cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cynodon dactylon
Quànd la se cata
La raìs 's pöl catàla töt l' an (mèi, però, in setèmber-utùer o in mars-avrìl), la se nèta de la tèra e i se trà vià i raìsine de banda.
Come la se té lé
I raìs a i se fà secà in pià sitìl al sùl o i se teca sö a fassècc mia tròp strècc. Pò dopo se ras'-cia vià la pelesina per tö zó la rösca sberlüsenta che la quarcia e i se fà zó i raìs a tochèi. I se mèt via in sachèi de carta o tila.
Propietà
diüreteghe, depüratìe, antifiamatòrie, refrescàcc, disetàcc
Prensépe atìv: möcilagìni, söchèr, amìdi, sostàsse co 'l fà de saù, ü glücosìde de la anilìna. La gramègna róssa la vé dövrada, di erborare, comè dróga al post d' ol Dèt Canì (gramègna), üsàt de sèmper per i sò vertü diüreteghe e südurifere.
L' infüsiù de gramègna róssa l' è ü ècc reméde tradissionàl per pörgàss in primavéra. L' è bùna per cürà i 'nfiamassiù di reni e de la sgiunfèrla, per la góta artètica e i reümatismi, e pò a per sircà de eliminà di calcói pissenì de la cistifelèa e del sistéma ürinare.
Elezion rejonai in Lombardia del 2023
Resultads
<references group="N"/>
Autostrada D4 (Cechia)
La  a l'è un'autostrada de la Cechia longa 38 km.
Cureggia
Cureggia (inscì anca in Italian) l'è on quarter de Lugan, in del Canton Tisin. El confina a sud-est con Brè-Aldesagh, a nord-ovest con Pregassona, a sud-ovest con Viganell. L'è staa on comun fina al 2004.
Cynodon dactylon
Propietà
Ün üs curiùs de la gramègna róssa l' è chèl de fà öna bira a bù mercàt e refrescàt.
I raìs tostàde i è ü bù sostitüt d' ol cafè sensa i sò magagne.
Per migliurà ol saùr d' infüsiù de gramègna róssa se sögeréss de scogà i raìs per ü menüt, pó dopo cambià l' aqua, e dövrà chèst' öltema infüsiù.
Palogneux
Palogneux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Georges-en-Couzan, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
Villanova Solaro
Villanova Solaro (en piemontés: Vilaneuva Solar) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 782 abitàncc, 'na superfìce de 14,78 km² e 'na densità de 52,9 ab./km². El cunfìna coi cümü de Moretta, Murello, Ruffia, Scarnafigi, Torre San Giorgio.
Palogneux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 496 méter a 'na altèsa màsima de 945 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Palogneux l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Leuze
Leuze, Aisne a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza.Ul sindigh a l'è Daniel Liotard, con mandaa 2001-2008.
Tregarezz
Tregarezz (Tregarezzo) l'è ona frazion del comun milanes de Segraa. Fina al 1841 Tregarezz l'è staa on comun indipendent (per poeu vess unii a Novegher), che ai temp di piev el faseva part de la Piev de Segraa. El paes, che in realtà l'è faa sù domà de on para de cà (l'è 'l quarter pussee piscinin del comun), el se troeuva a sud del centro comunal, arent a la via Rivoltana e a est de l'Idroscalo e de Novegher, del qual fondamentalment el pò vess consideraa ona sott-frazion.
Alboussière
Alboussière l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Péray, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Bandera di Stat Federad de Micronesia
La Bandera di Stat Federad de Micronesia a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Noeud (unitaa de misura)
El noeud a l’è on’ unitaa de misura per la velocità istèss del mia nautich per ora (m/h). In loeugh internazional la soa abbreviazion l’è kn, tal abbreviazion l’è consiliada del'Offizzi internazional di pes e di misur e de l'Organizzazion idrografica internazional, ma in di paés anglo-sasson a se trouava anca l’abbreviazion kts per il plural ind la lengua inglesa knots.
Il noud a l’è minga on’unitàa de misura del Sistèma internazional, ma l’è accettada. In particolar el noeud a l’è doperàa in meteorologia e per la navigazion nàutica ed aérea.
Traformazion tra unitaa de misura
1 noeud l’è pressapòch l’istèss de::
Error comun
De già che el noeud a l’è on’unitàa de misura de la velocitàa, istèss del mia nautich/ora per decision, a dì ‘’noeud per ora’’ per designà ‘na velocitàa l’è minga giust. Noeud per ora el sariss donca inveci ona unità de misura de l’accelerazion.
Terence Hill
Terence Hill (nom ver Mario Girotti, (Venezia, 29 de marz 1939) a l'è un atur e un regista italian (la sua mama, Hildegard Thieme, l'eva tudesca e lü medem l'ha vivüü quater agn a Dresda quand che l'eva piscininn e fin a quand 'l gh'eva ses agn l'eva parlaa dumà tudesch, la sua lenguamader), che l'è famus suratüt per i sò film insema al Bud Spencer: i dü atur hann faa insema derset film, e in sedes de 'sti chì a hinn la cobia prutagunista. El Terence l'ha faa sücess anca indeperlü, cun film cume Il mio nome è Nessuno (El mè nom a l'è nissün) (1973), Poliziotto superpiù (1980), Don Camillo (1983) e Renegade - Un osso troppo duro (Renegade, un oss trop dür) (1987), e film per la televisiun cume Lucky Luke (1991) e Don Matteo (che l'ha aüü cinch ediziun del 2000 fina al 2005).
Montiel
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Ferrovia Venezia-Verona (AV)
Verta del, l'è in e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
La sarà servida di treni Le Frecce de Trenitalia e de Italo de Nuovo Trasporto Viaggiatori.
Bivona
Bivona l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Agrigento. El g'ha presapóch 4.225 abitàncc, 'na superfìce de 88 km² e 'na densità de 48 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alessandria della Rocca, Calamonaci, Castronovo di Sicilia (PA), Cianciana, Lucca Sicula, Palazzo Adriano (PA), Ribera, Santo Stefano Quisquina.
Culusses Capitel Trii
Capitel Trii
1Dunca, se sii staa levaa sü insèma cun Crist, cerchii i coss sura, due Crist el se sta setand giò a drissa de Diu; 2pensee di coss sura, no i coss sü la tèra. 3Già che sii staa mort e la vostra vita l'è staa scundüda cun Crist in de Diu. 4Quand Crist l'è faa vedüü, la nostra vita, al chèll témp anca vialter sarii faa vedüü cun lü in de la gloria.
