cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Val d'Entremont
La Val d'Entremont (inscì anca in frances) l'è ona vall di Alp Peninn. La se troeuva in del distrett svizzer de l'Entremont, in del Canton Valles. A sud la confina con l'Italia, con la qual l'è colegada cont el Pass del Gran San Bernard. A l'è bagnada de la Drance d'Entremont che, insemma a la Drance de Bagnes (che la partiss de la Val de Bagnes), la fa nass la Drance, vun di afluent del Roden. Arent a Orsières la nass la Val Ferret, che la riva fina al Col Ferret, al confin con l'Italia. I sò montagn pussee important a hinn: I comun de la vall a hinn Sembrancher, Orsières, Liddes e Bourg-Saint-Pierre.
Stazion de Corvo Aranceto
Interscambi
Fermada de l'autobus
Traitsching
Traitsching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Cham. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 45.40 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Traitsching el se tróa a 'na altèsa de 416 méter sura 'l leèl del mar.
Herálec (Žďár nad Sázavou)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Mozota
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Prevalenza nètta de aspirazion positiva
La prevalenza nètta de aspirazion positiva (NPSH- “net positive suction head” in lengua inglesa) a l'è la differenza infra la pressión ind on cèrt pont d'on circùit idràulich e la pressión de vapór del flùid, esprèssa in meter che la gh’hà de esìst al fin de fa minga succéd di fenòmen de cavitazión.
L’NPSH el ven donca definida inscì:
indoe:
Elpont indoe l'è pussée fàcil che la capita la cavitazion l'è la bocca de aspirazion di pomp. La pression del flùid in corrispondenza de la pompa la pò vèss trada foeura per mèzz del teorema del Bernoulli, quant a la pressión de vapor satùr del’acqua inveci a gh’hinn di fórmol empìrich (varda ► pression de vapor satur de l'acqua).
Verifica de l'NPSH per i pomp
Al fin che che la succeda nò la cavitazión el gh’hà de vèss:
NPSH(r) a l’è l’NPSH che gh’è besògn, anca ciamàa “depression dinamica totál”:
indoe:
NPSH (a) a l’è invece l’NPSH disponìbil che ‘l ven calcolà per mèzz del teorema del Bernoulli, per esempi in del caso che la pompa l’aspira d’on serbatòi a superfice lìbera:
Arzúa
Arzúa l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Prevalenza nètta de aspirazion positiva
Verifica de l'NPSH per i pomp
Se ved che el problèma de la cavitazión a l’è on lìmit a l’altèzza massima de aspirazión Ha, con l’aumént de la temperadura del flùid el se redùss l’NPSH (Ha) e donca la massima altèzza de aspirazión ammissìbil per fa nò succèd la cavitazión.
Ramsau bei Berchtesgaden
Ramsau bei Berchtesgaden l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Berchtesgadener Land. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 129.18 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Ramsau bei Berchtesgaden el se tróa a 'na altèsa de 670 méter sura 'l leèl del mar.
Muzeum (metropolitana de Praga)
Muzeum  a l'è 'na stazion de la Linia A e C de la metropolitana de Praga, a nord de Piazza San Venceslaa e arenta al Musee Nazional.
Servizzi
Biliettaria
La Margì
thumb|right|150px|La Margì, ol quàter de spàde
Marseillan (FR-34)
Marseillan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Agde, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
La Margì
'l vocór ü mas de 40 càrte bergamàsche e l'è mèi zögà 'n quàter o sich, ach se s'pöl zögà pò 'n dù o 'n vòt.
Marseillan (FR-34)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
La Margì
Se dà fò i càrte a i zögadùr che i gh'à de scartà, a dò a dò, chèle che i è stèse, fina a restà con in di mà dóma di càrte spaiàde; ghè pò de scartà töcc i quàter, fò che la Margì. Scartàde i càrte che gh'è de scartà, se tàca a zögà. Ol prim che l'à ciapàt i càrte da chèl de mas l' pèsca öna càrta dal segónt e se chèsta l'é stèsa a öna de chèle che l' gh'à 'n di mà i a scàrta töte e dò, sedenò l' la té. Pò l' tóca al segónt pescà dal tèrs e via isè fina a ché se fenés i càrte. Chèl che 'l fenés per prim i càrte 'l vèns, menimà chèl che l' rèsta co la Margì in di mà 'l pèrt.
Marseillan (FR-34)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 51.71 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 33 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Marseillan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Canyelles (metropolitana de Barcelona)
Canyelles  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria Ascensoeur
Strada de segonda class 435
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 24.1 km.
Montorio al Vomano
Montorio al Vomano l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 8.032 abitàncc, 'na superfìce de 53 km² e 'na densità de 152 ab./km². El cunfìna coi cümü de Basciano, Colledara, Cortino, Crognaleto, Fano Adriano, Teramo, Tossicia.
El fà part de la Comunità Montana Gran Sasso
300 px|right|thumb|El ciòster de la céza dei Zoccolanti
Mariasdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Duroc (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 10 e 13 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Stazion de Mumpé Tujetsch
La Stazion de Mumpé Tujetsch a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Disentis/Mustér.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Frýdek-Místek
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
El gh'ha el status de cità.
