cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monteynard
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 362 méter a 'na altèsa màsima de 1712 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Monteynard l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Zarzosa de Río Pisuerga
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 478
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 24.2 km.
Tannheim (DE-BW)
Tannheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl de Biberach. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 27.68 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Tannheim el se tróa a 'na altèsa de 585 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Fiesch
La Stazion de Fiesch a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Canton Vales e Fiesch.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Farmacia (botega)
Una farmacia a l'è una botega che la vend i medesine e di alter prodot o servizzi per la salut. I professionista principai de 'na farmacia inn i farmacista, ma ghe pòden vesser anca di alter professionista sanitari a segonda del roeull de la farmacia in del sistema sanitari.
Strada statal 510 Sebina Oriental
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS ma gestida de la provincia de Bressa che la conliga el caploeugh a la Vall Camonega e la costegia a orient el Lagh d'Isee, menter la SS 469 la costegia a ocident.
La scomincia de la SS11 a La Mandolòsa e la incrosa poeu la Tangenzial Sud de Bressa, indova che la deventa strada extraurbana principal e la resta inscì fina a Camignon, poeu la deventa reservada ai veicoi a motor de Pisogne a Edol, indova che la se sgionta con la SS 42 del Tonal e de la Mendola.
Pontenet
Pontenet a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.74 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Pontenet al se tröva a una altitüden de 741 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Loveresse, Souboz, Malleray.
Storia
Pontenet l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1359 col nom de Pontenat.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Carlo Tognoeul
El Carlo Tognoeul (Carlo Tognoli in italian, Milan, 16 de sgiugn 1938 - Milan, 5 de marz 2021) a l'è stad un politegh italian, sindegh socialista de Milan del 1976 al 1986, e anca parlamentar, europarlamentar e minister.
Pedrola
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Zářičí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Strada europea E312
La Strada europea E312 a l'è 'na strada europea che la quatta Paes Bass. La conliga Flessinga e Eindhoven e l'è longa 160 km.
Assede
miniatura|L'assede de [[Orléans (1428-29)]] Un assede (o assedi) l'è l'insema dei operazion militar qe i è metide in at per circar de conquistar un lœg fortificad.
D'ordinare la zona l'è circondada dei nemix e i è blocade tute i vie de comunegazion ai difensor, qe i circa de fracar ol bloc con dei sortide. A la fin, la fortificazion la sarà conquistada o per fam o per un atac driet. Inscambe, l'assede l'è fracad o cond el rivar d'una armada de socors, o per una sortida dei difensor, o per la fam dei atacants (qe i g'hiva qell problema qé compagn dei difensor).
I prime notizie de assede i vegn jamò da l'Antigitaa: anc'pò i citaa plu antige del Vexin Orient i g'hera dei mure, e donca l'era necessare assediar-le.
L'art de l'assede l'è ciamada poliorcetega.
Míchov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Schwabhausen (DE-BY)
Schwabhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dachau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 30.23 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Schwabhausen el se tróa a 'na altèsa de 493 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Michel-de-Boulogne
Saint-Michel-de-Boulogne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vals-les-Bains, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 350 méter a 'na altèsa màsima de 775 méter s.l.m.
Altofonte
Altofonte l'è un cumün de la Pruvincia de Palermo (PA).
Frazion: Piano Maglio e Blandino.
Incüsen
thumb|250px|Un [[free che l'è adree a laurà 'l fer cun incüsen e martel]] L'incüsen l'è un arnes da laur. L'è un bloch de metal cun un pian dür che 'l serva per bategh sura cun un martel, e l'è druvaa de suent cume arnes da forgia. I incüsen muderen i henn asquas semper fat cun l'azal.
Somogyszil
a l'è un comun del Distret de Kaposvár, cont una popolazzion de abitant.
San Gennaro Vesuviano
San Gennaro Vesuviano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 10.100 abitàncc, 'na superfìce de 6,97 km² e 'na densità de 1683 ab./km². El cunfìna coi cümü de Nola, Ottaviano, Palma Campania, San Giuseppe Vesuviano.
Čaková
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
Strada statal 567 del Benach
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS. Considerada a scorriment svelt, la conliga Castion, e donca la SS236 Goitesa, con la SS11 a Desenzan, che la permet de rivà anca a Sirmion e Peschiera del Garda.
UEFA Champions League 2012-2013
L'UEFA Champions League 2012-2013 (Coppa di Campion d'Europa 2012-2013 in lombard) l'è staita quella del 58 edizion de qest tornee qí de folber europee per club, jestid de l'UEFA.
Metropolitana de Glasgow
La metropolitana de Glasgow (in ingles: Glasgow Subway; dal 1936 al 2003: Glasgow Underground, e prima anmò Glasgow District Subway) a l'è el sistema de treni svelt de la cittaa de Glasgow, in Scòzia. Inaugurada el 14 de desembre 1896, a l'è compònnuda da domà ona linia circolara de 15 stazion cont convòj de trii vagon che origenariament andaven cont on sistema a cav (comè i Cable cars de San Francisco) ma elettrificaa intra i primm mes del 1935 (chej in sens anti-orari) e la fin de l'ann istess (chej ne l'alter sens).
La metropolitana de Glasgow a l'è la terza red pussee veggia del mond depos quej de Londra e Budapest.