5Dunca, fee mort i member che hinn sü la tèra: la furnegaziún, l'impüritaa, la passiún, el desidéri cativ, e l'avarizia, la qual l'è idulatria, 6per via di quij l'è dree a vegnì la rabia de Diu, 7in di quij caminevuv una völta, quand vivevuv in de quij: 8ma adèss metii via anca vialter tüsscoss: la rabia, l'ira, la malignitaa, la bestemia, la parulascia de la vostra buca; 9Büsiee no vün a l'alter, sbiutanduv de la vègia persona cun i sò aziún 10e vestenduv el növ che l'è faa növ a la cugnussénza segund l'imagen de lü che 'l gh'ha creaa, 11due l'è no vün Grèch e Giüdee, una circuncisiún e un'incircuncisiún, barbar, scita, sèrv, liber, ma Crist tücc e in de tücc.
Nasbinals
Nasbinals l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Nasbinals , del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
Culusses Capitel Trii
Capitel Trii
12Dunca, vestiiv cumè scernii de Diu, sant e predilètt, un cör de la cumpassiún, la gentiléza, l'ümiltaa, la mansüetüdin e la paziénza, 13supurtand vün i alter e perdunand vün i alter se quajdün el gh'ha cuntra un alter un lament; propi cumè 'l Signúr el v'ha perdunaa, inscì anca vialter; 14e sü tücc chèst l'è 'l bén, che l'è 'l legamm de la perfeziún. 15E la pas de Crist decidarà cumè arbiter in di voster cör, al qual erii ciamaa in de vün corp, e devegnarìuv gratt. 16La parola de Crist la starìa de cà in de vialter sciuramént, perchè insegnii in d'ogni saviéza e v'amunii vün l'alter in di salm, inn e canzunn spiritüaj in de la grazia, cantand in di voster cör a Diu; 17E qualsessìa che fii in de parola o in d'aziún, tücc in del nomm de Gesü, intanta che dii grazi a Diu 'l Pader per mèzz de lü.
18I miee, sutametiiv a i marì cumè l'è bén in del Signúr. 19I marì, vurii bén i miee e devegnii no már a lur.
Nasbinals
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Culusses Capitel Trii
Capitel Trii
20I bagaj, übedii i voster gént in de tüsscoss, già che chèst l'è piasèvul a Diu. 21I pader, inzighee no i voster bagaj, perchè sien no mogg.
22I sèrv, übedii in de tüscoss i voster signúr de la carna, no in del servizi quand veden, cumè lur che piasen i omen, ma in de la simplicitaa del cör, avendugh pagüra del Signúr. 23Qualsessìa fii, feel de l'anema, cumè per el Signúr e no per i omen, 24perchè savii che avii ricevüü del Signúr la recumpénsa de l'ereditaa. Servii 'l Signúr Gesü: 25già che lü che fa l'ingiüstizia el sarà recumpensaraa l'ingiüstizia che l'ha faa, e gh'è minga distinziún di personn.
Nasbinals
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 63.64 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1080 méter a 'na altèsa màsima de 1386 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Nasbinals l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Caldaro sulla Strada del Vino
Caldaro sulla Strada del Vino (Kaltern an der Weinstrasse en todèsch; Koltern endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 6.859 abitàncc, 'na superfìce de 47 km² e 'na densità de 146 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amblar (TN), Appiano sulla Strada del Vino, Cavareno (TN), Egna, Ruffrè (TN), Sarnonico (TN), Termeno sulla Strada del Vino, Vadena.
Cambronne (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 6 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Caseres
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Tschappina
Tschappina l'è un cumün svizzer del Kreis Thusis (o Circul da Tusaun in rumanc) del destret de Hinterrhein, in del Cantun Grisun. El gh’ha pü u manch abitant, una süperfis de 24.67 km², e 'l se tröva a una altitüden de 1400 meter sura 'l nivel del mar.
El cumün de Tschappina l'è tacaa ai cumün de Flerden, Lohn, Mathon, Safien, Urmein.
Geugrafia
Tschappina l'è ai pee del Piz Beverin e l'è 'l punt de partensa del sentee del Saum che 'l mena in de la Safiental (Val Safien) via 'l Glaspass (Pass del Glas). Tschappina l'è un paes rüral e l'è spartida in düü toch: Untertschappina (Tschappina de suta) - 1400 meter in sül nivel del mar - e Obertschappina (Tschappina de sura) - 1580 in sül nivel del mar; insci 'ma in di trii fraziun Obergmeind (cumün de sura) - 1810 meter in sül nivel del mar -, Ausserglas (Glas de föra) - 1846 meter in sül nivel del mar - e Innerglas (Glas de dent) - 1820 meter in sül nivel del mar. In de l'Obergmeind gh'è trii piscinít impiant de resalida de andà a scià d'inverna. In estaa i türista poden fà un bel puu de escürsiun. Sura 'l paes gh'è l'antigh insediament Walser che l'è ciamaa Masügg (pr: masügh).
Idioma
Chel sit chi l'è staa insediaa de Walser de la Safiental in del 14° secul e insci Tschappina 'l pertuca giamò de secuj ai cumün tudesch di Grisun.
Maishofen
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Roaix
Roaix l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vaison-la-Romaine, del circondàre (arrondissement) de Carpentras e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 149 méter a 'na altèsa màsima de 384 méter s.l.m.
École (FR-73)
École l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Châtelard, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
Bosaro
Bosaro (en vèneto: Bosaro) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Rovigo.
École (FR-73)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 696 méter a 'na altèsa màsima de 2186 méter s.l.m.
Bosaro
El cunfìna coi cümü de Arquà Polesine, Guarda Veneta, Polesella, Pontecchio Polesine, Rovigo.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Bosaro l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Novegher
Novegher o, per rid, Noveghen (Novegro) l'è ona frazion del comun milanes de Segraa. El paes l'è 'l quarter pussee a sud del comun e 'l confina con Milan (quarter de Lambraa, arent al Parco Forlanini) e con Peschera. Fina al 1869 Novegher l'è staa on comun indipendent, che ai temp di piev el faseva part de la Piev de Segraa. In quei dì là el gh'eva anca dò frazion, cioè Tregarezz e Redesces. A Novegher el gh'è ona fera, l'Idroscalo e on luna park. Arent a Novegher la gh'è la frazion de Tregarezz. Al dì d'incoeu del passaa de Novegher resten domà on para de cassinn in rovina.
