cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfredo Ildefonso Schuster
L'è stài pruclamàd beàt da papa Giuànn Pàul II in del 1996.
El Hobbit
El Hobbit (nomm ingles: The Hobbit - There and Back Again) l'è on romanz scrivuu del scrittor e professor ingles John Ronald Reuel Tolkien, publicaa per la prima voeulta in del 1937 de la cà editris Allen & Unwin. A l'è 'l primm di liber che cunten su i stori del mond che 'l Tolkien l'aveva scomenzaa a imaginà on quai desenni prima. L'era nassuu 'me ona novella per bagai, e 'l gh'ha 'vuu on gran bell sucess. Quand che però gh'è staa ciamaa de scriv el liber dopo, alora el Hobbit el saria devegnuu el prologo del capolavor del scrittor, cioè El Scior di Anei. I disegn e i ilustrazion de la version original hinn staa faa proppi del Tolkien in persona.
Al cinema
Ona prima version in carton animaa per bagai l'è stada fada in del 1977, dirigiuda de Jules Bass e Arthur Rankin Jr. In di Agn Domilla, despoeu el gran sucess cinematografegh de la trilogia del Scior di Anei del Peter Jackson, l'è vegnuda foeura l'esigenza de fà on film anca in su la prima overa de Tolkien. Dopo vari agn de contrattazion, a la fin l'è staa scernii anmò 'na voeulta el Jackson per fà su el noeuv film. El liber l'è staa spartii foeu in tre part: el primm episodi l'è sortii in del 2012, intant che 'l segond l'è vegnuu foeura a la fin del 2013; per el terz gh'avaremm de spettà l'inverno del 2014.
Bundesautobahn 24
La Bundesautobahn 24 a l'è 'n autostrada de la Germania gestida de Ministeri Federal di Straport e de l'Infrastruttura Digital. Longa 237 km, la conliga Amburgh.
Courchapoix
Courchapoix a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.40 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Courchapoix al se tröva a una altitüden de 496 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Vicques, Vermes, Corban, Bärschwil (SO).
Harald V de Norvegia
El Harald V de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (palazz de Skaugum, Asker, 21 de febrar del 1937) l'è 'l re de Norvegia del dì d'incoeu. A l'è suceduu al pader Olav V in del 1991. A l'è 'l primm re norveges a vess nassuu in del sò paes dopo de Olav IV (1370–1387). L'è staa on velista, e l'ha tolt part ai Olimpiad de Tokyo, Città del Messich e Monegh de Baviera. In del 1968 el s'è sposaa con la Sonja Haraldsen. El gh'ha duu fioeu:
Wario (personagg)
El Wario a l'è 'n personagg de la serie de Mario e l'è l'antagonista del personagg principàl. Vestii de giald e trà su de ciocch, el sò simbol a l'è 'na W che l'è compagna de la M de Mario reversada. A l'è assee avìd e 'l ama i danee, el sò sogn pussee grand a l'è quell de avè on castell. Per quèlla reson chì a l'è mìnga amaa in del Regn di Fonsg ma l'è apprezzaa quand che 'l jutta i sò abitant.
El gh'ha dò serie spin-off: Wario Land, on platform, e WarioWare, che l'è 'na série de minigoeugh.
Strada de segonda class 206
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 17.4 km.
Cepeda la Mora
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Linia U9 (metropolitana de Berlin)
La  a l'è una linia de la metropolitana de Berlin.
Kravaře (Moravia-Slesia)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
El gh'ha el status de cità.
Hochstadt am Main
Hochstadt am Main l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Lichtenfels. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 13.79 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Hochstadt am Main el se tróa a 'na altèsa de 281 méter sura 'l leèl del mar.
El Pedernoso
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Žìrvia
El cunfìna coi cumün de Cesena (FC), Cesenatico (FC), Ravenna.
El se troeuva in sü la riva del Mar Adriatich. L'è üna lucalità turistica famusa per i sò spiagg larghi e sabiùsi, per i salini e per la sò staziùn termàal.
Geografia
El teritori cumünàal de Cervia el gh'ha ün frach de fraziùn. Milàn Marìtima l'è de sigür la pussee impurtant.
Canüzz
L'è üna fraziùn agricula, che la gh'ha la gesa de la Madòna dij Àngior del XVII secul e ün frach de vègi cassini metüdi a post.
Stazion de Pomezia-Santa Palomba
La Stazion de Pomezia-Santa Palomba a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia.
Žìrvia
Castigliùn de Cervia
Anca questa chì l'è üna lucalità agricula. Chì la ghè la gesa de San Giusepp del 1775, l'uratòri de San Lurenz del 1794 e la Vila Ragazzena del 1562.
Stazion de Pomezia-Santa Palomba
Servizzi
Biliettaria
Žìrvia
Milàn Marìtima
El sitt el gh'ha 'stu nòmm chì perchè l'è stàa fàa sü in del XX secul da üna società milanés ("Società Milano Marittima"), dopu che'l Cumün de Cervia el gh'ha firmàa üna cuncessiùn cunt la famiglia Maffei (üna dij pussee impurtànt de Milàn) per fà svilupà'l teritori a nord de la cità. Hin stàa fàa sü albergh e vili piscinini tra la pineda e la spiagia e'l sitt l'è diventàa frequentàa prima dai sciuri milanés e dopu dal "turism de massa". La fraziùn la vègn ciamàda "cità giardìn" perchè gh'hin ün frach de parch, de zoni verdi e de pìn marìtim ch'i se troeuven inturn (ma anca in mèzz) ai cà e arent i viaj.
Stazion de Pomezia-Santa Palomba
Interscambi
Fermada de l'autobus
Žìrvia
Muntalètt
L'è ün'oltra fraziùn agricula, al cunfìn cunt la Pruvincia de Furlì-Cesena. In del teritori gh'han truvàa dij repert archeologich de l'epuca rumana.
Pinarèla
L'è ün sitt turistich sül mar a süd de Cervia. Ghè üna pineda lünga e strèta tra la spiagia e'l paés.
