cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unità de caregh (impiant sanitari)
Calcol de la portada de progètt
La portada de progètt la ven dedòtta a partì di unità de caregh per mezz de fórmol o di grafich. Chi de sota a hinn descrivùd i fórmol ('doe QT el numer complessiv di unità de caregh de la tubazión tolta in esàmm e QD la portada de progètt in l/s de la tubazión, UCmax a l'è el numer de unità de caregh del pont de fornidura che 'l ghe n'hà pussée).
Determinazion del diameter di tubazion
In la partega, ancaben che per un càlcol precis a ghe vorariss el teorema del Bernoulli, el diameter di tubazzion el ven trà foeura a segonda del tipo de tubazión (azzal zincad, ramm, azzal inossidabil, polietilene graticolàa (PE-X), polibutilene (PB), polipropilene (PP), clorur de polivil surcloràa (PVC-C), PEX, AL, PE-HD)) cont el vardà di tabèll che tegnen in cunt minga domà i unità de caregh, ma anca la longhèzza de la tubazzion e ‘l valor unità de caregh de l'aparècc che 'l ghe n'hà pussée a per la tubazzion tòlta in esàmm.
UEFA Champions League 2009-2010
La UEFA Champions League 2009-2010 (Copa di Campion d'Europa 2009-2010 in lombard) l'è stada quella del 55 edizzion de la quest tornee chì de folber europee per club, sgestid de l'UEFA.
La squadra che l'ha vensgiuda l'è stada l'Inter, che l'ha batud in final el Monegh de Baviera per 2 a 0 a Madrid, in del Stadi Santiago Bernabeu, el 22 de masg del 2010. L'è la terza Copa di Campion de la so storia.
Fas a sgiron
Grup A Grup B
Bosch/Gürin
Bosch Gürin (nom ufizial bilenguv: Bosco/Gurin; in walser: Gurin/Griin/Grii) a l'è un cumün svizzer del distret de Valmagia. in del Canton Tesin. Al gh’ha 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 22 km², e al se tröva a una altitüden de 1506 meter sura al livel del mar.
El cumün de Bosch Gürin a l'è tacaa ai cumün de Camp (Valmagia), Cerentin, Cevi, Furmazza (IT-VB), Prem (IT-VB).
El cumün de Bosch Gürin l'è l'ünegh in tüt el Cantun Tesin indua la gent la parla 'l tudesch.
Situazion linguistega
Bosch/Gurin l'è l'ünegh paes de la Svizzera Italiana inde che per 600 ann s'è parlaa un dialett germanegh: el Walser. El censiment del 2000 però al indica una inversion de tendenza e l'Italian el par vess devegnüü anca chi 'me in de 'l rest del Canton Tesin la lengua magiuritaria. El resultat de la rilevazion però l'è de ciapà con atenzion. In del questionari l'eva pussibel de catàn föra apena ün de lengh 'me lengua principal e alura l'è pussibel che i Walser che i henn bilengh i g'habien cataa föra l'Italian perchè i hann cunsideraa el Walser un dialet e minga una lengua principal. A bun cünt i resutaa i henn mustraa in de la tabela chi sotta:
Esempi de Gurynerdeutsch
page=713|160px|miniatura|Giovanni Papanti I parlari italiani in Certaldo p. 699 In die ersta Zittu wia der Kinig fa Cipri, het dia Heilagu Orti arobrut fa Gottfrei Buglione, ist bigagnud das as noblists Wib fa Guascogna zum Heiliga Grab ist ga wolfartu, un wiasch ist zrugchu ist a mandarst in Cipri, isch ufmn wag fa ufarschanta Mannu esklumansig behandluti worda. Zwib oni trost globtis ga zklagen: aber dlit hein zuru gseit dasch aba darbat farliara, de der Kinig fiara as schlachts un as fuls un as wenin guts leba, un das ar niamal schich wendichira mit dena dii schlacht tian un handlun, aber in gaganteil dia unzolbarn possa diesch imu spilun noch protegiut un jeda da der chlagut schich mus mit affi sfogira. Zwib wias di sacha gert het oni andarst zmachun hetzaschi grisolwut oni trost in ir trübsal salbar zum Kinig sgan un schis arumutingas bihadlu zarbiessan. Wiasch forum Kinig ist gsin, mit weinanda aigo hetack mu gseit: "Min Her, ich chu for diar nit das ich farlanga das duw stroffost die mich bileidigut hein; abar dirtestwilla das duh miar sagat wiat di zotta artraga chanst diey diar taglich spilun un als liedast. Gott weissas ob ich diz chenti artraga un lieyada oni dim raht un lehr, den dun bist der ma der alst mit gidult treit" Der Kinir, wianar het dich sacha gert fam wib, wendar schio tschistar fuila ist gsin, dua is gsin grad wendar fom schlof arwacha, un aba fa Zwibsch possa hedar agfanga stranga Richtar sin mit jedum die in di art odar in andri Manir appus toh hein das wida t'Er fa schim Kroa gsin ist.
Fiùr
right|250px|thumb| ''En pòster con dùdes spéci de fiùr de famìe diferènte El fiùr l'è l'órghen (o l'ensèma de órghegn) de reprodusiù de töte le piànte riünìde endèl ensèma de le angiospèrme. Dòpo de la pulinizasiù, el fiùr l'è fecondàt e 'l se trasfùrma 'ndèl fröt che 'l conté la somésa.
Bosch/Gürin
Esempi de Gurynerdeutsch
[http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n720/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari Italiani in Certaldo, 1875, pag. 699-700]
Fiùr
Zamò 'ndel'antichità, i fiur i g'ha tiràt l'atensiù de l'òm che 'l i ha dopràcc e 'l i a cultìa per paràs (ez. : curùna de fiùr), per fa bèle le sò cà (fiùr taiàcc, bouquets, ikebana) e i giardì. I fiùr i g'ha ispiràt de spès i artìsti, pitùr, poéti, scultùr e decoradùr.
