cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nors antich
El Pader Noster in Nors
(font:)
Vltavská (metropolitana de Praga)
Vltavská  a l'è 'na stazion de la Linia C de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria Stazion cont accessibilità
Interscambi
Fermada de l'autobus
Sérsekszőlős
a l'è un comun del Distret de Tab, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Hergiswil
La Stazion de Hergiswil a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Hergiswil.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Zentralbahn a frequenza oraria.
Via Júlia (metropolitana de Barcelona)
Via Júlia  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Barcelona.
Interscambi
Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria automatega Ascensoeur
Scrittura giapponesa
miniatura|La pupart di jōyō kanji; quij coloraa a hinn i kyōiku kanji, imprenduu in di scoeur elementar giappones, coloraa segond el ann de scoeura indova a hinn insegnaa.
El sistema de scrittura giappones modern a l'è ona combinazion de dò tipologij de caratter: i kanji logografegh, ch'hinn caratter ciappaa de la Cina e adattaa, e i kana sillabegh. I Kana a hinn duu sillabari different: el hiragana, doperaa soratutt per paroll nativ giappones, paroll naturalizzaa, o element grammategai coma inflession e particell, e 'l katakana, doperaa soratutt per paroll e nomm forest, paroll ciappaa di alter lengov, onomatopej, nomm scientifegh, e, ona quaj volta, per enfasi. Pressapoch tucc i fras del giappones scrivuu a hinn faa su tant de kanji coma de kana. Per questa varietàa de sistem de scrittura, insema cont el grand numer de caratter kanji, el sistema de scrittura giappones a l'è despess consideraa coma el pussee complegaa doperaa in del mond.
I caratter kanji doperaa quotidianament a hinn pussee mijaja; ciaschedun el gh'ha on sò signifegaa intrinsegh (o ona serie de signifegaa), e la pupart la gh'ha pussee parnonzi, ch'hinn scernii segond el contest indova el caratter el se troeuva. I student di scoeur primari e secondari in Giappon gh'hann de imprend ona lista de caratter basegh, ciamada jōyō kanji (常用漢字), che in del 2010 la gh'eva denter 2.136 kanji. El numer total de kanji a l'è superior a 50.000, ma la pupart di giappones la cognoss pressapoch 4.000 o 5.000 caratter, on quajdun finn a 7.000 o 8.000.
In del giappones modern, i sillabari hiragana e katakana gh'hann tucc du 46 caratter basegh, che devegnen 71 se contom denter anca quij faa su cont segn diacritegh. Ciaschedun son different de la lengua giapponesa – tucc i sillab o, mej, ciascheduna mora – l'è representaa de on caratter in di kana (gh'hinn di eccezion, in del standard, per reson storegh, ma on quaj dialett el gh'ha anmò quest differenz chì). A differenza di kanji, i caratter kana a representen domà son, minga signifegaa. L'origen di kana l'è anca per lor in di caratter cines, ma a hinn staa semplifegaa pussee volt in di secoi e donca questa origen la se ved pu. Segond i ipotesi pussee accettaa, l'idea de la scrittura sillabega l'è stada ciappada del Siddham, on abecee doperaa per scriv giò la lengua sanscrita in di tradizion buddhista.
Test scrivuu senza doperà kanji a hinn rar: la pupart de quest a l'è fada su de liber per fiolitt (perchè, denanz de andà in di scoeur, a cognossen poch kanji) e di computer, telefon, e gioeugh elettronegh pussee vegg, perchè gh'eren di limitazion tecnegh e grafegh a la representazion di kanji.
In la lengua giapponesa la gh'hè anca ona quaj parolla scrivuda a doperà tucc i trii sistem, coma くノ一 (kunoichi), dova el gh'hè on caratter hiragana (く ku), on katakana (ノ no), e on kanji (一 ichi, ch'in de per lu el voeur dì "vun"): coma kunoichi el voeur dì "donna ninja", l'origen pussee probabel de questa parolla l'è che l'è stada fada su de trii caratter ch'hinn compagn grafegh di trii tratt (in orden) doperaa per scriv el kanji "donna" (女 onna).
Olter di kanji e di duu kana, el giappones del dì d'incoeu el dopera anca, in d'ona quaj circostanza, l'abecee latin, soratutt in acronem coma "CD" o "a.m./p.m.". L'abecee latin in giappones a l'è ciamaa Rōmaji (ローマ字 "caratter roman") e l'è anca doperaa per scriv el giappones in su i computer: a scriv, per esempi, "Nippon" (Giappon), el vegn foeura on menuu indova se poeu scernì la conversion in di alter scrittur, e donca 日本 (kanji, coma l'è scrivuu normalment), にっぽん (hiragana), e ニッポン (katakana).
I Kanji
I Kanji (漢字 "caratter cines") a hinn doperaa per scriv la pupart di paroll giappones o de origen cinesa, coma:
Ona quaj parolla la poeu vess scrivuda cont kanji different segond el utilizzi – per esempi, naosu (reparà, curà) a l'è scrivuu 治す quand el voeur dì "curà ona personna" e 直す quand el voeur dì "reparà vergott".
La pupart di kanji la poeu avegh pussee parnonzi different, ch'hinn ciamaa kun'yomi (訓読み "lettura del signifegaa") se gh'hann ona origen nativa giapponesa e on'yomi (音読み "lettura del son") se gh'hann ona origen cinesa. Per esempi, 東, ch'el voeur dì "Est", el gh'ha la parnonzia on'yomi tō, ciappada del cines medieval tung, ma, coma el giappones el gh'eva giamò dò paroll per "Est" – higashi e azuma –, quest chi a hinn devegnuu parnonzi kun'yomi del caratter 東. Despess, la parnonzia kun'yomi l'è doperada quand el kanji l'è ona parolla in de per lu, menter quand pussee kanji a fann ona parolla la parnonzia doperada l'è despess quella on'yomi, ma el gh'è tant di eccezion.
