cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leider
Soms, mae in 't managmaent van 'n organisatie lang neet altied, wert ooch materiedeskundigheid es vereiste èègensjap geneumd. Binne bedrieve is die inhoudeleke desköndighèèd mètstens waal vereist. In ander organisaties haat me geconstateerd dat 't funktionere van de organisatie liejt oonder de twiedeling: managemaent en inhoudelek desköndige. D'r werre speciaal kursusse gegaeve öm 't managemaent en de inhoudelek desköndige van hön waerk - take en verantwoordelekhede - op de huuëgde te brènge.
Metal
Gitaarspeul
thumb|E distorsion-pedaol. Mèt de knupkes kin me de maot en aard vaan de vervörming instèlle. Gitare zien in metal es regel vrij zwoer vervörmp (distortion). Dewijl me dat vreuger deeg door de versterker te mishandele (in "Rumble" pikde Link Wray beveurbeeld mèt 'ne potloed leukskes drin), heet me d'n distortion allewijl es gitaareffek besjikbaar. Me kin 't apaart aonkoppele tösse de gitaar en versterker (daan kin 't mèt e pedaol aon- en oet- weure gezat), meh soms zit 't es sjuifke op de gitaar zelf. De maote vaan distortion is nao smaak in te stèlle.
Imago
Metal had vaanaof 't begin e zier mannelek imago. Wat vaan de klassieke rockband kin weure gezag, gelt veur metal a fortiori. Väöl bands en artieste höbbe e bewös gecultiveerd rebels en hedonistisch imago: groetsjaoleg alcohol- en drugsgebruuk, slaope mèt väöl vrouwlui (zuug ouch groupie) en frequinte incidente vaan agressie. Ouch de fancultuur is hei-op gebaseerd: kortbij 't podium vint me dèks 'ne zoegeneumde moshpit boe vrijelek weurt gevochte. 't Kin veur vrouwlui (zoelaank 't neet es zengeres vaan 'ne gothicband is) zier lesteg zien um detösse te koume; metal weurt dèks es 'mannewereld' umsjreve.
De Maagdenberg
De Maagdenberg haet 'n kèrk gewiejd aan de heilige Jozef, die gebouwd woort in 1929 nao 'n óntwerp van H. Rijven.
Papaïchton
Papaïchton is thoes aan inkele van de Aluku miense.
Zwarte Zie
thumb|Zwarte Zie De Zwarte Zie is 'n zie die tösse 't Europees vasteland, 't Aziatisch vasteland en de Bosporus ligk. De Donau móndj oet inne Zwarte Zieë.
Oud-Valkeberg
De kèrk van Sint Jan
thumb|200px|'t Mergele kèrkske van Sint Jan De kèrk van Oud-Valkeberg ies gewiejd aan Johannes d'n Duiper (Sint Jan) en dateert gedeiltelik oet de 11e ièw. In 1757 woort 't koar vernuujd door Johannes Josef Couven, architect oet Aoke, in baroksjtiel. D'n Altaor, in rococo, zou ooch gemaak zin door 't atelier van Couven. 'ne Moderne kruuswaeg is gemaak door 't kunstenaersjechpaar Mathieu Vroemen en Riet Jager. Saer 1959 ies de kèrk 'n baevaartsplaats veur de heilige Rita van Cascia, de petroanes van ónmeugelike en houpeloos zake. In de zujelike ziebeuk sjteit e beeld van de heilige Rita en 'ne reliekhouwer mèt 'n relikwie van Rita. Op 't kèrkh'f sjteit de van mergel geboewde pastorie en 'n kapel mèt 'n kruus d'r in oet de 19e ièw.
Griekstaolege meziek
Griekstaolege meziek is alle meziek die op 't Nuigrieks, Aajdgrieks of aander Helleense dialekte gezonge is. Heimèt geit 't allewijl bekans altied um:
Allewijl gief 't, door de emigratie ouch väöl Griekstaolege meziek in:
La Louvière
Sjtadsbeeld en bezeenswaerdighede
thumb|right|De mienwèrkersjwiek van Bois-du-Luc Es industriesjtad die pas gegreujd ies vanaaf de twiède hèlf van de 19e ièw kènt La Louvière wiènig ouw geboewe. In 't veurmalig justitiepaleis ies 'n museum veur beeldende kuns gevestig. Bie La Louvière liegke veer sjeepslifte in 't Centrumkanaal, die geboewd zint tösje 1888 en 1917 en die saer 1998 op de Waerelderfgoodlies van UNESCO sjtoont. De lifte were allewiel allein nog mer veur de plezeervaart gebruuk. In de deilgemeinte Houdeng-Goegnies liek 't mienwèrkersjdörp Bois-du-Luc oet de 19e ièw mèt 'n biebehuèrend mienmuseum.