Pisignàn
Fraziùn agricula, l'è famusa perchè ghè la Piéf de San Stéven e ün aeroport militàar.
Sàvi
L'è la fraziùn pussee a nord de Cervia, che la se troeuva sül fiüm che gh'ha l'istèss nòmm. Chì l'è stàa rapìi'l generàal Agliardi dürant l'inscì ciamàda "Setimana Rùssa", rivolta sucedüda tra'l 7 e'l 14 giügn 1914, dopu che ad Ancuna i puliziòtt gh'hann ciapàa a s'ciupetàdi a la gent che la manifestava cunter la guèra e Giovanni Giolitti. Dopu ün quaj dì el generàal l'è stàa liberàa sensa cunseguenzi.
Tajàda
L'è la lucalità pussee a süd del Cumün de Cervia. L'è ün sitt turistich sül mar circundada da üna pineda.
Termi
L'è la staziùn termàal de Cervia, e la se troeuva tra la pineda de Milàn Marìtima e la Statàal Adriatica.
Vila Inferno
L'è üna fraziùn agricula e artigianàal. El sò nòmm vègn dal latìn infer, che'l voeur dì "sott": quèst perchè la se troeuva a süd dij salini, rent üna zona de palüdi. In de la fraziùn ghè'l Müsee dij mariunètt.
Epuca antica
Segund la legenda, la vègia cità de Cervia, che fin al IX-XI secul la gh'aveva nòmm Ficocle, l'è stada fundàda dal cumandant etrusch Ficol, che l'aveva fàda sü arent Ravèna per dach üna batüda al sò tirànn. Segund divers autur, el nòmm Ficocle vègn da ün capitàn grech u da ün prefètt de Filipp I de Macedonia. L'è pussee prubabil che'l vègn da la parola greca "φυκος" (alga) e "κλέος" (fama), perchè gh'èren ün frach de alghi in dij canaj e in dij salini de quèla zona.
Dal prim Cristianèsim a la distruziùn
A vardà i statüt de la cità, el Cristianèsim l'è rivàa a Ficocle in del 50, quand Eleuteri l'è stàa mandàa dal vescuf de l'Emilia Sant'Apulinàar per fàa'l vescuf de la cità. Ma la storia l'è minga certa, perchè fin al 500 gnanca ün document faseva el nòmm d'ün vescuf. El primm cert l'è Gerunzi, ciamàa "vescuf de Ficocle" in ün att del Papa. In del 655 Pipìn gh'aveva dàa al Papa Zaccaria el teritòri inturn a Ravèna in pussess cuntinuàa. In del 709 l'arcivescuf de Ravèna se gh'ha ribelàa al Papa; alura l'imperatùr Giustiniàn gh'ha mandàa'l cumandant Teudor per sutumèt amò l'arcivescuf a Ruma. L'arcivescuf e i olter capi de la rivolta gh'hànn dumandàa aiùt ai paes inturn; el citadìn de Ficocle Altobello Laschi l'è nàa a Ravèna cunt ün quaj suldàa, ma tropp poch rispètt a quej de Teudor. A la fin, Ravèna l'è stàda sachegiàda e Ficocle tràda a bass.
El cambi de nòmm e la noeuva cità
Dopu che l'è stada tràda a bass, Ficocle l'è stàda fàda sü amò in l'istèss sitt in duvè la gh'era prima; ma tra'l IX e'l X secul la cità la gh'ha müdàa nòmm: da "Ficocle" a "Cervia", cumè che l'è ciamàda anca incoeu. I primm imàgini de Cervia hin üna quaj mappa del XV secul: i fànn vedè üna cità furtificàda cunt ün fussàa tücc inturn e culegàda a la tèra ferma da punt levatòi; rent la cità, gh'èren ün palàzzi del Priùr, sèt gesi e üna rocca voeuruda forsi da Federich el Barbarussa. Per la sò pusiziùn geografica l'era prutèta daj attach, ma l'era anca in üna zona minga salutàar: l'era arent i salini, l'era traversàda da ün frach de canaj e gh'aveva poca acqua de beef. In del XVII secul la cità la se gh'ha spopulàda, e l'è anca rivada ad avè cent abitànt. Gimò dal 1630 gh'han cuminciàa a pensà a spustà la cità in ün olter sitt pussee salutàar, arent la riva del mar. El 9 nuvember 1967 el Papa Inucenzi XII el gh'ha firmàa el document cunt sü scrivüü l'òrdin de fà sü la noeuva cità. Gh'era sü'l nümer de cà de fà sü, la pusiziùn de la catedràal, del palazzi del vescuf e de la prigiùn; i danée metüü in cunt per la cità noeuva eren 35-40.000 scüd.
Nòmm de la cità
A sentì üna legenda, el vescuf de Lod l'era in gir a spass in de la pineda arent la cità, e'l gh'ha vedüü ün cerf; lüü el pensava che'l füss ün mesageri de Diu, inscì el se gh'ha metüü in ginoeucc dinanz a l'animàal cumè devuziùn. Dopu quèl dì, la cità l'è stada ciamada "Cervia", per regurdà l'aveniment e anca perchè in de la pineta gh'èren ün frach de cerf. El stèma de la cità el fà vedè propi ün cerf in ginoeucc in sü ün pràa verd.
Catedràal
La catedràal de Cervia l'è dedicàda a Santa Maria Assunta e l'è stàda fàda sü tra'l 1699 e'l 1702; la prima pedra l'è stàda metüda giò dal vescuf Francesco Riccamonti. La se troeuva in de la part ucidentàla de la piazza Garibaldi, la piàza principàal de la cità. El stil de la gesa l'è simil a quèl rumanech; l'è fada a crùs latina, la gh'ha ses capèli lateràli (trìi per part), cinch altàar, ses dipint del XVIII secul e quàter scultùri. Il campanìl l'è dedrée a la gesa, in de la part süd, e'l palazzi del vescuf l'è tacàda a la gesa, in sü la sinistra a venì foeura dal purtùn de la gesa.