Scheda elettorala
La scheda elettorala l'è 'n foeuj de palpee cont su segnaa i opzion de 'n elezion, che pòden vess di candidaa o di scern, in di referendum.
Hinn generalment faa de palpee de sicurezza per evità di fals, e in di Stat cont di grand problema de broeuj elettoral gh'è despess di alter misur de sicurezza comé i firm di reppresentant di partii.
In sui sched la preferenza la vegn marcada cont on simbol, tipicament ona cros.
Saint-Jacques (FR-04)
Saint-Jacques l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barrême, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.66 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 780 méter a 'na altèsa màsima de 1447 méter s.l.m.
Stazion FS (metropolitana de Bressa)
Stazion FS  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Bressa che la serviss la zona de.
Castelfidardo
Castelfidardo (Castèllu 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 16.894 abitàncc, 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 528 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camerano, Loreto, Numana, Osimo, Porto Recanati (MC), Recanati (MC), Sirolo.
Villarzel-du-Razès
Villarzel-du-Razès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alaigne, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
Stazion FS (metropolitana de Bressa)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin e la Stazion de Bressa: Stazion de Bressa Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria Stazion videosorveliada
Villarzel-du-Razès
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 215 méter a 'na altèsa màsima de 446 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villarzel-du-Razès l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Meziříčí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Al Seriana
La Al Seriana (italià: Val Seriana) l'è öna di dò ài piö ‘mportante de la pruinsa de Bèrghem, ‘nsèma a la Al Brembana.
Lónga piö o méno 50 km la taca sö a la sorgènt del Sère e la fenés a Éla de Sère, ‘ndóe 'l fiöm l’incóntra l’ólta pianüra.
L’è separada da la Al Telina da i mucc piö ólcc di Orobie, ol Còca (3.052 méter), ol Redorta (3.037 méter) e 'l Scais (3.038 méter).
La Al Seriana l'è öna al che la tacàt a 'ndustrialisàs zamò a partì dal méla e òt (1800) grasie a l'aqua del Sère che l'è belfà tirà fò dal fiöm e dovrà 'n di fabriche.
Isé l'è piéna de fàbriche e 'l fónt de la al l'è uramai töt costrüìt, gh'è öna cà dré l'ótra, ü palàs dré l'óter, ü stabilimènt dré l'óter sö fina a Albì; i l' la ciama la sità lineàr.
I paìs piö ‘mportàncc de la al i è Albì, Nèmber e Clüsù. I óter cümü de la àl i è Alzà, Ardés, Aviàdech, Casnìch, Castiù, Cassà, Scé, Serét, Colgiàt, Fì, Fiorà, Gandelì, Gagianìga, Gòren, Gróm, Léf, Oltressènda Ólta, Onéda, Lanùr, Par, Pèia, Piàre, Nòssa, Pradalùnga, Prémol, Rànga, Ruèta, Selvì, Songaàss, Albundiù, Algöi, Èrfa, Éla d'Ògna, Éla de Sère.
Vlkov (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Náchod.
S-Bahn de Salisborgh
La  a l'è una S-Bahn al servizzi de la zona de
Bandera del Sri Lanka
La Bandera del Sri Lanka a l'è la bandera nazzional doperada in, fada di color e representada de l'emoji.
Litecoin
El Litecoin (breviaa "LTC") a l'è 'na crittomoneda derivada del Bitcoin, de che la cambia l'algoritm de hashing cont el scrypt. A l'è la quinda moneda per capitalizzazion e l'è stada despess indicada 'me alternativa o addirittura successor del Bitcoin.
Storia
L'è staa distribuii el 7 de ottober 2011 in sul GitHub del Charlie Lee, ex dipendent Google.
In del 2013 el riva a 'na capitalizzazion de 1 miliard e l'è citaa de l'Economist comè alternativa a Bitcoin.
In del 2014 a l'è sortida la version senza el bug Heartbleed.
Miguelturra
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Litecoin
Fonzionament
El sistema a l'è gestii a nivell P2P e gh'è no on sistema centralizzaa. El massim de moneja a l'è de 84 milion de Litecoin, e la recompensa la demezza ogni 4 agn. I adress Litecoin scomincen cont la lettera "L", foeura che per quej multisig che scomincen con 3.
I operazion a hinn registraa in d'ona blockchain, a l'è giontaa on blocch ogni 2,5 menut. Ona transazion a l'è considerada bona dopo 6 blocch, circa dopo 15 menut. Per i operazion pussee piscinitt a l'è possibil che servissen men de 6 blocch per consideràj segur.
Bug famos
El sistema di wallet multisig, ossia che i gh'ha besogn de pussee firm per permett ona transazion, a l'è copiaa intregament di Bitcoin, anca in del prefiss doperaa, ossia el "3". A l'è donca impossibil destingov in tra on'adressa multisig Bitcoin e vuna Litecoin, cont el ris'c che sien perduu i danee se di Litecoin a hinn mandaa a 'n adressa Bitcoin e viceversa.
Numana
Numana l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 3.295 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 330 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelfidardo, Porto Recanati (MC), Sirolo.
Stazion de Turkey Street
Turkey Street a l'è 'na stazion de la, che la serviss.
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Interscambi
Fermada del bus
Bundesstraße 258
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia e Renània-Palatinàto.
Niederbüren
Niederbüren a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Wil, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.92 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Niederbüren al se tröva a una altitüden de 488 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bischofszell (TG), Gossau, Niederhelfenschwil, Oberbüren, Waldkirch. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia
Niederbüren l'è staa menziunaa in d'un docüment in de l'ann 737 col nom de Gaulichesburia. In de l'ann 817 l'eva menziunaa col nom de ad Purias e in del 1266 col nom de Nidernburron.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Stazion de Modane
La Stazion de Modane a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la. A l'è la stazion indova l'è faa el cambi de locomotiva e de personal in la pupart di treni per l'Italia che riven de la zona piemontesa.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai TER Rhône-Alpes de la Société nationale des chemins de fer français e de du TGV, vun de la Stazion a Paris Gare de Lyon e l'alter de Gare de Lyon a la stazion de Milan Porta Garibaldi.
