cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thézillieu
Thézillieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Hauteville-Lompnes, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Stazzion de City Thameslink
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria del Regn Unid.
Thézillieu
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.25 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 706 méter a 'na altèsa màsima de 1123 méter söl leèl del mar.
Stazzion de City Thameslink
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni del servizzi Thameslink e di alter treni.
Montagnana
Montagnana (en vèneto: Montagnana) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 9.351 abitàncc, 'na superfìce de 45 km² e 'na densità de 208 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bevilacqua (VR), Casale di Scodosia, Megliadino San Fidenzio, Minerbe (VR), Poiana Maggiore (VI), Pressana (VR), Roveredo di Guà (VR), Saletto, Urbana.
Engelsberg
El cümü de Engelsberg el se tróa a 'na altèsa de 517 méter sura 'l leèl del mar.
Rome (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 2 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Interscambi
Fermada del bus
Barcelonnette
Barcelonnette l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Barcelonnette (capolöch), del circondàre (arrondissement) de Barcelonnette (capolöch) e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.42 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1115 méter a 'na altèsa màsima de 2680 méter s.l.m.
Sangineto
Sangineto l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 1.407 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 52 ab./km². El cunfìna coi cümü de Belvedere Marittimo, Bonifati, Sant'Agata di Esaro.
Ansouis
Ansouis l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pertuis, del circondàre (arrondissement) de Apt e del dipartimènt de la Vaucluse. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.63 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 203 méter a 'na altèsa màsima de 390 méter s.l.m.
Marktoffingen
Marktoffingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Donau-Ries. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 13.60 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Marktoffingen el se tróa a 'na altèsa de 464 méter sura 'l leèl del mar.
Puygros
Puygros l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Alban-Leysse, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Prunelli-di-Fiumorbo
Prunelli-di-Fiumorbo l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Prunelli-di-Fiumorbo, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 37.41 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 580 méter s.l.m.
Cabanabona
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Robert Baden-Powell
El Robert Baden-Powell (nomm intregh: Sir Robert Stephenson Smyth Lord Baden-Powell, Primm Baron Baden-Powell de Gilwell; Londra, 22 de febrar del 1857 - Nyeri, 8 de genar del 1941) l'è staa on militar e educator ingles, fondador del Moviment Scout. Fioeu d'on pastor anglican, el gh'aveva sett fradei. L'ha scominciaa la soa cariera militar quand che 'l gh'aveva 19 agn (perchè l'era minga staa bon de andà a Oxford). In de la soa vita, l'ha combattuu in India, in Afghanistan e, soratutt, in Africa. L'è staa lì, duranta la guerra anglo-boera, che l'è devegnuu on eroe de guerra, per la soa difesa de la città de Mafeking. L'è staa vun di generai pussee giovin de la storia inglesa. L'ha anca contribuii a mett in pee el corp de la polizia sudafricana. Dopo la guerra, l'ha scominciaa a interessàss al tema de l'educazion di bagai. L'è staa inscì che, in del 1907 l'ha mettuu in pee el primm camp scout (cont ona vintena de fioeu) in su l'isola de Brownsea. La soa intuizion la s'è spantegada in gir per l'Inghilterra e, ben prest, anca in del rest del mond. In del 1910 l'ha lassaa la cariera militar e 'l s'è dedicaa a la promozion del moviment scout in tutt el mond, anca cont el scriv di liber. Con la soa miee Olave (nassuda l'istess dì) l'ha mettuu in pee anca on'organizazion per i tosann. Trist per la fin de la pas in Europa, el s'è trasferii in Africa (Kenya), e lì l'è mort in del 1941, a vottantatrii agn.
Shellshock
Shellshock a l'è 'na familia de ses vulnerabilità ch'han colpii la Bash dal 1989 e risolta a settember 2014 che la permetteva de eseguì codes arbitràri in la deciarazion de 'na variabil.
Possibilità de attacch
A l'éra possibil doperàlla per di attacch in di script CGI gestii de la Bash o anca in di implementazion de SSH e DHCP.
Fonzionament
Tucc i variant de Shellshock se fonden in su la gestion fallada de 'na variabil volutament scrivuda in manera ambigoa, per esempi sènza la terminazion de la stringa, desbilanciaa, cont on alt numer de EOF o di fonzion malformaa ma cont dent on comand, che per el bug a l'éra eseguii cont i privilegg de la shell.
Puivert
Puivert l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Chalabre, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 41.29 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 375 méter a 'na altèsa màsima de 1087 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Puivert l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Weiten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Liofant
miniatura|Un liofant african I liofant (o anca elefant o leonfant) inn di mamifer pachiderma de la familia di Elephantidae: ghe n'è do specie: quell african (Loxodonta africana, con Loxodonta cyclotis che l'è considerad de 'n quajvun soa sota-spece) e quell asiategh (Elephas maximus), tute e du inn caraterizade de 'n gran corp, de 'n grugn longh e dent e oregge grande. Considerad assee intelligent, poden viver propi a longh, anca a rivà a 70 agn. L'IUCN i considera a ris'c: quei african inn "in gran pericol", menter quei asiategh inn "vulnerabil".
Strada voivodal 813
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 94.467 km.
Çaloire
Çaloire l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Firminy, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.7 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 421 méter a 'na altèsa màsima de 772 méter söl leèl del mar.
Lerma
Lerma (en piemontés: Lerma) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 801 abitàncc, 'na superfìce de 14,5 km² e 'na densità de 55 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bosio, Casaleggio Boiro, Castelletto d'Orba, Montaldeo, Silvano d'Orba, Tagliolo Monferrato.
Çaloire
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Çaloire l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Biblioburro
miniatura|280px|drita|Luis Soriano cun vün d'i sò dü àsen.