Dal 1950 i vagon, origenariament coloraa cont el color cavolatt e poeu bianch e ross, a hinn staa tutt pituraa de ross, el color istess doperaa per i corrier de Londra. Intra el 1977 e 'l 1980, tuta la red a l'è stada serada per vess fada pussee moderna.
Red
La red metropolitana de Glasgow a l'è componnuda domà de ona linia:
Girona (metropolitana de Barcelona)
Girona  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Télégraphe (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 11 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Icogne
Icogne a l'è un cumün svizzer del distret de Sierre, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 25.0 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Icogne al se tröva a una altitüden de 1026 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ayent, Lenk im Simmental (BE), Lens, Randogne, Saint-Léonard.
Bordezac
Bordezac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bessèges, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 166 méter a 'na altèsa màsima de 488  méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bordezac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Olbendorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 479
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 19.8 km.
Frithia
Frithia l'è 'n zèner de piànte suculènte de dimensiù pesène che fà part de la famìa de le Aizoaceae. I è endémiche del Sudafrica. El zèner Frithia l'è 'mparentàt strèt col zèner Lithops e col zèner Fenestraria.
El zèner Frithia el töl dét apéna dò spéci acetàde :
Paracelsus-Bad (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Ciment
Con ciment s'intend ona varietà de materia de costruzzion, cognossuu anca 'me ligant idraulegh, che se vegnen messedaa con l'aqua i desviluppen di proppietà adesiv. La pasta del ciment (fada de ciment mes'ciaa con l'aqua), la vegna doperada 'me ligant, mes'ciaa su con materiai tant 'me la gera o la sabbia. A mes'cià el ciment con di olter materiai, se tiren foeura olter materiai ben doperaa in de l'edilizzia, tant 'me la molta (con la sabbia) e 'l ciment armaa (con sabbia, gerett e gera). El ciment l'è on material bell antigh, cognossuu almanch a partì del III millenni prima del Signor.
Carry-le-Rouet
Carry-le-Rouet l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Châteauneuf-Côte-Bleue, del circondàre (arrondissement) de Istres e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 178  méter s.l.m.
Ingegneria sociala
L'ingegneria sociala l'è la tecnega che la permett de ottegnì di privileg e di informazion confidenziai cont l'ingann di personn legittimaa a doperà 'sti informazion e di sistema. De facc, in la sicurezza informatega l'utent l'è definii l'anell pussee moll de la cadena, e donca l'è squasi semper pussee fazil, soratutt per on attacch miraa, ingannà l'utent inveci de doperà di bug per andàgh dent in di sistema o per ottegnì di password.
Saturday Night Strage
"Attenzione è Elio che vi parla, dal mio segnale non si possono più bere gli alcolici ORA"
- Saturday Night Strage
Saturday Night Strage a l'è la segonda version del maxi-singol Sveliatevi! Born to be Abramo, faa di Elio e le Storie Tese in del 1990. Come quell, anch quast chì l'è staa retiraa dòpo pòcch dì de la soa sortida, ma al contrari de l'alter, tutt i sò canzon hinn staa publicaa su alter disch.
Canzon
El disch l'è staa retiraa perchè la covertina l'aveva di immaginn traa de la rivista Svegliatevi! di Testimòni de Geova, che s'hinn inrabii per quest e hann domandaa la soa sortida del mercaa. A bon cunt, sia Giocatore Mondiale che Saturday Night Strage hinn staa publicaa in del disch de quell istess agn The Los Sri Lanka Parakramabahu Brothers featuring Elio e le Storie Tese (e Giocatore Mondiale anca in Peerla).
San Vito al Tagliamento
San Vito al Tagliamento (en furlà: San Vît dal Tiliment; endèla parlàda locàl: San Vît dal Tilimint; en vèneto: San Vito al Tajamento) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 13.316 abitàncc, 'na superfìce de 60 km² e 'na densità de 222 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camino al Tagliamento (UD), Casarsa della Delizia, Chions, Codroipo (UD), Fiume Veneto, Morsano al Tagliamento, Sesto al Reghena, Valvasone.
Národní třída (metropolitana de Praga)
Servizzi
Biliettaria
Milonice (Blansko)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Národní třída (metropolitana de Praga)
Interscambi
Fermada di tram Fermada de l'autobus
Zástřizly
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Zazuar
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Erythronium dens-canis
Descrisiù
El fiorrés al prensépe de la primaéra e 'l stà deèrt per presapóch en més e mès.
Habitat
Se 'l tróa 'n töta l'Euròpa meridiunàla e centromeridiunàla, de la Repüblica Céca al centro de la Penìzola Ibérica, con dét Portogal, Itàlia e Türchia.
Peralveche
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Strada europea E313
La Strada europea E313 a l'è 'na strada europea che la quatta Belgi verta dal 1983. La conliga Anversa, Lummen, Hasselt e Liegi e l'è longa 112 km.
Oberscheinfeld
Oberscheinfeld l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neustadt a.d.Aisch-Bad Windsheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.27 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Oberscheinfeld el se tróa a 'na altèsa de 331 méter sura 'l leèl del mar.
Dietfurt an der Altmühl
Dietfurt an der Altmühl l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neumarkt. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 78.84 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Licee artistegh
El licee artistegh a l'è una scoeula segondaria italiana che la se po fà dopo havé finid i scoeule medie: el so programa el met insema varie materie umanisteghe - compagn de la literadura, la storia, la filosofia - scentifeghe, compagn de la fisega e de la matematega - e artisteghe. El permet de andà in tute i università e a l'Alta Formazzion Artistega, Musegal e Coreutega.