Polány
a l'è un comun del Distret de Kaposvár, cont una popolazzion de abitant.
Romanones
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Vavřinec (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Villahoz
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
La Fouly
La Fouly l'è ona frazion del comun svizzer de Orsières, in del Canton Vales. El paes el se troeuva dent a la Val Ferret, a 13 chilometer a sud-est del center comunal e a 1.600 meter sora el nivell del mar. A l'è on sit de interess toristegh, soratutt d'inverna.
Dietikon
Dietikon a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Dietikon, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.33 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
Strada europea E42
La Strada europea E42 a l'è 'na strada europea che la quatta Frància, Belgi e Germania. La conliga Dunkerque, Lilla, Tournai, Mons (Belgi), Charleroi, Namur, Liegi, Verviers, Sankt Vith, Wittlich, Bingen am Rhein, Wiesbaden, Francufort sül Men e Aschaffenburg e l'è longa 680 km.
Dietikon
El cumün de Dietikon al se tröva a una altitüden de 388 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bergdietikon (AG), Geroldswil, Oetwil an der Limmat, Schlieren, Spreitenbach (AG), Unterengstringen, Urdorf, Weiningen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Hamry nad Sázavou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Gianni Bonadonna
El Gianni Bonadonna (Milan, 1934 – 6 de setember 2015) l'è staa un medegh oncolegh italian. L'è staa el diretùr del Dipartiment de la Medesina Oncologega de l'Istitut Nazional di Tumor de Milan.
Biografia
Despö de la laurea in Medesina e cerüsia ciappada a l'Università di Stüdi de Milan in de l'ann 1959 l'è 'ndaa in di Stat Ünii per tri agn. Quand che l'è turnaa in Itàlia 'l ha truaa el laurà al Istitut Nazional di Tumor.
L'ha descuvert la cüra per el linfoma de Hodgkin e miliuràa la cüra cunter el carcinoma mamari.
I so ricerch püssee impurtant hinn quej in sül funzionament de la adriamicina, de la bleomicina e de la epirubicina.
Strada de segonda class 436
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 35.3 km.
Röttenbach (Erlangen-Höchstadt)
Röttenbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Erlangen-Höchstadt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.75 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Röttenbach el se tróa a 'na altèsa de 301 méter sura 'l leèl del mar.
Barjac (FR-30)
Barjac l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barjac, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 42.72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 112 méter a 'na altèsa màsima de 368 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Barjac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Saint-Just-d'Ardèche
Saint-Just-d'Ardèche l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bourg-Saint-Andéol, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.44 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 38 méter a 'na altèsa màsima de 115 méter s.l.m.
Amato
Amato l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 874 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 44 ab./km². El cunfìna coi cümü de Marcellinara, Miglierina, Pianopoli, Serrastretta.
Ponta del Castell
La Ponta del Castell (cognossuda anca col nomm todesch de Kastelhorn) l'è ona montagna di Alp Lepontinn. La se troeuva al confin in tra la Val Bavona e la Val Formazza (e donca in tra la Svizzera e l'Italia), on zicch pussee a nord del Basoeuden. A l'è alta 3.128 meter.
Fryčovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Muel (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Aranceto
La Stazion de Aranceto a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Catanzaro di Ferrovie della Calabria.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Eisenacher Straße (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Dettingen an der Iller
Dettingen an der Iller l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl de Biberach. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 11.14 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Grandval (BE)
Grandval a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.21 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Dettingen an der Iller
El cümü de Dettingen an der Iller el se tróa a 'na altèsa de 545 méter sura 'l leèl del mar.
Grandval (BE)
El cumün de Grandval al se tröva a una altitüden de 588 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Eschert, Belprahon, Roches, Crémines, Rebeuvelier (JU), Gänsbrunnen (SO).
Storia
Grandval l'è menziunaa la prima volta inturen a l'ann 900 col nom de Grandemvallem.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Cassina Meriggia
La Cassina Meriggia a l'è una cassina milanesa, arenta a Bagg.
Storia
L'è manzonada per la prima voeulta in d'un cadaster del 1555 'me "Cassina de Murigi" e cont una pertinenza de 948 perteghe e l'era proprietà di Sfondrad, passada poeu ai Balb.
In del 1741 se pensa che l'è stada restruturada e in del Cadaster Teresian l'è segnalada 'me part del comun de Bagg.
L'è stada proprietà di Cont Gianella fina al 1890, lilinscì l'ha vivud l'Isep Gianella, prim sindegh del Bagg italian, ann che l'è crompada de 'n nobil milanes per el so fioeul malad e in del 1921 la passa ai cont Lurasch-Cassan.
In del 1946 l'è crompada de la familia Gamber, sgiamò proprietari de cassine in la zona, e ghe viveven 43 famili, che gh'haveven 'me scormagna "morigioeu".
Strutura
La strutura l'è desvilupada per permeter de la vila, con la tipega forma di cà signoril rural, centrada in su 'n parch quadrad cont inanz i stall, una vision generala e la gh'ha anca un bon numer de rustegh.
In del parch dedree el gh'era un strano monument cont la tomba del cavall favorid del Gianella e in del parch di lavorent el gh'era un presten con scrivud sora "Chi voeur, i mè car donn, fà bon el pan dev menà pocch la lengua e tant i man".
