cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vìla Dalègn
La Ìla l'è stat el cèntro piö 'mportànt de la Dalaunia mensiunàda endel docümènt endel qual el Carlo Magn el ghe dunàa la Al Camònega al Monastér de Tours. El nùcleo uriginàl de la Ìla l'ìa colocàt dré a la antìca Vìa Valeriàna che dòpo ìga pasàt el paés de Viù la minàa envers el pas del Tunàl.
Festival de Sanrem 2014
El Festival de Sanrem 2014 a l'è stada l'edizzion quella del del Festival de Sanrem, fada al. L'è scominciad el e l'è fornid el  e l'ha vengiud
Hardegg
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Szentlászló
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Sasònia-Anhalt
La Sasònia-Anhalt (en todèsch: Sachsen-Anhalt; en bas todèsch: Sassen-Anholt) l'è giü dei sédes stacc (en todèsch: Länder) de la Repüblica Federàl de Germania. El stat l'òcupa n'àrea de presapóch 20.446 km² e 'l g'ha 'na popolasiù de 2.347.000 abitàncc (màgio del 2010). L'è colocàt endèla Germània centro-setentriunàla. La capital de la Sasònia-Anhalt l'è la cità de Magdebùrgo, la cità piö pupulùza l'è Halle an der Saale.
El cunfìna a sud co la Türìngia e co la Sasònia, a èst col Brandebùrgo e a òvest co la Bàsa-Sasònia.
Dòpo la fì de la Segónda Guèra Mondiàl e 'nfìna al 1990, an de la riünificasiù de la Germania, la Sasònia-Anhalt la g'ha fat part de la Repüblica Democràtica Todèsca (la DDR).
Monteleone di Puglia
Monteleone di Puglia (Muntë Lionë 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Foggia. El g'ha presapóch 1.413 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Accadia, Anzano di Puglia, Ariano Irpino (AV), Panni, San Sossio Baronia (AV), Sant'Agata di Puglia, Savignano Irpino (AV), Zungoli (AV).
Minoeubra
Minoeubra (Minoprio) l'è voeuna di dà frazion del comun brianzoeu de Vertemaa con Minoeubra, che 'l se troeuva in la Provincia de Comm. L'è staa on comun indipendent fina al 1928. La scormagna di sò abitant l'è pescaluna.
.kz
.kz a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Bourdeau (FR-73)
Bourdeau l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Motte-Servolex, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 228 méter a 'na altèsa màsima de 1460 méter s.l.m.
Davide Maria Regazzoni
El Davide Maria Regazzoni (ciamad Pinin Regazzon; Berghem, 30 de otover 1817 - Berghem, 13 de dicember 1891) a l'è stad un poeta italian.
La soa poesia, retegnuda 'n poo tajada sgiò cont el folciot, la critegava despess el vesch de l'epoca, de sovenz senza capìnn nanca la dotrina, e - pussee a reson desgià che 'l cognosseva ben de dent - la burocrazzia e i tasse del noeuv stat unitari savojard.
Scheda perforada
La scheda perforada a l'è on mezz de registrazion digitala fondaa in su di cartolinn de carton che reppresenten, in forma binaria, i istruzion e i azion, doperaa soratutt in tra i agn 1960 e 1970. I primm sched perforaa s'hinn vist per el telar automatich del Joseph Marie Jacquard.
Villetta Barrea
Villetta Barrea l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 591 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barrea, Civitella Alfedena, Scanno.
Stazion de Borore
La Stazion de Borore a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Unterföhring
El cümü de Unterföhring el se tróa a 'na altèsa de 508 méter sura 'l leèl del mar.
Seyssinet-Pariset
Seyssinet-Pariset l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Fontaine-Seyssinet, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Massillargues-Attuech
Massillargues-Attuech l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Anduze, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Seyssinet-Pariset
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Massillargues-Attuech
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.27 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 112 méter a 'na altèsa màsima de 179 méter söl leèl del mar.
Seyssinet-Pariset
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 209 méter a 'na altèsa màsima de 1565 méter söl leèl del mar.
Massillargues-Attuech
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Massillargues-Attuech l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Seyssinet-Pariset
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Seyssinet-Pariset l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Maneta (straport)
El maneta a l'è la persona che la guida un tram o un mez compagn, tant 'me una metrotranvia o una metropolitana.
Montegg (Casal Vidolasch)
Montegg (Montecchio) l'è ona frazion del comun cremasch de Casal Vidolasch, in de la Provincia de Cremona. El paes el se troeuva a nord de la frazion de Vidolasch, in sù la strada che la mena a Castell Gabbian.
Maneta (straport)
El so roeull a l'è de dàgh o toeugh via potenza ai motor, in del rispet di condizzion de la via e del segnalament e in di tram pussee vegg el faseva cont una maneta, de chi el nom. El po havégh anca di alter roeull, 'me quell de moeuver i scambi o de tirà su la pertegheta se la va foeura del fil, anca se al dì d'incoeu, in tra i scambi che se comanden a distanza e i pantograf el fa pu.
A l'è donca compagn del machinista in sui treni.
Olešnice (Liberec)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Semily.
Dubenec (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Fairbanks
right|thumb|250px right|thumb|200px|Fairbanks in Alaska Fairbanks a l'è la segunda cità püssee granda de l'Alaska, Stat Ünii d'America.
La gh'ha una süperfiss de 84,6 km² e una pupulaziun de 31.142 abitant (2006), per una densità de 368,1 abitant per km².
Ligam de föra
Sit ufizial
José Piñera
El José Piñera (Santiagh del Cile, 6 de ottober 1948) a l'è 'n economista e politegh cilen, esponent del pensee liberista e minister dal 1978 al 1981 in del governa Pinochet, per poeu s'ceràss contra de la dittatura. In di sò agn de ministrazion l'ha faa 'na reforma del codes del lavorà, del sistema di minér e del sistema di pension, che l'è deventaa a capitalizzazion.
A l'è el fredell minor del Sebastián Piñera, che l'è staa president del Cile.
