cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Condrò
Condrò l'è 'n cümü de la Pruvincia de Messìna, endèla la regiù Italiana de la Sicilia. El se tróa a 20 km a òvest de Messina e a 170 km a èst de Palermo. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'ìa 'na popolasiù de 510 abitàncc e 'na superfìce de 5,2 km².
Condrò 'l cunfìna cói cümü de: Gualtieri Sicaminò, Pace del Mela, San Pier Niceto.
Herrera de los Navarros
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Rob Portman
El Rob Portman (Cincinnati, 19 dicember 1955) a l'è un statunitens, senator del.
Cast
Cast (Casto in italià) l'è 'n cümü de 0 abitàncc (dàto del ) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt en Val Sàbia.
Endèl medioévo el teretóre del cümü de Müra el fàa part de la piéf de Sànta Marìa de Saàl che en urìgin la ciapàa dét töt el teretóre de le quàter vài minùr furmàde dei torèncc Tùer, Degnù, Abiòcol e Nòza, cioè 'n sostànsa del teretóre dei cümü del dé d'encö de Müra, Cast, Pèrtega Bàsa e Pèrtega Alta.
Cast l'ìa cunusìt zamò alùra per via de la laorasiù del pan e de la séda, atività a la qual le se dedicàa le famìe piö siùre come i De Benedictis dopo dientàcc Montini.
Al dé d'encö l'è la laorasiù dei metài e l'indüstria siderürgica che costetöés la part piö 'mportànte de l'economìa del paés. Nömerùze i è le maniglierìe e le fonderìe.
Igal (Ongaria)
a l'è un comun del Distret de Kaposvár, cont una popolazzion de abitant.
Robasacch
Robasacch (Robasacco) l'è ona frazion del comun tesines de Cadenazz, in del distrett de Bellinzona. El se troeuva ai pee del Mont Scender, che l'è quell che 'l gh'ha on pass che 'l mena al Luganes. L'è staa on comun deperlù fina al 2005.
Autostrada M07 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Wieseth
El cümü de Wieseth el se tróa a 'na altèsa de 443 méter sura 'l leèl del mar.
Gnellengh
miniatura Gnellengh (prononzia local: [ɲi'leŋk]; italian: Agnellengo) l'è ona frazzion del comun noares de Mom. El paes el se troeuva a ovest del center comunal, in di camp in tra Mom e Barengh. A l'è staa on comun indipendent fina al 1928. In del sò territori a poeudom trovà anca on castell.
Karviná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Karviná.
El gh'ha el status de cità.
Tierpark (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Tentlingen
Tentlingen (in frances: Tinterin) a l'è un cumün svizzer del distret de Sense (in frances: District de la Singine), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.69 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Tentlingen al se tröva a una altitüden de 728 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Giffers, Le Mouret, Pierrafortscha, Rechthalten, Sankt Silvester, Sankt Ursen, Villarsel-sur-Marly.
Tvrdonice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Villanueva de Alcorón
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Alter proget
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Radkov (Žďár nad Sázavou)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Serrastretta
Serrastretta l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 3.589 abitàncc, 'na superfìce de 41 km² e 'na densità de 88 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amato, Decollatura, Feroleto Antico, Lamezia Terme, Miglierina, Pianopoli, Platania, San Pietro Apostolo.
1804
El 1804 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Rhode Island
right|thumb|300px El Rhode Island a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 4.005 km² e una pupulaziun de 1.080.632 abitant.
A l'è tacaa a a nord e a est al Massachusetts, a ovest al Connecticut, a süd a l'Ucean Atlantigh.
La capital a l'è Providence (175.901 abitant), che l'è anca la cità püssee pupulada del stat.
Storia
El Rhode Island a l'è vün di tredes stat uriginari de l'Üniun.
Urganizaziun pulitiga
Rhode Island al gh'ha 4 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun,
Strada de segonda class 322
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 46.3 km.
Nimfidi Sabin
El Cai Nimfidi Sabin (Caius Nymphidius Sabinus; 35-68) l'è staa on prefett di pretorian intrattant che'l regnava l'imperador Neron e anca on poo dòpo la soa mòrt. L'ha faa 'sto mestee insema al Tigellin, che prima però el lavorava cont el Feni Ruff, mazzaa perchè 'l faseva part d'ona congiura contra l'imperador. A la fin di ann 60 del secol I, gh'hè staa tanti ribellion contra el Neron, e Sabin l'ha ciappaa part in d'ona di quij finai, con la speranza de vess nominaa imperador, ma l'è staa faa foeura di sò soldaa.
Ñuble (region)
Ñuble a l'è una region del Cile. La sua capital a l'è Chillán.
Frasso Telesino
Frasso Telesino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 2.702 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 123 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cautano, Dugenta, Melizzano, Sant'Agata de' Goti, Solopaca, Tocco Caudio, Vitulano.
Monumental (metropolitana de Barcelona)
Monumental  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Dasc (Soregh)
Dasc (Dascio) a l'è una fraziun del cumün cumasch de Sörich. Dasc la se tröva a una quota de düsent meter in sül nivel del mar e 'l se tröva longh la spunda destra del fiüm Mera, in del pont in del qual quel lì el diventa l'emissari del Lagh de Mezzöla. Se se següta el sentee de la Via Brüga, se riva al Sass de Dasc, che l'è un impurtant pont d'usservaziun a nord del Pian de Spagna.
Monumental (metropolitana de Barcelona)
Interscambi
Fermada del bus
Dasc (Soregh)
El sant patron del paes a l'è 'l San Bias.