L'è nassud 'me "istitut de art" in del 1923, con la reforma Gentile, e l'era assee specializad in di studi artistegh, sia teoregh che prategh, e gh'haveven dent anca materie de cuntabilità e de tecnologia. In di agn '60 del '900 a inn ativad, sota de 'na quaj Academia di Bei Art, di sperimentazzion liceai per i student che voreven entràgh, e resten fina al 2010, quand che la reforma Gelmini l'ha tolt via i istitut de art e i ha tacad tucc ai sperimentazzion liceai, cont el fà su del licee artistegh, el meter de noeuve materie umanisteghe e 'l toeu via di robe tecneghe e economeghe.
A l'è partid in ses adresse con bienni comun: art figurative, architetura e ambient, design, audiovisiv e multimedial, grafega, scenografia e teater. In tucc i adresse gh'è una materia obligatoria in d'una lengua foresta.
Somogyszob
a l'è un comun del Distret de Nagyatád, cont una popolazzion de abitant.
Enúgwu
300px|right|thumb|Ésta de la sità de Enúgwu
Enúgwu in lèngua Igbo o ach Enugu l’è la capitàl e la sità piö ‘mportànta del Istàt de Enugu in del süd-èst de la Nigéria. Ol sò nòm ‘l nas da i dò paròle igbo Enu Gwu che i völ dì “sö la sìma de la colìna”.
Aragona (Sicilia)
Aragona, comün de la Pruvincia da Agrigento (AG).
Strada de segonda class 480
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 21 km.
Enúgwu
Enúgwu l’è nasìda in del 1912 come sità minerària, dezà che gh’è tat carbù in del sò teritòre. In del 1960 quando la Nigéria l’è dientàda ‘ndipendènta, Enúgwu l’è deintàda la capitàl de la Regiù del Est. Quando chèsta regiù la s’è destacàda da la Nigéria ‘n del mas del 1967 e l’à ciapàt ol nòm de Repüblica del Biafra (1967 - 1970), Enúgwu l’è dientàda la capitàl del Biafra ‘nfìna a la metà de utùer de chèl an, quando l’è stàcia ciapàda da i soldàcc nigerià e la capitàl del Biafra l'è stàcia spostàda a Umuahia.
Aragona (Sicilia)
Frazion: Aragona, Caldare
Stazion de Fiesch Feriendorf
La Stazion de Fiesch Feriendorf a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Fiesch.
Quadrell
On quadrell (o madon) a l'è on lavorà ceramegh, poros, fragil, ma anca assee dur quand che l'è largh assee. In gener a l'è faa a forma de parallelepiped o cubo, e unii ai olter con la molta, per fà su di mur. El material bas a l'è faa soratutt de creda, formada de silice in percentuai variabei, intorna al 50%, pu on 20-30% de carbonaa de calcio, cont anca ona percentual piscinina (2%) de ossid de ferr e 'l rest de aqua.
Rottenburg am Neckar
Rottenburg am Neckar l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tübinga. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 142.26 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Rottenburg am Neckar la se tróa a 'na altèsa de 349 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Fiesch Feriendorf
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Enúgwu
Amò al dé de 'ncö l'è consideràda la capitàl de la zét Igbo e l'è cognusìda col suernòm de Capital of Igboland, cioè la Capitàl de la tèra di Igbo.
Perdiguera
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Carnota
Carnota l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Strada statal 572 de Salò
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS ma gestida de la provincia de Bressa che la costegia el lagh de Garda, a partì de Salò e fina a rivà a Desenzan.
Carnota
El sò codes statistegh l'è.
Úvalno
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
Roccarainola
Roccarainola l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 7.176 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 256 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arienzo (CE), Arpaia (BN), Avella (AV), Cervinara (AV), Cicciano, Forchia (BN), Nola, Paolisi (BN), Rotondi (AV), San Felice a Cancello (CE), Tufino.
Sulzemoos
Sulzemoos l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dachau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.04 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Sulzemoos el se tróa a 'na altèsa de 504 méter sura 'l leèl del mar.
Montesquieu (FR-34)
Montesquieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Roujan, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.47 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 140 méter a 'na altèsa màsima de 467 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montesquieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sequals
Sequals (en furlà: Secuals) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 2.146 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 79 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arba, Cavasso Nuovo, Meduno, Pinzano al Tagliamento, Spilimbergo, Travesio.
Montfalcon
Montfalcon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Roybon, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 410 méter a 'na altèsa màsima de 552 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montfalcon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ol Popol de la Fameia
Il Popolo della Famiglia (lombard: ol Popol de la Fameia) l'è un partid politeg conservator italian, presentad per la prima volta a livell nazional ind le elezion del 2018. L'è ligad a'l comitad Difendiamo i nostri figli.
Storia
Ol partid l'è stait fondad ind el 2016 del Mario Adinolfi, del Gianfranco Amato e del Nicola di Matteo, organizador dei Family Day del 20 jœgn 2015 e del 30 jenar 2016. L'ha partecipad a una qualc elezion a livell comunal, inants de tœver su i firme necessarie per partecipar a qelle nazionai del 2018.
