cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hoeksche Waard
Natuur
Aon de zuidkant gief 't nog 'n aontal slikke die neet zien bediek. Vreuger woort de natuur dao bepaold door 't tij en 't brak water. Sinds de aofsleting vaan 't Haringvliet is 't water dao zeut en steit 't stèl, wat aander soorte aontrèk.
Sjtandaardtaal
'n Sjtandaardtaal is 'n èèngemakde taal mèt es groond 'n versjèjjenhèèd an dialekte. Zoe'n taal haat 'ne papiere norm, vasgelag in dictionaere en woordelieste. Dèk is 'n sjtandaardtaal ooch de of 'n officieel landstaal.
Belvédère
De veurmaolige groeve Belvédère is noe opgevöld mèt aofval, mer in de jaore '90 vaan de veurige iew zien hei de ajdste reste vaan minseleke aonwezigheid - kampe vaan jaoger-verzameleers die hei 250.000 v. Chr. huisde - gevoonde tijdes 'n oonderzeuk dat geleid woord door Roebroeks. Minseleke reste zien neet gevoonde. 'n Deil vaan de site is geconserveerd oonder 't stort.
Gereidsjap
't Gebroek van sjerpe projectiele
=Gereidsjapskies= "n Kies of 'ne bak woa-in 't benuèdigde gereidsjap ziet veur 'n bepaald werk ies 'n gereidsjapskies. De hoesvrouw houw vreuger 'n nièkieske, mèt alle zake die nuèdig waore um te nièje, sjtoppe of te bordure. Daobie houw ze breinaolde um te breie en haoknaolde um te haoke. Klein gereidsjap weurt bewaard in 'n foedraal of etui.
Kookgetuug- en eetbesjtek
metser: mets, sjilmets, botermetske, vösjmets, broadmets, koksmets, fileermets, fruitmets, kapmets, versjèt, vleisjversjèt, vösjversjèt, gebakversjèt, lepel, eierlepelke, koffielepelke, theelepelke, soekerlepel, puddinglepel, ieslepel, paplepel, soplepel, sauslepel, pollepel
Haorverzörging
kamp, toupeerkamp, haorbeursjtel, haorsjpang, sjuufsjpang en sjpengskes, krolsjpang, kroliezer, föhn, toepètsje, fao koef,
Ligurische Zieë
De Ligurische Zieë wuuert begrens door Italië, Frankriek, Monaco en de Middellandse en Tyrreense Zieë. De groeëtste deepte (2850 meter) leejt ten naordweste van Corsica. 't Naordelike deil van de Ligurische Zieë is de Golf van Genua. Genua is ouk de belangriekste havestad aan de zieë. Ander haves zeen La Spezia en Livorno.
Mofert
Montfoort
'n Anger theorie is mieë gebaseerdj op Montfoort, wobie foort of voort 'n doorwaadbare plaats in 'n rivier beteikentj. Tösse Kestieël Mofert en de stad Mofert zów 'n doorwaadbaar plaats mótte zeen gewaes in 't Vlaot. Montfoort zów dan de berg bie de voorde of de burch bie de voorde kónne beteikene.
Chéhéry
In 2013 haw de plaatsj in de Ardenne 128 inweunersj. Ze ies 4,92 km2 groat. Dao woonde dus zoan 26 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Chémery-Chéhéry, wat waer deil oetmaak van 't arrendissement van Sedan. Wier liegk 't op 'n huègte van 152-312 meter.
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Domeinname
Registratie
Um zoe'ne domeinnaom te kinne gebruke mót 'r iers geregistreerd weure. De TLD's weure bij ICANN behiert. De twiede niveau domeine weure in geval van ccTLD's miestal behiert door 'n door de regering aongeweze partij. In Nederland is dat Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN). Veur 'n bepaold bedraag per jaor kins te 'n aonvraog indene um in 't bezit te koume vaan e twiede-niveau domein. In 't geval van gTLD kinne-n 't ouch bedrieve zien die dat TLD behiere.
Hargnies
Hargnies ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Annie M.G. Schmidt
Leve
't Samezien mèt Van Duijn doort tot dee zienen doed in 1981. Heinao góng Schmidt in Amsterdam woene. Ze wèrkde tot in de jaore negeteg door, meh door 'n ougkrenkde bekans blind gewore woort dat ummer lesteger. Nao de slechte recensies vaan häör lèste speul stopde ze mèt sjrieve. Einen daag nao häöre veerentachtegste verjaordaag storf ze. 't Pebliek woort vertèld tot ze 'nen attak had gekrege; later pas brach de femilie nao boete tot 't um zelfmaord (euthanasie) góng. Schmidt woort begrave op de Amsterdamse begraofplaots Zorgvlied.
Bonobo
Fysieke kinmèrke
De bonobo is kleiner es de gewoene chimpansee. Ziene gaank is rechop, en neet geboge wie zien verwante. De bonobo's zien in princiep vegetarisch, meh neet strik: ouch insekte weure soms gegete.
Pletskeskook
Variante
Vergeliekbaar gebak is de Belsje krisbaomsjtam, de Italiaanse tiramisu en de Hongaarse Dobos-toert woebie aoch gebroek gemak waert va biscuitlaoge. Aevel is 't gebroek va pletskes uniek vuur dizze kook.
1759
1756 - 1757 - 1758 - 1759 - 1760 - 1761 - 1762
18 augustus
Heiligedaag van Helena
Amstel Gold Race 2017
D'n 52en Amstel Gold Race waor 'ne fietseren gehawwe op Ierste Paosdag (zondag 16 aprèl) 2017. Wie gebrukelek góng 'r vaan start op de Merret in Mestreech; aanders es vreuger finishden 'r evels neet op de Cauberg meh in Vild. 't Parkoer waor 261 kilometer laank. Neve de gebrukeleke race veur de manslui gaof 't, veur 't iers sinds 2003, ouch 'ne koers veur vrouwlui. Hun parkoer waor mèt 121 kilometer wel e stök korter. Winner bij de manslui woort de Belsj Philippe Gilbert, dee al veur de veerde kier de bèste waor. Bij de vrouwlui pakde Anna van der Breggen de wins.
Parkoer mannekoers
De volgende heuvele en hèllinge woorte aongedoon:
Arabisch Veurjaor
Aander len in de Arabische wereld
In Libanon eisde me in proteste de aofsjaffing vaan 't sektarisch regeringssysteem (boebij de president 'ne christen moot zien, de premier 'ne sjiiet en de veurzitter vaan 't parlemint 'ne soenniet), zoewie de oontwaopening vaan Hezbollah.
Ascheberg
Von Ascheberg is ouch 'n bekind geslach oet Wesfale.
Volkerbóndj
Gesjiedenis
Volledig ónaafhankelik van de Volkerbóndj woorte ouch ein Permanent Hof van Internationale Justitie opgerich. Alle lidsjtate verplichde zichzelf d'r toe óm conflicte via dit Hof te besjlechte.
Egypte
Historie
In de zevenden iew vele de Arabiere Egypte binne, die d'n Islam brachte, 't Arabisch introduceerde en Caïro stiechde. In 1250 stiechde de Mamloeke, 'n lokaal dynastie, 'n eige Egyptische staot, los vaan 't kalifaat. Dit land bleef bestoon tot 1517 wie de Osmaanse Törke binnevele en 't land mie es drei iewe zouwe regere. 't Land waor sjatpliechteg aon de sultan, zoelaank me vaanoet Istanbul 't land nog kós controlere.