Gesa del sufràgi
La se troeuva in corso Mazzini, in del center storich; fada sü tra'l 1719 e'l 1722, l'è de stil barocch. Denter ghè ün crucifìss de lègn, che'l vègn da ün munasteri de la vègia Cervia; segund la legenda, l'è rivàa dal mar dürant üna tempesta per prutegg i pescatùr. Ghè anca ün òrghen de Gaetano Callido, che l'ha fàa anca dij òrghen in de la gesa de San March a Venezia e, sut ai fest, el và ün presepi mecànich.
Sant'Antòni de Padova
L'è stàda fàda sü tra'l 1704 e'l 1741 da Antonio Farini foeura dal center de Cervia, ün poeu pussee a nord del port canàl. L'è de stil barocch e rococò e gh'ha anca ün campanìl vôlt 20 meter, fàa sü pussee tard.
Stella Maris
L'è la gesa de Milàn Marìtima; el sò nòmm in latìn voeur dì "Stèla del mar". Fàda sü da Carmelo Bordone in del 1959, l'è de furmi muderni, e la gh'ha grandi vetràdi; l'è gestida dai Francescàn. Dürant l'estàa denter la gesa fànn la manifestaziùn I Venerdì a Stella Maris, üna seri de cuncèrt d'òrghen fàdi da müsicist famùs.
Santuàri de la Madòna del Pìn
Fàda sü in del XV secul dal fràa carmelitàn Girolamo Lambertini, l'è la gesa de Cervia pussee veneràda pel cult de la Madòna. Segund la legenda, l'imàgin de la Madòna l'è cumparìda sü ün trunch de pìn, incoeu fosri cunservàa dedent i mür del santuàri, ai buscaiöö de la pineda. El santuàri se troeuva a 2 chilometer da Cervia, tra la Statàal Adriatica e la fraziùn Termi; l'è in stil tardrumanech, cun quadrej a vista e ün campanìl piscinìn in sül tecc. Denter ghè ün altàar fàa cunt ün sarcòfegh paleocristiàn e, sura quèst, ghè ün crucifìss de lègn del XVII secul; gh'hin anca afrèsch, ma hin mal cunservàa. A la prima dumènega de utuber la riva chì la Prucessiùn del Vult.
Pief de San Stèven
La se troeuva a Pisignàn e l'è la gesa pussee vègia del Cumün de Cervia. L'è stàda fàda sü in ün sitt che ai temp dij Rumàn l'era cunsacràa al diu Mitra. La prima pief l'era del X secul, ma l'è stàda tràda a bass dopu la bataja de Ravèna; dopu l'è stàda fàda sü de noeuf in del 1521 in stil rumanech.
Sant'Antòni Abàa
L'è la gesa de Castigliùn de Cervia. L'è stàda fàda sü in del 1902, dopu che la gesa che la gh'era prima l'era brüsàda in del 1875. La gesa l'è in stil neoclassich cunt i quadrej a vista in sü la faciada e in del campanìl.
Madòna dij Àngior
L'è a Canüzz e l'è stàda fàda sü in del 1828. La gesa gh'ha quèst nòmm perchè denter ghè üna pitüra cunt la Madòna, el Bambinèl e düü àngior arent lùr. L'edifizi'l gh'ha quadrej a vista e denter ghè üna statua del Coeur Sant de Gesù. Il campanìl, che gh'ha la piana quadrata, l'è stàa fàa sü dopu la gesa.
San Sevèri Vescuf
L'è la gesa de Sàvi. Del 1831, l'è stàda danegiàda da üna piena del fiüm Sàvi e dai bumbardament dürant la Segunda Guèra Mundiàal. L'è stàda fàda sü de noeuf in del 1955 da l'architèt Minardi e la gh'ha üna furma muderna; denter gh'hin teli del XVIII secul.
Sant'Andrea Apostul
La se troeuva a Vila Inferno, l'è del 1680 e l'è de stil neoclassich. Denter, in sül mür de l'abside, ghè ün musaich che'l rapresenta Sant'Andrea Apostul. Il campanìl, del 1920, l'è stàa danegiàa da ün fülmin e dai bumbardament dürant la Segunda Guèra Mundiàal.
San Giorg
La gesa de Muntalètt l'è del XVIII secul, ma gh'ha dij element del 1500, cumè l'abside. Denter, dedrée a l'altàar, ghè üna Madòna cul Bambinèl del XVII secul; in sül tecc ghè ün campanìl piscinìn.
Cour Sant
L'è la gesa de Pinarèla e l'è stàda fàda sü in del 1966. Denter e foeura gh'hin quadrej a vista; in sü la faciàda ghè üna vetràda cunt sü sceni del misteri del Rusari. Sura i dò altàar gh'hin musaich in rilief cunt sü la Sacra Famiglia (a destra) e Sant'Antòni de Pàdua (a manca); in sü l'abside ghè ün afresch del Coeur Sant.
Santa Teresa de Gesù Bambìn
La gesa de Tajàda, del 1967, la gh'ha furmi muderni; la part sura de la faciàda la gh'ha quadrej a vista. Denter a manca ghè üna statua de lègn de la Madòna cul Bambinèl e a destra i imàgin de Santa Teresa e del Coeur Sant.
Bischofsmais
Bischofsmais l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Regen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 46.30 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Žìrvia
Magazìn del Sàal "Tur"
Fàa sü tra'l 1689 e'l 1691 a süd del port canàl, arent al center de la noeuva Cervia, la pàar üna gesa de stil rumanech denter e foeura. L'è lunga 66 meter e larga 6 e pudeva tegnè denter fin a 130.000 quintaj de sàal. Incoeu l'è duperàa cumè musee e sitt per i manifestaziùn; denter ghè espòst ün cristàll de sàal de quìndes chili.
Bischofsmais
El cümü de Bischofsmais el se tróa a 'na altèsa de 682 méter sura 'l leèl del mar.