Bottens
Bottens a l'è un cumün svizzer del distret de Gros-de-Vaud, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.79 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bottens al se tröva a una altitüden de 730 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Assens, Bretigny-sur-Morrens, Echallens, Froideville, Lausanne, Malapalud, Poliez-le-Grand, Poliez-Pittet.
Vertemaa cont Minoeubra
Vertemaa con Minoeubra (nom ufizial in italian: Vertemate con Minoprio in Italian; Bardomagum in Latin) l'è on comun brianzoeu de la Provincia de Comm che 'l cunta, 'na süperfis de 5,77 km² e 'na densità de 0 ab./km².. El paes l'è nassuu quand che i duu centri hinn staa unii in del 1928. I abitant de Vertemaa hinn ciamaa anca sciatt, quei de Minoeubra inveci pescaluna.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Vertemaa con Minoeubra l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Stazion de Moltee
La Stazion de Moltee l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia, doperada anca del servizzi ferroviari suburban de Milan, sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de.
Cozzano
Cozzano l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Zicavo, del circondàre (arrondissement) de Ajaccio e del dipartimènt de la Còrsica del Sud. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.59 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 571 méter a 'na altèsa màsima de 1981 méter s.l.m.
Vlksice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Viana do Castelo
Viana do Castelo l'è ona città del Portogall (region del Nord) cont ona popolazion de quasi 40.000 personn.
270
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Viana do Castelo
Geografia
La se troeuva in del nord del Paes, a pocch chilometri de la Spagna (de mezz gh'è domà el comun de Caminha). L'è 'l capploeugh del distrett omonim e l'è bagnada de l'Ocean Atlantigh.
Storia
La presenza umana in de la region de Viana la desven del Mesolitigh, almanch segond i testimonianz archeologigh ch'hinn staa trovaa in sul mont de Santa Luzia. In del 1258 l'ha ricevuu i libertà comunai de part del re Alfons III: per quest l'è vegnuda bella importanta e cont i ghei, oltr'a vess on avampost contra i pirata de la Galizia. In del 1848, per la soa importanza, la gh'ha 'vuu el status de città.
Chera
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Agnosticism
L'agnosticism (dal grech ἀ- (a-), "senza", e γνῶσις (gnōsis), "savè") l'è l'atteggiament de sospend el giudizi in su 'na quiston, perchè gh'è pocch element per capìll o se pòden minga avègh. In del sens pussee doperaa la quistion l'è quella de l'esistenza del Dio
Scendiroeu
Scendiroeu (o Scenderin o anca Scenderin-Scendiroeu; a Casnigh: Bernascera; a Bust Grand: Scendregnoeura) a l'è ona cunta popolar. A l'è ben veggia, e la riva forsi de la Cina, o de l'Antigh Egitt. L'è spantegada in tanti version in gir per l'Europa: i version letterari pussee famos hinn quei de Basile (La gatta Cenerentola), de Perrault e di Fradei Grimm, anca se propabilment quella pussee cognossuda al dì d'incoeu l'è quella del cine de la Disney, sortii in del 1950.
La storia
In tutt i version, la Scendiroeu l'è ona tosa cont ona madregna e dò sorellaster, che la tratten cont i pè, intant che lor fann la bella vita. Lee inveci la sta in d'on canton de la cusina a lavorà, e la se bordega tutta con la scender, che la ghe da el soranomm.
On bell dì a gh'è on ball al palazz del re, e come al solet la madregna e i sorellaster la lassen a cà. Alora la riva ona fata che cont ona magia la ghe da on bell vestii (e ona carrozza). Lee la va al ball, e nissun la recognoss. El prencip inveci el balla tutta la nott con lee. Però lee la gh'ha de andà via a mezanocc, e quand che la torna la gh'ha de noeuv i sò vegg pagn. Inscambi, i sorei a la matin ghe cunten su quell che gh'è sucess al ball, e capissen minga che quella dama l'era propi lee. La storia la va inanz precisa per olter dò sir. A la terza, la Scendiroeu ormai l'ha conquistaa el coeur del prencip, che adess el voeur sposàlla, anca se sa minga chi l'è lee e indove la sta de cà. A la fin, la Scendiroeu l'è bona de fàss recognoss (anca se la soa fameja l'ha provaa a ingabolà el prencip) e de sposàss cont el fioeu del re.
I version de la storia
"Scendiroeu" la gh'ha almanch 300 variant, in d'on mugg de tradizzion popolar. La version pussee veggia la troeuvom giamò in de la tradizzion egizziana: el Claudi Elian, per esempi, el ne cunta su la storia de l'etera Rodopi, in de l'Egitt de la XXVI dinastia. Ma la troeuvom anca in Cina, in de la storia de Yeh-Shen: e de la version cinesa el ne riva l'element di pescitt de Scendiroeu (la reson per la qual la scarpetta la ghe va ben domà a lee). In de 'na quai version, la Scendiroeu la perd minga la scarpetta (de veder, opura d'ora), ma on anell, o 'n brascialett. El varia anca el destin de la fameja de Scendiroeu, quand che lee la se sposa cont el fioeu del re: in de 'na quai version lee je fa coppà, in de 'na quai oltra inveci je perdona e je mena a palazz con lee.
Ona version lombarda (milanesa)
Quella chì l'è la version de la cunta, scrivuda integralment, regolta in del liber "La novellaja milanese" del scior Vittorio Imbriani, publicada in del 1872.
Gh'era on negoziant; el gh'aveva tre tosann: do eren brutt e vunna l'era bella. L'era la minor quella bella. E lor ghe voreven minga ben a sta sorella: e quand vegniva in cà quajghedun, lor eren in casa a ricev e quella lì la trattaven come ona personna de servizi; e a l'inverno lee la stava semper in cusina, in canton del fœugh a scaldass, perchè in sala i sorell la voreven minga.