Haulmé
Haulmé ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Haybes
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 1,847 luuj op 'n oppervlaak van 28,05 veerkante kilometer en daomèt goof 65,85 luuj de veerkante kilometer. Vergelek mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van -0,64% de jaor.
Goerees
thumb|Ziewse dialekte in breie zin. 't Goerees in nommer 2 op dit keertsje. 't Goerees is 't dialek wat me sprik op 't veurmaoleg eiland Goeree, in 't dörp Ouddorp en 't stedsje Goedereede. Allewel tot dit gebeed, wie gans 't eiland Goeree-Overflakkee, bij Zuid-Holland huurt, vèlt de taol oonder 't Ziews.
Grammair
Zjus wie de mieste Ziewse dialekte (en 't Fries, boe dit systeem oersprunkelek vaandan kump) kint 't Goerees twie infinitieve, eine gewoene en eine nao te of wienie 't werkwoord zelfstendeg weurt gebruuk. Typisch aon 't Goerees is tot deen twiede extra weurt verzwoerd: Ze sting 'n haolfuur te praetene. (In de res vaan 't Ziews geit d'n infinitief daan oet op -en.)
Larisa (stad)
Geografie
't Oppervlak vaan de stad gief 122,6 km² en ligk gelege op 61 meter huugde. 't Heet 1.014 inwoeners op de veerkante kilometer.
Biodiversiteit
Biodiversiteit, biologische diversiteit of saortriekdóm is de versjeienheid van laevesvörm oppe aerd en 't gans spectrum van gene, saorte, ecosysteme en landjsjappe. Hie-ónger valle dus hièl väöl saorte aan plantje, dere en anger organisme. Biodiversiteit is aevel väöl mièr es det. Ouch ómvatj 't de genetische wusjelwirking tösse saorte, versjeienheje binne saorte, diversiteit van verwantje saorte en de interaksjes daotösse, en ouch ecologische procèsse. Biodiversiteit kump de netuur te gooj wen versteuringe optraeje in ecosysteme. Door 'n groate geenpool kinne dees opgevange waere. Ouch speeltj ze 'n ónmisbaar rol in de vörming, besjurming en instandjhaojing van gróndj, de regulering van 't klimaat en de instandjhaojing van ecologische procèsse en laevesóngerhaojendje stèlsele.
Waopes vaan Gelderland
Types vaan waopes
De waopes zien divers. Allein in de Betuwe vèlt 'nen dudeleken trend aon te wieze: dao vint me väöl waopes vaan 't Arkels typ (zuug ouch waopes vaan Zuid-Holland). Oonder 't ancien regime bestoont de Betuwe oet vazalstäötsjes die door versjèllende tek vaan 't Arkels hoes woorte geregeerd.
20 augustus
Nationale fièsdaag in Esland en Hongarije
Constellation program
't Program woort aongekondeg door president George W. Bush op 14 jannewarie 2004 in 'ne touwspraak. . Deze New Vision for Space Exploration weurt gezeen es 'n antwoord op de ramp mèt de Space Shuttle Columbia, de touwstand vaan de minseleke ruimtevaart en 'n meneer um 't enthousiasme veur ruimteverkinning groeter te make. 't Gaof evels väöl kritiek, oonder aandere tot 't allein mer geld kosde en niks opleverde veur publiek nut. Op 1 fibberwarie 2010 stèlde president Barack Obama veur um 't program te stoppe in verband mèt bezuiniginge, mer dat moot nog weure goodgekäörd door 't Congres. Oondaanks de bezuiniginge weurt wel 6 miljard dollar extra oetgetrokke veur de NASA veur de koumende vief jaor veur aander programme.
Ruimtevaartuige
Veur de landing op de Maon is de Altair bedoelt. Deze maonlander is wel vief kier zo groet es de landers in 't Apollo-projek en kin 4 astronaute vervoere. De Altair besteit ouch oet twie deile, 'n landingsdeil mèt 't landinggestèl en 'n crew-deil. De Altair is neet herbruukbaar.
Kouwe Oorlog
‘t Begrip Kouwe Oorlog sjleet, breid genomme, op de periode 1945-1989. Dae oorlog waor koud omdat d’r ging direk contac waor tösje de twieë leng: de Sovjetunie en de VS. De Kouwe Oorlog werd eigelik oetgevochte via diplomatieke waeg of via anger leng zoeë es Duutsjland, Korea, Cuba en Vietnam. 't Ontstjong nao 't einde van de Twieëde Weltkreeg en is daomit ouch 'n centraal ontwikkeling van de Nao-oorlogse Tied.
Hierges
Hierges ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Kouwe Oorlog
Verloup
1989
Chémery-Chéhéry
Chémery-Chéhéry ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. De gemeinte besjteit saer 2015, es fusie van de twiè veurmalige gemeintes Chémery-sur-Bar en Chéhéry.
Rostov aon d'n Don
thumb|Collaasj vaan diverse monuminte in Rostov. Rostov aon d'n Don (Russisch: Росто́в-на-Дону́ Rostov-na-Donoe) is 'n stad in 't zuie vaan Rusland, hoofstad vaan 't oblas Rostov, aon de revier d'n Don. De stad ligk kort veur de d'n delta vaan die revier, 32 kilometer vaan de Zie vaan Azov. Bij de volkstèlling vaan 2010 had ze 1.089.261 inwoeners.
Falun
Demografische óntwikkeling
6,83% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Biosjemie
'ne Biosjemikus verzeuk 'n verklaoring van 't laeven op moleculair-biologisch niveau te gaeve. De sjemische reacties die bie e bepaoldj biologisch versjiensel (procès) huuere waeren oetgezóch toet op moleculair niveau. Door 't begriepe van versjienselen op 't kleinste niveau kónne versjienselen op e groeater niveau (wie celniveau) verklaordj waere. Biosjemie is sterk verbónje mitte biotechnologie en genetica.
Batjakkers
De  Batjakkers is 'n zate hermenie (Zaate Hermenie of Zaate Herremenie) oet Mestreech, opgeriech in oktober 1979.
Welte
Historie
De Geleënbaak, die i Benzerao óntsjpringt, sjtruimt durch Welte hin. I 1889 is Welte nag e klein dörpke mit 322 inwuënesj in 68 wuëninge. I 1962 woeëd doa 'n groeët veëdel teënge Welte aageboewd en langzamerhand vergreujt 't dörpke mit Heële. I 1989 tèlt Welte 4098 inwuënesj i 1722 wuëninge.
Luuk
De wieke
De belangriekste wieke die 't centrum van de sjtad zeunt: Amercœur, Avroy, Burenville, Le Carré, Cointe, Coronmeuse, Droixhe, Fétinne, les Guillemins, Hors-Château, le Laveu, le Longdoz, Naimette-Xhovémont, Outremeuse, Pierreuse, Saint-Gilles, Saint-Laurent, Saint-Léonard, Sainte-Marguerite, Sainte-Walburge, Sclessin, le Thier-à-Liège et les Vennes.