Gh'hinn anca i paroll ateji, dova i caratter kanji a hinn doperaa domà per el son e minga per el signifegaa: per esempi 札幌, la cittàa de Sapporo, che l'è on nomm tolt de la lengua Ainu e 'l gh'ha minga de signifegaa in giappones.
L'Hiragana
miniatura|I caratter hiragana (sotta) cont i kanji di quaj hinn vegnuu giò. I caratter de l'Hiragana (平仮名 "caratter semplis") a hinn doperaa per scriv:
Segond chi scriv, anca paroll normalment scrivuu cont i caratter kanji poeuden vess scrivuu cont quij hiragana (tucc i paroll giappones poeuden semper vess scrivuu tucc cont l'hiragana o el katakana); quest mestee chì l'è soratutt faa per dà on'impression men formal a la parolla. On esempi a l'è la parolla kawaii, "carin", che l'è despess scrivuda cont l'hiragana かわいい anca se la gh'ha ona scrittura cont i kanji (可愛い).
In d'on quaj cas, di paroll ch'hinn devegnuu grammaticalizzaa a hinn scrivuu in de l'hiragana e minga cont i kanji. Per esempi, la radiss del verb 見る (miru, "vedè") l'è normalment scrivuda cont el caratter 見 (る l'è l'hiragana ru). Ma, quand l'è doperaa coma suffiss cont el signifegaa de "provà a", tucc el verb a l'è scrivuu cont l'hiragana e donca みる, coma in 食べてみる (tabetemiru, "provà a mangià[ll]").
El Katakana
miniatura|I caratter katakana (a manzina) cont i kanji di quaj hinn vegnuu giò.I caratter del Katakana (片仮名 "caratter parziai") a hinn doperaa per:
Vauffelin
Vauffelin a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.92 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Samper del Salz
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Vauffelin
El cumün de Vauffelin al se tröva a una altitüden de 707 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Orvin, Péry, Plagne, Romont, Pieterlen, Biel/Bienne.
Stazion de Cosenza Casali
La Stazion de Cosenza Casali a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Postbauer-Heng
Postbauer-Heng l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neumarkt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 24.65 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Postbauer-Heng el se tróa a 'na altèsa de 450 méter sura 'l leèl del mar.
Caltavuturo
Caltavuturo l'è un comün de la Pruvincia de Palermo (PA)
Kotvrdovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Tettnang
Tettnang l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bodenseekreis.
left|200px|thumb|El municìpio (Rathaus) La süperfìce aministràda de la cità l'è de 71.22 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Tettnang l'è sitüàda a 7 km del Lach de Costànsa a 'na altèsa de 466 méter sura 'l leèl del mar.
La regiù de Tettnang l'è famùza per la sò prudusiù de luertìs, esportàt en töt el mónt e dopràt endèla fabricasiù de la bìra.
Strada europea E23
La Strada europea E23 a l'è 'na strada europea in Frància e Svìzzera verta dal 1983. La conliga Metz e Lusana e l'è longa 391 km.
Město Albrechtice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
El gh'ha el status de cità.
Strada de segonda class 510 (Slovachia)
La  a l'è una strada de segonda class de la Slovachia longa 30 km.
Podhradní Lhota
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
Birkenstraße (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Dodro
Dodro l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è.
Palacios de la Sierra
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Nézignan-l'Évêque
Nézignan-l'Évêque l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pézenas, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Moosach
Moosach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ebersberg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.21 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Bauen
Bauen a l'è un cumün svizzer del Canton Üri. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 3.77 km², e al se tröva a una altitüden de 436 meter sura al livel del mar.
Dom de Resg
El Dom de Resg a l'è la gesa mader de la diocesi de Resg-Guastalla, dedicada a la Madona Assonta. Scominciada in del secol quell de tredes, i interni inn fornid in del 1599, e la gh'ha un messedozz de stil dent: l'è per la pupart romanegh, ma el gh'ha anca di element renassimentai, manerista e baroch.
Tab (Ongaria)
a l'è un comun del Distret de Tab, cont una popolazzion de abitant.
Liveri
Liveri l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 1.815 abitàncc, 'na superfìce de 2 km² e 'na densità de 908 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carbonara di Nola, Domicella (AV), Marzano di Nola (AV), Nola, Palma Campania, San Paolo Bel Sito, Visciano.
Bauen
miniatura|manzína|View of Bauen from across [[Lake Lucerne]] El cumün de Bauen a l'è tacaa ai cumün de Flüelen, Isenthal, Seelisberg, Sisikon.
Storia
Bauen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1150 col nom de Bawen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Run
Run (Runo) l'è ona frazzion del comun varesott de Dumenza. El paes el se troeuva a nord-ovest del center comunal. A l'è staa on comun indipendent fina al 1928. Al temp di piev el partegniva a la piev de la Valtravaja.
Sognando Cracovia
El bran
El bran el segna la terza collaborazion del cantautor cont la Romina Falconi, depos Crash e Eyeliner.
Pongo
Pongo, (el sò nùm vèr l'è Massimo Pongolini Milàn, 1954) l'è un atur comic, cantànt e de cabaret italian.
Orioeu
Orioeu (Oriolo) l'è vuna di frazion de la cità de Voghera, in Provincia de Pavia. El paes el se troeuva a nord del centro comunal, e l'è traversaa de la Stafora.