Ven che el Re el da ona festa de ball. E lor, quij do sorell brutt, hin staa invidàa e hin andàa fœura de casa a fa tutt i provist, a tœu di vestìi de seda, di robb de galanteria per andà a sta festa de cort. Ven quella sera che se vesten e van a ballà. Lee, sta povera tosa, la gh'aveva ona passion; e la va in giardin a piang; e la piangeva. Ghe va là ona donnetta: - «Cossa te gh'het, la mia tosa, che te set inscì malinconica? perchè te pianget?» - «Perchè i mè sorell hin andàa a la festa de ball a la cort del Re; e mi, han minga vorùu menamm.» - «Te see contenta a andagh anca ti?» - «Magara, podess andà!» - «Ben! tè, questa ch'è chi l'è ona verghetta, va de sora, va in la toa stanza, batt sta verghetta chì e te comparirà lì ona carrozza. Quand te set a la Cort, ti te battaret la verghetta e la scomparirà via.»
Difatti lee la va de sora, la batt la soa verghetta, e ghe ven fœura on magnifich vestíi, e tutt quel che ghe fava de bisogn e scarp e calzett e per la testa tutt. La se vestiss e la va. La batt la soa verghetta e ghe ven la carrozza. Quand l'è entrada in sala de ball là la ved i so sorell. Gh'è là el fiœu del Re, apenna che le ved, el dis: - «Oh che bella figura! che bella giovina! come l'è missa de bon gust!» - E le tœu su a ballà. Lee la balla, lu el ghe dis tanti tenerezz e lee apenna finii la va via. Lu, el fiœu del Re, el ved che la gh'è pu, tutt fœura de lu: - «Pover a mì, pover a mì! Se el saveva, ghe andava adrèe almen a mettela in carrozza.» - Lee la va a cà, la se desvestiss tutta e la va a dormì per non fass capì di personn de servizi in casa. A la mattinna i so sorell van in cusinna e lee l'era là settada al camin. E discorreven de la festa che gh'era stàa; che l'è stàa inscì bella; e che gh'è andàa là ona sciora che l'era inscì ben missa, che no gh'era nissuna altra inscì ben missa de quej ch'hinn andàa là; e che el fiœu del Re l'ha ballàa insemma; e che in d'on moment la gh'è scomparsa via e l'ha veduda pu; - «Se t'avesset veduu, Scindirin-Scindirœu! la gh'aveva duu occ che pareven tutt i tœu» - «S'era mi quella!» - «Cossa t'hê ditt?» - «Hoo ditt de menamm ona quaj sera anca mì; minga andà domà vialter!» - «Cossa te vœut vegnì a fa ti, che te see minga bonna de ballà? Che vestíi te vœu mett su per vegnì a la Cort?» - «I fee per vialter i vestíi, podíi famen vun anca per mì».
Ven che el Re el dà on'altra festa per el piasè de vedè ancora sta figuretta che gh'è andàa la prima sera. E lee, i so sorell tornen andà ancamò; e lee, quella sera torna a batt la soa verghetta ancamò. Ghe ven fœura on vestíi pussee bell ancamò, ghe ven fœura cambiament divers de mett in testa de robba finna e tutt con di boccheritt, di mazzettitt de fior. La va e la entra in sala come l'ha faa l'altra volta. El Re le ved, el ghe corr a la contra; e le invida subet a ballà con lu. Lee la ven giò e la va a fa on gir in la sala e la ghe da on mazzettin de fior per una ai so sorell, e pœu la ven via. El fiœu del Re el ghe corr adree; lee la batt la soa verghetta e la carrozza l'è subet lì: la monta in carrozza e la corr a cà; la batt la soa verghetta, le scompar tutt coss e la và a dormì. A la mattinna i so sorell tornen ancamò andà in cusinna e ghe disen de la festa che l'era inscì bella, che gh'è andàa sta sciora e che l'era pussee ben vestida de la prima volta, e che l'è andada là, e la gh'ha daa on mazzett de fior per un a lor: - «Ma te disi, Scindirin-Scindirœu, che la gh'aveva duu occ che pareven propi i tœu!» - «S'era mi quella!» - «Cossa t'hê ditt?» - «Hoo ditt, che se adess el fiœu del Re el da on'altra festa, vuj propi che me menè anca mì insemma!» - «Oh te sèe matta? Coss'avemm a menà ti? Coss'hêm de menat tì? L'è minga on sit adattàa a tì!».
Difatti el fiœu del Re el torna a dà on'altra festa ancamò. Lee la fa l'istess con la soa verghetta e ghe ven fœura on vestíi, ma ona bellezza! insomma gh'era nissun che podeva avè on vestíi compagn. Ven che la va e apenna che la entra in sala el fiœu del Re l'è là. El balla insemma e pœu ghe dis ch'el desiderava parlagh, de digh in dove la stava, che lu el voreva falla per soa sposa. Lee la ghe dis che la podeva minga digh in dove la stava e che l'era impossibel che lee l'avess avùu de deventà per soa sposa. - «E mì tœujaroo nissun, fin che non se presentarà quella che gh'hoo dà el me anell.» - E lee la dis che l'anell l'accetta, ma che l'era difficil che la podess deventà soa mièe. E via la va a casa. L'è andàda a cà, l'ha battùu la soa verghetta, gh'è scompars tutt, e pœu l'è andàda a dormì. A la mattinna va là i so sorell e ghe cunten che gh'è stàa là ancora quella sciora inscì ben missa e che el fiœu del Re l'è innamoràa e ch'el gh'ha dàa on anell per soa memoria. - «Te disi, Scindirin-Scindiroeu, che la gh'aveva duu occ che pareven propi tutt i tœu.» - «S'era mì quella!».