Strütüra
El fiùr l'è l'ensèma dei órghegn de riprudusiù, de sòlit riünìt endèn aparàt cumplicàt e cumpunìt de divèrse parcc che le pöl véser cunsideràde de le fòie mudificàde. I fiùr i pöl véser sèsii o pedunculàcc, e söl resetàcol, la part finàl de l'as, gh'è 'nserìt le parcc fiurài, che i è de quàter tìpi: sépali, pétali (stérii) stam e carpèi (fèrtii). Ghe dei fiùr che i è ciamàcc encomplécc (mìa complécc) che ghe mànca 'na quac vergöna de chèste parcc. Quan che ghe mànca i stàm o i carpèi, el fiùr l'è ciamàt imperfèt. El nömer de le parcc fiurài (nömer dei sépali, dei pétali, dei stam e di carpèi) el càmbia de famìa a famìa e l'è giü dei caràter che sèrf per determinà le spéci 'ntra de lùre.
L'as fiuràl, el corespónt a la pursiù finàl del gàmp, l'è ciamàt resetàcol o tàlamo e 'l se prezènta piö o méno slargàt fò e de sòlit mìa tat lónc, con dei gróp bèi tacàcc ensèma. Endèle piànte de fiùr piö primitìve (compàgn de le Magnoliaceae) i elemèncc fiurài i se 'nserés a spiràl söl resetàcol, endèle ótre Angiospèrme en vertezèi furmàcc de elemèncc inserìcc töcc endèl stès pùnto.
Resetàcol
Ciamàt apò tàlamo, el resetàcol l'è 'na estensiù piö o méno svelöpàda de la pursiù finàl de l'as del gamp del fiùr, endóche se 'nserés i vertezèi fiurài endèle piànte piö evulvìde. Endèle piànte che g'ha l'ovàre "sùpero" l'è reprezentàt de 'n gunfiùr picinì picinì del gàmp apéna sóta 'l càles o sedenò 'l gh'è prope mìa del töt. Endèle piànte a ovàre "ìnfero" o "semiìnfero" el pöl rià a ìga 'na dimensiù e 'n svelöp mìa trascüràbii.
Endèna quac ensèma sistemàtic el contreböés a furmà 'l fröt (per ezèmpe endèle spéci che g'ha 'l fröt a póm.
Pereànse
La pursiù estèrna del fiùr, furmàda dei prim du vertezèi, semài che chèsti i è bèi diferensiàcc en càles e coròla l'è ciamàda pereànse. El pereànse el pöl vìga 'na funsiù de protesiù apéna o apò a chèla de reciàm. En quac óter càzi el g'ha apéna la funsiù de reciàm, e 'l làsa chèla de protesiù a dei óter órghegn de la piànta, (bràtee e guàine).
Peregóne
La pursiù estèrna del fiùr, furmàda dei prim du vertezèi, semài che chèsti i è mìa bèi diferensiàcc. En chèsto càzo i elemèncc del fiùr i è ciamàcc tépali. El peregóne l'è tìpic dei Monocotilédoni, ma se 'l càta apò 'ndèi Dicotilédoni che g'ha l'empolinasiù anemòfila. La g'ha per lo piö 'na funsiù de protesiù e la fa che 'l fiùr el dàghe mìa tat endel'öcc, ma 'ndena quac ensèma sistemàtic, compàgn de le Liliaceae el g'ha apò a la funsiù de reciàm.
Càles
L'è 'l prim vertezèl del pereànse quan che chèsto 'l ciàpa 'na fùrma diferènta del segónt. I elemèncc fiurài che i fùrma 'l càles i è ciamàcc sépali e de sòlet i è vércc perchè i g'ha 'na funsiù de protesiù. D'en pónt de vìsta sistemàtic, gh'è du tìpi de càles:
Coròla
right|thumb| El pòlen tacàt a l'àa el vegnàra trasportàt sondèn oter fiùr L'è 'l segónt vertezèl del pereànse quan che chèsto 'l ciàpa 'na fùrma diferènta del prim. I elemèncc fiurài che fùrma la coròla i è ciamàcc pétali e quàze sèmper i è culuràcc, per vìa de la prezènsa de antociàni che i scónt vià la clorofìla. La coròla la g'ha 'na funsiù de reciàm, e per chèsta rizù endèi fiùr a 'mpulinasiù entomòfila (fàda dei insècc), la g'ha 'n aspèt vistùs. Del pónt de vìsta de la sistemàtica, gh'è du tìpi de coròle:
En divèrse spéci, l'òm l'è riàt a selesiunà dèle varietà che g'ha la coròla furmàda d'en nömer indefinìt de vertezèi isé de rènder amò piö vistùs el fiùr. Chèste varietà i è cultiàde come piànte ornamentài o per la prudusiù de fiùr de taià e, tecnicamènte, i è ciamàde varietà a fiùr dópe.
I fiùr a 'mpolinasiù entomòfila i pöl vìga a la bàze dei pétali de le ghiàndole, ciamàde netàre, che le làsa nà 'n lìquit dóls ciamàt nètare. El scópo biològic dei netàre l'è chèl de completà la funsiù de reciàm de la coròla per ciamà i 'nsècc, che pò i è sfrötàcc per trasportà 'l pòlen.
Androcèo
thumbnail|right|200 px| En prim pià se èt i stam cargàcc de pòlen che i fùrma töcc ensèma l'androcèo. La part trilobàda che àrda 'n sö 'nvéce l'è la part finàl del [[ginecèo ]] L ' androcèo l'è 'l tèrs vertezèl fiuràl, furmàt dei órghegn de reprodusiù maschìi, ciamàcc stam. El stam l'è furmàt d'en filamènt piö o méno lónc che 'l té sö l ' antéra. Del pónt de vìsta de la sitemàtica g'ha 'na grant importànsa 'l nömer e 'l svelöp dei stam, la sò dispuzisiù, la fùrma de le antére e come le antére le se dèrf per lasà nà 'l pòlen.
