cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Connie Palmen
Begin es sjriefster
Palmen maakde in 1996 same mèt Adriaan van Dis ein theaterprogramma womit zie langs de podia in Nederlandj en Belsj trok. De dao-opvolgende tweë romans, I.M. (1998) en Geheel de uwe (2002), gaon allebei euver 't laeve en de doad van häör groate leefde. I.M. geit op sjterk autobiografische wieze in op de gebäörtenisse en Geheel de uwe op ein meë abstracte, geobjectiveerde maneer. Saer 1999 haet de sjriefster ein relatie mèt D66-prominent Hans van Mierlo (1931).
Rambo III
Rambo 3 of Rambo III is 'ne Amerikaanse actie/oorlogsfilm oet 1988.
Naordelike sjaermoestenrek
De naordelike sjaermoestenrek (Letien: Microgale jobihely) is 'n saort aan zougdere vanne tenrekfemielje. 't Bieës is inheimsj aan Madagaskar en zie netuurlik laefgebied is hieël erg bepirk toete zuudwèsteliuke hellinge van 't Tsaratananamassief op 't naorde van 't eilandj, wo 't veurkump op 1420 toet 1680 maeter baove zieëniveau. Zie netuurlik laefgebied wuuertj gevörmp door bergbusj. De saort is 't nejtste-verwantj ane Cowansjaermoestenrek en wuuertj bedreig door óntbusjing veur landjboewgróndj en houtperduksje.
Lerop
Bezeenswaerdig
In Lerop ligke ènnige monumentaal penj: aan de noordkantj ligk 't Sjteinhoes aan de zuud-oas kantj ligk de Maartenshaof.
Riekswaeg 74
thumb|A74 thumb|D'n A74 beej Venlo. thumb|De ganse snelwaeg tot knouppunt Tiglia mit ecoduk Wambach op de veurgrónd D'n A74 (ouk waal Riekswaeg 74 geneump) is eine twieë kilomaeter langen autosnelwaeg dae löp van de aansloeting mit d'n A73 zujelik van Venlo nao de Prusen A61. Op 12 april 2012 woort hae tegeliek mit 't nieje stök A61 geäöpend, waormeej hae d'n alde grenseuvergang beej de Keulse Barrière vervóng.
Colfontaine
Aander kerne
left|thumb|'t Gemèngdehoes va Colfontaine. Pâturages, Warquignies en Wasmes.
Historie vaan Nederland
't Laot Neolithicum
De touwbekercultuur kump vaanoet Scandinavië. Op force vaan de koerganhypothese is dees oontstande vaan de door 't oet 't ooste binnedringe vaan de Indo-Europese kogelamforacultuur (in 't allewijl noorde vaan Duitsland en Pole) vaan de Aajd-Europese, Middel Neolithische Trechterbekercultuur. Dees theorie weurt bevesteg door genetisch oonderzeuk wat stèlt tot 't roontelum 2400 v.Chr. 'n significante migratie gief vaan de Euraziatische steppes nao Centraol-Europa. De klokbekercultuur (umt. 2700 - 2100 v. Chr.) oontstoond oet de klokbekerultuur. Meugelek heet dees cultuur 't wiel geïntroduceerd, boedoor de handel euver land touwnump. Veur 't iers gief 't puch metaalbewèrking, zoewie aongetoond door stein aambeelde en koper tongdölkskes die op de Veluwe bij Lunteren (noe gemeinte Ede, in Gelderland) zien gevoonde, boemèt de euvergaank vaan de steintied en nao de kopertied in de Bènelux begint. Umtrint 2000 c. Chr. geit de klokbekercultuur euver in de wikkeldraodbekercultuur en begint de broonstied.
Getebunjel
De Getebunjel is verneump gewaore nao de reveer de Gete.
Historie vaan Nederland
De Hilversum- en Elpcultuur
De Hilversumcultuur oontstoon in de vreuge en middel-broonstied, roontelum 1800 v.Chr., in wat is noe Nord, Vlaandere, Zuid-Holland, Noord-Braobant, Utrech, groetdeils Gelderland en Pas-de-Calais en klein deile vaan Noord-Holland, Euveriessel en 't noordelek grensgebeed vaan Wallonië. 't Groetse gedeilte vaan Nederlands Limbörg maakde evels gein deil oet vaan dees cultuur (allein te weste vaan de Maos). Dees cultuur vertoen euvereinkomste mèt de Wessexcultuur in Ingeland en verspreijde ziech euver 't zuielek deilgebeed vaan de wikkeldraodbekercultuur. Kinmèrkend veur dees cultuur is häör einvawweg, tonvörmeg en dikkege urne. De versering besteit meistens oet vinger- en negelindrökke op de rand, gecombineerd mèt aofdrökke vaan touw. 't Zweerd vaan Jutphaas (in de buurt vaan de allewijl gemeinte Nieuwegein) getuig vaan 't hoeg niveau vaan de broonsbewirking oet dees regio. Taolköndeg gief 't 'n gesuggereerde relatie tösse de Hilversumcultuur en de awwe Belzjen taol.
D'n opstand vaan de Bataove
Vlak nao 't Veerkeizerjaor (miert 68 bis december 69) kaome de Bataove in opstand contra de Roemeine, same mèt de Cananefaote oonder Julius Civilis en, obbenuits, de Frieze. Keizer Vitellius had zien legers aon de limes mètgenomme nao Roeme. De Btaove, die op weeg waore nao Roeme, woorte trökgerope, de forte vaan Limes woorte kapot gemaak en de bezètting woort vermoord, Ulpia Noviomagus Batavorum en Atuatuca Tungrorum woorte in de as gelag. Vespasianus, die oondertösse princeps is gewore, drök met 'n euvermach van zès legioene d'n opstand de kop in en vesteg Legio X Gemina, wat in Spanje gelegerd waor op de Hunnerberg.
Sjtaal
S(j)taal kan verwieze nao:
Watt
Ein verajerde eenheid van vermoge is de paerdekracht (pk, CV) of ongeveer de Ingelse horsepower (hp):
Guusje ter Horst
Op 15 april 2001 woort Ter Horst beneump es börgemeister van Nijmege. Ze verhuusde eder jaor nao 'n ander wiek um de sjtad beter te lière kènne. In augustus 2006 kaom Ter Horst in 't nuujts naodat ze een maond ièrder bie 'n alcoholcontrole waor betrap op rieje ónder invlood. De politieke partieje in de Nijmeegse raod vónge dat de euvertraejing gein consequenties hoofde te höbbe veur de börgemeister. Ter Horst woort op 8 januari 2007 opgevolg door Thom de Graaf (D66).
Aope gerónje centrale klinker
Kènmirke
Kènmirke vannen aope gerónje centrale klinker zeen:
Multatuli
Eduard Douwes Dekker wèrkde es ambtenaar in Nederlands-Indië ('t Indonesië va huutsedaag), oeë, wie-e dao op 19-jaorège leeftied aankieëm, nao èège zègke z'n 'zieël wakker waoërd', mae oeë-e ooch de väöle wantoesjtande zoog oonder verantwoordelèkhèèd van 't Hollendsje koloniale bewind. Z'n bekaandste waerk is d'r Max Havelaar, oeëin-e de behandeling van de plaatsjelèke bevolking däör Nederlandse en Nederlands-Indische besjtuurders an de kaak sjtèlde. 't Pseudoniem Multatuli is Latien väör 'Ich han väöl (lèèd) gedrage' (multa tuli) en is 'n verwiezing nao 'n beroemde passage oet de Tristia van Ovidius.