Pongo
Biugrafia
Nasìd in del 1954 el se laurea al DAMS de Bulògna e 'l cumencia a cantà e a fa del cabaret propi da Milàn, quànt el töd i gir i cantànt famùs.
Sognando Cracovia
El bran
El titol del bran a l'è staa oltra scernii dal Casto per denominaa l'ultema tappa del gir in promozion a Freak & Chic, al qual ha ciappaa part anca la Falconi.
Pongo
Biugrafia
In teàter l'ha fài Que viva Mexico, Sugo De Agua e La valle dei birichini.
L'è in television, in d'i ann' 80 ch'el divente famùs cun Drive in, Mezzogiorno italiano e cun Dove sono i Pirenei?. In del 2008 el turna in teàter con A qualcuno piace Pongo.
Moosach
El cümü de Moosach el se tróa a 'na altèsa de 529 méter sura 'l leèl del mar.
Nézignan-l'Évêque
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.33 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 7 méter a 'na altèsa màsima de 74 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Nézignan-l'Évêque l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Schachendorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Strada europea E88
La Strada europea E88 a l'è 'na strada europea in Türchia. La conliga Ankara, Yozgat, Sivas e Refahiye e l'è longa 620 km.
Krauchenwies
Krauchenwies l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Sigmaringen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 42.76 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Krauchenwies el se tróa a 'na altèsa de 599 méter sura 'l leèl del mar.
Strada statal 550 de Villa de Tiran
La  a l'è 'na strada statal d'Italia de proprietà de ANAS e gestida del 2001 de la provincia de Sondri. La conliga la SS38 e la SS39 a travers de Villa de Tiran.
Magia (Tesin)
Magia, ciamada anca Masgia e Mansgia (l'acent el va in sü la prima A; nom ufizial: Maggia) a l'è un cumün svizzer del distret de Valmagia. in del Canton Tesin. Al gh'ha 0 abitant (dato del ) e una süperfiss de 111 km², e al se tröva a una altitüden de 372 meter sura al livel del mar.
El cumün de Magia a l'è tacaa ai cumün de Avegn Gordev, Briom, Camp, Caviglian, Cevi, Gress, Isurn, Lavizzara, Unsernon, Varsgialet e Versc.
Front Populaire (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 12 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Moravskoslezský Kočov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
La Cadière-et-Cambo
La Cadière-et-Cambo l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Hippolyte-du-Fort, del circondàre (arrondissement) de Vigan e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Cadière-et-Cambo l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Altdorf bei Nürnberg
Altdorf bei Nürnberg l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) del Nürnberger Land. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 46.59 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Altdorf bei Nürnberg la se tróa a 'na altèsa de 444 méter sura 'l leèl del mar.
Pizz Cancian
El Pizz Cancian (parnonzia local: [pits ka'ntʃaŋ]; Pizzo Canciano in Italian) l'è on mont di Alp Retegh che l'è volt 3.103 meter. El se troeuva al confin in tra l'Italia (Val Malench) e la Svizzera (Val Pos'ciav).
Kněževes (Moravia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Dezz
miniatura|300px|El Dezz. El Dezz (parnonzia local: [dɛh] ; italian: Dezzo) l'è on riaa de la Lombardia. El nass in di Orobi a 1.508 meter arent al Pass del Vivion, in del territori del comun de Sculpee (BG). El traversa tutta la Val de Scalv, e 'l sò afluent principal a l'è 'l Glen (che 'l ghe se gionta arent a Vilminor). L'è longh 36 chilometer e 'l finiss dent a l'Oj arent a Darf, in Val Camonega.
Moraro
Moraro (en furlà: Morâr; en slovéno: Morar) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 694 abitàncc, 'na superfìce de 3 km² e 'na densità de 231 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capriva del Friuli, Cormons, Farra d'Isonzo, Gradisca d'Isonzo, Mariano del Friuli, San Lorenzo Isontino.
Raisa Maksimovna Gorbačëva
La Raisa Maksimovna Gorbačëva (Rubcovsk, 5 de genar del 1932 – Münster, 20 de settember del 1999) a l'è stada la miee de l'ultim leader de l'URSS Mikhail Gorbaciov.
Spongada
La spongada a l'è una carsenza dolza tipega de la Vall Camonega e del period de la Pasqua, anca se mangiada un poo tut l'ann.
Raisa Maksimovna Gorbačëva
L'è stada la prima donna in del blocch sovietich a vess ciamada first lady, grazia a la sò popolarità e al sò carisma, che l'è staa anca evidenziaa del marii. L'è stada anca a capo de on poo de associazion in favor di donn in la politega.
L'è morta in Germania de leucemia a 67 agn.
Spongada
La version la pussee tipega a l'è quella de Bregn ma tute gh'hann in comun el fat de messedà du impast fad in moment diferent: el prim l'è fad con farina bianca, buter, oeuv, levad e aroma de vaniglia e l'è lassad levà e poeu l'è sgiontad un noeuv impast fad cont una quaj diferenza a segonda de la zona.
Dopo che inn levad anca lor inn fad a forma de pagnota e lassade levà ancamò fina a che devente dobie e poeu mitude in del presten per 15 o 20 menut a 180° e poeu spolverada cont el zucher a vel.
Pizz Scalin
El Pizz Scalin (parnonzia local: [pits ska'liŋ]; in Italian: Pizzo Scalino) l'è on mont di Alp Retegh. A l'è volt 3.323 meter El se troeuva in tra la Val de Togn e la Val Malench, duu sotta-vai de la Valtellina (Provincia de Sondri, Lombardia). A l'è minga de longg del confin con la Svizzera (val Pos'ciav, Canton Grison). L'è 'l mont pussee volt de quei de la cadena Scalin-Cancian, e l'è situaa dent al comun de Lanzada.
