cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Melito di Porto Salvo
Melito di Porto Salvo ie n chemun talian te la zità metropolitana de Reggio Calabria te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 11,148 sun na spersa de 35,33 km².
Styrbordsknattane Peaks
L Styrbordsknattane Peaks ie n crëp te l'Antartis.
Wolfsegg
Wolfsegg ie n chemun te la Germania tl Landkreis Regensburg dl stat federel Paiern. Tl 2020 ovel na populazion de 1,533 sun na spersa de 15.34 km².
Zeals
Zeals ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Wiltshire.
Trebsen/Mulde
Trebsen/Mulde ie n chemun te la Germania tl Landkreis Leipzig dl stat federel Sachsen. Tl 2020 ovel na populazion de 3,795 sun na spersa de 35.06 km².
Dampierre-en-Burly
Dampierre-en-Burly ie na zità de la Franzia te la region Centre-Val de Loire y tl dipartimënt Loiret. Tl 2019 ovela na populazion de 1,480 y na spersa de 47.44 km².
Veglio
Veglio ie n chemun talian te la provinzia de Biella tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 541 sun na spersa de 6,76 km².
Damascus (Ohio)
Damascus ie na zità tl Ohio te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 286 sun na spersa de 2.1 km². Damascus fej pert de la contea Mahoning.
Ijula de Nadel
L'Ijula de Nadel ie n raion dedora de l'Australia.
Munhall (Pennsylvania)
Munhall ie na zità te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 11,049 sun na spersa de 5.9 km². Munhall fej pert de la contea Allegheny.
Podchenpalli
Podchenpalli ie n luech te l'India tl stat federel Telangana.Podchenpalli ie tl Papannapet mandal dl raion Medak. Tl 2011 ovel na populazion de 4,989.
Danimarca
La Danimarca o l Denemarch (badiot y fascian: Danimarca, gherdëina: Denemarch o Danimarca; danesc: Danmark, ) ie n stat nordich te l'Europa.
Monte Adone
L Monte Adone ie n crëp te la Talia. L toca pra la ciadëina de crëps Appennino Tosco-Emiliano y à na autëza de 654 metri.
Daniel de Bagnolo
Daniel de Bagnolo Autur rumanc (1685-1760).
Operes
<i> DEFENSIUN.
CAP. III. 25
Curtina de Urtijëi
La Curtina de Urtijëi ie adum cun la curtina da Sacun una dla doi curtines dl chemun y dla pluania de Urtijëi. La curtina ie a man drëta dl ruf de Val d'Ana. Tla curtina iel da vijité fòsses de persunalitëies ma ncé fòsses che ie monumënc fac da artisć de Gherdëina.
Pilot Mountain (North Carolina)
Pilot Mountain ie n luech tl North Carolina te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,635 sun na spersa de 5.3 km². Pilot Mountain fej pert de la contea Surry.
Daniel de Bagnolo
Operes
[p. 9] Encunter ils Türcks.
ILS Türcks vegnien nau de Machomet, il qual tegnien ad honur bunameing … sco Dieus, per esser Auctur della lur Cardienscha. Quest ei staus in pur della Tiarra della Arabia; il siu Bab fuva Pagaun, sia Mumma fuva Giudiua; & ei vivius Pagaun per in temps, alura ha priu si de pertgirar 30 ils Camels d' ina Vieua, la quala cul temps ha priu per sia Donna. Questa fuva bein richa; & aschia con quellas richezias, è con biars lists tardiment, … ladernitschs garegiava de vegnir Reig de quella Glieut; vesent aber, che cun quei el podeva nauta scafir, ei sa faig numnar Profet Divin, & ha priu per compoing de sias schelmarias in, che sa numnava Sergio, igl qual 35 fuva staus Monig, è fugius ord della Claustra veva priu si la Heresia dils Nestor[i]aners; </i>
Curtina de Urtijëi
Storia
Zacan canche l ne fova mo deguna curtina te Gherdëina messovi purté i morc a Gudon y pona plu tert a Laion. D'inviern univi tenii te tublà chinche la stredes fova deventedes miëures d'ansciuda.
La curtina fova spartida te doi pertes; la pert plu bassa, dita vedla curtina cun n mur aut ntëurvia, y la pert nueva plu auta, dita nueva curtina, che fina via cun na pert curida cun lojes. Ti ani 1970 ie ruveda lepro na terza pert plu a urient.
Vedla curtina
La vedla curtina ie chëla plu basa dl viëres de uzidënt, dan la dlieja de Sant'Ana. Tl 1862 canche l fova mé la vedla curtina, à l chemun lascià fé n gran mur ntëurite cun de bela nisces. N chël an ai 16 de nuvëmber à l chemun patron dla curtina nce metù su n regulamënt de curtina cun 32 ponc. L regulamënt da liejer tl Calënder de Gherdëina udova dant che la nisces fossa vendudes al incant ma mé a patrons de n mesc a Urtijëi. Pra uni niscia fova tla tiëra de curtina daujin na lerch per suplì l mort dla familia.
Nueva curtina
Cun la nueva curtina iel stat fat su tl 1894/1895 n gran port cun 11 nisces per la majera families de Urtijëi. La niscia zentrela fova per i prevesc y l susot ova n afrësch de Josef Moroder da Jumbiërch. Chësta niscia ne dal nia plu ajache l ie unit fat ora n passaje per la pert de curtina plu nueva a urient.
Nisces tl port
La nisces tl port ie, danter l'auter, da man ciancia la familia Martiner cun n bel Crist tl orto di ulives de Hermann Moroder da Jumbiërch, na niscia dla familia Runggaldier da Passua, la Familia Moroder Lenert, La familia Purger y la familia Insam Prinoth.
Ultima curtina
Chësta curtina ie stata metuda su permò tl 1972 do n proiet de Gottfried Moroder. Do la lojes dla curtina nueva ie states fabrichedes autra lojes per families dal muet o mpurtantes dl luech. Tla pert plu a uriënt fina via la curtina cun na sort de pelda/capela per i prevesc dla pluania. Tl an 2000 ie la curtina mo n iëde stata ngrandida dl viëres de nord y fineda via cun nueva loges.
Curtina di protestanc
Do l presbitere dla dlieja de Sant'Ana tla curtina nueva fova fin al an 2000 ca. n toch de curtina, cun tiëra nia benedida, stlut via da na sief y n ciancel de fiër, ulache fova suplii i protestanc. Un de chisc fova Ludwig Norman-Neruda che fova tumà ju dal crëp di cin dëic y mort ai 11 de setëmber 1898. La sepultura ova pona fat l vëscul de Norwich tla curtina de Urtijëi. L sas de curtina de Norman Neruda ie pona stat spustè sul mur dla dlieja de Sant'Ana ulache l ie mo da udëi.