Barakkeberg
Fietsrenne
De geasfalteerde holle waeg, dae door 'ne hellingbösj löp, ies 'n trajek, mèt 'n hellingspercentage van 14%, veur fietsrenwedsjtrieje zoa-es de Amstel-Goldrace, Nationaal- en Waereldkampioensjappe.
30 oktober
Gebore
thumb|right|150px| Fjodor Dostojevski, gebaore op 30 oktober 1821.
Metallurgie
Technologisch behels de metallurgie versjillige stege, nao de winning van 't erts toet de perductie van e broekbaar veurwirp.
Dour
Aander kerne
left|thumb|De Victorkèrk van Dour. Blaugies, Élouges en Wihéries.
Marten Toonder
Werke
Toonder sjreef nog twie ander strips, naomelek Koning Hollewijn en Panda. Koning Hollewijn volg 'tzelfde stramien es Hier Bommel, meh heet minseleke personages.
Lies vaan graofsjappe in Californië
De Amerikaanse staot Californië is oonderverdeild in 58 graofsjappe.
Blanchefosse-et-Bay
Blanchefosse-et-Bay ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 147 inweunersj. Ze ies 20,47 km2 groat. Dao woonde dus zoan 7,2 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Signy-l'Abbaye, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Charleville-Mézières. Wier liegk 't op 'n huègte van 170-278 meter.
Aceton
Aceton is 'n vlöchtig en branjbaar vleujstóf. 't Smiltjpuntj ligk bie −94,8 °C en 't kaokpuntj is 56,53 °C. Me gebroek 't daoveur ouch in laboratoria veur glaaswerk nao 't wasse te druuege. Me speultj 't dan aaf mit aceton veur water eweg te kriegen en bluues daorop druueg lóch d'reuverhaer det de aceton verdamp.
San Joaquin County
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog de bevolkingsdiechheid 156/km² (403/mijl²) en bedroog 't totaol bevolkingsaontal 563.598 dat bestoont oet:
Neël-bie-As
Historie
Neël-bie-As woort lendelek bekind es woenplaots vaan 'Broeder Bonifacius', dee es heremiet in de Lourdesgrot góng woene, en vaan de reactionaire preester Karel Van Isacker, dee hei e boeresjop umbouwde tot 'n kèrk boe heer daogeleks de mès nao d'n Tridentijnse ritus deeg.
Bergsjaermoestenrek
De bergsjaermoestenrek (Letien: Microgale monticola) is 'n saort aan zougdere vanne tenrekfemielje. 't Bieës is inheimsj aan Madagaskar en zie netuurlik laefgebied besteit oet subtroeapische en troeapische vöchtige bergbusj. De saort kump mer op e bepirk aantaal aan plaatse veur.
Hald mich ens vas
"Hald mich ens vas" is 'n leed van de Venlose popgróp Neet oét Lottum. 't Nummer is aafkómstig van hun album Krak in 2004. Wie gebroekelik is 't leed geschraeve door Frans Pollux, dae 't ouk zink. 't Leed ónderscheit zich van hun ander, döks carnavalistisch wèrk door de zieër serieuze toeën.
Pernambuco
Taole
De mieste inheimse volker, ouch die es etniciteit nog bestoon, höbbe hun taole al laank opgegeve; vaan diverse is zelfs zoe wieneg bekind tot ze neet kinne weure geclassificeerd. De insegste oetzundering is 't Iatê, wat in de gemeinte Águas Belas en get aonligkend terrein in Alagoas nog door zoe'n 1.000 lui (e daarde vaan de stam) weurt gesproke. Dees taol weurt wel bij de Macro-Jêtaole ingedeild, meh door modern specialiste gemeinelek es 'n isolaot gezeen.
Hensies
thumb|Locatie van Hensies in Henegouwe. Hensies is 'n gemèngde en plaatsj in de provincie Henegouwe op 't Belsj in 't arrondissemaent Berge. Op 'n oppervlakde va 25,99 km² wonne 6.875 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 264 minse per km².
Max Havelaar
Thematiek
Multatuli sjreef Max Havelaar es 'n aanklacht taege 't misbroek van 't Cultuursjtelsel, dat o.m. väörsjreef wat de boere moesse verboewe, taege hieëredeenste, en taege plichtsverzuim dör Nederlandse ambtenare in Nederlands-Indië. Töt zien frustratie waoërt 't waerk es zoedanèg neet serieus genog genaome. 't Makde va Multatuli waal direc 'ne bekaande sjriever.
Structuur
Havelaar vertèlt in dit dèèl ooch d'r parabel van d'r Japanse steenhouwer. Dae weunsjt zich nèèt te sjikke in z'n nederig lot, en kroog de kaans via 'n aantal identiteitswisselinge ömmer hoeëgerop te kaome. E verendert zelfs in d'r raege, en in d'r rots Oeë-in e gehakt how — "doch tevreden was hij niet". Ten sjlotte kieërt-e truuk in z'n aod beroep. 't Is 'n verhaol mèt 'n moraal ('ne subtekst oeë-oet d'r laezer 'n lès kan trèkke); ambitie maakt oongelukkig, tevraejehèèd is baeëter wie verlange.
Iesbeer
Veurkoume
left|thumb|Verspreiingsgebeed vaan d'n iesbeer D'n iesbeer heet zien leefgebeed in de ierste plaots aon de kös vaan de Noordeleke Ieszie. Bove 88 graod Noorderbreidde koume ze minder veur, allewel me ze ouch dao nog wel aongetroffe heet. Verdaolde exemplare kinne 's winters ouch tot aon Iesland koume. De hoofpopulaties concentrere ziech op Wrangeleiland (Siberië), Noord-Alaska, Greunland, Spitsberge, meh veural in Nunavut (Noordoos-Canada). Aon de noordkös vaan Scandinavië oontbreke ze door de wermde vaan de Golfstroum.
Smeelj
thumb|Smeelj. 'n Smeelj (oetspraok: smee\lj, Latien: Molinia caerulea, Nederlands: smilde of pijpestrootje) is e saort graas, mit stief rechopstaondje blajer. Wilj smeelje kómme väöl veur oppe hei.
Oetdrökking
'n Smeelj is flinterdun en daodoor óngesjik es sjoelplaats.
Parkhotel Rooding
In 1939 woort 't complex gegolle door Johan Rooding, dae d'r wir 'n hotel van maakde. Nao de Twiède waereldoorlog woort 't geboew diverse kière verboewd en oetgebreid. In 2002-2003 woort d'r 'ne groate aanboew gerealiseerd mèt e zjwumbad en 'ne sauna.
Alameda County
Geografie
't Graofsjap heet 'n totale oppervlakte vaan 2127 km² (821 mijl²) boevaan 1910 km² (738 mijl²) land is en 216 km² (84 mijl²) of 10.18% water.
Kesjtièl Valkeberg
De rewien huèrt bie de top 100 Nederlandse Unesco-monumente
Boewgesjiedenis
Rónd 1300 volgde de boew van 'ne zuudvleugel en meugelik ouch de Wolfstore op de zuudweshook. In dezelfde tied zou de druèggrach "de Dwingel" oetgegrave zin. In 1329 woorte de geboewe flink besjadig door Hendrik III van Brabant, woanao Diederik IV besjloot um de oasvleugel te herboewe mèt de ónderkelderde gotische ridderzaal en de euverwelfde kapel. Jan I boewde de zuudvleugel, mèt de kleine zaal, de blauw kamer en de drossaardskamer.