El nömer dei stam el pöl véser precìs o l'endópe de chèl dei pétali o sedenò superiùr. De rar gh'è dele spéci de piànte che g'ha 'l nömer dei stam inferiùr a chèl dei dei pétali. Segónt el nömer dei stam, se dopèra la terminulugìa indicàda ché sóta:
A segónda del rapórt anatòmic che gh'è 'ntra i stam se fa distinsiù tra i càzi che sóta:
Se 'l fiùr el g'ha dei stam de tìpi diferèncc se pöl distìnguer du càzi particolàr:
En sìma al filamènt vé fò l ' antéra, che la pöl vìga 'na fùrma bislónga, a öf, o a balìna, de spès bi- o tetralobàda. L'antéra l'è furmàda de dò téche, che g'ha ognöna giöna o dò scarsèle de pòlen.
A segónda de cóme che la antéra la vé fò del filamènt se g'ha i càzi discriìcc ché sóta:
A segónda de cóme che le antére le se dèrf per molà 'l pòlen se dopèra la terminulugìa riportàda ché sóta:
Ginecèo
Ciamàt apò pestél, l'è la pàrt feminìl del fiùr, furmàda de tré elemèncc morfològic che i è fondamentài per la clasificasiù dèle spéci 'n botànica. Endèla strütüra piö sèmplice, 'l ginecèo 'fa nì 'n mènt la fùrma d'en fiàsc, có la part piö bàsa piö gròsa, ciamàda ovàre, furmàda de giü o piö carpèi, la part de mès piö o méno bislónga (àle ólte la gh'è mìa) ciamàda stil, e la pàrt ensìma, de fùrma vària, ciamàda stìgma.
Semài che se töl en considerasiù el nömer dei pestéi se pöl distìnguer tré càzi co la sò terminulugìa speciìfica: I fiùr dei öltem du tìpi de sòlit i g'ha apéna 'n stil con ensìma giü o divèrsi stìgmi, tacc, quacc che i è i carpèi.
thumbnail|right|250 px| Tìpi de [[ovàre (botànica)|ovàre: a) Placènte sö le parécc: b e c) Placènte endèla part centràl ]]L ' ovàre l'è 'n órghen encaàt, dividìt en divèrse lòze o stansète, endóche dét se fùrma i gametòficc feminìi, ciamàcc òvuli. I elemèncc de distinsiù per la determinasiù sistemàtica i è 'l nömer de le lòze de l'ovàre, el nömer dei òvuli, el rapórt anatòmic che l'òvulo 'l g'ha co l'ovàre, ciamàt placènta e, öltem, la puzisiù de l'ovàre respèt al resetàcol e a i óter vertezèi del fiùr.
A segónda del nömer de lòze, l'ovàre l'è ciamàt uniloculàr, biloculàr, pluriloculàr. La spartisiù en divèrse lozète l'è fàda 'n manièra che le sédi le se desterböéses en simetrìa radiàl entùren al as del ovàre. Le placènte, per fenéser, le se tróa sö la parét de l'ovàre o se nò endèla part centràl.
Somogyacsa
a l'è un comun del Distret de Tab, cont una popolazzion de abitant.
Literatura
Per literadura se intend l'insema di oeuvere scrivude in d'una dada lengua, che la fa 'n poo de memoria de 'n dad lenguagg e despess la representa 'n bagagg important per el popol che 'l parla quella lengua li.
Sant'Angelo Muxaro
Sant'Angelo Muxaro l'è un comün de la Pruvincia da Agrigento (AG)
Stazion de Ulrichen
La Stazion de Ulrichen a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Obergoms.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Fiùr
Ginecèo
thumbnail|right|250 px| Ezèmpe de le puzisiù che 'l pöl vìga l'ovàre: I ovàre sùpero, II ovàre semi-ìnfero, III ovàre ìnfero. a: androcèo, g: ginecèo, p: pétali, s: sépali, r: resetàcol La puzisiù de l'ovàre 'n relasiù al resetàcol l'è giü de i aspècc de clasificasiù piö 'mportànti e 'l vé discriìt co chèsta terminulugìa:
El stigma l'è la part ansìma al pestél e l'è l'órghen endóche se pòsta i granilì del pólen endèl momènt de la 'mpolinasiù. La fùrma del stìgma l'è 'n óter elemènt de clasificasiù sistemàtica. El pöl véser furmàt d'en còrp ünic, piö o méno slargàt, o se nà dividìt en lòbi piö o méno bislónc 'nfìna a ciapà la fùrma de filamèncc.
Fiùr ünisesuài o ermafrudìcc
thumbnail|right|250 px| Fiùr mascc de [[Aruncus dioicus (Bàrba de càvra) coi stam che ànsa fò ]]El schéma genèric discriìt de sùra el g'ha dèle variàcc a segónda de la prezènsa o nò de l'androcèo o del ginecèo. El fiùr tìpo l'è ermafrudìt cioè el g'ha töcc du i órghegn de reprodusiù. En fiùr ermafrudìt el pöl véser ünisesuàl de pónt de vìsta fisiològic perchè i órghegn de riprudusiù de giü dei du sèsi i è stérii.
Budeč (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Fiùr
Fiùr ünisesuài o ermafrudìcc
I fiùr ünisesuài i è discriìcc cóme staminìfer o maschìi, semài che i g'ha apéna l'androcèo, e cóme pistilìfer o feminìi se i g'ha apéna 'l ginecèo. En prezènsa de fiùr ünisesuài, le piànte i è ciamàde monòiche, se le g'ha fiùr mascc e fiùr fèmina, o diòiche se le g'ha fiùr d'en zèner apéna. En chèsto öltem càzo se pàrla de piante mascc e piànte fèmina.