Dal settember 2017 i treni SFM de la linia 3 del servizzi ferroviari metropolitan de Turin, gestii de Trenitalia, gh'han 14 treni de Turin domà in di dì de festa.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Casalèt Ceredà
Casalèt Ceredà (Casaletto Ceredano an Italià) ’l è ‘n paìs da da la Pruinsa da Cremuna.
Evulusiù demogràfica
'L andamènt dal nömer d'abitànt 'l è mustràt an da la tabèla ché sóta:
Asia oriental
Segond la spartizion fada su di Nazion Unii, l'Asia oriental l'è vuna di macroregion del continent asiategh. Dent a quella macroregion chì a ghe sariss ses Statt: Besogna regordà che in quella division chì vegnen minga consideraa Hong Kong e Macao, e che Taiwan l'è consideraa tant 'me on tocch de la Cina, e minga tant 'me on Statt indipendent.
Cassina Caldera
La Cassina Caldera (Cascina Caldera in l'italian d'incoeu) a l'è 'na cassina de Milan, in antighità autonoma, incoeu part del Parch di Cav.
Storia
La Cassina l'è stada fàda su intorna al 1400: De fatt a l'éra mìnga manzonada in di ducument de la Piev de Trenn del 1300. I primm citazion risalissen al 1422, in d'on ducument de gesa. A l'epoca a l'era on largh fond ecclesiastigh, ma in del 1538 a l'è passa de la Città de Milan a la nòbil familia di Rainold che ghe fann su 'na cà colonega, ma el se sa mìnga comé l'è staa passaa de la Gesa a la Città.
L'è manzonada a nivell offizial in di cart teresian del 1751, ma giamò in del 1638 a l'è manzonada in d'on censiment privaa 'me cassina arenta a Quint. In del 1757 a l'è taccaa a Quint in del reordin teresian del territori del Ducaa de Milan, anca se giamò in del principi del secol a l'éra considerada part del comun a nivell del Cadaster, assee comun per i cassinn in del Ducaa.
Michael Richards
thumb|El Richards in del [[1993]] El Michael Anthony Richards (Culver City, 24 de luj del 1949) l'è on comegh e ator american, che l'ha tolt part a Seinfield.
Cassina Caldera
Storia
La Cassina la gh'eva 'na gesa dedicada al San Carlo, che la dipendeva de la Gesa de San Giovann Battista a Trenn.
Gerzen
Gerzen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landshut. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 17.00 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Cassina Caldera
Storia
Passada poeu de man in man incoeu a l'è dent del Parch di Cav, in su la strada in tra Quint e Quart, e l'è doperada 'me struttura agricola, ricettiva e didattega.
Gerzen
El cümü de Gerzen el se tróa a 'na altèsa de 433 méter sura 'l leèl del mar.
Cassina Caldera
Struttura
La Cassina la dopera l'aqua de 'n fontanin per i sò attivitaa agricol e la òspita di struttur per l'allevament di porscei e di gainn e di scuderij per i cavaj.
Niccolò Machiavelli
El Niccolò Machiavelli (Fiorenza, trii de magg del 1469 - Fiorenza, 21 de giugn del 1527) l'è staa on storegh, filosof, scritor e politegh fiorentin. A l'è staa vuna di figur pussee important del Renassiment italian e on protagonista de primm pian de la storia fiorentina del Cincent. Con la soa oeuvera, l'è despess consideraa el fondador de la scienza politega moderna.
In de la coltura popolar
Despess el Machiavelli el vegna consideraa comè el fondador de ona filosofia politega che, per rivà a on cert obiettiv, el lassa in banda qualsessia moral. Quella manera de pensà e valutà l'oeuvera del Machiavelli (soratutt Il Principe) l'ha condizzionaa anca el lenguagg: per esempi in lombard ona maciavellega a l'è sinonem de "trucch, gabola".
Oportet ut scandala eveniant
Oportet ut scandala eveniant l’è öna manéra de dì latìna che la öl dì l’è necesàre che i s-ciòpe fò i scàndai e l’è dovràda de spès per fà capì che adóma quàndo s’vé a saì i laùr chi và mia bé s’pöl das de fà per mètei apòst.
Chèsta manéra de dì l’è dét in del Vangél del San Matéo (XVIII, 7) e i è paròle del Signùr che l’invìda i sò discépoi e piö ‘n generàl töcc i òmegn a dà mai scàndal, dezà che l’è ü bé chi s-ciòpe fò i scàndai, ma l’òm che l’avrà dacc iscàndal ‘l se la ederà bröta.
Ferrovia Saronn-Comm
La  a l'è 'na ferrovia regionala italiana a  longa  km.
Verta del, l'è in e l'è de proprietà de.
1001
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Mažice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
Maria Alm am Steinernen Meer
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Wii Remote
El Wii Remote, anca Wiimote, a l'è el controller primari per el Wii e vun di controller del Wii U. El gh'ha dent on accelerometer che 'l permètt de mappà el moviment del giugador e de relevà el pontament al schermo grazia ai infraross e 'l gh'ha anca ona 'na memoria EPROM per salvà i Mii e 'l dopera el Bluetooth per la soa connession.
A hinn disponibij di accessori per doperàll cont di gioeugh speciai, tipo el Wii Zapper o el volant per i gioeugh de macchina.
Agrigento
El cümü de Agrigènto 'l cönta presapóch 59.200 abitàncc (dato ISTAT del dezèmber del 2009), distribüìcc söndèn'àrea de 244 km² per 'na densità de popolasiù de 242 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aragona, Cattolica Eraclea, Favara, Joppolo Giancaxio, Montallegro, Naro, Palma di Montechiaro, Porto Empedocle, Raffadali, Realmonte, Sant'Angelo Muxaro e Siculiana
thumb|left|200px|Ruìne del Tempio de la Concordia Le sò urìgign i è antìche e le risàl al tép de la colonizasiù de l'Italia meridiunàla per mà dei gréci (Magna Grécia). Le ruìne de le custrusiù gréche de la Val dei Templi i è 'n pé amò al dé d'encö e 'l tèmpio de Concòrdia l'è giü dei ezèmpe piö bèi de l'architetüra de la grecia antìca.
Persùne famùze
Endèn quartér popolàr de la cità de Argrigento, Contrada Xaos, gh'è nasìt Luigi Pirandello, giü dei scritùr piö 'mportàncc de la leteradüra italiàna, insidùr del prémio Nobel de leteradüra 'ndèl 1934.