In 1863 woort 't kesjtièl, dat saer 1797 privé-eigendóm waor gewore, besjermp tege sjloop en ander vandalisme. Naodat de Valkebergse catacombe-sjtiechting 't kesjtièl in 1919 aangegolle hou, woort de rewien in de jaore 1923-1930 geconsolideerd. In de jaore 70, 80 van de 20e ièw woort dat herhaold.
Vèsserswaert
Vèsserswaert vool in de Middelieëwe ónger 't graafsjap Loon en behuuerdje tót in de negetieëndje ieëw kirkelik ónger de parochie Ieële. De hieërlikheid Vèsserswaert waas 'ne lieën van Valkeberg. In 1607 verkóchte aartshertog Albrech en zien vrouw Isabella van Sjpanje de hoag jurisdictie euver Vèsserswaert aan Jean Curtius.
Dead Man
Dead Man is 'ne film oet 1995.
De film woort geregisseerd door Jim Jarmusch en heet 'nen doer vaan 121 menute.
Soumagne
Historie en bekiekenswaeërd
thumb|300px|Soumagne mèt de Lambertuskèrk in [[Maaslandse renaissance]]
Toy Story
De film woort geregisseerd door John Lasseter en heet 'nen doer vaan 81 menute.
6 miert
Gebore
right|thumb|Michelangelo Buonarotti gebaore in 1475
Heat
De film woort geregisseerd door Michael Mann en heet 'nen doer vaan 170 menute.
Marsberg
't Op 240 meter hoegte ligkende pläötske heet 17 Stadtbezirke.
Lies van plaatse in Nederlands Limburg
DE GEMEINTE (HORST AAN DE MAAS) Haors aan de Maas
Broekhuizenvorst Vaors, in Vaors
Tienray Tiendere, ien Tiendere
DE GEMEINTE (MOOK EN MIDDELAAR) Mook en Middelar
Mook Mook, ien Mook
DE GEMEINTE (PEEL EN MAAS) Pieël en Maas
Grashoek De Grashook, oppe Grashook
DE GEMEINTE (VENRAY) Venroj
Oostrum Aostrem, ien Aostrem
Smakt De Smákt, óp De Smákt
DE GEMEINTE (LEUDAL) Leudaal
Neer Naer in Naer
DE GEMEINTE (MAASGOUW) Maasgoew
Linne Lin in Lin
DE GEMEINTE (ROERMOND) Remunj
Ool Oeal in Oeal
DE GEMEINTE (WEERT) Wieërt
Laar Laor op Laor
Weert Wieërt in Wieërt
DE GEMEINTE Beekdaelen Baekdale
Schinveld Sjilvend i Sjilvend
DE GEMEINTE (EIJSDEN) Èèsjde
Rijckholt Riêkelt ien Riêkelt
Withuis 't Wiethoês aon 't Wiethoês
DE GEMEINTE (GULPEN-WITTEM) Gulpe-Wittem
Beutenaken Böätenake i Böätenake
Eys Ees in Ees;
Schilberg Sjilberg op Sjilberg
DE GEMEINTE (HEERLEN) Heële
Grasbroek Grasbrook in de Grasbrook
Heerlerbaan Heëlebaan oppen Heëlebaan
DE GEMEINTE (KERKRADE) Kirchroa
Bleijerheide Blerhei óp Blerhei
Heilust De Heilust óppen Heilust
DE GEMEINTE (LANDGRAAF) Lankgraaf
Waubach Waobich i Waobich
DE GEMEINTE (MAASTRICHT) Mestreech
Itteren Ittere in Ittere
Echel
Tot 1 januari 2010 waor Echel deil van de gemeinte Helje. Daovan waor 't bie häör opheffing de kleinste kern.
Lies van plaatse in Nederlands Limburg
DE GEMEINTE (MARGRATEN) Mergraote
Gasthuis 't Gastes op 't Gastes
Terhorst Terhoorsj in Terhoorsj
DE GEMEINTE (MEERSSEN) Meersje
Raar Raor op Raor
Riek (taxonomie)
Inne biologie is e riek 'n taxonomische rang (of e taxon in die rang) inne biologische classificatie. Oearsprunkelik woorte drie rieke óngersjeie: de dere, plantje en minerale. De minerale waere neet toet 't laeve geraekendj en waeren allewiel dus anges ingedeildj. Anen ènj vannen twintjigsten ieëf woort de indeiling gebroek van Carl Woese, dae de laevendje organisme indeildje in zès rieke:
Lies van plaatse in Nederlands Limburg
DE GEMEINTE (SIMPELVELD) Zumpelveld
Bosschenhuizen Busjehoêze of Busjehoeëze óppen Busjehoêze
DE GEMEINTE (SITTARD-GELEEN) Zittert-Gelaen
Buchten Buchte in Buchte
Starestèlsel
Es de nachteleke hiemel bekeke weurt, zien veer oongeveer in 't centrum 'ne strook van diech op-ein stoonde stare, 't starestèlsel boe veer deil vaan oetmake, de Mèlkweeg. 't Gehiel daovaan vörmp 'n enorm sjijf die veer op dees meneer vaan de zijkant bekieke, boedoor de stare korter opein liekene te stoon. De mèlkweeg is allein good te zien bij 'ne doonkeren hiemel, wat in Nederland, veural in de Randstad, en in groete deile vaan Belsj neet veurkump, es gevolg vaan de leechvervojling. Umtot 't zonnestèlsel zelf deil oetmaak vaan uzze Mèlkweeg, kinne veer daovaan slechs 'n deil zien.
Lies van plaatse in Nederlands Limburg
DE GEMEINTE (SITTARD-GELEEN) Zittert-Gelaen
De Kluis De Kloês aan De Kloês
DE GEMEINTE (VALKENBURG AAN DE GEUL) Valkeberg aan de Geul
Berg Berg op Berg;
Alpine County
Demografie
't Gaof 483 gezinne en 295 femilies in Alpine County. De gemiddelde gezinsgruutte bedroog 2,50.
Lies van plaatse in Nederlands Limburg
DE GEMEINTE (VOERENDAAL) Voelender
Mingersberg Mingesjborg óp Mingesjborg
Brón: Veldeke-sjpelling Veldeke-Limburg
Borschemich
Óp d'r 27e fibberwaar 1945 woeëd Borschemich veroverd durch de Amerikane in 't kader van Operation Grenade.
Wikser
Bronne
Dit artikel is deils gebaseerd op 't corresponderend Duitstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Bets
Naeve de kirk inne Dörpsstraot steit 't diekste exemplaar en ei vanne aadste Europese exemplare vanne Ginkgo biloba. Deze boum is wersjienlik get jónger es de gingko inne botanischen haof in Utrech, mer hae haet waal 'ne gróttere stamómtrèk.
26 oktober
Gebore
thumb|right|130px|Mahalia Jackson, gebaore op 26 oktober 1911. thumb|right|130px|François Mitterand, gebaore op oktober 1916.
Tied
Tied is maetbaar en wuuertj gemaeten in einheje middels 'n klok. De internationaal vasgelagdje SI-einheid is de sekónd.