Weingarten (Ravensburg)
Weingarten l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. La fà part del circondàre rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 12.17 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|200px|left|Weingarten 2004 El cümü de Weingarten el se tróa a 'na altèsa de 485 méter sura 'l leèl del mar.
Stazzion de Sant'Agapito-Longano
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Vairano-Isernia, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de Trenitalia in regim de contrat con la region Molis. I treni inn ancamò Diesel, intant che l'eletrifegazzion de la stazzion l'è collaudada.
Daniele Franco
El Daniele Franco (Trichiana, 7 de sgiugn 1953) a l'è un economista italian, minister de l'economia e di finanze in del governo Draghi del 13 de fevrer 2021 al 22 de otover 2022.
Adromischus
Adromischus l'è 'n zèner de piànte suculènte che fà part de la famìa botànica de le Crassulaceae. Le spéci acetàde de chèsto zèner i è 'na trentìna. I è spéci endémiche de la part meridiunàl del cuntinènt africà.
Saint-Cierge-sous-le-Cheylard
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Adromischus
Descrisiù
I è piànte gràse che fùrma dei boscaì picinì. Le fòie i è carnùze e le pöl vìga fùrma stondàda, cuneifùrma o piàna. Se i è picàde al sul le ciàpa 'na culurasiù maculàda.
Spéci
Chèsta l'è la lìsta de le spéci acetàde segónt el sit del giardì botànich del Missouri (Missouri Botanical Garden), agiurnàda al setèmber del 2014:
Strada de segonda class 323
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 31.5 km.
Rivignano
Rivignano (en furlà: Rivignan) l'è stat en cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 4.013 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 134 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bertiolo, Pocenia, Ronchis, Talmassons, Teor, Varmo.
Del cümü de Rivignano fàa part apò a le frasiù de: Ariis, Flambruzzo, Sella, Sivigliano. Dal 2014 el s'è tacàt ensèma col cümü de Teor per furmà 'l cümü de Rivignano Teor
Falcone
Falcone l'è 'n cümü de la Pruvincia de Messìna, endèla la regiù Italiana de la Sicilia. El se tróa a 40 km a òvest de Messina e a 150 km a èst de Palermo. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'ìa 'na popolasiù de 2.927 abitàncc e 'na superfìce de 9,3 km².
Falcone 'l cunfìna cói cümü de: Furnari, Montalbano Elicona, Oliveri, Tripi.
Jim Inhofe
El Jim Inhofe (Des Moines, 17 november 1934) a l'è un statunitens, senator del.
1803
El 1803 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Ibdes
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Bari Parco Sud
La Stazion de Bari Parco Sud a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la ferrovia Adriatica. L'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Bari de Trenitalia.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de Bari gestii de la Trenitalia.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Kirchroth
Kirchroth l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 43.05 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Kirchroth el se tróa a 'na altèsa de 325 méter sura 'l leèl del mar.
Iharos
a l'è un comun del Distret de Csurgó, cont una popolazzion de abitant.
Ellen Hollman
thumb|Ellen Hollman Ellen Hollman (nasüüda ül 1 April dal 1983 a Detroit in Michigan, U.S.A.) l'é un'attris americana. L'é cugnussüüda al pùblic perché l'ha recitò in Spartacus: Vengeance e in Spartacus: War of the Damned in dal ròl da la ribèla germanica Saxa.
Radešínská Svratka
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Vent geostròfich
In meteorologia dinamica el vent geostròfich a l'è on vent teòrich che 'l risulta per via de l’equilibri perfètt tra la fòrza del Coriolis e la forza indotta del gradient de la pression, in 'na condizion ciamada de bilanc geostroficoh. On tal vent el gh’hà la caratteristica de vèss dirètt de manera parallela ai isobar. Nonostant che el sia frutt de approssimazion, ai latitudin de mèzz i condizion reàl hinn minga tròpp divèrsi del bilanc geostròfich, ‘me mostràa chischinscì adrée.
Espression del vent geostròfich in di equazion del mòto per i fluid atmosferegh
A partì del studi di mòti orizzontaj in atmosfera, la forma vettorial di quàj a l’è:
indoe \vec{U} a l’è la velocità de la massa d'aria,
la velocità del girament terrèster,
\rho la densità,
p la pression,
\vec{g} l'accelerazion de gravità,
\vec{F} i fòrz d'attrito
a se pòden scriv i du component orizzontaj.
e con l’ipòtesi de vèss ai latitudin de mèzz se pònn de manera che el parametro del Coriolis  el sia anca eguàl de.
Se a se fa riferiment ai misùr scrivùd ind la tabella a se ved che i du tèrmen che dòminen in di equazion chichiscì de sora hinn la fòrza caosada del gradient de pression e l’effètt Coriolis, se riva infin ‘me approssimazion a quèlla forma chì:
che la rappresenta i du component del vent geostròfich. Sti dò equazioni chì a pòden vèss scrivùd ’me un’ùnega equazion (per analogia cont el prodòtt vettorial)
Sti relazion chì fànn su el bilanc geostròfich e hinn important minga domà ind l’atmosfera, ma anca in del'oceano.
Horní Suchá
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Karviná.
Rossura
Rossura (inscì anca italian, anca se l'è parnonziaa in manera differenta) l'è ona frazion del comun tesines de Faid, in de la Leventina. El paes el se troeuva a nord-est del capploeugh comunal. La confina coi paes de Campell, Calonegh, Cusgioeugna e Faid. De l'altra banda di montagn a gh'è la Val de Bregn. L'è stada on comun deperlee infina al 2005. L'è fada sù quasi domà de cà vegg.