Vereniging STOP awacs
Vereniging STOP awacs is 'n aksiegroep oeet Zuudoost-Limburg diej zich tot doel sjtilt om de uëverlas, dae veroeërzaakt wuuërt doeer de uëvervlegende AWACS-mesjieene vanaaf de vlakbieej gelaege Duutsje NAVO-basis Gillekirke, aan te vechte.
Sintruin
Stadsfuncties
Sintruin hei datien kerkdurepe (op sintepieter kirk-) en hei voul schoen zichte uitver de plantages, de velde en de bosse. Dovuir hei Sintruin hiel voul te biën oan de toeriste.
Op Saffrooinberg is een militaire schoul. In Brustem is och een militair vliegveld, ma da wit al verschillende joore nemee gebruikt.
Historie
Sintruin is ontstoon in 662 as da d'n heilege Trudo do e kapittel stichte. Da kapittel woot in 793 verheve tot 'n benedictienerabdij, en vanaf deen teid groijde het durp rond da heiligdóm rap. Al in de èlfde iew kreig de plak stadsrechte. De grond van de stad war eigedóm vaan 't kloester en de bischop; tot 1227 de bischop van Metz, no deen teid de prinsbischop van Luik, dee Sintruin tot ien van de Gooj Stei maakte. Karel de Koje hei de stad voul schoi gedon bé zen verooveringsorlouge, gelek loater och Lowie van Nassau in den Tachetigjoorigen Orlog. In 1566 kwam in Sintruin 't Verbond van Eidele bediejen. De abdij woot in 1797, drei joor no 't begin van de Franse bezètting, opgeheive en e joor doonoo vur een diejel afgebrouke. In 1970 woot de gemeinte door herverdeilinge groêder bé onderaandere Hallemaol.
Insekte-eters
Insekte-eters of Insectivora zien 'n orde vaan meist zoegdiere die ziech voje mèt gelidpoetege diere en wörm. Insectivore is ouch 'ne verzamelnaom veur alle bieste die vaan insekte leve; evels hure dao ouch aander diere es lede vaan dees orde bij.
Nominatief
De objèksvörm waere gebroek es liejendj of mitwirkendj veurwirp:
In väöl Indogermaanse spraoke woort oearsprunkelik gei veurzètsel gebroek, meh woort dees functie inne zats door 'nen eige naamval waergegaeve, de instrumentalis. In 'n aantaal Slavische spraoke, wie 't Rössisch, is det nag ummer zoea.
Cyprus
Waope
Roontelum 't waope vaan Cyprus hinge eigelek dezelfde symbole es in de veendel. Ouch hei gief 't 'ne witten achtergroond (de vrei tösse de twie Cyprusse), olieftekskes (weer de vrei) en e koper sjild (de kopererts vaan 't eiland). Nui symbool is hei d'n duif. Weer is dat eigelek e symbool veur de vrei. Teslotte steit 't jaor 1960 op 't sjild: 't jaor tot neet allein de veendel en 't waope officieel woorte, meh ouch 't land zelf oonaofhenkelek woort vaan 't VK.
Cinema
De Cinema vaan Cyprus is oontzèttend klein; 't behuurt bis de zès kleinste filmindustrieje vaan Europa (kleiner industrieë zien Malta en Monaco en de veer einegste Europese len die überhaup gein filmindustrie höbbe: Andorra, Liechtenstein, San Marino en Vaticaanstad. Opvallend genog heet Luxembörg 'n groeter industrie.) De Cypriotische cinema steit veural bekind um documentaires en daan veural euver de historie vaan Cyprus. Cypriotische regisseurs die oetindelek succed hadde zien in de aofgelaope decennia allemaol vertrokke nao aander Europees len. Veur 't zuie waor dat bekans altied Griekeland en 't Vereineg Keuninkriek. Veur 't noorde is dat zjus Törkije. Dat allemaol vaanweeg dezelfde reije: taol.
Cuisine
De Cypriotische cuisine heet liechteleke invlooj vaan Törkije mètgekrege mer riechde ziech veural op de Griekse cuisine en de Italiaanse cuisine. Evels heet allewijl de VS mèt de interdöktie vaan fastfood zjus wie in de res vaan Europa väöl invlooj op de eetgewoentes vaan de Cypriote.
Limburgs
In 1997 tekende de Hollendsje överhèèd 't Europees handvest ter erkenning van Europese regionaal tale en erkende daomit 't Limburgs in Nederland as Europese regionaal sjtreektaal. De Bèlzje överhèèd haat in 2001 't Kaderverdraag inzake de besjerming van nationaal minderhede getekend. Vlaandere weigert dit verdraag te ratificere, oeëdör 't Handvest ter erkenning van regionaal tale neet getekend kan werre en daorum besjteunt dis dialekte in Belsj Limburg nog neet officieel.