Wetensjap en oonderwies
thumb|250px|Fresco 1842 va A. Rifflaert in de aula van de universitèèt mèt waope va Willem l
Prehistorie
Reste van miensjeleke aanwezighèèd oet d'r owwe sjtèèntied zeunt voonde op de plaatsj Place Saint-Lambert. Op die ègeste plaatsj trof me ooch reste van Romeinse geboewe oet d'r 2de - 3de ieëw aa.
Girmen
Girmen is e gehuch inne gemèndje Hinsberg in 't Kreis Hinsberg, Naordrien-Wèsfale. 't Ligk tösse Unterbruch, Haag, Rolland en Horster Hof in.
Luuk
Preensbisdom Luuk
In 1468 wert in 't kader van zoe 'ne machtsjtrijd de sjtad "getuchtigd" dör d'r Bourgondische hertog Karel de Stoute. Z'n soldaote höbbe zich doe boetegewoeën misdrage in de sjtad: ongeveer 'n kwart van de 20.000 inwoners verloor hiebie 't laeve.
Epifanie (hoagfiès)
De Epifanie of Openbaring van de Hièr ies 'n viering in de Katholieke kèrk van de drie veurnaamste momente in 't jónk leve van Jezus-Christus. Dit hoagfiès vingk plaats op 6 januari of op 'ne zóndig tösje 2 en 8 januari.
Oosteriek
De inweuners vaan 't land heite de Oesteriekers.
Luuk
De industrieel revolutie
In 1887 wert besjlaote töt de oprichting van de forte roond Luuk. In 1905, 1930 en 1939 waoërte de Waelttentoonsjtèllinge gehaowe in Luuk. Hienaeve 'n plaetsje van 'n aankondigingsaffiche in art-nouveausjtiel.
Epifanie (hoagfiès)
Op 6 januari weurt ouch 't fiès van driekeuninge gevierd.
Delaware
Demografie
't Bruto product vaan de staot is in 2001 41 miljard dollar. De economische wètgeving vaan Delaware is hiel gunsteg veur bedrieve, wat good te merke is aon de economie vaan Delaware.
Scouting St. Martinus
In september tilde de nuj vereniging al 15 verkenners. D'r woate 3 patrouilles gevormd: de swelbere, de koekoeken en de hootdoeve. Durch d'r inzat van de twei oprichters kos men al flot beschikke uver 't Don Bosco-zeelke bie de auw pastorie. Als werkterrein fungeerde d'r "Voelebörn" en ing wei van de familie Geron. D'r officiële oprichtingsdatum is zondig d'r 18 april 1948, omdat op dize daag de stukken officieel zunt uverdrage durg d'r districts-commissaris Pisters. Och woat d'r Kapeloan Willems als Aalmoezenier geïnstalleerd en d'r Jan Lendfers als Hopmaan. Op 28 april 1948 woate de iesjte 5 verkenners geinstalleerd t.w.: Adam Kohl, Harry Lenoir, Michael Simons, Mathieu Lindelauf en Harry Bodelier. In dis periode stong men bol van aktiviteite. 't Iesjte zoamerkamp woat georganiseerd va 11 bis 18 augustus 1948 te Horn. Dit gebeude in samenwerking mit de St. Gerlachusgroep oet Houtem.
Ver zunt de verkenners van Mecheler land. zund paraat en nog steeds bei der hand. Es jonges va Mechele zing ver zoa geer. Va us dorpke, zing geul en zing baag. Woe de mechel stromt en der wink fris winkt. Doa bliet Mechelen us dorpke us heem. Joa dat Mechele blift toch us heem. Al zund ver noch wiet oet deree. Tiralala 2X Tiralala 2X. Tiralala 3X Hoi, Hoi. Joa dat Mechele blift toch us heem. Al zund ver noch wiet oet deree.
Remco Campert
Stijl
Zie proza, wat begós bij verhaole meh ziech laankzaam tot echte romans verbreidde, is dèks satirisch vaan aard. E book wie ''Tjeempie! of Liesje in luiletterland'' nump zowel de börgeleke wereld es de tegecultuur op d'n hak, oonder wee diverse kunstenere oet Campert zien eige umgeving. Het leven is vurrukkulluk vertuint zelfs oonverhole cynisme.
Bron
Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Nordkirchen
De op 65 meter hoegte ligkende umgeving is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel drei oortsdeile (dörpe die behure bis de gemeinte).
Guarda (distrik)
Fysische geografie
De Serra de Estrela is de hoegste bergkete in de continentaol Portugal. De Serra de Marofa, mèt 'n huugde tot 977 meter, is 'n gebeed mèt 'n groete biodiversiteit.
Wassenaar
In de gemeinte Wasseneer ligk ouch de Waalsdorpervlaakde.
Velen
Velen is e Wesfaals stedsje in de krink (Kreis) Kreis Borken, te Noordrien-Wesfale (Duutsland). Mèt häör 70,75 km² en 12.936 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 183 de veerkante kilometer.
De Geraniejums
Lede
Op 4 fibberwarie 2009 promovere de Geraniejums aan de N.U.L. (Narre Universiteit Limburg). Tiedens dit gebeure is ouch Ger van Enckevort posthuum gepromoveerd. De Geraniejums höbbe in de loup der jaore versjillende cd's oetgebrach en op 26 april det jaor waerde d'r ter gelaegeheid van 't 12,5-jaörig bestaon ein dvd/cd-album oetgebrach.
Gezèt
In Limburg
In de meiste leng versjiene nationaal gezètter, geriech op 't gans land, en regionaal gezètter, die ouch väöl nuujts oet de regio bringe. In Limburg versjiene Het Belang van Limburg (Belsj Limburg) en De Limburger, 't Limburgs Dagblad (allebei Nederlands Limburg) es regionaal gezètter. De Maas en Roerbode (Remung) en 't Dagblad voor Noord-Limburg (Venlo) zint opgegange in De Limburger.
Weekgezètsjes in de regio
Graties regiogezètter (die versjiene in Zuud Limburg) zin de weekblaar: Heuvelland Aktueel, 't Zondagnieuws, De Maaspost, de Trompetter, de Geulbode, Maas en Mijn en Weekendgezet.
Tibor Tollas
Um zich zinvol bezig te houwe waore de gevangene mieë es e jaor bezig mit 'n wedstrijd um de fiengste vertaling van e gedich. 't Doorde innige monde ieër de nominatielies van 't te vertale gedich de runde gedoeë how en 'n keuze gemakd waor. 't Ursjte gedich waor "O Captain! My Captain" va Walt Whitman dae es laevesmotto how: "Kiek um dich hee en maak 't gewoeëne oongewoeën". De mitste gevange koese dat Ingelsjtalige gedich oet d'r kop en dat makde de vertaling, och zoonder pen en papier, toch mäögelek.
Schiaparelli EDM lander
De lander woort same mèt de ExoMars Trace Gas Orbiter (of in 't kort TGO) gelanceerd op 14 miert 2016 en zow op 19 oktober 2016 lande op Mars. Nao de landing zow de lander, dee waor oetgerös met 'n neet-oplaojbaar elektrische batterij, 2 tot 8 sols (Mars-daog) wèrke. 't Doel vaan de missie waor um spore te vinde vaan leve op Mars, mer ouch veural um de landingstechniek te teste. Die technieke zalle later naomelek gebruuk weure in aander landingsmissies op Mars die weure gelanceerd in 2020.