Vladivostok
El cümü de Vladivostok el se tróa a 'na altèsa de 8 méter sura 'l leèl del mar.
Isnello
Isnello, l'è 'n cümü de la Pruvincia de Palermo endela regiù Italiàna de la Sicilia. El se tróa a c.ca 70 km süd-est de Palermo. Ai 31 de Dezember del 2004, el gh'ìa 'na popolasiù de 1.822 e 'na superfice de 50,2 km².
Isnello l'è tacat ai cümü de Castelbuono, Cefalù, Collesano, Gratteri, Petralia Sottana, Polizzi Generosa e Scillato.
Strachotín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Jardin
Jardin l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vienne-Sud, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.25 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 194 méter a 'na altèsa màsima de 407 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Jardin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sellia Marina
Sellia Marina l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 5.796 abitàncc, 'na superfìce de 40 km² e 'na densità de 145 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cropani, Sersale, Simeri Crichi, Soveria Simeri, Zagarise.
Strada de segonda class 324
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 70.9 km.
1802
El 1802 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Saint-Mitre-les-Remparts
Saint-Mitre-les-Remparts l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Istres-Sud, del circondàre (arrondissement) de Istres e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 21.02 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 141 méter s.l.m.
Biesdorf-Süd (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Wilburgstetten
El cümü de Wilburgstetten el se tróa a 'na altèsa de 437 méter sura 'l leèl del mar.
Autostrada M02 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Part di strade europee E101 e E391, la conliga Kipti al confin russ a Bachivsk.
Fragneto l'Abate
Fragneto l'Abate l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 1.215 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 61 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campolattaro, Circello, Fragneto Monforte, Pesco Sannita, Reino.
Ueberstorf
Ueberstorf a l'è un cumün svizzer del distret de Sense (in frances: District de la Singine), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.13 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Ueberstorf al se tröva a una altitüden de 658 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Albligen (BE), Heitenried, Köniz (BE), Neuenegg (BE), Sankt Antoni, Wahlern (BE), Wünnewil-Flamatt.
Gorniès
Gorniès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Ganges, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 176 méter a 'na altèsa màsima de 940 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Gorniès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Auferstanden aus Ruinen
Auferstanden aus Ruinen (Vegnuu amò in vita di ruin in lombard) l'è staa l'inn nazzional de la Republega Democratega Todesca del 1949 al 1990, sostituii despoeu la Riunificazzion todesca del Cant di Todisch. Vist che 'l test l'è staa scrivuu sora la canzon del Hayden doperada anca 'me bas del Cant di Todisch, Auferstanden aus Ruinen la pò vess cantada sora la musega del Cant di Todisch e vice versa. Anca el Lothar de Maizière, che l'era el dirigent pussee important de la DDR l'aveva parpognuu de mett me inn noeuv de la Germania unificada el Cant di Todisch con i paroll de Auferstanden aus Ruinen, ma l'Helmut Kohl l'ha voruu no.
El test l'è del Johannes Becher, la musega de l'Hanns Eisler.
Test
Auferstanden aus Ruinen und der Zukunft zugewandt, lass uns Dir zum Guten dienen, Deutschland, einig Vaterland. Alte Not gilt es zu zwingen, und wir zwingen sie vereint, denn es muss uns doch gelingen, dass die Sonne schön wie nie über Deutschland scheint, über Deutschland scheint.
Lasst uns pflügen, lasst uns bauen, lernt und schafft wie nie zuvor, und der eignen Kraft vertrauend steigt ein frei Geschlecht empor. Deutsche Jugend, bestes Streben unsres Volks in dir vereint, wirst du Deutschlands neues Leben. Und die Sonne schön wie nie über Deutschland scheint, über Deutschland scheint.
Stazzion de Sesto Campano
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Vairano-Isernia, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de Trenitalia in regim de contrat con la region Molis. I treni inn ancamò Diesel, intant che l'eletrifegazzion de la stazzion l'è collaudada.
Broadcast storm
Una broadcast storm a l'è 'n acumulàss de pachet broadcast o multicast in d'una red de computer, che l'è anca bon de impedìgh a la red de fonzionà e, per quella reson chi, despess el pachet che 'l causa l'è ciamad "Chernobyl packet".
Sciön
Sissön o anca Sciön (Piemuntes: Sceun, parnunziaa, cume el nomm lumbard, ; italian: Sizzano) a l'è un cumün de la Pruincia de Nuara.
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Carpignön, Cavaj, Farä, Ghem.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Sciön l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Starovičky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Deșteaptă-te, române!
miniatura|drita Deșteaptă-te, române! (in lombard Dessedet Romen) l'è l'inn de la Romania. L'è staa scrivuu dal Andrei Mureșan, e la soa musega l'era ona musega popolara. L'è staa inn de la Moldavia fina 'l 1994. L'è staa cantaa in tucc i conflitt pussee important per la Romania e in del 1994 l'ha sostituii l'inn comunista Trei Culori.
James Lankford
El James Lankford (Dallas, 4 marz 1968) a l'è un statunitens, senator del.
Pression de vapor satur de l'acqua
La pression de vapor satur de l’acqua a l’è la pression che ‘l vapor satur a l’è ind on stato de equilibri termodinamich cont la soa fase condensada. Per pression pussée alt l’acqua la condensa. La pression de vapor satur de l’acqua a l’è la pression parzial de l’acqua in dona mes'ciada de gas in quilibri cont la soa fasa solida o liquida. Compagn che’l succed per di alter sostanz, la pression de vapor de l’acqua a l’è funzion de la temperadura e la pò vèss determinada con la relazion del Clausius–Clapeyron, de sorpaù gh'è di formol approssimativ.