Žìrvia
Tur San Micheel
Fàda sü in del 1691, prima de la costruziùn de la cità noeuva, la serviva arent al Magazìn del sàal "Tur". Vôlta 22 meter e mèzz e a pianta quadràda, l'è stàda fàda sü per prutegg la cità e i magazìn daj assàlt dij Türch. Incoeu ghè denter la bibliuteca cumunàal.
Cercivento
Cercivento (en furlà: Çurçuvint) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 770 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 51 ab./km². El cunfìna coi cümü de Paluzza, Ravascletto, Sutrio.
Žìrvia
Mar
Cervia l'è ün sitt che la funda la sò ecunumia in sül turism d'estàa perchè ghè'l mar; alura quèst chì l'è spess cuntrulàa da l'ARPA (l'assuciaziùn regiunàal per la proteziùn de l'ambient). Dal 1997 la Foundation for Environmental Education ("Fundaziùn per l'educaziùn ambientàal") gh'ha dàa a Cervia la "Bandioera blü" per la buna qualità de l'acqua del sò mar.
Olter sport
A Cervia gioeughen anca dò squadri de balacanèster (üna dij òmm e l'oltra dij dònn) e üna squadra de Beach Soccer.
Frignano
Frignano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 8.507 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 945 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aversa, Casaluce, San Marcellino, San Tammaro, Villa di Briano.
Marco Reguzzoni
El Marco Giovanni Reguzzoni (Busti Grandi, 30 de magg del 1971) a l'è on politegh italian, l'è staa esponent important de la Liga Nord e l'è staa President de la Provincia de Vares e capogrupp a la Cambra di Deputaa per la Liga dal 2010 al 2012. L'ha tolt part a la fondazion de Grande Nord, moviment federalista padan, del 2017.
Illerkirchberg
El cümü de Illerkirchberg el se tróa a 'na altèsa de 480 méter sura 'l leèl del mar.
Carassai
Carassai l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ascoli Piceno. El g'ha presapóch 1.263 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 57 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cossignano, Montalto delle Marche, Monte Vidon Combatte (FM), Montefiore dell'Aso, Ortezzano (FM), Petritoli (FM), Ripatransone.
Ceilhes-et-Rocozels
Ceilhes-et-Rocozels l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lunas, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Stazzion de Ruvo di Puglia
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Bari-Barletta, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la ferrovia regional de Bari, gestid de la Ferrotramviaria in contrat de servizzi con la region Puja.
Ceilhes-et-Rocozels
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 27.82 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 426 méter a 'na altèsa màsima de 821 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Ceilhes-et-Rocozels l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada de segonda class 207
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 12.7 km.
Caseli Lüràni
Caséli Lürani o le Casele (Caselle Lurani in Italian) l'è un paés al center de la pruìncia de Lod, Lumbardia cun 0 abitant (dàto del ), in del més fra el Lamber e el Lamber Meridunál. L'é al cunfìn fra la Pruìncia de Lod e quela de Pavia
Storia
L'é stai pruprietá di Visconti, che l'hann dái ai Trivulzio (secul XIV), che a só volta ghe l'hann dái ai Lurani in del 1647. L'é dai só ültim cunt che el se ciama pròpi Caséli Lürani.
Ecunumìa
L'agricultüra l'è la princuipal funt de laurá, anca se gh'é una qual azienda e de le imprese artigiane. La magiùr part de la gent, la va a laurá a Milan.
Cultüra
El castell, trasfurmád in Palási Lürani a metà del sécul XVII; la cesa de Santa Caterina, del sécul XVI; la cesa de Maria Bambina, a Calvensán.
Schluein
Schluein a l'è un cumün svizzer del distret de Surselva. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 4.81 km², e al se tröva a una altitüden de 762 meter sura al livel del mar.
Storia
Schluein l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 831 col nom de Falerunae.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Blaufelden
Blaufelden l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Schwäbisch Hall. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 90.18 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Blaufelden el se tróa a 'na altèsa de 460 méter sura 'l leèl del mar.
Artieda
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Onšov (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
La Brillaz
El cumün de La Brillaz al se tröva a una altitüden de 720 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Autigny, Avry, Chénens, Corserey, Cottens, La Folliaz, Neyruz, Prez-vers-Noréaz, Torny.
Stazion de Alife
La Stazion de Alife a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de l'Ente Autonomo Volturno in contratt de servizzi con la Region Campania.
Super Mario Land
Super Mario Land a l'è 'n videogioeugh de la serie de Mario sortii in del 1989 per el Game Boy e l'è staa el titol de lanz de la console in Giappon e Nord America. In del 1992 l'ha vist el seguit Super Mario Land 2: 6 Golden Coins.
L'è ambientaa in Sarasaland, ciovè el regn de la Daisy e mìnga in del Regn di Fonsg, che l'è partii in quatter region ispiraa a di different zonn del Mond.
A differenza di solit Mario, desviluppaa del Shigeru Miyamoto, l'è staa desviluppaa del Gunpei Yokoi.
Umegna
Umegna (nòm uficiàl in italian: Omegna) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula
March (nomm)
March a l'è on nomm de persona lombard masculin.
Umegna
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
March (nomm)
Origin e spantegament del nomm
El riva del latin Marcus, che 'l par che 'l sia ligaa (anca in de la forma veggia Marticus) al nomm de Mart, el dio de la guerra. L'era on nomm che l'era ben spantegaa ai temp di Roman, e che l'ha faa nass anca derivaa tant 'me Marcianus, Martius e Marcellus. Del latin l'è passaa anca al gregh, e l'è inscì che anca vun di autor di Vangeli, el giudee March, el ghe l'ha 'vuu. La popolarità del vangelista l'ha permettuu che 'l nomm el gh'avess ona difusion forta anca in de l'Europa cristiana, e donca anca al dì d'incoeu.
Umegna
L'è tacaa ai cumün de Armagn (NO), Cäsàal dlä Cort Cèrä, Germagn, Gignés, Gravaluna, Gnugn, Pitnasch (NO), Quarna de Sura, Quarna de Sot e Stresa.