Simetrìa fiuràla
Giü dei elemèncc piö vistùs doperàcc per fà la determinasiù sistemàtica de le spéci l'è la simetrìa fiuràla, che la ciàpa 'n cunsiderasiù la coròla o, piö 'n generàl, el pereànse. A segónda del gràdo se simetrìa se pöl distìnguer chèste categorìe de fiùr:
thumbnail|right|250 px| Fiùr de [[Lathyrus: 1) Bandéra; 2) Àle; 3) Caréna ]]Per i fiùr zigomòrf àle ólte se dopèra 'na paròla specìfica per ensegnà 'na fùrma particulàr, caraterìstica de sèrte categorìe sistemàtiche:
Paniza
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Villatuelda
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Luka (metropolitana de Praga)
Luka  a l'è 'na stazion de la Linia B de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Lusernaa
Lusernaa (Lucernate) l'è ona frazzion del comun milanes de Rò. El paes el se troeuva a sud-ovest del center comunal, al confin con Cornaree. A l'è staa on comun indipendent fina al 1928. Al temp di piev el partegniva a la Piev de Nervian.
Werner Haas
Werner Haas (Augsburg, Germania, 30 Magg dal 1927 - Neuburg an der Donau, Germania Ovest, 13 Nuvembar dal 1956) l'è stò un pilòta motociclistich tedesch da l'ovest, campiun dal mund in Class 125 cun la NSU e 2 volt campiun dal mund in Class 250 semper cun la NSU.
Zwickauer Damm (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Serrara Fontana
Serrara Fontana l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 3060 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 510 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barano d'Ischia, Casamicciola Terme, Forio.
Rupert Hollaus
Rupert Hollaus (Traisen, Austria 4 Setembar dal 1931 - Munscia, Italia, 11 Setembar dal 1954) l'è stò un pilòta motociclistich austriach, campiun dal mund in Class 125 cun la NSU.
Pré-Saint-Didier
Pré-Saint-Didier (nòmm italian sòtta el fascismo: San Desiderio Terme; arpitan: Pra San Dejei o Pré-Sèn-Lédjé) a l'è on comun de l'alta Val d'Aòsta che 'l cunta 0 abitant. El se troeuva in sul cors de la Dòra Baltea, in de la zòna de la region ciamada Valdigne. A l'è famosa per el sò stabiliment termal, fondaa in del 1834.
Leytron
Leytron a l'è un cumün svizzer del distret de Martigny, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 26.9 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Leytron al se tröva a una altitüden de 485 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bex (VD), Chamoson, Fully, Riddes, Saillon.
Bezouce
Bezouce l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Marguerittes, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.29 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 56 méter a 'na altèsa màsima de 139 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bezouce l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Biringhell
Biringhell (Biringhello in italian) a l'è ona frazzion del comun milanes de Rò. El paes el se troeuva a nord-ovest del center comunal, arent al cors del Bozent, vers Barbaiana e oltra la strada statal 33 del Sempion.
A gh'è 'na cà colonega al numer 98 de via Biringhell che l'è in di ben tutelad de la Region.
Strada statal 573 Ojesa
Longa 17 km, la conliga Cavernagh a Cocaj.
Alfons X (metropolitana de Barcelona)
Alfons X  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Sveliatevi! Born to be Abramo
'''Sveliatevi! Born to be Abramo''' a l'è on maxi-singol del grupp milanes Elio e le Storie Tese, sortii in del 1990 e retiraa del mercaa on quaj de dì dòpo.
I Canzon
El Rocco Tanica ghe fa ben trii intervent, fasendo la part d'on lamentos pret d'on oratòri. A l'inizi de la canzon (prima che 'l comenza la musega) el dis: "Allora ragazzi, ricordo che per la castagnata in Val Filzetta le iscrizioni si portano a Don Egidio giù in parrocchia. Ricordo ai soliti furbini che niente messa, niente castagnata. E vorrei essere stato chiaro."
"(Alora bagaj, regòrdi che per andà a ciappà i castegn in Val Filzetta i iscrizion gh'hann de vess portaa al Don Egidi giò in parròcchia. Regòrdi ai sòlit furbitt che nient messa, nient castegnada. E voria vess staa ciar)"
Poeu, trai dò part, el va dree a parlà:
"Tra l'altro è inutile che facciamo le prove del coro al mercoledì se poi la domenica a suonare siamo i soliti tre, scusate la parola, mammalucchi"
"(Trai alter còss, l'è inutil che femm i proeuv del còr al mercoldì se poeu la domenega a sonà a s'emm i sòlit trii, scusee la paròlla, mammalucch)"
A la fin de la canzon, se sent el sò ultim avvis: "E anche un'ultima cosa. Le signorine che si presentano qui in oratorio a 13-14 anni pittate come delle sciantose, sappiano che questo non è né il luogo né l'occasione per dedicarsi a certe attività. Perché siamo qui per crescere, per fare comunità, per diventare l'uno prossimo dell'altro. Noi sappiamo che i giovani sono vulnerabili..."
"(Anca on'ultima còssa: i sciorett che vegnen in oratòri a 13-14 agn trucaa come di sciantos, gh'hann de savè che quest l'è minga né el loeugh né l'occasion per dedicàss a di ativitaa simel. Perchè a s'emm chì per cress, per fà comunitaa, per diventà vun el pròssim de l'alter. Num savèmm che i giovin hinn vulnerabil...)"
'Sti discors chì del Rocco Tanica a hinn nananmò publicaa su CD.
El retir del mercaa
El singol l'è staa retiraa perchè i Testimòni de Geova s'eren inrabii per el titol del disch, che 'l regordava el nòmm del sò giornal (Svegliatevi!). Senza cuntà che i coeditor olandes del Patrick Hernandez aveven daa minga l'autorizzazion a doprà Born to be alive.
