cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Varioeul di simie
L'è ciamad inscì perchè l'è stad descovert in di simie del gener Macaca fascicularis. El vacin del varioeul el sbassa la possibilità de ciapàll del 85% e in di Stat Unid gh'è un vacin aprovad contra la malatia, in Europa e Stat Unid el Tecovirimat l'è aprovad 'me tratament contra i virus compagn de quei del varioeul.
In di sortide del virus in Africa gh'è una mortalità del 10%.
Strada statal 80 (Austria)
La  a l'è 'na strada statal austriega longa km.
Cucumis sativus
El cocumer, in ortografia insubrica unificada cucümer, (per la nomencladura scentìfega: Cucumis sativus) l'è ona verdura che la vegn de l'India ma che voramai l'è spantegada depertutt in del mond. L'è ricch de saa mineraj e vitamin e l'è famos giamò del 1500 per juttà a avègh ona pell pussee bella.
In di olter lengu
Anca in del sud e in del ovest del mond de lengua germanega 'l termen drovaa 'l vegn de la parolla latinna "cucumerem": in Südtirol Gimmerle (anca se al didincoeu la gent la droeuva pussee despess el termen in Todesch Standard, ciovè "Gurke"); in de Volta Baviera Guckummer; in de la Sguizzera Todesca Guggummere; e in Nord Baviera Kimerling; menter ch'in Austria e in de la Baviera Orientala vun el dis Umurken. In Ingles ghe disen cucumber; in Afrikaans e Olandes Komkommer.
Inscambi in italian el cocumer el se ciama cetriolo, parolla che la vegn del latin  citriŏlum, donca ceder piscinin; in portoghes e in spagnoeu a l'è ciamaa pepino.
Republica de Cospaia
La Republica de Cospaia a l'è staa 'n microstat esistii del 1441 al 1826 a causa de 'n error in del trasciaa di confin in tra el Granducaa de Toscana e 'l Stat Pontifizzi.
Organizzaa in forma republegana, situazion ràra per l'epoca, l'era fondaa in su di principi de libertarism ante litteram: I merci eren mìnga soggett a dazzi e gh'eren mia i preson, degià che la giustizia l'éra ministrada in manera conciliatoria.
L'è staa vun di primm Stat europee a coltivà e commercià el tabacch.
Algeria
L' Algeria (الجزائر in arab) a l'è un paes de l'Africa setentriunala.
Toužetín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Algeria
La capital a l'è Algeri.
Storia muderna
L'Algeria a l'è stada un pussediment frances] del 1830 al 1962, quand che l'ha cunquistaa l'indipendenza dopu d'una guera de liberaziun.
Urganizaziun pulitiga
El president a l'è l'Abdelmadjid Tebboune (عبد المجيد تبون) (del 2019).
El prim minister a l'è l'Aymen Benabderrahmane (أيمن بن عبد الرحمان) (del 2021).
Effingen
Effingen a l'è un cumün svizzer del distret de Brugg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 6.85 km², e al se tröva a una altitüden de 432 meter sura al livel del mar.
El cumün de Effingen a l'è tacaa ai cumün de Bözen, Elfingen, Gallenkirch, Linn, Mönthal, Oberbözberg, Unterbözberg, Zeihen.
Storia
miniatura|manzína|Effingen train station Effingen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1284 col nom de Efingen.
L'andament storegh de la popolazion de Effingen l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Alameda del Valle
a l'è un comun de la comunità autonoma de Madrid, cont una popolazzion de abitant.
Liechtensteinische Post
Liechtensteinische Post a l'è la società de posta del Liechtenstein. Dal 1 de fevrar 1921 al 31 de dicember 1999, in bas a l'accord de union dovanala in tra la Svizzera e 'l Principaa el servizzi postal l'éra gestii de La Posta Svizzera.
Delta Burke
La Delta Ramona Leah Burke (Orlando, Florida, 30 de luj del 1956) l'è ona comega e atris americana, cognossuda soratutt per la serie TV Popular e per el so roeul in del film Going for Broke.
Stazzion de Cerbara
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Distret de l'Ongaria
I distret de l'Ongaria inn la partizzion ministrativa de segond nivell del Paes, dopo di contee ma prima di comun, e inn 174, pussee 23 distret che partissen Budapest.
Cess
El cess a l'è el canton, de solit saraa e separaa de la vision publega, pensaa per pissà, andà de corp e nettàss. De solet l'è mitud in la stanza de bagn.
1333
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Stazion de Cormons
La Stazion de Cormons a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Canillas de Abajo
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Skënderbegas
Skënderbegas l'è 'n paés e ex cümü de la prefetüra de Elbasan, endela Albania centràla. Endel 2015 l'è stat agregàt al cümü de Gramsh. Dòpo la refùrma del 2015 Skënderbegas l'è deentàda 'na unità aministratìva (en albanés: njësi administrative) che reönés le comunità de Skënderbegas, Bletëz, Ermenj, Fushëz, Harunas, Kotkë, Kullollas, Lemnushë, Nartë, Siman, Sëmbërdhenj, Vidhan e Zenelas. . En pràtica l'unità aministratìva de Skënderbegas l'è furmàda de 'na bràca de paizì sparnegàcc söi mucc a sud de la citadìna de Gramsh, a nord del mut Tomorr. La popolasiù del cümü de Skënderbegas endel 2011 l'ìa de 1239 abitàncc. .
Nový Bor
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
El gh'ha el status de cità.
Krchleby (Kutná Hora)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Esztár
a l'è un comun del Distret de Derecske, cont una popolazzion de abitant.