Difatti lee inscì l'ha faa. La ghe dis a i sorell che lee l'era stuffa de stà sott de lor, che la trattaven minga ben, la tegneven pegg che ona serva, e lee l'ha pensàa de andà via a servì. Difatti, lee la ghe parla a gent là de la cort per vedè se voreven tœulla per camerera. Lor el disen a la Reginna. La Reginna le ved, la ved sta tosa inscì bella, missa inscì ben, la ghe dis de fermass pur là che le ten per soa camerera. El fiœu del Re l'era in lett malàa; ghe portaven de sora el pantrìd; e on dì, combinazion, lee l'era de bass e la sent che aveven de portagh el pantrìd al fiœu del Re. E lee la dis: - «Sa! voo de sora, gh'el portaroo de sora mi; gh'el daroo al camarer che gh'è lì in anticamera.» - Intrettant che la va su di scal la ciappa l'anell e le mett in la tazzinna del pantrìd, e la va in anticamera e la ghe da la tazzinna al camarer. Lu, el fiœu del Re, el se mett adree per mangià el pantrìd, el trœuva denter el so anell, el ciama el camerer, el ghe dis: - «Dimm on poo, chi l'è che m'ha fàa sto pantrìd?» - «De bass el cœugh.» - «Chi l'è che te l'ha portàa su?» - «Ma mi sera lì in anticamera, è vegnùu la donzella de la Reginna e me l'ha portàa lee.» - «Fa el piasè; ciamem subet la donzella de la mia mamma.» - El camerer el va; el ciama la donzella. La donzella la voreva minga andà; ma el fiœu del Re l'ha vorùu che la ghe andass. Quand l'è andada denter, el le guarda, el dis: - «Oh lee, l'è quella che vegneva a i mè fest de ball.» - La dis: - «Sì, l'è vera; ma mi saveva minga come fà a restituigh el so anell e hoo pensaa de metteghel dent in de la tazzinna del pantrìd.» - E lu: - «Hoo ditt che quella che gh'aveva el me anell l'aveva de vess la mia sposa; e lee, la sarà la mia sposa.» - Lee la voreva no, perchè la diseva che l'era ona povera tosa che l'era minga adattada a lu. Allora lu, el fa ciamà la soa mammin, el ghe dis che lu el voreva sposalla, quella lì o nissun. E la mader la gh'ha ditt: - «Ben, sposala pur, se quella tosa la dev vess quella che ha de rendet felice, sposala e mi son contenta; perchè l'è ona brava tosa, savia, educada.» - I so sorell quand han sentíi che la Scindirin-Scindiroeu l'aveva de vess Reginna, ghe ven ona rabbia, che insomma!... Ma lee, tanto bonna, l'ha fàa in manera dopo vess sposàda cont el fiœu del Re, de tirà là la soa famêja in compagnia.
Version de Casnigh: Bernascera
A l'era ona mamma che la gh'ha tre s'cett, ma una la ghe voreva mia tropp ben, e ilora la lassava lì a la stuva, a fà de mangià; ma ilora i dovrava la legna e 'l ghe voreva el bernasc, per rogà su el foeugh, ilora i l'ha ciamada Bernascera. On dì la ghe riva on invito dal putt del Re, e 'l ghe dis se i va anca lor, 'sti s'cett, a ballà, e la mamma la ghe dis a quei dò lì: "Violter dò ve lassi andà, chissà che forse ruspighev el moros, forsi el ve sposa anch el putt del re!". E lee, la Bernascera: "Eh, ma voeuri andà an' mì!". "Tì parla mia, che te vegnet mia tì! Baia mia, tì te gh'eet de stà lì a la stuva a fà de mangià! Anzi, incoeu te ghe preparet i bei scarp, bei lustraa, ai tò sorell, te ghe sopresset ben el vestii el pu bell, che inscì stasita i va al festin de ball!2. Lee l'ha preparaa tucc 'sti lavor, poeu dopo la sira l'era lì a la stuva e lucciava. E 'l ven ona fata, come ona fata insomma, e la ghe dis: "Vorarisset andà an' tì a ballà?". "Eh, pota, vorarissi andà an' mì, ma i voeur mia i mè sorell! Pò an' la mè mamma la me voeur mia lagà andà!". "Varda", la dis, "che mì te lassi andà". "'Ta, ma g'hoo mia el vestii!". "Pensegh mia, doma che tì", la dis, "a mezanocc m'è che te piantet lì tutt, e 'gnì ammò a cò e mett su ammò i tò vestii a la svelta, che inscì i te conoss mia".
Version istriota (la Conzazénera)
In d'ona version regolta a Piran in del 1900 del lenguista Antonio Ive, la Scendiroeu (ciamada in istriota Conzazénera, che voeur dì "conscia-scender"; opura Guzazénera) l'è obligada de la madregna a filà del lin. Lee l'è minga bona de fall, e l'è desperada. Ma de nocc ghe riva là ona cavretta che la parla e che la ghe da ona man. El dì dopo la madregna, tutta rabienta, ghe da ancamò pussee de lin de filà. La sira la torna la cavretta, e ghe da ancamò 'na voeulta ona man a la tosa. Ma la madregna la prusma che ghe sia sott quaicoss, la troeuva la cavretta e la dis che la voeur mazzà. Conzazénera l'è trista, ma la cavretta la consola e la ghe da on pomm d'or (e magich). La sira del ball, la Conzazénera ciappa su el pomm, e la se troeuva con scià on gran bell vestii. La va al ball e la balla tutta la nocc cont el prencip. Poeu la scappa via, e la torna a cà cont i sò strasc. A la matina, la madregna e i sorei ghe cunten su quell che l'è suceduu al palazz, e sospetten minga che la dama inscì ben missa l'era proppi la Conzazénera. La storia la va inanz ancamò per olter dò sir. L'ultima sira, la Conzazénera la scappa via del palazz, ma in del corr via la perd ona scarpetta. El prencip la regoeuj, e 'l dì dopo el va in gir per el paes a domandà de chilè che l'era. I dò sorei in sul poggioeu i disen che l'è la soa de lor, e che in cà i gh'è domà lor dò. Alora la Conzazénera la ciappa el sò pomm e la toeu su el sò vestii magich, e la vegna giò di scall. El prencip el ved che la scarpetta la ghe va ben, e donca la sposa.