Born to be Abramo la sarà cantada de noeuv del grupp in del CD Del Meglio Del Nostro Meglio Vol. 1 (1997), con la collaborazion del Patrick Hernandez.
10 Volte Meglio
10 Volte Meglio a l'è on partii politegh italian, present ai elezion politegh italian del 2018 e fondaa de l'Andrea Dusi in del dicember 2017.
Idej
El partii el mira assee ai giovin elettor e 'l insubiss on pian de privatizzazion e liberalizzazion, soratutt in di oeuver saraa che gh'è al Sud. A l'è insubid de cavà via l'obbligh de partita IVA per quej che fatturen men de 80 mila Euro e de fà di zon senza tass per i impres innovativ. L'obietiv a l'è de fà pussee pòst de lavorà anca grazia al turism.
L'è insubid anca de volzà i controll in sui coloss de l'Internet 'me Facebook e Google e de tassài in Italia.
El programma el dà ona forta importanza a l'istruzion, e 'l voeur mett finna di primm agn de scoeura el bilinguism e i materij informatich. Anca la sanità a l'è fortement considerada, cont la proposta de fà on'Italia leader in l'OMS e cont on programma per ridù i differenz in tra i sanità regionai.
Ctrl+Alt Museum
El  a l'è un musee tecnegh de Pavia, fad su in del 2022 e gestid de la sociazzion coltural comPVter.
L'è in d'una veggia fabrega de coton che fina ai agn 1970 l'ha fad bende e medicazzion per l'Armada italiana, el gh'ha dent vari computer, calcolatriss, machine de scriver e telefonin d'epoca.
Se po visità tucc i dì, men che 'l venerdì, in su prenotazzion, di 9:30 ai 12:30 e poeu di 14:30 ai 17:30. Ghe fann anca di atività de CoderDojo.
Ferrovia Sulmona-Isernia
La ferrovia Sulmona-Isernia a l'è una ferrovia che la corr in tra l'Abruzz e 'l Molis, a conligà Sulmona e Isernia a travers di Apennit. Del 2011 a l'è minga doperada del trafegh ordinari, ma del 2014 in la trata in tra Sulmona e Carpinone gh'è i treni turistegh de la Fondazzion FS e la trata, per via del so gran bell panorama, a l'è ciamada la Transiberiana d'Italia e gh'è anca di stazzion bei in alt, per esempi la stazzion de Rivisondoli-Pescocostanzo a l'è la segonda stazzion de la red ferroviaria italiana a scartament ordinari pussee in alt dopo quella del Brenner.
Haimhausen
Haimhausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dachau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.73 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Ferrovia Sulmona-Isernia
La linia a l'è tegnuda verta de la Red Ferroviaria Italiana, ma se se voeul fàgh tornà sora di servizzi ordinari ghe saria de modernizà el segnalament, che incoeu in varie stazzion l'è ancamò semaforegh, e toeu via el Dirigent Unegh.
Montagne (FR-38)
Montagne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Marcellin, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Oberrieden
Oberrieden a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Horgen, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.76 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
Montagne (FR-38)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Oberrieden
El cumün de Oberrieden al se tröva a una altitüden de 460 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Herrliberg, Horgen, Meilen, Thalwil. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Montagne (FR-38)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.78 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 259 méter a 'na altèsa màsima de 560 méter söl leèl del mar.
Oberrieden
Storia
Oberrieden l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1133 e 1167 col nom de Obrendrieden.
Montagne (FR-38)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montagne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mietingen
Mietingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl de Biberach. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 26.34 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Mietingen el se tróa a 'na altèsa de 524 méter sura 'l leèl del mar.
Bory (Cechia)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Cingol
El Cingol (Pizzo Cengalo) l'è ona scima di Alp Retegh. A l'è volt 3.367 meter. El ghe partegn al sottagrupp di Alp del Bernina, e 'l se troeuva al confin in tra l'Italia (Val Masen) e la Svizzera (la Val Bondasca). A se presenta tant 'me on massiv bell grand con la forma de ona piramide senza la ponta. In sù la scima a gh'è on bell cupolon de nev. Arent al Cingol el se troeuva on alter mont ben cognossuu, el Badii. De la scima vegnen giò tre crest: quella de mezzdì la va vers la Val del Porscelicc; quella de ovest e de est vann giò al coll del Cingol (3.057 meter) e al coll di Gemei (3.106).
L'è on mont che l'è meta de tanti escursion. In Val Masen, ai pee del mont, la se troeuva la Capanna Gianetti (2.534 meter); in Val Bondasca inveci se troeuven la Capanna Sciora e la Capanna Sass Foraa.
El someja che 'l nomm el vegna del bregajott chenghel.
Ippesheim
Ippesheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neustadt a.d.Aisch-Bad Windsheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 23.56 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Strada statal 45 de Vall Trebia
La  a l'è 'na strada statal de l'Italia, che la corr in Emilia-Romagna e Liguria e, a conligà Genoa con Piasenza, la taca insema el mar Ligurin con la pianura Padana.
1796
El 1796 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Somogyaracs
a l'è un comun del Distret de Barcs, cont una popolazzion de abitant.
Ippesheim
El cümü de Ippesheim el se tróa a 'na altèsa de 291 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Martin-sur-Lavezon
Saint-Martin-sur-Lavezon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rochemaure, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.54 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 119 méter a 'na altèsa màsima de 702 méter s.l.m.
Scisciano
Scisciano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 4.881 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 976 ab./km². El cunfìna coi cümü de Marigliano, Nola, San Vitaliano, Saviano, Somma Vesuviana.
Rozseč nad Kunštátem
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Neustift an der Lafnitz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Tacloban
thumb Tacloban l'è un port di Filipin. El se tröa pü u manch un 580 chilometer a südest de Manila, la capital di Filipin. Tacloban, l'è capital de la pruvinzia de Leyte. A l'è anch el center de la regiun ciamada Eastern Visayas.