Kinmèrke
't Allerveurnaomste kinmerk is, wie gezag, de twietoenegheid. 't Twiede belangriekste, door de meiste dialekte gedeild, is 't wäördje i(e)ch boe 't Hollands ik heet. Derde is 't pronoom doe (soms diech) - de westelike dialekte (Bèlsj Lèmburg vaanaof Hasselt), gebroeke daoveur evels, zjus wie 't Nederlands vörm vaan gij (bev. dzjie in 't Hessels). Wijer koueme in de meiste dialekte de Hollandse ui en ij trök es oe en ie. In väöl dialekte weurt de t op 't eind vaan e woord in combinatie mèt väöl consonante neet oetgesproke (s(j)lech veur slecht). Lèstens, meh neet 't mins belangrieke, heet 't Limburgs 'n eige verbuigingssysteem, dat väöl vaan zoewaal 't Hollands/Brabantse es vaan 't Duitse aofwiek. 'rs Zien drei grammaticaal geslaachte (mennelik, vrouwlik, oonzijig), mèt de artikele dee, die, dat (toonloos d'n/d'r, de, 't) en eine(n), ein, ei(n) ('ne(n), 'n, e/'n). 't Miervajd volg de vrouwelike vörm. Typisch Limburgs is, tot 't adjectief bij 't vrouwlik en 't miervajd in inkel gevalle de -e oetstoot:
(Neder-)Frankisch
't Wesgermaans volk de Franke vesteg ziech in de laat-Roemeinsen tied in noordelik Gallië es foederati vaan 't Roemeins Riek. Mèt de Groete Volksverhoezing en de collaps vaan 't riek trèkke de Franke noordweerts verspreie ze ziech euver e väöl groeter gebeed: ze kolonisere e groet deil vaan de Nederlen en grof eweg 't modern Midde-Duitsland. In de dao-opvolgende iewe nump hun expansie nog wijer touw, mèt es huugdepunt 't riek vaan Sjarel de Groete bij dee z'nen doed in 814. De taol vaan de Franke weurt in hun kèrngebeed gesproke en breit ziech oet ten koste vaan ander Germaanse dialecte en Romaanse taolvörm. In de res vaan hun riek oondergoon de dao aonwezege taole sterken invlood vaan 't Frankisch. 't Limburgs ligk in 't Frankisch kerngebeed en is al vaanaof de vreug Middeliewe Frankischtaoleg.
De Braobantse expansie
De Braobantse expansie heet nog iewe gedoord, al versjove de dialekgrenze vaanaof de zeventiende iew nog mer weineg. Feitelik waor op dat memint 't Limburgs taollandsjap gooddeils vasgelag. De dialekte zien daonao geleidelik aon oetereingegreujd. Mèt 't oontstoon en in beteikenis touwnumme vaan de Nederlandse Staanderdtaol kaome de dialekte oonder ummer touwnummenden invlood daovaan. Beter mobiliteit en gestege opleiingsnivo zörgde in de twintegste iew veur touwgenómme contak tösse vesjèllende dialeksprekers en brach laanksemaon 'n regiolectisering op gaank.
Allewijle invlooje
Allewijl lieket 't Limbörgs vaan Belsj- en Nederlands-Limbörgs veur de ierste kier ech oeterein beginnentere te greuie. Belsj-Limbörg (mèt oetzoondering de grensdörpkes die ziech riechte op Mestreech) begint mie te vervlaomse, dewijl Nederlands-Limbörg begint te verhollandse. De plaotse roontelum Mestreech (zoewel Belsj es Nederlands) lieket mie en mie nao 't Mestreechs te greuie, dewijl me 'tzelfde zuut in Zitterd en Geleen (die laankzaom meh zeker ouch qua dialek op mekaar beginne te lieke), de dialekte in Parkstad beginne te veralgemeinieziere en in minder maote ouch 't Heuvelland (allewel dao ouch 't Mestreechs väöl invlooj heet door 't gebrek aon e eige cultureel centrum). De vraog is evels wat de strijd zal winne in Limbörg: de vernederlandiziering of de veralgemeiniziering.
Gebruuk: taolverlees en -behaajd
In Nederlands Limburg sprik door 't groetste deil vaan de provincie de mierderheid nog 't dialek (dit is dös neet per se Limburgs), vaan 'n klein mierderheid in 't plattelaand vaan Gennep en umstreke en good de helf vaan de jóngere in Wiert tot mier es negeteg procint hei en dao in 't Heuvellaand. Veural in 't zuie mote ouch de immigrés, wèlle ze bij de gemeinsjap hure, ziech 't plat eige make. Vaan noord nao zuid is 'nen dudeliken trend waor te numme vaan minder nao mie dialekgebroek. Oetzunderinge zien daobij de stei, meh hiel in 't bezoonder Heerle, woe me 't aondeil vaan sprekers vaan 't Heëlesj op mer 20% sjat (meh woe 't ouch nog Heerles Nederlands gief). Door 't hoeg aonzien vaan 't Limburgs, wat in de leste jaore nog touwnump, zien dao relatief weineg lui die moodwèlleg 't Limburgs inwissele veur 't Nederlands.