S-Bahn de la Carinzia
La  a l'è una S-Bahn al servizzi de la zona de
Mestanza
a l'è un comun de la provincia de Ciudad Real, cont una popolazzion de abitant.
Autostrada D5 (Cechia)
La  a l'è un'autostrada de la Cechia longa 151 km.
Vestec (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Náchod.
Bandera di Stat Unid d'America
La Bandera di Stat Unid d'America a l'è la bandera nazzional doperada in di Stat Unid d'America, fada di color e representada de l'emoji.
Brembi
Brémbi (Brembio in Italian) l'è un cumün de la Pruìncia de Lod, Lumbardia cun 0 abitant (dàto del  ).
La sò urìgin l'é, sicüramént, rumana. In del 725 l'é stàt priprietà del Munastèr de San Pèder in ciel d'or de Pavia. Dopu, l'é stai pruprità d'i Gerolomini de Uspedalétt, che in del 1731 o hann custrüìd la cesa.
Par che'l sò num el vegna da la parola d'i celt "brem", che la vör dì "rissunà", "fà dal rumur".
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Brembi l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Ardea
Ardea l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Roma. El g'ha presapóch 25.905 abitàncc, 'na superfìce de 50 km² e 'na densità de 518 ab./km². El cunfìna coi cümü de Albano Laziale, Anzio, Aprilia (LT), Ariccia, Pomezia, Roma.
Breeding back
Ül Breeding back l'é una da selesiün di animali uperada da l'omm per ricreà gli animali estint, fasend incrusà diversi speci ch'in stò uriginà in manera selvatiga da la bestia estinta.
Caines
Caines (Kuens) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 319 abitàncc, 'na superfìce de 1 km² e 'na densità de 319 ab./km². El cunfìna coi cümü de Rifiano, Scena, Tirolo.
Alissas
Alissas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Privas, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.43 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 196 méter a 'na altèsa màsima de 789 méter s.l.m.
1002
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Bundesstraße 259
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Renània-Palatinàto.
Castelplanio
Castelplanio l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 3.226 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 215 ab./km². El cunfìna coi cümü de Belvedere Ostrense, Maiolati Spontini, Poggio San Marcello, Rosora.
Pirol
El pirrol a l'è un cumpost urganich eteruciclich e arumatich de furmula C4H5N. Caden linear de pirol furmen el pulimer pulipirol.
Gesa de San Giovann Battista (Trenn)
La Gesa de San Giovann Battista a l'è 'na gesa de Trenn, rion de Milan. La Gesa che la gh'è incoeu a l'è stada fàda su in tra el 1635 e 'l 1657 ma giamò intorna a l'ann 1000 a l'era stada fada su 'na gesa in la zona, ch'a l'era al center de la Piev de Trenn.
Chevaleret (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 6 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Cimian
Cimian (Cimiano in italian) l'è on quarter de Milan, situaa in del nord-est del centro storigh, che 'l partegn al Municipi 3.
El quarter
L'è staa per tant temp on comun autonom, che a l'età di piev el feva part de la Piev de Bruzzan. In del 1757 l'è vegnuu ona frazion de Crescenzagh, che poeu in del 1923 l'è entraa a fà part de Milan. A Cimian se troeuva ona stazion de la metropolitana (ligna M2), la prima a vess in superfis se se sortiss del centro perchè fada su per i Lign Celer de l'Adda.
El confina a sud-ovest con Lambraa. I cà pussee vegg del quarter i hinn quij adree a la via Pusiano, a destra de la stazion del metrò.
Panissières
Panissières l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Feurs, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.71 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 426 méter a 'na altèsa màsima de 835 méter söl leèl del mar.
Lengua limburghesa
El Limburghes (nomm nativ: Limburgs o Lèmbörgs, parnonziaa ['lembœrxs]) l'è ona lengua germanega ocidental. El partegn al grupp bass todesch (compagn de l'Olandes) e l'è parlaa in tra la Germania, i Paes Bass e 'l Belgi. El ciappa el nomm de la region storega del Limburgh. In Germania l'è consideraa on dialett del Bass Francon, inveci in di Paes Bass l'è recognossuu tant 'me ona lengua regional.
A l'è parlaa in de la zona de Venlo, Düsseldorf (Dusseldörp), Aquisgrana (Aoke), Maastricht (Mestreecht) e Hasselt. On quai dialett del Limburghes a l'è tonal, carateristega propi strana in di lengov indoeuropei.
