cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ert de ziplé te Gherdëina
Do y do se à svilupà na lingia de artisć y de families che se dajova ju cun chësc lëur, che ne tulova nia mé ite l'ert sacrala, ma se slargiova nce ora ala produzion de figures de genre sciche pitoc o caioc, de curnijes nduredes y zipledes, de cosses da se tripé y nscì inant. Ala fin dl dejedotesim secul se à te Gherdëina dassën svilupà l ziplé la chiena y truepa ëiles che laurova sul puntl a fé zandli ova lascià chësc ert per scumencé a ziplé dantaldut la pitla scultures y chiena. Ma la pert plu artistiga restova mpò scialdi mpurtanta, daujin ala produzion seriala, y se urientova al stil di tëmpes.
Nscila pudons usservé n svilup mpurtant tl ert dl ziplé te Gherdëina cun la fundazion de na scola de dessëni cun Jakob Sotriffer y pona dla prima scola d'ert, tlameda "Cademia" tl segondo mez dl otcënt, che da scola privata deventerà cun l tëmp na scola recunesciuda dal guviërn de Viena.
Franz Senoner
Franz Senoner (* 12 juni 1927 sun Santuel, Sëlva, Südtirol - † 3 dezëmber 2019 a Urtijëi, Südtirol), cunesciù coche Franzl da Santuel, fova n scultëur, pitëur, desseniadëur y scritëur de Sëlva te Gherdëina. Pra si operes toca scultures de lën, sibe religëuses che seculeres, n grum de pitures, dessënies y statues de bront. Franz ie ënghe stat atif coche scritëur te la rujeneda ladina, purtan ora l liber dal inuem ''Da nëus a cësa. Storia vivuda da zacan'', te chël che ël conta de la vita da zacan te Gherdëina y coche ël l'ova vivuda.
Ert de ziplé te Gherdëina
Via per l otcënt se ova svilupà n stil particuler te Gherdëina, na forma de stil Nazaren, a chëla che se ispirova truepes scultëures de chëi tëmpes. Permò ti ani danter la doi gran vieres ie unì a sl dé n muvimënt plu modern y stilisà danter i artisc' dla valeda. N pert se tratovel de influenzes dl Blut und Boden y dl Espressionism tudësch, n pert de influsc neoclassics talians. Chësc mudamënt de stil ie scialdi l contribut dat dal diretëur dla scola d'ert da ntlëuta Guido Balsamo Stella dal 1924 al 1927 ma che à messù se'n jì per ntervënt di ferlëigheri che ne ulova nia n svilup massa modern de l'ert. Tl 1920 ie unida metuda su a Urtijëi la Lia Mostra d’Ert che à nce scialdi judà l svilup dl ert te Gherdëina.
Do na crisa scialdi sterscia de dut l artejanat de Gherdëina ti ultimi dejeneies, n pert per gauja dla produzion urientela y n pert per la mudazions dl gusto y dl stil modern, ie na nueva scola de artisć scultëures de Gherdëina tl lëur de se fé valëi, cun lëures iperrealisć o nce defin particulers, ma belau for ispirei a na re-scuvierta dl corp uman.
Rolling Prairie (Indiana)
Rolling Prairie ie na zità tl Indiana te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 408 sun na spersa de 2.7 km². Rolling Prairie fej pert de la contea LaPorte.
Franz Senoner
Scric y poejies tl Calënder de Gherdëina
‎
Samudra
Samudra ie n luech te l'India tl stat federel Karnataka. L ie tl Devadurga dl raion Raichur. Tl 2011 ovel na populazion de 1,296.
Volcano Mountain
L Volcano Mountain ie n crëp tl Canada. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Yukons y à na autëza de 1,239 metri.
Trivignano Udinese
Trivignano Udinese ie n chemun talian te la provinzia de Udin tl Friul-Unieja-Giulia. Tl 2021 ovel na populazion de 1684 sun na spersa de 18,27 km².
Etowah (Tennessee)
Etowah ie na zità tl Tennessee te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,505 sun na spersa de 7.3 km². Etowah fej pert de la contea McMinn.
Bedfordshire
L Bedforshire ie na contea zeremoniela de la Nghiltiera. Tl 2019 ovela na populazion de 682,311 sun na spersa de 1,235.4 km². Si sënta aministrativa ie a Bedford.
Isanti (Minnesota)
Isanti ie na zità tl Minnesota te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,016 sun na spersa de 13.2 km². Isanti fej pert de la contea Isanti.
Evoluzion storica di raions ladins
Preistoria y primes tëmpes
La nasciuda de n popul
I tëmpes dan la storia
Tl Ander de Conturines sun Fanes (auteza 2800m) àn ciapé n gran numer de osc de lors. L'eté de chisc osc é anter 40.000 y 100.000 agn. Les lors vivova de erba; la prejenza de erbivors desmostra che sun Conturines, olache al é encuei graves, fòvel enlaouta pres verc.
L ensediament dles valedes ladines scomenciova dant ca. 9.000 agn. Enlaouta passòvel d'isté per i pres sot Sas de Pütia iagri y abinadours. Tl 1987 àn abiné sun Mondeval de Sora (2150m, anter Col y Anpezo) l schelet de n capo de n popul che vivova dant entourn 8.000 agn, con n gran numer de ogec enjontés pro la fossa. Za. dal 1700 d. C. inant él ensediamenc permanenc desche Sotciastel (Badia) o Plan de Crepei (Fascia).
I Rec
Ai popui che vivova tles Alpes ti secui dant la concuista romana ti dìjen normalmenter "Rec"; ai ova svilupé dal 5. secul d. C. inant na cultura conscidrabla. Sun la cultura y sun l lingaz di Rec ne savonse belau nia. Ai adorova l alfabet etrusch y se desferenziova clermenter da les cultures vejines dl nord.
Romanisazion
Tl 15 d. C. vegn l raion dles Alpes concuisté dai Romans. La popolazion dles Alpes sourantol l lingaz latin che se svilupeia inant tl ladin (retoroman) sot l'influenza dla rejoneda indigena (substrat).
Stornubben
L Stornubben ie n crëp te la Norvegia. L toca pra la ciadëina de crëps Jotunheimen y à na autëza de 2,174 metri.