A l'è sitüaa in scima al Lagh d'Orta. El cunfina cun la Pruvincia de Nuvara. El paes l'è gemelaa cun Lod.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Umegna l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Véranne
Véranne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Pélussin, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 417 méter a 'na altèsa màsima de 1390 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Véranne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Republega de Jenoa
La Republega de Jenoa (in ligur Repúbrica de Zêna - /ɾeˈpybɾika de ˈzeːna/; in latin Res Publica Ianuensis) l'è staita una republega marinara medieval e de l'etaa moderna, del secol XI a'l 1797, con capitala Jenoa. Ind el Bass Medioev l'è staita una potenza comerçala de prim orden ind el mar Mediterani e ind el Mar Neger, e intra i secoi XVI e XVII l'è staita vun dei prencipai center finanziare de l'Europa.
Ind la so storia, la republega l'ha fondad tante colonie in tut ol Mediterrani e 'l mar Neger, intra i quai la Corsega, la Crimea meridionala, i isole le Lesbos e Chio. Cond el rivar de l'etaa moderna, Jenoa l'ha perdid la plu part dei so colonie e la s'è duxida concentrar in su la finanza. Qesta cerna l'ha portad dei fruts, e la citaa l'ha seguitad a vesser vun dei grop economeg plussee importants, cond banqe e compagnie comerçai de importanza europea.
La campagna d'Italia del Napoleon l'ha metid fin a la republega ind el 1797.
Giüssàn
Giüssàn (nom ufizial in italian: Giussano in Italian, Gluxianum in Latin) l'è un cumün de la pruvincia de Munza e Brianza cun, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Famus l'Albert de Giüssàn, condotier de la battàja de Legnan (1176).
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Giüssàn l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Cornol
Cornol a l'è un cumün svizzer del distret de Porrentruy, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.43 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Cornol al se tröva a una altitüden de 520 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Courgenay, Alle, Miécourt, Fregiécourt, Asuel, Montmelon.
Luis
Luis l'è on nomm de persona lombard masculin.
Rougiers
Rougiers l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d’Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Maximin-la-Sainte-Baume, del circondàre (arrondissement) de Brignoles e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.53 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 309 méter a 'na altèsa màsima de 741 méter s.l.m.
Jens Stoltenberg
El Jens Stoltenberg (Oslo, 16 de marz del 1959) a l'è on politegh norveges. A l'è 'l capp del Partii Laburista Norveges (Arbeiderpartiet). L'è deputaa a partì del 1993 e in del 2005 a l'è staa eleggiuu primm minister (confermaa in del 2009). Duranta el sò governa, in del 2011, gh'è staa i duu gran massacher faa su del neonazista Anders Breivik, che l'ha coppaa 90 personn.
Del primm de otover 2014 a l'è secretari general de la NATO.
Bundesstraße 504
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia.
Cebreros
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
El Hito
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Illerrieden
Illerrieden l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 18.17 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Illerrieden el se tróa a 'na altèsa de 492 méter sura 'l leèl del mar.
Stazzion de Corato Sud - Ospedale
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Bari-Barletta, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la ferrovia regional de Bari, gestid de la Ferrotramviaria in contrat de servizzi con la region Puja.
Payzac (FR-07)
Payzac l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Joyeuse, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 188 méter a 'na altèsa màsima de 619 méter s.l.m.
Cervignano del Friuli
Cervignano del Friuli (en furlà: Çarvignan; endèla parlàda locàl: Sarvignan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 12.392 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 443 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aiello del Friuli, Bagnaria Arsa, Ruda, Terzo d'Aquileia, Torviscosa, Villa Vicentina.
Göfis
Göfis l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Feldkirch e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El sò codes statistegh l'è 80407.
Bülach
Bülach a l'è un cumün svizzer, capolögh del distret (en todèsch: Bezirk) de Bülach, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.09 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
El cumün de Bülach al se tröva a una altitüden de 416 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bachenbülach, Eglisau, Embrach, Glattfelden, Hochfelden, Höri, Rorbas, Winkel. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Bülach l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 811 col nom de Pulacha.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Mallemort
Mallemort l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Eyguières, del circondàre (arrondissement) de Arles e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 99 méter a 'na altèsa màsima de 225  méter s.l.m.
Eclose
Eclose l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Jean-de-Bournay, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.29 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 478 méter a 'na altèsa màsima de 640 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Eclose l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Metropolitana de Dnipro
La metropolitana de Dnipro a l'è una linia de metropolitana che la serviss Dnipro, la terza cità de l'Ucraina. Longa apena 7,8 km, a l'è vuna di metropolitane pussee curte del mond, anca se gh'è vari pian per slargà el sistema con trè linie per circa 50 km.
Caraa
Caraa l'è un cumün de la pruvincia de Munza e Brianza de, cunt una süperfis de 0 km² e una densità de 0 ab./km².
El cumün el gh'ha dò fraziun, ciamaa Agliaa e Costa Lamber.
Nesima (metropolitana de Catania)
Nesima  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Catania, capoligna settentrional de la linia.
Chiopris-Viscone
Chiopris-Viscone (en furlà: Cjopris e Viscon) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 659 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 73 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cormons (GO), Medea (GO), San Giovanni al Natisone, San Vito al Torre, Trivignano Udinese.
Scüpel
'L scüpel (anca scüpee) l'è un arnes che'l se dröva per tö via frambaj de material. L'è druvaa da: Sia la furma che 'l tipu de güzadüra del scüpel i cambien a seconda di materiaj.
Straß in Steiermark
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Kozmice (Moravia-Slesia)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Strada de segonda class 208
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 27.1 km.
Bősárkány
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Flavonoid
Cond el termen flavonoid (del latin flavus, jald) se identifega una serie de metabolita segondare de le piante. I flavonoids i è sintetizads a parter de una molecola de fenilalanina e 3 de malonil-CoA, a travers de qella qe la se cognoss comè via biosintetega dei flavonoids. La strutura de bas, un sqeleter C6-C3-C6, la pœl vesser modifegada despœ de la biosintes cond vare tipolojie de modifegazion e jontazion de grup fonzionai, perqè i flavonoids i è una familia de composts diferents anca fess intra de lor, istess qe tœts i resta polifenoi solubii ind l'aiva.