Formol approssimativ
A ghe n’è tanti di formol approssimativ de calcolà la pression de vapor satur sora l’acqua liquida o sora el giazz. T’el chì ‘na quajvuna:
!A !B !C !Tmin, °C !Tmax, °C
Precision di divèrsi formól
L’è scià el confront de la precizion di sti formol chi, indoe a se ved la pression de vapor satur per l’acqua liquida in kPa, calculada per ses divèrsi temperadur e ‘l so error percentual rispètt a la tabèlla di valor del Lide (2005):
Ronchis
Ronchis (en furlà: Roncjis di Tisane) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.966 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 109 ab./km². El cunfìna coi cümü de Latisana, Palazzolo dello Stella, Rivignano Teor, San Michele al Tagliamento (VE), Varmo.
Utah
right|thumb|300px L' Utah a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 219.887 km² e una pupulaziun de 2.389.039 abitant.
A l'è tacaa a nord a l'Idaho e al Wyoming, a ovest al Nevada, a süd a l'Arizona, a est al Colorado.
La capital a l'è Salt Lake City (181.743 abitant), che l'è anca la cità püssee pupulada del stat. L'altra cità cun püssee de 100.000 abitant a l'è West Valley City.
Urganizaziun pulitiga
L'Utah al gh'ha 5 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun.
Strada de segonda class 325
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 44 km.
Polizzi Generosa
Polizzi Generosa (Pulizzi in sicilian) al è 'n cumün (popolazion 4.530) in la Pruvincia de Palermo.
Iharosberény
a l'è un comun del Distret de Csurgó, cont una popolazzion de abitant.
Badalona Pompeu Fabra (metropolitana de Barcelona)
Badalona Pompeu Fabra  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona. A l'è el capoligna meridional de la linia.
Inno e Marcia Pontificale
L ' Inno e Marcia Pontificale l'è l'inn nazzional del Vatican. La musega l'è del Charles Gounod e gh'hinn tri test: Vun in italian e dò in latin. L'è inn offizial dal 1950 cont el test latin.
Disturbed
300px|thumb|I Disturbed en Svesia (2008) I Disturbed (pronunciàt ) i è ü grüp alternative metal statunitense che 'l s'è furmàt a Chicago 'n del 1996. 'n prensepe ol sò zèner l'era vizì a l'alternative metal e al nu metal, con ciare 'nflüense de grüp come Korn, Metallica, Tool, Faith No More e Deftones, dopo 'nvece i sò dischi i g'ha ciapàt ü suono piö alternative metal e hard rock. Dal mumènt che ol grüp 'l s'è furmàt, l'ha vendìt piö de 11 miliù de album in töt ol munt, dientànt isce ü di grüp con magiùr incàs 'n di öltèm àgn. . I Disturbed i g'à püblicàt quàter album consecütif ch'i g'à debütàt al nömèr ü delà Billboard 200.
Badalona Pompeu Fabra (metropolitana de Barcelona)
Interscambi
Fermada del bus
Illueca
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Cirgues-de-Prades
Saint-Cirgues-de-Prades l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Thueyts, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
Viana de Jadraque
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Alter proget
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Cirgues-de-Prades
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 319 méter a 'na altèsa màsima de 861 méter s.l.m.
Porta XOR
La porta XOR a l'è 'na porta logica che la implementa la disgiunzion esclusiva, ossia che l'è vera quand che i entraa a hinn díspari, ossia vuna vera e vuna falsa. L'è equivalenta, in sostanza, a 'n addizion modul 2.
Radešín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Pioda (edilizia)
La pioda (o anca pioeuda) (probabilment del latin plautus (ag.), o ben "piat") a l'è una preja retangolara e piana, de solet de lavagna. I piode vegnen anca drovade coma cop in l'edilizzia per quatà i tecc di cà, in Lombardia la tradizzion de drovà i piode 'me covertura per i costruzzion a l'è spantegada in manera particolar in di vall alpine.
I roman doperaven i piode per i so strade, process che ciamaven «lastricare».
Risoluzzion matematega
Per la risoluzzion de la pioda esisten du metod:
Quell ultem metod chì el troeuva grand aplicazzion grazzia a la semplicità de esecuzzion. El consist in de l'assunzion de una fonzion de sforz, Ψ (x,y), ciamada fonzion de l'Airy. In olter parolle se supon che el stat tensional el sia cognossud a partì de la fonzion de sforz.
Fer da prà
right|250px|thumb El Fer da prà, anca ranza u ranz(en lombàrt orientàl: Rànza), l'è un arnes druad in de l'agricultüra e ind al giardinag par taià l'erba e par catà sü i cereai.
El fer da prà el gh'ha la furma de 'na lünga lama ricürva e taienta da 60 a 90 ghei, fissada de sbiech a un manogh lungh da 140 a 160 ghei. L'arnes el pöd anca avegh dü manogh, vün a metà e l'altor da la part uposta de la lama.
Ligam in sü la red
Falci e martelli da lombardiabeniculturali.it
Arbonn
Erbonn (Arbonn in del dialet lucal; Erbonne in Italian) a l'è una lucalità del cumün cumasch de Center Val d'Intelv, fina al 2017 frazion del cumün cumasch de San Fedel. Erbonn la se tröva in sü la spunda de manzina del fiüm Bregia e a un quai meter de distanza dal cunfin cun la Svizzera. Erbonn l'è multu püssee vesina a Casasch che al propi center cumünal.