Malostranská (metropolitana de Praga)
Malostranská  a l'è 'na stazion de la Linia A de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada di tram Fermada de l'autobus
Dialet aranes
L'aranes (in Ucitan aranés) a l'è una variant del dialet Guascun del Ucitan che l'è parlada in de la Val d'Aran in Catalugna e recugnussüda cume lengua ufissiala (insema al Catalan e'l Castiglian). L'Aranes a l'è dupraa del 1984 'me lengua veicular per insegnà in de la Val d'Aran.
Un censiment lenguistech del 2000 el dis che:
El Pader Noster Aranes
Paire Nòstre qu'ei ath cèl,
qu'eth tièu nòm sia sanctificat;
qu'eth tièu règne venga.
qu'era tia volontat sia hèita
ara tèrra coma ath cèl.
Dòna-nos agüèi eth nòstre pan de cada dia,
e perdona-nos es nòstres ofènses
e no nos deishes pas caure en tentacion;
mai deliura-nos deth malin, amen.
Saaldorf-Surheim
Saaldorf-Surheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Berchtesgadener Land. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 39.09 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Saaldorf-Surheim el se tróa a 'na altèsa de 449 méter sura 'l leèl del mar.
Cirillo Pagani
Cirillo Pagani cugnusüü Nello Pagani (Milan, 11 Utubar dal 1911 - Bress, 18 Utubar dal 2003) l'è stò un pilòta motociclistich e pilòta automobilistich italian, prim Campiun dal Mund in da la Class 125 in dal 1949.
Miribel-les-Échelles
Miribel-les-Échelles l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Laurent-du-Pont, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.34 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de méter a 'na altèsa màsima de  méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Miribel-les-Échelles l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Markt Allhau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Natel
Natel a l'è on termen doperaa in Isvizzera e in del Liechtenstein per definì el telefon celular. El deriva de la forma todesca "Nationales Auto-telefonnetz", ciovè "Red telefonega nazionala per i auto", termen doperaa in di agn '70 del Consili Federal per el noeuv sistema de telefon mobil de la Posta Svizzera.
Vanovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Porrog
a l'è un comun del Distret de Csurgó, cont una popolazzion de abitant.
Cordovado
Cordovado (en furlà: Cordovât) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 2.565 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 214 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gruaro (VE), Morsano al Tagliamento, Sesto al Reghena, Teglio Veneto (VE).
Villalba de Duero
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Bré (BS)
thumb|left|150px|Céza de Sant'Antóne de Bré Bré (nòm uficiàl: Breno; en Latì: Brenum) l'è 'n cümü de la média Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa. El g'ha presapóch 4.957 abitàncc, 'na süperfìce de 58 km², per 'na densità de 85 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagulì, Bièn, Braù, Sét, Siidà, Cundì (TN), Daù (TN), Lùzen, Malégn, Niàrt, Prèsten.
thumb|290px|right|Puzisiù de Bré en [[Val Camònega]]
Cuurdinade
45.95861°N, 10.30556°W thumb|290px|right|El Castèl de Bré
Treffelstein
Treffelstein l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Cham. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 20.88 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Treffelstein el se tróa a 'na altèsa de 524 méter sura 'l leèl del mar.
Lesseps (metropolitana de Barcelona)
Lesseps  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Strada de segonda class 437
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 64.6 km.
Lesseps (metropolitana de Barcelona)
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria Ascensoeur
Romanillos de Atienza
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Strada europea E46
La Strada europea E46 a l'è 'na strada europea che la quatta Belgi e Frància. La conliga Cherbourg, Caen, Rouen, Reims, Charleville-Mézières e Liegi e l'è longa 753 km.
Dolní Tošanovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
A Baña
A Baña l'è on comun spagoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Cordenons
Cordenons (en furlà: Cordenons) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 18.530 abitàncc, 'na superfìce de 56 km² e 'na densità de 330 ab./km². El cunfìna coi cümü de Pordenone, San Giorgio della Richinvelda, San Quirino, Vivaro, Zoppola.
Carsan-a Blot
Carsan-a Blot (Carzan-a Blòt in Piemuntes; Caresanablot in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia de Vercei.
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Usc'nengh, Audnì, Quint, Vercèj e La Vilata.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Carsan-a Blot l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Fryšava pod Žákovou horou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Far
thumb|220px|right| Spìghe de spèlta Col tèrmine far se pöl fà riferimènt a tré cereài diferèncc, ma 'mparentàcc entrà de lùr, töcc tré che fa part del zèner botànich Triticum.
Far Grant
El piö cümü l'è 'l Triticum spelta L. o Triticum aestivum L. subsp. spelta (L.) Thell. , cunusìt col nòm popolàr de spèlta o far grant o piö de spès semplicemente far. L'è 'mparentàt strèt col formét tèner, col qual el g'ha 'n cümü 'l fat de éser ezaplòide. La diferènsa pùse gròsa l'è che la spèlta la g'ha 'l granì istìt (le glömèle le se destàca mìa quan che l'è madür) envéce el formét el ghe l'ha nüt (le glömèle le se destàca quan che l'è madür). L'è 'l tipo de far cultiàt piö de spès en Euròpa centràl e orientàl. Segónt le clasificasiù tasonòmiche che g'ha 'n apròcio piö genétich la spèlta e 'l formét tèner le sarès dò sotaspéci diferènte ma töte dò le apartegnarès a la spéce Triticum aestivum.