El Biblioburro (Àsen cun i lìber) l'é 'na bibliuteca mòbil, inventada da Lüìs Soriano, un prufesùr de scola culumbiàn.
Storia
Ch'el prugràma chi l'esìst a La Gloria, Colombia, e el pudarèss sembrà curiùs, ma l'è ütil asèe.
El prufesùr Soriano, dòpu che l'eva sentìd Juan Gossaín a lègg una sò nuvela da La Balada de María Abdala, el g'ha scrìtt per vèghe un po' de copia de dàgg gratis ai fiulìn de la cità.
El prugètt l'è nasìd insì: a la fìn d'i ann '90, cun i dü asen Alfa e Beto l'ha cumenciàd a purtà in gìr ai fiulìn püsèe pòver una stantìna de lìber, e in del 2008 l'è rivàd a vèghen 4800.
Widdern
Widdern l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 25.23 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Widdern la se tróa a 'na altèsa de 185 méter sura 'l leèl del mar.
Biuchimica
Anca se gh'en è un bel poo de biumulecul, un frach de lur a hinn mulecul gross e cumpless (pulimer) ch'a hinn faa de ünità püsee piscininn che se ripeten (i munomer). Tücc i sort de biumulecul pulimerich gh'hann un diferent insema de sub-ünità: per esempi, i prutein a hinn i pulimer de 20 o anca püssè de aminuacid.
La biuchimica la stüdia anca i prupietà chimich de'sti impurtant mulecul biulogich: un esempi l'è la chimica di reaziun che i enzima catalisen.
25 04
El 25 de avril a l'è un di de l'ann.
Timulìne
Timulìne (Timoline 'n italià) l'è giöna de le frasiù del cümü de Córt Frànca, endèla zòna geogràfica de la Franciacürta, en Pruìncia de Brèsa. L'è séde del municìpio.
El prim riferimènt a Timulìne 'ndèi docümèncc antìch l'è de l'an 766 endèna càrta 'ndoche Adelchi, fiöl del Re Desiderio, el cunférma al Monastér de San Salvadùr (encö cunusìt piö de spés con nòm de Sànta Giulia) 'ndoche a fà la badèsa gh'ìa sò sorèla Anselperga, la proprietà de 'na "curte Temoninas".
Endèl "Estimo Visconteo" del 1385 l'ìa luminàda come giü dei cümü de la quàdra de Palasöl. L'è stat en cümü de per sò cönt enfìna al 1928 quan che, 'ndèl quàder de 'na reorganizasiù generàla de le autonomìe locài, gh'è stat creàt el cümü de Córt Frànca co l'üniù 'nsèma ai ex-cümü de Burgunàt, Colombér e Nigulìne.
La Paròchia de Timulìne l'è 'ntitulàda ai Sancc Cosma e Damià.
Montán
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Zvotoky
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Ultrepò Paves
L'Ultrepò Paves (Oltrepò Pavese in talian) l'è una zona de la pruincia de Pavia (ca. 1100 km²) che la se tröva a sud del Po, ingrügnaa fra l'Emilia-Rumagna (pruvincia de Piasenza) e el Piemont (pruvincia de Lissandria).
Cumün de l'Ultrepò Paves
Albared, Rena, Bagnera, Barbianel, Bastida, Bastia, Burgh Pariö, Burgh Rat, Busnasch, Bral de Pregöra, Bressana Bütarun, Bron, Calvignan, Camp Spinus, Canevin, Canee, Casanöva, La Catisma, Casee, Castana, Castegg, Castelet, Cecima, Cervesina, Ciaugnöla, Cudevila, Curana, El Curnal, Curvin, Furtünagh, Gudiasch, Gulferenz, Lir, Lungavila, Minchinigh, Mezzanin, Muntalt, Mumbel, Muncalv, Munscan, Munt Segal, Muntü, Murnigh, Uliva, Pancarana, Preda di Giorg, Pinarö, El Pizzal, Pont Nizza, Purtalbera, Rea, Ridaval, El Turbi, La Riva, Rubech, La Roca, Roca di Giorg, Rumagnes, Ruscala, Rüin, San Ciprian, San Damian, Santa Giületa, Santa Margarita, La Madona, Silvan, Stradela, La Turazza, Tur Sela, Val de Nizza, Valverda, Varz, Veret, Verüa, Vughera, Vulpara, Zavatarel, Zenevred.
Vegg cumün
Faseven part de 'stu teritori di cumün che pö hin finii in alter regiun (Emilia-Rumagna, Ligüria e Piemont):
Cros Bianca Milan
La Cros Bianca Milan a l'è 'na sociazzion de publega assistenza che la lavora in del camp del socors sanitari, principalment cont i ambulanz in colaborazzion cont el 112/118 e segondariament 'me straport malad e servizzi infermeristegh. L'è vuna di sociazzion sanitari pussee grand de la Lombardia. La aderiss minga a la Associazione Nazionale Pubbliche Assistenze ma a la Federazione associazioni di primo soccorso.
L'è stada fondada in del 1907 del pret Giuseppe Bignami e refondada in del 1945 a la fin de la guerra. L'è anca al dì d'incoeu 'na sociazzion de ispirazzion catolega, anca se vert a tut i confession religios.
Libavské Údolí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Sokolov.
Apple Pippin
miniatura|drita L'Apple Pippin a l'è stada 'na console desviluppada de la Apple e progettada de la Bandai. A l'è retegnuda vun di falliment important de la Apple e l'è stada mittuda, de PCWorld.com, in la lista di 25 prodott informatich pussee brutt de semper. L'è restada in produzion in tra el 1996 e 'l 1998.