Evoluzion storica di raions ladins
Romanisazion
Paroles de derivanza retica :
Temp dla migrazion di popui
Con l avanzament di Baiuvars y di Alemans da nord, di Longobards da sud y di Slafs da ost, vegn l raion ladin-retoroman (che se destenova dal Jouf de San Gotert y dal Lech de Costanza enchin a l'Adria) despartì. Al resta ijoles linguistiches despartides l'una da l'autra. Entourn l ann 600 concuista i Baiuvars Bulsan. Entourn l 800 é la Val dl Isarch dessoura y l raion de Bulsan ciamò bilings. Resc' de popolazion ladina se mantegn a Regensburg, a Salzburg y a Minca. Entourn l ann 1000 é l entier cianton Grijon ciamò ladin. Tla Svizera orientala, olache la germanisazion à scomencé plu tert, él n gran numer de toponims che documenteia l arpejon rumancia.
Eté Medievela
1027. L vescul de Persenon deventa n prinz con podeis secolars. La Ladinia con l'ezezion d'Ampez fej pert dl Tirol. La pert a man dreta dla Val Badia ti vegn sotmetuda a l'abazia dles benedetines de Ciastel Badia (Sonnenburg). L'abazia de Ciastel Badia ti dà l inom a la valeda.
Ampez: Ra Regoles
Ampez y la Ciadura fej pert dl patriarcat de Acuileia y à na autonomia estenuda che é fisseda te statuc aposta. Tl 1420 (con la fin dl Patriarcat) toma Ampez sot a Aunejia, tl 1511 végnel concuisté dal imperadour Massimilian y entegré tl Tirol. Con l davagn da la venuda de legnam, ti paia Ampez i laours publics y les coutes al govern. Al é na gran ercia: la blava vegn compreda ite a l'engrana y deda inant a la jent zenza sourapriesc (regoles).
Ladinia: la vita ai temps di ciastiei
L raion ladin fova ntan l Medieve defin sota patrons da ora de cà.
Te nosta valedes se à mantenì l ciastel de Tor a San Martin, l ciastel de Sëlva (Fischburg) te Gherdëina y l Ciastel de Andrac te Fedom. L ie mo da udëi la ruines dl ciastel de Val te Sëlva y dl ciastel dl Balest (Stetteneck) te Val d' Ana a Urtijëi. Seurapro iel mò vel residënza nebula, sciche Ciastel Colz a La Ila o Freyeck a Picolin. Te Fascia se à mé cunservà la Torn de Poza, ntanche chëla de Vich ie scumparida. Mpurtanza storica à nce la residënza dl Maier a Picolin, La Gran Ciasa a La Pli de Mareo y Castel Zanna te Anpezo. Dl ciastel de Botestagn (Peutelstein) te Anpezo restel mé vel sedim.
La Contrareformazion
Tl 1607 végnel fondé tl contest dla Contrareformazion l seminar di prevesc a Persenon. Les valedes ladines ciapa da sen inant plu sovenz prevesc ladins. Plu iadesc ova i comuns damané de ciapé prevesc con conescenzes de ladin. Per chël che reverda la Ladinia iel da lecurdé I prozesc per striunaria de Fascia di ani 1617-18, 1627-28 y 1643-44, frut de na reazion ora de mesura contra priculi imaginei y conta chëles che univa ratedes pratiches paganes, che ti à custà la vita a truepa ëiles y truepes ëi de chëla valeda.
Desminuzion dl teritore de lingaz
Tl scomenciament dl 17. secul végnel ciamò rejoné ladin a S. Michil de Ciastel, sciche ence a Nueva Ladina (Welschnofen). Ence la Val de Flem, la Ciadura, Zoldo, Egort é ciamò ladins. Ladina é ence la Venosta Dessoura (Obervinschgau) che vegn germaniseda tl 17. secul con na proibizion dl lingaz. Da l'autra pert dl confin, a Müstair, rejona la jent ciamò aldidancuei rumanc.
Mudazions di inoms
Trueps cognoms ladins à encuei na forma todescia. Ai à ciapé desinenzes todesces o talianes, aldò dla valeda y dl lingaz ufiziel dles aministrazions. p.e.: "Costa" deventa "Kostner", "Costalungia" deventa "Kastlunger","Alnei" deventa "Allneider", "Alfarei" deventa "Alfreider", "Bernard" deventa "Bernardi" etc.
Hebron Estates (Kentucky)
Hebron Estates ie n luech tl Kentucky te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,130 sun na spersa de 1.5 km². Hebron Estates fej pert de la contea Bullitt.
Evoluzion storica di raions ladins
Ejempli de azions nazionalistiches
Nazionalism tl 19. Secul Tl 19. secul provova l nazionalism tl Tirol de germanisé i Ladins, almanco tla valedes de Badia y Gherdëina: l unich lingaz te scola, gliejia y vita publica dessova ester l todesch. Popolazion y clerus se para. ("Enneberger Schulstreit"). Ence da pert taliana fovel tentatives de strumentalisazion dla question ladina per fins nazionai, p.e. te Fascia y te Anpezo. I Ladins gniva sfrutei per I nteresc dl nazionalism tudesch y talian y ne gniva nia reconescius desche Ladins.
Coscienza ladina
Tl 19. secul se descéidel na coscienza nazionala ladina generala. L ie I tempes dl Romantizism y dla union anter lingaz, nazion y patria. La idees dla Revoluzion Franzousa porta al nascer de na cuscienza nazionala ence ti populi de mendranza. Entan les veres revoluzionaries vegnel constaté la vijinanza culturala y linguistica cun i Romontsches. La incuntada de companies de scizeri ladins de Mareo, Gherdëina y Fascia ntan les vere napoleoniches contribuesc al sentiment nazional ladin. Tl 1870 végnel fondé te seminar a Persenon l'assoziazion "Naziun Ladina" Tl 1905 végnel fondé la "Uniun Ladina" a Dispruch. Al vegn dé fora les prumes zaites y i prums calendri per ladin.
Pruma vera
L front dles Dolomites passa fora per la Ladinia (Cristallo, Tofanes, Col de Lana, Marmoleda). Fodom vegn despartì te does pertes. Les trupes talianes ocupeia Ampez y na pert de Fodom. Les trupes dl'Austria mess sclopeté sun Fodom (sia valeda!). La Pli vegn desdruta defin. Te Fodom végnel desdrut 301 ciases (nia cumpedés i tablés), demè 55 ciases resta entieres. Trueps Fodoms mess se n jì - enfin tla Boemia y tl Abruz, ma ence tles valedes vejines.