Del Pizz Scalin el nass el riaa Antognasch, che 'l passa per tutta la Val de Togn e 'l riva giò a Sondri.
Álex Gadea
Biugrafia
Nasüd in del 1983, Álex Gadea el stüdia a la Scòla d'Art Dramàtica Cristina Rota a Madrid, e 'l fa divèrs laurà per pagàss i stüdi.
El cumencia a vèss cunusüd cun L'Alqueria Blanca, e dòpu de vèss in del cast d'la telenovela El Segrèt. El làsa el pòst in del 2013, quant el vegn masàd al só scùnd spusalìsi.
Lettere
Lettere l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 5.606 abitàncc, 'na superfìce de 12 km² e 'na densità de 467 ab./km². El cunfìna coi cümü de Angri (SA), Casola di Napoli, Corbara (SA), Gragnano, Ravello (SA), Sant'Antonio Abate, Tramonti.
Murinais
Murinais l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Marcellin, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.22 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 345 méter a 'na altèsa màsima de 667 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Murinais l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Chelsea Manning
La Chelsea Elizabeth Manning (Nassüda Bradley Edward Manning, el 17 de Dezember, 1987) l'è stada 'na suldata in de la fantaria americana cundanada in del Lüj del 2013 a 35 (trinta chinch) agn de gatabüja perchè l'haa svujaa 'l sach in sü determinaa detaj de l'invasiun americana de l'Iraq: a l'ha cunsegna al Wikileaks di film ed olter infurmassiun cunsideraa "segret" del guerna di Staa Ünii. A part a la cundana la Chelsea l'è anca stada scasciada via del Corp de Fantaria.
El papaa e la mama de la Manning l'han chersüda sü cum' un bagaj, ma in d'una letera al püblegh legiüda de lee medèma el di despö la cundana, la Chelsea l'ha dii insci che lee l'è se semper sentüda una tusa sinn de piscinina.
Assignada in del 2009 in qualidaa de analista de lugistega a d'una ünidaa de la fantaria lucada arent a Baghdad, la Manning l'haa vüü la chance de met man a i database druaa del guerna american in del trasmet infurmassiun segret. A l'è stada arestada in Iraq in del mai del 2010 dopu che l'Adrian Lamo, un computer hacker, l'ha cüntaa sü a un uficial del cuntraspiunasg american che la Manning la gh'eva cunfidaa che lee, la Chelse Manning, l'eva descargaa sgiò di materiaj segret di database militar american e i eva consignaa ai Wikileaks. In di materiaj gh'eren anca di filmaa indua l'è ciar e patent ch'i suldaa american l'han faa föra donn, bagaj, e gent disarmada in general, e che suratüt, in del dagh a trà a i ciciarad in tra i suldaa american el sumeja propi che la vita ümana di olter la cünta propi negot.
A la fin la Chelsea l'è stada cundanada cunt 22 cuu de acüsa e l'è stada trategnüda in detensiun sulitara in de la presun militara de Quantico, in de la Virginia, del Lüj del 2010 a l'Avril del 2011 inans de vess trasferida a la presun de Fort Leavenworth, in del Kansas, indua la saraa in cuntat cunt olter detegnüü. La s'è deciarada culpevula in 10 di 22 cuu d'acüsa in del Fevree del 2013s. El prucess l'a scumenciaa 'l 3 de Giügn del 2013 el 'l 30 de Lüj l'è stada cundanada. She will serve her sentence at Fort Leavenworth.
I Prim Agn de Vida
La Manning l'è nassüda a Crescent, Oklahoma, de la Susan Fox, nassüda lee medèma in del Gales, e del so marii american Brian Manning.
Überlingen
Überlingen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bodenseekreis. La süperfìce aministràda de la cità l'è de 58.67 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Campobello di Licata
Campobello di Licata l'è un comün de la Pruvincia de Agrigento (AG)
Überlingen
thumb|200px|left|Panuràma de Überlingen El cümü de Überlingen el se tróa a 'na altèsa de 403 méter sura 'l leèl del mar.
Bagnes
Bagnes a l'è un cumün svizzer del distret de Entremont, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 282.2 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bagnes al se tröva a una altitüden de 820 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Vollèges, Sembrancher, Saxon, Riddes, Nendaz, Hérémence, Evolène, Bionaz (IT-AO), Ollomont (IT-AO), Bourg-Saint-Pierre, Liddes, Orsières.
Chelsea Manning
Finalmenta libera
Finalmenta, grassia al pardun utegnüü del President Obama, 'l 17 de Mai del 2017, la Chelsea Manning l'è stada liberada e l'è pü in gatabüja.
Saint-Remèze
Saint-Remèze l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bourg-Saint-Andéol, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 42.69 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 40 méter a 'na altèsa màsima de 663 méter s.l.m.
Stazion de Bosco (Rovito)
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa di Ferrovie della Calabria in contratt de servizzi con la Region Calabria.
Braghe
miniatura|267x267px|Di braghe sgermaneghe del segol 4rt, trovade in la brughera de [[Thorsberg, in Sgermania]] drita|miniatura|273x273px|Prim usasg de di braghe in Franza: a [[sanculòtt|sanculote de Louis-Léopold Boilly.]] I braghe inn una sorta de vestiari che se met su in la part del corp de desota, soratut per quatà i gambe e protesgej del fregg. Sota quell aspet chì, i braghe inn compagne di soche e i olter vestiment pussee longh, ancaben che i sajen minga istess istess.