Idee
A la bas de l'ativitaa del partid g'è la difesa de la fameia (ind el so signifegad tradizional) in tuts i ambet, da l'economia, a la scœla, ai politege sociai. Segond i so fondador l'è aconfessional e valorial, de ispirazion cristiana (qe al met a'l center la dotrina sociala de la Ciexa Catolega).
Controversie
El Partid a l'è stait despess acusad de vesser fondamentalista cristian e soratut de la part plussee progressista de la societaa de vesser omofob.
Cassina Verghera
"A Samaraa, a fànn ben gh'è de fà. A Verghéa, a fànn ben non gh'è manera"
Ollersdorf im Burgenland
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Belinzona
Belinzona (prunünciaa [beli'ntsɔna]; Bellinzona in italian; antegament in tudesch Bellenz; in frances Bellinzone, giamò Bellence; Bilitio in latin; Bällänz in del walser de Busch) l'è una cità de la Svizera. L'è la capital del Canton Tisin e anca del distret ciamaa apunto de Belinzona. La gh'ha 0 abitant (dato del ). La cità l'è a est del canton, ins el fiüm Tisin. L'è un sit de passag impurtant parchè da lì i tachen i strad ch'i van sü per i pass alpin del San Gutard, del Lucmagn, del San Bernardin e de la Nuena.
El cumün de Bellinzona a l'è tacaa ai cumün de Arbed-Cagion, Giübiasch, Gurdün, Mont Carass, Pianesc e Sant Antoni.
Malá Roudka
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Belinzona
Ligam de föra
300px|miniatura|manzína|Belinzona miniatura|drita|200px|I castej Montebello e Sasso Corbaro
Ciexa de Santa Maria del Misma
La ciexa de Santa Maria Assonta la se trova in su la banda meridionala del mont Misma, ind el territore del comun de Cenad San Lion, provinça de Bergem. L'è part de la paroqia de San Lion.
Storia
I part plu antige i è del XI-XII secol, in stil romaneg. Ind i secoi la ciexa l'ha subid dei intervents (soratut ind el XVI) qe i ha cambiad la strutura orijenala.
Strada europea E314
La Strada europea E314 a l'è 'na strada europea che l'è in Belgi, Paes Bass e Germania. La conliga Lovanio e Aquisgrana e l'è longa 125 km.
Hérémence
Hérémence a l'è un cumün svizzer del distret de Hérens, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 107.6 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Hérémence al se tröva a una altitüden de 1237 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bagnes, Evolène, Nendaz, Saint-Martin, Vex.
Quarto
Quarto l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 35.434 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 2531 ab./km². El cunfìna coi cümü de Giugliano in Campania, Marano di Napoli, Napoli, Pozzuoli, Villaricca.
Boucoiran-et-Nozières
Boucoiran-et-Nozières l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lédignan, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Jourdain (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Boucoiran-et-Nozières
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 49.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 76 méter a 'na altèsa màsima de 242 méter söl leèl del mar.
Zlobice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Boucoiran-et-Nozières
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Boucoiran-et-Nozières l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Residenzstraße (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Arbizz
Arbizz a l'è 'na frazion de Carian Viconagh, finna al 1928 comun independent, quand che i fassista deciden de taccàll a Carian.
L'è vers Marchiroeu, tant che el governa Napoleònich l'eva taccaa a luu. Di temp di Piev l'éra sotta l'autorità comasca, l'è poeu spostaa sotta l'autorità de la provincia de Vares.
Trufa a la nigeriana
La trufa a la nigeriana, ciamada anca 419 scam in bas a l'articol del codes penal nigerian che i castiga, a l'è una trufa fada per mez telefonegh, postal o informategh fondad in sul principi che la persona che la ricev la comunicazzion la gh'ha dirit a 'na mota de daner ma prima la gh'ha de pagà di spese, despess con di mez imediad e no trasciabel, per podè havéghij.
Strada statal 668 Lenesa
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS, ma gestida de la provincia de Bressa, che la conliga Orz Noeuv a Lonat.
Longa 57 km, la conliga la Bassa Bressana cont el lagh de Garda. Classifegada 'me provincial fina al 1991, in quell ann lì a l'è fada statal, inscì de conligà la SS11 al lagh de Garda, in del 2001 però la torna sota la gestion de la provincia.
Prêles
Prêles a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.98 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Prêles al se tröva a una altitüden de 822 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Nods, Diesse, Lamboing, Twann, Ligerz, La Neuveville, Lignières (NE).
Storia
Prêles l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1178 col nom de Prales. In 1352 it was mentioned col nom de Bredels.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Curona danesa
La curona danesa (in danes dansk krone o semplizement krone; plüral, kroner) l'è la muneda druvaa in Danimarca e int la dipendenza danesa de la Gruenlàndia.
Strada de segonda class 481
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 15 km.
Cordialmente
Cordialmente a l'è ona trasmission radiofònega umoristega italiana in onda su Radio Deejay e condòtta del direttor artistich de la radio Linus (alias Pasquale Di Molfetta) cont i Elio e le Storie Tese (Elio, Faso, Cesareo, Rocco Tanica, Mangoni).