Deuteronomium
Inhaajd
De ierste veer sjapiters geve 'n samevatting van wat de aofgeloupe veerteg jaor gebäörd is, gelardeerd mèt vermaninge tot godsvrezendheid. In sjapiter 5 weure de Tien Gebojer herhaold, boenao nog väöl aander gebojer volge; euver d'n umgaank mèt ander volker (7), 't in tije vaan veurspood godsvrezend blieve (8), en de wiesheid tot gehoerzaamheid beloend weurt (10, 11). In sjapiter 12-26 weure alle regele die gelle veur es de Joede al in Kanaän zien aongekoume herhaold. Sjapiter 27 instrueert de rituele die nao 't euversteke vaan de Jordaan mote gebäöre, en vaan 28 t/m 30 volg nog e verhandeling euver benedictie en maledictie. Mozes, volges 't book inmiddels 120 jaor aajd, regelt zien opvolging, Jozua (31), zingk nog e lofleed (32), sprik de benedictie euver al stamme oet (33) en störf (34).
Gulp
De Gulp óntsjpringk tösje Hommerig en Montse óp Kapel in 't Belsj op 'n terrein dat in de volksmond Gulpe hèt. Es 't sjtruimke de weeg bie Hommerig (Frans: Hombourg) aaflöp voge ziech 'n paar brónne en beekskes debie: de Beriliere-baek, de Mabroekerbaek en de Remersdaler baek. 't Ies hie 'n ech brónnegebeed van de Gulp, 't borrelt dèks vanoet 'ne pool. 't Water passeert hie 2 watermeules en kesjtièl Veljaeren, kesjtièl Obsinnich, d'r Abdij va Sinnich, Täöve (Teuven) en kesjtièl Hoof D'r Draeck. Euver de Nederlandse grens löp ze door Sjlenake, langs de Groate bösj, door Beutenake, Waterop, Billinghoeze, Euverem, de Forellekwekerie, Kesjtièl Neubourg, nao Gulpe. In diet Zuud Limburgs dörp, dat nao 't reveerke ies geneump, mondt ze in de Geul oet. In Gulpe drièjt 'n watermeule op dees baek. 'ne Vösj dae in de Gulp veurkump ies de beekforel. thumb|Doorwaadbaar plaats in de Gulp bie [[Beutenake ]]
Landsjap
Langs de Gulp liek 'n aafwiesselend landsjap, dat besjteit oet hellinge, bösj, weie, velder, grave, baemde, peul, bóngerde en haol waeg.
Simone de Beauvoir
De Beauvoir's ganse naom is Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir. Ze waor de dochter vaan Georges Bertrand de Beauvor, 'nen advocaat en amatäörsautäör, en Francçoise Brasseur, 'n jong vrouw oet de bourgeoisie vaan Verdun. Zie waor gebore in 'n hoeg apartemint aon de Boulevard Raspail te Paries. Vaanaof häör viefde geit zie nao e meidskessjaol.
Achterzètsel
In anger tale zeen achterzètsels väöl algemeiner: sommige tale, es 't Hongaars, höbbe zelfs gein veurzètsels, meh allein achterzètsels.
Sommige tale höbbe 'ne apaarte naamval veur achterzètsels: de póspositionalis.
Zimbabwe
Taole
De mieste Bantoetaole in Zimbabwe hure bij zone S, de gróp vaan zuielek Afrika. Tonga en Dombe hure oonder zone M, Kunda, Nsenga en Nyanja tot zone N. 't Rijke weurt volgemaak mèt 't Fanagolo, e pidgin gebaseerd op 't Zoeloe (oet Zuid-Afrika). Ein Khoisantaol weurt gerapporteerd: 't Tsoa (neet te verwarre mèt Tsonga of Tswa) in de buurt vaan de Botswaanse grens. 't Ingels zouw 250.000 sprekers höbbe (väölal kleurlinge), 't Afrikaans weurt allein es migrantetaol geneump (en dus neet tot de taole vaan Zimbabwe gerekend).
De groondwèt vaan Zimbabwe erkint neet minder es zèstien officieel taole, te weite Chibarwe, Chichewa, gebaretaol, Ingels, Kalanga, "Koisan" (me maag aonnumme dat dat Tsoa is), Nambya, Ndau, Ndebele, Shangani, Shona, Sotho, Tonga, Tswana, Venda en Xhosa. In de praktijk weure veural Ingels, Shona en Ndebele es zoedaoneg gebruuk.
Wiljen akkelej
Alle deiler vanne plantj zeen zwaak vergiftig. Inne vouksgenaeskónde woort 'n wirking taenge reumatiek en móndj- en kaelóntstaekeninge toegesjreven ane plantj.
Vlorp-Stasie
Vlorp-Stasie (oetsjpraok: Vlórp-Sjtasie) is 'n klein gemeinsjap gelaege inne bósjrieke ómgaeving van 't netuurgebied de Mienwaeg; 't laet óngeveer vief kilomaeter t'n ooste van Vlorp in Nederlandjs Limburg. 't Is 't gebied róndjóm 't veurmaolig grenssjpaorwaegemplacement en de waeg daohaer, de Sjtasieswaeg. Beginnende bie de grenseuvergank Vlorp-Reutebàk löp 't van 't sjpaor van de Iezere Rien tót aan de Rooj Baek en 't veurmaolig franciscaner Sint Ludwigscollege in Vlorp. Dit gehuch besjteit oet inkel hoezer en inkel horecabedriever en grens aan 't Duutsje landjgood Dahlheim, ouch bekèndj es de Dahlheimer Mühle. Bie 't college bevindj zich in de bósj de Sint-Ludwigskepel.
Elekom
Aonzien
Elekom is e lintdörp, wat ziech aon de Weeg nao Elekom en de Betonweeg hoonderde meters laank oetstrèk. 'ne Wijere weeg is de Brieëgelerweeg.
Italische taole
Grammatica
De Italische taole behawwe in ierste instantie in eder geval alle naomvalle boete d'n instrumentalis. In 't Aajdlatien is de locatief nog dudelek vaan d'n ablatief te oondersjeie en ouch in 't Oskisch vint me dat versjèl nog trök. D'n dualis verdwijnt zoonder väöl spore nao te laote, ieder es in de umringende taole (Aajdgrieks, Aajdkèrkslavisch, Aajdiers en Gotisch, op de ierste nao allemaol taole die väöl later op sjrif koume te stoon, höbbe alleveer d'n dualis nog gans of gedeiltelek behawwe). In de wèrkwäörd valle aoristus en perfectum same, zoe good wie conjunctief en optatief. 't Imperfectum oontwikkelt ziech door tot 'ne volweerdege wèrkwoordstied, dewijl plusquamperfectum, futurum simplex en futurum exactum oontstoon.
Oonderverdeiling
De Italische taole valle in twie hoofgrope oeterein. De belaangriekste groop, entans in d'n tied véúr de Romeinse expansie, bestoont in de ierste plaots oet 't Oskisch en 't Umbrisch en waor in gans Midde- en Zuid-Italië verspreid. De ander groop, mèt 't Latien es belaangriekste vertegenwoordeger, had mer e klei verspreiingsgebeed en neet väöl leie. Wijer woorte nog Italische taole gesproke op Sicilië; door gebrek aon bronne is neet te zègke of die bij ein vaan bei grope doorte. De genealogie zuut daodoor zoe oet:
Bögkeme
In 1942 woort de gemeinte Bögkeme opgehaeve en aan Hale toegeveug. Sins 2007 huurt Bögkeme bie Leudaal.