Zeve belangrieke dialekregio's
't Limburgs weurt in 't populair-weitesjappelik book Riek van Klank, oetgegeve door Veldeke in 2007, verdeild in zeve regio's die belangrieke dialekkènmerke gemein höbbe.
Algemein Gesjreve Limburgs
Kinmerke
't AGL zeuk de kónsens tösje alle Limburgse dialekte. Es sjtrukturiel versjille tösje mie gebejer veurkómme, mós te in waeze kónne keze veur ein van de mäögelikhede.
Euver 't algemein haet 't AGL 'n wiej norm es 't geit óm waordkäös. Wäörd die lang neet in alle dialekte veurkómme zeen toch in de diksjenaer opgenomme. 't Idee is det Limburgers 'n sjpraok neet te väöl moete hove aanpasse es ze AGL wille sjrieve, ómdet det de dörpel te hoeg zouw make.
Nuigrieks
't Tsakonisch en 't Griko (in Italië) kinne es zöstertaole vaan 't Nuigrieks weure gezeen, allewel tot ze ouch wel es dialekte gelle. Zuug ouch Helleense taole.
Aarle
Sjtadsbeeld
thumb|right|De Sint-Donatuskèrk Aarle haet 'n aantal historische geboewe. Bovenop 'ne heuvel, dae me Knipchen neump, sjteit de Sint-Donatuskèrk, die 17e- en 18e-ièwse fresco's haet. D'r zint reste van 'ne Romeinse tore van de sjtadsmoer oet de driede ièw, vlak bie de Groate Mert. In 'n archeologisch park zint de euverbliefsele van 'n 5e-ièwse basilica en Romeinse therme te zeen. 't Musée Luxembourgeois tuènt veurwerpe oet dezen tied. De synagoge oet 1865 ies de oudste van Belsj. De neogotische Saint-Martin (1914) woort geboewd in opdrach van Leopold II, dae in 't zuje (Aarle) en 't noorde (Sint-Petrus-en-Pauluskèrk in Oostende) van zien land 'n monumentaal kèrk wol höbbe.
Hoei
Functies
miniatuur|rechts|Fontein Li Bassinia Hoei ies 'n verzörgingscentrum veur de umgeving. De plaats haet metaalindustrie. In Tihange liek 'n groate kerncentrale. Wiejer ies de sjtad 'n toeristische besjtumming.
Algebra
Algebra (van 't Arabisch waord Al-Gibr det "hereiniging", "verbinjing" of "vergansing" mèntj) is 't deil vanne wiskónde det zich besjeftig mitte betrèkkinge van door litters en teikes aangeduudje groeatheje. Inne algebra waere getale veurgestèldj door litters en bestaon alderhenj aan regele die zègke wie me mit dees litters mót raekene. 't Vakgebied is 'n veralgemeining van 't raekene.
Bart Dirks
In februari 2008 sjreef Dirks 'n oetgebreid artikel in de Volkskrant över de sjplitsing va Belsj en wat dat vör Nederland zow kènne betekene. E pleitte in zie sjplitsingsscenario vör 'n nauwer samewèrking in Benelux-verbaand. Ieëder al sjreef-e 'n artikel över de Duutsjtalige Gemeensjap en dat die de bèts besjermde minderhèèd van Europa is. De Duutsjtalige Gemeensjap liekt in 't Waalse Gewest.
Óp 23 augustus 2008 publiceerde De Volkskrant 'ne aoëpe breef van Dirks an Albert ll, mèt d'r titel Sire.
Dusseldörp
Indeiling
Dusseldörp is verdeild in 10 stadsdistrikte (Stadtbezirke), die alles bijein in 49 wieke verdeild zien. Eder stadsdistrik heet 'n eige distriksvertegenwoordeging (Bezirksvertretung), te vergelieke mèt de deilraode in Amsterdam en de distriksbesture in Antwerpe. De distrikte umvatte edert e paar wieke en höbbe gein aander naome es Bezirk 1 t/m 10. Distrik 5 is lendelek vaan aard en vörmp feitelek de greune buffer tösse Dusseldörp en Duusbörg. De res vaan 't stadsgebeed is in 't gemein steidelk vaan aard. Bezunder is wijer tot distrik 4 aon de linkerkant vaan de Rijn ligk. De tien distrikte bestoon in totaol oet 50 stadsdeile, die veur e groet deil geannexeerde dörper zien.
Sjötterie
'n Sjötterie ies 'n vereiniging van mansluuj, die veur 1500 es taak houw um de eige sjtad en 't platteland te verdedige tege indringersj en criminele.