Con la Talia
Tl 1919 ruva la Ladinia con l Südtirol pro la Talia. I Ladins ghira de podei resté pro l'Austria y l reconesciment sciche grup etnich (che ne fova perauter nia vegnù conzedù sot al imper austro-ungarich), l'autonomia politica y la sconanza dl lingaz ladin: "Nos Ladins ne son nia na mendranza taliana te Südtirol - sciche i signours de Trent vuel ti fé creie al govern talian y a dut l mond - ma nos son n popul liede y l plu vedl di popui che vif tl Tirol."
1920. Al nasc la bandiera ladina: brum per l ciel, blanch per i monc coris de neif, vert per i pres: N simbol dla contreda dles Dolomites.
Tripartizion
1923 La Ladinia vegn spartida su dai fascisc': Ampez y Fodom con Col vegn destachés y sourandés a la Provinzia de Belun, tl 1927 vegn la Val Badia y Gherdëina metudes pro la nueva Provinzia de Bulsan, Fascia resta pro Trent. L obietif declaré dla tripartizion é na assimilazion svelta di Ladins. L'ingiustizia fascista dla tripartizion é ciamò encuei empé. Tl 1964 vegn i confins dles diozejes adatés a la tripartizion - la gliejia à daidé realisé l obietif politich dl Fascism de spartì su i Ladins.
1939. Pro l'opzion vegn i Ladins dles provinzies de Bulsan y Belun classifichés desche "allogeni" y mess opté, sceben che l Fascism i compeide ofizialmenter sciche talians. I resultac dles Opzions ie scialdi dsvalives anter les valades: te Gherdëina iel la majera adejion al Reich, plu bassa iela tla Val Badia. La Val de Fascia ne fej nia pert dles Opzions. Sce les Opzions ne fossa nia states fermades dala II Gran Vera, fosseles states la fin dl popul ladin, tegnan cont che i optanc renunziona a si lingaz ladin tl Reich. Mpò à les Opzions purtà a na gran spartizion tla populazion ladina cun conflic tles comunites locales, ncina tles families. Chestes arà conseguenzes negatives per I Ladins do la vera. 1943. Sot al Fascism fova la scola demè taliana, sot a l'ocupazion todescia éla deventada demé todescia: Does formes dla medema iniustizia, per l lingaz dla mendranza enstessa ne él deguna lerch. Sota la ocupazion dla Wehrmacht fovel represalies contra i nia-optanc y cun la fin dl Nazionalsozialism dl 1945 nce violenzes contra esponenc dles ditatures da dant.
Do la seconda vera
Tles autres provinzies végnel endò metù su la scola taliana. Do la vera él tentatifs massifs de mete su na scola demé todescia tles valedes ladines de Südtirol. Al vegn sovenz declaré che l ladin ne se paia nia de ester ensegné.
1948 Con n decret de Roma végnel metù su la scola paritetica tles valedes ladines de Südtirol. Families fanatiches tol fora si mutons dal ensegnament dl ladin.
1954 La Union de Ladins de Gherdëina frabicheia la Cësa di Ladins a Urtijëi.
1964 Roma volessa ti dé ai Ladins de Südtirol na zircoscrizion eletorala a pert. Chest ne vegn nia permetú da Bulsan.
Agn 70 La maioranza de Südtirol fej con l consei provinzial l tentatif da germanisé les scoles dles valedes ladines. Le tentatif de assimilazion dla mendranza ladina vegn tegnì su dla Court costituzionala a Roma (1976).
1972 Con l secont statut d'autonomia végnel fissé derc per i Ladins, mo ence descriminazions.
1973 Al vegn fondé n grup politich che se prejenteia a l'elezion demé te Fascia (al ne ciapa degun mandat). I gran partis tles provinzies prova de ne lascé nia vegnì su l moviment, na autodeterminazion ladina ne ti plej nia.
1975 Fondazion dl Istitut Cultural Ladin "Majon di Fascegn"
1975 Fondazion dla Intendenza Ladina per la Provinzia de Bulsan
1976 Fondazion dl Istitut Cultural Ladin "Micurà de Rü"
1977 Comprenjore Ladin per Fascia: i Ladins ciapa te Fascia l reconesciment teritorial (che mancia te Südtirol enchin a encuei).
1978 Fondazion dla "Comunanza Ladina a Bulsan"
1983 L grup politich de Fascia tol su l inom UAL (Union Autonomista Ladina) y con Ezio Anesi ciàpel l prum conselier provinzial.
1987 Fondazion dl Istitut Pedagogich Ladin.
1989 Al vegn daurì l tribunal aministratif. Sceben che al mess sentenzié ence sun l tratament valif dl grup linguistich ladin, é i Ladins scluc fora: "Sconanza de mendranzes?".
1993 Fondazion de n partì politich di Ladins te Südtirol: "Ladins". Da enlaouta inant é chest partì raprejenté tl Consei Provinzial.
Curis-au-Mont-d’Or
Curis-au-Mont-d’Or ie n chemun de la Franzia te la region Auvergne-Rhône-Alpes. Tl 2019 ovel na populazion de 1,175.
Evoluzion storica di raions ladins
Do la seconda vera
2000 Mudazion dl statut d'autonomia. Ai Ladins dla Provinzia de Trent ti végnel conzedù na sia zircoscrizion eletorala, ai Ladins dla Provinzia de Bulsan endere nia (sceben che al vif ilò l dopl de Ladins). I Ladins tla Provinzia de Bulsan ciapa la poscibelté de ester raprejentés tl govern provinzial - ma demé sce la maioranza l vuel. Sconanza de mendranzes a na maniera speziala: I Ladins y si derc sciche grup etnich vegn subordinés a la maioranza. I autri grups linguistics à l dert de ester raprejentés tl govern provinzial, i Ladins no.
Readlyn (Iowa)
Readlyn ie n luech tl Iowa te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 804 sun na spersa de 1.1 km². Readlyn fej pert de la contea Bremer.
Syston
Syston ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Leicestershire. Tl 2019 ovel na populazion de 13,861 abitanc.
Saint-Martin-d’Auxigny
Saint-Martin-d’Auxigny ie n chemun de la Franzia te la region Centre-Val de Loire. Tl 2019 ovel na populazion de 2,415.
Evoluzion storica di raions ladins
Do la seconda vera
2017 Lege sun I Ladins: l passa les norms de atuazion per I Ladins. Al vegn mioré les condizions de representanza di ladins te vel gremo politich y aministratif (Comiscion di 6). L Comun General de Fascia vegn reconosciù ufizialmenter. Ma la rapresentanza di ladins te Junta Provinziala a Balsan ne vegn nia perveduda de oblianza, ma demé desche poscibilità.