Waope
Bögkeme kraog op 5 november 1901 vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwgekind (in de tabel te zien zoonder sjèldhawwer), wat ziech zoe liet umsjrieve:
Generaliteitslen
Euverziech
Staots-Euvermaos, Staots-Bove-Gelre en de enclaves vaan Staots-Braobant weure same veur 't euverziech wel ins Staots-Limburg geneump. Dit is neet zjus; oonder Limbörg verstoont me toen 't hertogdóm Limbörg, en dat waor de gansen tied in Habsburgde han.
Bron
Dit artikel is vrij vertaold oet 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Modulatie (meziek)
Modulaties nao de parallel
Alledrei de akkoorde zien te verklaore in zoewel d-klein es F-groet. Zoe is 't d-kleinakkoord d'n ierste trap vaan de toensoort d-klein, meh ouch de zèsde trap vaan F-groet. Normaal zouw dit akkoord neet dobbelzinneg zien, meh umtot 't C-groetakkoord drachteraon kump, d'n dominant vaan F-groet, weurt 't dat innins wel: me geit mèt trökwèrkende krach dat d-akkoord es de zèsde trap vaan F hure.
Romantische en latere meziek
In de vreugromantiek kump e nui typ modulatie sterk op: de tertsverwantsjap. Heibij moduleert me nao 'n toensoort die 'n (groete of klein) terts bove of oonder de aw toensoort ligk. Zoe woort 't meugelek um vaan C-groet nao As-groet te goon:
Pruses (land)
thumb|Keuninkriek Pruses in 't Twiede Duits Keizerriek (1871-1918), wat 't gans domineerde. Dezen umvaank haolde 't land in 1866. Pruse(s) is 'ne veurmaolege staot in Midde-Europa, dee vaan de late middeliewe tot in 't midde vaan d'n twintegsten iew in väöl versjèllende vörm heet bestande, en 'n centraol rol in de historie vaan Duitsland heet gespäöld.
Spraokgebruuk
In de Nederlands-Limbörgse volksmoond weurt Pruses nog dèks gebruuk veur (gans) Duitsland mèt aon te geve. Vergeliek 't gebruuk wat veural boete Nederland besteit um gans Nederland mèt Holland te beneume, of um Ingeland geliek te stèlle mèt 't Vereineg Keuninkriek. In Duitsland zelf weurt dat evels neet good opgevat, zeker neet in gebeed wat noets bij Pruses heet gehuurd of boe me de Prusische keuning vaanajds es bezètter zaog. Preuße/Prüüß kump, beveurbeeld in Beiere, veur es bijnaom veur Noord-Duitsers of lui oet aander deilstaote, wie me in Nederlands-Limburg dèks vaan Hollenders sprik.
Indeiling
Vaanaof 1866 (wie Pruses, nao 't winne vaan d'n Duitsen Oorlog, veur de lèste kier zie gebeed oetbreide) tot 1918 (ind vaan 't Twiede Riek) waor Pruses in de volgende provincies verdeild (hoofstei tösse häökskes):
Blombay
Blombay ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 138 inweunersj, die Blombibocuciens of Blandibaccussiens (mannelik) en Blombibocuciennes of Blandibaccussiennes (vrouwelik) geneump weure. Ze ies 9,47 km2 groat. Dao woonde dus zoan 15 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Rocroi, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Charleville-Mézières. Wier liegk 't op 'n huègte van 202-301 meter.
Västmanlands län
De houfstad is Västerås. 't Oppervlak bedruueg 6.302 km²; 1,2% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Västmanlands län volges de Statistiska Centralbyrån 261.391 inwoeaners.
Iesland
In internationaol verband
Iesland is stiechtend lid vaan de NAVO en de Noordse Raod. Bij de EU zit 't neet, al waor dao roond 2010 wel spraoke vaan. Wel zit Iesland bij de EFTA en deit 't zoedoende mèt in 'n aontal Europese beleidspunte. Zoe is 't land lid vaan 't Schengengebeed.
Defensie
Iesland heet gein eige leger; 't is 't insegste NAVO-land boe dat veur gelt. Wel heet 't land 'n köswach, die neve de territoriaol watere ouch 't lochruim patrouilleert, en 'n militair pelitie die in de volksmoond 't 'Vikingcommnado' weurt geneump.
Historie
Kort nao de Duitse bezètting vaan Denemarke in 1940 beslote de Britte 't strategisch Iesland te bezètte. Later naome de Amerikaone die rol euver. In isolatie vaan 't moojerland braok Iesland de dynastieke band mèt Denemarke: in 1944 verklaorden 't ziech tot 'n oonaofhenkeleke rippubliek. Euver 't algemein vere Ieslanders neet 1918 meh 1944 es 't jaor vaan hun oonaofhenkelekheid.
Sint-Pieters-Woluwe
Historie
In 1897 woort de Tervurenlaan aangelag es verbingingsweeg tösje 't Jubelpark en 't kesjtièl van Tervuren. Ouch woort 'ne tremlien aangelag. Langs dees laan woorte al sjnel groate hièrehoezer opgetrokke. De gemeinte kreeg ummer miè 'n woonfunctie en de landboew naom in belangriekheid aaf. De versjtaejeliking kaom op gank vanaaf dezen tied, meh zat pas ech good door nao de Twiède Waereldoorlog, mèt de boew van nuuj wieke.
Europapark
Europapark is 'n buurt van Zitterd inne gemèndje Zitterd-Gelaen. Europapark is óngerdeil vanne wiek Kemperkoul. 't Ligk drek t'n zuje van Broukzitterd.
Mins
De mins in verhajding tot aander ape
Versjèllende soorte minsape stoon ummer ei stepke wijer vaan de mins eweg: mins, chimpansees, gorilla's, orang-oetan en gibbons vörme same de superfamilie Hominoidea (startloes ape); mins, chimpansees, gorilla's en orang-oetan vörme same de familie Hominidae (eigeleke minsape); mins, chimpansees en gorilla's vörme same de subfamilie Homininae (Afrikaanse minsape); mins en chimpansees vörme same d'n tribus Hominini (klein, intelligente minsape); de moderne mins en "aapminse" veur häöm vörme same de subtribus Hominina; de moderne mins en al zien veurgengers en ing verwante (allemaol mèt wiedgoonde teikene vaan intelligentie) vörme 't geslach Homo (mins).
De aofsplitsing vaan de ape
Es ierste mins zouw me die soort mote, of kinne, neume die wél 'ne veurawwer vaan de mins is meh neet vaan aander bestaonde ape. De lèste gemeinsjappeleke veurawwer vaan mins en chimpansees waor mesjiens Sahelanthropus tchadensis ("Tsjaadse Sahelmins"), dee zeve mieljoen jaor geleie in midde-Afrika leefde. Neet allein vertuint zien gereemsel trèkke vaan zoewel chimpansees es lui, ouch de DNA-analyse vaan chimpansees en lui wijs drop tot de splitsing tösse de twie oongeveer vief miljoen jaor geleie gebäörde; tot in d'n tied wie S. tchadensis leefde de soorte nog neet oetereingegange waore. Oongeveer vief mieljoen jaor aajd is 't geslach Ardipithecus; dit kinne de ierste minse zien, al vinde sommege gelierde de fossiele nog te aap-echteg. Oonumstreje zien de versjèllende lede vaan Australopithecus, die tösse veerenhaaf en twieënhaaf mieljoen jaor geleie roondlepe. De lede vaan dit geslach lepe oongeveer rechop meh hadde nog relatief klein herses en kóste nog gein werktuige. Oet de Australopitheci kaome twie nui geslachte veurt: Paranthropus en Homo.