Picardië
thumb|Laag va g'n regio Picardië i Frankriek Picardië (Franzuësisj en Picardisch: Picardie) is 'n sjtrieëk en woar 'n regio in 't noarde va Frankriek. De hoofsjtad va de regio woar Amiens en ze woar ópgedild i de departemente Somme, Oise en Aisne. De administratief regio heelt óp te besjtoa toen ze i jannewarie 2016 woeëd samegevoog mit Nord-Pas-De-Calais. Bei regio's make hüj deel oet va e nui regio Hauts-de-France. De ouw regio Picardië houw i 2014 1,9 mieljoeën iwuënesj en 'n óppervlakde van 19.399 km².
Geografie
De regio ligk óp ungeveer 'n sjtónd rieje vanaaf Paries. Óch 't Belsj en Groeët-Brittannië (uëver zieë) ligke neet meh wied va g'n regio aaf. De gooj verkieësjverbindinge, wie autobane en sjpoarweëg, make vlot verkier meugelig. Picardië is durch zing infrasjtructuur doarum e wiechtige internationale sjakel tussje Wes-Europese leng en grensuëversjeidende regio's.
Jocus
thumb|right|Vlag van de Jocus Vastelaovesgezelschap Jocus oèt Venlo is 't aldste vastelaovesgezelschap van Nederland, opgerich in 1843.
Picardië
Kultoer
Wier woeëd de regio besjouwd es bakermat va de gotiek. Ónger anger Amiens, Beauvais en Laon hant sjoeëne kathedrale i dizze sjtiel.
Referentie
Dit artikel baseert zich óp 't corresponderend Nederlands, Ingels en Dütsj artikel:, , .
Giorgos Papandreou
thumb|Giorgos Papandreou. Giorgos Andreas Papandreou (Grieks: Γιώργος Α. Παπανδρέου) (16 juni 1952, Saint Paul, Minnesota, VS) is 'ne Griekse politicus. Vaan 1999 tot 2004 waor heer minister vaan Boetelandse Zake. Vaan 6 oktober 2009 tot 11 november 2011 waor heer premier vaan Griekeland.
Nederlands Limburg
Historie
Politiek waor Limbörg ummertouw wie 'n lappedeke, boemet veur e deil de groete versjèlle tösse de dialekte oetgelag kinne weure: eder gemeinte heet z'n eige dialek, boebij dèks binne ein gemeinte (zuug Venlo) nog groete versjèlle kinne bestoon.
Könsmès
Hoofelemente
De hoofelementen zeen sjtiksjtof, fosfor, kalium, calcium, zwavel en in minder mate magnesium. Veur 't verkriege van eine goje zoergraad (pH) van de grondj wurt ouch calcium toegevoog.
Marina-Oolderhuuske
De volgende twieë sjtraote ligken in Marina-Oolderhuuske: Oolderhuuske en Kanaalwaeg-Oos.
Papoea-Nui-Guinea
Taole
Um de Babylonische spraokverwarring te regulere, höbbe ziech versjèllende linguae francae oontwikkeld. Veural vreuger woort 't Hiri Motu, gebaseerd op 't Austronesisch Motu, väöl gebruuk (aon de zuidkös noe nog wel); allewijl is 't Tok Pisin, gebaseerd op 't Ingels, väöl gebrukeleker ('t weurt in bekans gans 't land verstande). Hiri Motu en Tok Pisin zien officieel taole, wie ouch 't Ingels, wat 'n belaankrieke functie es cultuurtaol heet meh gein wij verspreiing es (zelfs mer twiede of daarde) spreektaol.
Getieje (astronomie)
Eb en vloed in de Noordzee
right|thumb|300px|Laag water aan de kust van Bretagne
De tijd waarop eb en vloed optreden op een punt langs de kust wordt sterk bepaald door de lokale geografie.
Werking van getijden
In feite is het beter om op deze manier ook de vloedgolf te beschouwen aan de zijde die naar de maan is toegekeerd: in het om elkaar draaiende aarde-maan-systeem worden beide hemellichamen enigszins tot een ellips uitgetrokken.
Ziejbaar
Ein ziejbaar woort vreuger meistal van geëmailleerd sjtaol gemaak of van bamboe. Allewiel kriet me in de winkel allein nog mer oetveuringe oet diverse saorte kunssjtoffe en oet  roesvriejsjtaol.
Getieje (astronomie)
Werking van getijden
De draaiing van de aarde om haar eigen as, die voor het dag-nacht-ritme zorgt, is ook de oorzaak van het eb-vloed-ritme. Omdat er twee "vloedgolven" zijn, is het tweemaal per dag vloed. Het ritme loopt echter niet helemaal synchroon met het dag-nacht-ritme omdat de aarde en de maan in ongeveer 28 dagen om elkaar draaien en er in die periode een "eb-vloed-dag" minder is dan een "dag-nacht-dag". Het verschil is ongeveer 50 minuten per dag: 28 x 50 minuten = 1400 minuten. Een dag heeft 24 x 60 = 1440 minuten.
Eenzelfde verklaring geldt voor het systeem zon-aarde, de middelpuntvliedende krachten zijn echter kleiner, ongeveer 46% van die van het aarde-maan-systeem.