A l'era in sostanza on Macintosh progettaa in manera de vess doperaa per giugà: se de 'na man a l'era on computer complett de l'alter a l'era no bon de compet cont i noeuv console che supportaven la grafica 3D, e donca el gh'ha avuu no success: De facc a hinn staa faa 100'000 console e n'hinn staa venduu 42'000.
Monumental (metropolitana de Milan)
Monumental l'è ona stazion de la ligna M5 de la metropolitana de Milan. I sortii hinn in piazzal Cimiteri Monumental e in via Carlo Farini
La struttura
L'è ona stazion passanta, con duu binari in d'ona tromba cont i port di banchina. In origin la gh'aveva de avègh la banchina a isola, poeu han mituu i banchin laterai. Anca incoeu se pò vedè la banchina a isola, anca se l'è no doperada.
Servizzi
I disabil pòden doperà la stazion, sia dent che de la strada, vist che gh'è i ascensoeur. Tuta la stazion intrega l'è videosorveliada. Biliettaria automatega
Interscambi
La stazion a l'è servida da divers lign de tram e de corrier gestii da l'ATM. Fermada del tram Fermada di corrier
Paradela
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
Dmitrij Ivanovič Mendeleev
thumb|200px|El ritrat del Mendelejev del [[Ilya Repin]] El Dmitrij Ivanovič Mendeleev (In Rüss: Дми́трий Ива́нович Менделе́ев) (Tobolsk, 8 de Febrar 1834 – San Pederburgh 2 de Febrar del 1907), l'era un chimich rüss e anca un inventur. L'è cunsideraa el creatur de la prima versiun de la taula periodica.
Stazion de Silandro
La Stazion de Silandro a l'è 'na stazion de la ferrovia de la Val Venosta, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai cadenzaa ogni ora de la SAD, in contratt de servizzi cont la provincia autonoma de Bolzan.
Strada voivodal 814
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 20.928 km.
Saint-Cyr-le-Chatoux
Saint-Cyr-le-Chatoux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Gleizé, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.28 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 371 méter a 'na altèsa màsima de 841 méter söl leèl del mar.
Verdee de Sott
Verdee de Sotta (Verderio Inferiore in italian; Verdee de Sott in brianzoeu) l'è on comun de la Provincia de Lecch con 0 abitant (dàto del ), 'na superfiss de 3,9 km² e 'na densità de 0 ab./km². L'è voeuna di dò part del vegg comun de Verdee, che l'ha finii d'esist in del 1905. El confina con la Provincia de Monza e Brianza. El comun l'è divis in cort, che anca al dì d'incoeu se ciamen cont el nomm dialettal: Cort di Scarsett, di Cioni, di Tolett, di Operari, di Fàt, di Magnon, di Masiroeu, Cort Noeuva, Palazz (giamò Villa Annoni), de la Palazzina, di Stalett, di Scopej e, staccada di alter, la Cort di Feree.
Evulüzziun demugrafica
L'andament del numer di abitant del comun de Verdee de Sott l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
Altier (FR-48)
Altier l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Villefort, del circondàre (arrondissement) de Mende e del dipartimènt de la Lozère.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 54.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 616 méter a 'na altèsa màsima de 1678 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Altier l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Yens
Yens a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.52 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Yens al se tröva a una altitüden de 563 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Apples, Ballens, Bière, Bussy-Chardonney, Denens, Lavigny, Saint-Livres, Villars-sous-Yens.
San Vincenzo La Costa
San Vincenzo La Costa l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 2.041 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 128 ab./km². El cunfìna coi cümü de Montalto Uffugo, Rende, San Fili.
Steeg
Steeg l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Reutte e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Rétközberencs
a l'è un comun del contea di Szabolcs-Szatmár-Bereg e Distret de Kisvárda, cont una popolazzion de abitant.
Steeg
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70831.
Pisum sativum
El pisum sativum (en Bresà: roaiòt, en insübrich: erbión) l'è 'na spéce de piànta anöàla de la famìa de le luguminùze (Fabaceae), cultiàda en pó 'nper töt endèl mónt, per vìa de la sò somésa, che l'è bùna de maià e de sòlit la vé dopràda come verdüra, o come maià per le bès•cie. El granì de roaiòt el fornés 'na bùna quantità de energìe (àmit) e de proteìne (del 16 al 40 %).
Descrisiù
El roaiòt l'è 'na piànta erbàcea anöàla.
La piànta la g'ha 'n sistéma vegetatìf mìa tat svelöpàt aisebé che condèna raìs a ficù la g'ha tendènsa à 'na zó bastànsa fónt endèl teré. Le fòie i è furmàde de còpie de fuiulìne che fenés condèn cavreöl (barbìs). Le 'nfiurescènse le nas a gratilìne enciurciàde dét en bràtee foliàcee che le se 'nserés a la sèa de le fòie. La somésa la se fùrma endèn cornazèl de 5 a 10 ghèi de longhèsa e la pöl tègner dét de 4 a 10 grà de roaiòt.
Compàgn de töte le ótre leguminùze, l'è 'na bùna fónt de proteìne, minerài e fìbre e l'è ütil per migliurà la tèra perchè la fìsa l'azòto 'ndèl teré gràsie a sèrti batéri (che pò i è i stès che 'nteragés co le piànte dei zèner Lathyrus e Lens, el Rhizobium leguminosarum biovar viciae, che i se fà dét endèi grupilì de le raìs i e i fùrma dei nitràcc che rènt la tèra piö bùna. Chèsto procès l'è ciamàt fisasiù simbiòtica de l'azòto.