Far medio
El tèrmine far (o far médio) el fa riferimènt apò al Triticum dicoccon Schrank ex Schübler o Triticum turgidum L. subsp. dicoccum (Schrank ex Schubl.) Thell. , che l'è 'na spéce tetraplòide, emparentàda cól formét dür ma apò a 'n chèsto càzo se 'l conós per vìa del granì istìt envéce che nüt. L'è 'l tipo de far cultiàt piö de spès en Itàlia al dé d'encö ma apò 'ndèla antichità. I romàni i la cultiàaa per ezèmpe 'ndèla zòna de San Pàol en Pruvìncia de Brèsa, tat che chèla zòna lé l'ìa ciamàda Pagus farraticanus. Segónt le clasificasiù tasonòmiche che g'ha 'n apròcio piö genétich far e formét dür le sarès dò sotaspéci diferènte ma töte dò le apartegnarès a la spéce Triticum turgidum.
Far pesèn
thumb|220px|left| Grà de far pesèn con e sènsa glöme Apò a 'l Triticum monococcum L. (o Triticum monococcum L. subsp. monococcum) l'è ciamàt far o far pesèn; l'è 'na spéce diplòide col granì istìt e l'è l'ünica spéce de Triticum diplòide demestegàda e cultiàda zamò de l'antichità. Aisebé che la sàpe stàda de menemà lasàda piötòst en bànda per el rendimènt bastànsa scars en favùr dei formécc che rènt de piö. Endèi öltem agn, co l'intrudusiù de l'agricültüra biològica, apò a chèsto tìpo de far el g'ha troàt en mercàt de nìchia che 'l g'ha pirmitìt en recùpero de chèsta coltüra.
Cluny - La Sorbonne (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 10 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Stazzion de Saint-Michel-Notre-Dame (RER) Fermada del bus
Petites Jorasses
I Petites Jorasses hinn ona scima di Alp del Mont Bianch. Gh'hann on'altezza de 3.658 meter sora el nivell del mar e se troeuven in del Massiv del Mont Bianch (grupp de Leschaux), arent al confin in tra l'Italia e la Francia.
Amaroni
Amaroni l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 2.007 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 223 ab./km². El cunfìna coi cümü de Girifalco, Squillace, Vallefiorita.
Lista di müsicista de Müsega ambient
'Sta chì a l'è una lista di müsicista de Müsega ambient püssé famus.
Aiguille de Leschaux
L'Aiguille de Leschaux l'è ona montagna di Alp del Mont Bianch. La gh'ha on'altezza de 3.759 meter sora el nivell del mar e la se troeuva in del Massiv del Mont Bianch (grupp de Leschaux). Inoltra a l'è in su la ligna de confin in tra la Francia (Alta Savoia) e l'Italia (Val d'Aosta). Intorna ai sò fianch a troeuvom tre vedrett: de la banda francesa a gh'è la Vedretta de Leschaux, de la banda italiana inveci la Vedretta de Fréboudze e la Vedretta de Triolet. La prima ascension l'è stada fada in del 1879 de on rosc de alpinista ingles, todesch e frances.
Strada statal 569 de Vignola
La  a l'è 'na strada statal de l'Italia, che la corr in Emilia-Romagna e la conliga la provincia de Modena con la cità metropolitana de Bologna.
La scomincia a Pozza de la SS12 e la finiss a Casalecchio di Reno cont el Racord autostradal 1.
Spardorf
Spardorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Erlangen-Höchstadt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 3.22 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Spardorf el se tróa a 'na altèsa de 312 méter sura 'l leèl del mar.
Mörel-Filet
Mörel-Filet a l'è un cumün svizzer del distret de Östlich Raron, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.4 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Mörel-Filet al se tröva a una altitüden de 746 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün Betten e Grengiols a nordest, con Bister a est, Termen a sud e con Riederalp a ovest.
El cumün l'è el resültaa de la fusion (in del ginee del 2009) dei du ex-cumün de Mörel e Filet.
Stazion de Bugnei
La Stazion de Bugnei a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Tujetsch.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Partei des Demokratischen Sozialismus
La Partei des Demokratischen Sozialismus (in Insübregh: Partii de'l Suzialism Demucrategh) (PDS) a l'è staa un partii pulitegh tudesch 'gnüü föra de la Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED - Partii d'Ünidaa Suzialista Tudesch), che in de'l Dezember de'l 1989 l'haa müdaa nom in Sozialistische Einheitspartei Deutschlands – Partei des Demokratischen Sozialismus (SED-PDS), e pö 'l 4 de Fevree de'l 1990 l'ha müdaa 'ncamò 'l nom in Partei des Demokratischen Sozialismus (PDS) e pö, a scumenzà de'l Lüj de'l 2005, 'l s'è ciamaa Die Linkspartei.PDS (Die Linke.PDS). In fin, 'l de Giügn de'l 2007 'l s'è ligaa cunt 'l WASG e insem' a quel l'ha faa sü 'l partii ciamaa Die Linke.