Staňkovice (Louny)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Carro (SP)
Carro (en lìgure: O Cäro) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Carrodano, Castiglione Chiavarese (GE), Deiva Marina, Maissana, Sesta Godano, Varese Ligure.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Carro (Italia) l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
1334
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Montagnon
El Montagnon (prononzia in bustoch: [munta'ɲ̩õ:]; in italian: Monte Tre Croci) l'è vuna di scime del Camp di Fior. L'è volt 1.111 meter sora el nivell del mar. In italian l'è conossud cont el nom de Tre Croci propi perchè in su la scima a gh'è tre cros bianche.
Consili Regional de la Toscana
El Consili Regional de la Toscana a l'è l'assemblea legislativa de la Toscana, fada de 41 member, 40 consiliee e 'l President de la Toscana.
Caernàch
Caernàch l'è ü cümù de 0 abitàncc (dàto del ) de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa 'n de la media pianüra bergamasca sö la ria mansina del fiöm Sère a 12 km de la sità e a 199 méter söl lièl del mar.
Křesetice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Thônex
El cumün de Thônex al se tröva a una altitüden de 431 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ambilly (FR-74), Chêne-Bougeries, Chêne-Bourg, Choulex, Gaillard (FR-74), Puplinge, Vandœuvres, Veyrier. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Caernàch
De èt
Ol castèl di Cóncc Martinèngh Coleù a Caernàch e sura de töt ol castèl de Malpaga che l'éra 'l castèl del grant capità de ventüra Bartolomeo Coleù.
Distret de Ózd
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Strada statal 81 (Austria)
La  a l'è 'na strada statal austriega longa km.
Michael McCaul
El Michael McCaul (Dallas, 14 sginer 1962) a l'è un statunitens, representant del.
Mike Conaway
El Mike Conaway (Borger, 11 sgiugn 1948) a l'è un statunitens, representant del.
Sruby
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Stazzion de Città di Castello-Zona Industriale
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
1335
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Ledečko
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Cantagallo (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Scuderia Ferrari
miniatura|La Ferrari F2004
Formula 1
La Scüderia Ferrari a l'è l'ünica scüderia che l'ha dispütaa tücc i stagion de Formula 1 del 1950 a incö, cun 951 Gran Premi curüü. La Ferrari l'è anca la scüderia che l'ha vengiüü püssee Campiunaa Piloti (15) e Custrutur (16), e che l'ha vengiüü püssee Gran Premi (231).
Smolnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Ajalvir
a l'è un comun de la comunità autonoma de Madrid, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Gorizia Centrale
La Stazion de Gorizia Centrale a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Sopotnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Egyek
a l'è un comun del Distret de Balmazújváros, cont una popolazzion de abitant.
Urrácal
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Soral
Soral a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.85 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Soral al se tröva a una altitüden de 450 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Avusy, Bernex, Laconnex, Perly-Certoux, Saint-Julien-en-Genevois (FR-74), Viry (FR-74). La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Distret de Érd
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Stráž pod Ralskem
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
El gh'ha el status de cità.
Regol calcolator
El regol calcolator a l'è 'n istrument de calcol analogich per fà de cunt doperaa in tra el secol quell de 17 e quell de 20, quand che l'è staa sostituii di calcolatris.
Per fonzionà el dopera i proprietà di logaritm e 'l gh'ha di scal, fiss o mobil, che permetten de fà de cunt.
Scoeula austriega
La scoeula austriega a l'è 'na scoeula de economia ciamada inscì perchè la pupart di sò esponent a l'éra de l'Austria, pussee de precis de l'Università de Vienna.
L'ha influenzaa soratutt i moviment libertari e, men, quej liberista: L'è fondada in su 'n strecc individovalism metodologich e in sul refud del calcol e de la pianificazion in economia.
Di economista austriegh a hinn el Murray Rothbard, el Eugen von Böhm-Bawerk, el Ludwig von Mises, el Friedrich von Hayek e l'Hans-Hermann Hoppe.
Carlo Ghega
El Carlo Ghega (Venezia, 10 de genar 1802 – Vienna, 14 de marz 1860) a l'è staa on ingegnee austriegh.
Biografia
Nassuu a Venezia di gent de origin albanesa, l'ha studiaa a Padova, indova che l'ha juttaa a fà su la Strada d'Alemagna.
Progett
Ghega a l'era famos per i sò progett di strad e ferrovij, soratutt la ferrovia del Semmering.
In del 1840 el gh'ha de progettà la Südbahn.
Romanz in su de lu
La soa vita l'ha ispiraa cinch romanz.
Stazzion de Montecastrilli
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Döttingen
Döttingen a l'è un cumün svizzer del distret de Zurzach. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 6.92 km², e al se tröva a una altitüden de 328 meter sura al livel del mar.
Sionism
miniatura|El [[Theodore Herzl, pader del moderno sionism]] El sionism a l'è un'ideja politega fondada in sul principi che i sgiudee gh'hann el dirit a un so Stat nazzional, incentrad in su la Terra Prometuda, cioè l'Eretz Israel.
Codes che 'l muda deperlù
Al dì d'incoeu a l'è doperad soratut di malware e di intelligenze artificiai, menter in passad a l'era doperad pussee per doperà mej la memoria di calcolator, che l'era pussee bassa. A l'è possibel domà in di architeture Von Neumann e in d'una quaj Harvard modifegada, desgià che in quella architetura Harvard a l'è no possibel mudà el contegnud de la memoria de programa.
Lengua verduriana
Fonedega e grammadega
El verdurian l'è ona lengua Soggett Verb Oggett, comé 'l lombard, dò gener (mascolin e femminin), dò numer (singolar e plural) e quater cas. Gh'è quater temp, ossia present, futur, passaa e passaa anterior.