Classifegazion
I flavonoids qe i conserva el so sqeleter i se pœl classifegar segond le isomerizazion e i grup fonzionai qe i g'ha tacad in cima, in 6 class prencepai: le calcone, le flavone, i flavonoi, i flavandioi, le antocianine e i tanin condensads. Segond vergun autor, anca le aurone, presente in tante piante, le pœl vesser metide ind qella classifega qé. D'oltra banda, se el sqeleter al subess modifegazion, se pœl parlar allora de isoflavonoids o de neoflavonoids, qe i è anca lor derivads dei flavonoids.
Biosintes
I flavonoids i se biosintetiza ind tœte le piante terrestre o embryophyta, e anca ind vergœne alge Cariophyta, e istess qe tœte le specie le condivid la via biosintetega central, le g'ha una variabilitaa granda ind la composizion qimega dei so prodots finai e ind i meacanism de regolazion de la so biosintes, donca la composizion e concentrazion de flavonoids l'è variabila fess segond la specie e ind risposta a'l ambient. I flavonoids i è sintetizads ind el citoplasma, e quand qe la cellula i ha faits su, i ven salvads ind i vacuoi cellular.
Fonzion
I flavonoids i g'ha tante fonzion; prexempe, i è responsaboi de la resistenza de le piante a la foto-ossidazion de la lux ultravioleta del sol, i tœl part a'l trasport del ormon auxina, e se cred qe i fonziones comè defesa denants del erbivorism. Una fonzion importanta l'è anca l'atrazion dei impollinizador, a travers del color o del odor qe i ge da a la pianta o ai so fior. I flavonoids i se cognoss assee perqè i g'ha ativitaa biolojega anca in sul vesser uman, qe ia assorbess cond la consumazion de vejetai; i flavonoids i pœl hver-g ativitaa antimicrobega, anticancerijena, i sbassa le possibilitaa de hver-g problema de cœr, e oltre anc'mò. I è cognossids anca dei coltivador de le piante ornamentai, qe i manipola l'ambient de le piante per volzar la concentrazion de flavonoids qe i ge da el color a foie e fior.
Warez
Warez a l'è un termen de la coltura informatega che 'l se riferiss al software piratad che l'è spategad via l'Internet, che 'l deriva de 'l plurale de "(soft)ware".
Per tradizzion a l'è 'n atività senza volè guadagnà, foeura che per el sparagn del crompà no el software, ma al dì d'incoeu gh'è anca quei che piraten el software per vendél a men de quell che 'l costaria.
Òs
thumb|An òs dela [[gàmba]]
L' òs l'è an tochél dùr che'l se tröa söta la pèl dei vertebràcc.
Oleksovice
El gh'ha el status de comun mercad.
Lengov romanze
thumb|right|350px|Cartina di region indoa ghe se parla na lengua romanza I lengov romanze inn un ram de la fameja indo-europea che gh'hann dent tucc i lengov ch’i vegnen sgiò del latin, la lengua de la Roma antiga. Gh'è pussee de 700 milion de sgent ch'i parlen 'na lengua romanza, soratut in di Amereghe, in Europa e in Africa, ma anca in d'una quai region chì e là per el mond.
Castellanos de Zapardiel
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Lengov romanze
I radis di lengov romanze i inn quei del latin volgar (da vulgus, "pòpol" in latin), che l'era un sociolet spantegad per tute i terre de l'Imperi e l'era parlad di soldad, di colòni e di bodegher de l'Imperi. El se spartiva del latin classegh, che l'era la lengua di class elevade de Roma, e l'era el dialet che se drovava per i scrit.
I lengov romanze pussee cognossude inn quei che inn anca lengov nazzionai de vun o pussee paes, el var a dì: Portughes, Spagnœul, Franzes, Italian, Romen e Catalan.
Diferenze principai in tra i lengov romanze
thumb|Na vision d'insema di grup lenguistegh interior di lengov romanze. La lengua romanza pussee arenta al latin l'è 'l Sardagnœul, che per la soa posizzion isolada el gh'ha havud poch de modifeghe cont el passà di secoi. N’oltra variant assee conservativa l'è 'l Toscan. I lengov pussee inovative inn i lengov d'oïl, in de la Francia de sora, per i so posizzion de confin cont el mond germanegh. El Romen l'è un tipo de sintesi in fra una bas forta latina e di element inovativ iliregh, dacegh, grech, slav e turch.
El latinista italian Massimo Pei l'ha marcad in quella manera chi chì el grad de variazzion di lengov romanze respet al latin:
'Na distinzion importanta de fà l'è quèlla in tra romanz insular (el Sardagnœul, e in passad l'antigh cors, voramai estint) e quell continental. Quest chì l'è spartid in du toch prinzipai: el romanz ocidental e 'l romanz oriental.
De norma el prim el gh'ha el plural sigmadegh (che 'l finiss in /s/) e 'l segond invezi el ghe l'ha vocalegh o metafonedegh (che 'l finiss par vocal, o el cambia la propia vocal tonega). A bon cunt besogna savé che i lengov de l'Area Padana (el grup gall-italegh, el venet e l'istriota), che i fan part del grup ocidental, gh'han despess on plural vocalegh e mai sigmadegh. Quella roba chì la suced di vœulte anca in Furlan (che 'l gh'ha di parolle che finissen in /i/) e in del Romancc (che 'l gh'ha di parolle che finissen in /a/). Inoltra in del Frances la /s/ se la sent asquas pu.
Tavula de cunfrunt tra vari lenguv rumanz
Chì de sota la ven pruposta l'istessa frase prima in Latin e pœu in d'un quai parlà rumanz da ovest a est.