La version de la Disney
In del cine del 1950 (basaa soratutt in su la version francesa del Perrault), la Scendiroeu l'è l'unega tosa d'on scior che 'l se sposa ona segonda voeulta. La miee noeuva la gh'ha dò tosann, Genoveffa e Anastasia, ben pussee brutt de la Scendiroeu. El papà el moeur, e donca la madregna la manda la Scendiroeu a viv in de la torr del palazz, e la tratta de serva. La Scendiroeu la se consola cont i sò amis: i usellitt, i moriggioeu, el cavall e 'l can Tobia (intant che la madregna e i dò sorell i gh'hann on gatt che se ciama Luzzifer). Quand che 'l riva el ball, anca la Scendiroeu la ghe riva a fàss on vestii (con l'ajutt di sò bestioeu): ma i dò sorei i veden che gh'ha robaa de la roba soa de lor, e per la rabia ghe streppen giò el vestii e la lassen lì strascenta e meza biotta, inscì che la pò pu andà al ball a palazz. Alora, in quell moment, la ghe riva la fata Desmenteghina, che con la soa verghetta la fa ona quai magia: la ciappa ona zucca e la fa vegnì ona carrozza, la ciappa el can e 'l cavall e je fa vegnì i lachee, la ciappa quatter moriggioeu e je fa vegnì i cavai. Poeu la ciappa i strasc de Scendiroeu e je fa vegnì on vestii gran bell. Prima de saludàlla, la ghe regorda che la magia la finiss a mezanott.
La tosa la va al ball (organizaa del re per podè cattà ona sposa per el sò fioeu, che l'è anmò marell): e lì el fioeu del re la gh'ha i oeugg domà per lee: i duu ballen tutta la nocc, e 'l re l'è tutt content perchè el pensa d'avè trovaa la miee giusta per el prenzep. Nissun le sa che lee l'è proppi la Scendiroeu, nanca la soa madregna e i sò sorell. Ma a mezanott la Scendiroeu la gh'ha de scappà via: intant che la corr invers a la carrozza, la lassa giò per sbali ona scarpetta de cristall.
El dì dopo el re e 'l sò consilier, el Granduca, organizen on gir in tra tutt i tosann de maridà del paes, per trovà quella cont el pè giust per la scarpetta. La noeuva la riva anca in de la cà de la Scendiroeu, che l'è tutta contenta. La madregna la capiss che l'era proppi lee la donna al ball, e per la gelosia e la rabia la sarra su a ciav in de la torr, per minga fàggh provà la scarpetta. I sò amis moriggioeu e usellitt ghe la fann a liberàlla, e lee la riva in del salon de la cà proppi in del moment che 'l Granduca l'è dree a 'ndà via, dopo d'avè provaa la scarpetta in sul pè de Genoveffa e Anastasia. La madregna alora la fa ona sgambada al servitor con scià la scarpetta, che la va in tocch. El Granduca l'è desperaa, ma la Scendiroeu, alora, la tira foeura l'altra scarpetta. Inscì finalment la donna misteriosa l'è stada trovada: el cine el finiss con la Scendiroeu che la s'è sposada cont el prenzep e l'è dree a 'ndà con lu in viagg de nozz.
Monte Sant'Angelo
Monte Sant'Angelo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Foggia. El g'ha presapóch 13.865 abitàncc, 'na superfìce de 242 km² e 'na densità de 57 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cagnano Varano, Carpino, Manfredonia, Mattinata, San Giovanni Rotondo, San Marco in Lamis, Vico del Gargano, Vieste.
Festival de Sanrem 2015
El Festival de Sanrem 2015 a l'è stada l'edizzion quella del del Festival de Sanrem, fada al. L'è scominciad el e l'è fornid el  e l'ha vengiud
Cailloux-sur-Fontaines
Cailloux-sur-Fontaines l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Neuville-sur-Saône, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 218 méter a 'na altèsa màsima de 313 méter söl leèl del mar.
Certùza de Pavìa
thumb|300px|right|La Certùza de Pavìa thumb|300px|right|Ol sofé de l'ingrès de la certùza de Pavìa con sö scricc Gra Car - Gratiarum Chartusia
La Certùza de Pavìa Gra-Car (Gratiarum Chartusia, cioè Certùza di Gràsie) l'è öna certùza, cioè ü monastér certuzì, e l'è ach Santöare de la Sànta Maria di Gràsie.
La se tróa a 8 km a mesdé de Pavia 'n del cümü de La Certùza.
Ol monastér l'è stacc iniziàt ol 27 de Óst del 1396 e l'è stàcc ol düca Gian Galeàs Viscóncc a ölìl per tègn féde a öna promèsa che la sò moér Caterìna Viscóncc l'éra facc a la Madóna.
271
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Certùza de Pavìa
L'è stài fài sö 'n stìl tard-gòtech, ol 7 de löi del 1866 l'è dientàt monümènt nasiunàl e dal 1968 l'è abitàt da i Cistercèns dòpo che i Certuzì i 'l l'à bandunàt in del 1946.
Corrientes (pruincia argentina)
Corrientes a l'è una pruincia del Argentina. La sua capital a l'è Corrientes.
Lettret
Lettret l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Tallard, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 591 méter a 'na altèsa màsima de 960 méter s.l.m.
Aureol
El Mani Acili Aureol (Manius Acilius Aureolus in Latin; ...-268) l'è staa on militar roman. L'è vun di Trenta Tirann (i usurpator che hinn vivuu duranta el regn del Gallien) nominaa in de l'Historia Augusta. El comandava i soldaa a cavall a Milan sotta l'imperi del Gallieni, al qual l'ha contenduu el poder in del 267. Quest l'è success menter 'l Gallien a l'era in guerra contra i Gott.
la se conoss minga la soa origin, ma se pensa che 'l fudess originari de la Dacia (el vegg nomm de la Romania). L'Aureol l'ha faa la soa prima comparsa in de la Storia in del 258, quand i sò cavalier hann batuu l'ususrpator Ingenov arent a Osijek (Croazia). In del 260 l'ha inveci comandaa i forz che hann sconfiggiuu i duu Macrian (el Magior e 'l Minor) semper in di Balcan. Poeu l'è andaa cont el Gallien a combatt contra l'Imperi di Gali. Questa campagna l'ha portaa a la reconquista de la Rezia (la Svizzera), senza però riessì a tirà giò l'usurpator Postum. In seguit, l'imperador l'ha lassaa a Milan l'Aureol per defend l'imperi de alter attacch del Postum, menter lù l'andava a combatt contra i Gott.