Storegament, in l'ozzident, i braghe inn staite la sorta de vestiari mascolin per ol desota pussee prevalenta infina del segol qd14; tamen, a partì de la fin del segol qd20, anca i fomen hann scomenzad a dovràj una quaj vœulta. I braghe resten tacade al corp grazzia al cadin inscambi de la vita, e pœuden stà in pee indeperlore o per mez de una zenta o di bretelle.
Mitologia
Per mitologia se intend l'insema di mit de 'na coltura e, per estension, el so studi. I mit inn l'insema di storie che cunten su el fonzionament de la natura e la soa origin.
Hlavní nádraží (metropolitana de Praga)
Servizzi
Biliettaria Stazion cont accessibilità
Interscambi
Stazion de Praga Centrala Fermada de l'autobus
Mossa
Mossa (en furlà: Mosse; en slovéno: Moša) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 1.643 abitàncc, 'na superfìce de 6 km² e 'na densità de 274 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capriva del Friuli, Farra d'Isonzo, Gorisia, San Floriano del Collio, San Lorenzo Isontino.
Oettingen in Bayern
Oettingen in Bayern a l'è un paes de la Germania de 5.190 abitant (2006), in del Land de la Baviera. Al se tröa in Svevia e'l fa part del Landkreis Donau-Ries.
Cità gemelaa
Oettingen a l'è gemelaa cun:
Megina
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
San Martín de la Virgen de Moncayo
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Strada europea E96
La Strada europea E96 a l'è 'na strada europea in Türchia. La conliga Smirne, Uşak, Afyonkarahisar e distrett de Sivrihisar e l'è longa 436 km.
1868
El 1868 a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.
Tapsony
a l'è un comun del Distret de Marcali, cont una popolazzion de abitant.
Palacios de Riopisuerga
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Serie A 2012-2013
La Serie A 2012-2013 a l'è staita qella del 111 edizion de la massima serie del campionad italian de folber (qell del 81 a giron uneg).
El campionad l'è stait vinjud da la Juventus (el segond de infilera).
Strada de segonda class 511 (Slovachia)
La  a l'è una strada de segonda class de la Slovachia longa 88.837 km.
Pačlavice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Kroměříž.
DiscoDildo
DiscoDildo a l'è on singol del cantautor talian Immanuel Casto, el terz estraa da l'album in studio vott The Pink Album e publicaa el 24 desember 2015.
Video musegal
El video musegal, dirigiuu dal Luca Tartaglia, a l'è staa publicaa el 24 de desember 2015 e a l'è staa giraa doperand di scenn del concert che gh'era staa a l'Alcatraz de Derghen el 2 desember 2015, alternaa a scenn da studi che a veden comè protagonist l'Immanuel Casto e la corista Micaela Ester Perardi.
Pyrbaum
Pyrbaum l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neumarkt. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 50.28 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Pyrbaum el se tróa a 'na altèsa de 438 méter sura 'l leèl del mar.
Andilly (FR-74)
Andilly l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Cruseilles, del circondàre (arrondissement) de Saint-Julien-en-Genevois e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 577 méter a 'na altèsa màsima de 857 méter s.l.m.
Vegg comun de la Provincia de Vares
Dòpo l'Unità d'Italia tant comun italian e lombard hann perduu l'autonomia ministrativa per via de vati reform del territòri. Quella chì l'è ona lista di vegg comun de la Provincia de Vares (che al temp di modifigh la faseva part de la Provincia de Milan e de quella de Còmm).
Turmstraße (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Stazion de Stans
La Stazion de Stans a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Stans.
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Zentralbahn a frequenza oraria.
Conrad Bain
El Conrad Bain (14 de fevrar del 1923 – 4 de genar del 2013) a l'è un attor american.
Italo disco
L'Italo-Disco a l'è un gener de müsega disco che'l descrif la müsega disco eurupea di agn '80 che l'era fada minga in del Regn Ünì. El stat de riferiment per la sua nassita e'l sò desvilüp a l'è l'Italia, anca se minga tüta l'Italo disco la faseven i 'talian.
Leibertingen
Leibertingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Sigmaringen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 47.20 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Leibertingen el se tróa a 'na altèsa de 806 méter sura 'l leèl del mar.
Italo disco
I sò carateristich a hinn: el sun fütüristich e spazial di sintetizadur e baterij eletronich e i vus faa cunt el vocoder.
Artista principaj
Giorgio Moroder, P.Lion, Carrara, Den Harrow, Albert One, Dyva, Gazebo, Miko Mission, Monte Kristo, Max Him, Radiorama, Sandy Marton. Savage, Via Verdi, Koto, Italian boys, Brian Ice, Martinelli, Tom Hooker, The Flirts, Fun Fun, Baltimora, Silver Pozzoli, Secchi, Kano, K.Barre, Kinky Go, Flexx, Claudio Mingardi, Diux, Valerie Dore, Band of Jocks, Betty Miranda, Alex Chroma band, Jock Hattle, Lee Marrow, Swan, Dan Eller, Tozzo, Jessica, Charly Danone, Psychic Interface, Mike Mareen, B.B. Bonsai, Stefano Pulga, Jules Tropicana, Joe Yellow, Styloo, Danny Keith, Bobby Orlando, Cyber People, The Caesars Dancers, Caesars Dancers, Riccardo Cioni, Raggio Di Luna, Paul Paul, Paul Sharada, Patty & Orlando Johnson, Radiorama.