Canederl
I canéderl (o Knödel, dal todesch knot (noeud, gnòcch), o knedlíky in cech) a hinn on piatt tipegh de la todesca sudorientala, austriaga, ceca, slovacca, polacca, trentina, sudtirolesa e bellunesa. A hinn di gròss gnòcch faa-sù cont on impast de pan pòss, cont denter varï rob.
Knödel, Klöße e canederl
Se in de la cusina todesca quest gròss gnòcch chì a hinn spantegaa comè cont tant nòmm e variant divers (oltra a Knödel e Klöße), in de la cusina taliana a gh'hinn domà in di cusin regionai del Sudtirol e del Trentin (si come a faseven part de la Contea austriaga del Tirol), del Friul, de la Venezia Giulia, del bellunes e de l'alta Valtellina. In particolar, "canederl" a l'è on termen traduu de Knödel, e che 'l se riferiss domà a i rizett pussee spantegaa in del Tirol. In friulan i canederl el se ciamen chineglis putost che chineghi. A Triest a vengen ciamaa gnochi de pan. In di vaj ladin a ciappen el nòmm de bales putost che balotes, nòmm che riven da bala (che 'l voeur dì balla).
Ona primma rappresentazion di "Knödel" la se troeuva in d'on affresch del 1180 in de la capella de Castel d'Appian.
Canederl "salaa"
In quel cas chì l'impast a l'è componuu de solet de daditt de pan pòss, lacc e oeuv (ma a gh'hinn anca di variant che dovren, al pòst del pan, la polenta de formenton negher), de solet insavorii cont el speck (o pascetta) (Speckknödel) putost che formai (Käseknödel) e erborinn e farinna.
Da l'impast de tucc i ingredient a vegnen faa-sù di "ball" de 4-6 centimeter de diameter (el formai, se 'l gh'è, el pò vess mettuu in del coeur de la balla), che a hinn peou coeusuu in acqua salada. Poden vess servii cont el broed de cottura putost che "succ", cont de sora el butter desfaa.
El se tratta d'ona pitanza che la gh'ha ona rizetta antiga comè e che, in de la cusina di contadin, el permetteva de dovrà el mangià avanzaa.
Tipegh pitanz per compagnà i canederl in de la version "succia" a hinn: spezzatin (el gulasch), craut, verz cruv, zuccoria selvatega.
Canederl "dolz"
La forma a l'è la stessa ma la rizetta a l'è totalment diversa per i Marillenknödel (canederl d'apricot) o per i Zwetschgenknödel (canederl de brugn, da da Zwetschge, che 'l voeur dì brugna in del dialett bavares meridional): el se fa-sù l'impast istess cont pòmm de terra e farinna che la se dovra per fà i gnòcch, e 'l se stend-giò per formà ona sfoeuja spessa pressapôcch un centimeter. I apricot (o i brugn) a vegnen privaa de la gandolla, e in del bus che 'l resta se mett dent on cicin de zuccher e, ona quai vòlta, canella e/o ciòd de garòfol. A part, el vegn brustolii del pan grattaa insemma a butter, zuccher e canella, fin a che el zuccher el se caramela. A quest pont chì, tucc i frutt preparaa prima, se fann-giò in de la sfoeuja e se fann-sù di ballott d'on diameter de 5-7 centimeter. A vegnen faa andà a less, e, quand in còtt, giraa in del pan grattaa preparaa prima. Questa preparazion, in de la tradizion, la vegn minga servida comè on dessert ma comè on piatt unegh.
On'altra variant del canederl dolz a l'è 'l Germknödel, on dolz a forma de canederl, quattaa-sotta da ona salza de solet al gust de vaniglia.
Monastee (Berbenn)
thumb|El Monastee Monastee (Monastero) l'è ona frazion del comun valtolin de Berbenn, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva in su la costa di Alp Retegh a 650 meter sora el nivell del mar, a nord-ovest del centro comunal, in de la vall de la Maroggia. El toeu el sò nomm del monastee che gh'è dent al paes.
Schnaus
El cumün de Schnaus a l'è tacaa ai cumün de Falera, Ilanz, Ladir, Rueun, Ruschein, Siat.
Chiusaforte
Chiusaforte (en furlà: Scluse) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 815 abitàncc, 'na superfìce de 100 km² e 'na densità de 8 ab./km². El cunfìna coi cümü de Dogna, Malborghetto Valbruna, Moggio Udinese, Resia, Resiutta, Tarvisio.
Stubenberg (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Tit Capitel Trii
Tít
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Trii
1Regurdaj de vèss sutamèss a puténz e auturitaa, de vèss übediént, de vèss pront a ogni bona opera, 2de biastemà nissün, de vèss no resiús, mansüètt, mussand tüta la gentiléza a tücc i vèss üman. 3Già che anca nümm una völta serum sémpi, desübediént, garbüjaa, sèrv a desidéri e a vari passiún, in de la gramögna e l'invidia, passnd la vita udiaa, udiand el vün l'alter.
4E quand la gentiléza e 'l bén di vèss üman del noster Salvadúr Diu l'è cumparii,
5no di oper che eren in de la giüstizia che nümm èmm faa,
ma segund la sua misericordia el m'ha salvaa per mèzz del bagn del nass de növ e 'l renuamént del Spirit Sant,
6che l'ha spantegaa föra bundantamént sü nümm per mèzz de Gesü Crist el noster Salvadúr,
7perchè, despö che sèmm faa giüst per chèla grazia,
devegnum ered de la vita etèrna segund la speranza.
8La parola l'è fedéla: mì vöri che te dee cunfèrma furtamént anca sü chèstcoss, perchè quij che hann credüü in de Diu ciapen cüra a mèttes sura i bonn oper; chèstcoss hinn bonn e ütil a i vèss üman. 9Ma schiva criad lucch, genealugí, cuntés e racul de la lég, già che hinn inütil e van. 10Refüda un persona che 'l fa divisiún despö vöna e dò visad, 11già che te savet che una tal persona l'è pervers e la peca, cundanandus.