El paes l'è cumpost de 52 cà e l'è sitüaa in de la Val Bregia, che in Svizzera la ciapa el nom de Val de Mügg. L'ültim censiment (2001) el cüntava a Erbonn dumà quindes abitant, ma dopu el 2008, vist che hin mort di vegg, la pupulaziun l'è diminüida a vündes personn. Incö che ne saria apena set.
A Erbonn el se tröva el Müseu de la Guardia de Finanza e di Sfrusadur, perchè uviament per un pass inscì vesin a la Svizzera ghe passava una gran mota de spaluni.
Friedrichsfelde (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Konzell
Konzell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.76 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Konzell el se tróa a 'na altèsa de 588 méter sura 'l leèl del mar.
Horní Bludovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Karviná.
Strada de segonda class 326
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 15.8 km.
1801
El 1801 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Ficarra
Ficarra l'è 'n cümü de la Pruvìncia de Messìna, endèla la regiù Italiana de la Sicilia. El se tróa a 60 km a òvest de Messina e a 130 km a èst de Palermo. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'ìa 'na popolasiù de 1.749 abitàncc e 'na superfìce de 18,6 km².
Ol cümü de Ficarra la contegn le frazioni de Matini, Crocevia, Sauro, and Rinella.
Ficarra 'l cunfìna cói cümü de: Brolo, Naso, Sant'Angelo di Brolo, Sinagra.
Ruda
Ruda (en furlà: Rude) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.921 abitàncc, 'na superfìce de 18,8 km² e 'na densità de 155 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aiello del Friuli, Campolongo al Torre, Cervignano del Friuli, Fiumicello, San Pier d'Isonzo (GO), Turriaco (GO), Villa Vicentina, Villesse (GO).
Inke
a l'è un comun del Distret de Csurgó, cont una popolazzion de abitant.
Rootkit
Un rootkit a l'è un software, de solet cattiv, pensad per permeter a 'n utent de havégh l'acess a di part de computer che, de solet, l'inn no, de part de 'n utent, despess nanca autorizzad in del sistema.
Radenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Parch Viluresi
Ül Parch Viluresi da Munscia, (misùra da l'area: 3,5 etar), l'è staa inaugür in dal lüj dal 2010 dal sindich in carica Marco Maria Mariani. In Munscia l'é ül secund parch dopu ül Parch da Munscia, e l'é staa realizzaa in dal quarter da San Frütus, a fianch al laghet da pesca spurtiva visìn al Canal Viluresi.
Starovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Ron Wyden
El Ron Wyden (Wichita, 3 masg 1949) a l'è un statunitens, senator del.
Cassina (Agn)
Cassina (italian: Cassina d'Agno) l'è ona frazzion del comun luganes de Agn, in del Canton Tesin. El paes el se troeuva a sud del center comunal, arent a Vernaa e a la riva del Lagh de Lugan.
Wünnewil-Flamatt
Wünnewil-Flamatt a l'è un cumün svizzer del distret de Sense (in frances: District de la Singine), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.21 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Gesa de l'Ara Coeli
"La gesa de l'Ara Coeli l'era bella perchè la ciappava el sol de la sira su la facciada e la sonava con legria i bott di mort de l'ospedaa, e la me riceveva, pènna liberaa da la scoeula, sul segraa a giugattà dopo avè poggiaa la cartella di liber tra dò colonn del portal, cercand de lassà de part i pissad di can."
Wünnewil-Flamatt
El cumün de Wünnewil-Flamatt al se tröva a una altitüden de 628 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bösingen, Neuenegg (BE), Sankt Antoni, Schmitten, Ueberstorf.
Gesa de l'Ara Coeli
- Ambrogio Maria Antonini, Milan 1914, 1977.
La gesa de l'Ara Coeli (italian: Chiesa di Santa Maria in Ara Coeli) a l'era ona gesa catolega del center de Milan. Fada su intorna al 1630 in stil barocch, la se trovava in sul canton in tra la via Fatebenefratelli e 'l cors de Porta Noeuva, proppi in su la riva del Navili. De fatti, l'era taccada a l'ospedaa di fraa, che l'era nassuu in del 1588. Despoeu de l'Unitaa d'Italia, i fraa hinn staa slontanaa de l'ospedaa, e anca la gesa l'è stada bandonada: adasi adasi s'è andaa inanz a trà giò i edifizzi vegg de l'ospedaa. L'istess destin gh'è toccaa anca a la gesa, che l'è stada poeu trada giò in del 1937.
Programa Pioneer
El Programa Pioneer l'è stat en progràma americà furmàt de 'na série de misiù spasiàle sènsa equipàgio miràde a l'esplorasiù dei pianeti del Sistema Solar. Le sónde mandàde 'ndèl spàsio endel quàder del Programa Pioneer i è stàde divèrse ma le piö 'mportàte i è stàde la Pioneer 10 e la Pioneer 11 che i è riàde a esplorà i pianéti estèrni e i è riàde 'nfìna ai cunfì del nòst sistema.
Windelsbach
Windelsbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ansbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 38.51 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Windelsbach el se tróa a 'na altèsa de 450 méter sura 'l leèl del mar.
Jarrie
Jarrie l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vizille, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 259 méter a 'na altèsa màsima de 733 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Jarrie l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Spiral de l'Ekman
miniatura| Spiral de l’Ekman 1. [[Vent 2. Fòrza esercitada de sora 3. Direzion de la corrent 4. Fòrza del Coriolis ]]
La spiràl de l’Ekman (ciamada inscì per via del mòmm de l’oceanografo svedés Vagn Walfrid Ekman ) l’indica ‘na struttura de corrent o vent intorna de on  lìmit orizzontal indoe la direzion del fluss la gira in fonzión de la distanz del lìmit medèsim.