Zweefmemint
Bij twieveuters
Twieveuters wie de mins kinne euver 't algemein twie menere vaan gaank. In 't wandele of stappe kump mèt edere pas ummer eine voot vaan de groond. Bij 't loupe evels zien kort nao d'n aofzat allebei de veut vaan de groond, umtot me 't bein hoeger opluf um ziech mèt mie krach te kinne aofzètte.
Friete
Cultuur
thumb|right|Friete in de frieteketel
Gagnef
Demografische óntwikkeling
5,23% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Saami
Bron
Duutsje Wikipedia
Georgia
Geografie
Georgia heet e zieklimaat, en is 't bès te vergelieke mèt 't klimaat vaan Griekeland.
Afrikaans
't Afrikaans weurt veural gesproke in Zuid-Afrika en Namibië. 't Is ein vaan de èlf officieel taole vaan Zuid-Afrika.
Senden
Senden kan verwieze nao:
Rohmen
Rohmen huuerdje oearsprunkelik bieje gemèndje Unterbruch, meh woort op 1 januari 1972, wie die gemèndje woort opgeluf, samegeveug mit Hinsberg.
Cheveuges
Veur e gans euverziech van de 449 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Jacob Cats
thumb|Jacob Cats, gesjèlderd in 1634 door [[Michiel Jansz van Mierevelt.]] Jacob Cats (Brouwershaven, 10 november 1577 - D'n Haag, 12 september 1660) waor 'ne Nederlandsen diechter, rechsgelierde en politicus. Zie werk, wat veural besteit oet belierende gediechte besteit, woort iewelaank hiel väöl geleze.
Woensdrecht
Bij woensdrecht ligk de bekinde Vleegbasis Woensdrecht, in hen vaan de Nederlandse lochmach, bekind vaan pacifistische proteste tege de plaotsing vaan kruusrakètte. Bij Ossendrecht ligk e militair trainingskamp veur de landmach. 't Landsjap vaan de gemeinte is liech gloojend, meh in verglieking mèt de umgeving oetgesproke heuvelechteg en maak deil oet vaan de Braobantse Kempe. E groet deil vaan de gemeinte is bebós. In 1997 woort de nui gemeinte Woensdrecht gevörmp oet de aw gemeintes Woensdrecht, Huijbergen, Ossendrecht en Putte.
Jacob Cats
Werk en stijl
Diverse vaan zien veerze zien spreekwäörd gewore, soms in aongepasde vörm. Me kin daan beveurbeeld dinke aon "Al draagt een aap een gouden ring, zo is het toch een lelijk ding."
Wittrock
Wittrock is e gehuch inne gemèndje Hinsberg in 't Kreis Hinsberg, Naordrien-Wèsfale. 't Ligk tösse Unterbruch, Unterbruch, Floitgraf en de stad Hinsberg in.
Jandun
Jandun ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Illinois
Geografie
Illinois heet 'n oppervlak vaan 140.998 km² (4,0% water), en heet 12.713.634 inwoeners (86,27/km²). Daomèt heet Illinois de zelfde bevoukingsdeechde es Spaanje.
Lucius Sergius Catilina
Moorde óp Populares
Zoe sjtèlt Michael Parenti in De moord op Julius Caesar, Historische mythes over democratie (Antwerpen, EPO, 2003, 270 blz.) dat de liquidaties van Tiberius Gracchus, Gaius Gracchus, Clodius, Catilina en Julius Caesar verbaand hèle mèt-èè, namelek dör 't feit dat dis politici (allemaol Populares) 'n ernstige bedreiging vörmde vör de economische macht van de groeëtgroondbezitters (in hoofdorde Optimates) én eenkel en allèng öm die raej al oet d'r waeg waoërte geruimd. Daobie hölt-e (óp blz. 92-119) de dör Cicero - oet ège politiek gewin - gefantaseerde samezjwaering gaans oonderoet. Zo bliekt d'r gèè geleufwaardig bewiesmateriaal vörhande te zieë (alle getuge waore vrun va Cicero), kieërde 't vólk zich taege Cicero en "verseerde 't vólk väöle jaore nao d'r doeëd va Catilina zieng graaftombe mèt blome en kraanse 'zoals het dat voorheen had gedaan met die van de Gracchi'" (blz. 226). Hiebie maog me ooch neet vergaeëte dat Catilina in de owwe van de Optimates neet allèng 'ne bezoonder zjwakke politicus waor (zieng politieke ról waor al lang oetgesjpaeld), mae dör ziene översjtap van de Optimates nao de Populares waor e ooch nog 'ns 'ne politieke verraojer (dus e gemekkelek sjlachtoffer).
Joigny-sur-Meuse
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 655 luuj op 'n oppervlaak van 3,68 veerkante kilometer en daomèt goof 169,7 luuj de veerkante kilometer. Vergelek mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van -1,1% de jaor.
Lissabon (distrik)
thumb|left|De gemingdes van 't distrik Lissabon
Ignatius van Loyola
In Loyola, in Sjpaans Baskelaand, z'n gebaoërteplaatsj, waoërt e kloeëster en 'n kèrk geboewd, gewiejd an Ignatius, oeënao baevaarte werre oondernaome.
Autobiografie
De Loyola sjraef 'n hieël gedetailleerde autobiografie, die 't väör d'r Duutsje psychiater G. Hesse in 1967 mäögelek makde öm 'n diagnose te sjtèlle van zieng aandoeninge. Hesse constateerde dat de Loyola laej an depressief psychoses mèt epilepsieaanvalle.
Bookvink
thumb| Bookvink, menneke De bookvink (Nederlands:Vink), Fringilla coelebs, ies oze meis veurkómmende vink in tuine, parke, gebösjkes. 't Veugelke, van ongevaer 15 cm, ies herkènbaar aan de dubbele wiette vleugelband op allebei de vleugele. In vlöch vèlt de wiette boetesjtaart op. 't Menneke ies kleuriger, mèt 'ne wienroaje boek en kasjtanjebroene jas dao-umheen. De kruun en nek zint leieblauw. De sjtuut ies greunechtig. 't Wiefke ies neet opvallend oliefbroen gekleurd, waal ouch mèt de wiette bendsjes op de vleugele. Vinke ete veurnamelik zäödsjes. In de vlöch make ze 'n golvende bewaeging. Boete 't broedseizoen leve ze dèks mèt ander vinke in groepe. Gesjlachte zint dan sóms gesjeije.
Zank
thumb| Bookvink, wiefke Herhaold twink-twink. De zoa geneumde opvallend krachtige vinkesjlaag besjteit oet ummer 'n zelfde gruupke van 'n tièntal toane en e luiperke, eindigend in 'n sjtiegend "tjoe-ie-o". Doer: 5 seconde, sóms 10 kièr per minuut. Dao besjtoon plaatselike dialekte (variaties).
Veurtplanting
Ander inheemse vinke zint: Appelvink, Greunvink, Sjteinkneuter, Diestelvink, Goudvink, Kneuter en Pirrewitter. In Nuienhage zègke ze Siestrewietje tege 'ne bookvink.