Aparàt de reprodusiù
I fiùr, de tìpo «papilionàceo», i è zigomòrf, co l'ovàre sùpero e cleistògami. I se fùrma a la sèa de la fòia, de sùi o a gröpècc en gràte a du o tré, de culùr vért, furmàcc de sic sépali saldàcc, e i g'ha sic décc diferèncc. La coròla la g'ha sic pétali diferèncc entra de lùr. la bandiéra drìta en puzisiù posteriùr, le dò àle en puzisiù lateràla, che la bràsa sà le caréne, apò a lùre furmàde de du pétali inferiùr, saldàde per en ciapèl. La coròla de sòlit l'è töta biànca, ma ale ólte la pöl véser ròza o tirà al viòla.
Rabouillet
Rabouillet l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sournia, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.21 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 600 méter a 'na altèsa màsima de 1529 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Rabouillet l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Vin
thumb|right|250px El vin l'è 'na bevanda alcolica fermentada, che la se fa esclüsivament cun la fermentazion de l'üga, o del must.
Thil (FR-01)
Thil l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Miribel, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 174 méter a 'na altèsa màsima de 183 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Thil l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Weitersfeld
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Mont Bianch
miniatura|El Mont Bianch vidud de Valmorel, in Franza. thumb|Viduda de [[Introd, in Italia]] El Mont Bianch (Mont Bllanc in arpitan, Mont Blanc in frances e Monte Bianco in italian) a l'è la montagna pussee volta de la cadena di Alp e de tuta l'Europa, cont i so 4.810,90 meter. La montagna a l'è traversada del confin in tra la Franza e l'Italia, donca la mitaa setentrionala del massizz del Mont Bianch la se troeuva in del departement de la Volta Savoja, inscambi la mitaa meridionala la se troeuva in de la Vall d'Aosta. La montagna la se troeuva per intregh in de la region etnolenguistega de l'Arpitania. Segond l'Institut Geografegh Nazzional de la Franza e i autoritaa frances, la scima la partegn tuta a la Franza, inveci segond l'Italia el confin el traversa la scima, tant 'me che l'è stabilid in del Tratad de Turin del 1860.
Geografia
La montagna la se spantega in sul territori di comun de Chamonix-Mont-Blanc e Courmayeur. El comun franzes de Saint-Gervais-les-Bains el revendega un territori piscinin in sul versant al mezdì de la scima, che 'l constituiss un exclave del territori comunal. El borgh de Chamonix a l'è lilinscì a pu o manch 10 km de distanza a nord de la scima, inscambi el center abitad pussee vesin a la montagna a l'è Entrèves, frazzion de Courmayeur.
Segond la SOIUSA, el mont e 'l so massizz el fa part de la sezzion di Alp Graie, in di Alp Nord-Ocidentai.
A gh'è tancc giazzer ch'i circonden la montagna, per esempi, el giazzer di Bossons che 'l vegn de bass longh el versant setentrional del mont Maudit fina a la frazzion Bossons.
El Mont Bianch a l'è serciad de tre vallade: la val Veny e val Ferret al mezdì in Italia e la val Chamonix al nord, in Franza.
Clima
miniatura|Mapa topografega del Mont Bianch I condizzion meteorologeghe i poeuden cambià in d'ona manera svelta fiss. Aproeuv a la scima, el vent el poeul rivà fina a i 150 km/h e la temperadura de l'aria fina a i -43 °C. A partì de circa 3700 m s.n.m. l'unega precipitazzion a l'è la fioca, e l'è pussee abondanta in istad parché l'aria freggia a l'è manch umida. El zer termegh el poeul rivà a i 5000 m de voltituden.
Fridolfing
Fridolfing l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Traunstein. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 44.23 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Fridolfing el se tróa a 'na altèsa de 388 méter sura 'l leèl del mar.
Cleptografia
La cleptografia a l'è el studi del robà informazzion in manera segura e de scondon, considerad un ram de la criptovirologia. A l'è stad mitud in pè del Moti Yung e de l'Adam Young, in del liber Proceedings of Advances in Cryptology—Crypto '96 e la revarda, incoeu, el doperà di principi de critografia asimetriga per fà 'na backdoor critografega, per esempi a permeter de derivà 'na ciav privada de quella publega, a doperà la ciav de l'atacant.
Bovera
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Pruno
Pruno l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Fiumalto-d'Ampugnani, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.44 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 64 méter a 'na altèsa màsima de 973 méter s.l.m.
Zuccher (mont)
El Zuccher (parnonzia a Loeuden: [al'tsykar] ; italian: Zucchero) l'è ona scima di Alp Lepontinn. L'è alt 1.648 meter sora el nivell del mar e 'l se troeuva dent a la Valmaggia (Canton Tisin), minga lontan del paes de Loeuden (frazion de Maggia). In del Tisin gh'è anca on'altra montagna che la se ciama Zuccher, che però l'è ben pussee alta e la se troeuva dent a la Val Verzasca.
Stalingrad (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Martignàch
Martignàch (nòm uficiàl en italià: Martignago) l'è giöna de le frasiù del cümü de Sülsà, en Pruìncia de Brèsa. La se tróa a 370 méter sùra del leèl del mar, sö le còste de mut de la spónda orientàla del Lach d'Izé.
Amberg-Sulzbach
Cità e cümü
400px|center|thumb|Cümü del circondàre de Amberg-Sulzbach
Isula (AL)
Isula (en piemontés: Ìsola Sant Antòni; en italià: Isola Sant'Antonio) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 766 abitàncc, 'na superfìce de 23,91 km² e 'na densità de 32 ab./km². El cunfìna coi cümü de Livió, Aussan, Bassignana, Casé (PV), Casternöv, Curnà (PV), Gambarana (PV), La Guassura, La Msäna (PV), Mulèi di Tort, La Piev (PV), Sal.
Amberg-Sulzbach
Cità e cümü
(Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Marxheim
Marxheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Donau-Ries. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 46.57 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Marxheim el se tróa a 'na altèsa de 405 méter sura 'l leèl del mar.