Sociaal leve
't Intellek vaan de mins uut ziech in taol, wetensjap, religie en kuns. De soort is sterk op vermaak geriech, wat häöm de bijnaom Homo ludens oplieverde.
Mithras
thumb|300px|Romeinse sculptuur (3de ieëw n. Chr.) va Mithras, mèt 'n [[frygische mutsj dae 'ne heilige os sjlacht. In eeder Mithraeum noom dis afbeelding 'n centraal plaatsj in]]Mithras of Sol Invictus is d'r God van 't Mithraïsme, 'ne officieel religie in 't Romeins Riek, die vöral populair waor bie de Romeinse soldaote. De religie richde zich allèng mer op mansluuj.
D'r kultus
D'r Mithras-zonnekultus makde gebruuk va duuster, oonderaeërdse mit wierook gevulde ruimtes, 'n mithraeum geneumd, es mysterieuze vergaderruimte. D'r kultus heel och initiatie-riten um volgelinge in te wieje in de geheime van d'r lieër. Centraal thema in d'r kultus waor de sjtèèr-doeëjing. Oet 't blood en 't zaod van d'r sjtèèr zow 't laeve zich vernuje. 't Mithraïsme belaefde z'n hoeëtepeunt in d'r 2de en 3de ieëw en waor volges sommige bronne 'ne serieuze rivaal vör 't Christendom in opkoms. Andere betwiefele dat dan wer. In d'r 4de en 5de ieëw waort de religie verbaoje en verdronge dör 't Christendom mae tut de zèsde ieëw bleef d'r kultus besjtoeë.
Thulium
Toepassinge
't Instabiel 171Tm kan inne toekóms meugelik es bepirk-inzatbaar innerzjiebrón waere gebroek.
Ieredevisie 2019/20 (hierevoetbal)
Clubs
Opmerking: 't AFAS Stadion veel op 10 augustus bij 'ne störm deils in. Nao inspecties woort beslote tot 't stadion deils moot weure herbouwd. Sindsdeen späölde AZ zien toesmatche in 't Cars Jeans Stadion vaan ADO Den Haag. Op 10 december woort 't deils herstèld stadion weer vrijgegeve; vief daog later góng AZ dao ouch weer speule.
Berveroa
Naamgeëver van 't dörp is d'r hoaf Berveldroide (1377), deë midde i ge dörp loog. 't Suffix rode (rath in 't Duutsj en roa/rao(j) in 't Limburgs) betekent óntgonne plek. 't Ieësjte woaddeel geet waarsjienlig truuk óp d'r Aodhoeëgduutsje naam Beroald (vgl. Berwald of Ndl. Beerwout). In historisje documente zint ooch de nieëkste name truuk te vinge: Bervelderade (1386), Bervelroide (1398), Bervelrait (1536) en Berverath (1566).
't Is wie alle dörper in de wiej umgeëving e agrarisj dörpke mit e aantal höaf. In d'r Dartigjöarige Kreeg woeëd 't mit d'r grónk geliek gemaak. 't Ouw dörp is de letste joare gans gesjpaard geblieëve van d'r sjloop.
Opkan
In Opkan weurt Limburgs en Nederlands gekald. Veur winkele en zake ies Opkan aangeweze op Kan en Neerkan.
Waermwaterbron
'n Waermwaterbron of hydrothermaal bron is 'n bron oeëbie water an de oppervlakte keumt dat significant waermer is es 't groondwater d'r öm heen. Es 't water bezeunder waerm is kalt me van hete bronne. Waermwaterbronne zeunt zjuus wie ooch mineraalbronne en geizers naowèrkinge van vulkane. 't Water is oonderaards gewaermd, of dör vulkanische aktivitèèt of dördat 't water in deper laoge van de aeërd circuleert en zich dao waermt an hete sjtèng. Waermwaterbronne bevatte bekaans ömmer zeutwater. Werm zaotwaterbronne vindt me allèng in Italië bie d'r Visuvius, in Japan op 't eiland Hokkaido en in Tailand op 't eiland Lüdao of greun eiland. Es `t waerm groondwater oonderaeërds neet genog circulatieruumte haat ontsjteunt geizers, oeëbie `t water nao boete sjpöt. Bie 't borrele van `t water an de oppervlakte kaome zjwavelhoudende daampe vrie. Dae daamp ruukt get nao rotte èjjer.
Soppegreun
Sop mèt allein mer soppegreun hèt greuntesop.
Toe-midde gerónje veurklinker
d'n Toe-midde gerónje veurklinker of gerónje geslaote-midde veurklinker is 'ne klinker dae in sómmige gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.
Ale
Ale kan verwieze nao:
Lof der Zotheid
D'r Latiense titel
D'r titel in 't Latien kint me op mieë menere interpretere.
Alsjemie
De bekèndjste alsjemiste zeen Nicolas Flamel en Paracelsus.
De Zwitserse psycholoog Carl Gustav Jung sjreef 'n aantaal aan beuk worin d'r de alsjemie es d'n historische veurluiper vanne psychologie haet besjreve.
Calaveras County
Geografie
't Graofsjap heet 'n totale oppervlakte vaan 2685 km² (1037 mijl²) boevaan 2642 km² (1020 mijl²) land is en 44 km² (17 mijl²) of 1.62% water.
Clueless
Clueless is 'ne film oet 1995.
D'n Echterbós
Ligking
't Gehuch d'n Echterbós ligk zeve kilomaeter van Ech en eine kilomaeter van d'n Deelgaard aaf.
Bosseval-et-Briancourt
Bosseval-et-Briancourt ies 'n veurmalig commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2017 ies 't dörpke opgegange in de gemeinte Vrigne-aux-Bois
Aafstandj
Aafstandj wuèrtj gewuuenlik gemaeten in:
Kettenis
Externe leenk
Aafbeelding en historie kesjtieël Waldenberg
Babbelaer
Etymologie
't Wirkwoord babbele is ein Middenederlandjs woord en is eine iteratieve vorm van babbe wat beteikent de kake bewaege. Biej 't sjlókke van eine babbelaer gaon de kake ouch meistal op en neer. In 't Frans besjteit 't woord babiler wat ouch babbele beteikent. Hiejvan is waarsjienlik 't Èngelsj woord babble aafgeleijd wat ouch babbele of gebabbel beteikent. Op 't Duutsj geuf 't dan ouch nog 't woord pappeln mèt dezelfde beteikenis. Emes dae gaer en väöl praot wirt meistal eine bebbelaer geneump (sóms ouch waal kwebbelaer). Dit woord is aafgeleijd van babbelaer. De móndj van zoa emes wirt eine bebbel geneump, de bezigheid wirt gebebbel geneump.
Tinn
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 7,8% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Stolpersteine
Gesjichde
Óp d'r 16e december 1992 plaatsde Demnig d'r ieësjte Stolperstein vuur 't sjtadhoes va Kölle. Óp deë daag woeëd herdach dat Heinrich Himmler 't bevel goof tot deportatie van Roma en Sinti. Óp 't messing pleëtje is 't bevel te leëze. Óp d'r 4e jannewaar 1995 plaatsde d'r kunsteneër de ieësjte Stolpersteine mit naam en gegeëves uëver persoeëne. E joar later woeëde aa g'n Oranienstraße i Berlien-Kreuzberg 51 sjting geplaats, evvel oane touwsjtumming.