Vervorming van de aarde zelf
Getijden hebben niet alleen effect op het water in de oceaan, maar ook op de aarde zelf. Deze getijden zijn niet zo uitgesproken, maar zijn wel meetbaar door de vervormbaarheid van de aardkorst en aardmantel. Door de stijfheid van de aardmassa zelf, lopen de eb en vloed van de aarde zelf ongeveer twee uur achter op de getijden van de zee.
Sint-Joasters
't Sint-Joasters of Sint-Joeasters is 't plat zoawie det wuèrtj gespraoke in Sint-Joas.
Limburgse literatuur
17e ièw
Van dees periode zint allein 'n paar ouw documente in 't dialek (meh geine literatuur) in archieve gevónge, zoa-es 'n interpretatie van 'ne klerk in de 17e ièw van 'ne teks van anderhauf ièw daoveur. Ouch gerechsprotocolle van de Bokkeriejersj sjtinge dèkker in 't dialek.
Suske en Wiske
Belangriekste personages
Ouch frequent en zier belaankriek veur de serie zien:
Nevereekse
Ind jaore tachteg, begin jaore negenteg leep de gagreeks Schanulleke. Hei-in treujt 't pupke vaan Wiske op, neve clownspop Duddul en diverse bieste. De mieste vaan die gags zien door Eric de Rop en Patty Klein vaan Studio Vandersteen geteikend. Ze zien in veer albums gebundeld.
Calais
Gesjichde
De sjtad Calais maakde deel oet van 't Graafsjap Artesië, oeë e Vlaamsj dialek gekald woeëd. I de sjpieëder middelieëwe verdrong 't Franzuësisj ummermieë 't lokaal Vlamsj. Óch de Ingelse perbeerde in 1347, mit erfolg, de sjtrategische sjtad i te numme (zuug: Beleg va Calais (1347). In 't joar 1558 woeëd Calais heroverd durch de Franzuësisje tróppe. I d'r Tachtigjoarige Kreeg veroverde 't Sjpaanse leger ónger Albrecht van Oeësteriek de sjtad, oeë noa ze óngerdeel oetmaakde va de Sjpaanse Nederleng (zeuk: Beleg va Calais (1596)). Noa 't Verdrag va Vervins (1598) woeëd Calais trükgegeëve aa Frankriek.
Paterskap
In Nederlandj en op 't Belsj kump slechs ein saort van netuur veur: de gaele paterskap (Aconitum vulparia). Verwiljerdj kump allewiel ouch de blawwe paterskap (Aconitum napellus) veur. Wiejer kómmen in sierhäöf nag d'n haofpaterskap (Aconitum stoerkianum) enne bóntje paterskap (Aconitum variegatum) veur.
20 oktober
Fièsdaag van de heilige Wendelinus van Trier
24 juni
24 juni is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 175en daag vaan e gewoen jaor en d'n 176e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 190 daog. In de Roems-Kathelieke Kèrk is dit d'n heilegedaag vaan Sint Jan d'n Duiper.
Bastenake
Aander kerne
left|thumb|De Sint-Pieëterskèrk va Bastenake. Longvilly, Noville, Villers-la-Bonne-Eau en Wardin.
Margaretha Maria Alacoque
Margaretha Maria Alacoque ies 'n Franse heilige. Ze ies gebore in Lauthecour op 22 juli 1647 en gesjtorve in Paray-le-Monial op 16 oktober 1690. Dees Franse zuuster trooj op 23 jaorige laeftied in 't kloaster van de Orde van Maria Visitatie in Paray-le-Monial. Doordat in herhaolde visioene Christus aan häör versjeen woort ze 'n vurig propagandiste van de Heilig-Hartdevotie, die door häöre inzat ouch binne de liturgie van de Katholieke kèrk 'n plaats kreeg. 't Fiès van 't Heilig Hart weurt gevierd op de vriedig nao de twiède zóndig nao Pinkstere.
Winglets
Winglets zeent de omhoeggebaoge oetendjes van de vleugels van ein vleegtuug. Dis vleugels zorge veur ein leger lochweersjtand aan 't oetenj van'ne vleugel. 't Vleegbereik numptj hiejdoor toe, zônger groter brandjsjtoftanks te montere.
Paul van der Goor
Sjtäölkes
mit dae gevel zo vaal en zo gries;
de lóchtepäöl gingen al oet
''Hae mót altied bie mich gewaes zeen,
“mien sjeep ligk gereid aan de sjteiger,
Boudewijn Zenden
Boudewijn Zenden (Mestreech, 15 augustus 1976) is 'ne veurmaolege Nederlandse voetballer, dee veural op de linkerflank woort ingezat. In 't begin späölde heer es linkermiddevelder/linksboete, meh later woort heer dèkser ingezat es linksback. Eint vaan zien groetste waopes waor zien snelheid.