12Quand te mandi Artema o Tichich, da diligénza a vegnì a mì a Nicopuli, già che huu decidüü de passà l'invèrn là. 13Manda in de viagg in de prèssa Zena, el dutúr de la lég, e Apoll, perchè 'l manca nagott a lur. 14Imparìen anca i noster a mètes sura i bonn oper per i besogn necessari, perchè sien no sénza frütt.
15Te salüden quij che hinn cun mì. Salüda quij che me vören bén in de féd.
La grazia la sia cun tücc vialter.
San Nullo (metropolitana de Catania)
San Nullo  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Catania.
El Herrumblar
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
San Nullo (metropolitana de Catania)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Michelau in Oberfranken
Michelau in Oberfranken l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Lichtenfels. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.36 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Gabriele D'Annunzio
miniatura|El Gabriele D'Annunzio El Gabriele D'Annunzio (Pescara, 12 marz 1863 – Gardon Rivera, 1 marz 1938) a l'è stad un famos scricior, poeta, dramaturgh, militar, politegh, giornalista e patriota italian, simbol del decadentism e de l'estetism. Per circa quarant'agn l'ha dominad el gust poetegh de la penisola, in tra la fin del vot-cent e l'inizzi del noeuv-cent.
San Nullo (metropolitana de Catania)
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Gabriele D'Annunzio
Biografia
Nassud 'me terz de cinch fioeui de una familia borghesa el studia in del colesg Cicognini de Prato. In del 1879, a sedes agn, el publega i so prim vers in de la regolta Primo vere. In del 1881 el va a viver a Roma, indova che 'l frequenta senza continuità la facoltà de Letere. In del 1882 el publega la regolta de poesie Canto novo e i cunt de Terra vergine. In del 1883 el toeu 'me mier la duchessa Maria Hardouin di Gallese, con che 'l gh'ha tri fioeui. Quei chì inn però di agn de scandol, de una recerca de una vita diversa de quella di olter borghes, inscì de "fà de la vita un'oeuvra d'art". In del 1889 el publega el romanz Il piacere, che 'l derva la stagion decadenta in Italia. Per problem cont i creditor in del 1891 el va a Napoli, indova che el se liga con la prinzipessa siciliana Maria Gravina Anguissola. In tra el 1892 e 'l 1893 el D'Annunzio el se svesina a la figura de quell che lu el ciama el "superuomo", tolt de "l'om del soravia" teorizad del Nietzsche. Quella noeuva figura chì per esempi la compariss in del 1895 cont el romanz Le vergini delle rocce. In quei agn chì el cognoss l'atora Eleonora Duse e in del 1897 el D'Annunzio el toeu part a la vita politega e el vegn elesgiud 'me deputad per la drizza estrema a Ortona cont el slogan "Deputato della Bellezza", in del 1900 inscambi el passa ai cadreghe de la manzina. A causa di so debit, in tra 'l 1910 e 'l 1915 el và a viver in Franza, prima a Paris e poeu a Arcachon. In quei agn chì el refuda anca de toeu la catedra de Letere de Bologna dop de la mort del Pascoli. In del 1915 el torna in Italia e el se s'cera cont i interventist per la prima guerra mondiala, de sorapu a l'è volontari per andà a combater e ghe vegnen dade cinch medaje d'arsgent e vuna d'or. L'è famos el so sgol sora Viena del 1918 per fà borlà sgiò in su la cità di sgolantin con la bandera italiana. Dop de la fin de la guerra, in del 1919, l'ocupa la cità istriota de Fium e el se deciara el ditador de un governa andad inanz per pussee de un ann, in fina a quand che l'esercit italian el riva in de la cità. El poeta l'ha dad in del 1917 el nom de "La Rinascente" al magazzin de Milan. Del 1921 al 1938, ann de la so mort, el D'Annunzio el viv in Lombardia, a Gardon Rivera, in de la cà-musee ciamada del poeta Vittoriale degli italiani.
Coira
Coira (variant lucai in lumbard: Chéira a Mesoch, Cùira a Bund, Cöira a Pus'ciav ; in tudesch Chur, in talian Coira, in rumanc Cuira o Cuera, in franses Coire) a l'è una cità de la Svizera, la capital del cantun Grisun e la citaa, la pü vegia de la Cunfederaziun Elvetega. La se tröa in del distret de Plessur. A l'è tacada a nord ai cumün de Haldenstein e Trimmis, a est a Maladers, a süd a Churwalden e a ovest a Domat/Ems e Felsberg. La gh'ha una pupulaziun de abitant.
Arándiga
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Böbrach
Böbrach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Regen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 27.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Böbrach el se tróa a 'na altèsa de 576 méter sura 'l leèl del mar.
Coira
Evoluzion demografega
I dat de la popolazion istòrega i henn riportaa in de la tabela chi de sotta:
Strada de segonda class 209
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 25.3 km.
Gabriele D'Annunzio
Penser e stil
El D'Annunzio a l'è semper stad vert ai novità, per esempi a quei de la modernità de la Belle époque, compagn del telefon, di prime otomobil e di reoplan, temi che vegnen desvilupad in del so ultem romanz, Forse sì che forse no. De sorapu el se interessa di corrent colturai europee 'me l'estetism del Wilde e del Huysmans, o a la filosofia del Nietzsche, cognossuda grazzia al teater musegal del Wagner, per la concezzion de l'om del soravia (Übermensch). El poeta abruzzes el gh'haveva la convinzion de dové viver in d'una manera d'ecezzion, per "fà la propia vita, 'me che la se fa un'oeuvra d'art", in del pien stil de l'estetism. Quell volé chì el se speggia anca in di so lavorà, 'me in del romanz Il piacere, con protagonista l'Andrea Sperelli, che 'l voeul viver in del luss 'me un scior in de la cornis de l'aristocrazzia romana. In di so scricc el gh'è anca un sens de panism, o ben de fusion in tra l'om e la natura, 'me in Alcyone.
Braunsbach
Braunsbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Schwäbisch Hall. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 52.85 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Braunsbach el se tróa a 'na altèsa de 268 méter sura 'l leèl del mar.
Kobeřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.