Céch Muril
Cech Muril (Ciach Moril in Piemuntes; Ceppo Morelli in Italian) a l'è un cumün ussulan de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
Marsillargues
Marsillargues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lunel, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
Céch Muril
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Marsillargues
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Céch Muril
El paes el se tröva in la Val Anzasca e 'l cunfina sia cun la Pruvincia de Vercei (cumün de Carcofur) e cul Cantun Vales (cumün de Saas Almagell). A l'è nassüü in del 1865 da la füsiun di cumün de Prequartera e de Burgun.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Céch Muril l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Schlieren
El cumün de Schlieren al se tröva a una altitüden de 394 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Dietikon, Oberengstringen, Uitikon, Unterengstringen, Urdorf, Zurich. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Baron (FR-30)
Baron l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Chaptes, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
Johanna Spyri
Johanna Louise Heusser, spusàda Spyri (Hirzel, 12 giügn 1827 - Zurich, 7 lüj 1901) l'è stàda üna scritrìss svìssera de lìber per bagaj.
Baron (FR-30)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.06 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 128 méter a 'na altèsa màsima de 364 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Baron l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Johanna Spyri
Biografia
Johanna Heusser l'era la quarta tùsa del medich Johann Jacob Heusser e de la puetèssa Meta Heusser-Schweizer, e l'è nassüda e cressüda a Hirzel, in del Cantùn Zurich. In del 1852 la gh'ha spusàa Johann Bernhard Spyri, avucàt e giurnalista zurighés che'l fasèva part dij amìs de Richard Wagner de la cità svìssera.
Valchov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Johanna Spyri
Biografia
La prima storia scrivüda da Johanna Spyri l'è stàda Ein Blatt auf Vronys Grab ("Ün foeuj in sü la tumba de Vrony"), del 1871. In del 1880 l'ha scrivüü Heidis Lehr- und Wanderjahre ("I ànn de furmaziùn e de peregrinaziùn de Heidi"), che gh'ha avüü ün frach de süccess in tücc el mund, cumè la segunda part de la storia de Heidi, Heidi kann brauchen was es gelernt hat ("Heidi la poeu duperàa quèl che gh'ha imparàa"), vegnüda foeura l'ànn dopu. Heidi l'è anca incoeu vün dij lìber püssee vendüü, lètt e tradütt de sèmper; hin stàa fàa anca ün frach de versiùn de cinema e de cartùn animàa.
Tücc i laurà de Johanna Spyri dànn üna raperesentaziùn crìtica de la Svissera del temp, in particulàar dij cundiziùn de vita dürant i ànn de la Revoluziùn indüstriàal. Lée la gh'aveva a coeur la situaziùn dij giùin dònn e dij bagaj: la magiùr pàrt dij sò laurà gh'hànn cumè sut-tìtul Eine Geschichte für Kinder und auch für Solche, welche die Kinder lieb haben ("Üna storia per i bagaj e anca per quèj chi ghe voeuren bèn ai bagaj"). Per 'sta rasùn chì, i sò òperi gh'hànn ün interèss nun sulament leteràri, ma anca storich e sociologich.
Tra'l 1871 e'l 1901, Johanna Spyri gh'ha püblicàa 31 lìber, 27 vulüm de racùnt e 4 "brochures", per ün tutàal de 48 òperi.
Johanna Spyri l'è morta a Zurich in del 1901; la sò tumba la se troeuva in del cimitéri citadìn de Sihlfeld, insèmm ad olter persunàgg svìsser famùs.
La sò eredità l'è cunservàda grazie a l'Istituto svizzero media e ragazzi ("Istitüt svìsser dij media e dij bagaj") de Zurich.
Val Bavona
La Val Bavona (inscì anca in Italian) l'è ona sotta-vall de la Val Maggia, in di Alp Lepontinn. La ciappa el sò nomm de la Bavona, el riaa che le traversa, prima de rivà dent in de la Maggia. La se troeuva in mezz tra la Lavizzara (nord-est) e la Val Rovana (sud-ovest)
Al dì d'incoeu la partegn al Canton Tesin e la gh'ha dent duu paeson: Bignasch e Cavergn, che incoeu (a partì del 2006) se troeuven sott a la ministrazion del comun de Cevi (in val Rovana). Alter paes de la vall a hinn San Carlo, Sonlert, Bolla, Faed, Fontanellada, Rosed, Foroj, Ritoeurt, Sabbion, Fontana, Alned, Mondada.
I mont pussee important
I montagn pussee alt de la vall a hinn:
Morro d'Oro
Morro d'Oro l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 3.316 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 118 ab./km². El cunfìna coi cümü de Atri, Notaresco, Roseto degli Abruzzi.
Dürmentingen
Dürmentingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl de Biberach. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 24.09 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Dürmentingen el se tróa a 'na altèsa de 575 méter sura 'l leèl del mar.
Hradčanská (metropolitana de Praga)
Hradčanská  a l'è 'na stazion de la Linia A de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Stazion de Catanzaro Lido (FC)
La Stazion de Catanzaro Lido a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la. L'è doperaa del servizzi ferroviari metropolitan de Catanzaro di Ferrovie della Calabria.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de Catanzaro gestii di Ferrovie della Calabria.