Martignàch
L'ìa mensiunàt come cümü 'ndependènt endèl "Estimo Visconteo" del 1385.
Biosca
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Barles
Barles l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Seyne, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 59.05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 912 méter a 'na altèsa màsima de 2186 méter s.l.m.
26 04
El 26 de avril a l'è un di de l'ann.
Weitra
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Strada voivodal 815
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 61.62 km.
Monselice
Monselice (en vèneto: Monselexe) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 16.507 abitàncc, 'na superfìce de 50 km² e 'na densità de 330 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arquà Petrarca, Baone, Battaglia Terme, Este, Galzignano Terme, Pernumia, Pozzonovo, San Pietro Viminario, Sant'Elena, Solesino, Tribano.
Menemà
Menemà l'è öna manéra de dì del dialèt de brèsa.
Piö o meno el sa pöl tradusì con "quindi", "perciò". Tötavia la sò definisiù la s'è ampiàda e adès el pöl significà ach "entàt", "en del mentre".
San Sosti
San Sosti l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 2.323 abitàncc, 'na superfìce de 43 km² e 'na densità de 54 ab./km². El cunfìna coi cümü de Altomonte, Buonvicino, Grisolia, Malvito, Mottafollone, Roggiano Gravina, San Donato di Ninea.
Passignano sul Trasimeno
Passignano sul Trasimeno l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 5.048 abitàncc, 'na superfìce de 81 km² e 'na densità de 62 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castiglione del Lago, Lisciano Niccone, Magione, Tuoro sul Trasimeno, Umbertide.
Colocàt söndèn promontóre sö la spónda Nord-Est del Lach Trasimeno, l'è giü dei centri türìstich piö 'mportàncc de töta la pruvìncia de Perugia.
Tesà
Tesà (nòm uficiàl en italià: Tassano) l'è giöna de le frasiù del cümü de Sülsà, en Pruìncia de Brèsa. La g'ha presapóch 500 abitàncc e la se tróa a 320 méter sùra del leèl del mar, sö le còste de mut de la spónda orientàla del Lach d'Izé.
Cellieu
Cellieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de La Grand-Croix, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.11 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 352 méter a 'na altèsa màsima de 817 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cellieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Queige
Queige l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Beaufort-sur-Doron, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 424 méter a 'na altèsa màsima de 2440 méter s.l.m.
Dischingen
El cümü de Dischingen el se tróa a 'na altèsa de 463 méter sura 'l leèl del mar.
Apt (Franza)
Apt l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch del Cantù omònim e del circondàre (arrondissement) omònim. La fà part e del dipartimènt de la Vaucluse del qual l'è giöna de le dò sotaprefetüre.
Apt la g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 44.57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 170 méter a 'na altèsa màsima de 567  méter s.l.m.
Quillan
Quillan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Quillan, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.97 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 261 méter a 'na altèsa màsima de 1122 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Quillan l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Pianezz (Olgiaa)
Pianezz (Pianezzo in Italian; on temp anca Cassina Pianezzo) l'è ona frazion del comun brianzoeu de Olgiaa, in de la Provincia de Lecch. El paes el se troeuva a sud-ovest del centro comunal, in direzion de Montaveggia. L'è staa on comun indipendent fina al 1757, quand che l'è staa taccaa a Aizurr; al temp di piev el partegniva a la Piev de Brivi.
Bad Ragaz
Bad Ragaz (parnunsia: )a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Sarganserland, in del Canton San Gal. La süperfis del teritori del cumün l'è de 25.37 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Bad Ragaz al se tröva a una altitüden de 516 meter sura 'l nivel del mar e l'è tacaa ai cumün de Fläsch (GR), Maienfeld (GR), Mastrils (GR), Mels, Pfäfers, Vilters-Wangs. La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca anca se fin al 16. secul l'era ancamò de lengua rumancia.
Cunfessiun Religius
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
La sirena del Po
La sirena del Po l'è 'l segond album del cantaudor piasentin Daniele Ronda, sortii el 20 de november del 2012. El disch el gh'ha dent canzon folk sia in italian che in lengua emiliana (variant piasentina).
Trenincorsa
I Trenincorsa hinn on grupp musical folk lombard (zona de Vares), nassuu in del 2002. Hann faa diversi canzon anca in lengua lombarda, e in di sò disch gh'hann avuu anca la partecipazzion de artista 'me el Nanni Svampa, el Davide Van de Sfroos e l'Enrico Greppi (de la Bandabardò).
Zahorčice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Strakonice.
Polygala chamaebuxus
La Polygala chamaebuxus L. (en Bresà: martilìna ) l'è 'na piànta de la famìa botànica de le Polygalaceae.
Sistemàtica
El sistéma de clasificasiù de Cronquist el mèt la famìa de le Polygalaceae endèl ùrden de le Polygalales, 'nvéce el sistéma modèrno de clasificasiù APG el la mèt endèl ùrden de le Fabales.
Endèl zèner Polygala gh'è dét en gran nömer de spéci. Sèrte autùr i na mèt dét enfìna a 500, e l'includarès piànte col portamènt de àlber, boscài gràncc e pesègn, e piànte erbàcee.
Descrisiù
La fùrma biològica de la piànta l'è camèfita fruticùza (Ch suffr/NP): cioè piànte col gamp lignùs apéna a la bàze e de sòlet de dimensiù piötòst pesène. “NP” (nano faneròfite) la ìndica 'n tìpo particolàr de piànte lignùze coi böcc perennàncc colocàcc 'ntra póch ghèi e 'nfìna a 'n méter de tèra.
Gamp
Del gamp part divèrsi ram lignificàcc prostràcc e ascendèncc che pöl rià 'nfìna a 30 - 40 cm.
