gener dubstep:
Brodek u Přerova
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
El gh'ha el status de comun mercad.
Stazzion de Cabioeul
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Bellinzona-Mesoch, gestida al temp de la sarradura de la Ferrovia Retica.
A l'era tacada ai stazzion de.
Gurdün
Gurdün (nomm ufizial: Gorduno) a l'è un cumün svizzer del distret de Bellinzona. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 682 abitant e una süperfiss de 9.2 km², e al se tröva a una altitüden de 284 meter sura al livel del mar.
El cumün de Gurdün a l'è tacaa ai cumün de Arbed-Cagion, Belinzona, Gnosca, Mont Carass, Próns.
Val Vigezz
La Val Vigezz (Val Vigezzo) l'è vöna di set grand val laterai de la Val d'Ossula, che la met in cumünicaziun l'Italia (Piemunt) cun la Svizzera (Cantun Tisin). L'è cunussüda 'me la Val di Pitur per la storiga de artista.
I cumün de la val
Cravegia, Draven, Malesch, Re, Santa Maria, Vilet, Zen.
Belmopan
thumb|right|200px|El Parlament Belmopan a l'é la capital dël Belize. La gh'ha 13.400 abitant.
Storia
Belmopan l'hann fundada in di agn '60, dopu che un üragan l'aveva quas traa giò le vegia capital Belize City. A l'è la capital del 1970.
Rossens (VD)
Rossens l'è 'na frasiù del cümü de Villarzel, endèl distrèt de Broye-Vully, Canton Vaud. Enfìna al més de dezèmber del 2005 el fàa cümü de per sò cönt, ma del prim de zenér del 2006 l'è stàt acorpàt al cümü de Villarzel ensèma apò al cümü de Sédeilles.
Wildflecken
Wildflecken l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bad Kissingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 77.56 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Wildflecken el se tróa a 'na altèsa de 516 méter sura 'l leèl del mar.
Giuseppe Sagarriga Visconti
El Giuseppe Sagarriga Visconti (Bari, 18 de giugn 1826 – Bari, 3 de marz 1897) l'è staa 'n avocatt, imprenditor e politegh italian.
Biografia
Laureaa a l'Università di Studi de Bari in giurisprudenza e avocatt civilista, l'è staa consiliee comunal e provincial e assessor. L'ha dirett la sed local del Banch de Napoli e l'ha fondaa la società de nagivazion Puja. L'è staa deputaa per trii legislatur del 1882 al 1890 finna che l'è staa nomenaa senator del Regn.
Distret de Jennersdorf
a l'è un distret del stat austriegh del Burgenland, cont una popolazzion de abitant.
El gh'ha dent i comun de.
Blatnice pod Svatým Antonínkem
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Lengua khuzdul
El Khuzdul a l'è ona lengua inventada del scritor ingles John Ronald Reuel Tolkien. L'è la lengua che la ven doperada de la razza di Nan in di sò romanz fantasy de la Terra de Mezz (soratutt in de El Scior di Anei). Al contrari de alter lengov, compagn del quenya e del sindarin, el Tolkien l'è mai staa lì a desviluppà tropp el khuzdul, del qual ne resta domà ona quai fras e di nomm de sit e de personn. El scritor el giustifica quell lavorà chì cont el dì che i Nan eren gelos de la soa lengua, e la doperaven domà in tra de lor. De quell pocch che gh'emm, el par che 'l sia staa desviluppaa de radis triconsonantegh, compagn di lengov semitegh. De la parola khâzad ("i Nan") riven el quenya "Casar" e 'l sindarin "Hadhod", doperaa per ciamà i Nan.
Formola del Kuttruff
La fórmola del Kuttruff l’è ona fórmola empirica de prevedée in manera assée bòna el livèll de pressión sonòra in on gran nùmer de casi de ambiént saràa a pianta avèrta.
Lengua khuzdul
Nomm de sit
Arent al nomm in Khuzdul ghe mettom la traduzion in Sindarin (quand la gh'è).
Formola del Kuttruff
[ Db]
indoe:
Q l'è el fattór de direttività de la sorgént;
\bar a l'è el coefficent de assorbiment acustich medi;
Joarilla de las Matas
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Formola del Kuttruff
r l'è la distanza de la sorgént;
b l'è on parameter sperimentàl al varià de \bar a.