Paracuellos de Jiloca
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Cabanas
Cabanas l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Strada de segonda class 462
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 9.8 km.
Strada europea E119
La Strada europea E119 a l'è 'na strada europea che la quatta Rüssia, Azerbaigian e Iran. La conliga Musca, Tambov, Astrachan', Samur, Baku, Ələt e Astara e l'è longa 2627 km.
Montady
Montady l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Capestang, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.95 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 10 méter a 'na altèsa màsima de 113 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montady l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Ural
thumb|200px|Ol [[bacin imbrifer de l'Ural]] thumb|200px|L'Ural jelad, fotografad a [[Atyrau vixin a'l Mar Caspi.]] L'Ural l'è un fium de la Russia e del Kazakhstan, doperad convenzionalment per segnar ol confin intra Europa e Asia.
Al nass ind i monts Urai, in Russia, 150 km a nord de la citaa de Magnitogorsk e al va in vers sud infin a qe al riva a bagnar Orsk ; qiqinsì al fa un curvon in direzion ovest e al va inanz per incirca 1.000 km, al bagna Orenburg e propi vixin a la citaa de Ural'sk in Kazakistan al jira anc'mò in vers sud. Al corr in qella direzion qì per 700 km ind el desert infina qe al se desvœia dent ind el Mar Caspi arent a la citaa de Atyrau, dop 2.428 km del so cors.
Ol so bacin imbrifer al quaita 231.000 km².
Waldmünchen
Waldmünchen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Cham. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 101.16 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Waldmünchen la se tróa a 'na altèsa de 514 méter sura 'l leèl del mar.
Amanda Seyfried
thumb|Amanda Seyfried (2019) Amanda Michelle Seyfried (Allentown, Pennsylvania, U.S.A. 3 da Dicembar dal 1985) l'é un'attris, cantant e mudéla americana.
Villaverde-Mogina
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Strada de segonda class 463
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 13.4 km.
Strada statal 639 di Lagh de Pusian e Garlad
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS.
Paracuellos de la Ribera
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Moutier
El cumün de Moutier al se tröva a una altitüden de 535 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Perrefitte, Champoz, Court, Eschert, Belprahon, Roches, Châtillon (JU), Soulce.
Neustift bei Güssing
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Moutier
Storia
miniatura|verticale|manzína|El tunnel de la feruvìa de le góle del Moutier Moutier l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1154 col nom de datum Monasterii.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Prádena de Atienza
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
1795
El 1795 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Acate
Acate l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Ragusa. El g'ha presapóch 7.980 abitàncc, 'na superfìce de 101,4 km² e 'na densità de 79 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caltagirone (CT), Chiaramonte Gulfi, Gela (CL), Mazzarrone (CT), Vittoria.
Stazion de Geschinen
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Somogyaszaló
a l'è un comun del Distret de Kaposvár, cont una popolazzion de abitant.
Dom de Piasenza
Fad su in tra el 1122 e 'l 1233, a l'è un gran bell esempi de romanegh lombard.
Borovnice (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Val Bondasca
La Val Bondasca l'è voeuna di vai laterai de la Val Bregaja. La ciappa el nomm del paes de Bond (che 'l se troeuva là in sul fond) e del riaa Bondasca, che le traversa. On alter riaa de la vall a l'è la Trobinasca. Tra i mont pussee important de la vall a troeuvom el Cingol (3.367 meter), el Badii (3.308 meter), la Scima de la Bondasca (3.290 meter), la Sciora de Dent (3.275 meter) e la Casciabella (2.980 meter).
Lužiny (metropolitana de Praga)
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Stazion de Cadenazz
La Stazion de Cadenazz a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de. L'è verta dal e l'è in su la.
Servizzi
Biliettaria
Interscambi
Fermada de l'autobus
Mittelbiberach
Mittelbiberach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl de Biberach. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 23.68 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
thumb|left|200px|Angler am Rotbach El cümü de Mittelbiberach el se tróa a 'na altèsa de 594 méter sura 'l leèl del mar.
Hebertshausen
Hebertshausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Dachau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 29.60 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Roubanina
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Cassina Brusada (Rò)
La Cassina Brusada (italian: Cascina Bruciata) l'è ona frazzion del comun milanes de Rò. El paes el se troeuva a nord del center comunal, in su la strada che la va su a Lainaa.
Unità de descaregh (impiant de descaregh)
L’unità de descaregh (DU – drainage unit in lengua inglesa) a l’è 'n valór che, de convenzión, el ghe ven assegnàa a ògni apparècc sanitari in d' on impiant de descaregh civil, e 'l servìss de calcolà i portàd massim contemporàni d’ona red de descaregh. I apparècc che descàreghen i pòden vèss de diversa natura (lavabo, bidè, vasca de bagn ecc.) e a ogni tipo de pont de descaregh (o ben a segonda de la quantità d'acqua descaregada d'ògni apparècc) el gh’è assegnàa el sò numer de unità de caregh. Dessorapù, el valor de unità de descaregh, semper per el medésim apparècc el pò vèss divèrs a segonda del tipo de impiant de descaregh segond la classificazzión de la nòrma europea (sistema I, sistema II, sistema III, sistema IV). 1 a segonda del tipo de cassètta
Calcol de la portada di acqui de descaregh
La portada di acqui de descaregh la ven calcolada per mèzz de la relazión pratega
indoe:
Saviano
Saviano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 14.890 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 1145 ab./km². El cunfìna coi cümü de Nola, San Gennaro Vesuviano.
Strada europea E121
La Strada europea E121 a l'è 'na strada europea che la quatta Rüssia, Kazakistan e Turkmenistan. La conliga Samara, Ural'sk, Atyrau, Beyneu, Türkmenbaşy e Serdar e l'è longa 4480 km.