Fòie
Le fòie i è sèmpervérde, glàbre, alternàde, vizìne l'öna a l'ótra de fùrma ovàda strèta, bislónghe o lanceolàde. En piö i è subsesili, coriàcee, col òrlo 'ntréch. Srotondàde 'n pónta o endèn quach variàncc apéna apéna mucronàde, sènsa stìpole a la bàze del gambì. El culùr l'è vért bèl brilànte. Dimensiù: longhèsa 15 – 30 mm; larghèsa 5 – 10 mm.
Enfiurescènsa
I fiùr i pöl véser sùi o 'nperàcc e i vé sö a la sèa de le fòie superiùre endèna gratilìna cürta terminàla.
Fiùr
I fiùr i è zigomòrf, ermafrudìcc, pentàmer, gamosépali, pentacìcli (cioè con 5 vertezèi), col gambì cürt (5 mm). L'aspèt piö cümü del fiùr l'è chèl co le àle biànche e caréna zàlda (o aràncio) e 'l tübo biànch; ma se pöl troà de le variàncc co le àle róse o ròza e la caréna rósa sfömàda de zalt.
Fröcc
El fröt l'è 'na càpsula obovàda (a fùrma de cör) e schisàda en bànda coi òrli alàcc. Dimensiù 8 x 7 mm.
Difuziù e habitat
L'è 'na spéce endémica de le zòne de mut de l'Euròpa centràla e meridiunàla ( Orof. S-Europ.). Se la tróa sö le Alpi, sö i Apenìni ma apò a söi Carpàsi e 'ndèi Balcàni (zòne nòrd-occidentài).
'N Itàlia se la tróa sö le còste ruciùze, endèi pòscc erbùs e sèch, endèi sotabósch de cunìfere (piö facilmènt endèle parcc terminài del bósch), endèi riù söcc e 'ndèi boscài ensèma ai rododèndri e al pì mùgo. La preferés i teré calcàrei.
Se la tróa dei 300 ai 2400 méter söl leèl del mar.
Kynšperk nad Ohří
El gh'ha el status de cità.
Tuoro sul Trasimeno
Tuoro sul Trasimeno l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 3.546 abitàncc, 'na superfìce de 55 km² e 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castiglione del Lago, Cortona (AR), Lisciano Niccone, Magione, Passignano sul Trasimeno.
Morella
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Pantón
a l'è un comun de la provincia de Lugo, cont una popolazzion de abitant.
La Guassura
La Guassura (en piemontés: La Guassora; en italià: Guazzora) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 311 abitàncc, 'na superfìce de 2,9 km² e 'na densità de 107 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aussan, Casternöv, Isula, Mulèi di Tort, Sal.
Pavia
Pavìa (insì anca in talian) l'è una cità de la Lombardia cun, e l'è la capital de la pruincia cun l'istess nom. La se tröva ins el Tisin, un po' a nord da indè ch'el va drent int el Po, a 35 km a sud de Milan. El teritori aministraa del cumü de Pavia al cuacia gio una süperfis de 0 km².
Pavia l'è la capital d'una pruvincia fertil, dedicaa suratüt a l'agricultüra (prodüzion de vin, ris e cereal). J'indüstri j'hinn poch, e i atività de la cità j'hinn l'Üniversità e el Policlinich San Mateo.
Storia
A l'epuca di Ruman la gh'aveva el nom de Ticinum, e l'è staa capitala del regn di lungubard. Da l'età Medieval l'è la sed de vüna di üniversità püssee antich d'Italia. La cità l'era furtificaa fena al 1872, quand che i bastion j'hinn staa trasfurmaa in vial e giardin püblich. La püssee part di müraj l'è supravissüü fena al 1901, quand che j'hinn staa trat zü per fa sü i vial de la circunvalazione.
Da visità
Cità da j'urigin antich, la ofra un müg de rob cultüral e türistich. In particular, j'hinn da visità el Museo del Castel di Viscont, San Peder in Ciel d'Oro, el Dom, San Michel Magiur, San Teudor ed il famus Pont Veg ins el Tisin, ultre al Palazzi Botigela. A pochi chilometri da la cità gh'è la Certusa de Pavia.
Pavia l'è vüna di tap impurtant ins la via Francigena, senter de pelegrinag che culega Ruma e Canterbury.
Weißenkirchen in der Wachau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Teater Asioeul
El Teater Asioeul a l'è el teater comunal de Corresg, in pè almen del 1476, anca se l'è stad serrad varie voeulte in la soa storia, 'me che l'è incoeu l'è vert del 18 de november 1973. A l'è dedicad al Bonifazzi Asioeul, compositor corresges che gh'ha lavorad denter.
Strada voivodal 816
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 164 km.
Canton Svit
El Canton Svit (en todèsch: Schwyz; en fransés: Schwytz; en italià: Svitto; en romàncio: Sviz; en arpità: Sieviche) l'è giü dei vintisés cantù de la Svìsera, sitüàt endèl cèntro del paés. El sò teretóre el rìa 'nfìna a le Alpi a sud, al Lach dei Quàter Cantù a est e al Lach de Zurìgo a nòrt. La capitàl del cantù l'è la stèsa cità che g'ha dat el nom, cioè la cità de Svit.
L'è giü dei quàter Waldstätte (cantù forestài), ensèma a: Uri, Canton Nidvald e Canton Lucerna.
Stória
El prim de óst de l'an 1291, el Canton Svit el 'g'ha fondàt la Confederasiù Elvética, ensèma al Canton Uri e al Canton Untervald (Pat del Grütli). El Canton Svit el g'ha ciapàt zamò del prensépe en mà la guìda de la confederasiù. Endèl 1320 el nom del cantù l'ìa zà aplicàt a töta la confederasiù. Endèl 1803, el nòm Svìsera (en todèsch: Schweiz), derivàt del nòm del del Canton Svit (Schwyz), l'è deentàt uficialmèntel nòm de la nasiù. La bandiéra svìsera l'è ach derivàda del stèma aràldich del Canton Svit.