L'è fondaa in su 'n poo de lengov, ma el voeur mia reppresentà ona lengua precisa. Ad esempi la struttura l'è tipega de ona lengua indioeuropeja, el lessegh l'è ciappaa da on poo de lengov, comé l'grech, el frances, el russ. Gh'è anca di paroll inventaa, comé "elir" per "vita", e anca di paroll faa per satira politega, comé "fanatism", che 'l se dis "sunmünmún" (Sun Myung Moon) o "terror" che 'l se dis "arhafát" (Yasser Arafat).
Pompià
Pompià (en Italià: Pompiano), l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla Bàsa Bresàna Ucidentàla a 23 km a sudòvest de la cità de Brèsa.
Lengua verduriana
Esempi de lengua
In lombard el voeur dì "El can e 'l gatt hinn amis. El can el rid ai scherz del gatt. El gatt l'è proppi divertent".
Pompià
Pompià 'l ciàpa dét apò a le frasiù de Gerölanöa e Zürlènch.
El nòm el sömèa vègner de Fundus Pompeianus, cioè del nòm de la gens Pompeia che gh'ìa ciapàt en consègna chèsta tèra quant che part de la Pianüra Padàna l'è stàda spartìda en sentürie de part dei Romàni.
Liechtenstein Bus
miniatura|Bus a la stazion de Schaan-Vaduz Liechtenstein Bus, commercialment LIEmobil, a l'è la società de strapòrt su roeuda del Liechtenstein. La gh'ha 19 bus a benzina e 27 a diesel che corren in su 13 lign, quajvuna la riva in Isvizzera e in Austria. El sistema a l'è centraa in su la stazion de Schaan-Vaduz, indova che i lign parten in manera cadenzada. Quej cont el Swiss Pass pòden viaggà a gratis in su la red.
Dürrenäsch
Dürrenäsch (Döreäsch in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Kulm. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 5.91 km², e al se tröva a una altitüden de 562 meter sura al livel del mar.
El cumün de Dürrenäsch a l'è tacaa ai cumün de Hallwil, Leutwil, Oberkulm, Seon, Teufenthal, Unterkulm, Zetzwil.
Storia
While Dürrenäsch l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 924 col nomm de Aske inferior.
Carrodano
Carrodano (en lìgure: Careuda) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Borghetto di Vara, Carro, Deiva Marina, Framura, Levanto, Sesta Godano.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Carrodano l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Strada statal 82 (Austria)
La  a l'è 'na strada statal austriega longa km.
Mac Thornberry
El Mac Thornberry (Clarendon, 15 luj 1958) a l'è un statunitens, representant del.
Ralsko
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
El gh'ha el status de cità. Desgià che la gh'ha dent el territori de la veggia area de adestrament militar de Ralsko, ligada a la Bas Aerea de Hradčany, a l'è el quart comun pussee gross de la Cechia, dopo Praga, Brno e Ostrava, anca se la gh'ha apena 2'114 abitant.
Quell'area militar chi l'ha segnad assee la storia de la cità: fada su di todesch, quand che inn stad casciad el governo cecoslovach el scerniss de fà 'n area militar e, in tra el 1946 e 'l 1950 pussee de 3000 abitant inn stad menad via di so cà per permeter de fàll, e l'è completada in del 1952. Dopo de la primavera de Praga ghe viveven soratut soldad sovietegh cont i so familie, per un total de pussee de 20'000 omen, e gh'eren anca i missil.
Cont el borlà de l'Union sovietega i missil e i soldad inn tirad via e 'l governo el scerniss de toeulla via e donca Ralsko la torna comun. In del 2006, ghe dann el titol de cità.
Palasöl
Palasöl (Italià: Palazzolo sull'Oglio) l'è 'n cümü de de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa endèla Bàsa Bresàna Ucidentàla a 28 km en diresiù Òvest de la cità de Brèsa, ai cunfì co la pruvìncia de Bèrghem. El sò teretóre l'è streersàt de l'Òi
Stazion de Sagrado
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
Palasöl
Endèl 1954, l'è stàt unuràt del tìtol de cità. A pàrter del 1962 i sò cunfì i ciàpa dét apò a la frasiù de San Brencàt (nòm uficiàl: San Pancrazio).
Slavětín (Ústí nad Labem)
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
1338
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Zákupy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
El gh'ha el status de cità.
Sobkovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Cantalapiedra
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
San Frutüs (quarter da Munscia)
San Frutüs l'é un riùn da Munscia, e l'é amministrativament apartenent a la Circuscrisiùn 4. A in resident in tuta la Circuscrisiün 33.863 personn i pari al 27,88% da la pupulasiùn; l'età media l'è da 44 an e la percentuol di ansian cün pùsé da 65 an l'è ül 22,51%. Cun chi nümar chi, la risülta la pùsé pupulusa da tucc i circuscrisiùn da Munscia. Ül quarter al cunfina a est cün i quarter da San Giusep e Triant, a sud cün Cinisell Balsum e a ovest cün Mugiò.
Tiefencastel
El cumün de Tiefencastel l'è 'l capolögh del distret de l'Albula a l'è tacaa ai cumün de Alvaneu, Alvaschein, Brienz/Brinzauls, Cunter, Filisur, Mon, Riom-Parsonz, Savognin, Stierva, Surava.
Storia
L'andament storegh de la popolazion de Tiefencastel l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Randy Weber
El Randy Weber (Pearland, 2 luj 1953) a l'è un statunitens, representant del.