Curnier
Curnier l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Nyons, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 313 méter a 'na altèsa màsima de 742  méter söl leèl del mar.
Las Rosas (metropolitana de Madrid)
Las Rosas  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid, capoligna settentrional de la linia 2.
Becca de Luseney
La Becca de Luseney (frances: Pic de Luseney) a l'è ona scima di Alp Penninn. La se troeuva in de la Val d'Aosta, in tra la Valpelline, la Valtournenche e 'l Vallon de Saint-Barthélemy. A l'è olta 3.504 meter sora el nivell del mar.
Las Rosas (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Amblezz
L'Amblezz (prononzia local: [amb'lets]; in italian: Melezzo Occidentale) l'è on fiumm che 'l passa per la Val Vigezz. El nass dopo che tucc i riaa a ovest de Dravoeugn s'hinn regolt insemma, e 'l traversa tucc i paes vigezzitt. Despoeu de vess passaa per Masera, el va dent a la Tos, minga lontan de Domm. Anca se l'è longh domà tredes chilometri, el riess a fà 2.000 meter de deslivell. =Referiment==
Dolcedo
Dolcedo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Badalucco, Civezza, Imperia, Montalto Ligure, Pietrabruna, Prelà, Taggia, Vasia.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Dolcedo l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Sicignano degli Alburni
Sicignano degli Alburni l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 3.460 abitàncc, 'na superfìce de 80 km² e 'na densità de 43 ab./km². El cunfìna coi cümü de Auletta, Buccino, Castelcivita, Contursi Terme, Ottati, Palomonte, Petina, Postiglione.
Oza-Cesuras
Oza-Cesuras l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de la Coruña. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Lominchar
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Bohuslavice nad Vláří
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Bohuslávky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Oblast de Omsk
L'Oblast de Omsk (Омская область in russ) a l'è un oblast de la Russia con caploeugh, in pè del. El so governator a l'è e 'l confina con.
I lengov parlade oltra al russ inn
Stazion de Mandell
La Stazion de Mandell a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Ospedaa Civil de Legnan
L'Ospedaa Civil de Legnan a l'è 'n ospedaa de Legnan fondaa in del 1983 e incoeu el center el pussee important de l'ASST Ovest Milanes. In principi faa su cont el contributt di zittadin e di aziend e slargaa in del temp finna a la sostituzion in del 2010 cont on noeuv ospedaa.
Stazion de Mandell
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Ruínas de San Domingos
miniatura|drita I Rovin del San Domenegh (in galizzian Ruínas de San Domingos) l'è on vegg convent de Pontevedra, in Spagna. L'è on ben protegiuu dal 1895.
Stazion de Savignano sul Rubicone
La Stazion de Savignano sul Rubicone a l'è 'na stazion de la ferrovia Bologna-Ancona, che la serviss el comun de Savignano sul Rubicone. L'è taccada a stazione di Santarcangelo di Romagna e stazione di Gambettola.
Gallarates
El Gallarates a l'è un rion de Milan, part del Municipi 8 e progetad 'me rion popolar in tra i agn '60 e e'80, in sul cors, quatad, de l'Olona. A l'è in tra Per, Lampugnan e Trenn, del che l'è conligad del center comercial de Bonola.
Ghe passen arent la Tangenzial Ovest e la Strada del Sempion e l'è anca servid de la linia M1 de la metropolitana de Milan, pussee precisament di stazzion de Uruguay, Bonola, Molin Dorin e San Leonard.
Quistèl
Quistèl (nòm uficiàl en Italià: Quistello) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
Siano
Siano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 10.037 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 1255 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bracigliano, Castel San Giorgio, Mercato San Severino, Quindici (AV), Sarno.
Quistèl
El g'ha, cond'öna süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Concordia sulla Secchia (MO), Mòia, Quingèntuli, San Benedét, San Giacomo delle Segnate, San Giuànn, Schifnòia e Sustinént.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Quistèl l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Belize
El Belize a l'é un paes del America centrala.
La cunfina cunt el Messich e'l Guatemala. L'Ucean Atlantich (Mar di Caraib) el bagna i sò spund.
La capital a l'é Belmopan.
El gh'ha una süperfiss de 22.966 km² e una pupulaziun de quas 315.000 abitant.
Vál
a l'è un comun del Vál District e Martonvásár, cont una popolazzion de abitant.