Ullà
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Aureol
Probabilment, allora el Postum e l'Aureol s'hinn leaa contra el Gallien. Dopo avè sentii che l'Aureol l'aveva radunaa on gross esercit per andà contra Roma, el Gallieni l'è tornaa in Italia. Dopo vess staa battuu arent a l'Adda, l'Aureol l'è staa contringiuu a retiràss drent a Milan. Ma duranta l'assedi, el Gallien l'è staa mazzaa de on tal March Aureli Claudi, che l'è diventaa el noeuv imperador cont el nomm de Claudi II el Gòtich. 'Sto chì, quand l'ha ciappaa Milan, l'ha voruu minga salvà l'Aureol e l'ha faa coppà.
Caidaa
Caidaa (Caidate) l'è ona frazion del comun varesott de Sumiragh. I alter frazion del comun hinn Albusciagh, Menzagh e Quinzan. In del paes a gh'è vari rion, che se ciamen: Contraa Freggia, Canton de Sora, Pobbiee, Brianzoeu. L'è staa a longh on comun indipendent, che al temp di piev el faseva part de la Piev de Somma. L'union con Sumiragh l'è del 1869. A Caidaa l'è nassuu el grupp folk Maltra B-Folk.
Bùsis
Bùsis (nom ufizial in italian: Bosisio Parini) a l'è un cumün da la Pruvincia da Lecch.da, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km². In Italian al se ciama Bosisio Parini, parchè lì a l'è nassüü ul famus scritur Giuseppe Parini (1729-1799). Un teemp al era sota la Pruvincia da Comm.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Bùsis l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Buenos Aires (pruincia)
thumb|right Buenos Aires a l'è la pruincia püssee granda del Argentina. La sua capital a l'é La Plata. Alter città important hinn Avellaneda, Mar del Plata, Bahia Blanca e Villa Gesell.
Secale cereale
La Seghel (inscì anca in Lumbard Oriental ma ancha sìghel; nom scentifegh: Secale cereale), l'è vün di cereaj pü pupular e l'è chersüda suratüt in de la zona temperada, anca se però la rend ben anch in sit püssee fregg. In del vegg cuntinent l'è despess chersüda la seghel invernala. La seghel la se dröa anch'in de l'alimentaziun de l'omm ma suratüt in del dà de maià ai animaj. Di völt la vegn bona anch in del setur dij inscí ciamaa materiaj renuabej.
Le Bourget-du-Lac
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 226 méter a 'na altèsa màsima de 1496 méter s.l.m.
Secale cereale
Descriziun de la Pienta
La seghel la gh'ha di gamb bej lungh che van de 65 a 200 cm, di löv a quater cantun che quand ch'hinn bej marüd varden in giò e quataa d'una püla fina e lingera.
L'istoria de la Pienta
La seghel la vegn numenada la prima völta in del 79 DC del Plini el Vegg, in de la sua övra ciamada Naturalis Historia, cuma una pienta de poch che la fa mal a l'istomegh e de mandà sgiò dumà quand che vün el gh'ha propi fam. . In di agn 70 a Tell Abu Hureyra, in del nord de la Siria, hann truaa di rest de seghel de l'edaa de la preja. In del vegg cuntinent de rest de seghel n'hann truaa vargün vegg de squas quater mila agn. In di agn 80 del vintesem secul, hann tacaa sü a cress anca de la seghel incrusada cunt el furment, l'inscí ciamada Triticale che la resist püssee forta ai maladij e la rend püssee.
Cultivaziun de la Pienta
De seghel ghe n'è do, vöna d'invern e vöna d'istaa. La seghel invernala la resist finn ad una temperadüra de -25 C° e la vegn sumnada de mitaa Setember a mitaa Utuber. Tüt e do i seghel vegnen cataa sü de mitaa Lüj a finn Aust. In di regiun sücc e fresch, e cunt la tera sabiusa, la seghel la cress püssee ben del furment. Quand che l'è vura de catàla sü pö, se'l piöf che 'l Cel la manda, gh'è 'l prigul che la seghel la vegn marscia e alura l'è bona dumà de dagh de maià ai animaj. La seghel l'è na pienta che la gh'ha besogn de poch, la resist ben ai maladij e la lassa dree un söl sag e ben areaa.
Fermentaziun e Destilaziun
La seghel l'è druada finn de secuj in del fà bevand a cuntegnüü alcuòlegh. Peresempi la Vodka püssee bona la vegn de la seghel. La scgnapa trincada in del nord de la Germania, ciamada "Korn", la vegn anca lee de la seghel. Cunt la seghel pö vün el po fà anca la bira anca se al didincö de bira de seghel s'en tröa propi poca. In de l'America del Nord, e, suratüt in Canada, cunt la seghel ghe fann anca 'l Whiskey, che per l'apunt l'è ciamaa despess "Rye" (Seghel in ingles).
Maià di Animaj
Ai animaj ghe dann de maià sia la löa, che 'l gamb de la pienta 'ncamò verda, de la seghel: l'inscí ciamada seghel verda l'è la prima roba ch'i böf maien quand che la vegn la bona stegiun. El valur nütirtif cuntegnüü in de la seghel l'è desolet a mitaa straa intra 'l furment/triticale e la giota. Vöna di resun che la seghel i animaj la maien minga inscí despess l'è che l'è minga fazil de degerì.
Materiaj Renuabej
La löa e la pienta, tüta intrega, de la seghel al didincö la druen anca in del fà materiaj renuabej cuma peresempi 'l Bioethanol e 'l Biogas, già che la gh'ha di prupedaa cumpagn de quij de olter cereaj ma la venden püssee a bun marcaa.
Ohrazenice (Liberec)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Semily.
Cairaa
Cairaa (nom ufizial in italian: Cairate) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 11 km² e 'na densità de 0 ab./km².. El paes l'è bagnaa del fiumm Olòna e 'l gh'ha dò frazion: Bollaa e Peveranza. Inoltra el confina con la Provincia de Còmm (comun de Locaa, che, varda cas, in Italian el se ciama Locate Varesino). L'è situaa in de l'Alt Milanes.