Satigny
El cumün de Satigny al se tröva a una altitüden de 505 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aire-la-Ville, Bernex, Dardagny, Meyrin, Prévessin-Moëns (FR-01), Russin, Saint-Genis-Pouilly (FR-01), Thoiry (FR-01), Vernier. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Architetura Harvard modifegada
L'architetura Harvard modifegada a l'è una variant de l'architetura Harvard che la permet un quai messedà de dacc e istruzzion, roba impossibel per un normal calcolator che 'l dopera do memorie 'me de modell Harvard. I modifeghe pussee comun a l'architetura Harvard a inn quei indova che a l'è possibel doperà el contegnud de la memoria di istruzzion 'me dacc e quei che permeten de doperà di dacc 'me istruzzion. A gh'è anca di sistema indova che la memoria l'è vuna, compagn de l'architetura de Von Neumann, ma la cache l'è dobia, per volzà l'eficienza del sistema.
1339
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Uleila del Campo
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Tinizong-Rona
Tinizong-Rona (Tinzen e Roffna in tudesch storich; Tinetio e Rouena in latin) a l'è un cumün svizzer del distret de Albula. in del Canton Grison. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 54.30 km², e al se tröva a una altitüden de 1232 meter sura al livel del mar.
El cumün de Tinizong-Rona a l'è tacaa ai cumün de Bergün/Bravuogn, Bever, Filisur, Mulegns, Savognin, Sur.
Diritt divin
El diritt divin a l'è quella idea, fioeula de l'assolutism monarchich, che la pensa che 'l drizz a governà del monarca el riva direttament de Dio, e de nissun'altra forma de governo esistent in su la Terra.
Tinizong-Rona
Storia
Tinizong l'è staa menziunaa la prima volta giamoo in dei document de l'Imper Roman col nom de Tinetione, una stazion adree a la strada romana del Pass dal Sett. Rona l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1330 'me Rouenam.
Diritt divin
El primm cas cognossuu a l'è quell de Papa Esteve II, che in del 753 l'ha daa 'sto epitet a Pipin el Brev, impegnaa in la guerra de Roma contra di Longobard.
Tinizong-Rona
Storia
L'andament storegh de la popolazion de Tinizong-Rona l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Stazzion de Deruta
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Diritt divin
Religiosament a l'è stada minga accettada universalment, Tommas d'Aquin el giustificava la lotta e anca el regicidi in cas de malgoverno.
Ročov
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Strada statal 83 (Austria)
La  a l'è 'na strada statal austriega longa km.
Cambià el Regn Unii - El Grupp Independent
Cambià el Regn Unii - El Grupp Independent (Change UK - The Independent Group in ingles) a l'è staa 'n grupp parlamentar a la Cambra di Comun inglesa fondaa in principi de sett deputaa laborista in dissidi cont el Partii per i scandol de anti-semitism e poeu ampliaa de 3 deputaa conservator, in dissidi cont la Brexit, e 'n alter laborista. In di elezion del 2019 trii deputaa se ricandiden, ma hinn no elegiuu e l'è donca desligaa a fin 2019.
El grupp el metteva in di sò principi fondamentai l'economia sociala de mercaa, l'ambientalism, l'europeism e 'l sostegn de fà 'n noeuv referendum in su l'Europa. L'era 'n grupp a favor de la NATO.
Tazza del cess
La tazza del cess a l'è 'n vas faa de solit de porcellana, ma anca de metall, che l'è faa per pissàgh e andàgh de corp dent per poeu descaregàll in la fogna cont di sistema ad aqua o a pression.
1340
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Dottikon
El cumün de Dottikon a l'è tacaa ai cumün de Hägglingen, Hendschiken, Othmarsingen, Villmergen, Wohlen.
Storia
Dottikon l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1179 coo nomm de Totinchon.
L'andament storegh de la popolazion de Abtwil l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Nepoměřice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Cantalpino
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Fanciullata
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Močovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Bici compartii
I bici compartii a l'è on sistema per permett a la gent de doperà di bici publegh, cont l'obietiv de sbassà l'us di mezz privaa a motor e de volzà el straport publich. A gh'è sia di sistema indova gh'è di stazion per ciappà e lassà i bici, tipicament arent di zonn indova che ghe viv pussee gent e di stazion important del treno, del tram e de la metropolitana, o di sistema liber indova la bicicletta a l'è lassada a la destinazion de l'utent e poeu reccolta.
Slatina (Ústí nad Orlicí)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Bill Flores
El Bill Flores (Cheyenne (Wyoming), 25 fevrer 1954) a l'è un statunitens, representant del.
Castelnuovo Magra
Castelnuovo Magra (en lìgure: Castarnò) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
Distret de Zirc
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Castelnuovo Magra
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
Corera
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Castelnuovo Magra
El cunfìna coi cümü de Fosdinovo (MS), Ortonovo, Sarzana.
1341
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Distret de Zalaszentgrót
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Stazion de Redipuglia
La Stazion de Redipuglia a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Tíjola
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Benjamin Netanyahu
El Benjamin Netanyahu (Tel Aviv, 21 de otober 1949) a l'è un politegh israelian, prim minister del Pajes del 1996 al 1999 e poeu del 31 de marz 2009 al 13 de sgiugn 2021, quand che l'è stad sostituid de 'na gran coalizzion guidada del Naftali Bennett. Leader del Likud e fradell de l'eroe de l'Operazzion Entebbe Yoni Netanyahu, a l'è stad el prim premier israelian a vesser nassud in del Pajes dopo de la deciarazzion d'independenza e quell che l'ha governad pussee a longh, per un total de 15 agn e 92 dì.
Ebes
a l'è un comun del Distret de Hajdúszoboszló, cont una popolazzion de abitant.