D'r Busj
D'r Busj haet 'n inwoeanersaantaal van 1.450 luuj (standj: 2008) en 'n oppervlakdje van 212 hektaar.
Julianatunnel (Gelaen)
right|300px|Julianatunnel Gelaen in 1931 vlak nao de boew De Julianatunnel in Gelaen is 'ne verkeërstunnel ónger de sjpoarlien Mesjtreech-Zitterd, de bedriefssjpoarwaeg kómmend van 't expeditieterrein van 't bedrieveterrein Chemelot en de randjwaeg Gelaen-Wes.
Octaaf (viering)
Historie
Bekènde octave van heilige zint die van Sint Gerlach (5 januari) in Houtem, van Marcoen (1 mei) in Welte, Gerardus (16 oktober) in Wittem en 't Sacramentsoctaaf (25 mei) in Meersje.
Flakkees
thumb|Ziewse dialekte in breie zin. 't Flakkees is nommer 3 op dit keertsje. 't Flakkees is 't Ziews dialek vaan 't veurmaoleg eiland Overflakkee, in de Zuid-Hollandse gemeinte Goeree-Overflakkee.
AFC Ajax
Manslui
Opmerking: 't Sezoen 2019/20 woort in verband mèt de COVID-19-pandemie aofgebroke. Ajax, wat op 't memint vaan stoppe ierste stoont, woort daorum neet tot kampioen oetgerope.
Iowa
Geografie
Iowa heet 'n oppervlak vaan 145.743 km² (0,7% water), en heet 2.954.451 inwoeners (20,22/km²).
Staot
Anger beteikenis
't Waord wuuertj ouch gebroek veur toestandj (status).
Choreografie
Choreografie (grieks choreía = dans en gráphein = sjrif) beteikendj op vandaag 't oetvinje en insjtudere van bewaeginge, meistal samehangendj mit eine dans. Ein choreografie weurdj net wie de compositie van ein muzieksjtök es kunswerk besjouwdj. D'r zeen versjillende grote choreografische sjtökke die gebroektj waere in danstheatersjtökke of ouch korte zo es de sjtervende zjwaan van Michel Fokine oet 1907. Ouch biej de gardedans zeen d'r soms moeilikke choreografieje.
Heiden (Duutsland)
Heiden is 'n Wesfaalse gemeinte in de krink (Kreis) Kreis Borken, te Noordrien-Wesfale (Duutsland). Mèt häör 53,39 km² en 8071 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 151 de veerkante kilometer.
Normandisch
Kinmerke en verwantsjappe
't Normandisch slut in 't noorde aon bij 't Picardisch, in 't zuidweste bij 't Gallo en in 't zuidooste bij 't Frans (eigelek Francien). 't Weurt in e noordelek en zuidelek deil gesplete door de ligne Joret; dees isoglosse markeert 't versjèl tösse tchièn ("hoond") in 't noorde en kièn in 't zuie. De taol kinmerk ziech veural door e groet aontal vocaolveranderinge.
Nice
Nice woort in de vierden iew veur Christus es Griekse kolonie gestiech oonder de naom Nikaia, nao de Griekse godin Nikè. In 154 veur Christus vele de Romeine Nicaea binne, die 't bij hun riek veugde. Nicaea en umgeving woorte, aanders es vaandaog d'n daag, geografisch tot Italië gerekend. Ouch in de middeliewe en laank daonao bleef dat zoe. In de vreug middeliewe vèlt de stad achterein oonder 't riek vaan de Oosgote, 't Oosromeins Riek, 't riek vaan de Longobarde, 't Frankisch Riek en 't Heileg Roems Riek, um ziech in 1108 es rippubliek oonaofhenkelek te verklaore. Nao zwoer gevechte kump Nice dezelfden iew nog oonder Provençaals bewind, welk gebeed later euvergeit in 't hertogdom Savoye. Deze staot geit in 1820 op in 't keuninkriek Sardinië. Nao 't korte oonderbreking oonder Napoleon blijf Nice in Sardijnse han, tot 't in 1860 door Fraankriek weurt geannexeerd. Oonder Frans bewind kump 't massatoerisme op gaank. In d'n Twiede Wereldoorlog weurt Nice door fascistisch Italië bezat. In augustus 1944 maak de stad 'n Amerikaans bombardemint door.
Femme Fatale (album)
Femme Fatale is 't zevende album vaan Britney Spears. 't Album kaom 25 miert, 2011 oet. Ein vaan de leedjes op 't album, Hold It Against Me, waor al ieder oetgekoume.
Legden
Legden (Nedersaksisch: Ledden) is 'n Wesfaalse gemeinte in de krink (Kreis) Kreis Borken, te Noordrien-Wesfale (Duutsland). Mèt häör 56,28 km² en 6926 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 123 de veerkante kilometer.
Kansas
Geografie
Kansas heet 'n oppervlak vaan 213.283 km² (0,6% water), en heet 2.735.502 inwoeners (12,69/km²).
Merced County
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog de bevolkingsdiechheid 42/km² (109/mijl²) en bedroog 't totaol bevolkingsaontal 210.545 dat bestoont oet:
Hülhoven
Hülhoven is e gehuch inne gemèndje Hinsberg in 't Kreis Hinsberg, Naordrien-Wèsfale. 't Ligk tösse Esjwielder, Grebben en Dremmen in.
Hülhoven huuerdje oearsprunkelik bieje gemèndje Oberbruch, meh woort op 1 januari 1969, wie die gemèndje woort opgeluf, samegeveug mit Porselen en Dremme toet Oberbruch-Dremmen, en op 1 januari 1972 woort die gemèndje weer ingelief door Hinsberg.
Galop
De galop is 'nen dreitakgaank. Umtot 'r asymmetrisch vaan aard is, gief 't 'ne linker- en rechtergalop. In de linkergalop zèt 't peerd iers zie rechterachterbein neer, daan de rechterdiagonaol (linkachter en rechsveur tegeliek) um daan mèt zie rechterveurbein aof te zètte en eve te zweve. In de rechtergalop geit 't perceis aandersum. De rengalop geit neet zoe perceis: dao kump d'n diagonaol neet gans geliektijeg neer, wat vaan dit typ feitelek 'ne veertakgaank maak.
Leksand
Leksand is 'n gemèndje in Dalarnas län, Zwede. De gemèndje tèltj 15.444 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 1.225,88 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 12,6 luuj de km².
La Francheville
La Francheville ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Raesfeld
De op 59 meter hoegte ligkende gemeinsjap besteit oet veer gemeintedeile.
Karl Dittrich
miniatuur|Dittrich in 2013 Karl Dittrich (1952) is 'ne Nederlandse onderwiesdeskundige.
1938
1935 - 1936 - 1937 - 1938 - 1939 - 1940 - 1941 1938 (MCMXXXVIII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne zaoterdag op de Gregoriaanse kalender.
Franciscus (paus)
Franciscus, gebore Jorge Mario Bergoglio (* Buenos Aires, Argentinië, 17 december 1936) is de 266e Paus en bisjop vaan Roeme. Heer is in functie vanaof 13 miert 2013.