Polinago
Polinago ie n chemun talian te la provinzia de Modena te l'Emilia-Romagna. Tl 2021 ovel na populazion de 1,747 sun na spersa de 53,8 km².
Evoluzion storica di raions ladins
Do la seconda vera
tesć sourantouc con autorisazion da vejin.com (mt)
Hájek (Góry Kamienne)
L Hájek ie n crëp te la Republica Ceca. L toca pra la ciadëina de crëps Broumovská vrchovina y à na autëza de 686 metri.
Springfield (Nebraska)
Springfield ie n luech tl Nebraska te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,582 sun na spersa de 1.9 km². Springfield fej pert de la contea Sarpy.
Dunningen
Dunningen ie n chemun te la Germania tl Landkreis Rottweil dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 6,394 sun na spersa de 48.45 km².
Rio Verde (Arizona)
Rio Verde ie n luech te l'Arizona te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,327 sun na spersa de 11.2 km². Rio Verde fej pert de la contea Maricopa.
Fonch
I fonguns é n rëgn de organisms eucarioc, unizelulars y multizelulars. Lapró aldel ince gherm y müfes. Al é deplü de 100.000 sortes conesciüdes, mo al vëgn araté che nen sides plü de 3 miliuns de sortes.
I fonguns é gnüs classificá sciöche "rëgn" da C.Nees von Esenbeck dl 1817 y da R.Whittaker dl 1968. Danter i fonguns da mangé che crësc tl ambiënt natural di raiuns dles valades ladines él fiferlins (Cantharellus cibarius) y porcins (Boletus edulis).
Tossal de la Bala
L Tossal de la Bala ie n crëp te la Spania.
Bischwiller
Bischwiller ie n chemun de la Franzia te la region Grand Est. Tl 2019 ovel na populazion de 12,615.
Cusseta (Georgia (stat American))
Cusseta ie na zità te la Georgia te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 10,470 sun na spersa de 654.4 km². Cusseta fej pert de la contea Chattahoochee.
Todtmoos
Todtmoos ie n chemun te la Germania tl Landkreis Waldshut dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 1,953 sun na spersa de 28.09 km².
One Piece Grand Collection
One Piece Grand Collection ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Tossal de la Barraca
L Tossal de la Barraca ie n crëp te la Spania.
Gennes
Gennes ie n chemun de la Franzia te la region Pays de la Loire. Tl 2019 ovel na populazion de 2,415.
Tallapoosa (Missouri)
Tallapoosa ie n luech tl Missouri te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 95 sun na spersa de 1.2 km². Tallapoosa fej pert de la contea New Madrid.
Löbau
Löbau ie n chemun te la Germania tl Landkreis Görlitz dl stat federel Sachsen. Tl 2020 ovel na populazion de 14,347 sun na spersa de 78.9 km².
Mont Tomamu
L Mont Tomamu ie n crëp tl Iapan. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Hidaka y à na autëza de 1,239.3 metri.
Buttress Nunatak
L Buttress Nunatak ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Quartermain y à na autëza de 2,175 metri.
Krimsk
Krimsk (rus: Крымск) ie na zità de la Ruscia tl Krai de Krasnodar tl Raion Federel dl Sud. Tl 2021 ovela na populazion de 58,051. La zità ie te la zona d’orar UTC+3.
Wild Gunman
Wild Gunman ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Berkshire
L Berkshire ie na contea zeremoniela de la Nghiltiera. Tl 2019 ovela na populazion de 917,762 sun na spersa de 1,262 km². Si sënta aministrativa ie a Reading.
Bedkunda
Bedkunda ie n luech te l'India tl stat federel Karnataka. L ie tl Aurad dl raion Bidar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,861.
Maillot
Maillot ie n chemun de la Franzia te la region Bourgogne-Franche-Comté. Tl 2019 ovel na populazion de 1,175.
Fotografia
La fotografia ie na tecnica dl ert visuela.
Do i primes tentatives via per l '800 ie la fotografia deventeda n'ert a sé cun de gran arjontes dantaldut via per l '900 y ti tempes contemporans.
Moore (Texas)
Moore ie na zità tl Texas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 279 sun na spersa de 16.4 km². Moore fej pert de la contea Frio.
Monterosso Grana
Monterosso Grana ie n chemun talian te la provinzia de Cuneo tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 534 sun na spersa de 42,23 km².
Monroeville (Pennsylvania)
Monroeville ie na zità te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 27,564 sun na spersa de 51.1 km². Monroeville fej pert de la contea Allegheny.
Metlakatla (Alaska)
Metlakatla ie n luech te l'Alaska te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,582 sun na spersa de 6 km². Metlakatla fej pert de la contea Prince of Wales-Hyder.
Bamunapara
Bamunapara ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Galsi I community development block dl raion Bardhaman Sadar North. Tl 2011 ovel na populazion de 1,296.
Hungry Hill
L Hungry Hill ie n crëp te l'Irlanda. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Caha y à na autëza de 686 metri.
Valley Green (Pennsylvania)
Valley Green ie na zità te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,504 sun na spersa de 3.6 km². Valley Green fej pert de la contea York.
Ulasi
Ulasi ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest.Ulasi ie tl Hanskhali community development block dl raion Ranaghat. Tl 2011 ovel na populazion de 4,866.
Tossal de la Bastida
L Tossal de la Bastida ie n crëp te la Spania.
Long Valley (New Jersey)
Long Valley ie n luech tl New Jersey te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,327 sun na spersa de 11.9 km². Long Valley fej pert de la contea Morris.
Ashby-de-la-Zouch (Leicestershire)
Ashby-de-la-Zouch ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Leicestershire. Tl 2019 ovel na populazion de 13,803 abitanc.
War Hill
L War Hill ie n crëp te l'Irlanda. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Wicklow y à na autëza de 686 metri.
Abbotsham
Abbotsham ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Devon.
Desha (Arkansas)
Desha ie n luech tl Arkansas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,130 sun na spersa de 5.9 km². Desha fej pert de la contea Independence.
Varmo
Varmo ie n chemun talian te la provinzia de Udin tl Friul-Unieja-Giulia. Tl 2021 ovel na populazion de 2844 sun na spersa de 36,86 km².
Epfendorf
Epfendorf ie n chemun te la Germania tl Landkreis Rottweil dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 3,237 sun na spersa de 29.68 km².
One Piece Mansion
One Piece Mansion ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Yankee Lake (Ohio)
Yankee Lake ie n luech tl Ohio te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 95 sun na spersa de 1.5 km². Yankee Lake fej pert de la contea Trumbull.
Bolbec
Bolbec ie n chemun de la Franzia te la region Normandia. Tl 2019 ovel na populazion de 11,605.
Allowitz Peak
L Allowitz Peak ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Anare y à na autëza de 1,240 metri.
Trochtelfingen
Trochtelfingen ie n chemun te la Germania tl Landkreis Reutlingen dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 6,330 sun na spersa de 79.2 km².
Wallins Creek (Kentucky)
Wallins Creek ie na zità tl Kentucky te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 408 sun na spersa de 1.4 km². Wallins Creek fej pert de la contea Harlan.
Copponex
Copponex ie n chemun de la Franzia te la region Auvergne-Rhône-Alpes. Tl 2019 ovel na populazion de 1,175.
Tossal de la Bigordana
L Tossal de la Bigordana ie n crëp te la Spania.
Buckinghamshire
L Buckinghamshire ie na contea zeremoniela de la Nghiltiera. Tl 2019 ovela na populazion de 817,263 sun na spersa de 1,873.6 km². Si sënta aministrativa ie a Aylesbury.
Stazion dla ferata
Na stazion dla ferata ie na nfrastrutura de trasport ulache se fërma ferates per lascé senté su o ju jënt, o ënghe per ciarië o desciarië marcianzia. Na stazion dla ferata à un o plu tretuars auzei daujin a scines, da chëi che n po senté su o ju dala ferata che se fërma sun chëla scina.
Manning (North Dakota)
Manning ie n luech tl North Dakota te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 95 sun na spersa de 1.5 km². Manning fej pert de la contea Dunn.
Ravarino
Ravarino ie n chemun talian te la provinzia de Modena te l'Emilia-Romagna. Tl 2021 ovel na populazion de 6,196 sun na spersa de 28,4 km².
Francisco Goya
Francisco Goya (Nasciù a Fuentetodosdl 1746, mort a Bordeaux dl 1828).
Arlington Heights (Pennsylvania)
Arlington Heights ie na zità te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,015 sun na spersa de 13.8 km². Arlington Heights fej pert de la contea Monroe.
Francisco Goya
Do na formazion n pert a Roma y tla Spania, leurel per la cheurt de Madrid y deventa dl 1789 depenjadeur ufiziel dl re. L fej na lingia de retrac cunesciui dl ambient de cheurt che ie danter si opres plu garatedes.
Da lecurdé ie nce i "Caprichos" c he representea szenes nce scurriles de vita dl popul y de imaginazion.
La burta esperienzes dla ocupazion napoleonica l porta a depenjer la seriea di "Desastres de la guerra".
Lavallee Peak
L Lavallee Peak ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Concord y à na autëza de 2,175 metri.
Haxtun (Colorado)
Haxtun ie n luech tl Colorado te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 804 sun na spersa de 1.5 km². Haxtun fej pert de la contea Phillips.
Abbotskerswell
Abbotskerswell ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Devon.
Heke Peak
L Heke Peak ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Royal Society y à na autëza de 2,175 metri.
Monteu Roero
Monteu Roero ie n chemun talian te la provinzia de Cuneo tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 1642 sun na spersa de 24,45 km².
LOL
LOL ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Nemesis 3: The Eve of Destruction
Nemesis 3: The Eve of Destruction ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Kittadakuppe
Kittadakuppe ie n luech te l'India tl stat federel Karnataka. L ie tl Gubbi dl raion Tumakuru. Tl 2011 ovel na populazion de 1,296.
Venzone
Venzone ie n chemun talian te la provinzia de Udin tl Friul-Unieja-Giulia. Tl 2021 ovel na populazion de 2218 sun na spersa de 54,58 km².
Laroque-d’Olmes
Laroque-d’Olmes ie n chemun de la Franzia te la region Occitania. Tl 2019 ovel na populazion de 2,412.
Baxterville (Mississippi)
Baxterville ie na zità tl Mississippi te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 408 sun na spersa de 8.3 km². Baxterville fej pert de la contea Lamar.
Lavon (Texas)
Lavon ie na zità tl Texas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,504 sun na spersa de 7.9 km². Lavon fej pert de la contea Collin.
Prignano sulla Secchia
Prignano sulla Secchia ie n chemun talian te la provinzia de Modena te l'Emilia-Romagna. Tl 2021 ovel na populazion de 3,770 sun na spersa de 80,44 km².
Sévérac-le-Château
Sévérac-le-Château ie n chemun de la Franzia te la region Occitania. Tl 2019 ovel na populazion de 2,415.
Stazion de Persenon
La stazion de Persenon ie na stazion dla ferata a Persenon sun la trata Verona-Prëner.
Virden (New Mexico)
Virden ie n luech tl New Mexico te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 174 sun na spersa de 1.8 km². Virden fej pert de la contea Hidalgo.
Tossal de la Cabana dels Caçadors
L Tossal de la Cabana dels Caçadors ie n crëp te la Spania.
Wasilla (Alaska)
Wasilla ie na zità te l'Alaska te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 10,469 sun na spersa de 32.1 km². Wasilla fej pert de la contea Matanuska-Susitna.
Ebschloh
L Ebschloh ie n crëp te la Germania. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Rothaar y à na autëza de 686.3 metri.
Buzruk Pirozpur
Buzruk Pirozpur ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Kaliachak I community development block dl raion Malda Sadar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,296.
Shambelli
Shambelli ie n luech te l'India tl stat federel Karnataka. L ie tl Aurad dl raion Bidar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,861.
Bracken Peak
L Bracken Peak ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Sentinel y à na autëza de 1,240 metri.
Monte Sibilla
L Monte Sibilla ie n crëp te la Talia. L toca pra la ciadëina de crëps Montes Sibilines y à na autëza de 2,175 metri.
Gardnerville (Nevada)
Gardnerville ie na zità tl Nevada te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,013 sun na spersa de 12.4 km². Gardnerville fej pert de la contea Douglas.
Sylvania (Georgia (stat American))
Sylvania ie n luech te la Georgia te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,327 sun na spersa de 12.9 km². Sylvania fej pert de la contea Screven.
Neusalza-Spremberg
Neusalza-Spremberg ie n chemun te la Germania tl Landkreis Görlitz dl stat federel Sachsen. Tl 2020 ovel na populazion de 3,264 sun na spersa de 22.91 km².
Tossal de la Cabana
L Tossal de la Cabana ie n crëp te la Spania.
Pinopolis (South Carolina)
Pinopolis ie n luech tl South Carolina te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,130 sun na spersa de 3.7 km². Pinopolis fej pert de la contea Berkeley.
Bondoufle
Bondoufle ie n chemun de la Franzia te la region Île-de-France. Tl 2019 ovel na populazion de 9,765.
Montezemolo
Montezemolo ie n chemun talian te la provinzia de Cuneo tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 282 sun na spersa de 6,75 km².
Lembras
Lembras ie n chemun de la Franzia te la region Nouvelle-Aquitaine. Tl 2019 ovel na populazion de 1,175.
Turner (Montana)
Turner ie n luech tl Montana te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 95 sun na spersa de 1.2 km². Turner fej pert de la contea Blaine.
Fluorn-Winzeln
Fluorn-Winzeln ie n chemun te la Germania tl Landkreis Rottweil dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 3,127 sun na spersa de 24.6 km².
Chard
Chard ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Somerset. Tl 2019 ovel na populazion de 13,784 abitanc.
La Terre
La Terre ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Wannweil
Wannweil ie n chemun te la Germania tl Landkreis Reutlingen dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 5,396 sun na spersa de 5.34 km².
Dolomitale Filmfestival
L Dolomitale Filmfestival ie n festival nternazionel, urganisà da na lia de ulenteres, de chino che vën tenì uni an te Gherdëina dal 2018. Uni ann vën nce n pest per i miëures films prejentei.
Tematicamënter se da l festival ju cun filmes da fizion o documenteres che ie almanco n pert stac fac tl raion dl'Elpes.
L pest de majera mpurtanza ie numinà do Luis Trenker, l pionier dl film nasciù y suplì a Urtijëi. N auter pest ie dedicà a filmes curc ulache l à fat pea artistc de film dl Südtirol. L Dolomitale Filmfestival ti da mpurtanza a vijualisé filmes tla rujneda ladina.
Per chël che reverda l contenut vëniel premià films o documentars tëuc su n pert o per ntier tla Elpes.
Pesć
2018 2019 2020 2021
Chino d'instà
La organisazion dl festival mët a ji uni an d'instà filmes ala lergia. L chino open-air plu al auta ie stat sun Col Raiser a 2100 m.
Curiosum
Tl dinstà dl 2020, per gauja dla pandemia Covid 19, nen iel nia stà mesun de mustré films, perchël ie stat mustrà uni ena, tl parch dai auti de Setil a Urtijëi, n film mé per la jënt senteda tl auto. Per l pest Luis Trenker vëniel reservà uni an n post tla giuria a n zipladëur.
Yukon (Oklahoma)
Yukon ie na zità tl Oklahoma te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 27,557 sun na spersa de 68.9 km². Yukon fej pert de la contea Canadian.
Cheshire
L Cheshire ie na contea zeremoniela de la Nghiltiera. Tl 2019 ovela na populazion de 1,069,646 sun na spersa de 2,342.8 km². Si sënta aministrativa ie a Chester.
Titus the Fox
Titus the Fox ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Abbotsley
Abbotsley ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Cambridgeshire.
Glaskopf
L Glaskopf ie n crëp te la Germania. L toca pra la ciadëina de crëps Taunus y à na autëza de 687 metri.
Greasewood (Arizona)
Greasewood ie na zità te l'Arizona te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 408 sun na spersa de 14.1 km². Greasewood fej pert de la contea Navajo.
Homer City (Pennsylvania)
Homer City ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,582 sun na spersa de 1.4 km². Homer City fej pert de la contea Indiana.
Kropotkin (Krasnodar)
Kropotkin (rus: Кропоткин) ie na zità de la Ruscia tl Krai de Krasnodar tl Raion Federel dl Sud. Tl 2021 ovela na populazion de 77,074. La zità ie te la zona d’orar UTC+3.
Sonic Generations
Sonic Generations ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Tossal de la Canaleta
L Tossal de la Canaleta ie n crëp te la Spania.
Purba Ramanathpur
Purba Ramanathpur ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Magrahat II community development block dl raion Diamond Harbour. Tl 2011 ovel na populazion de 1,296.
Monte Cristo Peak
L Monte Cristo Peak ie n crëp ti Stac Unii. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Cascade y à na autëza de 2,175 metri.
Fort Washington (Pennsylvania)
Fort Washington ie na zità te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,013 sun na spersa de 8.4 km². Fort Washington fej pert de la contea Montgomery.
Labyrinth 2
Labyrinth 2 ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
New Kingstown (Pennsylvania)
New Kingstown ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 804 sun na spersa de 4.1 km². New Kingstown fej pert de la contea Cumberland.
Rutland (Illinois)
Rutland ie na zità tl Illinois te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 279 sun na spersa de 1.8 km². Rutland fej pert de la contea LaSalle.
East End Peak
L East End Peak ie n crëp ti Stac Unii. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps McDowell y à na autëza de 1,240 metri.
Dallas
Dallas ie na zità tl Texas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 5,910,669 sun na spersa de 3,883.5 km². Dallas fej pert de la contea Dallas.
Sneads Ferry (North Carolina)
Sneads Ferry ie n luech tl North Carolina te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,326 sun na spersa de 9.9 km². Sneads Ferry fej pert de la contea Onslow.
Mirikpur
Mirikpur ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest.Mirikpur ie tl Tamluk community development block dl raion Tamluk. Tl 2011 ovel na populazion de 4,865.
Elgoin
L Elgoin ie n crëp te la Spania. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Anboto y à na autëza de 1,240 metri.
East Waterford (Pennsylvania)
East Waterford ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 174 sun na spersa de 0.6 km². East Waterford fej pert de la contea Juniata.
Greenfields (Pennsylvania)
Greenfields ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,130 sun na spersa de 1.9 km². Greenfields fej pert de la contea Berks.
Casseneuil
Casseneuil ie n chemun de la Franzia te la region Nouvelle-Aquitaine. Tl 2019 ovel na populazion de 2,411.
Stazion de Bulsan
La stazion de Bulsan ie na stazion dla ferata a Bulsan sun la trata Verona-Prëner y la stazion ulache scumëncia la trata Bulsan-Maran.