A l'è nassuda in del 1993 cont el nòmm de Pista di Lancio, poeu l'ha mudaa el nòmm in Cordialmente - Pista di Lancio e de allora l'è stada ciamada semper Cordialmente, anca se con tanti variant (Cordialmente - Into the Night; Cordialmente - Raglio Blasfemo; Cordialmente -Senza Freni...). Duranta la stagion 2009/2010 a l'è stada trasmissa in prima serada el lunedì. In de la stagion 2009/2010 la trasmission la gh'ha duu nòmm, tucc duu ciappaa de frasi de la canzon Storia di un bellimbusto: per la prima ora e mezza la se ciama Cordialmente - Agile e Tranquillo, poeu Cordialmente - A me mi piace il cazzo. In de la stagion 2010/2011 el nòmm a l'è Cordialmente - 2010: l'anno del contatto, poeu Cordialmente 2011 - Contatto Avvenuto, Cordialmente - Attenzione ai capellini e Cordialmente - à l'elephant. In de la stagion 2011/2012, in la primma pontada el ven scernii el nomm Cordialmente - Gigioneggiavo e poeu Cardialmente - Gigioneggiavo.
Zuñeda
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Michel-de-Chabrillanoux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.14 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 183 méter a 'na altèsa màsima de 674 méter s.l.m.
Giornada Europea di Lengov
El 26 de settember del 2001 l'è staa proclamaa la Giornada Europea di Lengov. L'inizziativa l'è nassuda del Consej d'Europa, cont el sostegn de l'Union Europea. El sò intent l'è quell de incoraggià el studi di lengov in del continent europee. In tra i sò obietiv principai a gh'è la sensibilizazzion in su l'importanza de imprend i lengov per mejorà el plurilinguism e la comprension intercoltural, promoeuv la diversità lenguistega de l'Europa e incoraggià on studi di lengov per tutt la vita. I ocasion de la Giornada se fa ona serie de event in tutt el continent. A gh'è circa 225 lengov in Europa, che 'l voeur dì el 3% di lengov mondiai.
UEFA Champions League 2013-2014
La squadra che l'ha vinjuda l'è staita el Real Madrid, al dexim titol.
Náměstí Republiky (metropolitana de Praga)
Náměstí Republiky  a l'è 'na stazion de la Linia B de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Stazion de Praga Masaryk Fermada de l'autobus
Peralejos de las Truchas
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Cevi
"Cevi, Cevi sót a un sass, quand i crèpa i tórna a nass."
Pizz de la Brasca
El Pizz de la Brasca (parnonzia local: [ul'pits dla'braʃka] ; italian: Cima della Laurasca) l'è ona scima di Alp Lepontinn. El se troeuva in del Piemont, dent in de la Val d'Ossola. Per vess pussee precis, a l'è situaa in mezz in tra la Val Loana (sotta-vall de la Val Vigezz) e la Val Granda. A l'è volt 2.195 meter sora el nivell del mar.
Sugenheim
Sugenheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neustadt a.d.Aisch-Bad Windsheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 63.41 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Cevi
- Rima valmagina
Cevi o anca Scevi (Cevio in italian; Tschaabi in del walser de Busch) a l'è un cumün svizzer, capolöch del distret de Valmagia, in del Canton Tesin. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 14 km². El se tröva a una altitüden de 421 meter sura al livel del mar.
El cumün de Cevi a l'è tacaa ai cumün de Büdree, Bosch/Gürin, Briom, Camp, Cerentin, Furmazza (IT-VB), Lavizzara, Linesc e Magia.
Geografìa
Cevi el se tröva a 23 km a nordovest de Locarn in de la Valmagia superiura. La gran part del teritori del cumün (64.6 percent) l'è de furesta. Un quart (25.1 percent) l'è montagnus, 5.2 percent l'è sfrütaa per l'agricultüra, e 5.1 percent a l'è residensial.
Storia
El cumün l'è staa per un bel po' el paes principal de tüt el distret. In del 1858 la frazziun de Linesc la s'è destacada e l'è diventada cumün de per sò cünt.
In del 2006, i cumün de Cavergn e Bignasch i henn staa incurpuraa al cumün de Cevi.
Strada europea E331
La Strada europea E331 a l'è 'na strada europea che la quatta Germania. La conliga Dortmund e Kassel e l'è longa 150 km.
Luigi Giavini
El Luigi Giavini (Busti Grandi, 22 de ottober 1936) l'è on storich e scrittor italian, passionaa soratutt de la storia de Busti.
Diplomaa al Licee Classigh Daniele Crespi de Busti in del 1956 e in chimica industrial in del 1962, a l'è autor de liber e sagg in su la storia bustocca e de l'Alt Milanes. A l'è anca espert de la storia de l'industria tessil lombarda.
Alter
Giavini a l'è staa anca autor di DVD e CD in su la storia tessil de Busti e de l'audiocassetta Omaggio bustocco all'Europa, faa a cura del Magister dei Briscitt in memoria de Bruno Grampa.
Piedratajada
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Strada statal 468 de Corresg
La  a l'è 'na strada statal de l'Italia, che la corr in Emilia-Romagna e la conliga Resg Emilia a Mirabell, in la provincia de Ferrara, a travers de Corresg, del che la ciapa el nom. In tra Resg e Corresg a gh'è anca una tangenzial svelta.
Stazion de Lax
La Stazion de Lax a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Lax.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Zátor
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
Ummendorf (DE-BW)
El cümü de Ummendorf el se tróa a 'na altèsa de 545 méter sura 'l leèl del mar.