Descrizion de la spiral de l’Ekman in di oceani
La spiral l’è na conseguenza de la fòrza del Coriolis che la pròvoca on moviment di oggètt che hànn ‘na velocità maggiora de zero vèrso drizza in del'emisfero nòrd e vèrso sinistra in del'emisfero sud. Per quèst quand che i vent boffen sora la superfice di oceani (in manera "continua"), in del'emisfero nòrd, el se créa on stràt superficiàl ciamàa strat de l’Ekman, che ‘l po’ andà de 45 m fin a 300 m (in di miglior condizion), a segonda di caratteristich del bascì idrich, de la fòrza del vent e de la latitudin. La corrent de superfice, in quèst strato chì, la se moeuv a 45° vèrs drizza rispètt a la direzion del vent.
Quand che l'acqua in su la superfice  ruza l’acqua che la stà de sòta, a caosa di fòrz de attrito quèsta chì la se moeuv anmò pussée vèrs dètra rispètt a la direzion del vent, e inscì per tucc i strat pussée de bass. A ‘ndà giò in profondità, per via de la deviazion de la corrent, la velocità de l’acqua la diminuìss semper pussée fin a diventà nagòtt.
Fragneto Monforte
Fragneto Monforte l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 1.960 abitàncc, 'na superfìce de 24,41 km² e 'na densità de 82 ab./km². El cunfìna coi cümü de Benevento, Campolattaro, Casalduni, Fragneto l'Abate, Pesco Sannita, Ponte, Pontelandolfo, Torrecuso.
Spiral de l'Ekman
Descrizion de la spiral de l’Ekman in di oceani
El fenòmen el pò vèss osservà in del mar in di corrent marin e in di deriv di giazzee in superfice.
On alter fenòmen present in del strat de l’Ekman a l’è el traspòrt de Ekman.
La spiral de l’Ekman in meteorologia
El modèll del vent de l’Ekman el servìss anca in meteorologia de già che con l’andà giò in quòta denter in del strat de messedada el vent el diminuìss la soa intensità e ‘l compìss on girament a comenzà de la soa direzion iniziàl, che la correspond al vent geostròfich vèrs ‘na direzion che la taja i isòbar cont ‘n’àngol che ‘l tend semper pussée a 90°C e ‘l gh’hà on vèrs contrari de quèll del gradient. Cont el vesinàss a la superfice terrèster, de sorapù, l’attrito el se sent semper pussée, el mòto el va semper pù adasi e de conseguenza la diminìss anca la fòrza del Coriolis.
Achberg
Achberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 12.92 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Achberg el se tróa a 'na altèsa de 505 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Paul-lès-Durance
Saint-Paul-lès-Durance l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Peyrolles-en-Provence, del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence e del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 45.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 230 méter a 'na altèsa màsima de 519 méter s.l.m.
Ernest Rutherford
right|200px|thumb
Sir Ernest Rutherford (nasìt a Brightwater ai 30 de Löi del 1871; mórt a Cambridge, Inghiltèra ai 19 de utùer del 1937) l'è stat en chìmich e fìzich britànich de urìgin Neo Zelandéza. L'è cunsideràt el pàder de la fìzica nücleàr. El g'ha scuprìt i ràgi àlfa e i ràgi béta e pò a 'l fenòmeno che fà che la radioatività la compórta 'na dizintegrasiù de l'elemènt chìmich che 'l la emèt. Chesta öltema scopèrta la g'ha valìt el prémio Nobel per la Chìmica endèl 1908. L'è stat sèmper lü a mèter en evidènsa l'ezistènsa de 'n nùcleo atòmich, endèl quàl gh'è ünit ensèma töta la càrica elètrica puzitìva e quàze töta la masa de l'àtomo, e a rià a fà la prìma trasmutasiù artificiàl.
Semài che 'ndèla prìma part de la sò vìta el s'è dedicàt en töt e per töt a la sò ricérca, el g'ha 'nvéce pasàt la segónda part a 'nsegnà e a dirìger el laboratóre Cavendish a Cambridge, endóche gh'è stat scuprìt el neutróne e 'ndóche gh'è vignìt a completà la sò furmasiù i fìzich Niels Bohr e Robert Oppenheimer. La sò 'mportànsa en chèsta matéria l'è stàda de 'mportànsa fonsamentàl.
Santa Cruz de la Salceda
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Havířov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Karviná.
El gh'ha el status de cità.
Sellia
Sellia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 589 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 49 ab./km². El cunfìna coi cümü de Albi, Catanzaro, Magisano, Pentone, Simeri Crichi, Soveria Simeri, Zagarise.
Elettrotreno FS ETR.460
L'elettrotreno FS ETR.460 a l'è 'n elettrotreno a assett variabel monotension faa su de la Fiat Ferroviaria in tra el 1993 e 'l 1995. L'è part de la terza generazion del Pendolin insemma a l'ETR.470 e 480.
Storia
L'è 'l primm esemplar de la terza generazion del Pendolin, hinn staa doperaa soratutt in su la Direttissima Fiorenza-Roma ma anca in sui lign tradizionai che podeven avègh benefici de l'assett variabel. N'hinn staa faa su 10.
Trii eren adattaa a la circolazion in sui 1'500 V CC de la red ferroviaria franzesa, per conligà Milan a Lion via Turin e Chambéry. El servizzi l'è fornii in del 2005 e tucc i treni hinn reconvertii per andà domà in su la red italiana, classifegaa prima 'me ETR.465 e poeu 'me ETR.463.