Belize
Storia
El Belize a l'è staa un pussediment del Regn Ünì, cunt el nom de Honduras Britànich, fin al 1981, quand che l'ha avüü l'indipendenza.
Urganizaziun pulitiga
El Belize a l'è un paes del Commonwealth e 'l cap del stat a l'è el re del Regn Ünì, el Carl III.
El prim minister a l'é el Johnny Briceño (del 2020).
Bykoš
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Beroun.
Archlebov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Armenia
L'Armenia (arm. Հայաստան Hayastan, rus. Армения Armenija) l'è ona republega che la se troeuva in de l'Europa orientala.
La capitala de la republega armena l'è Yerevan.
La popolazion l'è de circa 2.963.900 milion de personn (stim del 2021).
Sasser
El Sasser (prononzia milanesa [sa'se:]; in italian: Roggia Boniforti o Boniforte) l'è ona ronsgeta che la fa de scolmador del Navili Grand. El nass a Milan, squas a la fin del percors del Navili prima de andà dent a la Darsena: pu o manch arent al pont de preda che gh'è denanz a la gesa de la Riva. Lainscì, l'aqua la ven scolmada con di ciuse, e la passa sota terra fina a la via Argelati, dove che la sponta foeura per ona centena de meter. In la via Argelati, storegament, la ronsgia la vegneva doperada di lavandere per netà i pagn, e di bagaj che ghe faseven el bagn d'estad. Dopo vesser passad per la via Argelati, el Sasser el torna anmò sota terra arent a piazza Arcole e poeu ancamò in superfis in del parch Segantini. Dopo de lì, el finiss anmò 'na voeulta sota terra: el riva fina a Moncuch e lilinscì el finiss denter al Lambret. A partì di Agn Novanta e fina al 2017, el Sasser l'era stad desvoidad e denter gh'era pu de aqua.
Spàdes
200px|thumb|Schéma de 'na 'nfiurescènsa a spàdes Endèla terminulugìa botànica, el spàdes l'è 'na sórt de 'nfiurescènsa particolàr furmàda de 'na spìga con entùren 'na bràtea bèla grànda ciamàda spàta. L'è la 'nfiurescènda caraterìstica de la famìa de le Araceae e de le Arecaceae (le pàlme). La pöl ensomeàsen a 'n fiùr sul, bèl decoratìf, e per chèsta rizù l'è dopràda come ornamentàl (per ezèmpe: Arum, Anthurium,...).
Endèle spéce del zèner Arum, la spìga l'è furmàda de 'n as carnùs piötòst spès, a fùrma de pilàster, söl quàl i è fisàcc dei fiùr picinì picinì e specializàcc: fiùr fèmina con apéna l'ovàre a la bàze, e pò dei fiùr mascc co apéna i stam endèla part ensìma, e 'n öltema dei fiùr stérii.
En sèrte zèner de le Araceae, la spìga la pöl rià a ìga sö de piö de 2000 fiùr.
Fraubrunnen
Fraubrunnen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.7 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Lathuile
Lathuile l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Faverges, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.76 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 450 méter a 'na altèsa màsima de 1640 méter s.l.m.
Fraubrunnen
El cumün de Fraubrunnen al se tröva a una altitüden de 495 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aefligen, Bätterkinden, Büren zum Hof, Etzelkofen, Grafenried, Kernenried, Limpach, Lyssach, Rüdtligen-Alchenflüh, Schalunen, Zauggenried.
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Zeitlofs
Zeitlofs l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bad Kissingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 40.11 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Zeitlofs el se tróa a 'na altèsa de 242 méter sura 'l leèl del mar.
San Peder (Castelvecana)
San Peder (San Pietro) l'è vuna di frazion del comun verbanes de Castelvecana, in de la Provincia de Vares.
Basílica de San Martiño de Mondoñedo
miniatura|drita La Basílica de San Martiño de Mondoñedo l'è ona gesa cattolega de la Galizzia, la pussee vegia de la Spagna. L'era sed de dò ves'c in del medioev.
Sbatudella
La sbatudella (prononzia bustoca [sbaty'ɛla]) a l'è on mangià lombard, atestad a Milan e a Bust Grand. La se prepara cont el sbater on oeuv, che poeu el ven messedad e frisgiud insema a la farina e 'l lacc.