1342
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Vaz/Obervaz
Vaz/Obervaz a l'è un cumün svizzer del distret de Albula. in del Canton Grison. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 42.45 km², e al se tröva a una altitüden de 1476 meter sura al livel del mar.
El cumün de Vaz/Obervaz a l'è tacaa ai cumün de Almens, Alvaschein, Arosa, Churwalden, Lantsch/Lenz, Mutten, Parpan, Scharans, Sils im Domleschg, Stierva, Tschiertschen.
Locomotiva RhB Ge 4/4 III
La locomotiva RhB Ge 4/4 III a l'è 'na locomotiva elettriga a scartament metrich de la Ferrovia Retiga.
Storia
In del 1988 el traffigh in su la red, grazia a la vertura de la galleria de la Vereina, l'è cressuu fiss e donca la Retiga l'ha domandaa a la Brown Boveri e a la SLM de desviluppà 'na noeuva locomotiva elettriga.
El progett original a l'éra de desviluppà 'na version a sés ass de la locomotiva RhB Ge 4/4 II, che l'avaria avuu benefici de la noeuva linia, ma l'è staa deciduu poeu de fà 'na locomotiva bona per tutta la red e in del 1993 la entra in servizzi la prima unità.
In tra el 1994 e 'l 1999 n'hinn consegnaa alter dodes. Incoeu se veden a la guida de tucc i treni de la Galleria, degià che hinn i unegh che pòden tirà i treni cont i auto, ma hinn doperaa anca foeura de quèlla linia lì, soratutt in su la ferrovia de l'Albula.
El 13 de agost on treno tiraa de voeuna de 'sti locomotiv chi l'ha deraliaa a Tiefencastel e hinn staa ferii in 12.
Dettaj tecnegh
La locomotiva la fonziona a 11 kV AC cont ona frequenza de 16⅔ Hz e 'na velocità massima de 100 km/h e la soa tecnologia l'è compagna de quèlla de la Re 460 di Ferrovij Federai Svizzer.
Di locomotiv compàgn giren in su la ferrovia Montreux-Oberland Bernois e la ferrovia Bière–Apples–Morges.
Galleria di foto
File:2012-06-09 14-25-34 Switzerland Kanton Graubünden Sagliaz.jpg|Locomotiva in corsa File:2011-07-25 14-26-41 Carrera.jpg|Treno panoramich File:Albulabahn01.jpg|Locomotiva che la sortìss de 'n tunnel File:Preda bahnhof mit zug.jpg|Treno a la Stazion de Preda File:RhB Ait 578 01 and Ge 4-4 III 647 - Davos Dorf, 23th March 2018.jpg|Locomotiva che la tira 'n treno RhB Alvra File:2007 10 Albulabahn 01 Thusis Tiefencastel 05.JPG|Locomotiva in su 'n viadott File:2007 10 Albulabahn 04 Berguen Preda 19.JPG|Treno in corsa File:2012-06-09 11-29-14 Switzerland Kanton Graubünden Naz.jpg|Locomotiva cont ona reclamm File:2007 10 Albulabahn 04 Berguen 21.JPG|Vista compléta de 'n treno File:2012-06-09 17-33-46 Switzerland Kanton Graubünden Bergün.jpg|Treno panoramich File:2012-08-19 18-12-37 Switzerland Kanton Graubünden Samedan.JPG|Treno a la stazion de Samedan File:646, St. Moritz, 2014 (02).JPG|Locomotiva a Sankt Moritz File:648, St. Moritz, 2014 (04).JPG|Carrozz istoregh al train File:Glacier Express in der Vorderrheinschlucht.jpg|Glacier Express </Gallery>
Holany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
El gh'ha el status de comun mercad.
Raná (Ústí nad Labem)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Wiesen (GR)
Wiesen (Tain in rumanc) a l'è un cumün svizzer del distret de Albula. in del Canton Grison. Al gh’ha pressapoch 327 abitant e una süperfiss de 29.49 km², e al se tröva a una altitüden de 1430 meter sura al livel del mar.
El cumün de Wiesen a l'è tacaa ai cumün de Arosa, Bergün/Bravuogn, Davos, Filisur, Schmitten.
Skořenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Stazion de Ronchi dei Legionari Nord
La Stazion de Ronchi dei Legionari Nord a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Wang 600
El Wang 600 a l'è stad un calcolator de tavol fad su in del 1971 e lanziad in comerci in del 1972 di Wang Laboratories e derivad del Wang 700, respoeusta de l'azienda a l'HP 9100A, vun di prim calcolator de tavol de la storia e 'l prim de 'n azienda americana.
A l'era bon de lensger i programa de 'na casseta magnetega e, a diferenza del Wang 700, el gh'haveva di algoritm salvad in memoria per podé fà di operazzion comun, compagn del logaritm e del sen.
Dintikon
Dintikon a l'è un cumün svizzer del distret de Lenzburg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 3.73 km², e al se tröva a una altitüden de 449 meter sura al livel del mar.
El cumün de Dintikon a l'è tacaa ai cumün de Ammerswil, Egliswil, Hendschiken, Seengen, Villmergen.
Consili Regional del Lazio
El Consili Regional del Lazio a l'è l'assemblea legislativa del Lazio, faa de 50 consiliee: 39 elegiuu localment, 10 cont el sistema maggioritari e 1 el primm president minga elegiuu.
Cantaracillo
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Cornago
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Signoria de Milan
La Signoria de Milan a l'è stada la forma ministrativa de Milan in tra el 1259, quand che 'l Martin De La Torr l'ha tolt el governo de la città e 'l 5 de settember 1395, quand che l'Imperator l'ha elevaa i Viscont, ch'even ciappa el governa dòpo, al titol de Duca.