In del 1997 a hinn ordenaa i ETR.480, con la possibilità de fonzionà in sui noeuv red a volta velocità grazia a 'n trasformator che l'è poeu installaa a tucc i treni in del 2005, che hinn donca reclassifegaa 'me ETR.485.
Del 2013 a hinn dedicaa al servizzi Frecciabianca in su la tratta Tirrenica de Genoa a Roma e de Roma a Regg Calabria. In del dicember 2016 l'è disattivaa el giroscopi che 'l permett el pendolament, donca l'è puu possibel fàj andà in rangh P.
Incident
El 12 de sginee 1997 on ETR.460 el deralia pocch prima de la stazion de Piasenza e 'l causa vott mort e 12 ferii: in sul treno el gh'era anca el president emerit e senator de dirizz Francesco Cossiga, che l'è sortii senza ferii perchè l'era in la carrozza restorant, deraliada no.
L'incident l'è staa provocaa de 'na velocità eccessiva, 160 km/h contra di 105 km/h autorizzaa, in la curva, a circa 400 meter del fabregaa viaggiator, e l'ha portaa foeura de la ferrovia la carrozza pilota e alter ses carrozz, domà i daree dò hinn restaa in sul binari.
Hinn mort i du macchinista in servizzi, du agent de la polizia ferroviaria, dò hostess e du viaggiator. Se pensava in principi che i macchinista fudessen ciocch, ma l'è staa poeu appuraa che la causa de l'error di macchinista l'era probabilment in d'ona impostazion de la ripetizion in gabina del blocch automategh a corrent codifegaa che la segnalava no la necessità de sbassà la velocità inscì de permett de recuverà di retard cont el spostà innanz el pont de la frenadura.
A bon cunt i 25 dirigent di Ferrovij del Stat ch'eren staa imputaa hinn staa assolt perchè han committuu minga el fatt.
Caratteristegh
L'aparaa de trazion el pò dà finna a 6 MW e l'è destribuii in su trè unità de trazion e hinn a fonzionament asincron trifas e hinn regolaa de inverter e GTO. El total di motor, grazia a 'n fonzionament pussee bon, l'è passaa di 16 de l'ETR.450 a 12. L'è modifegaa anca el sistema de telecomand che l'è puu analogich ma digital, oltra che ridondaa.
La frenadura l'è fàda cont el reostat e la permett anca el recuver de energia, menter la part meccanega l'è fada di disch comandaa de 'n sistema elettropneumategh. La velocità massima l'era de 250 km/h.
Composizion
Ogni treno l'era faa su de 9 carrozz de che ses motorizzaa, in composizion MP+M+R+R+M+M+R+M+MP, e 3 hinn de prima class, cinch de segonda class e voeuna restorant, missa in tra i dò class.
I post in prima class eren 137, quej in segonda 341, pussee dò per i disabil. In cas de particolar affollament l'è possibel volzà de 140 post, ciovè 20 per carrozza foeura che per quella restorant.
Tennessee
A l'è tacaa a nord al Kentucky e a la Virginia, a ovest al Missouri e a l'Arkansas, a süd al Mississippi, l'Alabama e la Georgia, a est a la Carolina del Nord.
La capital a l'è Nashville (569.891 abitant). La cità püssee pupulada del stat a l'è Memphis (650.100 abitant). Alter cità cun püssee de 100.000 abitant a hinn Knoxville, Chattanooga e Clarksville.
Urganizaziun pulitiga
El Tennessee al gh'ha 11 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun.
Satriano
Satriano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 3.061 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 139 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cardinale, Davoli, Gagliato, Petrizzi, San Sostene, Soverato.
Stazzion de Capriati a Volturno
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de Trenitalia in regim de contrat con la region Molis. I treni inn ancamò Diesel, intant che l'eletrifegazzion de la stazzion l'è collaudada.
Forchia
Forchia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 1.116 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 223 ab./km². El cunfìna coi cümü de Airola, Arienzo (CE), Arpaia, Moiano, Roccarainola (NA).
Scöla
La scöla (del Grech σχολή, ozi), ciamada anca scöra in lumbard ucidental e in certi zonn talianizaa cun scola, a l'è l'istitüziun induè che i stüdent poden imprent növ rop cunt i maester che ghe dann una man.
La püssee part di paes la gh'ha un sistema d'edücaziun che de solit l'è cumpulsori, ubligatori. In 'sti sistema chì el stüdent el stüdia in d'un insema de scör, che gh'hann nom diferent, per esempi scör primari, secundari, etc...
I scör poden vess del guern (ciamaa anca scör stataj) o privaa, e tücc e düü poden vess anca scör religius.
Efesit Capitel Cinch
Efesit
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Capitel Cinch
1Dunca, sarìuv imitadúr de Diu cumè bagaj predilètt 2e caminee in del bén, propi cumè anca Crist el v'ha vursüü bén e 'l s'è cunsegnaa per vialter cumè un'ufèrta e un sacrifizi a Diu cumè un perfümm fragrant. 3E la furnegaziún, ogni impüritaa o piögeria la duarìa minga numinada intra vialter, cumè 'l sta bén a i sant, 4e la burdeghisia, el parlà balord e 'l vèss narr , che stann minga bén, ma pütost el dà de grazi. 5Già che savii chèst, che ogni furnegadúr o persona impüra o pitocch, che l'è un idulatra, el gh'ha minga ereditaa in del règn de Crist e Diu.