Schouwen-Duivelands
Klaanklier
In 't Ziews, mèt oetzundering vaan Goeree-Overflakkee, vèlt de -r- veur 'n -s algemein oet (kes 'keers'). In 't stadsplat vaan Zierikzee gebäört dit evels neet consequent.
Vocabulair
't Schouwen-Duivelands heet wie alle Ziewse dialekte zien eige vocabulair. E bekind dialekwoord is strao, 'n Schouwse traditie boebij me mèt Ziewse peerd e stök de zie in löp.
Melilla
De aaj stad is door zèsdjenieëfse moeren ómgaoven en ligk zoeaget dertig maeter hoger es de nuuj stad. 't Steielik museum bevatj archeologisch vónjste vanne stad.
Lindesnes
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 4,8% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Ludvika
Demografische óntwikkeling
8,67% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Sjpang
Sjpange zeunt circa 2 cm laank en mètstens va sjtaol. Dèk haant ze allewiel 'ne gekleurde kóp va plastic. Sjpange werre bewaard óp e sjpangekeuse.
Clavy-Warby
Clavy-Warby ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 347 inweunersj. Ze ies 11,78 km2 groat. Dao woonde dus zoan 29 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Signy-l'Abbaye, wat waer deil oetmaak van 't arrendissement van Charleville-Mézières.
Veur e gans euverziech van de 449 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
La Grandville
La Grandville ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Charleville-Mézières. Hiemèt liegk 't in 't arrondissemint wat grens aan de Belzje Ardenne en wat 't sjtökske Frankriek ies wat 't korsbie de Limburge liegk.
Parkhei
Parkhei grens ane buurte D'r Busj, Namiddagsche Driessen, Lauradörp en G'n Hei.
Improvisatie
Örgelspeul
Vaan 'nen organis weurt nog wel verwach tot heer zelf meziek kin verzinne. In 'ne protestantse kèrkdeens leit heer de gezaange in mèt e veurspeul, en slut 'r 't mèt e (zier kort) naospeul aof. Allewel tot väöl componiste koraolveurspeule höbbe oetgesjreve, bedink heer ze miestens zelf. Bij organiste die concerte geve weurt dèks mie verwach: zoe iemes moot variaties kinne improvisere, wie ouch vrij improvisaties euver opgegeve thema's kinne make en improvisere in vaste sjema's wie de sonnatevörm. E naodeil bij 't improvisere is tot d'n organis de rezjistratie gans zelf moot doen: zienen assistent kin neet weite welke rezjisters heer nujeg heet. D'n organis heet daorum bij 'n verandering vaan rezjistratie ummer ein hand vaan de späöltaofel te hole.
Pop
Allewel tot popmeziek gemeinelek neet weurt opgesjreve, en väöl popmuzikante gein note kinne leze, is improvisatie in deze meziekwereld oongebrukelek. Euver 't algemein weurt vaan 'ne pop-act verwach, tot heer ziene songs zoe väöl meugelek 'tzelfde bringk, inclusief de solo's. Oetzunderinge op dee regel bestoon evels wel. Zeker bij sommege progrockbands gaof 't väöl plaots veur geïmproviseerde solo's. 'ne Band dee dat deit, heet euver 't algemein e deil vaan zien inspiratie oet d'n jazz gehaold.
Nils-Aslak Valkeapää
Valkeapää greujde op in 'n rendier- herdersfamilie en volgde 'n opleiding väör oonderwiezer. E wonde in Finlaand en Noorwege en waor bie laeve 'ne internationaal bekaande Samische perzuuënlekhèèd. Ooch al verworf Mari Boine gelieke en zelfs nog groeëter bekaandhèèd.
Allerzièle
Oarsjpróng
De ièrsjte viering vóng plaats in de Benedictiener abdij van Cluny (Frankriek) in 't jaor 998.
1975
Meziek
Album top 10 (brón: popdossier.org)
La Horgne
La Horgne ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Loerd
Baevaart
Door 't ganse jaor, meh veural vanaaf mieërt toet in oktoeaber, kómme pelgrims oet gans Europa, mer ouch oet anger deiler vanne werreld, nao 't hèlligdóm van Slevrouw van Loerd veur te baejen en zich te verkwiekken aan 't brónwater vanne grot woraan heilzaam kwaliteite waere toegesjreve.
Fairfield County (Connecticut)
Historie
In 1666 woort 't graofsjap gestiech door Adriaen Block. Metein woort 't 'n populair graofsjap oonder Europeane. E jaor later woort de ajtste brögk vaan Amerika hei gemaak, namelek: The Rings End Bridge in Darien. Fairfield woort de hoofplaots vaan 't graofsjap, mer de plaots woort steeds minder belaankriek dewijl Bridgeport bleef greuje. Noe is dit de groetste stad. Heidoor woort in 1853 Bridgeport de nui hoofplaots. 15 jaor later woort de bevreesde Ku Klux Clan hei opgeriech, um precies te zien in Darien. De sekte bleef tot 1876 actief in 't graofsjap, daonao dook de sekte pas 35 jaor later op in de staot Texas. Pas in de jaore '20 kós me lui vaan dees sekte weer in Fairfield County tege komme. In 1915 stoont 't graofsjap weer mie bekind is 't graofsjap boe de USS G-3 (SS-31) ('ne duukboot) woort gemaak.
Meteoor
'ne Meteoor of vallendje ster is e kórt leechspaor det wuuertj veroarzaak door klein stökskes stof en ies (meteoroïde) die mit enorm snelheje (inkel tièntal kilomaeters de sekónd) in d'n dampkrink van de aerd terechkómme en dao mit 'ne leechflitsj verbranje. E deilke mit de gruèdje van 'n ert guèf al 'ne biezunjer klaore leechstreep. 't Invalle van meteore gebeurtj de gansen daag door, meh de leecheffekte zeen meistes allein 's nachs te zeen en mit 't bloat oug allein wen 't hièl duuster is. Meteore kinne aafzunjerlik kómme, mer ouch in meteoorzwerme, wie de Leonide. Sómtieds is 'ne meteoor zoa groat det t'r neet gans verdamp in d'n dampkrink. Den vèltj e deil (in stökker) op de aerd, 'ne meteoriet. De brök van dees zeen hièl waerdevól veur de weitesjap, went me kan daomit óngerzeuk doon nao 't óntstaon van 't zónstèlsel.
Europees kampioensjap damesvoetbal 2017
Poule A
20 juli, 18.00 Noorwege 0 – 2 Belsj Breda, Rat Verlegh Stadion
Jazzdans
Väölgebroekdje technieke
Ondanks det jazzdans in zien tradioneel vorm aafsjtamptj van ballet, is 't beïnvloedj door anger danssjtiele zo es acro, ballet en hip hop.
Thools
Klaanklier
De Standaardnederlandse ie en oe waore in 't Middelnederlands centrerende diftonge en zien dat in 't Ziews vaanajds ouch; zoe neet, daan huurt me dèks wel e versjèl in lengde tösse schie:te 'sjete' en schiete 'sjiete'. In 't ooste vaan Tholen treujt dat versjèl neet mie op. Op Philipsland sjijnt dit allein veur de oe te gelde.
VMware
Vreuger
VMware is opgestart in 1998 en het ierste produk dat gelansierd is waas VMware Workstation. Doamit kins ze in Windows 'n anjer Windows masjien drejje.