Varda anca
Lista de canzun italo disco
Schandorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
People mover
El people mover a l'è un sistema de moviment di persone per di percors curt, de solet per di percors compagn de quell dent de 'n parch di divertiment o de 'n aeroport o per quatà di brev distanze urbane.
Villeret (BE)
Villeret a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.22 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Villeret al se tröva a una altitüden de 740 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Saint-Imier, Nods, Cormoret, Les Breuleux, Muriaux, Villiers.
San Mateo de Gállego
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Oberpframmern
Oberpframmern l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ebersberg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.47 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Oberpframmern el se tróa a 'na altèsa de 614 méter sura 'l leèl del mar.
Strada de segonda class 512 (Slovachia)
La  a l'è una strada de segonda class de la Slovachia longa 32 km.
Vestiment
drita|miniatura|431x431px|[[Paris, 1860]] drita|miniatura|237x237px|L'oba ([[Nigeria)]] miniatura|267x267px|Ona dònna che la gh'ha sù el tradizzional Kimono (Furisode) El vestiment a l'è on fenomen tipegament uman indova i persònn se zornissen el còrp con di tessuu cusii insemma per quatàss. I òmen a hinn i unegh animai che se tegnen adòss di vestii, e squas tucc i persònn se vesten.
El còrp el pò vess quattaa cont ona camisa, i brasc cont i manigh, i gamb cont di bragh o cont ona sòcca, i man con di guant e i pee con di scarp. Quand che a fà fregg, i persònn se vesten pesant cont i paltò e i capej.
El vestiment el protegg el còrp uman del cald del sô e di temperadur alt in di pais tropegaj. I vestii come paltò de lana e i strivaj tegnen el còrp al cald indove i temperadur a hinn fregg fiss ('me al pòlo nòrd). Se podaria, donca, dì che el vestiment el protegga la gent di dagn che on quajvun el podaria tràss adòss per via de quij fenomen chì.
El vestiment l'è anca tegnuu adòss come ornament, per la mòda. I persònn de coltur divers se vesten in de ona manera descompagna e a gh'hann dei idej e costumm desferenziaa a resguard de che sorta de vestii mettes sù. Per tant persònn el vestiment el va de delà del quattàss el còrp, ma el ven ancasì ona manera per comunegà i emozion e pensee soeu de lor intravers el vestìss. Despess, el vestiment a l'è ona forma de autoespression. I òmen in divers situazzion sociai – in sul laorà o in de dei olter situazion pussee informaj – insebissen divers maner de fass vedè grazzia ai vestii che gh'hann adòss. Sovenz la gent semplesment la ghe va adree a la mòda pussee popolara, e inscì se datten a lee. Donca, el vestiment l'è minga domà on mezz che 'l protegg el nòste còrp, ma ancasì on'espression creativa de l'anem uman.
Milotice nad Opavou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
Falguière (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 12 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Buseca a la lombarda
La buseca, a l’è un segond piat tipich de la cusina milanesa e de la cusina lombarda. De solit la ven paresgiada in del temp de la stagion de l’inverna.
In del specifich la buseca l'è fada su di quater part del stomigh del boeuv: rumin, reticul, omas e abomas.
Bermatingen
Bermatingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bodenseekreis. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 15.45 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Buseca a la lombarda
La buseca l'era inscì famosa e consumada a Milan, che l'è diventada vun di simbol de la cità insema al Dom, al panaton e a la Madonina.
Storia
Un temp la vegniva cusinada in ocorrenza di festività e di fere de paes, normalmente, de tradizzion, a la sera de la Vigilia de Natal. De orìgin milanesa, la s’è poeu spantegada vers i zone arente. Cont el passà di secoi, in ogni zona, e despess in ogni famiglia, l’è stada tirada in pé ona riceta particolara.
La buseca l’è vun di mangià rapresentativ de la cusina milanesa. Per quella reson chì l’epitet "busecon", o ben "mangia-buseca", l’è diventad vun di soranom cont i quai i milanes inn conossud.
A l’è fada su de buseca, fasoeui, passada de tomates, carotol e seller. Buseca, in lombard occidental, l’è l’istess de "tripa", o ben l’intrai trad foeura de diverse part del stomich dei boeu e minga, come de solit se cred, del buell (conossud anca come busech).
Preparazzion
Per preparà la buseca gh’è de besogn de comprà la buseca sgiamò coeusuda, fàlla sgiò a bindellit sotil e ancasì gh’è de besogn de havégh di fasoeui miss a bagn almanch el dì indree. Di alter ingredient inn el lard, la scigola, el seller di quai la ven fada su ona pestada e poeu inn miss a fà frigger cont el buter; dopo de havéi fad rosolà a se sgionten di pom de terra e di carotol fad sgiò a tochelit e di foeuje de verza. Donca ghe se sgionten el sal e ‘l pever e di tomates o la salsa. La buseca la ghe se sgionta domà a quell moment chì e dopo des minut se sgionten anca i fasoeui e la soa acqua. Se slonga con de l’aqua se gh’è de besogn e se fa andà adree a coeuser per almanch un’ora.
Quand che l’è pronta la ven servida con di fete de pan e del parmesan reggian e di fete de pan tostad.
Hersbruck
Hersbruck l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) del Nürnberger Land. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 22.91 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Hersbruck la se tróa a 'na altèsa de 336 méter sura 'l leèl del mar.
Pairana
Pairana o Pariana (parnonzia local: [paj'rəna]; Pairana in italian) a l'è ona frazion del comun paves de Landrian. El paes el se troeuva a nord-est del centro comunal, in su la strada che la mena a Meregnan. Storegament, Pairana l'è semper stada ligada al Milanes: defatt, fina al 1859, la partegniva a la Provincia de Milan. Fina al 1872 Pairana la faseva comun deperlee.