Ora de curtina univa supii ence chë morc dala pest tl 1636 percioche i ne tachëss nia chiche jiva te curtina
Verrone
Verrone ie n chemun talian te la provinzia de Biella tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 1282 sun na spersa de 8,46 km².
Osceola (Nebraska)
Osceola ie n luech tl Nebraska te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 826 sun na spersa de 2.4 km². Osceola fej pert de la contea Polk.
Curtina de Urtijëi
Curtina di saudeies
A man ciancia, sëura mur dla segonda curtina te pra de bera Matie dl Roder, ie stata fata do la prima viëra la curtina di saudëies. Bele ntan la viëra y do la viëra per gauja dla spanuela univa ilo suplii saudëies ora de curtina per la masra pert rusc i perjunieres taliani. Pra uni fossa ti fove-1 uni metù na crëusc russa de lën cun trëi traviërses, sainsom na pitia traviërsa, po na majera y jape una dejbiech. Plu tert ie chësta fosses unides sievedes ite cun n mur de sas cun na gran crëusc sëuravia y sotvia na eguia de porfir scarpeleda da Giuani Batista Moroder. Ntan la segonda viëra univa ilo suplii saudëies tudësc che muriva ti lazarec y nce braces i giames taiëdes ai malei. Tl 1956 ie chësta curtina unida desfata do che i osc di saudëies suplii ie stac menei te autra curtines di saudëies.
Fòsses de personalitëies
N valguna dla personalitëies de Urtijëi suplides te curtina. Danter chëstes ie sënz'auter la fòssa de Luis Trenker la plu vijiteda dai seniëures.
Autri cunliamënc
Curtina de Urtijëi sun Commons
Star Trek: Invasion
Star Trek: Invasion ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Dommartin
Dommartin ie n chemun de la Franzia te la region Auvergne-Rhône-Alpes. Tl 2019 ovel na populazion de 2,573.
Ijules Vergins Britaniches
La Ijules Vergins Britaniches ie n Raion de Sëuramer Britanich te la Caribich, a est de Puerto Rico.
Carr Crest
L Carr Crest ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Churchill y à na autëza de 1,200 metri.
Makemie Park (Virginia)
Makemie Park ie n luech tl Virginia te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 181 sun na spersa de 2.7 km². Makemie Park fej pert de la contea Accomack.
Ash Mountain (British Columbia)
L Ash Mountain ie n crëp tl Canada. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Tuya y à na autëza de 2,125 metri.
Ecclesfield
Ecclesfield ie na zità te la Nghiltiera te la contea zeremoniela South Yorkshire. Tl 2019 ovela na populazion de 31,609 abitanc.
Scalea
Scalea ie n chemun talian te la provinzia de Cosenza te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 10317 sun na spersa de 22,03 km².
Franklin Lakes (New Jersey)
Franklin Lakes ie na zità tl New Jersey te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 11,044 sun na spersa de 24.4 km². Franklin Lakes fej pert de la contea Bergen.
Sucha Kopa
L Sucha Kopa ie n crëp te la Polonia.
Eagle Creek Colony (Montana)
Eagle Creek Colony ie n luech tl Montana te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 100 sun na spersa de 1 km². Eagle Creek Colony fej pert de la contea Liberty.
Laharia
Laharia ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Puncha community development block dl raion Manbazar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,883.
Les Alluets-le-Roi
Les Alluets-le-Roi ie n chemun de la Franzia te la region Île-de-France. Tl 2019 ovel na populazion de 1,207.
Wisbech
Wisbech ie na zità te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Cambridgeshire. Tl 2019 ovela na populazion de 31,573 abitanc.
Scina
La scines (gherdëina, badiot y fascian: scines) ie la streda o via sun chëla che furnea na ferata. L ie la strutura de basa per l trasport sun scines y ie fata de doi scines de acel che ie metudes paralleles sun na strutura traviersa che plu da giut fova suënz breies de lën, ma ie aldidancuei suënz travierses de peton. La lerch danter la travierses ie suënz remplida cun giara, che juda a cialé che la travierses ne se mueve nia. La scines po te cër caji ënghe vester diretamënter fermedes te na streda de peton o asfalt, ulache ne ie po deguna giara danterite. Chësc vën dant pra la scines de n tram sun na streda te na zità, o pra chëla che per tudësch ti dijun Feste Fahrbahn, che vën fata dantaldut per ferates a auta velozità. A la distanza danter la doi scines ti dijun la destenduda de la scines. La parola ladina scina vën dal tudësch Schiene.
Destenduda de la scines
La destenduda de la scines ie la distanza danter la doi scines. Plu avisa se tratl de la distanza danter i doi ëures dedite de la scines. La destenduda plu adurveda ntëur al mond ie de 1,435 milimetri, a chëla che n ti dij ënghe la destenduda normala. Autra destendudes che vën adurvedes te l'Europa ie la destenduda iberica de 1,668 milimetri y la destenduda russa de 1,520 milimetri, che ie tramedoves destendudes lerges. La destenduda iberica vën dant te la Spania y tl Portugal, chëla russa te gran pert di stac ex-Soviec sciche la Ruscia, Ucraina, Casachstan y i stac baltichsc.
Ti raions da crëps vën suënz adurveda na destenduda strënta per fé plu saurì lerch ala scines te n rone. Te l'Austria-Ungaria per ejëmpl univa suënza adurveda la destenduda bosniaca (Bosnische Spurweite) de 760 mm. La ferata de Gherdëina fova unida fata cun la destenduda bosniaca.
Carabiner
N carabiner ie n rampin de mitel che se lascia giaurì y stlu. L vën adurvà scialdi a jì a crëp per taché adum cordes. Cul carabiner se taca n arpizadëur ite a la corda da ji a crëp sun n parëi y ie nsci segur de nia tumé ju. Ajache l grif de l carabiner ie saurì da giaurì y stlu y l ie fat de mitel, pieta n carabiner sibe segurëza che sauridanza a mudé da una corda a l'autra. L carabiner toca pra la ecuipajamënt de basa per fé na ferata.
Scigliano
Scigliano ie n chemun talian te la provinzia de Cosenza te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 1276 sun na spersa de 17,29 km².
Grafenau
Grafenau ie n chemun te la Germania tl Landkreis Böblingen dl stat federel Paiern. Tl 2020 ovel na populazion de 8,167 sun na spersa de 63.73 km².
Dakshinbankati
Dakshinbankati ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Bankura I community development block dl raion Bankura Sadar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,312.
Sigel (Illinois)
Sigel ie na zità tl Illinois te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 419 sun na spersa de 1.7 km². Sigel fej pert de la contea Shelby.
Soual
Soual ie n chemun de la Franzia te la region Occitania. Tl 2019 ovel na populazion de 2,573.
Zennor
Zennor ie n luech te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Cornwall.