Proài
Disambiguasiù: col tèrmine Proài se pödarès rifirìs apò al cümü de Proài d'Izé.
Proài (en Italià: Provaglio Val Sabbia), l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt en Val Sàbia a 37 km de la cità de Brèsa.
El cümü de Proài l'è stat custitüìt endèl 1928 de l'uniù dei cümü de Proài de Sùra e Proài de Sót. En realtà però, giöna de le caraterìstiche specìfiche de chèsto cümü l'è chèla de mìa ìga en cèntro principàl ma de véser sparnegàt en sèt frasiù, töte piötòst pesène, che i è: Cezàne, Marsàch, Mastànech, Barnìch, Sedesà, Arinì, Lévre e Arveàch.
El teretóre de Proài l'è de 14,9 Kmq ma chèsti, 14,59 i è de bósch e teré agrìcoi, cioè el 98,1% del totàl. Per rià a Proài se pöl pasà per la statàl 237 del Càfer e quan che se rìa a Bàrghe se tàia sö per Proài, o sedenò se pöl pasà de Tée che l'è 'na frasiù de Boàren per 'na stràda de mut piéna de cürve.
Distret de Horn
a l'è un distret del stat austriegh de l'Austria de Sota, cont una popolazzion de abitant.
El gh'ha dent i comun de.
Mont Faroma
El Mont Faroma (it. Monte Faroma) a l'è ona scima di Alp Penninn. A l'è olt 3.072 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva in tra la Valpelline e 'l Vallon de Saint-Barthélemy.
Stazzion de Cama
La  a l'è stada una stazzion de la ferrovia Bellinzona-Mesoch, gestida al temp de la sarradura de la Ferrovia Retica.
A l'era tacada ai stazzion de. Fina al 2013 l'è stada el capolinia di servizzi turistegh, poeu l'è stada desmetuda per semper, cont anca el toeu via di binari.
Isolabona
Isolabona (en lìgure: L'Isora) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Apricale, Castelvittorio, Dolceacqua, Pigna, Rocchetta Nervina.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Isolabona l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Ison
Ison o Isun (nom ufizial in italian: Isone) a l'è un cumün svizzer del distret de Belinzona. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 364 abitant e una süperfiss de 12.9 km², e al se tröva a una altitüden de 748 meter sura al livel del mar.
El cumün de Ison a l'è tacaa ai cumün de Cadenazz, Camorin, Cavriasca, Medeja, Pianesc, Punt Cavriasca, Sant Antunin.
Biskupice (Zlín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Brovet (Vares)
El Brovet (prononzia local: [bru'et]; in italian ofizzialment Palazzo Biumi, ma a Vares l'è cognossud anca 'me Broletto) a l'è on palazzi del center de Vares.
Storia
I font storeghe a disen che 'l palazz a gh'è almanch del Tresent. A quell temp là, el palazz l'eva sgiamò una propietaa di Bium, vuna di fameje pussee antighe de la nobiltaa varesina (a partì del Cincent l'ha ciapad anca el marchesad de Binasch e poeu la s'è ligada a la nobiltaa milanesa). El palazz l'è menzonad per la prima voeulta quand che 'l Giovannin Bium el g'ha inzubid ospitalitaa a l'imperador Sigismond del Lussemburgh, al temp che l'eva vegnud sgiò in del Ducad de Milan. A quei temp là, al contrari de adess, la cort l'era sarada in su tre part e l'era averta in su la piazza del Podestaa. In del 1590 el Giovann Peder Bium e la soa mier Violanta hann slargad el palazz, e g'hann miss el portegad che gh'è ancamò adess. Al temp, la cort de dent l'eva drovada 'me mercad del forment, e l'è per quell che l'era considerad una sort de brovet. La faciada del dì d'incoeu l'è stada fada intorna al 1610, e anca quella l'è stada volsuda del marches Giovann Peder Bium: quella faciada chì la g'ha anmò adess i posgioeui del temp, in ferr batud, e fina el porton, con scià di crape de leon intajade in la preda (ispirade al proget del campanin de la gesa de San Vitor). In ocasion de quell slargament, gh'è stad fad anca i afresch al pian nobel del palazz: de quei afresch però gh'è restad domà un quai tochell, e in tra de lor a gh'è quell che forsi l'è el litrat de la marchesa Violanta. El splendor del Ses'cent l'è balcad in del secol dopo, perchè 'l palazz l'è stad bandonad demaneman di sò propietari: i robe inn andade anmò pesg quand la ligna di marches de Binasch l'è finida, e l'ultema de la fameja, l'Agnesa Biuma, l'ha sposad el Franzesch Lita. In del Votcent, quand gh'è fenid anca i Lita Bium, un toch del palazz l'è stad trad sgiò: quell ch'è restad, a l'è stad spartid sgiò in tra el comun de Vares e di propietari privad.