Encyclopedie
Encyclopédie
't Örsjste deel van d'r Encyclopédie va Denis Diderot en d'Alembert versjaen in 1751 en 't doorde bies 1765 ieër 't 39 delig waerk compleet waor. Mieë wie 200 gelieërde wérkde d'r aan mèt. Dit belangrieke instrumaent wérkde mèt an de versjpreiding van de ideeje van de Verlichting. 't Waerk waoërt dan ooch gow op d'r index gezat mae b.v. F.K. de Velbrück, preensbisjop va Luuk, sjteurde zich dao gaar neet aa en sjoonk de driejde oetgaaf (Genève, 1777-1779) in 39 dele mèt 'n supplemaent va driej dele illustraties an de Societé Emulation. D'r preens èèges how 'n volledige oetgaaf in z'n priveebibliotheek sjtoeë.
Verwaant begrip
Encycliek
Lünen
Lünen ies 'n sjtad in de Wesfaalse krink Kreis Unna, in de Duutsje deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk wier in 't Regierungsbezirk Arnsberg.
Toon Hermans
thumb|right|Silhouet van Toon Hermans
Lommel
Lommel is 'n stad en gemeinte in 't noordooste vaan de Belzje provincie Limburg, in 't arrondissemint Mezeik, in de Limburgse Kempe, tege de grens mèt Nederland. Lommel heet 'n gooj 30.000 inwoeners en is 'n industriestad. Lommel heet gein deilgemeintes meh wel ander dörper en gehöchter binne zien grènze: Baledijk, Barjèr, De Kolonie, Heerserberge, Hei-Heuvel, Kattebos, Kerkhove, Lutlommel, Steffensvenne en Lommel-Febrik. 't Plat vaan Lommel is e Braobants, gei Limburgs, dialek.
Sinterklaos
thumb|right|Sinterklaos wèk drie kinger weer tot leve, sjilderie van [[Gerard David, ca. 1500-1510]] thumb|'t Ièrsjte graaf van Sinterklaos in Myra Sinterklaos of Nicolaas van Myra, weurt es ‘ne heilige besjouwd, dae in  de 4e ièw biesjop zou zin gewaes van Myra  in Lycië (noe Demre in Turkije). 'n Officieel heiligverklaoring van häöm ies nörges te vinge.
Verièring
Sinterklaos weurt de petroanheilige van kinger, sjeepsluuj, gevangene, bekkersj, handelaere, appetièkersj en van Amsterdam en Rusland.
Legendes
Dao ies sjpraoke van ’n Griekse legende euver de redding van drie ónsjöldig ter doad veroordeilde sjeepvaardersj en euver drie erm maedsjes, die van Sinterklaos sjtiekem geld krege, zoadat ze koeste trouwe. ’n Ander verhaol vertèlt dat Sinterklaos drie kinger wir tot leve haet gewek, naodat zie vanwege hóngersnoad vermaord waore. Sinterklaos weurt es de heilige van de onverhoup gooj gave gezeen.
Marie Koenen
Zie waor de dochter van de taalkundige Matthijs Jacobus Koenen, dae 't Verklarend Handwoordenboek der Nederlandse Taal samesjtèlde. Wie dae in 1880 'n baan kreeg in Mestreech, verhuusde 't gezin van Noord-Brabant nao 't zuje van Nederlands Limburg. Koenen haolde nao de mieddelbaar sjoal 'n acte Frans, meh zou noats veur de klas sjtoon.
Sakse (Bundesland)
Sakse (officieel: Vreisjtaat Sakse; Dütsj: Freistaat Sachsen; Sorbisch:  Swobodny stat Sakska) is 'ne bóndssjtaat i ge oeëste va Dütsjlank. D'r deelsjtaat hat 'n óppervlakde van 18.200 km² en hat óngeveër veer mieljoeën iwuënesj. De hoafsjtad va d'r deelsjtaat is Dresden, die vuur d'r sjtaat inne wichtige rol sjpieëlt op kultoer-historisch, economisch en verzorgend vlak.
Vieë
De wichtigste deersaorte die toet 't vieë waere geraekendj zeen rindj, koesj, sjaop en geit.
PVV
Politieke richting
thumb|In [[2012 woort de PVV persies in 't midde van 't politiek landschap geplaats]] De PVV is ein populistische partie, mer euver de persiese plaats in 't politiek spectrum besteit gein eindudigheid. Meistal weurt zeej geclassificeerd es rechse partie, smeis ouk extreem-rechs, vanwaege häör standpunte die dök es racistisch waere gezien. 't Geit dan mitname um de stellingname taegeneuver d'n islam en immigrante. De partie distantieert zich aevel heejvan.
Standpunte
't Geit veural um lieëgere inkómstebelastinge en hauvering van de motorrietuugbelasting.
Humboldt County (Nevada)
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in Humboldt County 16.106. Aongezeen 't graofsjap groet is qua oppervlak, mer klein qua inwoenertal is Humboldt dudelek 't minsbevolk graofsjap vaan Nevada.