Distrècc e cümü
thumb|left|350px|La cità de [[Schwyz, capital del cantù.]] Le cità piö grànde del cantù i è Küssnacht e Pfäffikon. El cantù l'é dividìt en sés distrècc e 30 cümü, ma i distrècc de Einsiedeln, Küssnacht e Gersau i è furmàcc apéna del cümü omònim.
Porta Romana bella
Porta Romana bella l'è ona canzon popolar milanesa ligada al mond de la ligera. La canzon, composta meza in lombard e meza in italian in tra la fin del XIX e 'l princippi del XX secol, la gh'ha diversi variant: in ogni cas, la parla del mond de la ligera, di criminai e di sò moros, di vendett, de la preson de San Vitor, di polee. A gh'è staa vari artista che hann cantaa in di disch ona quai version de 'sta canzon: per esempi el Walter Valdi, el Nanni Svampa e 'l Giorgio Gaber, che però l'ha cantaa ona version pussee romantega e meno ligada ai stori de la ligera.
El test
Chì de sotta mettom la version registrada del Svampa in de la soa regolta Milanese. Porta Romana bella, Porta Romana, ci stan le ragazzine che te la danno, ci stan le ragazzine che te la danno prima la buonasera e poi la mano. E gettami giù la giacca ed il coltello che devo vendicare il mio fratello che voglio vendicare il mio fratello e gettami giù la giacca ed il coltello. La via San Vittore l'è tutta sassi: l'ho fatta l'altra sera a pugni e schiaffi l'ho fatta l'altra sera a pugni e schiaffi la via San Vittore l'è tutta sassi. La via Filangieri l'è on gran serraglio la bestia più feroce l'è 'l commissario; la bestia più feroce l'è 'l commissario la via Filangieri l'è on gran serraglio. In via Filangieri gh'è 'na campana: 'gni voeulta che la sona l'è 'na condanna; 'gni voeulta che la sona l'è 'na condanna, in via Filangieri gh'è 'na campana. Prima faceva il ladro e poi la spia, e adesso è delegato di Polizia. E adesso è delegato di Polizia, prima faceva il ladro e poi la spia. O luna che rischiari le quattro mura: rischiara la mia cella ch'è tanto scura, rischiara la mia cella ch'è tetra e nera; la gioventù più bella morì in galera. O luna, luna, luna che fai la spia: bacia la donna d'altri, ma non la mia. Amore, amore, amore, amore un corno, di giorno mangio e bevo, di notte dormo. Ci sono tre parole in fondo al cuore: la gioventù, la mamma ed il primo amore. La gioventù la passa, la mamma muore e restet comè on pirla col primo amore. Porta Romana bella, porta Romana, ci stan le ragazzine che te la danno, ci stan le ragazzine che te la danno: prima la buonasera e poi la mano.
27 04
El 27 de avril a l'è un di de l'ann.
Monument al Girolamo Savonarola (Ferrara)
thumb|Monument al Girolamo Savonarola a Ferrara
El monument al Girolamo Savonarola, opera del centes Stefano Galletti, el se troeuva in Piazza Savonarola a Ferrara.
Descrizzion
El rapresenta el frad drizz in su ona meda de legna che la fà pensà al falò indove che l'hann brusad, coi brasc a la manera d'on frad 'dree a declamà. L'è in pee sora on basament quadrangolar.
El monument a l'è stad inaugurad el 23 de masg del 1875 (IV centenari del famos concitadin Ludovico Ariosto) denanz del prenzip Umberto I, del scultor Giulio Monteverde, del poeta Aleardo Aleardi e del sindich de Firenze Ubaldino Peruzzi.
Storia
Desgià che la soa zità natal la gh'haveva nan'mò rendud omagg al Savonarola, in del 1867 a l'è stad istituid on comitad, che 'l gh'haveva 'me president l' Anton Francesco Trotti, per ricordà el frad, che a quii temp là la soa figura l'era tornada in auge grazzie ai aveniment risorgimentai e al clima antipapal. E concors l'ha menad Ferrara al livell di alter zità, compagn per esempi de Roma, che inanz de lee i haveven promovud la costruzzion de monument celebrativ per mez d'on concors a livell nazzional. De poeu d'havé otegnud i finanziament necessari, grazzie a la contribuzzion del Comun, de l'Aministrazion provincial e di privad, in del 1870 el Comitad ferrares l’hà publicad on concors nazzional che gh’hann partecipad des scultor, sotopost al giudizzi di professor de l'Academia Albertina, catada foeura per havégh pussee de imparzialità de giudizzi. In del 1871 l'è stad elensgiud el Galletti che, on quai temp pussee tard, l'ha tacad i lavorà cont el sgiovàss de la collaborazzion del marmorin bolognes David Venturi, che l'ha fad su el basament a du color e la cinta de colone piscinine.
El proget del Galletti
L'Academia Albertina l'ha catad foeura la proposta del Galletti, che la s'è distinta di alter per via de l'atenzion a la resa de la facia e per la positura enfatica di brasc a la manera de vun che l'è 'dree a declamà, compagna del Gioacchino Ventura vegnud prima de lù, asca la resa realistica de la pieghetadura indove che 'l «rend ben el carater del marter italian de tut rispet. I sò moviment a inn nobil, sever, pien de vita; in lor a se ved el personagg rapresentad con evidenza de espression. Noeuva e adata la composizzion del zocol (basament), in sul qual la figura la ponda». Inveci a l'è stad criticad el basament, «pesant e trop largh», che donca el gh'haveva de vesser fad su de noeuv.