Interscambi
Fermada de l'autobus
Caris
Caris (inscì anca in Piemuntes; Carisio in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia de Vercei.
Cesa de San Giüsepp Uperàri
Storia
La cesa l'è stai custrüìda in del 1998 e finìda in del 1999. El vesc Domingos Lam Ka-tseung gl'ha dài in aministrasiòn ai pàder Cumbuniàn. ;
Architetüra
La cesa l'è de stìl mudèrn, e la g'ha, tacàde ai mür, 14 icone dl'a storia d'la cristianità: da Abram a la Pentecòst.
Caris
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Markt Neuhodis
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Porrogszentkirály
a l'è un comun del Distret de Csurgó, cont una popolazzion de abitant.
Villalbilla de Burgos
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Katja Kipping
La Katja Kipping (nassüda a Dresda 'l 18 de Sgenee de'l 1978) a l'è una pulitega tudesca. De'l 2003 a l'è vizepresidenta de'l Linkspartei.PDS, un partii pulitegh tudesch, che de'l 2007 'l se ciama Die Linke.
Vida e Mestee
Despö avè ciapaa la matüra in de'l 1996 a'l Ginasi Annen de Dresda, a l'ha faa per un an 'l mestee de vuluntaria suziala in Rüssia. Pö l'ha ciapaa un diploma in Slavistega, Americanistega e Legg a l'üniversidaa technega de Dresda (TU Dresden); e per finì l'ha tolt anch un Master's a la medema üniversidaa.
El Partii
La Katja Kipping, finn del prenzipi del so stüdi üniversitari l'è stada part de l'inscí ciamaa Protestbüro (Büro de Prutesta) de l'Üniversidaa Technega de Dresda e l'è un member del PDS del 1998. Del Lüj del 2003 l'è depütada del PDS per i quistiun suciaj. L'è vüna de quij che l#è semper stada in faùr d'un patii ünegh de tüta la senistra tudesca. Pö, del Giügn del 2007, l'è depütada del Partii Die Linke.
Üfizzi Püblegh
Del dezember 2004 finn a l'avril 2008 la Katja Kipping l'è stada spokesperson del Netzwerk Grundeinkommen (Red per la paga minema), pö però l'ha desmetüü de fà chel mestee li inscí de crüzziass de la revista Prager Frühling. Insema a la Caren Lay e a la Julia Bonk la partuca ai fundatur del muiment Emanzipatorische Linke (Senistra emazipada).
In del Dezember 2007, insema ad olter depütaa del partii Die Linke, l'è entrada in de l'urganizzaziun Rote Hilfe (Jüd Russ - un urganizzaziun cumpagna del Soccorso Rosso)
Formola del Chézy
La fórmola del Chézy a l’è ‘na formola empirica che la servìss de calcolà la velocità d’on flùid ind on condòtt.
la formola l'è fada inscì:
indoe:
Coefficient de rusteghèzza
A gh’è divèrsi espressión de calcolà el coefficént de rusteghèzza χ:
Sunsì
Sunsì (Suncin in insübrich e Soncino in Italian) l'è 'n cümü de en pruvincia de Cremuna. El 18 noèmber del 2004 l'è stada fàda cità del president de la Repüblica Italiana Carlo Azeglio Ciampi. El g'ha tré frasiù: Galignà, Ilàcampagna e Isènch.
L'è tacàt ai cümü de Casalèt da Sura, Cümignà, Geniólta e Tisénch de la pruvìncia de Cremùna; Iurs, Rocafrànca, Vilaciàra de la pruvìncia de Brèsa; Funtanèla e Tór Palvisina de la pruvìncia de Bèrghem.
Evoluzion demografega
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Sunsì l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
De èt
La Ròca sforsèsca pasàda pò a i marchés Stampa e lasàda al cümü dal marchés Massimiliano Cesare Stampa.
Formola del Chézy
Formola del Kutter
indoe che m l’è l'ìndes de rusteghèzza del Kuttel ch’ anca i sò valór hinn miss giò in di tabèll.
Formola del Gauckler-Strickler
indoe K_S a l’è l’ìndes de rusteghèzza del Strickler, e 'l pò vèss trovàa in di tabèll.
Strada europea E48
La Strada europea E48 a l'è 'na strada europea che la quatta Germania e Repüblica Ceca. La conliga Schweinfurt, Bayreuth, Cheb, Karlovy Vary e Praga e l'è longa 350 km.
Boffett
Boffett (Boffetto) l'è ona frazion del comun valtellines de Piateda, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva arent al fiumm Adda. L'è staa on comun indipendent fina al 1867.
Strada de segonda class 438
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 41.5 km.
Kleistpark (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Interscambi
A gh'è di interscambi con
Waffenbrunn
Waffenbrunn l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Cham. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 25.16 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Waffenbrunn el se tróa a 'na altèsa de 396 méter sura 'l leèl del mar.
Robledo de Corpes
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Brigitta Boccoli
Brigitta Boccoli, (nasüda a Ruma el 5 de magg 1972) l'è una balerina e atùra italiana. L'é la suréla de Benedicta Boccoli. L'è spusàda cun Stefano Nones Orfei. I s'enn cunusüdi al Reality Circus del 2006 e i g'hann un fiulìn che 'sciama Manfredi.