Sallands
Grammair
De grammair vaan 't Sallands heet väöl typisch Nedersaksische kinmerke. In 't groetste deil vaan 't Salland kint me 't einheidsmiervoud op -t veur werkwäörd in de tegewäördegen tied: wiej loopt, ieluu loopt, zee loopt. Allein in en roond Kampen hiers 't (aajd-)Hollands einheidsmiervoud op -en: wiej, ieluu, zie lopen. Verkleinwäörd weure gevörmp mèt achtervoogsels wie -ien, -gien, -pien en -tien en mèt umlaut in 't groondwoord. Miervoud weurt gemeinlik gevörmp op -en en -s, bij benaodering wie in 't Nederlands. Allein in 't ooste koume miervoude op -e veur (huus - huze), wie ouch umlaut in de miervoudsvörm (bak - bäkke). 'n Wijer eigenheid vaan de dialekte vaan oostelek Salland is 't behaajd vaan de drei geslachte. De meiste Sallandse dialekte kinne, wie 't Hollands, allein geslachteleke en oonzijege wäörd.
Cricket
Vrouwecricket
Cricket weurt sinds jaor en daag door vrouwlui gespäöld. In 1934 kaom d'n ierste tes-match (tösse Australië en Ingeland). ODI weurt al vaanaof 't begin aof gespäöld; in 1973 hadde de vrouwlui zelfs al e wereldkampioensjap ietot de manslui dao-aon touw waore. Ouch Twenty20 weurt alum gespäöld.
Speulverloup
Kump de bal trök dewijl eine vaan hun nog neet euver de lijn is (de popping crease), daan is de slaagmaan oet. 'ne Speuler kin nog op diverse aander menere oet rake (zuug oonder). Es 'ne slaagman oet is, daan kump de volgende vaan zie team draon. D'n tied tot 'ne slaagmaan sleit, neump me 'ne wicket (wat verwarrend kin zien umtot 't hèkske ouch zoe hèt.) Ouch de bowler moot wissele: nao zès geldege bel wisselt me nao d'n aandere kant vaan de pitch (dee ouch twie wickets kint en gans symmetrisch is) en kump 'nen aandere draon. Zoe'n periood vaan zès worpe neump me 'nen over, umtot d'n umpire aon 't ind 'over!' röp.
Regele
thumb|Aofmetinge en terminologie vaan e cricketveld. De terme die gein deile vaan 't veld besjrieve, sloon op de aard vaan 'ne slaag.
Wienie 'ne speuler oet is
'ne Slaagmaan kin op tien versjèllende menere oetrake. De ierste vief koume geregeld veur, de lèste zien ieder oongewoen, soms rechoet zeldzaam.
Condé-lès-Herpy
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Lyngdal
De gemeintecode is 1032.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 5,6% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Annedaol
Annedaol is ein buurtsjap in de Nederlands Limburgse gemeinte Roerdale.
Noord-Bevelands
Kinmerke
't Noord-Bevelands kump 't mieste euverein mèt de noordeleke dialekte wie 't Schouwen-Duivelands en 't Thools. 't Heet wel invlood oondergaange vaan de kortbij dialekte Walchers en Zuid-Bevelands, meh um de reies die bove weure besjreve is deen invlood beperk gebleve.
Van Kooten en De Bie
thumb|Van Kooten en De Bie in Hadimassa anno 1970. Van Kooten en De Bie, ouch bekind es Koot en Bie waoren e Nederlands kemik duo, bestaonde oet Kees van Kooten en Wim de Bie, wat vaan 1963 tot 1998 in diverse media satirisch cabarèt heet gemaak. Ze woorte veural bekind vaan hun diverse tv-programma's, boe mieljoene lui nao loerde. Hun werk waor geriech op groete maotsjappeleke modes, de actualiteit en types lui die me op dat memint dèks in 't daogeleks leve of op de tv kós zien. Door de herkinbaarheid vaan hun werk en hunne groeten invlood op de Nederlandse taol is hun werk klassiek gewore en weurt, veural in hoeg opgeleide milieus, nog ummer vrijelek oet hun werk geciteerd.
Keek op de week
De meziek bij Keek op de week waor 'Duke of Iron' vaan Sonny Rollins.
Krasse knarren
Krasse knarren waor mer eine kier in de twie weke op de tv, en kaom noe um negen oor, dus neet mie direk nao 't journaol. Dat had zienen invlood op de kiekciefers. Oondaanks dat woort de titel vaan 't program wel spreekwoordelek.
Bekinde types
In hun diverse programma's verzonne de twie diverse types, dèks gebaseerd op e bepaold type mins oet de Nederlandse maotsjappij. Noe ins waoren 't duo's, daan weer losse types. Ouch wienie (ein vaan) de types vrouwlui waore, späölde ze die zelf; vaan gasacteurs of -actrices woort mer bij oetzundering gebruuk gemaak. Dèks kaome de types miejer kiere trök. Oonder de bekindste zien:
Börgemeister en wèthawwer vaan Juinen, 'n persiflaasj op de modaol Nederlandse gemeinte. Van der Vaart (De Bie) is 'nen typische Nederlandse börgemeister: 'ne vreemde, beneump door 't ministerie, dee neet väöl veuling mèt 't dörp heet meh wel ervaoring genog heet um 't dörp te besture. Tjolk Hekking (Van Kooten) steit ummer op d'n achtergroond, al perbeert 'r ziech veur de camera ummer op te dringe. Heer is zjus hendeg toes in 't dörp; bezunder väöl zakes in 't dörp weure door zien femilie geregeld en heer zörg wel tot die vaan de gemeinte opdrachte kriege. 'ne Running gag is tot de börgemeister perbeert get te zègke in 't plaotselek plat, boe 'r ummer door Hekking in moot weure gecorrigeerd.
E börgerlek Nederlands gezin, gedomineerd door pa Cor van der Laak, 'nen ingezondebrevesjriever dee ziech euver alles opdrejt. Same mèt zien vrouw Cock (gespäöld door Barbara van Kooten, vrouw vaan Kees) höbbe ze 'nen debiele zoon Ab (Kees van Kooten). Es de ma get perbeert te zègke, repliceert Cor ummer mèt Hou je erbuiten, Cock! De sketches mèt de femilie Van der Laak stopde wie Barbara van Kooten op straot drop woort aongesproke. Zij wouw liever oonbekind blieve.
Twie rieke, awwer zösters oet 't Gooi. Jet (De Bie) is moralistisch, engsteg en leefhöbster vaan hoeg cultuur. Koosje (Van Kooten) is get mechanter en perbeert dèks häör zöster op de kas te kriege.
E rillegieus zaankduo, wat meziek maak nao Amerikaons veurbeeld en geriech is op 't orthodox-prottestans EO-pebliek. Es ze 't programma binnekoume, zègke ze tot ze nog mer kort bekierd zien; noe en daan weurt gesuggereerd tot ze 't allein veur 't geld doen.