El Pader Noster
Oze vader, dae in de hemel ies, eure naam ies oes heilig, laot eur riek van vrae kómme op dees waereld en laot oes handele volges eure wil. Gaef ederein zien dageliks broad en vergaef oes oos miessjlaeg, zoa wie veer aan andere vergaeve wat ze taege oes miesdege, bring oes neet in verzeuking en verlos oes van alle koad. Want van uuch ies 't keuninkriek en de krach en de gelökzaligheid in alle ièwigheid. Amen. christusrex.org
La parabola del Fioeu Trason (dialett de Maastricht)
Iemend had twie zäöns. De jongste vaan hun zag tege z'ne vaajer: "Vaajer, geef miech 't deil vaan us vermoge, dat miech toukeump". En heer verdeilde 't bezit oonder hun. En wienig daog later zat de jongste zoon alles in geld um en ging op reis nao e land wied weg, woe 'r ze vermoge verkwiste in e leve vaan euvervlood. Toen heer alles dedoorgedrejd had, kaom d'r 'ne zwoere hoongersnoed euver dat land en heer begòs gebrek te lije. En heer trok d'r op oet en drong ziech op aon eine vaan de börgers vaan dat land en dee sjikde-n-'m nao 't veld um z'n vèrkes te heuje. En heer verlangde z'ne boek te völle met de sjèlle, die de vèrkes aote, mèh geine gaof ze-n-'m. Toen kaom heer tot ziechzellef en zag: "Wievaol daagloeners vaan miene Vaajer höbbe brood in euvervlood en iech kom heij um vaan d'n hoonger. Iech zal opstoon en nao miene vaajer goon en tot häöm zègke: Vaajer, iech höb gezundigd tege d'n hiemel en veur uuch, iech bin neet mie weerd eure zoon te heite; stèl miech geliek met eine vaan eur daagloeners. En heer stoond op en kierde nao ziene vaajer trök. En toen heer nog wied weg waor, zaog ziene vaajer häöm en woort mèt ontferming bewoge. En heer leep häöm tegemoot, veel häöm um d'n hals en puunde-n-'m. En de zoon zag tot häöm: "Vaajer, iech höb gezundigd tege d'n hiemel en veur uuch, iech bin neet mie weerd eure zoon te heite". Mèh de vaajer zag tot zien slaove: "Bring gaw 't bèste kleid heij en trèk 't häöm aon en doot häöm 'ne ringk aon zièn hand en sjeun aon zien veuj. En hool 't gemèste kaaf en slach 't, en laote veere fiestelik diner höbbe, want miene zoon heij waor doed en is weer levend gewoorde, heer waor verlore en is gevoonde". En ze begòste fies te viere. Ziene-n-ajdste zoon waor op 't land en toen heer kort bij hoes kaom huurde heer meziek en dans. En heer reep eine vaan de knechte tot ziech en vroog, wat 'r te doen waor. De zag tot häöm: "Eur broor is gekaome en eure vaajer heet 't gemèste kaaf laote slachte, umdat heer häöm gezoond en wel trök heet". Mèh heer woord koed en wèlde neet nao binne goon. Toen kaom ziene vaajer nao boete en drong bij häöm aon. Mèh heer antwoorde en zag tot ziene vaajer: "Zeet, zoeväöl jaor bin iech al in eure deens en noets höb iech eur gebod euvertroje, mèh miech höb geer noets e geitebökske gegeve um met mien vrun fies te viere. Mèh noe dee zoon vaan uuch gekaome-n-is, dee eur bezit heet opgemaak met slechte vrouwe, höb geer veur häom 't gemèste kaaf laote slachte". Mèh heer zag tot häöm: "Keend, geer zeet altied bij miech en al 't mijne is 't eure. Veer mooste fies viere en plezeer make, want eur broor heij waor doed en is levend gewoorde, heer waor verlore en is gevoonde". meertens.knaw.nl
Switch (programmazion)
El switch, o anca switch-case, l'è 'na struttura de controll che la permett de controllà el valor de 'na singola variabil. A segonda del lenguagg la pò vess on bon sistema per ciappà ona decision a segonda del valor de 'na variabil.
Struttura general
El switch l'è dividuu in di case, che disen in pratega cossa fà a segonda del valor de la variabil e ghe pò vess anca on cas default se nissuna scerna l'è dent al case.
Malšice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Tábor.
El gh'ha el status de comun mercad.
Mariapfarr
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Nümer CAS
In del register CAS a gh'hinn dent püssee de 30 mijun de cumpost catalugaa e'n vegnen giuntaa pressapoch 7000 al dì.
Per truà el nümer CAS d'un cumpost se la se cugnuss la sua furmula chimiga o la sua strütüra, se poden duprà 'sti database chì: ChemIDplus del NIH Chemistry WebBook del NIST Cercador de la base de dades NCI Chemfinder del Cambridge Soft's
Burgio
Burgio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Agrigento. El g'ha presapóch 3.158 abitàncc, 'na superfìce de 42 km² e 'na densità de 75 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caltabellotta, Chiusa Sclafani (PA), Lucca Sicula, Palazzo Adriano (PA), Villafranca Sicula.
Balsom
Balsom (Balsamo in Italian; Balsemum in Latin) l'è vun di dò part principai del comun milanes de Cinisell Balsom. Fina al 1928 l'era on comun indipendent, che al temp di piev el faseva part de la Piev de Des. A Balsem (in la gesa de San Martin) la gh'è la tomba del religios Carino Pietro, che prima de vegnì omm de gesa e beaa l'eva coppaa el San Peder de Verona.
Carlo Buccirosso
thumb|Carlo Buccirosso El Carlo Buccirosso (Napoli, 1º magg dal 1954) l'è un atur, regista e cumediugrafich italian.
Vernéřovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Náchod.
Capafonts
a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de abitant.
Dialett bielles
El Bielles (bielèis) l'è on dialett del Piemontes oriental, parlaa a Biella e in di paes intorna.
Caratteristigh
El Bielles el gh'ha la fonzion de collegà i parlad piemontes orientai cont el Canaves. De fatt el gh'ha di fort somijanz col Valsesian (e donca, a la lontana, col Lombard) e cont el Canaves (per esempi, el plural metafonetigh), tant che 'l Biondelli l'aveva miss denter a 'sto grupp dialettal. Inoltra el lenguista padovan el scriveva anca: "Il dialetto di Biella, e con esso un buon nùmero dei circostanti, distìnguesi dai dialetti posti dalla riva destra della Dora, per la flessione dei participj che finiscono in ač, ič, come dač, dič, anzichè in èt; per la terminazione in è negli infiniti dei verbi di prima conjugazione, che gli altri canavesi vòlgono in ar; nel che si collega ai Piemontesi; come pure, a simiglianza di questi, fa uso costante del pleonasmo nei pronomi reciproci e personali, dicendo: s'è ausàsse, s'n'è andàsne, al l'ha vdülo, evitato sempre dai Canavesi. Distìnguesi pure dagli uni e dagli altri pel frequente uso del suono sc italiano, che sostituisce alla ci, dicendo: porscèi, sciò, panscia, per porci, ciò, pancia. Nel resto partècipa più o meno dei caràtteri, così del piemontese, come del canavese e del monferrino. I dialetti di Andorno e Settimo Vittone, posti al settentrione di Biella sui monti, e che possono risguardarsi come varietà di quello che pàrlasi in Biella stessa, ne differìscono solo per una pronunzia più rozza."
- Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pag- 487
Dialett de Biella
Un òm a l'éja dui fieui. E l'ultim dij dui a l'ha dìcije a sò père: "Père, dème la mia part ëd sciò ch'a 'm ven!" e cel a-j ha dàcije a tucc dui soa part. Dë lì a uèro dì, 'sto fieu pù sgiuvo a l'ha butà tut ënsèma e a l'ha facc sò fagòt, e a 's n'è andàsne 'nt un paìs dë lonsc e là, en ribòte ëd tucc i color, a l'ha sgarà tut ël facc sò. Quand ch'a l'ha jeu mangià tut, a-j è vngùje 'nt col paìs là 'na gran carestìa, e cel l'ha cmënsà stëntè dla fam. E a 's n'è andàsne e a s'è ajustàsse con 'n ësgnor ëd col paìs, ch'a 'l l'ha mandàlo ënt 'na soa cassin-a a guarnè ij porscèi. E a l'éja cel la veuja d'ëmpinìsse la panscia dij ëgiand ch'a mangiavo ij porchit, ma gnun a-j në déja. Quand peu ch'a l'ha dvèrt ij eucc, a l'ha dicc: "Quancc servitor ënt cà ëd mè père a l'han dël pan a sfogh e mi qui i 'm meuro ëd nètia! I vè aussème e i vè andème dë mè père e i vè dìje: Père, mi i ho pcà 'ncontra ël Sgnor e 'ncontra ëd voi: Mi i son pì gnin degn d'esse ciamà vòss fieu; tratème com l'ultim dij vòss servitor". E a s'è pròpi ausàsse e a l'è 'ndàsne dë sò père; e 'ntant ch'a l'era 'ncó lontan, sò père a 'l l'ha vgùlo e a n'ha ajùne compassion, e a-j è corsije 'ncontra, a-j ha butàje ij brass al còl e a 'l l'ha basàlo. E 'l fieul a-j ha dìcije: "Mè car père, mi i ho pcà contr'ël Sgnor e contra ëd voi; mi i 'm merit pì gnin d'esse ciamà ël vòss mat". E 'l père a-j ha dìcije ai sò servitor: "Sù, sù, vièt, tirè fòra la vèst la pù bèla, e butèjla 'dòss! Butèje 'dcò l'anèl ënt ël dì e ij ëschèrpe 'nt i pè! Mnè 'dcò qui ël bocin pù grass e massèlo, ch'i veu ch'i mangio e ch'i stago alegher; përché 's mè mat a l'era mòrt e a l'è tornà ërsussitè; a s'era prdùsse a s'è tornà trovè". E 'ntrtant a l'han cmënsà stè alegher. Ël fieul prim peu a l'era 'n campagna; e 'nt ël ritorn, avsinandse a cà, a l'ha sentù ij son e ij bal ch'a 's féjo. E a l'ha facc ëvnì un dij servitor e a-j ha ciamàje "sciò ch'a l'era scio-lì?" E cel là a-j ha respondùje: "A-j è tornàje vòss frèl e vòss père a l'ha massà 'n bèl vèl grass, përché ch'a torna avéilo a cà". E cel alora 'n l'è sautà 'n bèstia e 'l a vrìa p'gnì 'ntrè 'nt cà. Ël père donca a l'è sortì dë 'd fòra e a s'è butàsse a pièlo a lë bòn-e. Ma cel là a-j ha rspòstije e a-j ha dìcije a sò père: "A son jà tancc agn ch'mi i 'v serviss, e i ho sempr facc tut sciò ch'voi i m'èi cmandàme; e voi i m'èi mai daccme 'n cravòt ch'i 'm lo godéiss con i amis. Ma dòp ch'a-j è vgnùje 'st vòss mat, ch'a l'ha sgarà tut ël facc sò con d'je strusasce, i èi massà për cel ël bocin pì grass ch'i éisse". Ma ël père a-j ha dìcije: "Mè car fieu, ti ët è sempr con mi, e tut sciò ch'i ho mi a l'è anca tò; Ma l'era pù 'ch giust ëd fè 'na ribòta e 'd fè fèsta, përché 'sto tò frèl a l'era mòrt e 'dèss l'è risussità; a s'era prdùsse e i l'oma tornàlo trovè". [http://books.google.it/books?id=oVoNAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pag. 540]
Dialett de la Val de Cerv
Un òm a l'éja dui matèt. Ël pù giovo a l'ha dìcije a sò pare: "Pare, dème la mia part ch'a 'm tòca!" e 'l pare a l'ha daccèila a tucc e dui. E dë lì a quàich dì 'st groé, reollècc tut sciò ch'a l'éja, 's n'è 'ndàsne 'nt un paìs dë lonsc, e là a l'ha mangià tut ël facc sò faghend l'ësgaron. Aprè ch'a l'ha jù mangià tut, a-j è vgnùje 'na gran caristìa 'nt col paìs, e cel a l'ha cmensà a patì la fam. E l'è andà butèsse a servì a cà d'un sgnor ëd col paìs, e 'st qui l'ha mandàlo an campagna a vardè ij porchit. E a l'éja tanta fam ch'a-j tirava fin-a la gola d'ampìsse la ventre dla giand ch'a mangiavo ij porchit, e a-j déjo gnanca cola là. Andoca a l'ha divèrt ij ége e a l'ha dicc dëspërcel: "Quèncc sërvitor a cà ëd mè pare a-j han dël pan d'avans e mì qui i mòr ëd fam! Là! I vè bugème dë qui, tornè a cà ëd mè pare e dìje: Oh, pare, i hò facc'ne una tròp gròssa al Signor e a voi; I merit pù gnan ëd ciamème vòss fieul; pième nomé për vòss sërvitor". E a s'è ausàsse e l'è andà a cà; e l'era 'ncora dë lonsc ch'sò pare l'ha vgùlo; la compassion l'ha piàlo, j'è andàje prèst en òbia, s'è tacàsse al còl e a l'ha basàlo. Andoca ël fieul j'ha dìcije: "Pare, i hò ofendùve, voi e 'l Signor; son pù gnan d'esse ciamà vòss fieul". Ël pare a l'ha dicc ai sò sërvitor: "Portè, prèst, dle vestimente e vestìlo; butèje l'anèl ant ël dì e caussèlo; Andè, massè 'n vèl ben grass, anché tratoma e fomla brandé; Për sciò ch'ël mè mat l'era mòrt e a l'è rsuscità; a s'era përdùsse e a l'è trovà". Ël prim frèl l'era 'n campagna; tornand a cà, ël sent col tapage. E 'l ciama dë 'n sërvitor "che ch'a l'era?" 'St qui a-j dis: "J'è vnùje tò frèl e tò pare 'l trata për scio-lì". L'àuto, j'è vnùje 'l fot e 'l vlìa gnin andè dinte; ël pare j'è vgnù fòra e s'è butàsse a pièlo aj bòn-e. Ma l'àut l'ha dìcije: "A l'è tèncc agn ch'i 't serviss; son sempe stacc ubidient, e t'è mai dacc-me 'n cravét për fè 'na giulissansa con i mè amis; E adèss ch'a-j è vnùje 'st àut tò fieul ch'a l'ha mangià ël facc sò con le cmare, për cel t'è facc massè 'l mèj vèl ch'i àbio". E l'àut a-j rispond: "O mè car toison, ti t'è sempe con mi, e tut sciò ch'a l'è mè, l'è tò; Antava bè fè 'n pò ëd fèsta anché për tò frèl, ch'a l'era mòrt e a l'è rsuscità; ch'i cherzìo franch përdù, e l'oma tornà trovèlo". [http://books.google.it/books?id=oVoNAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ibidem, pg. 546]