1794
El 1794 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Llacuna (metropolitana de Barcelona)
Llacuna  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Montagnieu (FR-38)
Montagnieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Tour-du-Pin, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
Leukerbad
Leukerbad a l'è un cumün svizzer del distret de Leuk, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 67.2 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Montagnieu (FR-38)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Leukerbad
El cumün de Leukerbad al se tröva a una altitüden de 1402 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Adelboden (BE), Albinen, Ferden, Guttet-Feschel, Inden, Kandersteg (BE), Lenk im Simmental (BE), Mollens.
Montagnieu (FR-38)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 380 méter a 'na altèsa màsima de 582 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montagnieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mazz (Rò)
miniatura|manzína Mazz (Mazzo in italian) a l'è ona frazzion del comun milanes de Rò. El paes el se troeuva a est del center comunal, in su la strada che la va a Per, Baranzaa e Bolaa. A sud de Mazz a gh'è la noeuva Fera de Milan. L'è staa on comun indipendent fina al 1928. El confinava cont Ares, Terrazzan, Cassina Trivolza, Pantanee e Rò. Al temp di piev el partegniva a la piev de Trenn. In del Vottcent l'era cognossuu cont el nomm de Mazzo Milanese.
Strada de segonda class 464
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 37.6 km.
Giacomo Manzù
El Giacomo Manzù (a l'anagrafe Giacomo Manzoni, in grafia classega Giacomo Manzon, Bergom, 22 de dicember 1908 - Roma, 17 de sginee 1991) l'è staa on scultor e pittor italian.
L'è autor de la statova ai partigiann de Bergom e anca de 'na statova denanz a la sed de Noeuva York de l'ONU. L'ha ricevuu 'n poo de onoreficenz, in tra i che el premi Lenin per la Pas e 'l premi Feltrinelli.
Villaverde del Monte
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
WebPositive
WebPositive (scrivud anca Web+) a l'è el web browser che l'è mitud insema a Haiku, desvilupad per sostituì el vegg BeZillaBrowser cont un software fondad in sul WebKit. El ciapa el nom del vegg browser per BeOS, ciamad NetPositive, ma el sostituiss Net con Web, el nom del motor che 'l dopera.
Storia
I prime version del browser doperaven i servizzi de cURL, che però eren propi lent e pien de bug, per esempi cont el fìle di cookie che 'l deventava trop gross e 'l blocava el programa, in del 2013 el deventa ciar che 'l podeva vesser pu doperad e in l'otover el Adrien Destugues a l'è ciapad a lavorà a temp pien in su 'sto browser chi, e 'l sostituiss el cURL cont el Service Kit de l'Haiku, oltra a fà pussee bon el suport per l'HTML5 e in general la stabilità del programa.
Viola (zener)
Viola L. l'è 'n zèner de piànte de la famìa botànica de le Violaceae, difundìt en Europa, endèle zòne tropicài e 'ndèl cuntinènt Americà.
El töl dét presapóch 400 spéci erbàcee anöàle o perèni e apò a dele sufruticùze, alte dei 10 ai 20 ghèi, che fiurés en primaérqa, de divèrsi culùr e coròle de la fùrma tìpica, de sòlet al prensépe de la stagiù piö càlda le desmèt de fioréser e le tàca a fà sö la somésa e 'n chèsta maniéra le sèra 'l ciclo vegetatìf.
Eschlkam
Eschlkam l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Cham. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 60.50 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Prados Redondos
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Ipsheim
El cümü de Ipsheim el se tróa a 'na altèsa de 304 méter sura 'l leèl del mar.
Somogybabod
a l'è un comun del Distret de Fonyód, cont una popolazzion de abitant.
1793
El 1793 a l'è 'n ann del secol quell de desvot.
Web browser
Un web browser (ciamaa anca, cont on neologism, curiosador ) a l'è on programa che'l serviss per fà vidè e per interagì cont el test, i immagin e i informazion che gh'hinn in d'ona pagina web d'on sit internet (o dent in d'ona red locala).
El browser a l'è bon de capì el codes HTML (e quel pussee recent XHTML) e de fal vidè 'me on ipertest. Vist che la pussee part di paginn web doperen el codes HTML, el browser el permet de andà in de l'internet. Al dì d'incoeu la pupart
I browser lavoren minga domà in su i computer tradizionai ma anca cont alter dispositiv 'me i palmar e i smartphone.
In lombard
Offizialment, domà el browser Firefox el gh'ha ona traduzion in lombard, anca se l'è fiss incompleta. I utent han voltaa anca ona veggia version del Firefox e del Maxthon in Lombard Occidental.
Neutal
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Blandas
Blandas l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Alzon, del circondàre (arrondissement) de Vigan e del dipartimènt del Gard.
Gestor di finester
El gestor di finester (in ingles window manager) a l'è un toch de l'interfacia grafega de un sistema operativ che 'l gestiss el dissegnà e la posizzion di finester in l'ambient grafegh. A bon cunt, in vari sistema operativ, tant 'me Windows, Mac OS e Haiku a l'è integrad, menter in alter, 'me i distro Linux, se po scernìll.
Blandas
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 37.46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 280 méter a 'na altèsa màsima de 953 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Blandas l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bohuňov (Vysočina)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Aci Castello
Aci Castello l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Catania. El g'ha presapóch 17.854 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 2232 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aci Catena, Acireale, Catania, San Gregorio di Catania, Valverde.
El teretóre del cümü 'l töl dét apò a le frasiù de: Aci Trezza, Ficarazzi e Cannizzaro.
Saint-Maurice-d'Ardèche
Saint-Maurice-d'Ardèche l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Villeneuve-de-Berg, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.19 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 121 méter a 'na altèsa màsima de 300 méter s.l.m.