Televisión
Tra i laurà che l'ha fài:
Avedee
thumb|Voeuna di cà de Avedee, con sù on'ancona con scià el Signor Avedee (scrivuu anca Avedè) l'è ona località de la Val Codera, dent al comun ciavennasch de Novaa. El se troeuva in sù la longa strada faa de basei che la va sù per la Val Codera, de la qual a l'è 'l primm paesin che se incontra. Al dì d'incoeu i gent ghe viven pù tutt l'ann, compagn di alter paes de la vall. El se troeuva a 790 meter de voltezza. Oltra a vari cà, gh'è ona fontanella e on gesioeu dedicaa al Sant Antoni.
Gh'è chi che dis che 'l sit el se ciama inscì perchè de lì a se ved ben benon tutt el Lagh de Mezzoeula, el Pian de Spagna, el Lagh de Comm, l'Adda e la Mera (e donca l'etimologia la sariss a vedè). Ma l'è pussee probabel che 'l sò nomm el vegna de la presenza di abiezz (che in de la zona se ciamen anca aved ).
Dolní Rožínka
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Schneizlreuth
Schneizlreuth l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Berchtesgadener Land. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 97.63 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Albi (CZ)
Albi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 1.105 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 39 ab/km². El cunfìna coi cümü de Fossato Serralta, Magisano, Pentone, Sellia, Taverna, Zagarise.
Strada statal 610 Selice o Montanara Imolese
La  a l'è 'na strada statal de l'Italia, che la corr in Emilia-Romagna e Toscana. Classifegada 'me strada provincial in tute e do i Region, la conliga Lavezzola a Firenzola.
Charles Michels (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 10 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Asphodelus
L ' Asphodelus l'è 'n zèner de piànte erbàcee bienàle o perèni che fà part de la famìa botànica de le Xanthorrhoeaceae. Le costetöés el zèner tìpich de la sotafamìa de le Asphodeloideae che fìna a póch tép endré, prìma de éser includìda endèle Xanthorrhoeaceae, la gh'ìa ranch de famìa endependènta. I è piànte uriginàrie del sud e del cèntrode l'Europa ma le s'è difundìde en töt el mónt come piànte ornamentàle per vìa dei sò bèi fiùr e del fat che i è fàcii de fà nì sö e de cürà.
Descrisiù
I è piànte de sòlet tüberùze e col gamp ramificàt. Le gà fòie piàne o fistulùze, töte bazài. I fiùr i è reünìcc en gràte o panòcie; le g'ha i pedezèi brateàcc e articolàcc e i tépali, praticamènt töcc precìs entra de lur, en bris saldàcc ensèma a la bàze; i stam i g'ha la bàze piö làrga, papilùza, chèi intèrni piö lónch che chèi estèrni. El stil l'è giü sul. El fröt l'è 'na càpsula col pereànse töt o parsialmènt persistènt, e con 1 o 2 granì de somésa per ògna lòculo.
Curiuzità
Endèla Grécia antìca, se mitìa i asfodeli sö la tómba dei mórcc e i vignìa dopràcc endèle cerimònie de òbet, perchè se cridìa che i aidiàes a fà pasà 'l mórt endèi Camp Elìzi, che i sarès stàcc tapesàcc de chèsti fiùr.
Saint-Lager-Bressac
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Mizoën
Mizoën l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Bourg-d'Oisans, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Saint-Lager-Bressac
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.37 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 130 méter a 'na altèsa màsima de 553 méter s.l.m.
Mizoën
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.6 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 955 méter a 'na altèsa màsima de 2964 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Mizoën l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Münster-Geschinen
Münster-Geschinen a l'è un cumün svizzer del distret de Goms, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 48.7 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Münster-Geschinen al se tröva a una altitüden de 1370 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Fieschertal, Guttannen (BE), Reckingen-Gluringen e Obergoms.
Sorbosa
upright=1.5|miniatura|Sorbosa La sorbosa l'è una qetosa del grœp de zœqer ciamads monosacarids. La g'ha una dolceza equivalenta a la sacarosa (el zœqer de tavol). La produzion comerciala de vitamina C la principia de spess cond la sorbosa. La configurazion naturala l'è qella de la L-Sorbosa.
Strada de segonda class 439
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 13.1 km.
Uitikon
Uitikon a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Dietikon, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.38 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
El cumün de Uitikon al se tröva a una altitüden de 550 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Birmensdorf, Schlieren, Stallikon, Urdorf, Zurich. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Uhřice (Blansko)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Villalbilla de Gumiel
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Markt Sankt Martin
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Rueras
La Stazion de Rueras a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Tujetsch.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Val de l'Arve
La Val de l'Arve (frances: Vallée de l'Arve) l'è ona vallada alpina arent al Mont Bianch. La nass in territori frances (Alta Savoia) e la riva fin dent al Canton Ginevra in Svizzera. L'è ona vall de origin glacial. A l'è traversada de l'Arve e la separa i Alp Grai di Prealp de Savoia. La corespond a la veggia contea de Faucigny. La zona pussee alta de la vall l'è cognossuda anca tant 'me val de Chamonix. In tra i paes de la vall a troeuvom anca Sallanches, Passy, Saint-Gervais-les-Bains, Cluses, Scionzier, Chamonix, Bonneville, Annemasse e anca la città de Ginevra.