Laversines
Laversines ie n chemun de la Franzia te la region Hauts-de-France. Tl 2019 ovel na populazion de 1,175.
Gütenbach
Gütenbach ie n chemun te la Germania tl Schwarzwald-Baar-Kreis dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 1,143 sun na spersa de 18.49 km².
Tossal de la Cassola
L Tossal de la Cassola ie n crëp te la Spania.
Tossal de la Cala
L Tossal de la Cala ie n crëp te la Spania.
McCord (Oklahoma)
McCord ie n luech tl Oklahoma te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,582 sun na spersa de 11.4 km². McCord fej pert de la contea Osage.
Orla Baszta
L Orla Baszta ie n crëp te la Polonia. L toca pra la ciadëina de crëps Tatra Auta y à na autëza de 2,175 metri.
Ladder
Ladder ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Verzegnis
Verzegnis ie n chemun talian te la provinzia de Udin tl Friul-Unieja-Giulia. Tl 2021 ovel na populazion de 882 sun na spersa de 38,81 km².
Monte Budrialto
L Monte Budrialto ie n crëp te la Talia. L toca pra la ciadëina de crëps Appennino tosco-romagnolo y à na autëza de 687 metri.
Gantrisch
L Gantrisch ie n crëp te la Svizra. L toca pra la ciadëina de crëps Preélpes Berneses y à na autëza de 2,175.4 metri.
Keezletown (Virginia)
Keezletown ie na zità tl Virginia te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 279 sun na spersa de 2.1 km². Keezletown fej pert de la contea Rockingham.
Abbotts Ann
Abbotts Ann ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Hampshire.
Lyons (Kansas)
Lyons ie na zità tl Kansas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,504 sun na spersa de 6.7 km². Lyons fej pert de la contea Rice.
Warcraft II: Tides of Darkness
Warcraft II: Tides of Darkness ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Monticello d'Alba
Monticello d'Alba ie n chemun talian te la provinzia de Cuneo tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 2271 sun na spersa de 10,13 km².
Villa Santina
Villa Santina ie n chemun talian te la provinzia de Udin tl Friul-Unieja-Giulia. Tl 2021 ovel na populazion de 2232 sun na spersa de 13 km².
Ëiles de Gherdëina che zipla
Storia
Tl dejedotejim, dejessetejim y povester bele tl sëidejejim secul laurova la majera pert dl'ëiles de Gherdëina a fé zandli cun mazëtes sun l puntl. Do che, ala fin dl dejedotejim secul, se ova svilupà dassënn l ziplé chiena y tl medemo tëmp ënghe l marcià dla chiena de Gherdëina te dut l mond, à belau duta l'ëiles de Gherdëina scumencià a ziplé te cësa. Chësc ert ie restà nchin al didancuei ënghe sce l ie mé plu puecia ëiles che zipla mo. La zipladësses ne ie mei drë’ unides numinedes ti scric sun l ziplé. Tl 1842 conta Ludwig Steub de na zipladëssa a Urtijëi canche l ie unit te Gherdëina. Te doi gran articuli de Zenz Mussner Scizer tl Calënder de Gherdëina vënieles numinedes nianca un n iëde. Te na publicazion cun na lista de plu de 93 scultëures vëniel mé numinà cater ëiles. Chëstes ie: Levigia Senoner Mahlknecht (1866-1952), Maria Kaslatter Hofer (1884-1967), Trina Kaslatter Bernardi (da Gustin, Sëlva), che se firmova Kath Kaslatter o Catharina Kaslatter Bernardi, (1889-1979). Sa la pitla Sotria a Urtijëi fova doi ëiles che n tlamova Stefunes dla Rojules, mutans de Mariana y Stefun da Peza, che ziplova y metova adum pitli vasciei cun n schilet y iermes per tei che ulova cunscidré la mort. Un de chisc ie mo da udëi tl Museum Gherdëina a Urtijëi.
Tl liber Anri Woodcarving iel da udëi truepa fotos de chiena dl ANRI y savon che la majera pert de chësta chiena ie unida zipleda y depënta da ëiles de Gherdëina
Nrescida sun l' ëiles che zipla
Monika Kelder à nrescì per l Museum Gherdëina sun l ert dl ziplé de na bona pert dl’ëiles te Gherdëina ti ultimi ani. L lëur dla truepa intervistes de Monika Kelder ne desmostra nia mé tan de ëiles che se dedicova a chësc ert ma nce la cundizions te chëles che chësta ëiles laurova y n generel coche fova l artejanat dl ziplé te Gherdëina. Tlo vëniel fat na lista dla zipladësses, ma coche dit, n fovel scialdi de plu.
Heinrich Kostner moster
Te Gherdëina iel for stat che chiche ziplova jiva for a mparé te na berstot y suvënz mé domesdì o dassëira tla scola d'ert. Nscila nce per truepa ëiles. Pra la zipladësses ntervistedes da Monika Kelder n iel trëi che à mparà a ziplé pra Heinrich da Stlujuc.
Zipladësses de tieres
L ie scialdi ëiles che zipla tieres te Gherdëina: Tlo n valgun inuemes che n à pedú nrescì: Trina Runggaldier da Ciaslat, Anna Rifesser Maria de Pra, Maria Nocker da Sabedin, Ottilia Senoner da Plazola, Marianna Runggaldier da Valternea, Carlina Rifesser de Pra, Marianna Prugger dl Penc, Teresa Perathoner de Col, Anies Delago da Rumanon, Maria Demetz da Ruacia, Emilia Stuffer da Sabedin, Barbara Mussner da Costa, Cristine Linder da Paratoni, Cristina Senoner de Sociastel, Cristina Kasslatter y Giudita Kasslatter dl Kreuzer, Maria Senoner de Santuel, Ottilia Runggaldier dl Ampezan, Albina Runggaldier Moroder, Maria Senoner de Sociastel, Leni Kostner dl Puter, Clemenza Überbacher da Frëina, Maria Denicolò, Berta Stuffer da Trëbe, Barbara Lardschneider Cësanueva, Anneliese Senoner, Zilli Demetz de Biei, Anneliese Perathoner da Plazola.
Zipladësses de pitla figures
On la testemonianza de ëiles de Sëlva che ziplova dantaldut pitla figures, zbergli y angiuli.