Strada statal 591 Cremasca
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS ma gestida di province, che la conliga Bergom a la Via Emilia in corrispondenza de Fombi, a travers del Cremasch.
Molena
Molena (istess in italian) a l'è ona frazzion del comun comasch de la Villa. In del paes a gh'è on gesioeu de origin medieval (secol XII), che al dì d'incoeu l'è dedicaa a la Madonna de Lorett.
Pastriz
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Camariñas
Camariñas l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Strada de segonda class 465
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 16.5 km.
Piev de la Valsolda
La Piev de Valsolda a l'è stada una piev del milanes, in pè ministrativament del XII secol al 1797 e religiosament del XVII secol al 1972.
Stazion de Münster VS
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Matterhorn Gotthard Bahn a frequenza oraria.
Piev de la Valsolda
El so capopiev a l'éra San Mamet Valsolda e i so patron eren Mamet e Agapit, ai che l'è dedicada anca incoeu la gesa pussee granda de Valsolda.
Gh'eren dent Dran con Loeugg, Bogas con Oria, Castell, Cressoeugn de Sora e de Sota, Puria e Das.
Cimber
Cimber (anca Zimber, Cimbro in italian) a l'è 'na frazion de Vergiaa, comun autònom finna al 1869, quand che l'è taccaa a Mornagh e l'è passaa a Vergiaa du agn dòpo.
Cadoragh
Cadoragh (nom ufizial in italian: Cadorago) a l'è on comun de la Provincia de Còmm con, 'na superfiss de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km². In del territòri comunal el ghe passa el Lura. El comun el gh'ha dò frazion: Caslin (Caslino al Piano) e Bulgorell (Bulgorello), che fina al 1928 eren comun deperlor. Caslin a l'era addirittura sòtta la diòcesi de Milan, menter adess, come tutt el rest del comun el se troeuva in quella de Còmm.
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Cadoragh l'è mustraa in de la tabela chi de sota
2010
L'ONU l'à decidìt che 'l 2010 l'è l'àn internasiunàl de la Biodiersità.
Mas
400px|right|thumb|I Alpì piemuntès che i sfìla per [[Bèrghem]]
Montagnac (FR-34)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 39.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 8 méter a 'na altèsa màsima de 172 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montagnac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Dialett cremones
El dialett cremones l'è on dialett gallo-italegh parlaa a Cremona e in d'on quai comun de la soa provincia.
Ona bosinada
Mé me 'l vòs imaginà che la làdra libertà l'ìva pò d'andà a fenì con di guài da fa morì. Èco, adès, èco 'l bèl fén dèi fanàtich giacobén che se fìva rispetà cóme tànti podestà! Part bandìti, part in prezòn saràt sö cóme i capòn a spetà la sóa sentènsa per fà pò la penitènsa dèle sóe iniquità; ve 'l posìves figürà! Vòster dan, se gh'ì di guài! imparè, tòch de sonài, a fà mènt a di birbànt che fa guèra fìna ai Sant; imparè a fà i prepotènt a robà l'òr e l'argènt a le càze del Signór e levàghe ànca l'onór; tòch d'indègn, sènsa pietà, andè adès a venerà quèl bèl vòster capitàl la brìola in sìma al pal. Andè adès a despoià le famìglie, e fàve dà le camìze e i lèt fenìt paghè adès quèl ch'ì godìt. Se 'n galéra creparì vòster dan, ve torni a dì: se ne sì compasionàt da nesün l'ì meritàt. Che n'abiè ànca da finì tànti e tànti són per dì con vergógna e confüziòn tacà scüza a pindolòn cóme i lard, cóme i salàm a morì col nóm d'infàm! [http://books.google.it/books?id=oVoNAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pagg. 168-169]
El fioeu strason
[http://books.google.it/books?id=oVoNAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false B. Biondelli, ''Saggio sui dialetti galloitalici, pag. 55]
Dialett de Cremona
Dìghi dònca che in di tèmp del prim rè de Cìpri, dópo che Gotifréd de Bügliòn l'ìva fat l'acquìst de la Tèra Sànta, è sücès che 'na gentìl dóna de Guascógna l'éra 'ndàta al Sepùlcher in pelegrinàcc e, turnànda de là, in Cìpri l'è stàda insültàda vilanamènt da di òm balòs. E, duléndosen sènsa nesöna consulasiòn l'ha pensàt d'andàsen a lamentà dal rè. Ma gh'è stat dit da qualchedön che la perdaràf la fadìga, perchè lü l'éra d'üna vìta cuzé fiàca e cuzé da póch che non sulamènt el vendicàva mìga le ingiürie fàte ai àlter, ma de pö el suportàva de gran cuión tüte quèle che i àlter i fìva a lü, in manéra che tüti quéi che gh'ìva quàlche ruzeghìn, i se sfugàva cul fàghe dispèt o vergógna. La dóna, sentènd 'sta ròba, avéndoghe mìga sperànza de pudìse cunsulà del só fastìdi, la s'è fisàda de vulì spónzer la mizéria de quél rè e, andàta pianzènd davànti a lü, la g'ha dit: "El mè siör, mé vègni mìga davànti a lü perchè me spéta vendéta de l'ingiüria che m'è stat fat ma, in compèns de quéla te préghi che te m'insègnet cóme té te sòfret quéle che sènti che i te fa per fà che, imparànd da té, mé póssa supurtà pazientemènt la mia, che 'l Signùr el sa che, se pudèss, vuluntéra te la dunarèss, perchè té te sé cuzé bón da purtàle". El rè, fin alùra stat lènt e pìgher, cóme se 'l se desedès dal sòn, cominciànd da l'insült fat a 'sta dóna (che l'ha vendicàt aspramènt), l'è diventàt persecütùr riguruzìsim de tüti quéi che d'alùra inànz i cometèss quàlche còza cóntra l'unùr de la sua curùna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n212/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 193-194]