El commerciava principalment cont la Franza e cont la Republega de Venezia, la soa moneda a l'éra l'ambrosin e la soa assemblea cittadina a l'era la Cardenza de Sant Ambroeus.
Nazionalism civich
El nazionalism civich, ciamaa anca nazionalism liberal, a l'è 'na forma de nazionalism ispiraa a di valor liberal, che 'l refuda donca el razzism o el suprematism etnich e 'l sostegn che l'identità nazionala la sia importànta e che la gh'abia de fondàss in su la scerna e la partecipazion de tucc i cittadin sènza distinzion de sorta.
Darvas
a l'è un comun del Distret de Berettyóújfalu, cont una popolazzion de abitant.
Strada statal 92 (Austria)
La  a l'è 'na strada statal austriega longa km.
1343
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Počedělice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Stazzion de Todi Ponte Rio
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Distret de Zalaegerszeg
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Okřesaneč
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Horní Police
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
Puplinge
Puplinge a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.67 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Puplinge al se tröva a una altitüden de 430 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ambilly (FR-74), Choulex, Presinge, Thônex, Vandœuvres, Ville-la-Grand (FR-74). La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Evoluzion de la popolazion
L'evoluzion de la popolazion de Puplinge l'è mustrada in de la tabela repurtada chi sotta:
Deiva Marina
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Carro, Carrodano, Castiglione Chiavarese (GE), Framura, Moneglia (GE).
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Deiva Marina l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
1344
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Badia de Pomposa
miniatura|drita|La Badia La Badia de Pomposa l'è ona badia del secol quell de 9, in del comun emilian de Codigoro. L'è stada vuna di badij pussee important de l'Europa e l'è nassuu lilinscì 'l spartit musegal doperaa anmò incoeu.
Nové Dvory (Kutná Hora)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Brexit Party
El Brexit Party a l'è 'n partii politegh del Regn Unii fondaa el 20 de genar del 2019 del Nigel Farage cont l'obietiv de rend effettiva la sortida del Regn Unii de l'Union europea. L'ha vinciuu i elezion europee del 2019 cont 29 scagn.
Distret de Vásárosnamény
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
San Giuseppe (Comacchio)
San Giuseppe (lett. Sant Isepp, in emilian La Funtàna) l'è ona frazion del comun de Comacchio con circa 3000 abitant. L'è in del Parch del Delta del Po, a 8 kilometer de Comacchio e 50 de Ferrara, in su la strada Romea e in tra la Val de Comacchio e 'l Mar Adriategh.
Mè cit Turin
Mè cit Turin a l'è on album del cantant piemontes Gipo Farassino, che l'è vegnuu foeura in del 1963. Tutt el disch a l'è cantaa quasi tutt in lengua piemontesa: dent a gh'è ona quai di canzon pussee conossuu del Farassino, compagn de Sangon Blues e Matilde Pellissero.
San Giuseppe (Comacchio)
Storia
I primm cà hinn staa faa su in del secol quell de 19, in del Borgo Pelandri, arent a la fontana, per agn unega font d'aqua per San Giusepp e comun arent. Poeu el se liga a la zona de la Gesa de Sant Isepp, e inscì la nass la frazion de San Giueppe.
Etimologia
El nomm italian del comun el vegn de la Gesa de San Giusepp. Inscambi, i sò abitant hinn ciamaa cont el nomm emilian original. Quell emilian el vegn de la fontana del paes, che l'è on poo el simbol de San Giuseppe.
Pregny-Chambésy
Pregny-Chambésy a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.25 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Pregny-Chambésy al se tröva a una altitüden de 449 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bellevue, Cologny, Ginevra, Grand-Saconnex. La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Joaquin Castro
El Joaquin Castro (San Antonio, 16 setember 1974) a l'è un statunitens, representant del.
Tromba
La tromba a l'è on istrument musegal de la familia di otton, el segond cont el sòn pussee volt dopo del trombin. Vun che 'l sona la tromba a l'è ciamaa trombettista.
Carbajosa de la Sagrada
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Onomyšl
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Stazion de Monfalcone
La Stazion de Monfalcone a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Bezděz
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
Stazion de Monfalcone
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
1345
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Strada statal 94 (Austria)
La  a l'è 'na strada statal austriega longa km.
Corporales
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Gerhard Berger
El Gerhard Berger (Wörgl, el 27 de agost del 1959), l'è un ex pilota de Formula 1 austriech. L'ha curüü quatordes agn in de la Formula 1, dal 1984 al 1997.
Cariera
La stagion 1988 l'è segnata dal dumini de la McLaren MP4/4, che cun l'Ayrton Senna e l'Alain Prost la vinc 15 Gran Premi sö 16. Berger, cunt una buna machina, el rüva terz in del Campiunaa Piloti e 'l vinc ind el Gran Premi d'Italia. In de la stagion 1989 Berger el vinc amò un Gran Premi, quel del Purtugall.
Chip Roy
El Chip Roy (Bethesda, 7 agost 1972) a l'è un statunitens, representant del.
Gerhard Berger
Cariera
Nel 1990 Berger el pasa a la McLaren cun Ayrton Senna, perché Prost a l'era pasaa a la Ferrari. Cun tanti podi e la vitoria al Gran Premi del Giapun 1991, l'austriech el vüta Senna e la McLaren a vinc dü Campiunaa del mund Piloti e Custrutur nel 1990 e nel 1991. Nel 1993 el turna a la Ferrari, induè el resta tri agn. El vinc amò un Gran Premi, in Germania nel 1994, e semper nel 1994 el rüva terz in del Campiunaa Piloti de drè a Michael Schumacher e Damon Hill. Berger pasa i ültem dü agn de cariera a la Benetton, nel 1996 e nel 1997, semper cun Jean Alesi.