Zipladësses de mandli dla cripl
A scola d'ert iela jita trëi ani sun Plan da Tieja. L prim ann ov'la Luis de Romano de ziplé, Engl de Runcac de modelé, Peter da Fëur de dessëni y Rudolf da Fussel de tudësch y l segondo Adam de Col da Larjac de ziplé. Ëila ziplova mandli de n 5-6 cm y nce de 3 cm. scialdi a Otto dl Pizuela, che ti ova dat i primes modiei, ala firma de Pigon y a Franzl dl Pizuela.
Tl Museum Gherdëina iel da udëi n valguna criples fates da ëiles: na cripl de mauta de Tresl Gruber, na cripl de Annemarie (Linele) da Stlujuc, na cumposizion de ot mandli dla cripl de Paula Pitscheider y doi criples cun mandli de 5 cm de Tilda dl Luz.
Carmaux
Carmaux ie n chemun de la Franzia te la region Occitania. Tl 2019 ovel na populazion de 9,641.
Kstovo
Kstovo (rus: Кстово) ie na zità de la Ruscia tl Oblast de Nijni Novgorod tl Raion Federel de la Volga. Tl 2021 ovela na populazion de 66,928. La zità ie te la zona d’orar UTC+3.
Antoine (Arkansas)
Antoine ie n luech tl Arkansas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 174 sun na spersa de 1.3 km². Antoine fej pert de la contea Pike.
Homewood (Pennsylvania)
Homewood ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 95 sun na spersa de 0.6 km². Homewood fej pert de la contea Beaver.
Broxton (Georgia (stat American))
Broxton ie n luech te la Georgia te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,129 sun na spersa de 8.4 km². Broxton fej pert de la contea Coffee.
Oppach
Oppach ie n chemun te la Germania tl Landkreis Görlitz dl stat federel Sachsen. Tl 2020 ovel na populazion de 2,318 sun na spersa de 8 km².
San Felice sul Panaro
San Felice sul Panaro ie n chemun talian te la provinzia de Modena te l'Emilia-Romagna. Tl 2021 ovel na populazion de 10,961 sun na spersa de 51,51 km².
City of London
La City of London, nce Zità de London, ie na zità y na contea zeremoniela de la Nghiltiera. Tl 2019 ovela na populazion de 8,706 sun na spersa de 2.9 km². La ie una de la 33 spartizions de Greater London, adum cun i boroughs de London.
Rangely (Colorado)
Rangely ie n luech tl Colorado te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,326 sun na spersa de 11.2 km². Rangely fej pert de la contea Rio Blanco.
Efland (North Carolina)
Efland ie n luech tl North Carolina te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 804 sun na spersa de 4.6 km². Efland fej pert de la contea Orange.
Contea de Durham
La Contea de Durham (nglëisc: County Durham) ie na contea zeremoniela de la Nghiltiera. Tl 2019 ovela na populazion de 883,269 sun na spersa de 2,675.9 km². Si sënta aministrativa ie a Durham.
Stevenson (Alabama)
Stevenson ie n luech te l'Alabama te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,326 sun na spersa de 20.1 km². Stevenson fej pert de la contea Jackson.
Wasco (California)
Wasco ie na zità te la California te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 27,553 sun na spersa de 24.3 km². Wasco fej pert de la contea Kern.
Tossal de la Collada
L Tossal de la Collada ie n crëp te la Spania.
Doyet
Doyet ie n chemun de la Franzia te la region Auvergne-Rhône-Alpes. Tl 2019 ovel na populazion de 1,175.
Narborough
Narborough ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Leicestershire. Tl 2019 ovel na populazion de 13,757 abitanc.
Saulnes
Saulnes ie n chemun de la Franzia te la region Grand Est. Tl 2019 ovel na populazion de 2,410.
Wadama
Wadama ie n luech te l'India tl stat federel Andhra Pradesh.Wadama ie tl Palakonda mandal dl raion Parvathipuram Manyam. Tl 2011 ovel na populazion de 4,864.
Alburi Lam
L Alburi Lam ie n crëp te la Ruscia. L toca pra la ciadëina de crëps Gran Caucas y à na autëza de 2,177 metri.
Pargela
Pargela ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Bandwan community development block dl raion Manbazar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,861.
Colony Wars: Red Sun
Colony Wars: Red Sun ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Hrča
L Hrča ie n crëp te la Slovachia. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Levoča y à na autëza de 1,240 metri.
Darlington (South Carolina)
Darlington ie na zità tl South Carolina te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,000 sun na spersa de 12 km². Darlington fej pert de la contea Darlington.
Red Bud (Illinois)
Red Bud ie na zità tl Illinois te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,504 sun na spersa de 6.8 km². Red Bud fej pert de la contea Randolph.
Abdon
Abdon ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Shropshire.
Worthington (West Virginia)
Worthington ie n luech tl West Virginia te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 95 sun na spersa de 1.5 km². Worthington fej pert de la contea Marion.
Immendingen
Immendingen ie n chemun te la Germania tl Landkreis Tuttlingen dl stat federel Baden-Württemberg. Tl 2020 ovel na populazion de 6,356 sun na spersa de 74.05 km².
Villa Vicentina
Villa Vicentina ie n chemun talian te la provinzia de Udin tl Friul-Unieja-Giulia. Tl 2021 ovel na populazion de 1360 sun na spersa de 5,43 km².
San Possidonio
San Possidonio ie n chemun talian te la provinzia de Modena te l'Emilia-Romagna. Tl 2021 ovel na populazion de 3,663 sun na spersa de 17,01 km².
Makthakesaram
Makthakesaram ie n luech te l'India tl stat federel Telangana. L ie tl Munpalle dl raion Medak. Tl 2011 ovel na populazion de 1,296.
Großer Knollen
L Großer Knollen ie n crëp te la Germania. L toca pra la ciadëina de crëps Harz y à na autëza de 687.4 metri.
Lady Stalker: Challenge from the Past
Lady Stalker: Challenge from the Past ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Grayson (California)
Grayson ie n luech te la California te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,582 sun na spersa de 1.3 km². Grayson fej pert de la contea Stanislaus.
Alpgundkopf
L Alpgundkopf ie n crëp te la Germania. L toca pra la ciadëina de crëps Südöstliche Walsertaler Berge y à na autëza de 2,177 metri.
Tossal de la Costera
L Tossal de la Costera ie n crëp te la Spania.
Elk Mound (Wisconsin)
Elk Mound ie n luech tl Wisconsin te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,129 sun na spersa de 5.9 km². Elk Mound fej pert de la contea Dunn.
Heroes of the Pacific
Heroes of the Pacific ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.