In de la fotu de la scheda l'è rapresentaa la gesa de Sant Ambroeus.
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Cairaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Pau (OR)
Pau l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Oristano. El g'ha presapóch 351 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ales, Palmas Arborea, Santa Giusta, Villa Verde.
Wenns
Wenns l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Imst e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Crottet
Crottet l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Pont-de-Veyle, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Wenns
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Crottet
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 170 méter a 'na altèsa màsima de 213 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Crottet l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mattinata
Mattinata (Matenéte 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Foggia. El g'ha presapóch 6.324 abitàncc, 'na superfìce de 72 km² e 'na densità de 88 ab./km². El cunfìna coi cümü de Monte Sant'Angelo, Vieste.
Dublovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Còrdoba
thumb|right
Còrdoba (Córdoba in spagnöl) a l'è una cità argentina in del center-ovest de la pruincia umonima, che l'è anca la sua capital.
La gh'ha una süperfiss de 462 kmq e una pupulaziun d'un miliun de tresent cinquanta mila abitant. A l'è un impurtant sit de cumerci e indüstri (indüstria mecaniga, prudüziun de machinari, indüstria chimiga, indüstria del mangià). L'hann fundada in del 1573 e la gh'ha la üniversità argentina püssee vegia e un uservatori astrunomich. A l'è anca un impurtant sit cultüral.
Cità gemelaa
A l'è gemelada cun:
Alcazarén
a l'è un comun de la provincia de Valladolid, cont una popolazzion de abitant.
272
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Unterhaching
Unterhaching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Mònaco. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 8.73 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Unterhaching el se tróa a 'na altèsa de 556 méter sura 'l leèl del mar.
Boulens
Boulens a l'è un cumün svizzer del distret de Gros-de-Vaud, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.45 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Boulens al se tröva a una altitüden de 718 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bercher, Chapelle-sur-Moudon, Fey, Peyres-Possens, Saint-Cierges.
Nosadell
Nosadell o Nosdell (Nosadello) l'è ona frazion del comun cremasch de Pandin, in de la Provincia de Cremona. L'è la frazion pussee granda del comun, e la se troeuva a ovest del centro comunal, in sù la strada che la mena a Spin (a ovest), a Gardella (a nord) e a Dovera (a sud). L'è staa on comun indeperlù fina al 1868.
Vlastec
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Písek.
Arizona
right|thumb|300px L'Arizona a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 295.254 km² e una pupulaziun de 5.743.834 abitant.
A l'è tacaa a nord a l'Utah, a ovest al Nevada e a la California, a süd cunt el Messich, a est cunt el Növ Messich.
La capital a l'è Phoenix (1.321.045 abitant), che l'è anca la cità püssee pupulada del stat. Alter cità cun püssee de 100.000 abitant a hinn Tucson, Mesa, Glendale, Chandler, Scottsdale, Tempe, Gilbert e Peoria.
Urganizaziun pulitiga
L'Arizona la gh'ha 10 grand eletur per i eleziun presidenziaj de l'Üniun.
Fajac-la-Relenque
Fajac-la-Relenque l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Salles-sur-l'Hers, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 218 méter a 'na altèsa màsima de 332 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Fajac-la-Relenque l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
1563
Gh'è söcedìt
I ingles i lassen Calais ai frances e insì i perden tüt i so pruprietà ins 'l cuntinent Uropee.
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Coti-Chiavari
Coti-Chiavari l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Santa-Maria-Siché, del circondàre (arrondissement) de Ajaccio e del dipartimènt de la Còrsica del Sud. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 63.33 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 648 méter s.l.m.
Seyssins
Seyssins l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Fontaine-Seyssinet, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 219 méter a 'na altèsa màsima de 1897 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Seyssins l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Josef Radetzky
thumb|Johann Josep Radetsky Josef Radetzky (nomm intregh in todesch: Johann Josef Wenzel Anton Franz Karl Graf Radetzky von Radetz; nomm intregh in cecch: Jan Josef Václav hrabě Radecký z Radče; in lombard: Giovann Isepp Venceslaa Antoni Franzesch Carla cont Radeschi de Radetz, Trebenica, 1766 - Milan, 1858) l'è staa on general austriegh.
L'è nassuu in Boemia. L'è 'ntraa in de l'esercit in del 1784 e l'ha tolt part a la guerra contra i Turch in del 1788-1789 e a quei contra la Francia rivoluzionaria e anca quei contra el Napoleon. In del 1831 l'è staa nominaa comandant comandant di trupp austriegh in Italia.
In del 1848, s'cioppada la rivoluzion a Milan, l'è staa bloccaa cont i sò trupp cinch dì in de la città che l'è staa poeu costringiuu e bandonaa per sarràss in del quadrilater, on insemma de de fortezza in tra Mantova, Peschiera e Verona e Legnago, indove l'ha spettaa i rinforz cont i quai l'ha poeu sconfiggiuu el re Carl'Albert.
L'ann dopo l'ha battuu ancamò a Novara i Piemontes, el 23 de marz, cont el constringg i nemis a l'armistizzi e 'l sò re a l'esili.
Stazion de Macomer
La Stazion de Macomer a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Josef Radetzky
Nominaa governador militar del Regn Lombard-Venet, el Radetzky l'è vegnuu famos per la soa severità e per la repression d'ogni sentiment de indipendenza, ma el popolin milanes el ghe voreva ben, inscì lù l'ha poduu viv pacificament in la città fina a la mort.
Stazion de Macomer
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa de Trenitalia in contratt de servizzi cont i regionn interessaa.
Interscambi
Stazion de Macomer (ARST)
Touët-sur-Var
Touët-sur-Var l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Villars-sur-Var, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.98 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 280 méter a 'na altèsa màsima de 1043 méter s.l.m.