Dialett de Biella
I digh donca ch'ant ij temp dël prim re 'd Cipri, daprè che Goffrè 'd Buglion a l'éja pià la Tèra Santa, a l'è rivà che 'na sgnora ëd Guascògna a l'è andà dë pelegrin-a al Sepolcro e, tornand a cà, rivà 'n Cipri, d'òmn baloss a l'han malprisàla motben; ëd scio-qui tant sacrinà, ël pënsà d'andè lamentèsso dao re. Ma quajcun a l'ha dìcije ch'a l'avrìa facc 'n travaj a non ess, përché o re a l'era aussì chercatèpe e bogia vuèro, che nen mach ël vendicava gnint ij ingiuri dij èt, ma con viltà franch vërgognosa a në sofrìa ciël tanti ch'a-j féjo, ch'a finìa più; a la mira che cii ch'a l'éja quàich sacrin a lo sfogava fasendje quàich dispressi o quàich ficugnà. La fomna, sentend parècc, disprà dla vendèta, për consolèssi 'na brisa dël sò sacrin, a l'ha pënsà ëd dèje 'na foratà a 's pòvr do re e, piangend, a l'è andàje dëdnen e a l'ha dìcije: "Sgnor, i ven nìe dë ciël për ch'i spècia vendèta dël dispressi ch'a i han facc-mi, ma për pasièmi 'n pòch, i lo pregh ch'a 'm mossa 'me ch'a ël fa a sofrì coi ch'i sento ch'a-j fan a ciël përché, amprëndend dë ciël, i pòssa sofrì con passiensa ël mè, ch'i darìa voëntera, ël Signor lo sa, vghend ch'a ij sofriss aussì ben". O re, fin andoca tant mècio e facc a desse, com a 's dis-géissa andoca, comensand dël dispressi facc a costa fomna, ch'a l'ha vendicà a fil dë spà, a l'è facc-si 'n përsecutor dël diào ëd tucc coi che dë lì a 'prè a féisso quaicòss contra l'onor dla soa coron-a. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n334/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 314-315]
Gesa de San Bernardin di Monegh
San Bernardin di Monegh (italian: chiesa di San Bernardino alle Monache) a l'è ona gesa del center de Milan.
Dialett bielles
Dialett de Pettinengo
Pettinengo se troeuva a nord-est de Biella, in direzion de la Valsesia. Doca i digh che aj temp dël prim re 'd Cipri, apreu la conquista fàcia dla Tèra Santa dë Gotifrè 'd Buglione, a-j è rivà che 'na gëntil fombra ëd Guascògna 'n peligrinagi a l'è andà al Sepolcro e, dë là tornand, a l'è stàcia dë quàich mascalson vilanament insultà; e 'd cio-qui ciëla sensa niun-a consolassion a 's lamëntava, e a l'ha pënsà d'andè a reclamè dël re; ma quaicun j'ha dìcij che l'avrìa përdù ël temp, përquè che ciël a l'era 'n bozaron pigron e dë gnè, e in cambi ëd vendichè ij angiùrie dij èt con giustìssia, ël tolerava cole che i-j féjo a ciël con bruta vërgògna e viltà; tant che coi che i éjo quàich fastudi, a sfogavo la soa cagnin-a con fèje a ciël quàich dëspressi o vituperi. Cio-lì sëntend, la fomna, dësprand dla vendèta, për quàich consolassion do sò dëspiasì, a l'ha pënsà ëd voléj stussichè la viltà ëd col re; e a l'è andà piangend dvèn dë ciël e a-j ha dìcij: "Mè car e, mi ven gnè dë ti për ciamè vendèta dl'angiùria ch'a m'han fàmi ma, an leu, i 't pregh che t'ëm mòssi com ët faghi a sofrì cole ch'a 'm digo che 't fan a ti, përquè i pòssa amprendi a soportè con passiensa la mia che, se lo piss fèlo, lo sa Dio se voëntè i 't regalrìa, përquè ti 't sè portèje tant ben". Ël re, stacc fin andoca 'n rablon pigher, come fussa dës-gëssì sël seugn, cmënzand dl'angiùria fàcia a 'sta fombra, a l'ha vendicàla bruscament, e a l'è vgnù gran persecutor ëd coi che contra l'onor dla soa coron-a a féisso peu quàich dëspressi. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n340/mode/2up ibidem, pagg. 320-321]
Gesa de San Bernardin di Monegh
Storia
L'è stada fada su intorna al 1450, ancaben che gh'era lì ona gesa giamò in del 1288. Quand che gh'è mort San Bernardin de Siena, che l'era staa a Milan pussee de 'na volta, s'è deciduu de fà su 'sta gesa noeuva. Se cred che 'l progett de la gesa noeuva el sia staa faa del Peder Antoni Soree. Lì arent, poeu, gh'hann tiraa su on monestee di monegh, che l'è staa sopress in del 1798 di frances (in del 1913 gh'è staa faa, de sora i sò ruvinn, el licee Manzoni). Cont i restavor del 1922 e del 1984, la gesa l'è tornada a 'vegh la soa faciada medieval, che l'era stada quattada de intervent in stil barocch in tra el Ses'cent e 'l Settcent. Al dì d'incoeu la gesa l'è vun di center milanes de la Comunità di Sant'Egidio.
Robion (FR-84)
Robion l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Cavaillon, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 74 méter a 'na altèsa màsima de 650 méter s.l.m.
Destra (politega)
La destra a l'è la component politega che per tradizion la setta a la drizza del President del Parlament. L'element principal a l'è quell del conservatorism e dent gh'è anca i liberaj e tipicament i monarchich. I posizion socialista de forta matris nazionalista e conservativa a hinn ciamaa estrema destra, i posizion pussee moderaa e de ispirazion popolara e democristiana hinn ciamaa center-destra.