Freystadt
Freystadt l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neumarkt. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 80.53 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Freystadt la se tróa a 'na altèsa de 410 méter sura 'l leèl del mar.
Sesto al Reghena
Sesto al Reghena (en furlà: Siest) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 5.675 (31/12/04) abitàncc, 'na superfìce de 40 km² e 'na densità de 141,8 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chions, Cinto Caomaggiore (VE), Cordovado, Gruaro (VE), Morsano al Tagliamento, San Vito al Tagliamento.
Strasc
On strasc ([stras] in de la Bassa e in la Lombardia oriental) l'è on tocch de stoffa otegnuu de vegg lenzoeu de coton, vestii o alter tessuu che vann pu ben per la soa fonzion original (perchè, per esempi, hinn deventaa malconsciaa col passà del temp, o perchè l'è pu de moda), ma che l'è bon de vess doperaa 'me material sgresg. El vegn despess drovraa per nettà giò in cà o per alter lavorà compagn, indè che la qualità de la stoffa l'importa minga e donca el strasc el pò vess sacrifica. On temp vegniven venduu di strascee, che giraven per i strad per ciamài ai donn de cà.
Gottfried Leibniz
thumb|right|250px|Gottfried Leibniz Gottfried Wilhelm von Leibniz o piö de spès semplicemènte Gottfried Leibniz (Lipsia, 1 de löi del 1646 - Hannover, 14 de noèmber del 1716) l'è stat en filòzofo, matemàtich, giürìsta, bibliotecàre e polìtich todèsch.
L'è stat giü dei gran pensadùr del sècol XVII e XVIII, e l'è recunusìt come l'"öltem génio üniversàl". Le sò cuntribüsiù i è stàde fondamentài en metafìzica, epistemologìa, lògica, filozofìa de la religù, isé come 'n matemàtica, fìzica, geologìa, giürisprüdènsa e stória. Enfìna apò a 'l Denis Diderot, el filòzofo fransés del dècol XVIII, che 'l gh'ìa de le upiniù che le püdìa mìa éser piö opòste a chèle de Leibniz, el püdìa mìa fà a méno de sintìs en südisiù denàcc a le sò scopèrte, e 'l g'ha scriìt endèla sò Inciclopedìa: "Fórse mai gh'è stàt en òm che 'l g'hape lizìt isé tat, stüdiàt isé tat, meditàt isé tat, e scriìt isé tat come 'l Leibniz... Chèl che 'l g'ha elboràt söl mónt, sö Dio, la natüra e l'ànema l'è de 'n eloquènsa de la piö sublìme. Se 'l sò pensér el födès stat isprimìt col fiùto de Platón, el filòzofo de Lìpsia el sarès inferiùr en negót al filòzofo de Atene." De fat, el tòno de Diderot l'è quàze de disperasiù endèn ótra oservasiù, che la g'ha dét però mìa póca verità: "Quan che giü 'l se paragùna i sò talécc con chèi del Leibniz, el g'ha la tentasiù de sbàter vià töcc i sò lìber e nà a mörer en silènsio e 'ndèl fósch de 'n quach cantù desmentegàt." La reverènsa de Diderot, la fà a pégn coi atàch che 'n óter filòzofo fransés, el Voltaire, el ghe casàa dré al pensér del Leibniz; apò a se 'l recunusìa la vastità de l'òpera de chèsto, el Voltaire el sustignìa che en töta la sò òpera gh'ìa negót de ütel che 'l födès uriginàl, e negót de uriginàl che 'l födès mìa asùrdo o ridìcol.
El g'ha 'n pòst importànte tat endèla stória de la filozofìa come 'n chèla de la matemàtica. El g'ha scuprìt el càlcol infinitezimàl, indipendentement del Newton, e la sò notasiù l'è chèla che se dopèra amò 'ncö. El g'ha scuprìt apò 'l sistéma binàre, fondamentàl per töte le architetüre dei compiùter del dé d'encö. L'è stat giü de i prim inteletuài europèi che g'ha recunusìt el valùr e la 'mportànsa del pensér cinés e de la Cina come potènsa de töcc i póncc de vìsta.
Ensèma al René Descartes e al Baruch Spinoza, l'è giü dei tré gràn rasionalìsti del sècol XVII. La sò filozofìa la se lìga apò a la tradisiù scolàstica e la antìcipa la lògica modèrna e la filozofìa analìtica. Leibniz el g'ha cuntribüìt apò a la tecnologìa, e 'l g'ha anticipàt dele nusiù che le comparesarà en tòch piö tàrde en biologìa, midizìna, geologìa, teorìa de le probabilità, psicologìa, engegnerìa e scènse de la 'nformasiù. I sò cuntribùti a chèsta lìsta lónga de setùr de la conoscènsa ümàna l'è sparnegàda en diàri e donzéne de miér de lètere e manuscrìcc mìa püblicàcc. Al dé d'encö, gh'è stat gnemò realizàt 'na edisiù compléta de töcc i sò scricc, e per chèsta rizù l'è mìa gnach pusìbol fà 'n rendicönt integràl de töte le sò scopèrte e dei sò rezültàcc.