D'r 70.000e sjtee woeëd óp d'r 23e oktober geplaats i Frankfurt am Main.
Vergeliekbaar projekte
I sommige sjteë weëde soartgelieke sjting geplaats. Sjting die liekene óp de sjtolpersjting van Demnig ligke i groeëte sjteë wie Wene, München en Rostock. Sommige projekte weëde durch d'r Demnig gezieë es plagiaat. Dit is beivuurbild 't geval bei de Schmunzelsteine in 't Bergisje sjtedje Leichlingen, die erinnere aan gehiemelde vasteloavesveerdesj.
Dilwale Dulhania Le Jayenge
De film woort geregisseerd door Aditya Chopra en heet 'nen doer vaan 189 menute.
Harry Potter
Trivia
Harry Potter dreug 'ne brèl en heet vaan väöre euverhangend haor. Um die reie weurt Jan Peter Balkenende dèks "Harry Potter" geneump.
I (getal)
Historie
D'n ierste dee imaginair getalle oetdach waor Gerolamo Cardano (midde zèstienden iew). René Descartes góng 'nen iew later deper trop in en kaom mèt d'n term 'imaginair'. Leonard Euler gebruukde ze väölvöldeg in zien beuk. Roond deen tied kaom ouch 't symbool i (natuurlek 'n aofkorting veur 'imaginair') in algemein gebruuk. William Rowan Hamilton breide 't systeem in de vreuge negentienden iew oet tot de quaternione, boe-in 't getal i gezelsjap krijg vaan de geliekweerdege getalle j en k. Sindsdeen höbbe väöl wiskundege wijer eigesjappe vaan 't getal gevoonde. Ouch höbbe de imaginair getalle väöl touwpassinge debij gekrege in beveurbeeld elektriciteitslier, informatica en de theoretische fysica.
Fahd bin Abdul Aziz
Es keuning heet Fahd veural väöl veur de boetelandse pólletiek beteikend. Zoe lökden 't häöm 'n ind te make aon d'n oorlog in Libanon, en hólp heer de Vereinegde Staote bij hunnen oorlog in Irak in de vreug jaore negeteg. Dit kaom häöm op fel kritiek te stoon in eige land en väöl extreem moslims perbeerde häöm sinsdeen mèt attentaote te verdrieve. De lèste jaore waor Fahd es gevolg vaan 'n haartattak neet mier actief en leet heer 't regere euver aon zie haafbroor kroenprins Abdullah bin Abdul Aziz. Deze woort bij zien euverlije in 2005 tot de nuie keuning gekruund.
Rucphen
't Dörp Rucphen hoesves 'n euverdèkde skibaon mèt echte snei, die väöl door oefenende wintersporters gebruuk weurt.
Keyenberg
't Is wie alle dörper in de wiej umgeëving e agrarisj dörpke mit e aantal höaf. 't Ouw dörp is de letste joare gans gesjpaard geblieëve van d'r sjloop.
10 miert
Gebore
thumb|Ferdinand II gebaore in 1452
Underground
De film woort geregisseerd door Emir Kusturica en heet 'nen doer vaan 170 menute.
Eslandj-Zweeds
Veurbild
Nuckömål
Waalse Piel
De wedsjtried vörmde vreuger same mèt Luuk-Bastenake-Luuk 't Ardens fietsweekend (dees koerse woorte in ein weekend gereje). Huuj weurt de Waalse Piel gehouwte op de goonsdeg tösje de Amstel Gold Race en Luuk-Bastenake-Luuk in.
Haze
Haze kan verwieze nao:
Ies
Ies is de vaste vorm van water en kèntj oetereinloupendje vörm wie snieë, haachel, gletsjers of iesberg.
Technisch gezeen is ies ein vanne vieftieën kristalfase van water.
Ale (beer)
Wen de malt en de gereusterde gaers zeen samegeveug kump de stap van 't broewe in procès.
Valle d'Aosta
Bestuurleke indeiling
De hoofstad van de regio is Aosta. De regio is tevens provincie en heet 'n speciaol otonoom status en 'n speciaol bestuurlek statuut.
Voorburg
Historie
Voorburg ligk op 'n aw duinerij en is al sinds 2700 v.Chr. bewoend. Voondste oet de broonstied en iezertied zien hei gedoon. Bij 't begin vaan de Romeinse euverheersing woende hei de Germaanse stam vaan de Cananefate. De strategische beteikenis vaan de locatie greujde sterk in d'n iersten iew nao Christus, wie in 47 de Romeinse veldhier Corbulo hei de Corbulograch deeg grave, um de Maos en de Rijn te verbinde. (E deil vaan de grach leef dinkelek wijer in de Vliet die door 't gebeed kump.) De Romeine stiechde op dees locatie 'n stad, die nao 't bezeuk vaan keizer Hadrianus in 121 Forum Hadriani woort geneump. 't Waor dus 'n merretplaots (forum = merret). Ouch waor 't de hoofplaots vaan de Cananefate, wie bliek oet de latere naom Municipium Aelium Cananefatium. De naom Forum (Hadriani) bleef evels in gebruuk en laog aon de basis veur 't ierste deil vaan d'n huiege naom. Forum Hadriani waor neet groet, meh had 'n stadsmoer en 'n steideleke bevolking die dinkelek oet geromaniseerde Cananefate bestoont. De stad woort roond 270 verlaote; rewiene zien nog iewelaank ziechbaar gewees.
Groeët-Welsde
Dörpsvereiniginge
In de buurtsjap liegke 'n paar hotels, ein boumkwekerie en 'n kuns-keramiekgalerie.
Lessen
thumb|Locatie va Lessen in Henegouwe. Lessen (Fraans: Lessines) is 'n gemèngde en sjtad in de provincie Henegouwe op 't Belsj in 't arrondissemaent Zinnik. Op 'n oppervlakde va 72,29 km² wonne 18.520 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 256 minse per km².
Schijndel
In Schijndel steit sinds 1871 e boezjiefabrik. In vreuger tije woort in Schijndel hiel väöl hop geteeld; dees traditie woort in 2005 mèt e preufveldsje nui leve ingebloze.
Pallas (planetoïed)
d'n Ómvank van Pallas is mit 582 × 556 × 500 km get grótter es de op twieë nao grótste planetoïed Vesta. Pallas waeg zich in 'n baan rónjelómme zón op 'nen aafstandj van zoeaget 416 miljoen km.
't Sjemisch element palladium is verneump nao Pallas.
Coma
Coma is 'n staot van depe bewósteloeasheid en kan e gevolg zeen van vergiftiging (door drugs, alcohol of vergif), stófwusjelingsperblieëme (hypoglykemie, hyperglykemie, ketoacidose), krenkdjes aan 't centraal zieënstèlsel, 'ne slaagaanval, 'n herresjödding, 'nen hertaanval of e zoerstóftekort.