Circa trent'ann pussee tard, in del necrologi del Galletti, la stessa testada che l'haveva prodot di elogi in ocorenza de l'inaugurazzion inveci l’ha criticad tut el compless, a confrontàll con di opere pussee fortunade del pont de vista stilistich, compagn che ‘l sò Guercino piazzad a Cento o el Cavour metud a Roma.
Restavor
El monument a l'è stad danegiad in del cors di bombardament de la Seconda guerra mondial tant in del mant 'me in de la man manzina. In di ann cinquanta del Noeuv-cent, i man a inn stade restaurade de diversi artista, in fra i quai el scultor forlives Giuseppe Casalini e 'l voghentin Giuseppe Virgili.
A l'inviada del 2021 a l'è comenzada on'altra campagna de restavor, semper per la netada e 'l consolidament dell'opera.
Benavent de Segrià
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Lasa
La Stazion de Lasa a l'è 'na stazion de la ferrovia de la Val Venosta, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai cadenzaa ogni ora de la SAD, in contratt de servizzi cont la provincia autonoma de Bolzan.
Bundesstraße 91
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez a la Sasònia-Anhalt.
Le Cergne
Le Cergne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Belmont-de-la-Loire, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.93 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 476 méter a 'na altèsa màsima de 787 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Cergne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Streghe
Streghe (Strìe 'n bresà, Charmed en inglés) l'è 'l tìtol italià de 'n telefilm uriginàre dèi Stàti Ünìcc, publicàt dal 1998 al 2006 söl canàl de WB en Amèrica e sö Rai2, La7 e FOX en Itàlia. Streghe l'è fàda de 8 stagiù, töte de 22 puntàde, fò che le stagiù 5 e 6 che le ghe n'ha 23, per en totàl de 178 puntàde.
La stória
La série la cönta la stória de 3 sorèle, Prue, Piper e Phoebe Halliwell che, dòpo la mórt de la sò nóna, Penny Halliwell, le g'ha ciapàt dei potéri màgich. Prue la pöl möer i laùr col pensiér, Piper la pöl blocà 'l tép e Phoebe la pöl véder endèl futùro. Pròpe quan che Phoebe la lès sö 'n encantézem söl Lìber de le Ómbre, töta la magìa la se straöda adòs a le sorèle e 'l mal, che 'l völ ciapàs töcc i potéri de la famìa Halliwell, el cumìncia a mandàga fórse catìe per desfà fò 'l trìo.
El mal el ghe rìa a copà giöna de le sorèle, Prue, che la làsa 'l trìo sènsa piö sigürèsa.
Menemà rìa 'n ótra sorèla, Paige, fiöla de Patty (la màma pò a de le ótre tré gnàre) e de Sam, el sò àngel biànch. Gràsie a Paige, tùrna a furmàs el trìo e le sorèle le pöl nà 'n nacc a combàter cutra 'l mal.
Prue Halliwell
Prue l'è la fiöla piö ècia, nasìda ai 28 de utùer del 1970. La g'ha 'n caràter pötòst decìs, l'è tacàda fés al sö laurà e la fà fadìga a 'namuràs. Prue la s'è 'namuràda apéna 'na ólta, de Andy Trudeau, sò sòcio quan che l'ìa picinìna. Però la g'ha ìt östès divèrse stórie.
La g'ha 'l potére dèla telecinézi, cioè de püdì möer i laùr col pensiér. Prima la püdìa doprà apéna i öcc, ma dòpo la g'ha tacàt a püdì doprà pò a le mà.
Piper Halliwell
Piper, l'è la segónda de le fiöle, l'è nasìda ai 7 de óst del 1973. L'è "el cör de la famìa", come che la g'ha dìt la sò màma el dé de le sò spùze co Leo. Piéna de coràgio e de 'ntraprendènsa, Piper la g'ha sèmper cultiàt el sògno de déentà 'na chef profesiunìsta. La s'è sübet enamuràda de l'àngel biànch del trìo, el Leo.
Lé la g'ha 'l potere de la stàzi temporàl, cioè de püdì "blocà" le molécole dei còrp. Col pasà del tép, Piper la svelöpa pò a 'l potére de la acelerasiù temporàl, cioè de püdì "acelerà" 'l müimènt de le molécole e fàle s-ciopà.
Phoebe Halliwell
Phoebe l'è la fiöla piö màta de töte. L'è nasìda ai 2 de noèmber del 1975 e la g'ha 'n ligàm strèt con töt chèl che g'ha a che fà col cör. Zà de sübet la se demóstra atènta a aidà chèi che i g'ha problémi, sura de töt i problémi de amùr, tat che la deènta la redatrìs de 'na rübrìca söl giornàl de San Francisco, el The Bay Mirror. La sò stória piö lónga l'è chèla ìda con Cole Turner, un démone che 'l vülìa copà le sorèle ma che pò 'l s'è 'namuràt de lé. Ön'ótra stória importànte l'è stàda chèla col Coop (en cupìdo).
Phoebe la g'ha 'l potére de la preegènsa, de ìga viziù del pasàt e del futùro. La g'ha svelöpàt pò a l'abilità de leàs de tèra de 'n pò de mèter e, piö en glià amò, l'abilità dè l'empatìa.
Paige Matthews Halliwell
Paige l'è la "fiöla pirdìda", nasìda de 'na relasiù extraconiugàl de Patty Halliwell col sò àngel biànch, Sam Wilder. Relasiù 'ntra àngei e strìe i ìa prüibìde, isé i du genitùr i g'ha duzìt dà vià la pipìna. L'è nasìda ai 2 de óst del 1977.