Tempest 2000
Tempest 2000 ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Rudný vrch
L Rudný vrch ie n crëp te la Republica Ceca. L toca pra la ciadëina de crëps Broumovská vrchovina y à na autëza de 654 metri.
Wolfsheim
Wolfsheim ie n chemun te la Germania tl Landkreis Alzey-Worms dl stat federel Rheinland-Pfalz. Tl 2020 ovel na populazion de 798 sun na spersa de 4.99 km².
Golden Beach (Maryland)
Golden Beach ie na zità tl Maryland te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,620 sun na spersa de 9.8 km². Golden Beach fej pert de la contea St. Mary's.
18 Wheeler: American Pro Trucker
18 Wheeler: American Pro Trucker ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Buczynowe Czuby
L Buczynowe Czuby ie n crëp te la Polonia. L toca pra la ciadëina de crëps Tatra Auta y à na autëza de 2,125 metri.
Clarence (Iowa)
Clarence ie n luech tl Iowa te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,151 sun na spersa de 2 km². Clarence fej pert de la contea Cedar.
Centereach (New York)
Centereach ie na zità tl stat New York te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 31,100 sun na spersa de 23.1 km². Centereach fej pert de la contea Suffolk.
Wermsdorf
Wermsdorf ie n chemun te la Germania tl Landkreis Nordsachsen dl stat federel Sachsen. Tl 2020 ovel na populazion de 5,218 sun na spersa de 104.62 km².
Smithfield (Illinois)
Smithfield ie n luech tl Illinois te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 181 sun na spersa de 1.2 km². Smithfield fej pert de la contea Fulton.
Star Trek: New Worlds
Star Trek: New Worlds ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Poland (Ohio)
Poland ie n luech tl Ohio te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,425 sun na spersa de 4.2 km². Poland fej pert de la contea Mahoning.
Sheridan (Michigan)
Sheridan ie n luech tl Michigan te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 825 sun na spersa de 2.9 km². Sheridan fej pert de la contea Montcalm.
Vigliano Biellese
Vigliano Biellese ie n chemun talian te la provinzia de Biella tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 8072 sun na spersa de 8,38 km².
Georgia dl Sud y l'Ijules Sandwich dl Sud
La Georgia dl Sud y l'ijules Sandwich dl Sud (nglëisc: South Georgia and the South Sandwich Islands) ie n Raion de Sëuramer Britanich tl sud dl Ozean Atlantich.
West Glendive (Montana)
West Glendive ie n luech tl Montana te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,635 sun na spersa de 10 km². West Glendive fej pert de la contea Dawson.
Jore Simuli
Jore Simuli ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest.Jore Simuli ie tl Mathabhanga I community development block dl raion Mathabhanga. Tl 2011 ovel na populazion de 4,986.
Kanfen
Kanfen ie n chemun de la Franzia te la region Grand Est. Tl 2019 ovel na populazion de 1,207.
Grainet
Grainet ie n chemun te la Germania tl Landkreis Freyung-Grafenau dl stat federel Paiern. Tl 2020 ovel na populazion de 2,489 sun na spersa de 36.11 km².
Chinthagumpalli
Chinthagumpalli ie n luech te l'India tl stat federel Andhra Pradesh. L ie tl Chinaganjam mandal dl raion Bapatla. Tl 2011 ovel na populazion de 1,312.
Cima Roda
L Cima Roda ie n crëp te la Talia. L toca pra la ciadëina de crëps Grupa dl Brenta y à na autëza de 2,125 metri.
Le Lari
L Le Lari ie n crëp te la Talia. L toca pra la ciadëina de crëps Appennino Tosco-Emiliano y à na autëza de 1,200 metri.
Cherokee (California)
Cherokee ie n luech te la California te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 100 sun na spersa de 4.5 km². Cherokee fej pert de la contea Butte.
Durham (California)
Durham ie na zità te la California te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,255 sun na spersa de 215.7 km². Durham fej pert de la contea Butte.
Tëmpla
Na tëmpla ie tl ladin de Gherdëina n pra bëndebo grant che ie mpue te n ërt. N ejëmpl de na tëmpla ie Pra da Rì t'insom de Val.
Villa del Bosco
Villa del Bosco ie n chemun talian te la provinzia de Biella tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 356 sun na spersa de 3,73 km².
Růžek (Góry Kamienne)
L Růžek ie n crëp te la Republica Ceca. L toca pra la ciadëina de crëps Broumovská vrchovina y à na autëza de 654 metri.
Brierley Hill
Brierley Hill ie na zità te la Nghiltiera te la contea zeremoniela West Midlands. Tl 2019 ovela na populazion de 31,430 abitanc.
Pra da Rì
Pra da Rì ie na gran tëmpla tl chemun de Sëlva, Südtirol, che ie ite insom ala valeda de Val a na autëza de zirca 1.800 metri. Chësc raion fej pert dl Parch Naturel Puez-Odles. D'inviern possen pudejé da Busc dl Preve nchin te Pra da Rì, scenò l pon ënghe arjonjer a pé sibe d'instà che d'inviern. Da Pra da Rì iel n troi per ruvé su sun Puez jan su per Dusac, n auter troi mëina su per Val Culea via n Puez.
Dover Base Housing (Delaware)
Dover Base Housing ie na zità tl Delaware te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,620 sun na spersa de 1.9 km². Dover Base Housing fej pert de la contea Kent.
Newhope (Arkansas)
Newhope ie na zità tl Arkansas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 286 sun na spersa de 7.9 km². Newhope fej pert de la contea Pike.
Serra d'Aiello
Serra d'Aiello ie n chemun talian te la provinzia de Cosenza te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 513 sun na spersa de 3,83 km².
Juac
Juac ie na mont te Gherdëina tl chemun de Sëlva. Juac, che uel dì pitl jëuf, ie sëura Daunëi y sota Stevia. Sainsom de la mont ie la Utia de Juac a n'autëza de 1.905m. Juac fej pert dl parch naturel Puez-Odles y ie a n'autëza danter i 1800 y 1900 metri. A est de la mont pea su i parëies dl crëp de Stevia. A nord y vest va la mont ju tl ruf de Ncisles, a sud ju sa Sciuz y inant ju tl luech de Sëlva.
Coyote Flats (Texas)
Coyote Flats ie na zità tl Texas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 419 sun na spersa de 8.7 km². Coyote Flats fej pert de la contea Johnson.
Saratoga (California)
Saratoga ie na zità te la California te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 31,084 sun na spersa de 33.1 km². Saratoga fej pert de la contea Santa Clara.
Dante Alighieri
Dante Alighieri (Firenze 1207- Ravenna 1273) vën udù coche l fundadëur dla leteratura taliana auta; autor de libri de carater politich (“De Monarchia”) y linguistich (“De vulgari eloquentia”). Si majera opera ie “La Divina Commedia”, che ie un di lëures fundamentei dla leteratura universela.