Musée maritime fluvial et portuaire de Rouen
thumb|left| Loods 13 in d'r have kort bie de Gustave Flaubert brugk, oeë-in 't museum zich bevindt
Coma
Me mót e coma neet zeen es slaope: 'ne miens dae sluuep kan me wakker make, mer 'ne comapatiënt reageert neet op prikkels. Ouch is e coma neet 'tzelvendje es herredoead; bie det litste is de herrenaktiviteit namelik gans oetgesjèdj: 'ne miens dae herredoead is aomp gaar nimmieë van zich; boetedet kan 'ne miens in e coma wakker waere, mer 'ne miens dae herredoead is neet.
Wie m'n oet e coma kump ligk aan waat d'n oearzaak enne plaats van 't coma is, wie zwaor 't waas en of neurologische sjaaj is óntstange. 't Rizzeltaat kan wusjele tösse gans herstèl toetten doead. Patiënte kónne wakker waeren oet e coma mit e pallèt aan liefelike, verstenjelike en psychische perblieëme. 't Herstèl geit döks stendigaan, wobie de patiënt ummertoe mieë geit reageren oppe ómgaeving. Bie sómmige geit dit herstèl neet wiejer es reaksjes op primair prikkels, meh bie väöl luuj wuuert oetèntjelik 't volstenjig bewószeen herstaldj.
Contra Costa County
thumb|200px|Graofsjappe vaan Californië thumb|200px|Ligking vaan Contra Costa Contra Costa is 'n graofsjap in Californië, VS. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Martinez.
Dinosaurusse
Dinosaurusse of Dinosauriërs (de lèste benaoming is de zjuste vertaoling vaan Dinosauria, de wetensjappeleke Latiense naom vaan de gróp) vörmde 'n belangrieke gróp reptiele oet 't Mesozoïcum. Tot dees gróp, die dominant woort op 't ind vaan 't Trias en tijdes de Jura en Kriet de heersende gróp landbieste vörmde, behure de groetste landbieste die oets geleef höbbe. Traditioneel woorte ze gezeen es 'n orde (of 'n aontal ordes) binne de klasse vaan de reptiele, allewijl weure ze soms es 'n aofzoonderleke klasse besjouwd, meh miestal es 'n raankloze gróp dee miestal ouch de veugel umvat, binne de groetere gróp vaan de reptiele, en die gedefenieerd weurt es alle aofstammelinge vaan de lèste gemeinsjappeleke veurawwer vaan de Iguanodon en Megalosaurus (die dees ier te beurt vèlt umdat ze towvallig de twie es ierste besjreve dinosauriër zien).
Toe-midde gerónjen achterklinker
Limbörgs
In dialekte wie 't Vinloos, en in minder maot 't Mestreechs gespraoke door jóngere, krieg de lange klinker 'ne (lichtelik) gediftongeerdje oetspraok. In anger dialekte, worónger 't Mofers, kóntrasteertj deze klank mitten óngediftongeerdje variantj, wodoor minimaal pare wie zo en zów  óntstaon.
Stumhöbbendjen uvulaire fricatief
Kènmirke
Kènmirke vanne stumhöbbendjen uvulaire fricatief zeen:
Albert Alberts
Albert Alberts (23 augustus 1911, Haarlem - 16 december 1995, Amsterdam) is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Nederland, dee actief waor in 't sjrieversjap sinds 1949.
Haelderees
D'r cyclus van de haelderees vólges Vogler
Christopher Vogler oontworp de Waeg van d'r Haeld es haandleiding vör scenariosjrievers van Hollywood. E baseerde zich óp 't model van Joseph Campbell.
Sjeigele (sjpel)
Sjeigele, sóms ouch waal kiele, ketsje, kiskasse of sjaere geneump, is ein tiedverdrief, ein sjpel mèt es doel, eine vlakke sjtein zoa te goaje, dat dae, veurdat hae zink, zoa dèks wie meugelik euver ’t wateroppervalk sjprink of ketsj. In sómmige Limburgse dialekte wirt dit sjpel ouch waal bótramme sjmere geneump.
Melik en Hèrkebósj
Melik en Hèrkebósj (Nederlands Melick en Herkenbosch) waor 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Limbörg. 't Groetste deil vaan häör bestoon umvatde ze de dörper Melik en Hèrkebósj zoewie dee naobersjap Watersjei. In dee vörm besloog ze 32,29 km², boevaan 0,24 km² water waor. Melik en Hèrkebósj, oonder 't ancien regime 'n hierlekheid in 't Amb Wassenberg, woort in 1991 oetgebreid mèt de toen opgelufde gemeinte Vlorp, meh in 1993 besloot me die gemeinte te herneume tot Roerdale. De bei dörper hure nog ummer tot de intösse wijer oetgebreide gemeinte Roerdale.
Gerlachuskèrk
Barok-rococo-interieur
't Einbeukig interieur lièt 'n ritmische verdeiling zeen gevörmp door pilastersj mèt rococomotieve en Corintische kapitele. Dao tösje bevinge zich moersjilderinge en fresco's oet 't laeve van Gerlachus. Baove-euver löp 'n kroanlies, die de basis vörmp van 'n tongewelf. 't Interieur is 'ne mix van architectuur en sjienarchitectuur (trompe l'oeul), mèt religieus sjilderinge opgeseerd mèt blómme en ingelkes.
Fresco's en moersjilderinge
In 1751, in de tied van de laatbarok en rococo, besjilderde de Duutsje sjilder Johann Adam Schöpf plafon en moere mèt kleurige fresco's.
Angola
Demografie
De Angolese bevolking besteit veurnaomelek oet drei groete Bantoegrope: de Ovimbundu (37%), de Kimbundu (25%) en de Bakongo (13%). Ander volker/rasse zien de Chokwe's, de Herero's, de kleurlinge (2%) en de blanke (1%). De volksidentiteit is euverigens relatief: de meiste bevolkingsgrópe zien christelek en nao sjatting twie daarde vaan de bevolking sprik 't Portugees al es ierste taol. Dit massaol aofdaanke vaan de inheimse volkstaol ten gunste vaan de cultuurtaol is vrij uniek in Afrika.
Hotel
'n Hotel is 'n plaats wo emes kan euvernachte taenge betaling. d'r Zeen versjillende saorte hotels, wie e motel en e verbliefshotel.
'n Motel is 'n hotel langs de kantj van de waeg ("moter-hotel"), gesjik veur automobiliste die meistes op de doorwaeg zeen. Men verblief dao meistes mer ein nach. Weinig infrastructuur is dao veur de invölling van de vriejen tied.
Caraïbische eileng
't Gebeed lieg te zuudoaste van de Golf van Mexico en te noorde van Zuud-Amerika. 't Dank ziene naam aan de Caribe, 'ne sjtam dae hie leefde te tieje van de koms van de Europeane. De Caraïbe woorte in de kolonialen tied aangeduud mèt Wes-Indië of, in Koloniaal-Nederlands, de West: wiel Indonesië es de Oost bekind sjtong. De term Indië sjloog op e misversjtand van Columbus, dae dach in India te zin aangekomme wie hae es ièrsjte Europeaan in de Amerika's terech kaom.
De meiste geografe classificere de Caraïbe es deil van Noord-Amerika. Door cultureel reijes weure dees eileng ivvels soms es Zuud-Amerikaans geclacificeerd. Dat kump door 't klimaat, 't väöl gebruuk van 't Sjpaans (zoa'n 70% van de Caraïbische bevouking kalt Sjpaans, de res kalt Frans, Ingelsj en Nederlands), 't dominant Kathelicisme en de raciaal diversiteit (mèt name Latino's en zjwarte luuj).