Turre
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Seč (Ústí nad Orlicí)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Pardubice e del distret de Ústí nad Orlicí.
Dietwil
Dietwil a l'è un cumün svizzer del distret de Muri. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 0 abitant e una süperfiss de 5.49 km², e al se tröva a una altitüden de 424 meter sura al livel del mar.
El cumün de Dietwil a l'è tacaa ai cumün de Honau (LU), Hünenberg (ZG), Inwil (LU), Oberrüti, Risch (ZG), Sins.
Stazzion de Todi Ponte Naia
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
1346
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Škoda 81-71M
El Škoda 81-71M a l'è on convoeuj doperaa in su la metropolitana de Praga. Modernizzazion di classich 81-71 d'epoca sovietica, a hinn staa faa in tra el 1996 e 'l 2011 de la Škoda Transportation. Giren tipicament in di composizion de cinch element.
Galleria di foto
Praha metro renovovany vlak.jpg|Carrozza in deposit Řídicí stanoviště 81-71M ARS.jpg|Gabina de guìda Plzeň, Škoda Transportation, rozestavěný vůz metra typu 81-71M III.JPG|Carrozza in modernizzazion 81-71M interiér.jpg|Intèrni del treno Plzeň, Škoda Transportation, rozestavěný vůz metra typu 81-71M II.JPG|Carrozza in di stabiliment Škoda insemma a di tram File:DOD depo Hostivař, prohlídka soupravy (02).jpg|Treno in deposit File:13-10-05-praha-metro-RalfR-37.jpg|Treno in stazion </Gallery>
Opatovice I
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Sparatoria a Las Vegas del 2017
El 1 de ottober del 2017 a gh'è stada 'na sparatoria a Las Vegas, in su la Strip e longh de on intervent del Jason Aldean al festival country "Route 91 Harvest".
On omm l'ha sbaraa del pian quell de 32 de on hotel e l'ha mazzaa 62 personn, cont 527 ferii. L'omm a l'è staa poeu identificaa in del 64enn Stephen Craig Paddock, mort suicida.
L'ISIS l'ha rivendicaa l'attacch, e l'ha dii che Paddock l'aveva brasciaa su l'Islam on quaj mes prima, cont di fort dubbi de part di autorità.
L'è stada la sparatoria che l'ha faa pussee mort in di Stat Unii.
Rembrandt
miniatura|drita|Autolitratt dol Rembrandt El Rembrandt Harmenszoon van Rijn (Leida, 15 de luj del 1606 – Amsterdam, 4 de ottober del 1669) l'è staa on piccior e incisor olandes. L'è staa vun di piccior europee pussee important e maester de la pupart di piccior olandes de la soa epoca.
El gh'ha avuu success fin de giovin comé litrattista, ma de vegg el gh'ha avuu di problema economegh e familiar, ma la soa reputazion l'è rimanuda volta.
Csökmő
a l'è un comun del Distret de Berettyóújfalu, cont una popolazzion de abitant.
Postoloprty
a l'è una cità de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Distret de Vác
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Blatce
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
Stazzion de San Faustino-Casigliano
La  a l'è una stazzion de la ferrovia Central Ombra, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida domà di corse sostituive fade cont el bus del 2017, perchè inn dree a lavorà in su la linia.
Carpio de Azaba
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Pete Olson
El Pete Olson (Joint Base Lewis-McChord, 9 dicember 1962) a l'è un statunitens, representant del.
Podbořany
a l'è una cità de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Paběnice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Blíževedly
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
Distret de Veszprém
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Stazion de Sistiana-Visogliano
La Stazion de Sistiana-Visogliano a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia.
1347
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Autovia A-1
La  a l'è 'n autovia spagnoeula longa km. A l'è de acess publegh e a gratis.
1348
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Wang LOCI-2
El Wang LOCI-2 (logarithmic calculating instrument, cioè Strument de calcol logaritmegh) a l'è stad un calcolator de tavol fad di Wang Laboratories in del 1965, per sostituì el Wang LOCI-1.
Storia
L'è stada lanziada in del sginer del 1965 per sostituì el LOCI-1, sortid domà un quaj mes prima e minga programabel, e progetada de l'An Wang, che l'haveva fad la soa tesi a Harvard e donca el cognosseva ben la strutura di calcolator doperad lilinscì. A l'era venduda per pussee de 6'000$, sbassad poeu a 4'750$.
In del 1966 l'è fiancad de la Wang 300, che la costava men e in version bas la gh'haveva men de fonzion e la somejava pussee a 'na calcolatris che un calcolator, e l'è poeu anca fiancad del Wang 2315, una version conligada a 'na telescriventa.
Fonzionament
El sistema el doperava 'na classega architetura Harvard, con division total in tra la memoria de programa e quella dacc. La memoria de programa a l'era una Read Only Memory in su scheda perforada, menter la memoria dacc a l'era in l'eletronega de la machina. El programa el podeva vesser de 80 pass, che podeven volzàss a 160 cont un letor de schede pussee, menter la memoria dacc la gh'haveva quater, ma podeven vesser anca sedes in di version pussee costose, register de 10 cifer, che podeven vesser volzade a 16 cont un sgiornament de l'hardware.
El podeva fà i operazzion aritmeteghe, salt, test di condizzion, moviment in tra register, logaritm e antilogaritm. A l'era mia possibel doperà diretament di operazzion logeghe e de shift in sui register, ma per podéll doperà besognava havégh una quaj cognossenza tecnega, desgià che di fonzion se controllaven in binari.