Òpere
Apéna 'ndèl 1895, quan che Bodemann el g'ha completàt el sò catàlogo dei manüscrìcc e la corespondènsa de Liebniz, s'è püdìt rindìs cönt de l'estensiù enòrme del sò Nachlass: presapóch 15,000 lètere a piö de 1000 destinatàre, e pò amò 40,000 us adisiunàle, sènsa cöntà che divèrse de chèste càrte le g'ha la longhèsa de 'n sàgio. La pàrt piö gròsa de la sò enòrme curispondensa, en particolòr le lètere scriìde dòpo 'l 1685, i è amò de püblicà, e 'n mòcc de ròba che gh'è stat pübicàt l'è stàda püblicàda endèi öltem decèni. La quantità, la varietà e 'l dezùrden dei scrìcc de Leibniz i è 'l rezültàt prevedìbil de 'na situasiù che lü stès el discriìa isé:
Le parcc ezistènti dei scrìcc de Leibniz critical edition i è organizàde isé:
La catalogasiù de la totalitòà dei sò Nachlass l'è ambiàda 'ndèl 1901. Dò guère mondiài (col olocàusto dei ebrèi en mès) e decèni de diviziù de la Germània che g'ha separàt i académich e desperdìt apò a part de la sò eredità leterària) le g'ha ostacolàt en gran tat el progèt ambisiùs de edisiù che g'ha de fà i cöncc co l'üzo de sèt lèngue en presapóch 200,000 pàgine de materiàl stampàt. Endèl 1985 l'è stat organizàt e inclüdìt endèn progràma colaboratìf de académie federài e statài todèsche. De alùra i ram de Potsdam, Münster, Hannover e Berlino i g'ha püblicàt töt ensèma 25 vülüm de l'edisiù crìtica ('nfìna al 2006), condèna média de 870 páginas per vülüm, piö la preparasiù dei ìndici e l'òpera de concordànsa.
Camiràgh
El prìm de genàr 2018 el cumün el s'è tacàd a Cavacurta e l'è nasüd el nöu cumün de Castegerundo.
Storia
El burg l'é stai pruprietà de l'arcivesc de Milan Aribert d'Intimian, dòpu ai Visconti, e dopu amò ai Borromeo, ch'i g'hann custrüìd un castell, vers el 1440.
Furtificada in del 1521 da Màrcu Antòni Colonna.
I'enn pasàd da lì anca i Lanzichenecci, in del 1621
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Camiràgh l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Oslip
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Linia M1 (metropolitana de Milan)
La linia 1 a l'è 'na linia de la metropolitana de Milan che la conliga la città da Nord Est a Ovest, da a stazion de Sest 1° Magg FS ai stazion de Rò Fera e Bisceglie. Per via del color doperaa in di mapp e in di stazion, a l'è popolarment ciamada linia rossa.
La incrosa la linia M2 a Cadorna FN e Lorett, la linia M3 a Domm e la linia M5 a Lotto.
La sò segnaletica, fada del Franco Albini e del Bob Noorda, l'ha venciuu el premi Compass d'Or e l'ha ispiraa tanc alter metropolitann in del mond.
Cavei castan
I Cavei castan (talvolta indicà anca cum'é brün) a varian dal marun ciar al visin al negher.
Val Malench
La Val Malench (Valmalenco) l'è voeuna di vai laterai de la Valtellina pussee important. La scomincia on poo pussee sora de Sondri e l'è longa quindes chilometri. L'è traversada del Maller che 'l nass del Pizz del Forno e che poeu el ghe va dent a l'Adda arent a Sondri. El Maller el toeu sù i aqui de on bell poo de riaa: la Ventina, el Sisson, la Vazzeda, la Valbona, la Piroeula, el Lagazzoeu, el Nevasch, el Forasch, el Brasciasch, el Paluett, el Rovinee, la Sassersa, el Sgiumellin, la Lanterna, el Scerscen, el Cormor, el Largon, l'Aquanegra, el Pallin, el Torregg, el Sfrisighee, el Valdon e l'Antognasch. La vall la catta dent i comun de Gesa, Lanzada, Caspoeugg, la Torr e Spriana.
I mont
I mont pussee important de la vall a hinn:
Curona sluvaca
thumb|right|100px|5 curonn sluvach del [[1939]] La curona sluvaca (in sluvach Slovenská koruna o semplizement koruna; plüral, korun) l'è l'antiga muneda de la Sluvachia. L'è staia süstitüida da l'euro el 1 de genar del 2009.
Strada de segonda class 482
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 8.6 km.
Malá Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Rebévelier
Rebévelier a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.52 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Rebévelier al se tröva a una altitüden de 960 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Châtelat, Monible, Lajoux, Saulcy, Undervelier.
Zdounky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Ubertino Posculo
Ubertino (Obertino) Posculo (de Posculis, Posculus, Pusculus) (circa 1430 - 7 de maj 1508) l'è stait un umanista bressan.
I so œvre plu famose i è ol poema Constantinopolis e l'orazion De laudibus Brixiae.
Biografia
L'Ubertin, fiœl del Mafee, l'è nassid de probabel a Bressa, terra de la so famea (qe la g'hera i so orijin a Bagnœl). I prim agn l'è stait in citaa, indove l'ha vest l'assede guidad del comandant viscontee Nicolò Picinin ind el 1438. Qé l'ha invivad i studi de gramatega e retorega, fors sota Gabriel de Concorez o Nicola Botano (qe i ha portad i studi umanisteg a Bressa despò de l'anession a la Republega de Venezia). Quand l'era anc'mò un s'ciet l'è indait a Ferrara per completar i studi ind la scœla de Guarino Verones, indove l'ha imparad ol grec.
Ind el 1452 l'è partid per Costantinopel, per studiar mei ol grec co'i lezion de Joann Arjiropulo, ind el Xenon. L'ann dop l'è spetador de la borlada de la citaa; l'è fait prexoner dei turc, e per un ann l'è stait un s'ciav. Ind el 1454, l'ha traduxid in latin la Danielis prophetae visio. A la fin l'è stait liberad, o co'l pagament de un riscat co'i solds donads de la citaa de Bressa a'l so pader, o per la mediazion de un mercant fiorentin (Mainardo Ubaldini) co'l pagament del Batista Gritti.
Despò de un viaj pien de desventure (l'è stait anc caturad dei pirats, qe i l'ha portad a Rodi) l'è rivad a Roma ind el 1454-55, e dop de tri agn l'è tornad a Bressa, indove l'ha finid de scriver ol Costantinopolis e, plu tarde, l'ha componid l'orazion per la so citaa.
A Bressa l'ha dervid una scœla de gramatega con l'insegnament de la lengua greca. Al s'è sposad e 'l gh'ha havud tri s'ciets. Anc se l'è miga deventad un patrizi, l'è stait un member del Consili dei Doxent de l'Ospedal Major fina a la so mort ind el 1508.
Vierkirchen (DE-BY)
Vierkirchen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dachau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.39 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Vierkirchen el se tróa a 'na altèsa de 490 méter sura 'l leèl del mar.
Avola
Avola l'è un cumün de la Pruvincia de Siracusa (SR).
Frazion: Marina di Avola, Lido di Avola e Avola Antica
Strada europea E263
La Strada europea E263 a l'è 'na strada europea che la quatta Estonia. La conliga Tallinn e Luhamaa e l'è longa 282 km.
Václavov u Bruntálu
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
Somogysárd
a l'è un comun del Distret de Kaposvár, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Marc-Jaumegarde
Saint-Marc-Jaumegarde l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aix-en-Provence-Nord-Est, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.56 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 241 méter a 'na altèsa màsima de 600 méter s.l.m.
Carral
Carral l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Pastrana (Guadalajara)
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Grafschaft (VS)
Grafschaft a l'è un cumün svizzer del distret de Goms, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 22.6 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Grafschaft al se tröva a una altitüden de 1312 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bellwald, Blitzingen, Ernen, Fieschertal e Reckingen-Gluringen.
Úrbel del Castillo
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Aguri Onishi
La Aguri Onishi (大西亜玖璃, Ōnishi Aguri), nassüda ul 2 de magio dal 1997 a Aichi, a l'è una cantanta e seiyū, ciuè un'artista de la vus.
Montferrier-sur-Lez
Montferrier-sur-Lez l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Montpellier-2, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 36 méter a 'na altèsa màsima de 149 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montferrier-sur-Lez l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Archimede
Archiméde de Siracusa (en gréco antìch Ἀρχιμήδης) (nasìt presapóch endèl an 287 prìma del Signùr. e mórt presapóch endèl an 212 prìma del Signùr) l'è stat en matemàtich, fìzich, ingignér, inventùr e astrònomo gréch.
Franz-Neumann-Platz (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Archimede
Se conós póch de la sò vìta ma l'è cunsideràt giü dei scensiàcc piö 'mportàncc de l'antichità clàsica. Le sò scopèrte piö 'mportànte 'ndèl camp de la fìzica i è i fondamèncc de l'idrostàtica, de la stàtica e la spiegasiù del prensépe de la léa. L'è recunusìt per ìga progetàt màchine nöe compàgn de àrmi de asédio e la ìda de Archiméde, per portà lìquidi (ma apò a granàie) de 'n leèl piö bas a 'n leèl piö alt. Esperimèncc modèrni i g'ha confermàt che le afermasiù che Archimede l'ìa stat bu de progetà màchine bùne de soleà le naf nemìche 'nfìna a tiràle fò de l'àiva o de fàga ciapà föch condèna série de spècc i è plaüzìbii. thumb|left|La ìda de Archiméde la pol soleà l'àiva 'n maniéra eficènte. De sòlet se cunsìdera Archiméde come 'l piö grant matemàtich de l'antichità, e giü dei piö grancc de töcc i tép. .
El g'ha dopràt el método de ezaustiù per calculà l'àrea sóta l'arch de 'na paràbola co la somatòria de 'na série infinìta, e 'l g'ha dat 'na aprosimasiù precìza del nömer Pi gréco. . El g'ha apò definìt la spiràl che de alùra la pórta 'l sò nòm, e le fòrmule per i vülüm de le superfìci de revulusiù, e pò amò, 'n sistéma ingeniùs per esprìmer i nömer grancc fés.
Archiméde l'è mórt endèl asédio de Siracusa (214–212 prìma del Signùr), copàt de 'n soldàt romà, aisebé che gh'ìa stat dat l'ùrden de mìa fàga del mal. Ciceróne el dizarà de ìga vizitàt le sò tómba, sùra la quàla gh'ìa stya mitìt 'na sféra inscriìda dét endèn cilìnder. Archiméde el gh'ìa pröàt che la sféra la g'ha i du tèrs del vülüm e de la superfìce del cilìnder (bàzi inclüdìde), e 'l cunsideràa chèsta la piö grànda de le sò scopèrte matemàtiche.