Strada europea E52
La Strada europea E52 a l'è 'na strada europea che la quatta Austria, Germania e Frància. La conliga Strasborgh, Kehl, Baden-Baden, Karlsruhe, Pforzheim, Stucarda, Ulma, Augsburg, Münegh, Rosenheim e Salisburgh e l'è longa 554 km.
Robledillo de Mohernando
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Valldaura (metropolitana de Barcelona)
Valldaura  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria Ascensoeur
Uttenreuth
Uttenreuth l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Erlangen-Höchstadt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 5.93 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Uttenreuth el se tróa a 'na altèsa de 291 méter sura 'l leèl del mar.
Publius Aurelius Statius
Ol Publius Aurelius Statius l’è ‘l protagonìsta de öna série de lìber giài nasìcc da la pèna da la scritùra bolognéza Danila Comostri Montanari. Ol Statius l’è ü senadùr de la Roma de öna ólta e ‘n di sò stòrie l’è sèmper dré a fà 'l investigadùr.
Petřiny (metropolitana de Praga)
Petřiny  a l'è 'na stazion de la Linia A de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Dolní Libochová
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Dürnau (Biberach)
Dürnau l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl de Biberach. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 7.26 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Dürnau el se tróa a 'na altèsa de 597 méter sura 'l leèl del mar.
Dolní Domaslavice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Valvola de retegn
miniatura|Valvola de retégn La vàlvola de retégn, in idraulica, a l’è ‘na valvola che la permètt el flùss del fluìd domà in on ùnegh vèrs e la ghe da contra al fluss che 'l ven indrée.
Ghe ‘n è de divèrsi sòrt:
- vàlvol a stoppón, in di quàj la saradura la ven ottegnuda per mèzz de ‘na mòlla;
- vàlvol de tipo Venturi;
- vàlvol a farfalla.
Acireale
Acireale (Jaciriali o piö de spès apéna Jaci 'n sicilià) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Catania. El g'ha presapóch 51.601 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 1246 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aci Castello, Aci Catena, Aci Sant'Antonio, Giarre, Riposto, Santa Venerina, Zafferana Etnea.
L'è séde episcopàl. Söl sò teretóre gh'è de le sorgèncc termài de àiva sulfurùza.
Porrogszentpál
a l'è un comun del Distret de Csurgó, cont una popolazzion de abitant.
M.A.G.I.S.
Ol Magis l’è la fondasiù di misiunàre de la pruìnsa d’Italia de la Compagnéa de Gezü e ‘l nòm Magis l’istà per Müimènt e Asiù di Gezüìcc Italià per ol Svilùpo.
Ol Magis, che l’ gh’à dò sédi, öna a Galaràt in pruìnsa de Varés e öna a Roma, l’è nasìt in del 1988 cóme asociassiù, in del 1991 l’è stài recognusìt cóme Organizasiù Mia Goernatìa, ONG, dal Ministér di Èsteri de la Repüblica Italiàna e ‘n del 2008 l’è dientàt fondasiù.
Lengua asturiana
L'Asturian (nomm nativ: asturianu o bable) l'è ona lengua neolatina. L'è parlada in Spagna, in la region di Asturi. L'è visin assee al Leones, al Mirandes e a l'Eonaviego. L'è parlaa de 450.000 personn (però quei che le dopera 'me prima lengua hinn domà 90.000).
M.A.G.I.S.
Segónt ol Rapòrt Anüàl 2010 in del 2009 ol Magis l’à portàt inàcc 163 progècc in 35 paìs diferèncc, ol sò bilàncc l’è stacc de 5 miliù de eüro e de chès-ce piö del 90% l’è ‘ndàcc in di progècc, dezà che ‘l laurà de tànce volontàre mia religiùs l’ permèt de tègn pròpe bas ol cóst de l’organisasiù.
Chès-ce e tace óter progècc i è finansiàc co i sólcc che l'Magis l' ghe rìa a tirà sö co la carità di priàcc e col 5 per méla, ma ach col regòi i telefunì ècc che la zét la dóvra piö e la böta vià. Sia che i vàghe, sia chi sìes rócc, ol Magis l' ghe rìa a tiràn fò ergóta de bù, cioè finasiamèncc de dóvrà per i misiù.
Per saìn de piö
www.magisitalia.org
Grandes Jorasses
I Grandes Jorasses hinn on rosc de scimm granitegh che se troeuven in de la banda setentrional del Massiv del Mont Bianch, in su la ligna de confin in tra la Francia e l'Italia. De la banda italiana, se troeuven in de la Val Ferret; de quella francesa se troeuven de soravia la Vedretta de Leschaux. El pizz pussee volt a l'è la Ponta Walker, che la gh'ha on'altezza de 4.208 sora el nivell del mar.
Bergondo
Bergondo l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Wald (Cham)
Wald l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Cham. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 37.78 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Wald el se tróa a 'na altèsa de 543 méter sura 'l leèl del mar.