Medranda
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Lengua bretun
El Bretun (nom natif brezhoneg) a l'è una lengua celtega che l'è parlada in Bretagna (Breizh).
I sò dialet
I dialet del Bretun a hinn: A gh'hinn minga di cunfin net intra i arej di dialet perchè la lengua la cambia un poo a la volta d'un paes al alter. El Gwenedeg a l'è chel püssè diferent per i carateristech de la sua parnunsia.
El Pader Noster in bretun
Hon Tad, pehini zo enn env,
hoc'h hano bezet santefiet;
ho rouantelez deuet deomp;
ho polontez bezet great,
var ann douar evel enn env.
Roit d'eomp hirio hor bara pemdeziek,
ha pardonuit d'eomp hon offansou,
evel ma pardounomp dar re o deuz hon offanset.
Ha na bermettit ket e kouezfemp e tentasion,
mes hon dilivrit diouz ann drouk, amen.
El sitt del qual l'è staa ciapaa
Nissan-lez-Enserune
Nissan-lez-Enserune l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Capestang, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 29.74 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 122 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Nissan-lez-Enserune l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Vyšehrad (metropolitana de Praga)
Vyšehrad  a l'è 'na stazion de la Linia C de la metropolitana de Praga.
Servizzi
Biliettaria Stazion cont accessibilità
Interscambi
Fermada de l'autobus
Klagenfurt
Klagenfurt (Celovec in sloven e cech; Clanfurt in forlan; Clanforte in italian storegh) l'è ona città de l'Austria, cont ona popolazion de circa 95.000 personn.
A l'è una cità statutaria.
Geografia
Klagenfurt el se troeuva in de la Carinzia, e 'l partegn a nissun distrett. L'è bagnaa del Lagh de Wörth, e per quella reson chì di voeult l'è ciamaa in todesch anca Klagenfurt am Wörthersee.
Storia
Klagenfurt l'è staa faa sù del duca de Carinzia in sul fiumm Glan, in tra el 1093 e 'l 1099, a protezion di strad commerciai de la zona. El primm document che 'l parla de la soa esistenza le ciama Forum Chlagenvurth. La zona indè che l'era stada fada la città però la finiva despess per lagàss, inscì in del 1246 el duca Bernard de Spanheim l'ha deciduu de refondàlla in d'ona altra banda.
In del 1252 l'ha ciappaa i diritt civij. In di secoi dopo Klagenfurt l'è staa toccaa de incendi, terremott e guerr paisann. In del 1514 l'è staa traa giò del foeugh e l'imperador (Massimilian I), che 'l gh'eva nò i danee per tiràlla sù anmò, el ghe l'ha regalada a l'Assemblea Regional. La città poeu l'è cressuda e l'è vegnuda bella importanta: on bell poo de nobil hann faa sù i sò vill a Klagenfurt. In del 1809 i frances de Napoleon hann traa giò meneman tucc i mur de la città; in del 1863 i ferrovii gh'hann portaa a Klagenfurt on bell poo de ricchezza, e Klagenfurt l'è vegnuu el centro economegh de la region.
In del 1919, finida la I Guerra Mondial, l'è staa occupaa de la Jugoslavia, che rivendicaven tutta la zona intorna, abitada de on bell poo de sloven. I soldaa slav se n'hinn andaa via l'ann dopo.
De quell moment, l'è andada adree ai event del rest de l'Austria.
Ettore Sottsass
miniatura|Ettore Sottsass Designer of the World, 2017 L ' Ettore Sottsass junior (Innsbruck, 14 de settember 1917, Milan, 31 dicember 2007) l'è staa on designer, architett e fotograf italian.
Tur Eifèl
right|250px|thumb|La Tur Eifèl al tramónt La Tur Eifèl la se tróa a Parigi e l'è 'l monümènt piö 'mportànt de la sità e ü di piö famùs monümèncc (mia religiùs) del mónt 'nsèma a la Statüa de la Libertà a Nöa York.
L'è stàcia fàcia sö tra 'l 1887 e 'l 1889 e 'naügüràda 'l 6 de Mas del 1889 per l'Espozisiù Üniversàla del 1889.
L'è stàcia progetàda dal inzegnér Gustave Eiffel e l'è ólta 324 méter isé de és la costrusiù piö ólta de la Fransa e fina al 1929 l'è stacia ach la piö ólta al mónt, pò gh'è pasàt inàcc, anse, gh'è pasàt sura 'l Empire State Building de Nöa York.
Apéna i l' l'à fàcia sö a la zét de Parigi la ghe piasìa pròpe mia, tat che i l' l'à ciamàa la bröta giràfa e i pensàa de bötàla zó a la svèlta öna ólta finìda l'Espozisiù Üniversala.
Ayent
Ayent a l'è un cumün svizzer del distret de Hérens, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 55.0 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Ayent al se tröva a una altitüden de 967 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Arbaz, Grimisuat, Icogne, Lauenen (BE), Lenk im Simmental (BE), Saint-Léonard, Savièse, Sion.
Dumbría
Dumbría l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Romans d'Isonzo
Romans d'Isonzo (en furlà: Romans dal Lusinç; en slovéno: Romanž na Soči)) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 3.587 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 239 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gradisca d'Isonzo, Mariano del Friuli, Medea, San Vito al Torre (UD), Tapogliano (UD), Villesse.
Dumbría
El sò codes statistegh l'è.