Nümar 5
Ul 5 a l'è ul teerz nümar primm dapress ul 3 e prima dal 7. Da plüü ul 5 a l'è ul seguunt nümar primm da Fermat dapress ul 3 e prima dal 17.
Ul 5 a l'è ul quiint tèrmen di Nümar da Fibonacci, dapress ul 3 e prima dal 8.
Un pulígun da 4 custaa a l'è un pentàgun. Ul pentàgun regülaar al gh'a de le prupietaa interessante, cugnussüde paj Greech andeegh: par esempi, la resun intra la lunghezza da la suva diagunala e la lunghezza dal sò custaa a l'è ul nümar auri.
Si sa mültiplica un nümar par 5 s'utegn ul quíntupel da cheest nümar, cura ca dividiint par 5 na s'utegn un quiint, si cheest a l'è divisíbel par 5. La quinta putenza d'un nümar sa la representa cul 5 a espuneent: e cura ca l'espuneent a l'è 1/5 s'al diis ariis quinta.
Peerla
Peerla (pronuncia: pirla) l'è on album di Elio e le Storie Tese, sortii in del 1998 a l'interno de la raccòlta Perle ai Porci. El CD el contegn ona seri de inedit, live e rarità, come i sighel de Mai Dire Gol, parodii de canzon ingles e italian e canzon giamò pubblicaa in di CD singoi precedent. In de la segonda version, del 2000, l'è stada giontada la canzon Tenia.
Stazion de La Badia
La Stazion de La Badia a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Serre (SA)
Serre l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 3.822 abitàncc, 'na superfìce de 66 km² e 'na densità de 58 ab./km². El cunfìna coi cümü de Albanella, Altavilla Silentina, Campagna, Eboli, Postiglione.
La Antigua
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Sessa Cilento
Sessa Cilento l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 1.466 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 81 ab./km². El cunfìna coi cümü de Lustra, Omignano, Perdifumo, Pollica, San Mauro Cilento, Serramezzana, Stella Cilento.
Bzová
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Beroun.
Buttisholz
Buttisholz a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Sursee, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.77 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Buttisholz al se tröva a una altitüden de 564 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Grosswangen, Menznau, Nottwil, Oberkirch, Ruswil. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Storia
Buttisholz l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1036 col nom de Buttensulza.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Frauenkappelen
Frauenkappelen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.3 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Frauenkappelen al se tröva a una altitüden de 601 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Berna, Mühleberg, Wohlen bei Bern.
Storia
Frauenkappelen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1158 col nom de Capela. L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Vereb
a l'è un comun del Vál District e Gárdony, cont una popolazzion de abitant.
Bochoř
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Oblast de Orenburg
L'Oblast de Orenburg (Оренбургская область in russ) a l'è un oblast de la Russia con caploeugh, in pè del. El so governator a l'è e 'l confina con.
I lengov parlade oltra al russ inn
Castro de San Cibrao de Las
miniatura|drita El Castro de San Cibrao de Las (ciamaa anca A Ciudá, Lambrica, Lansbrica o Lanobrica) l'è ona reserva archeologica de la Galizzia. Probabilment l'era ona zona fortificada con di cà e di mercaa. L'è borlada giò in del secol quell de 1, quand i Roman hinn rivaa in Galizzia.
Stema de Crema
Ol stema storeg de Crema l'è un scud d'arjent cond el cap de ross.
Stema ofiçal de l'aministrazion comunala
Ol stema ofiçal del Comun de Crema l'è ol stemma storeg con sora una corona marqionala, cimada de un elm cond un braç (dreit) armad metid intra duu corn de cerv, qe al tegn una spada d'arjent, cond l'elsa d'or, qe l'è dree a taiar l'ultem grop del corn manzin. Ol scud l'è circondad de duu ram de rover e de lavor ingropid d'un bindel cond i color del scud.