Vocabolar ladin leterar
Dante 6 1879 Dante (PescostaC, MëssaPescosta1879:3) gad. Dante Badia Dante '''antrop. (gad.) <i>a) Sciöche Dante cianté oressi en lënga ladina / De na Mëssa novela la Comedia divina. '''Söcche Dante tgiantè oressi in leinga ladina / De na Mássa novella la Commedia divina. </i>PescostaC, MëssaPescosta1879:3 (Badia)
Star Trek: Phaser Strike
Star Trek: Phaser Strike ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Suchoń
L Suchoń ie n crëp te la Polonia.
Héricy
Héricy ie n chemun de la Franzia te la region Île-de-France. Tl 2019 ovel na populazion de 2,572.
Raiden
Raiden ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Basckortostan
La Republica de Basckortostan (baschir: Башҡортостан Республикаһы, rus: Республика Башкортостан) ënghe cunesciuda coche Baschiria (rus: Башкирия), ie una de la 22 republiches autonomes de la Ruscia tl Raion Federel de la Volga danter l ruf Volga y i crëps dl Ural. La à na spersa de 143,600 km² y tl 2018 ovela na populazion de 4,063,293 persones. Si capitela y majera zità ie Ufa. La rujenedes ufizieles ie l rus y l baschir, ma l rus vën adurvà de plu te uni ciamp, sciche tl rest de la Ruscia.
Gorny Institute
L Gorny Institute ie n crëp te la Ruscia. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Sredinny y à na autëza de 2,125 metri.
Flandreau (South Dakota)
Flandreau ie n luech tl South Dakota te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,425 sun na spersa de 4.8 km². Flandreau fej pert de la contea Moody.
Marshallton (Pennsylvania)
Marshallton ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,151 sun na spersa de 2.2 km². Marshallton fej pert de la contea Northumberland.
Monasterace
Monasterace ie n chemun talian te la zità metropolitana de Reggio Calabria te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 3,429 sun na spersa de 15,65 km².
Molangoor
Molangoor ie n luech te l'India tl stat federel Telangana.Molangoor ie tl Shankarapatnam mandal dl raion Karimnagar. Tl 2011 ovel na populazion de 4,986.
Long Peak
L Long Peak ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Sentinel y à na autëza de 1,200 metri.
Flintville (Tennessee)
Flintville ie na zità tl Tennessee te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 419 sun na spersa de 14 km². Flintville fej pert de la contea Lincoln.
Beverly (New Jersey)
Beverly ie n luech tl New Jersey te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,425 sun na spersa de 1.4 km². Beverly fej pert de la contea Burlington.
Star Trek: Secret of Vulcan Fury
Star Trek: Secret of Vulcan Fury ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Braddock Hills (Pennsylvania)
Braddock Hills ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,635 sun na spersa de 2.5 km². Braddock Hills fej pert de la contea Allegheny.
Ferata de Gherdëina
La ferata de Gherdëina fova na ferata cun destenduda strënta (tudësch: Schmalspurbahn, talian: treno a scartamento ridotto), chël uel di che la destenduda de la scines fova de mé 760 mm mpede i 1435 mm normai. Chësta fova na larghëza che l dajova ënghe te autri luesc te l'Austria-Ungaria y a chëla che n ti dij la destenduda bosniaca (tudësch: Bosnische Spurweite). La univa adurveda dantaldut per ferates te raions da crëps.
Suchy Obycz
L Suchy Obycz ie n crëp te la Polonia.
Ferata de Gherdëina
Trata
Dala stazion de Tluses piova la trata ite per na riva, tres tuniei y puenc ite per la valeda de Gherdëina nfin a Urtijëi. A S.Cristina dal aldidancuei mo un de i tuniei che fova stac giavei per la ferata. Ilò dal ënghe na mostra cun nfurmazions sun la ferata. La trata fova stata frabicheda belau de l dut sun frabicac artifiziei per vester boni de ti avëi la sëuravënta al gran dislivel y ënghe per la topografia che a ngrum de luesc ne fova nia ideéla per na ferata.
Prima ideies
Na prima idea de fé na ferata te Gherdëina fovel bele ntëur al 1900, ajache l ëssa judà cul trasport de la scultures de lën y di auteresc. Chisc univa scenò traspurtei a na maniera scialdi ria, cëra y ncompera ora per la streda strënta nfin a Pruca. Ala fin dl 1800 univel espurtà da Gherdëina scultures per 2000-3000 vagons a l'ann. Tl 1905 fovel unì metù su n "Cumité per na ferata de Gherdëina" (ntlëuta Grödner Bahnkomitee) cun a cë l'ambolt de Urtijëi Josef Rifesser che ulova fé na ferata finanzieda privatamënter vendan azions ala jënt. L fova pona unic fac studesc per desmustré l gran bujën de avëi na ferata. A chëi tëmps, ulache l ne dajova mo degun auti, fova nia avëi n culegamënt a na ferata belau da cunfrunté cun nia avëi na streda asfalteda al didancuei. L fova unic fac n grum de studesc y abinei adum n grum de scioldi, ma ala fin à messù rué la Prima Gran Viera per muever zech.
Sambën fovel do duta chësta ideies nteresc particuleres y duc se purvova pra l’autoriteies dla monarchia de l'Austria-Ungaria de fé passé la sia, ma ala fin ova dl 1908 mpo l Minister per la ferates de Viena dat la ncëria de lauré ora n proiet a puntin per la ferata da Tluses a Urtijëi y inant n stude de mascima per ruvé te Plan. Danter la ziteies de Bulsan (cun a cë l ambolt dr. Perathoner) y Persenon (cun a cë l ambolt dr. von Guggenberg) fovel na gran cuncurënza per fé pië via la ferata de Gherdëina te si zità, ajache vester l pont per pië via a jì tla Dolomites udoven sciche n gran valor per l turism.
La Celle
La Celle ie na zità de la Franzia te la region Provence-Alpes-Côte d’Azur y tl dipartimënt Allier. Tl 2019 ovela na populazion de 1,476 y na spersa de 31.2 km².
Ramteerth (K)
Ramteerth (K) ie n luech te l'India tl stat federel Karnataka. L ie tl Basavakalyan dl raion Bidar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,882.
Ferata de Gherdëina
La ferata vën fata ntan la Prima Gran Viera
La Talia ova tl 1915 fat ora cun la Franzia (lieda cun i nglëisc) de jì cun ëi sce l’Austria se ëssa slargià ora mo deplù a urient zënza l cunsëns dla Talia, che ëssa ulù perchël l Tirol talian (Trentin) y Triest. La lianza dla Talia cun i franzëusc y i nglëisc deventova for plu strënta. Chësc ova i servijes sucrëc de l'Austria capì y perchël cialovi de renfurzé i cunliamënc cun l Tirol dl Sud y la zones che ëssa pudù nteressé la Talia. La ferata fova l miëur sistem per mené materiai pesoc, ermes y saudeies da un n cunfin al auter. L cunfin danter l'Austria y la Talia jiva dal Lech de Garda tres la Grupa dl Brenta, la Dolomites dla Pala, Fascia, la Marmoleda, l Nuvolau, l Cristallo y la Trëi Pizes de Lavarëi. Ai 23 de mei dl 1915 ova la Talia detlarà viera a l'Austria che ova nsci l festide de traspurté l plu aslune che la jiva saudeies, material, ermes y da maië ala front tl sud. Nfin a Tluses y a Toblach jivela drët bën, ma da iló demez fovel de bujën de traspurté dut sun stredes strëntes y su per troies di jëufs mo plu strënc y periculëusc tla sajon da d’inviern. L sëul mesun fova i ciavei o i mui y chësc jiva massa plan. L cumando dl militer, che ova tëut su l cuntrol sun la ferates, ova dl 1915 dat l orden de fé na ferata nfin te Plan, tulan n cunsciderazion sibe Pruca che Tluses. L proiet dl inj. Riehl fova unì cumprà y prësc do de pierpul fovel unì scumencià a lauré. N iede uloven adurvé na destenduda de la scines de 1000 mm, ma per fé plu aslune fovel unì strënt a 760 mm y mpede la locomotives a lectrisc ududes danora dal proiet, se oven cuntentà de teles a tanf. Ala fin de agost fovel unì fat ora n plan di lëures che udova danora 24 km de scines, 50 vagons y 5 locomotives, che per fé plu aslune fova unii tëuc ca dala ferata de Mori, ntant fërma per gauja dla viera. Per frabiché la ferata fovel de bujën de n grum de persones, de tecnics, njenieres y nsci fovel unì nciarià la “29. Eisenbahnkompanie” dl militer de fé i lëures. Tëut ca oven bele riesc i prijunieres rusc dala front dl est (zirca 6,000 de ndut, de chisc ntëur n 1000 te Sëlva, ruvei de utober dl 1915), de plu gran firmes da l'Austria y scuadres de zumpradëures de zirca 800 persones per fé i puenc de lën.
Jerebica
L Jerebica ie n crëp te la Talia. L toca pra la ciadëina de crëps Kanin y à na autëza de 2,125 metri.
Ferata de Gherdëina
Do la viera
Do la fin dla Prima Gran Viera (l’Austria ova lascià de cumbater ai 3 de nuvëmber; n di dan la Talia) ai 4 de nuvëmber dl 1918 fova Südtirol unì tëut ite dai talians y ai 2 de setëmber dl 1919 fovel unì fat la pesc de Saint Germain che ova recunesciù nosc raion ala Talia. La ferata fova passeda dl 1920 de dërt ala ”Ferrovie Italiane“ y feter duc i lauranc pra la ferata univa da moinla da oradecà. Dant nen fovel deplù dal Tirol, dala valeda dl Isarch y nce de Gherdëina. De Sëlva laurova nce Tubia Perathoner da Linacia pra la ferata y per pudëi resté pra chësc lëur ovel messù mudé tl tëmp dl fascism l inuem te Paratoni. La ferata ova pona abù auc y basc y da plu pertes udoven ite che la ne pudova nia ti vester al trasport per l daunì. La fova da mudernisé, itevier jivela mé a 14 km/h y oravier a 18 km/h y nce la scines fova feter de stleta cualità. Bele dl 1938 ulova l guviern la tò ju, ma l cumisser (podestà) da ntlëuta inj. Arturo Tanesini ova arjont che la unisse tenida y mpue frabicheda ora. I puenc, n pert mo de lën, fova unii cumedei y fac de peton y de sasc. Do la segonda viera, ti ani 1946-48, fovela inò tan inant de la tò ju y te Gherdëina fovel unì metù su n cumité per la mantenì (leprò l hotelier Ossi Pitscheider dl Oswald) ajache la fova mpo mo l sëul mesun che garantiva l cunliamënt cun la Val dl Isarch. I plu vedli se lecorda mo che dl 1951, l ann dala gran nëif, fovela jita tresora y la fova la sëula puscibltà de furné ite y ora dla val. Dl 1953 fovel unì metù su na sozietà per la mantenì y la mëter a jì a lectrisc (soc. anonima Ferrovia Elettrica Val Gardena), ma dut l mpëni ne n’ova juà a nia. L fova i tëmps dl auto privat, la sozieteies dla curieres (dantaldut la SAD) ova n gran pëis pulitich, la ferata jiva massa plan y per la fé nueva, manciova l’ulentà pulitica y donca i scioldi. Nsci fova la ferata, do 44 ani de servisc y n grum de lecorc, furneda per l ultim iede ai 29 de mei dl 1960, saludeda dala mujighes, dal’autoriteies y da n grum de jënt de Gherdëina. L ambolt de Sëlva da ntlëuta fova Rudi Kasslatter dl Olympia che ova bele ai 20 de agost dl 1960 fat dumanda de pudëi cumpré i teraces dla ferata. Dl 1969 ova l chemun giapà dal’aministrazion dl stat na pruposta de cumpré duta la spersa de feter 90.000 m² per 151.715.000 lire (feter 76.000 euro). L priesc oven ratà massa aut, nce ajache i grunc fova, coche dit, unii destëuc per puec scioldi sota l’Austria. Dl 1980 fovel stat mesun giapé da pert dl chemun l’aministrazion de duta la spersa, a na maniera che da ntlëuta à l chemun pudù mantenì y njinië ca n bel troi da jì a pe. Sambën ova ntant bele n grum de privac pitli tòc a fit y vel’un fova nce stat bon de n cumpré vel’tòch. Permò dl 2005 iel stat mesun passé l grunt al chemun, do che tres na norma de atuazion dl Statut de autonomia de Sudtirol fovel passà ala Provinzia de Bulsan. L priesc paià dal chemun per i za. 8 ha de grunt che fova mo restei fajova ora 318.442 euro. Dant nen fovel bele unì cumprà plu pertes (te Plan per l ciamp dal palé, sota la dlieja per la streda nfin via l stadio Pranives y nsci inant).
Ngrum de jënt che jiva cun la ferata sautova merë ju ulache i messova, unfat sce la ferata se fermova o nia. D’inviern ruvova la sades n grum de fulestieres cun la ferata. I majeri hotiei ova n purtier che aspitova cun na luesa da corni per mené i cufri. Chëi che fitova via vel’cuatier privat, jiva, sce l ruvova zachei, nstësc ala ferata o mandova l ciaval da La Sia o chël de Ciampac. La storia dla ferata y dla teleferiches fates ntan la prima viera fej unì n cër nchersciadum y dà da pensé a coche l svilup fossa jit inant, sce n fossa stac boni de tenì la ferata, la teleferiches sun i jëufs y / o la teleferica da Urtijëi ite. Ne n’ie pa chësc nia l cunzet de coche assan al didancuei gën metù a jì l trafich te Gherdëina y sun nosc jëufs.
Ncuei
Puecia trates de la ferata à sëuravivù nfin a ncuei. Tl 1970 ie l tòch da Tluses nfin a Urtijëi stat mudà te la streda statela 242dir, ne'n fajan n ram de la SS242 che culeghea Urtijëi cun Pruca. La trata da Urtijëi nfin te Plan ie stata mudeda te na promenade y ultimamënter a tòc ënghe te na streda per la rodes.
Sevenoaks
Sevenoaks ie na zità te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Kent. Tl 2019 ovela na populazion de 31,402 abitanc.
Lakeside (Florida)
Lakeside ie na zità te la Florida te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 31,058 sun na spersa de 34.9 km². Lakeside fej pert de la contea Clay.
Street Rod
Street Rod ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Serrat de l'Àliga (Castellar de la Ribera)
L Serrat de l'Àliga ie n crëp te la Spania. L toca pra la ciadëina de crëps Prepireneies y à na autëza de 654 metri.
Étrelles
Étrelles ie n chemun de la Franzia te la region Bretania. Tl 2019 ovel na populazion de 2,569.
Zimone
Zimone ie n chemun talian te la provinzia de Biella tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 425 sun na spersa de 2,9 km².
Hüffler
Hüffler ie n chemun te la Germania tl Landkreis Kusel dl stat federel Rheinland-Pfalz. Tl 2020 ovel na populazion de 522 sun na spersa de 3.65 km².
Plan da Tieja
Plan da Tieja ie n ridl tl chemun de Sëlva. L ne conta nia ufizialmënter coche na frazion. Plan da Tieja cunfina cun l chemun de Santa Cristina y na pert de la populazion de Plan da Tieja va perchël ënghe a scola o a mëssa a Santa Cristina.
Mejes
I mejes de Plan da Tieja ie: Maciaconi, Pramaciaconi, Mastlé, Runcac Dessot, Runcac, Larcion, Scimon, Domur, Tieja, Tieja Dessëura, Tlusel, Cinions, Pramauron, Pramulin, Col da Larjac, Col dala Pelda, Sotler, Ost de Runcac.
Haidmühle
Haidmühle ie n chemun te la Germania tl Landkreis Freyung-Grafenau dl stat federel Paiern. Tl 2020 ovel na populazion de 1,319 sun na spersa de 21.03 km².
Viverone
Viverone ie n chemun talian te la provinzia de Biella tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 1416 sun na spersa de 12,38 km².
Ontario (Oregon)
Ontario ie na zità tl Oregon te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 11,031 sun na spersa de 13.4 km². Ontario fej pert de la contea Malheur.
Kool-Aid Man
Kool-Aid Man ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Purba Binodpur
Purba Binodpur ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Gazole community development block dl raion Malda Sadar. Tl 2011 ovel na populazion de 1,312.
Wiedemar
Wiedemar ie n chemun te la Germania tl Landkreis Nordsachsen dl stat federel Sachsen. Tl 2020 ovel na populazion de 5,306 sun na spersa de 95.55 km².
Mała Buczynowa Turnia
L Mała Buczynowa Turnia ie n crëp te la Polonia. L toca pra la ciadëina de crëps Tatra Auta y à na autëza de 2,125 metri.
Montebello Ionico
Montebello Ionico ie n chemun talian te la zità metropolitana de Reggio Calabria te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 6,225 sun na spersa de 55,67 km².
Curdsville (Kentucky)
Curdsville ie n luech tl Kentucky te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 100 sun na spersa de 2.4 km². Curdsville fej pert de la contea Daviess.
Estancia (New Mexico)
Estancia ie n luech tl New Mexico te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,635 sun na spersa de 16 km². Estancia fej pert de la contea Torrance.
Castleford (Idaho)
Castleford ie n luech tl Idaho te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 181 sun na spersa de 0.4 km². Castleford fej pert de la contea Twin Falls.
Mount Belgrave
L Mount Belgrave ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Crëps Prince Albert y à na autëza de 1,200 metri.
Nakedtop
L Nakedtop ie n crëp ti Stac Unii.
De gran zités y zités d'ert
Nosc tempes de aldidancuei ie ben chei dla gran megalopoles de passa 10 milions de abitanc, coche Istanbul, Tokyo, Beijing, Mecca, Zitá dl Mexico, Mumbai, Ierusalem, New York, London, Singapur, São Paulo, Moscau, Lagos y i.i.
Gulfcrest (Alabama)
Gulfcrest ie n luech te l'Alabama te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 181 sun na spersa de 3.9 km². Gulfcrest fej pert de la contea Mobile.
De gran zités y zités d'ert
La urbanisazion for plu intensiva crieia problems de carater soziel y urbanistics, ma nce ambientei, nia surìi da resolver.
Ozark (Arkansas)
Ozark ie na zità tl Arkansas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 3,618 sun na spersa de 20.6 km². Ozark fej pert de la contea Franklin.
De gran zités y zités d'ert
La gran ziteies d'ert, coche p.e. Paris, Unieja, Flurenza, Roma resta nce tl cunfront cun la megalopoles mpurtantes coche ponc de atrazion de masses for plu grandes che possa nce gaujé fenomenns de "ouvertourism", coche p.e. a Bracelona, cun reazions nce radicales da pert di abitanc.
Wikidata
Q200250
Brookville (Ohio)
Brookville ie na zità tl Ohio te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,255 sun na spersa de 9.9 km². Brookville fej pert de la contea Montgomery.
Crenshaw (Mississippi)
Crenshaw ie n luech tl Mississippi te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,151 sun na spersa de 1.1 km². Crenshaw fej pert de la contea Panola.
Akta
Akta ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Bharatpur I community development block dl raion Kandi. Tl 2011 ovel na populazion de 1,882.
Fé zandli te Gherdëina
Fé zandli te Gherdëina sul puntl cun la mazëtes o l batidlon ie n èrt pratigà da truepa ëiles n iëde ma che ie jit perdù te Gherdëina.
Storia
Tl 1500 univa te Gherdëina fat truep lëuden. L lëuden de Gherdëina fova scialdi aprijà per si bona qualità te dut l Tirol. Bele tl 1500 fajova nce truepa ëiles te Gherdëina zandli. La zandleres se abinova cun l puntl dai zandli te stua pra la ujina o jurmana o nona a lauré, s’la ciaculan o ciantan. Davia che belau duta l'ëiles ova zacan ciamëijes ulache l tucova de biei zandli orainsom la manies y jiva scialdi plu che śën cun la troht, univel adurvà deplù zandli che no al didancuei. Steiner scrij tl liber “Sammler für Geschichte und Statistik in Tirol” l ann 1807, che duta l’ëiles de Gherdëina jëunes y vedles lëura da zandlera. Steiner scrij che i zandli fac te Gherdëina ie grovesc, y plutosc me adatei per l guant dla bacanes. I zandli jiva po dantaldut l'ëiles a vënder ora per l mond nchin a Unieja y nce scialdi tla Franzia.
Zandlëtes y zandlëc
La zandlëtes, per solit ëiles jëunes mo da maridé, y i zandlëc, ëi jëuni, jiva te d’autra valedes de dut l Tirol a marciadé de zandli, fazulëc, spighëtes, pintes, ciauzes, vëtes, jides, fil da cujì y d’autra roba che n adurvova sibe pra l guant da uni dì che pra l guant da sandì.
Steiner scrisc che l'eiles zandleres che jiva a vënder ncantëur tla autra valedes o ziteies fova dl solit mo nia maridedes. Les univa tlamedes zandlëtes. I ëi che vendova ncé stofs de uni sort univa tlamei zandlëc. I lëures de fé zandli sun l puntl y de fé lëuden ie sanbën jic perdui te Gherdëina, davia che ntëur l 1850 fova deventà nce per l'ëiles l lëur de ziplé y fé chiena scialdi plu mpurtant te duta la families. Bele l ann 1846 scrijova Stëub te “Drei Sommer in Tirol” che l'ëiles de Gherdëina juda la gran pert pea a fé chiena o a ziplé, ma vel una se dà mo jù a fé zandli cun la mazëtes.
Tecnica
L puntl fova n plumac sche n rodl drët dur dl solit te n cëst. Sul puntl univa ndluà 1 dessëni dl zandl o puntina che dassova unì fata. L fil  univa nspuelà sun la mazëtes. La mazëtes fova da 12 a 15 cm. longes y fova ndrëtes o a forma de batidlon. L cë dl fil univa fermà sul dessëni cun dlues furedes tl puntl. La mazëtes univa auzedes via y ca, nturjan 1 fil y 1 raidan aldo dl dessëni. L univa adurvà 4-5 fina 15-20 pèr de mazëtes aldo dl desëni plu o manco cumplicà.
L blason de Urtijëi
L lëur sul puntl dëssa vester stat scialdi de mpurtanza per l'economia de Gherdëina sce nchinamei l blason de Urtijëi mustrova su doi mazëtes, una redëusa nchin l'an 1908 canche l ie unì mudà cun San Durich y l'eves. L vedl blason fova l blason di nëubli de Augsburg, danter chisc Lienhart von Ortiseit, che ova la gran puscion Ortiseit, dopro per la majera pert Mauriz a Urtijëi. Chisc nëubli dëssa nce avei purtà adalerch l'ert de fé zandli. Do che Josef Runggaldier da Janon ova abinà n stilet de bront tl 1830, cunservà tl Museum Gherdëina, univa desenià tl blason suënz i doi stilec mpé dla mazëtes ntant desmincëdes do che l'ert dl puntl fova jit dojù.
Pantops Mountain
L Pantops Mountain ie n crëp ti Stac Unii.
Hinterschmiding
Hinterschmiding ie n chemun te la Germania tl Landkreis Freyung-Grafenau dl stat federel Paiern. Tl 2020 ovel na populazion de 2,453 sun na spersa de 21.03 km².
Bradbury (California)
Bradbury ie n luech te la California te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 825 sun na spersa de 5.1 km². Bradbury fej pert de la contea Los Angeles.
Feasterville (Pennsylvania)
Feasterville ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,423 sun na spersa de 1.7 km². Feasterville fej pert de la contea Bucks.
Salins-les-Bains
Salins-les-Bains ie n chemun de la Franzia te la region Bourgogne-Franche-Comté. Tl 2019 ovel na populazion de 2,567.
Abakan
Abakan (rus: Абакан) ie na zità de la Ruscia y la capitela de la Republica de Hacassia tl Raion Federel de la Siberia. Tl 2021 ovela na populazion de 187,239. La zità ie te la zona d’orar UTC+7.
Radical Dreamers
Radical Dreamers ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Lavinia (Tennessee)
Lavinia ie n luech tl Tennessee te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 100 sun na spersa de 3.7 km². Lavinia fej pert de la contea Carroll.
Koro Koro Puzzle Happy Panechu!
Koro Koro Puzzle Happy Panechu! ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Quirauk Mountain
L Quirauk Mountain ie n crëp ti Stac Unii. L toca pra la ciadëina de crëps South Mountain y à na autëza de 654 metri.
Hopkinsville (Kentucky)
Hopkinsville ie na zità tl Kentucky te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 31,052 sun na spersa de 82.6 km². Hopkinsville fej pert de la contea Christian.
Koto Battle: Tengai no Moribito
Koto Battle: Tengai no Moribito ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Motta San Giovanni
Motta San Giovanni ie n chemun talian te la zità metropolitana de Reggio Calabria te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 6,124 sun na spersa de 46,73 km².
Allen (Maryland)
Allen ie na zità tl Maryland te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 419 sun na spersa de 1.1 km². Allen fej pert de la contea Wicomico.
Mont Ryōun
L Mont Ryōun ie n crëp tl Iapan. L toca pra la ciadëina de crëps Grupa Vulcanica de Daisetsuzan y à na autëza de 2,125 metri.
Tampico (Washington)
Tampico ie na zità tl stat Washington te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 286 sun na spersa de 11 km². Tampico fej pert de la contea Yakima.
Delfin
Le delfin (dal grech δελφίς) é n mamifer che alda pro i eucarioc tl ordin di Cetaceae y tla familia di Delphinidae (delfins di ozeans) y di Platanistoidea (delfins di rüs). Al é gnü descurí ca. 40 sortes desvalies de delfins partides sö te 17 jëni che á dimenjiuns danter 1,2 m y 9,5 m y apësa danter 40 kg y 6 tonelades. La maiú pert dles sortes apësa danter 50 kg y 100 kg.
Ti raiuns dl Mer Mediteran gnôl araté bele dai tëmps antics incá che i delfins ess na inteligënza cotan maiú respet ai atri mamifers y pësc. I delfins á n sistem de comunicaziun bindebó compliché, tres chël che ai fej ince ultrasonns. Tla mitologia classica é le delfin simbol dl’ega y colié ala divinité de Netun y de Venus.
Wikidata
Q7369
Necrodome
Necrodome ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Pine Grove Mills (Pennsylvania)
Pine Grove Mills ie n luech te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,635 sun na spersa de 6.5 km². Pine Grove Mills fej pert de la contea Centre.
Kertzfeld
Kertzfeld ie n chemun de la Franzia te la region Grand Est. Tl 2019 ovel na populazion de 1,207.
Singanamala
Singanamala ie n luech te l'India tl stat federel Andhra Pradesh.Singanamala ie tl Singanamala mandal dl raion Anantapuram. Tl 2011 ovel na populazion de 4,986.
La Poza
La Poza ie n ridl tl chemun de Sëlva. L ne conta nia ufizialmënter coche na frazion.
Les Hautes-Rivières
Les Hautes-Rivières ie na zità de la Franzia te la region Grand Est y tl dipartimënt Ardennes. Tl 2019 ovela na populazion de 1,464 y na spersa de 31.34 km².
La Poza
Mejes
I mejes de La Poza y de La Sëlva ie: Larjac, Rosun, Gustin, Cësanueva (Corpomio), Galina, Valantin, Pitl Fever, Menot, Janol (Culà), Turnadëcia de Santuel, Santuel, La Sëlva, Pozamanigoni, Piciulëi, Anterleghes, Palonia, Ciaucea, Pizuela, Pigon, Tublà de Pigon, Planvëidun, L Ambolt, Schlosser, Spinaces.
Rosalia (Kansas)
Rosalia ie n luech tl Kansas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 100 sun na spersa de 3.3 km². Rosalia fej pert de la contea Butler.
Salzburger Kopf
L Salzburger Kopf ie n crëp te la Germania. L toca pra la ciadëina de crëps Westerwald y à na autëza de 654.2 metri.
Chevy Chase View (Maryland)
Chevy Chase View ie n luech tl Maryland te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 1,151 sun na spersa de 0.8 km². Chevy Chase View fej pert de la contea Montgomery.
Smithton (Pennsylvania)
Smithton ie na zità te la Pennsylvania te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 419 sun na spersa de 1.1 km². Smithton fej pert de la contea Westmoreland.
Spezzano della Sila
Spezzano della Sila ie n chemun talian te la provinzia de Cosenza te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 4485 sun na spersa de 79,59 km².
Zumaglia
Zumaglia ie n chemun talian te la provinzia de Biella tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 1118 sun na spersa de 2,62 km².
Kelheim
Kelheim ie n chemun te la Germania tl Landkreis Kelheim dl stat federel Paiern. Tl 2020 ovel na populazion de 16,744 sun na spersa de 76.68 km².
Middle Island (New York)
Middle Island ie na zità tl stat New York te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 11,030 sun na spersa de 21.3 km². Middle Island fej pert de la contea Suffolk.
Kapellen-Drusweiler
Kapellen-Drusweiler ie n chemun te la Germania tl Landkreis Südliche Weinstraße dl stat federel Rheinland-Pfalz. Tl 2020 ovel na populazion de 972 sun na spersa de 5.77 km².
Polish Mountain
L Polish Mountain ie n crëp ti Stac Unii.
Dontiara
Dontiara ie n luech te l'India tl stat federel Bengal dl Vest. L ie tl Ghatal community development block dl raion Ghatal. Tl 2011 ovel na populazion de 1,312.
Blowatz
Blowatz ie n chemun te la Germania tl Landkreis Nordwestmecklenburg dl stat federel Mecklenburg-Vorpommern. Tl 2020 ovel na populazion de 1,144 sun na spersa de 30.3 km².
Paganella
L Paganella ie n crëp te la Talia. L toca pra la ciadëina de crëps Grupa dl Brenta y à na autëza de 2,125 metri.
Borgo Vercelli
Borgo Vercelli ie n chemun talian te la provinzia de Vercelli tl Piemont. Tl 2021 ovel na populazion de 2288 sun na spersa de 19,41 km².
St Neots
St Neots ie na zità te la Nghiltiera te la contea zeremoniela Cambridgeshire. Tl 2019 ovela na populazion de 31,165 abitanc.
Annawan (Illinois)
Annawan ie n luech tl Illinois te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 825 sun na spersa de 5.5 km². Annawan fej pert de la contea Henry.
Lawson (Missouri)
Lawson ie n luech tl Missouri te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 2,423 sun na spersa de 7.7 km². Lawson fej pert de la contea Clay.
Humnoke (Arkansas)
Humnoke ie n luech tl Arkansas te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovel na populazion de 181 sun na spersa de 1.2 km². Humnoke fej pert de la contea Lonoke.
Auboué
Auboué ie n chemun de la Franzia te la region Grand Est. Tl 2019 ovel na populazion de 2,566.
Unicorn Peak
L Unicorn Peak ie n crëp ti Stac Unii. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Tatoosh y à na autëza de 2,125 metri.
Doctor Phillips (Florida)
Doctor Phillips ie na zità te la Florida te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 11,020 sun na spersa de 8.8 km². Doctor Phillips fej pert de la contea Orange.
Pigeon Forge (Tennessee)
Pigeon Forge ie na zità tl Tennessee te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 6,247 sun na spersa de 34.7 km². Pigeon Forge fej pert de la contea Sevier.
Oppido Mamertina
Oppido Mamertina ie n chemun talian te la zità metropolitana de Reggio Calabria te la Calabria. Tl 2021 ovel na populazion de 5,364 sun na spersa de 58,55 km².
Kotoba no Puzzle: Mojipittan
Kotoba no Puzzle: Mojipittan ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Maxent
Maxent ie na zità de la Franzia te la region Bretania y tl dipartimënt Ille-et-Vilaine. Tl 2019 ovela na populazion de 1,464 y na spersa de 39.72 km².
Kapsweyer
Kapsweyer ie n chemun te la Germania tl Landkreis Südliche Weinstraße dl stat federel Rheinland-Pfalz. Tl 2020 ovel na populazion de 926 sun na spersa de 8.26 km².
Boiensdorf
Boiensdorf ie n chemun te la Germania tl Landkreis Nordwestmecklenburg dl stat federel Mecklenburg-Vorpommern. Tl 2020 ovel na populazion de 495 sun na spersa de 12.77 km².
Mount Homard
L Mount Homard ie n crëp te l'Antartis. L toca pra la ciadëina de crëps Ciadëina de Shackleton y à na autëza de 1,200 metri.
Shining Force
Shining Force ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Acinsk
Acinsk (rus: Ачинск) ie na zità de la Ruscia tl Krai de Krasnoiarsk tl Raion Federel de la Siberia. Tl 2021 ovela na populazion de 104,850. La zità ie te la zona d’orar UTC+7.
Miami Lakes (Florida)
Miami Lakes ie na zità te la Florida te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 31,021 sun na spersa de 14.7 km². Miami Lakes fej pert de la contea Miami-Dade.
Kousoku Card Battle: Card Hero
Kousoku Card Battle: Card Hero ie n videojuech svilupà da y publicà ai  da.
Langquaid
Langquaid ie n chemun te la Germania tl Landkreis Kelheim dl stat federel Paiern. Tl 2020 ovel na populazion de 5,842 sun na spersa de 56.77 km².