Palanz
Palanz (parnonzia local: [pa'la:nts]; in italian: Palanzo) a l'è vuna di frazion del comun comasch de Fagee. El paes, compagn di frazion de Molina e de Lemna, el se troeuva in sui mont del Triangol Larian, e anzi l'è la frazion che l'è pussee dent a la soa vall. L'è staa on comun deperlù fina al 1928. Ai temp di piev el partegniva a la Piev de Ness.
Scartament standard
El scartament standard a l'è el scartament pussee doperaa in sui lign ferroviari del mond, doperaa del George Stephenson e largh 1'435 mm o 4 pee, 8 polles e 1⁄2. L'è soratutt doperaa, anca indova el scartament a l'è on alter, in sui lign a volta velocità, foeura che per Russia, Portogall, Finlandia e Uzbekistan.
Storia
Ona leggenda metropolitana la dis che 'l scartament standard el deriva del solch lassaa di vegg carr de l'Antiga Roma: In realtà a l'è fals. Pussee probabilment el Stephenson l'ha doperaa el scartament de la ferrovia mineraria per che lavorava, che l'era de 5 polles misuraa a l'esterno, 4,8 a l'interno e l'ha cambiaa domà la manera de pogiàss: El noeuv scartament a l'era domà convenzional. El mezz polles giontaa dopo a l'è dovuu a di problema meccanich di primm roeud che aveven pocch gioeugh e gh'han avuu besogn de pussee spazzi. Dopo de la gauge war el Parlament del Regn Unii l'ha deciduu de fà el sò scartament standard in del 1846. In di Stat Unii finna al 1862 la ferrovia a l'è restada senza regolament, finna a l'imposizion per la Pacific Railroad de 'sto scartament, doperaa in la capital, inscì el scartament de 1'435 mm a l'è deventaa standard anca in del Nord di Stat Unii. Cont la guerra de secession americana bona part di ferrovij al Sud a hinn staa destrugaa e faa su di soldaa del Nord cont 'sto scartament. L'Ohio e 'l Canada doperaven però on scartament different, e donca a l'era anmò diffizil spostà i oggett de l'Ovest al Nord. A la fin el cambi di carr a l'è deventaa insostenibil a nivell economich e anca l'Ohio l'ha adottaa el standard, seguii poeu del Canada, per restà minga foeura del mercaa.
Scartament quasi-standard
A gh'è di ferrovij che doperen di scartament quasi standard, de pocch lontan de quell standard:
Mezina
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Bruntál.
Schattendorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Jedovnice
a l'è un comun mercad de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Blansko.
Stazion de Pedace
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai esercitaa di Ferrovie della Calabria in contratt de servizzi con la Region Calabria.
Strada europea E462
La Strada europea E462 a l'è 'na strada europea in Repüblica Ceca e Pulònia. La conliga Bruna e Cracòvia e l'è longa 323 km.
Strada de segonda class 513 (Slovachia)
La  a l'è una strada de segonda class de la Slovachia longa 29 km.
Strada statal 461 del Pass del Penice
La  a l'è 'na strada statal d'Italia che la conliga el paves a 'l piasentin.
Padrones de Bureba
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Bürglen (UR)
Bürglen a l'è un cumün svizzer del Canton Üri. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 53.14 km², e al se tröva a una altitüden de 525 meter sura al livel del mar.
Licee lenguistegh
El licee lenguistegh a l'è una scoeula superior che la se po fà in Italia dopo di scoeule medie che la met insema i materie tipeghe de 'n licee, compagn del latin, de la literadura, de la filosofia e de la storia de l'art, e 'l studi aprofondid de trè lengov e colture foreste.
Bürglen (UR)
miniatura|manzína|verticale|La capèla deicàda a Guglielmo Tell a Bürglen El cumün de Bürglen a l'è tacaa ai cumün de Altdorf, Attinghausen, Flüelen, Muotathal (SZ), Riemenstalden (SZ), Schattdorf, Sisikon, Spiringen, Unterschächen.
Licee lenguistegh
Ativad sperimentalment del 1973 in di scoeule paritarie, de l'ann dopo l'è estendud 'me sperimentazzion anca in di scoeule statai: del 2010, con la reforma Gelmini, el deventa un licee definitiv in l'ordenament italian. I prime do lengove gh'hann de vesser comunitarie, menter la terza la po vesser anca de foeura: vari istitut incoeu gh'hann di sperimentazzion in tema.
Bürglen (UR)
Storia
Bürglen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 857 col nom de Burgilla.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Stazion de Dallenwil
La Stazion de Dallenwil a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de Dallenwil.
Campobello di Mazara
Campobello di Mazara l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Trapani. El g'ha presapóch 11.190 abitàncc, 'na superfìce de 65 km² e 'na densità de 172 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelvetrano, Mazara del Vallo.
Stazion de Dallenwil
Moviment
La stazion a l'è servida di servizzi regionai de la Zentralbahn a frequenza oraria.
Campobello di Mazara
El cümü de Campobello di Mazara el ciàpa dét apò a le frasiù Tre Fontane e Torretta Granitola.
Hansaplatz (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Eslarn
El cümü de Eslarn el se tróa a 'na altèsa de 516 méter sura 'l leèl del mar.
Grumo Nevano
Grumo Nevano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Napoli. El g'ha presapóch 18.883 abitàncc, 'na superfìce de 2 km² e 'na densità de 9442 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arzano, Casandrino, Frattamaggiore, Sant'Antimo, Sant'Arpino (CE).
Mazuecos
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Serie A 2013-2014
La Serie A 2013-2014 a l'è staita qella del 112 edizion de la massima serie del campionad italian de folber (qell del 82 a giron uneg)
El campionad l'è stait vinjud da la Juventus, a quell de 30 titol (el terz de infilera).