6Nissün el duarìa imbrujàv cun paroll vann: già che per via de chestcoss l'ira de Diu la ven sü i fiöö de la desübediénza. 7Dunca, duarìuv minga vèss cumpagn de lur: 8già che serii una völta scür, ma adèss la lüs in del Signúr: caminii cumè fiöö de la lüs-- 9già che 'l frütt de la lüs la gh'è in de tüta la buntaa, la giüstizia e la veritaa-- 10pruand che cossa l'è piasevul al Signúr, 11e duarìuv minga avègh fradelanza insèma a i oper del scür che hinn sénza frütt, ma pütost anca cunvinciij. 12Già che i coss che hinn faa segretamént de lur hinn vergugnús anca de dì, 13e i coss che hinn metüü föra de la lüs hinn faa vedüü, già che ogni cosa vedüda l'è lüs. 14Dunca, el dis:
«Desedet tì, tì che dormet, levet tì di mort, e Crist el splendarà sü de tì».
15Dunca, vedii cun cüra cumè caminii, no cumè balord ma cumè savi, 16prufitand del témp, perchè i dì hinn malign. 17Per chèst, duarìuv minga vèss narr, ma capii che cossa l'è la vuluntaa del Signúr. 18E duarìuv no vèss ciuch de vin, in del qual l'è trasada, ma duarìuv vèss impienii del Spirit, 19e parlà a vialter medemm cun salm, inn e canzún spiritüaj, cantand e sunand cunt el voster cör al Signúr, 20dand grazi semper per tüsscoss in del nomm del noster Signúr Gesü Crist a Diu e Pader.
21Sutametüü el vün a i alter in de la pagüra de Crist, 22i donn a i lur propi marì cumè al Signúr, 22perchè un omm l'è 'l capp de la dona cumè anca Crist l'è 'l capp de la gésa, lü medemm el Salvadúr del corp; 24ma cumè la gésa l'è sutametüda a Crist, inscì anca i donn a i marì in de tüsscoss.
25I marì, vuree bén i voster miee, cumè anca Crist l'ha vursüü bén la gésa e 'l s'è cunsegnaa per lee, 26per fàll sant, fasendugh pür cunt el bagn de l'aqua per mèzz de la parola, 27per fà cumparì la gésa a lü medemm gluriúsa, sénza smàgia, créspa o quajcossa de cumpagn, ma perchè la sia santa e sénza smàgia. 28Inscì anca i omen deven vurè bén i miee de lur medemm, cumè i lur propi corp. Lü che 'l vör bén la sua propia miee, el se vör bén; 29Già che nissün l'ha mai udiaa la sua propia carna, ma 'l ghe nudriga e 'l ghe cüra, cumè anca Crist la gésa, 30perchè sèmm member del sò corp. 31«Per chèsta resún un omm el lassarà dedree pader e mader e 'l se ünarà a sua miee, e i düü devegnarànn vöna carna». 32Chèst misteri l'è grand: ma mì disi de Crist e de la gésa. 32Ancasì anca vialter che sii segund vün, ognidün el duarìa vurè bén sua propia miee cumè sé medemm, e la miee, che la gh'àbia pagüra del marì.
Renera (Guadalajara)
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Ronchett (Milan)
"L'è bell, quand l'è festa, solcà de Milan In cerca del clima on poo san, andà a San Cristofen, a Gorla, ai Boschett, o longh el Navili al Ronchett..."
- Giovanni D'Anzi, El Biscella
El Ronchett (Ronchetto sul Naviglio in italian) l'è on quarter de Milan situaa longh el Navili Grand, donca a sud-ovest del centro storigh, in del Municipi 6
Stòria
In del 1945 Ronchett l'è staa vun di sitt indove la gh'è stada on sconter important trai partisan e i tognitt in del dì de la Liberazion (25 de april).
Laberweinting
Laberweinting l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 76.32 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Laberweinting el se tróa a 'na altèsa de 369 méter sura 'l leèl del mar.
Autostrada M08 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Part de la strada europea E50, la fa de bypass a la cità de Užhorod, inscì de conligà l'Autostrada M06 al confin con la Slovachia, indova che la deventa la strada de prima class 50.
Texas
right|thumb|300px El Texas a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 696.241 km² e una pupulaziun de 22.490.022 abitant.
A l'è tacaa a nord al Növ Messich e a l'Oklahoma, a ovest al Növ Méssich e al Messich, a süd al Mrssich e a l'Ucean Atlantigh (Gulf del Méssich), a est a l'Arkansas e a la Louisiana.
La capital a l'è Austin (227.818 abitant); la cità püssee pupulada del stat a l'è Houston (2.012.626 abitant), alter cità cun püssee de 100.000 abitant a hinn Dallas, San Antonio, El Paso, Fort Worth, Arlington, Corpus Christi, Plano e Garland.
Urganizaziun pulitiga
El Texas al gh'ha 34 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun.
Sedlec (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
Lichtenberg (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Interscambi
A gh'è di interscambi con
Decàgon
right|thumb|250px|Ün enàgon regolàr
Ol decàgon (dal Gréch Antìch da deca cioè dès e gonov cioè àngol), l'è öna figüra geomètrica piàna, ü polìgon che 'l gh'à dés làti; menimà se ciàma decàgon regolàr, ün decàgon che 'l gh'à i dés làti töi lónch istès e i dés àngoi töi gràncc istès e cioè de 144 gradi.
Ol perìmeter d'ün decàgon
Per troà 'l perìmeter d'ü decàgon, se 'l decàgon l'è mia regolàr, mè fà l somatòria de töcc e dés i làti, menimà se l'è regolàr bàsta fà.
L'àrea d'ün decàgon
Gh'è dò manére dièrse per troà l'àrea d'ü decàgon regolàr: