cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
UEFA Europa League 2019/20
Veurrunde
Aon de veurrunde doen 14 teams mèt oet de zeve zwaakste voetballen (zuug bove). De zeve sterkste clubs (op basis vaan de clubcoëfficiënt, neet op basis vaan de landecoëfficiënt) kriege besjermde status: ze zitte in dezelfde pot en kinne neet tegenein weure geloot. De veurrunde weurt in twie deile gespäöld, op 27 juni en 4 juli.
Twiede kwalificatierunde
Dao bovenop koume nog de 16 verleerders vaan de ierste kwalificatierunde oet de Champions League, en de drei verleerders vaan de drei verleerders vaan de veurrunde veur datzelfde toernooj. Dat maak dus 19 clubs; umtot dat 'n ooneve getal is, weurt ein vaan de clubs oet de ierste runde vrijgeloot en geit direk door nao de daarde runde. De euverege achtien clubs speule weer in nege pare sterk-zwaak tegenein.
Haaf finales
Op 30 aprèl en 7 mei.
Somalië
Prehistorie en ajdheid
thumb|Prehistorische rotsteikening van 'ne kemel. Somalië weurt al sinds 't Paleolithicum bewoend, in 't noorde vaan 't land vint me rotsteikeninge vaan roond 9000 veur Christus trök. In 't noorde vaan 't land vint me oetgebreide rewiene die wieze op 'n hoegoontwikkelde aw civilisatie die oonder Egyptischen invlood stoont; aongenome weurt tot dees besjaving te identificere vèlt mèt 't aajd Land vaan Punt (Pwenet), boevaan in Egyptische tekste oet 't twiede milennium veur Christus weurt gesproke. Dit riek zouw höbbe gehandeld in wijrouk, ebbehout, vee, slaove, goud, ivoor en biestevelle; de lèste drei produkte kaome neet vaan eige bojem. 't Waor ouch in 't modern Somalië tot me dink tot d'n dromedaris is gedomesticeerd; vaan dao-oet zouw 'r daan euver Arabië en Noord-Afrika zien verspreid.
Middeliewe en vreugmodernen tied
left|thumb|Rewiene vaan 't Ifat-paleis in [[Zayla.]] In de klassieken tied en de middeliewe bleef Somalië e knouppunt vaan handelsroutes. Door zien ing ban mèt Arabië waor 't hei tot de ierste moslims in de vreuge zevenden iew oonderdak zochte tege vervolging. Wie de moslims in Arabië de mach hadde, verspreide de nui religie ziech oonmiddellek ouch in Somalië. De stad Mogadishu woort noe 't centrum vaan d'n islam in 't land. Zoe roond 1200 waor 't land in essentie islamitisch. E mechteg riek in deen tied waor 't Sultanaot vaan Adal, later aofgelos door 't Sultanaot vaan Ifat. Dees rieke hadde hun basis in 't noorde vaan Somalië. Vaanaof de veertienden iew kreeg 't zuielek riek vaan de Ajuuraan mier mach. Al dees rieke waore mechteg op zie, hadde handelsbetrèkkinge tot in Oos-Azië en lete indrökwèkkende paleize bouwe.
Sjilderkuns
Bekinde veurbeelder van sjilderië zint de Nachtwacht van Rembrandt van Rijn, de Mona Lisa van Leonardo da Vinci, De Zonnebloemen van Vincent van Gogh, l' Entrée du Christ à Bruxelles van James Ensor, de Nymphéas van Claude Monet, Les demoiselles d'Avignon van Pablo Picasso, De Kruisafneming van Pieter Pauwel Rubens of Het Lam Gods van Jan Van Eyck.
Zuug ouch: sjildersj.
Ghana
Bestuurleke indeiling
Gana is verdeild in tien regio's:
Ron van der Hoff
Hae behaolde 'n bronze medaille op 't Europees Kampioensjap in 2004 en wón goud mèt zien team. Mede door dit resultaat ware de verwachtinge veur ’t behaole van ein medajje op de Sjpele heël hoag gesjpanne.
Ginger Baker
thumb|Ginger Baker mit Cream in 1968. Peter Edward "Ginger" Baker (Lewisham, 19 augustus 1939 – Canterbury, 6 oktoeaber 2019) waas 'ne Britsen drummer.
Wale
Walhorn of Wale is 'n dörp in de gemèngde Lontzen in de Duutsjtalige Gemeensjap. Rabotrath en Astenet hure bie Wale. Allewiel dörkruse de ottobaan A3 (E40) en d'r daoaan parallel lopende TGV van Thalys de plaatsj.
Historie
D'r in Wale gebaore Nicolaus Wilhelm Beckers waor d'r arts van keizer Leopold I. en waoërt dör dem in d'r adelsjtaand verhaove. Oet Astenet sjtamde Nicolaus Heyendal, prior vanaaf 1706 en van 1712-1731 abt van Rolduc. Zieng vörowwersj waore sjaeëpene en klaerke van de hoeëgbaank. In zieng funktie es abt va Rolduc waor e lid van de Sjtaote van Limburg.
Elektrische sjtroum
Tradisioneel weurdj elektrische sjtroum oetgedröktj es de verplaatsing van'ne positieve lajing. Noe 't bekindj is det elektrische sjtroum doorgaons weurdj veroorzaaktj door elektrone die zich in taegegesjteldje richting verplaatse, haetj men 't elektron per definitie ein negatieve lajing toegekindj. De aaj definitie van sjtroumrichting blieftj daorom van krach.
Elektrische sjtroum weurtj meistel weergegaeve mit de letter I (van intensiteit) en kan waere besjreve es verplaatsing van elektrische lajing per tiedseenheid.
Oortwolk
Theorie
In d'n tied tot komete kortbij de zon koume, beginne hun vlöchtege iesbestanddeile te verdampe. Ze kriege daan 'ne coma ('n soort atmosfeer) en 'ne start dee dèks mieljoene kilometers achter ze aonsleip. De coma bevruis weer gooddeils es de komeet vaan de zon eweg beweug, meh 't materiaol oet de start geit verlore. Zoe weurt de komeet ederen umloup weer kleinder.
Samestèlling
Aofgaond op 'n analyse vaan passerende komete bestoon de leie vaan de Oortwolk veur 't groetste deil oet water-, methaan-, ethaan-, koolmonoxide- en waterstofcyanide-ies. Me nump evels aon tot sommege ouch 'n samestèlling höbbe die mie aon asteroïde rappeleert. De lèste jaore zien diverse objekte oontdèk die hun afelium wel in de Oortwolk höbbe meh gein komete zien, ofwel umtot ze gei vlöchteg ies (mie) höbbe, ofwel umtot ze neet kort genóg bij de zon koume. 2012 DR30 heet 'n afelium vaan 3070 AE, 2005 VX3 kump tot 3080 AE. Ouch Sedna is in dat verband intrèssant: al is häöre maximaole aofstand vaan 936 AE laank neet genóg um de Oortwolk te hole, häör bestoon wijs trop tot me ouch in de Oortwolk dwergplanete moot kinne vinde.
Carl Sagan
Wetensjappeleke carriere
Noa te höbbe gewèrk aon de Universiteit vaan Californië, Berkeley en 't Smythsonian Astrophysical Observatory in Cambridge, Massachussets, woort heer professor aon de Cornell Universiteit in New York.
Redemptoristekloaster (Wittem)
Besjrieëving van 't kloeëster
In 1893 woeëd Gerardus Majella durch d'r paus Leo XIII zaligverklieëd en seërdien weëd d'r Majella óch i Wittem verieërd. Dees verieëring makd Wittem tót e wichtig beeveërtsjoeëd vuur lüj oet de ganse dreilengersjtreek. Joarligs koeëme doezende bezuëkesj. Jieëker daag vinge eucharistievieringe plaatsj. Wieër weëde dök congresse of anger evenemente gehawwe. In 't kloeëster bevink zich óch inne bookhandel, die mitnaam gespecialiseerd is in rillegieus literatuur.
Belleville-et-Châtillon-sur-Bar
Belleville-et-Châtillon-sur-Bar ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 276 inweunersj, die Bellevillais et Chatillonnais (mannelik) en Bellevillaises et Chatillonnaises (vrouwelik) geneump weure. Ze ies 21,21 km2 groat. Dao woonde dus zoan 13 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Vouziers, wat waer deil oetmaak van 't gelieknamig arrondissemint van Vouziers. Wier liegk 't op 'n huègte van 162-243 meter.
Stoïcisme
Me kan volges 't stoïcisme dus allein gelökkig waere wen m'n ónaafhenkelik is vanne ómgaeving. Me mót es wieze (emes dae hie-in slaag) de raeje volge, det me duit waat good is.
Swaziland
Bronne
Dit artikel is gooddeils gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Ingelstaoleg artikel, en wel in dees versie; wijer e bitteke op en:History of Swaziland.
Róndsjtuurbreef-Peeters
D'r Róndsjtuurbreef-Peeters is 'ne op 16 december 1997 däör ex-Vlaams minister Leo Peeters oetgegaeve róndsjtuurbreef, oeë-in vasgesjtèld sjtèèt dat in de faciliteitengemèngdes op 't Vlamsj groondgebied de taalfacilitèèt - de deensverlening in besjtuurszakes in 't Frans voor de Franstalige woonachtig in Vlamsje faciliteitegemèngdes -'n oetdovend karakter haat. Dizze breef haat 'ne juridische impact. In de federaal taalwet èèges is daovan echter gèng sjprake.
Biografielies op alfabet
Lit op! Neet alle persone woveur 't 'n pagina geuf sjtaon daadwirkelik op dees lies.
Officieel taol
In 't POBU-verdrag van de VN is 't gebroek van de èège taal 'n kultureel rech. In 't oonderwies en 't beroepslaeve kènne evvel taaleise gesjtèld waeëre. In alle aander formeel situaties haat me rech op 'ne tolk.
Kesjteël Èèsjde
Besjrijving van 't kesjteël
Biej de verboewing in 1881-1886 woorte daakerkere toegevoog, de sjpits van de hooktaore vernuujd en 't traptäöreke van de knóbbelsjpits veurzeen. De zuudgevel króg hèlsjteine kruusvinstere en de kroanlies woort gedeiltelik vernuujd. De ingank van 't kesjteël woort aan 't bènneplein vernuujd in neo-renaissancesjtiel.
Boeat
'ne Boeat is e klein vaartuug det neet es sjeep kan waeren aangeduudj. De versjille tössen 'ne boeat en e sjeep zeen lestig aan te gaeve, meh veure meiste luuj is 't dudelik det 'ne roejboeat gei sjeep is en wuuertj ouch 'nen óngerzieëboeat noeats e sjeep geneump. Ouch waere zeilbuuet en moeaterbuuet neet snel e sjeep geneump.
Gletsjer
Gletsjers, inclusief de Antarctische en Greunlandjsen ieskap, bedèkke zoeaget 15 miljoen km² aerdoppervlakdje en bevatte 29 miljoen km³ ies, óngeveer 87% van al zeut water óp aerd.
Europese migrantecrisis
Migrante, Vlöchtelinge, Immigrante
Allewel de migrantecrisis veural besproke weurt in Europa, zien de tien lan boe de meiste vlöchtelinge en migrante nao touw vertrokke allemaol in 't Midde-Ooste en Afrika. De drei len mèt de meiste migrante Jordanië, Turkije en Pakistan, gevolg door Libanon, Iran, Ethiopië, Kenia, Uganda, Congo en Tsjaad.
Boetelenders in de EU véúr 2015
't Aontal lui in de EU in 2014 wat néét in de EU gebore is waor zoen 33 mieljoon, of 7% vaan de EU-populatie (mie es 500 mieljoon). Um te vergelieke, in Rusland is dat 7,7%, in de VS 13%, in Canada 20%, in Australië 27% en in Japan meh 1,63%. Tösse 2010 en 2013 waore oongever 1,4 mieljoon lui nao de EU geïmmigreerd. Veur 't jaor 2014 kaome de hoegste aontal asielzeukers binne in de volgende jaore: 1992 (672 doezend), 2001 (424 doezend) en 2013 (431 doezend). In 2014 zelf waore 't d'rs 626 doezend, get minder dus es in 't recordjaor 1992, wat zien hoeg aontal asielzeukers veural te daanke had aon d'n oorlog in Joegoslavië. De EU-len in 2014 mèt de meiste vlöchtelinge waore Fraankriek (252.264), Pruusje (216.973), Zwede (142.207) en 't Vereineg Keuninkriek (117.161). Geinen Europese staot behuurde tot d'n tóp 10 len de aontal vlöchtelinge. 't Jaor veur de crisis boe-in volges Frontex de meiste illegale migrante de EU-grens euverstoke, waor 2011, wie 141.051 lui de via land of zie de Unie binnekaome.
Sjraom tösse Griekeland en Macedonië
thumb|Migrante en vlöchtelinge weure door de [[Noord-Macedonië|Macedonische pelitie tegegehawwe aon de Grieks-Macedonische sjraom neet wiet vaan Gevgelija (24 augustus 2015)]] Tösse 8 en 14 augustus 2015 arriveerde in Griekeland 21.000 nui migrante. Op 21 augustus heelt de pelitie vaan 't land Macedonië, wat allewijl Noord-Macedonië heet, bij de sjraom mèt Griekeland doezende vlöchtelinge 'n tiedlaank tege mèt traongaas en stuntgrenaote, boebij versjèllende gewonde vele. Op 't eilaand Lesbos bevoonde ziech begin september nao sjatting 14.000 vlöchtelinge. Op 12 augustus 2015 sjikde Griekeland e passagierssjeep nao 't eilaand Kos, wat mos dene es veurloupeg opvaanklocatie veur inkele doezende vlöchtelinge. Op 't eilaand goof 't zoen 7000 vlöchtelinge. Op 20 augustus kondegde de Macedonische regiering door de väöl vlöchtelinge vaanoet Griekeland de noodtoustand aof. Zeker 1500 vlöchtelinge woorte bij de Grieks-Macedonische sjraom daoglaank opgehawwe door de Macedonische pelitie, mer zie koste oetindelek toch euversteke.
Hongaors hèk en aander maotregele
In juni 2015 besloot Hongarije um de sjraom gans en al veur migrante te slete die vaanoet aandere EU-lidstaote waore trökgesjik, oondaanks de Dublin-conventie die stèlt tot dat neet maag gebäöre. In juli begos me in opdrach vaan de Hongaorse regiering mèt de bouw vaan 'n 175-km lang hèk langs de Servisch-Hongaorse sjraom, um wijer touwstroum vaan migrante vaanoet 't Oeste 'n halt touw te rope. In juni 2015 besloot Hongarije om de grens af te sluiten voor migranten die vanuit andere EU-lidstaten waren teruggestuurd, ondanks de Dublin-conventie. In juli werd begonnen met de bouw van een 175 kilometer lange omheining langs de Servisch-Hongaarse grens, om verdere toestroom van migranten vanuit het oosten een halt toe te roepen. Op 18 september 2015 begos me dit hèk te verlenge langs de sjraom mèt Kroatië. 't Goof oondertösse ouch al planne um 't hèk door te trèkke nao Roemenië.
Harry Mulisch
Biografie
Naeve zien werk es sjriever waas Mulisch van 1958 pes 1962 actief es redacteur veur 't tiedsjrif Podium en wirkde hae veur de tiedsjrifte Randstad (1961–1969) en De Gids (1965-1990). Vanaaf 1962 waas hae besjtuurslid van de invloedrieke oetgaeverie De Bezige Bij.
In 1971 trouwde hae met de kunstenares Sjoerdje Woudenberg en hae kreeg mèt häör tweë dochtersj. In 1977 woort hae beneump tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. In ’t zelfde jaor óntving hae de Constantijn Huygenspries en de P.C. Hooftpries, allebei veur zien ganse oeuvre. In ’t begin van de 1980-er jaore sjloot hae zich aan biej de Nederlandse Vredesbewaeging die protesteerde taenge de atoombewaopening. In 1982 versjeen ziene bestseller De Aanslag wovan waereldwied meë es ein miljoen exemplare woorte verkoch en wovan in 1986 ein verfilming woort gemaak door Fons Rademakers. Dees film woort óngersjeije mèt de Golden Globe en eine Oscar.
James Prescott Joule
Beerbroeweriej
Nao zien opleiding kreeg James ein leidende functie toebedeildj binne de broeweriej, en zoew d'r actief zeen toet de verkoup in 1854. Hae beoefendje weitensjap es leefhöbberiej maar ongerzoch ouch de meugelikheid om de sjtoummesjiener van'ne broeweriej te vervange door elektrische apparate. In 1838 publiceerdje hae zien eerste artikels op elektrisch gebied in Annals of Electricity, 't weitensjappelik tiedsjrif det waas opgerich en besjtierdj waerdje door de collega van John Davis, William Sturgeon. Joule ontdekdje in 1840 de nao hem vernumpdje Wet van Joule. Toet zien teleursjtelling waas de Royal Society, 't weitensjappelik instituut van dae tied, neet onger de indrök, en waerdje hae besjouwdj es eine amateur van 't plattelandj.
Togo
Gezoondheid
De levesverwachting veur manslui bedroog in 2005 56 jaor, die veur vrouwlui 59,6 jaor. De kindersterfde waor in dat zelfde jaor 78 op doezend.
James Prescott Joule
Omzetting van energie
Joule kwaam toet de conclusie det 't verbranje van ein pondj kaole ongeveer vief keer zoväöl arbeid verrichdje es ein pondj zink det weurtj verbroektj in ein graove cel, ein vreug elektriesje batteriej. Joules' algemeine sjtandaard veur de 'economische arbeid' waas de arbeid dae neudig is om ein pondj de heugte van eine voot op te hijse. Joule waerdje beïnvloedj door Franz Aepinus en probeerdje de elektrische en magnetische versjiensele te verklaore mit atome die waerdje omringk door ein califoric ether in a state of vibration (wermtedragendje ether dae triltj).
Nauwkeurigheid
Aanvankelik verzet taege Joules' werk kwaam doordet hae bewaerdje veur dae tied onwaarsjienlik nauwkeurig te kinne maete, toet op 1/1200 graad Fahrenheit. Joule haaj es broewer praktische vaardighede en apparatuur die mede-ongerzeukers misdje. Daonave waerdje hae geholpe door de weitensjappelikke instrumentemaker John Benjamin Dancer.
Aanvaarding door Thomson
Terwiel Joule op huwelijksreis waas in oktober 1847 ontmoedje hae Thomson nog ins. Ze ongernomme same ein (onpraktische) poging om 't temperatuursversjil te maete tösse de baove- en ongerkantj van ein waterval. (Immers, d'r waas werk verrichtj op 't water. Maar allein al door de verdamping van 't water, en dus de afkeuling van 't euvergeblevene, tiedes de val door 't grotere oppervlak zoewe de maetinge onbroekbaar zeen gewaes).
Ofsjoon Thomson aanveuldje det Joules experimente vroge om eine theoretische uitligk, bleef hae hardnekkig de theorie van Sadi Carnot en Clapeyron aanhange. In zien artikel euver de absolute temperatuur in 1848 sjreef Thomson:
Boot
De term boot (oetsjpraok: "boe\t" /bù:t/) verwies nao 't (her)opsjtarte van 'ne computer. Es de computer gans oetgesjakeld is veur 't opsjtarte den sjprèk me van 'ne kaje boot; bie 'ne werme boot weurt de computer neet gans oetgesjakeld.
Bao-toewen óngerónje centrale klinker
De bao-toewen óngerónje centrale klinker of óngerónje bao-geslaote centrale klinker is 'ne klinker dae in sómmige gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is of.
Rummetiek
'ne Väöl minder-dök veurkómmendje vorm van rummetiek, wobie ouch spraok is van 'n auto-immuunpercès det lèdj toet óntstaekeingen is SLE.
ReumaNederland
'n Oetpöttendje lies mit krenkdjestoestenj die óngere diffenisie van ReumaNederlandj vallen is:
Charlois
Heijplaat
Ein vaan de bezunderste wieke vaan Charlois: dit is 'n kolonie gebouwd veur de wèrklui vaan de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij. 't Ligk tösse de Waalhaven en de Eemhaven in, kilometers eweg vaan de kortsbij aander bewoening. Mèt e poontveer euver de Nui Maos kump me nog 't snelste in de res vaan de stad (i.c. Delfshaven). Op de Heijplaat vint me twie kèrke en 'ne supermerret, al steit 't niveau vaan de veurzeninge zwoer oonder drök.
Historische inwoenertalle
(v1830=100)
Vaud (kanton)
Plaotse en gebede
Stei mèt mie es 10.000 inwoeners (2002)
Duusbörg
thumb|Ligking vaan Duusbörg in Noordrijn-Wesfale. Duusbörg (Hoegduits Duisburg [ˈdyːsbʊɐ̯k], Nederlands ['døysbʏrx]) is 'n krinkvrij stad in Noordrijn-Wesfale, distrik Dusseldörp, aon de moond vaan de Roer in de Rijn. De stad heet e laank verleie es handelsplaots, meh oontwikkelde ziech vaanaof de negentienden iew bezunder sterk es industriestad. Door zien ligking aon de poort vaan 't Roergebeed is Duusbörg de groetste binnehave vaan de wereld. De otochtoon bevolking sprik vaanajds 'n euvergaanksdialek tösse Kleverlands en Limbörgs; allewijl spreke de mieste lui, veur zoewied ze neet Hoogduits praote, Roerduutsj.
Klepp
thumb|De ligking van Klepp in de pervincie Rogaland. Klepp is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Rogaland in Nórwaeg. De gemeinte had 14.832 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 115,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 129. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
Semènt
Semènt is meistes e gries poejer veurdet 't wuuertj vermingk mit anger matterjale en water. Semèntpoejer kan allergische reacties veroearzake wen 't in aanraking kump mitte hoed en irriteertj de hoed, ouge en lónge. Daoveur mótte luuj die mit semènt wirken e móndjkepke, 'ne veiligheidsbril en besjurmendje wirkhase drage.
Wesfale
Wesfale is oongeveer 't gebeed tösse de reviere de Rien en de Weser. De streek ligk zoewel te noorde es te zuie vaan de Ruhr.
Belval-Bois-des-Dames
Veur e gans euverziech van de 463 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Saltdal
thumb|De ligking van Saltdal in de pervincie Nordland. Saltdal is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 4.751 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 2.213,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 2,1. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
Herbestel
Historie
Herbesthal waoërt in 1906 es parochie (in 't bisdom Kölle) gesjtich. Herbesthal waor in dae tied, es deel va Duutsjland, 'n deel van 't gebied Eupe/Malmedy en de lètste Duutsje plaatsj an de grens mèt Belsj. De gemèngdegrens tösje Herbesthal en Welkenraedt waor doe de grens tösje Duutsjlaand en Belsj. Dis grens - de Rue Mitoyenne c.q. Neutralstraße - is huuj de grens, die 't Duutsjtalig deel en 't Fraanstalig deel van de provincie Luuk sjèjt.
Katrineholm
Demografische óntwikkeling
11,29% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Joseph Moretti
Joseph Moretti (* in Milaan; † 1 mei 1793 in Aoke) waor 'ne barokarchitekt oet d'r 18de ieëw.
The Fox and the Hound
Stömme in de film weure gedaon door Kurt Russell, Mickey Rooney, Pearl Bailey, Pat Buttram, Sandy Duncan, Richard Bakalyan, Paul Winchell, Jack Albertson, Jeanette Nolan, Keith Coogan, en Corey Feldman.
Amsterdam
Stadsdeile, wieke, buurte en dörpskerne
thumb|Amsterdam-Zuid Dit zien alle stadswieke zuielek vaan 't centrum, gebouwd op vreugere groond vaan de gemeinte Nieuwer-Amstel. In dit stadsdeil vint me versjèllende elitebuurte, meh ouch wel volksbuurte. 't Noorde (Oud-Zuid) is al in de negentienden iew gebouwd, de res volgde in d'n twintegsten iew. In 't zuie raak dit stadsdeil de bebouwing vaan Amstelveen. Tot 2010 waor dit stadsdeil verdeild in Oud-Zuid en Zuideramstel.
Dit waor tot 2022 'n apaarte gemeinte. 't Grens aon Amsterdam-Zuidoos meh weurt daovaan gesjeie door 't Amsterdam-Rijnkenaal. 't Is gei deil vaan de plaots Amsterdam meh vörmp 'nen aparte woenkern.
Stadsfuncties
Amsterdam is veural in naom hoofstad. 't Staotshoof resideert in D'n Haag en gebruuk 't Keuninklek Paleis mer 'nen inkele kier; 't parlemint en de ambassade zitte ouch in D'n Haag. Wel heet de stad 'n groete economische, cultureel en recreatief functie.
Gedinkteikes, standbeelder en aander beeldhouwwerk
't Bekindste gedinkteike in Amsterdam is 't Nationaol Monumint op d'n Dam, 'n zuil vaan 22 meter hoeg, opgeriech in 1956 es herdinking aon de gevallene oet d'n Twiede Wereldoorlog. 't Werk, oontworpe door J.J.P. Oud, is bekind vaan de kranslègkinge die dao edersjaor mèt de Doejeherdinking op 4 mei plaotsvinde. Wijer weurt 't dèks door toeriste es trefpunt gebruuk. Vaan 1856 tot 1914 stoont, get mie nao de kant vaan 't Paleis en de Nui Kèrk, ouch e nationaol monumint op d'n Dam, De Eendracht of 'Naatje van d'n Dam', wat rappeleerde aon de Tiendaogse Veldtoch.
Laura (koel)
Lèste decennia
Nao d'n oorlog bleef de Laura, wie de aander particulier kojle, tot 1948 in staotshan, um de sjeersde (kole waore wie in d'n oorlog op de bon) in de haand te hawwe. Mèt 't herstèl vaan de economie begós te vraog weer hendeg te greuje. Um 't personeelstekort op te vaange gónge vaanaof de late jaore viefteg gasarbeiers in de Laura wèrke: Italiaone, Hongare, Spanjole, Joegoslave en Marokkaone.
Amsterdam
Joededóm
thumb|Interieur vaan de Portugees-Israëlitische Synagoog. Wie gezag oontwikkelde ziech in de Nuien Tied 'n hendeg groete joedse gemeinsjap in de stad. Kort veur 't oetbreke vaan d'n Twiede Wereldoorlog bedroog ze mie es 80.000 lui. Nao d'n Holocaust waor dat aontal natuurlek sterk verminderd. Toch is de joedse gemeinsjap nog ummertouw good ziechbaar in de hoofstad, in 't bezunder in Oud-Zuid en Buitenveldert. Me vint hei versjèllende geluifsgenoetsjappe, van orthodox tot modern, wie ouch koosjer winkele, dewijl joede in de res vaan Nederland miestal liberaol (en dèks neet-religieus) zien.
Dharmische en Oosterse religies
Hindoestaanse Surinamers brachte (neve d'n islam) 't hindoeïsme nao Amsterdam (en Nederland in 't algemein). Oonder de Chineze vint me väöl boeddiste, confucianiste en aonhengers vaan traditioneel-Chinese veurawwerveriering.
Nui religies
Veural in de jaore zeventeg is in Amsterdam de (op 't hindoeïsme geïnspireerde) Hare Krishna-beweging vaan de groond gekoume. Ouch de Scientologykèrk is in de stad gevesteg (aon de Nieuwezijds Voorburgwal).
Coulomb (einheid)
Bronne
Dit artikel is vertaaldj in 't Oeals vanoet de Hollandse Wikipedia
Bao-toewen óngerónje centraal-achterklinker
De bao-toewen óngerónje centraal-achterklinker of óngerónje bao-geslaote centraal-achterklinker is 'ne klinker dae in inkele gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is, of.
Halderberge
thumb|Ligking vaan Halderberge in Noord-Braobant Halderberge is 'n fusiegemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, mèt 29.461 inwoeners (1 januari 2006) en 'n oppervlak vaan 75,04 km2. De gemeinte umvat de kerne Bosschenhoofd, Hoeven, Oud-Gastel, Oudenbosch (raodhoes) en Stampersgat. De gemeinte is in 1997 oontstande oet sameveuging vaan de gemeintes Hoeven, Oudenbosch en Oud en Nieuw Gastel.
Niedorp
frame|Ligking vaan Niedorp in Noord-Holland Niedorp is 'n veurmaolege gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Holland, in Wesfriesland, mèt op 1 juli 2006 11.887 inwoeners en 'n oppervlak vaan 65,54 km2 (daovaan 1,43 km2 water). De gemeinte umvatde 't stedsje Winkel en de dörper Barsingerhorn, Haringhuizen, Kolhorn, Kreil (gedeiltelek), Lutjewinkel, Moerbeek, Nieuwe Niedorp en Oude Niedorp (same e stedsje), Terdiek, Verlaat (gedeiltelek) en Zijdewind.
De gemeinte woort in 1970 gevörmp oet de aw gemeintes Oude Niedorp, Nieuwe Niedorp en Winkel, en woort in 1990 sterk oetgebreid mèt e gedeilte vaan de toen opgeheve gemeinte Barsingerhorn. In 2012 góng ze op in de nui gemeinte Hollands Kroon.
Lund (Nórwaeg)
De gemeintecode is 1112.
Auvermenneke
Euverlevering
Vreuger woorte door de luuj dèks vertèlsels bie kaersjleech of aolielamp vertèld die euver sjpoake, hekse en dwerge ginge mèr ouch waal euver auvermenkes.
Duiding
Ton Lemaire sjrief in z'n werk "Filosofie van een landschap" dat al de plaatsje boete de aw bewoonde centra, wo volksverhaole auvermennekes situere, plaatsje zint wo meugelik pre-historische begraafplaatsje te vènje zint. Lemaire maak 'n óngersjeid tösje hoeskebouters, zoawie ze hiejbaove besjreve zint en auvermennekes die wiet van de bewoonde waereld woonde. De eësjte groep is verwant aan de Remeinse lares:kuba-walda, wat hoesbewaarder beteikent. De tweëde groep klein mennekes zouw 'n archetype zeen veur de zieël. In väöl verhaole wirt mèlding gemaak dat de auvermennekes weg trèkke; sóms kènne ze 't ramaent van de sjtad neet verdrage, sóms sjteuëre ze zich aan de loejende klokke.
Jura (departement)
thumb|Ligking van 't departement Jura. 't Departement Jura is eine vanne departementen in Frankriek en haet 't nómmer 39. 't Is gelaengen in 't centraal-oeastelik deil van 't landj, grenzendj aan Zwitserlandj enne departemente: Doubs, Haute-Saône, Côte-d'Or, Saône-et-Loire en Ain. De houfstad is Lons-le-Saunier.
Demografie
Lies vanne grótste tieën gemèndje in 't departement:
Sømna
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 1,6% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
1979
Meziek
Bès verkochde singles in Nederlandj:
Advokäötje
200px|thumb|right|Ein glaeske advokaot (zónger sjlaagroum) Ein advokäötje is eine dikvloejbare likeur dae bereijd wirt mèt eijer, alcohol (branjewien), gecondenseerde mèlk en sókker. De gael kleur kriet me door 't eijgael mèt de toevoging van ein E kleursjtof ómdat consumènte verwachte dat dit preduk gael is. Dunne, vloejbare advokaot is bereijd mèt 't ganse ei. Veur ein dikke, sjtieve advokaot waere allein de eijdoajersj gebruuk. Dunne advokaot is veural bedoeld veur de export.
't Alcoholgehalde van advokaot is óngeveër 14 volumeprocent.
Herkóms
De originele advokaot waas eine likeur dae in de 17e-eëuw gemaak woort door de Hollesje koleniste van Recife en later van Suriname. Zie gebruukde daoveur avocados, vandao de naam, en vermengde ’t greun vruchvleisj mèt alcohol. Wiej ze trukkaome nao Nederlandj, wo gein avocados te kriege ware, gónge ze, óm dezelfde sjtruktuur te kriege, in plaatsj daovan eijdaojers gebruke.
Independence Day
De film woort geregisseerd door Roland Emmerich en heet 'nen doer vaan 145 menute.
Wissenakker
De wissenakker is 't landj waor det wisse greuie. Vreuger dach zoëwat ilkein det wisse op waterrieke gróndj mooste staon. Want in 't wild greuie ze ouch langs riviere (in Belsj nève de Schelde en in Nederland en Belsj nève de Maas) en waterplasse, mèr dèt bliektj neet waor te zeen. Wisse die op det soort gróndj greuie zien te zach veur de mangemaker.
Aobel
Historie
Aubel wet in 1141 es Albela vör 't örsj geneumd in de archieve va Kloosterrade. De naam Aubel weurt veur 't ièrsj geneump in 1248. In de 13e ièw weurt 'n kapel gewiejd aan de heilige Hubertus geboewd. In 1395 weurt 't plaetske 'n parochie. Vanaaf 1630 kriet Aubel de toesjtumming um eder week mert te houwte.
Podiumkunste
Versjillende vörm van oetveurende kunsten zint:
Breaking the Waves
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms.
San Sebastián
Historie
In 't jaor 1200 woert de sjtad veruëverd doer Kastilië. Vanaaf 't ing van de 12e ieëw woert San Sebastián doer d'r Kuëning va Navarra tót centraal have van dees provins oetgeboewd, meh verloor dees positie in 't midde van de 14e ieëw van Bilbao.
Rieksweeg 2
Compleet trajekeuverziech
N.B.: 'Heenweeg' beteikent oet Amsterdam eweg nao de grens, 'trökweeg' beteikent vaan Limbörg oet nao Amsterdam. Wie de aofritnommers toene, is de weeg vaanoet de Nederlandse hoofstad gedach.
Art deco
In dezelfde tied besjtoon ouch de sjtruiminge De Stijl (in Nederland), 't Constructivisme (o.m. Rusland, de Wiener Werkstätte in Oasteriek en 't Bauhaus (in Duutsjland)
Nederlands Limburg
thumb|right|200px|De kèrk van Brokem In Brokem sjteit de mergele Sint Jozefkèrk van Alphons Boosten oet 1930. Zoawaal exterieur es interieur zint qua sjtiel ein gehièl.
Sjaol van Richter
De sterkdje wuèrtj beraekendj aanhandj de maximalen oetslaag (amplitude) van de registraasje van d'n horizontale component van d'n aerdsjóddel. De sterkdje wuèrtj magnitude geneump, analoog aan 't begreep oet de sterrekónde veur de helderheid van 'n ster aan te gaeve.
Paul van Gageldonk
Paul van Gageldonk (1952) is 'ne Nederlandstalige sjriever en journalist en momenteel wèrkt-e väör Dagblad de Limburger.
Provincie
'n Provincie ies 'n besjtuurslaog van e land, die 'n eige regionaal regering haet. In Nederland ies de provincie de besjtuurlike einheid tösje gemeinte en riekseuverheid; in Belsj liek dees besjtuurslaog tösje de gemeinte en 't gewes. De geweste Vlaandere en Wallonië zint verdeild in provincies, 't Brussels Hoofsjtaejelik Gewes haet gein provincies. Ouch in ander sjtate weurt de term provincie gebruuk veur 'n bovelokaal besjtuurslaog; de verantwoordelikhede van zoa'n gebeed kènne èvvel nogal versjille van die in Nederland en Belsj. Nederland haet 12 provincies, Belsj haet d'rsj 10.
Bildjhawwer (sterrebildj)
Bildjhawwer of beeldjhawwer (Sculptor, aafkorting Scu) is 'n ónopvallendj sterrebildj ane zujeliken hieëmel, ligkendj tösse 23u04m en 01u44m rechte klumming en -25° en -40° declinaasje. 't Kump oppe brèdje vanne Benelux noeatj gans baove de zujeliken horizon oet en is slech te zeen.
Wouter Bos
Carrièr in de politiek
Bos kaom sterk in 't middepunt vaan de belangstèlling in de Financieel Crisis vaan 2008. Naotot ziech vaanoet de Vereinegde Staote e domino-effek dreigde te voltrèkke, besloot heer Nederlandse benk miljarde aon staotsfinancië te liene en 't Nederlands deil vaan de Fortis Bank te nationalisere. De DSB Bank, die in 2009 ouch failliet góng, redde heer evels neet.
Internet
't Is d'r drager van versjillende informatie en services, zoeë-as e-mail, online chatte en mètein gelinkde webpagina's en anger documente van 't World Wide Web.
Landes
thumb|Ligking van 't departement Landes. 't Departement Landes is eine vanne departementen in Frankriek en haet 't nómmer 40. 't Is gelaengen in 't zuudwèstelik deil van 't landj, grenzendj ane departemente: Gironde, Lot-et-Garonne, Gers en Pyrénées-Atlantiques. De houfstad is Mont-de-Marsan.
Fermium
Isotoeape
17 radioaktief isotoeape van fermium zeen bekèndj. Mit 'nen halveringstied van 100,5 daag is 257Fm 't stabielste. 253Fm en 252Fm höbbe halveringstieje van betrèkkelik 3 daag en 25,39 oer. Al anger isotoeape höbbe halveringstieje van minder es 5,4 oer en 't euvergroeat deil minder es 3 menuut.
A. den Doolaard
Biografie
Den Doolaard besjreef zien werk en laeve in Het leven van een landloper (’t Laeve van 'ne landjluiper).
Lance Armstrong
Carrière
In 2005 woort Discovery Channel de sjponsor van zien ploog. Op 24 juli 2005 behaolde Armstrong zien lètste euverwinning, mèt 't winne van ziene zevende Tour de France. Op 't moment dat hae euver de sjtreep góng op de Champs-Élysées kaom d'r 'n veurluipig ing aan zien fietsrencarrière.
Armstrong haet bekènd gemaak dat hae in 2010 mèt 'n eige ploog zal kómme, gesjponsord door RadioShack.
George Sand
Bie de vrung en kènnisse van George Sand huèrde de pianis-componis Franz Liszt, de sjilder Eugéne Delacroix, de sjieversj: Honoré de Balzac, Victor Hugo en Alexandre Dumas.
Werk
brón o.a. "George Sand, Un diable de femme", Anne-marie de Brem, oetgaaf 2006.
Sjtolberg
thumb|250px|right|De Stolberger börch Sjtolberg (Duutsj: Stolberg (Rhld.) is 'n plaatsj in de Duutsje deilsjtaot Noordrien-Wesfale, gelaege in 't distrik Aoke. De sjtad tèlt óngeveër 58.000 inwoners.
Sjtolberg besjteit oet 17 sjtadsdeile:
Hub Nijssen
Veurbeeldtekste
Kóm, laot ós hoeager sjtiege. De zuls zeen, wie leech 't wurt, went veer ós treffe.
(Zeitschrift 1994)
Bibliografie:
Gedichte, aforisme en verhaole in bundels en tiedsjrifte:
Triatlon
't Oetloupe vaan 'nen Ironman-triatlon is extreem zwoer en vereis 'n intensief training in alledrei de disciplines. Toch trèkke triatlons boe ze weure gehawwe ummer e groet aontal amateurs aon, dèks lui oet 't marathoncircuit. 'ne Manneleken topatleet kin d'n triatlon in zoe'n ach oor aofwèrke.
Nüsser Platt
Schtökske op Platt
Bodenständig, treu und bieder, aber leicht den Schalk im Nacken, das ist Neusser Art!
Liaan
Gebroek
De liaan Chondondendron tomentosum wuuert door sómmige Zuud-Amerikaanse indianestamme gebroek veur 't vergif curare te make waat zie oppe pik van häör blaospiepkes doon.
Meziek
Nao functie
Ouch dit bringk probleme mèt. Väöl meziek zit op de grens vaan twie genres. Operèttes, meh ouch väöl popmeziek, deent zoewel kuns- es amusemintsdoele. Bij zoeget wie de zate hermenie zouw me de grens tösse amusemintsmeziek en volksmeziek in vraog kinne stèlle.
Evolutionairen oersprunk
Dees denigrerende umsjrieving heet väöl oonderzeukers detouw aongezat dit te weerlègke. De mieste zien 't neet mèt Pinker ins, umtot meziek stom-eweg te universeel en te oontwikkeld is veur zoemer e bijproduk vaan taol te zien. De mieste verklaoringe gon oet vaan 'n sociaol functie. 'n Seksueel verklaoring ligk veur de hand: meziek zouw daan door manslui weure gebruuk um vrouwlui veur z'ch te winne, en 't minselek oer veur meziek zouw daan door seksueel selectie koume. Probleem daobij is tot ouch vrouwlui meziek make - en neet allein in seksueel situaties. Wegeleedsjes, die door mojers tege pasgebore kinder weure gezonge, zien zoeget universeel. Dit pleit ouch tege theorieë die meziek veural zien es 'n soort grópsidentificatie, oontstande wie gróppe lui veur 't iers mètein in conflik kaome.
Meziekfilosofie
Door de iewe heer höbbe väöl filosofe ziech mèt meziek bezeggehawwe. In de aajdheid vèlt op wiezier me geluifde in de goddeleke krach vaan meziek. Volgens 't Grieks wetensjappelek model woort 't universum biejeingehawwe door de hermenie vaan de sfere, veroerzaak door planete die in harmonische (wiskundege) verhajding um de Eerd drejde. Zjus zoewie 'n sumpel verhajding wie 2:3 'ne kwint oplievert - 'ne consonant, dee in 't gemein sjoen weurt gevoonde - zoe zouwe ouch de baone vaan de planete in zoe'n verhajding 't universum beheerse. Natuurrampe en aander leid woorte verklaord oet versteuringe vaan deen 'hemelse meziek' door beveurbeeld komete, zjus wie op Eerd toene die neet opein aofgestumd zien dissonante veroerzake. Aon dit model woort tot nao de middeliewe algemein geluif gegeve.
Meziektheorie
Hermenie geit euver 't tegeliek klinke vaan twie of mie toene. Hei zien in alle meziekculture expliciete of impliciete regele veur - sommege sameklaanke weure sjoen gevoonde, aandere neet. Veural de westerse meziek is hei evels veeroet 't wiedste mèt. In de westerse meziek kint me minstens sinds de renaissance 't akkoord, boe in principe drei of mie versjèllende toene same klinke. Westerse meziek haolt zien spanning gooddeils oet a) de wisseling vaan die akkoorde en b) 't gecompleceerder (dissonant) en sumpeler (consonant) make vaan sameklaanke.
Wijer oonderdeile zien klaankkleur en intensiteit (hel en zaach). Klaankkleur waor in de westerse meziek noets zoe belaankriek, al krijg 't in aander culture mie de aondach. Intensiteit is al gaaroet bijzaak. In d'n avant-gardemeziek vaan nao d'n Oorlog evels, oonder mie bij de seriële meziek, weure dees parameters oetgebreid behandeld.
Wet van Ohm
De wet van Ohm definieert in feite de materiaaleigensjap elektrisch geleidingsvermoge. De wet geldj veur väöl materiale die geleiders waere genumpdj. Es zodanig is de wet van Ohm ouch angers te formulere:
Ohms en neet-ohms
De weersjtandj van eine geleider is aafhankelik van'ne temperatuur, in'ne meiste materiale numptj de weersjtandj toe ('t elektrisch geleidingsvermoge numptj aaf) biej toenummendje temperatuur. Omdet eine elektrische sjtroum wermte opwektj is eine dunne geleider (b.v. eine gloeidraod) neet ohms tenziej de temperatuur voldoende constant weurtj gehaje (det is 't geval biej eine keramiesje weersjtandj).
Prómmere
thumb|Uëverzichskieërtsje va Prómmere. thumb|D'r kirk i 't dörp en de lengelige umgeëving. Prómmere (Duutsj: Prummern) is e dörp i de gemingde Jellekerke dat behuët tót 't Krink Hinsberg i 't weste va de Pruusje bóndssjtoat Noardrien-Wesfale. Óp 30 november 2012 hat 't 691 lüj. 't Óp 84 bis 101 meter hoeëg ligkend dörpke, ligk oeëstelig va de sjtad Jellekerke zelver. D'r K24 verbink Prómmere mit de noaberdörper Würm en Beeck en mit d'r B56 tusje Jlabbach en Oake. D'r Immendorfer Fließ sjtruimt noardoeëstelig va Prómmere en móngt noa inkele kilometesj oet i de groeëter Beeckfließ.
Corruptie
Corruptie is 't politisch, sociaal of ikkenomisch versjiensel wobie emes in 'n machspositie óngeaorloofde gónste verleent in ruul veur truukdeenste of es vrunjedeens.
Corruptie is in sjtried mit de integriteit van de corrupte persoon. In väöl lenj lègke ambtenere hieveur 'n ambseid aaf. 't Belsj Sjtraofwètbook (art. 246-253) neump publieke ómkuiping, zowaal aktief es passief, 'n daod taege de aopenbaar orde. Corrupte rechters waere 't ergs gesjtraof (tót viefteen jaor cel). Private ómkuiping heurt volges 't Sjtraofwètbook (art. 504bis-504quater) thoes ónger de algemeine neumer bedrog. De zjwaorste sjtraof is drie jaor.
Trois vies et une seule mort
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan kemedie, misdrieffilms.
Waopes vaan Zuid-Holland
Types vaan waopes
Väöl plattelandsgemeintes goon of gónge trök op ieweaw hierlekhede, dèks in d'n tied vaan de Groete Oontginninge (late middeliewe) gestiech. Gemeinteraode koze daan ouch dèks um 't waope wat de ambachshiere vaanaajds al droge, ouch te veure. In 't aajd graofsjap Holland waore e paar mechtege geslachte, die hun femiliewaopes me door gans de provincie trökzuut.
Seismologie
Seismologie is 'n óngerdeil van de aerdweitesjappe det zich besjeftig mit 't besjtudere, besjrieve en maete van aerdsjóddele, veural mit 't doel veursjpèllinge te kinne doon wen en wo dees sóms uters destructieve versjiensele zich zölle veurdoon.
Georg Friedrich Händel
Londe
In 1719 verruilden heer d'n hoof vaan Chandos veur d'n opera aon 't King's Theatre. Veur dit muziekbedrief sjreef heer inkele vaan zien bekindste opera's, boe-oonder Giulio Cesare. Allewel tot d'n opera e chronisch geldgebrek had, kós Händel hei mèt versjèllende vaan de groetste zengers en zangeresse vaan zienen tied wèrke, wie de castraot Senesino en de soprane Francesca Cuzzoni en Faustina Bordoni, welke lèste twie ziech constant oonderein en dèks ouch mèt Händel vreigelde. In 1728 heef me d'n opera op financieel grun op. Händel begós daonao mèt impresario Johann Jacob Heidegger e nui bedrief, wat in 1729 mèt Lotario opende. Händel zien opera's woorte in The beggar's opera (teks vaan John Gay, muziek vaan Johann Christoph Pepusch) veurwerp vaan parodie. Intösse waor in Londe 'ne nuien opera opgeriech, d'n Opera of the nobility. Umtot 't Londes publiek neet genoog in opera geïnterseerd waor um twie operabedrieve in stand te hawwe, oontbrandde 'n fel concurrentie die zelfs de keuninkleke familie verdeilde. Ind vaan 't verhaol waor in 1737 tot allebei de opera's failliet gónge. Händel kreeg um deen tied 'nen attak es gevolg vaan euververmeujdheid en góng nao e kuuroord bij Aoke (Burtscheid).
Julia (koel)
Ind
Nao de crisis, d'n oorlog en 'ne nuie bleujtied in de jaore viefteg zakde de vraog nao kole in de jaore zèsteg in. Dit kaom door d'n inveur vaan gojekoupe Amerikaanse kole en door de inveuring vaan d'n eerdgaas oet Groninge. Vaanaof de late jaore zèsteg woorte de bei kojle samegeveug. 't Waor intösse meugelek veur door de Veldbeet heer te baore, zoetot de geng vaan de Laura noe vaanoet de Julia te bereike waore. In 1970 woorte alle bovegroondse deile vaan de Laura gesloop en de sjachte aofgediech. Op 20 december 1974 stopde de ganse oondernumming, wie ouch de Julia, es veurlèste kojl in Nederland, touwgóng.
Sigrid Kaag
Op 16 september 2021 traoj ze aof oet 't demissionair kabinèt nao 'n motie vaan aofkäöring. De Twiede Kamer meinde tot ze foute hej gemaak bij de evacuatie vaan lui oet Afghanistan naotot de Taliban de mach dao hadde gegrepe.
Georg Friedrich Händel
Concerte
In Händel zienen tied waore de concerte dèks gemeind es divertimenti, tösse pauzes van opera's of oratoria door. Allewijl weure ze zelfstendeg gespäöld. Veural de concerti grossi weure nog väöl oetgeveurd.
Kroanlies
thumb|right|300px|Detaillering hoofgesjtèl van 'ne Griekse tempel in Dorische orde De kroanlies of dèklies is 'ne horizontale bandj in 'n (meistal klassiek) boewwerk, meistal oetsjprèngend en geprofileerd of van verseringe veurzeen en is de aafwirking van de baovekantj van moere, vinstere, portieke of lambriseringe.
In de klassieke boewkuns vörmp de kroanlies de bekroaning van 't hoofgesjtèl dat wiejer besjteit oet 'n architraaf en 'n fries. Ouch is ’t dèks toegepas es 'n geprofileerde horizontale lies gedrage door pilasters bie Griekse tempele en waas oarsjprónkelik bedoeld óm de balke (metopen) die dao ónger ligke te besjerme taenge raege. Aanvankelik woorte de tempele in Griekelandj namelik van hout gemaak. Ónger de kroanlies raekent me geweunlik zoawaal 't geison of corona mèr ouch de aafsjlutende gäötlies of sima. Ómdat 't Latiense corona ouch lètterlik mèt kroanlies kent waere vertaald, kan de term kroanlies sóms verwarring oplevere.
Tysfjord
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 1,9% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Leviticus
Leviticus is 't daarde book vaan 't Aajd Testamint en behuurt tot de Pentateuch of Thora. De naom Leviticus liber is 'n latinisering vaan 't Aajdgriekse Λευιτικόν βιβλίον; de Hebreeuwse naom is ויקרא. 't Is e book vaan wètte euver d'n ieredeens en de sameleving, die in de Sinaï-weuste door God aon Mozes weure opgedrage. 't Book gief e good inziech in de streng regele die golde veur seksuelen umgaank die allewijl nog veur problematische situaties zörge binne religieus gemeinsjappe. Binne 't christendom besteit de neiging dit book mie es e Joeds wètbook te besjouwe en zeker neet gaans es wèt aon te numme.
Amateurvoetbal
Maandervoetbal
In Nederland is 't lesteg veur 'n amateurclub um te promovere nao 't betaold voetbal. Tot 't sezoen 2009/10 waor dat oonmeugelek en ouch daonao bleek 't zier lesteg um clubs zoe wied te kriege. In 2009 woort de Topklas opgeriech um dat gedoon te kriege; 't versjèl bleek evels nog te groet. Sinds de opriechting vaan de Twiede en Daarde Devisie in 2016 (in 't geval vaan de Twiede Devisie 'n heropriechting) is promotie en degradatie tösse 't amateur- en profvoetbal verpliech.
Aiseau-Presles
Aander kerne
left|thumb|De Tour romane i Pont-de-Loup in de gemèngde Aiseau-Presles. Aiseau, Pont-de-Loup, Presles en Roselies (gemèngdehoes).
17 november
Gebäörtenisse
thumb|right|150px|Elisabeth I, kaom op de troan in 1558.
Koupenhage
Koupenhage ligk ane oeaskus van 't eilandj Sjælland en op 't eilandj Amager. De stad ligk ane Sont (Øresund). Anen euverkantj van dees zieëstraot ligk de Zweedse stad Malmö, die saer 2000 mit Koupenhagen is verbónje dore Sontbrögk. Naeve parlementsstad is Koupenhagen ouch 't cultureel en ikkenomisch centrum van Denemark.
Campanië
Bestuurleke indeiling
De regional hoofstad is Napels (Napoli). De regio is opgedeild in vief provincies.
Užhorod
Bevólking
De ruum 117.000 luuj zeen etnisch verdeildj in 89.000 Oekraïners (inclusief Roethieëne), 11.100 Rösje, 8000 Hóngare en 2500 Slowake.
Westeleke Sahara
Historie
De prekoloniaol historie vaan de Westeleke Sahara heet väöl gemein mèt die vaan Mauritanië. De oersprunkeleke bewoeners (veur zoewied de historiesjrieving en archeologie kinne trökkieke) waore de Bafour, e zwart, Mandé-sprekend volk. Zij woorte mèt 't (trök) druger weure vaan de Sahara verdroonge en gedeiltelek geassimileerd door de Berbers. In d'n achsten iew vele ouch hei de Arabiere in, die d'n islam brachte. Tege 't ind vaan de middeliewe vele de Maqiel oet Jeme dit deil vaan de Maghreb in; de cultuur vaan 't gebeed raakde in de volgende iewe gearabiseerd.
Trosa
Trosa is 'n gemèndje in Södermanlands län, Zwede. De gemèndje tèltj 10.956 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 210,99 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 51,9 luuj de km².
Queensday Maastricht
Queensday Maastricht is e Mestreechs festival dat eder jaor gehawwe weurt in 't Stadsperkske vaan Mestreech. In 2009 woort 't veur d'n achste kier gehawwe.
Rennesøy
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2,4% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Wilhelm II van Duutsjland
Leve es prins
Wilhelm góng studere in Bonn aon de universiteit die door zienen groet-ampa gestiech waor, en trad tot 't corps touw. Heer oontwikkelde hei zien ideeë euver 't keizersjap; dit waor 'n conservatief visie, gebaseerd op de idee vaan de gratie vaan God, minder op de pragmatiek vaan de modernen tied. Oondertösse klóm heer in de armee op tot aon de rang vaan generaol-majoor. In 1888 stórf z'nen ampa keizer Wilhelm I, en heer woort opgevolg door dee z'ne zoon Friedrich, dee door keelkanker zien inauguratie mer 99 daog euverleefde. Zoe woort in 'tzelfde jaor Wilhelm nog tot keizer gekruund.
Persuunlikheid
Wilhelm waor 'nen oetstekende spreker en weurt daorum wel der Redekaiser geneump. 'nen Anderen bijnaom is der Reisekeiser, umtot heer zoe dèks op weeg waor. In retrospectief kin Wilhelm doorgoon veur de veurluiper vaan de modèrn mediamonarche, umtot heer ziech dèks leet portrettere en fotografere.
Leve nao de abdicatie
In 't neutraol Nederland woort häöm, op las vaan keuningin Wilhelmina, pólletiek asiel touwgezag. Tot 1920 woende heer in Amerongen, meh denao góng heer 't Hoes Doorn bij Doorn bewoene, e kestielke. Wie 't nationaol-socialisme opkaom waor heer dao in ierste instantie veurziechteg enthousias euver, umtot heer vaan die 't herstel vaan de monarchie verwachde, meh nao de machseuvernaome vaan 1933 veranderde zien gedachte dao-euver. Bij de Kristallnacht in 1938 waor heer hendeg veroontwierdeg: heer reep de aw officiere oet de armee op dat soort dinger neet touw te laote en zag zelfs tot heer ziech veur 't iers zjeneerde veur 'ne Pruus te zien. Wie Hitler evels Paries vereuverde, sjikde de keizer e gelökstillegram aon de Führer, neet in dee z'ne kwaliteit vaan leider vaan Duitsland, meh es waordering veur tot 't häöm wel gelök waor Frankriek te versloon. In 1995 evels woort bekind tot dat tillegram neet door Wilhelm meh door de hoesminister Wilhelm von Dommes waor opgestèld. Heer storf in 1941; in zie testamint had heer laote opnumme neet in Duitsland begraove te wèlle weure, zoelaank de monarchie dao neet herstèld waor.
Chapelle-lez-Herlaimont
thumb|Locatie va Chapelle-lez-Herlaimont in Henegouwe. Chapelle-lez-Herlaimont is 'n gemèngde en plaatsj in de provincie Henegouwe op 't Belsj in 't arrondissemaent Charleroi. Op 'n oppervlakde va 18,1 km² wonne 14.685 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 811 minse per km².
Roa
Historie
In d'r 18de ieëw voonde d'r wrede bokkeriejersprocesse plaatsj. Lodewijk XlV verwoestte de burcht, zoedat allèng d'r toeëre överbleef. in 1877 maakt fabrikaant Schmetz van de ruïne 'n romantisch kesjtieëlke. Bies 1979 waor 't gemèngdehoes d'r gevestigd en vanaaf 1982, bie 't 700 jaorig besjtoeë, de vereniging Brug Rode Herzogenrath.