Terque
a l'è un comun de la provincia de Almería, in Andalusia, cont una popolazzion de abitant.
Tram ATM 4000
I Tram ATM 4000 a hinn staa di tram doperaa in su la red urbana in tra el 1940 e 'l 1961, cont el primm prototip faa in del 1935. A l'era ciamaa "Dò camer e cusina" per la struttura particolar.
Pertoltice (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Kutná Hora.
Pizz Formiga
El Pizz Formiga (prononzia local: [pets fyr'miga]; italian: Pizzo Formico) a l'è ona scima di Prealp Bergamasch. A l'è volt 1.636 meter sora el nivell del mar. L'è la scima pussee volta de on filon de montagn che 'l passa in de la media Val Seriana e che 'l finiss giò a sud in de l'Altipian de Cluson. Ai pee de la montagna a gh'è i paes de Gandin, Casnigh, Nossa, Parr, Cluson, Rovetta e Scered. De soravia la montagna, quand che l'è ciar, se pò vedè fina i Apenitt emilian e 'l Monvis.
Yahweh
Yahweh (del tetragrama biblegh YHWH, in ebraich יהוה) a l'è el nom del Dio de la Bibia, donca di sgiudee e di cristian e, anca se 'l ciamen Allah, di musulman. In principi vuna di tant divinità del pantheon ebraich, dopo de l'esili in Babilonia l'ha ciapad el post de tucc i alter Dee di sgiudee, e l'ha tolt via El, divinità suprema del Vesin Orient in del passad e doperad in la Bibia 'me sinonim de Dio.
Per i sgiudee, el so nom l'è inscì sacher che besogna nanca parnonziàll per orà e se parla de Adonai ("Signor"), menter i cristian de solet gh'hann nissun problema a dìll, anca se preferissen parlà de Dio per titol inveci che per nom.
Podbořanský Rohozec
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Ústí nad Labem e del distret de Louny.
Follo
Follo (en lìgure: Folo) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
Strada nazzional 62 (Polonia)
La  a l'è una strada nazzional de la Polonia longa km.
Follo
El g'ha 'na popolasiù de, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Beverino, Bolano, Calice al Cornoviglio, La Spesia, Podenzana (MS), Riccò del Golfo di Spezia, Vezzano Ligure.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Follo l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Báránd
a l'è un comun del Distret de Püspökladány, cont una popolazzion de abitant.
Carrascal de Barregas
a l'è un comun de la provincia de Salamanca, cont una popolazzion de abitant.
Lengua volapük
El volapük l'è ona lengua artificiala fada in tra el 1879 e 'l 1880 del prevet todesch Johann Martin Schleyer. L'ha cuntad de vesser stad ciamad in sœugn del Dio de fà na lengua internazzionala.
Gramadega
La gramadega l'è fondada in sui lengov indoeurope i, ma gh'è na gran aglutinazzion, che normalment in di lengov indoeuropei a l'è sostituida cont la flession. Comé in todesch, el nom el pò vesser declinad in quater cas: genitiv, dativ, nominativ, acusativ.
Chi a vedom la declinazion de la parola "vol", ossia mond.
Di radis lessicai se pònn fà nom, verb, agetiv e tucc i olter element de la gramadega.
El verb
El verb el gh'ha vot temp e 'l porta informazzion in sul temp, el mœud, la persona e ’l stad passiv o ativ del soget.
Distret de Vecsés
La  a l'è un distret de l'Ongaria de la.
Lengua volapük
Lessegh
El lessegh l'è catad de on poo de lengov de tut el mond, ma soratut de l'ingles e on poo de franzes e todesch. I parolle vegnen modifegade sossen per somejà mia a l'original. I parolle cont pussee de na silaba vegnen acentade semper in su l'ultema sillaba, propi per slontanà la parolla de la lengua de origen.
Per esempi la parolla Volapük la vegn de Vola (genitiv de Vol, ossia mond, de l'ingles world) e pük (lengua, de l'ingles speech).
Storia
La lengua a l'è stada inventada del Schleyer, prevet todesch che l'ha cuntad su de vesser stad ciamad in sœugn del Dio per fàlla. La sgiamò bassa difusion del Volapük a l'è stada fermada del rivà del Esperanto cont el sò prim liber in del 1887.
In del 1920 la lengua, cont el consens di poch parlant restad, la gh'ha havud na revision.
In del 2007, grazia a di bot, la Wikipedia in Volapük a l'è deventada la Wikipedia quella de 15 in del mond, cont pussee de 100'000 vos. L'aministrator l'ha deciarad de fàll per volzà l'interess in sta lengua chì.
Esempi de lengua
El Pader Noster: O Fat obas, kel binol in süls, paisaludomöz nem ola! Kömomöd monargän ola! Jenomöz vil olik, äs in sül, i su tal! Bodi obsik vädeliki govolös obes adelo! E pardolös obes debis obsik, äs id obs aipardobs debeles obas. E no obis nindukolös in tendadi; sod aidalivolös obis de bas. Jenosöd!
Bohatice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Česká Lípa.
Cárdenas (Spagna)
a l'è un comun de la Rioja, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Amorosi-Melizzano
La Stazion de Amorosi-Melizzano a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Foggia, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
1349
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Revolver
El revolver, ciamaa anca rivoltella, a l'è 'na pistola a retrocarega o avancarega che la gh'ha on tambor bon de pirlà illimitatament in sul sò ass indova che se metten denter i ball de sbarà.
Plan-les-Ouates
Plan-les-Ouates a l'è un cumün svizzer del Canton Ginevra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.88 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.