Wäörd die in dictionaire zien gekoume
De volgende wäörd die mèt Van Kooten en De Bie in verband stoon höbben 't tot d'n dictionair gebrach. Deils zien 't eponieme (naome vaan types die es soortnaom zien goon wèrke), deils zien 't begrippe die ze höbbe gemunt en daonao good aonsloge, deils ouch zien 't wäörd die hun types in de sketche gebruke. Wie gezag zien ze neet allemaol door 't duo bedach, meh daan höbbe die ze wel bekind gemaak.
Rissa
Rissa is e geslech van veugel oete femielje vanne mieëve (Laridae). 't Geslech kèntj twieë saorte: de roeadpoeatdrietieënmieëf (Rissa brevirostris) enne drietieënmieëf (Rissa tridactyla).
Paul von Hindenburg
De bekindje zeppelin Hindenburg dae in 1937 biej 't aanligke aan zien aanligkmas op 't Lakehurst vleegveldj biej New Jersey in brandj vloog wobiej alle 97 inzittendje omkwame waas vernumpdj nao hem. Ouch besjtuitj d'r in 't Noorde es verbinjing tösse 't vastelandj van Schleswig-Holstein en 't eilandj Sylt de Hindenburgdam die geboewtj waerdje in'ne tied det hae regeerdje. De sjtad Zabrze (Silezië in Zuid-Pole) waerdj in 't Duits Hindenburg genumpdj. De keizerlikke Duitse Marine boewdje tiedes de eerste waereldoorlog eine kruutzer dae nao hem vernumpdj waerdje, de SMS Hindenburg.
Paramaribo
Historie
De naom Paramaribo is woersjijnelek 'n verbastering vaan de naom vaan 'n Indianedörp, Parmirbo (of Parmurbo of Parmarbo) geneump. In 1631 zouwe Nicolaes Baliestel en Dirck Claeszoon van Sanen bij dit dörp 'n facterij höbbe gevesteg. In 1644 oontstoont ouch 'n Franse nederzètting in de buurt. De Nederlandse facterij woort later weer verlaote en veel in Britse hen. De Britte bouwde heinao 'n fort geneump Fort Willoughby. Zie vestegde ziech evels in Thorarica, 'n plaots mie in 't binneland gelege ten zuie vaan de allewijlse stad. Meh, in 1667 woort 't gebeed vereuverd door 'n Zieuwse expeditie mèt zeve sjepe oonder leiing vaan Abraham Crijnssen. De Zieuwe herneume 't fort Zeelandia en duipte Paramaribo um tot Nieuw Middelburg (Nui-Middelburg), 'n naom dee noets is aongeslage. Fort Zeelandia woort 't centrum vaan de nui kolonie; zoe belaankriek tot Paramaribo door neet-inwoeners nog tot ummertouw foto weurt geneump, 'n verbastering vaan fort. Vaanaof 't fort woort Paramaribo nao 't weste touw oetgebreid, boebij me heet gebouwd op zoegeheite ritse, reifelvörmege sjölpaofzèttinge.
1258
1255 - 1256 - 1257 - 1258 - 1259 - 1260 - 1261 1261 waor e gewoen jaor wat begós op 'nen dinsdag volgens de Juliaanse kalender.
Waopes vaan Euverijssel
Dit kump oonder mie doortot in 1898 de provincie Euverijssel in zie nui provinciehoes alle gemeintewaopes in glaas-in-loed wouw opnumme. De gemeintes zoonder waope höbbe toen massaol eint aongevraog. Op dat memint waor allein de gemeinte Schokland (in 1859 oontruimp) opgeluf; alle vreuger Euverijsselse gemeintes boete Schokland höbbe daorum e waope.
Provinciewaope
400px|Waope vaan Euverijssel Euverijssel heet e waope wat ziech zoe liet umsjrieve:
Landrichamps
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Charleville-Mézières. Hiemèt liegk 't in 't arrondissemint wat grens aan de Belzje Ardenne en wat 't sjtökske Frankriek ies wat 't korsbie de Limburge liegk.
Broenvès
Uterlek
De broenvès is polytypisch: de versjèllende oondersoorte zien liech versjèllend oet. De broenvès is oongeveer vaan maanslengde, normaal neet langer es 1 meter 85 meh in zeldzaom gevalle euver de twie meter. De populatie in de Ooszie is e stök korter, zoe roond de 1 meter 50 in doorsnee. Vruiwkes zien dudelek langer es mennekes. 't Gewiech ligk gemeinelek zoe tösse de 50 en 60 kilo, mèt oetsjeters tot 90. 't Seksueel dimorfisme drök ziech, boete de lengde, oet in 't achterlief, zjus wie bij aander walvèssoorte. Bij de vruiwkes ligke d'n aars en de geslachsvaw ing bijein, bij 't menneke ligke ze wijer oeterein.
Kobe
Brón
''Dit attikel baseert zich op 't corresponderend Nederlandssjproakig attikel, en waal i dees versie. E deel oet de teks is va de Dütsje Wikipedia (köpke: Geschichte).''
Gemeint
Antwerpe, Amsterdam en Rotterdam zeen oetzunjering: in dees gemeinte höbbe de deilgemeinte ouch besteurlike functies.
Condé-lès-Autry
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Wolfgang Amadeus Mozart
De Weense jaore 1781-1791
In 1784 trejt Mozart op veurdrach vaan inkel vaan zien vrun touw tot de Vrijmetselerij, tot de loge 'Zur Wohlthätigkeit'. Voor zien broeders vrijmetselere]] zal heer nog väöl werke componere, woe-oonder de Meistermusik/Maurische Trauermusik, en in 1791 't Singspiel Die Zauberflöte.
In de lèste jaore vaan zie leve componeert Mozart 'n aontal kamermuziekwerke veur oongebrukeleke combinaties, en begint zien stiel ouch inhajdelek te verandere: ze geit de kant vaan de vreug romantiek op. Evels is ein vaan zien allerleste werke, 't Klarinetconcert in A (KV 622), opvallend awwerwèts en rococo-echteg vaan stiel, zoetot 't besjrieve vaan deen tendens lesteg is. Zien allerlèste werk is 't Requiem in d (KV 626), wat neet voltoejd weurt. Op 5 december störf 'r aon hoeg koortse, symptome vaan 'n tot op d'n daag vaan vaandaog oonbekinde krenkde. De mythe tot heer vergifteg zouw zien (wat heer zelf in opwellinge vaan paranoia meinde), beveurbeeld door concurrint Antonio Salieri, weurt door geine wetensjapper mie geluif, meh deit 't nog ummer good in de fictie en de populair cultuur. Väöl lui vinde 't 'n boejende gedachte wie Mozart ziech zouw oontwikkeld höbbe es 'r waor blieve leve.
Oonderzeuk nao Mozart
Oongetwieveld is Mozart ein vaan de mies oonderzochte musici oets. Zoewel vaan zie leve es vaan zie werk is eder aspek besjreve, en euver hiel väöl details is al gepubliceerd.
La Neuville-aux-Joûtes
La Neuville-aux-Joûtes ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Nuts
Kènmerke
moes (Ned. muis)- doeës (Ned. doos) loes (Ned. luis)- loeës ( Ned. slim) kluutje (Ned. kluitje) - kluuëtje (Ned. arme drommel) kieke (Ned. kijken) - gekiëke (Ned. gekeken) kuke (Ned. kuiken) - kuëke (Ned. keuken)