Francesch Giusepp I de Austria-Ungaria
El Francesch Giusepp de Asburgh-Lorena (todesch: Franz Josef; ungheres: Ferenc Jószef; in Lombard anca Cecco Beppe; Schönbrunn, 18 de agost 1830 - 21 de ottober 1916), l'è staa l'imperador de l'Austria-Ungheria, oltra che re de Croazia e Boemia e del Regn Lombard-Venet (fina al 1866).
L'è salii al trono imperial a desdott ann d'età, e 'l sò regn el n'è duraa 68: vun di pussee longh de la storia. In del 1854 l'ha sposaa la soa cusina Elisabetta de Wittelsbach (ciamada anca Sissi). Fina al 1866 la soa politiga l'è stada quella de conservà i sò possediment italian e todesch, ma poeu l'ha dedicaa a maggior attenzion al problema de l'Ungheria, che in del 1867 l'ha ciappaa on'indipendenza maggior.
Dopo d'avè perduu in del 1866 la guerra contra i Todesch e i Italian, el s'è faa amis de 'sti dò nazion, cont ona leanza firmada in del 1882. Quand, in del 1914 a Sarajevo, l'è staa coppaa el sò nevod e 'rede al trono, l'ha taccaa la Serbia, col dàggh origin a quella che poeu l'è vegnuda la Prima Guerra Mondial. Però lù l'è mort (l'era proppi vegg) prima de la fin de 'sta guerra, e inscì l'ha minga vist la fin del sò imperi.
Mauressargues
Mauressargues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lédignan, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.85 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 94 méter a 'na altèsa màsima de 193 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Mauressargues l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Multipartitism
El multipartitism l'è ona forma politega fondada in su la presenza de pussee partii in del panorama politegh. La sò forma pussee semplice l'è 'l bipartitism.
In di stat fassista e comunista l'è pussee spantegaa el monopartitism, ma minga in la Republega Democratega Todesca, indova gh'eren 5 partii, ma quell socialista l'era el pussee important de tucc, e l'è inscì anca in Corea del Nord.
.lb
.lb a l'è el domini de prim nivell nazzional de
676
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Henry Ford
thumb|right|200px|Henry Ford
Henry Ford (Dearborn, Michigan, 30 de Löi del 1863 – Dearborn, Michigan, 7 de Bril del 1947) l'è stat el fondadùr de la aziènda Ford Motor Company e pàder de le cadéne de montàgio modèrne per la prudusiù sö grànda scàla.
La 'ntrudusiù de la Ford T endèl mercàt automobilìstich la g'ha rivulusiunàt el sistéma de traspósrt e 'l panoràma 'ndüstriàl endèi Stàti Ünìcc. L'è stat n'inventùr prulìfich che g'ha utignìt 161 brevècc registràcc. Cóme ünich padrù de la aziènda Ford, l'è deentàt giöna de le persùne piö sciòre e cunusìde del mónt.
A lü se ghe atreböés apò a 'l fordìsmo, cioè 'l sistéma 'ndüstriàl e econòmich che, per mèzo de 'na organizasiù precìza de la produsiù e la creasiù de la cadéna de montàgio per tègner i prése del prodót bas de 'na bànda e 'na pulìtica de retribusiù bastànsa àlte de l'ótra, el permèt ai lauradùr de guadegnà asé de püdì compràs el prodót che i fàbrica e 'n chèsta maniéra sostègner l'economìa del sistéma.
Aisebé che Ford el gh'ìes 'na edücasiù piötóst limitàda, el gh'ìa 'na viziù globàla, con el consumìsmo come ciàf de la pàce sociàl. El fòrte 'mpègn vers la ridusiù dei cósti el g'ha portàt a 'na gran quantità de 'nvensiù tècniche e comerciài, come per ezèmpe en sistéma de franchìge che g'ha pirmitìt de mèter en pé 'na rét de concesionàrie che la tocàa töte le cità de l'Amèrica e del Cànada e le piö grànde cità de töcc sés i cuntinèncc.
Taufkirchen
en Germania:
273
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Festival de Sanrem 2016
El Festival de Sanrem 2016 a l'è stada l'edizzion quella del del Festival de Sanrem, fada al. L'è scominciad el e l'è fornid el  e l'ha vengiud
Dubno (Cechia)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Příbram.
Cheste
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Bülciagh
Bülciagh o Bilciagh (nom ufizial in italian Bulciago in Italian) a l'è un cumün da la Pruvincia da Lecch. Al gh'hà, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Bülciagh l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Margherita di Savoia (BT)
Margherita di Savoia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Barletta-Andria-Trani. El g'ha presapóch 12.473 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 346 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barletta, Trinitapoli, Zapponeta (FG).
Nová Ves nad Popelkou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Liberec e del distret de Semily.
Ultramort
a l'è un comun de la provincia de Girona, cont una popolazzion de abitant.
Hypochaeris
Hypochaeris l'è 'n zèner de piànte fanerògame che fà part de la famìa botànica de le Asteraceae.
Le spéci de chèsto zèner i è piànte erbàcee anöàle o perèni, che de sòlet le fà sö 'na 'nfiurescènsa a capulì zalt ligulàt.
Se fà cönt che 'l nömer de spéci che fà part de chèsto zèner le sàpe 'ntra le 50 e le 100. a segont del sistéma de clasificasiù. Le piö tàte i è spéci uriginàre de l'Amèrica Meridiunàla ma se 'n tróa divèrse apò a 'n Eurasia e Africa setentriunàla.
'Ntra le spéci piö cunusìde e stüdiàde gh'è:
Platichthys flesus
Ol Platichthys flesus cognusìt col nòm de sfòia o de sföia in cremunés l’è ü pès eürialì de la famèa Pleuronectide.
‘L gh’à ‘l còrp ischisàt, cioè l’è ólt e strécc tat de ès piàt piatènt compàgn de öna sfòia e quàndo l’vé grànt ‘l gh’à töi dù i ócc de la stèsa bànda del có, a drécia. De fàti ‘l càmpa pogiàt zó söl fónt o scundìt dét in de sàbia e ‘l se pógia sèmper de chèla bànda, isé a drécia la gh’à ‘l culùr de la sàbia per fas mia ét e la ghà töi dù i öcc, menimà a mansìna l’è biànch.