Harrie Dister
Henri Dister, pseudoniem '''Th. Désir''', Mesjtreech, 2 september 1912 - 2 augustus 1984 waas 'ne Mesjtreechse dichter.
PVV
Provinciale Staote
In 2011 deej de PVV veur 't iers mit aan de Provinciale Staoteverkezinge. De partie deej geliek mei in alle twelf provincies. Zie holde in totaal 66 zaetels. In 2007 waore d'r ouk verkezinge veur de Provinciale Staote, mer kós de PVV nog gein kandidatelies samestelle.
Boeing 757
Euvereinkomste
Aafgezeen van de lengte, zeen vriejwaal alle types 'tzelfdje. Allemaol höbbe ze dezelfdje cockpit, 'tzelfdje lanjingsgesjtel en waere door dezelfdje motors aangedreve.
Harrie Dister
Sjtäölkes
Wee meinste, dat iech bin?
''meh wee? Wee zit dao in?''
''De has geliek, Paul. Mit dien fien gehuur''
Altied achter diech aon, en noe z’n hand
stèl op dien sjouwer haet gelag, en zeet:
Baevaart
Mieddelièwe
In de Mieddelièwe waore pelgrimstochte populair en officieel. De kèrk sjteunde de tochte nao o.m. Jeruzalem, Roame en Santiago de Compostella, deils ouch es boetevaart.
Limburgse klaanklier en spelling
Monoftonge (einklange)
't Limburgs kint 24 invoudige vocale.
Opm.: Alle lang vocale höbbe twie variante, namelek sliep- en stoettoen. De vaan ziechzelf korte vocale [i], [u] en [y] höbbe die meugelekheid ouch ; daan weurt de vocaal zelf laank (langer), bev. tied. De aander ech korte vocale kinne allein twei variante kriege es 'n l, m, n, ng of r drop volg. 'n Sleiptoen kin weure aongegeve met 'n ^.
Mèlkweeg
De mèlkweeg zeen een aantal sterre (eenkele miljarde) die um een middelpunt in de ruimte dreje en vörmp dus e sterrestèlsel. In de mèlkweeg ligk ouch ós zónstèlsel.
't Zwart gaat in 't middelpunt van os mèlkweegstèlsel hèt 'ne massa van ongevjer 3,7 miljoen kjer de massa van ozze zon (+/- 1,5 miljoen kjer.) Dizze massa zurg d'rveur dat ongevjer 200 miljard sterre d'r umheen dreje.
1779
1776 - 1777 - 1778 - 1779 - 1780 - 1781 - 1782
Nut
Nut hat ouch 'n sjtasie.
Steins
Steins is 't Limburgs dialek wat ze kalle in Stein en ómgaeving. Karakteristiek veur 't dialek hie en ouch in ó.m. Maes, Berg aan de Maas en Wermend, is de rollende r. Dit is aevel mer relatief: nog neet zwa lang geleje leet me in bekans gans Limburg de r nog rolle (allein staej wie Mestreech en Remunj hawwe de Franse r euvergenómme) en allewiel weurt deze klank in Stein en de anger geneumde dörper ouch ummer mjea verwaarloos. Aan de Belzje kentj laef ze trouwes ónverminderd door.
Begoons
Mestreechs Bargoens
De mieste Begoonse wäörd weure allewijl nog mer wieneg gebruuk.
Microgolf
Daorum is gèt mèt väöl water sneller wèrum in de magnetron es gèt mèt weinig water.
Terhage
Terhage (Nederlands: Terhagen) is 'n buurtsjap van Aelse in de gemeinte Stein in Zuud Limburg in. 't Gehuch ies gelege tösje de Hemelbaek, 't Julianakanaal en 't sjpoor nao Zittert. 't "Terhagerpötje" is 'n ièwenouw waterplaats van 't gehuch Terhage, woa 't water woort gehaold en de wesj woort gedoon. In de buurt liegke hoagsjtambóngerde. Bie de "Grwatte duker" sjtruime baekskes: de Roesjert en de Materbergbaek in de Hemelbaek. Dit is e brónnegebeed. Op de krusing Lindenbergsjtraot sjteit e veldkruus.
Hans van Laar
Hans van Laar (1957) is 'ne Nederlandse cultureel antropoloog. E doog antropologisch vaeldwaerk in Voere in driej periodes, oeëvan e tiendens èng periode oonderzeuk deeg in de väöle privée-archieve in d'r sjtrieëk. 't Oonderzeuk resulteerde in 1985 in 'n thesis Tweespalt in 's Gravenvoeren, die in 1988 is oetgegaeve oonder d'r titel Voeren. De sjtudie besjrieft de geschiedenis van d'r taalsjtrijd tussje 1940 en 1984.
Moderarchetype
Versjieningsvorme
Ambivalaente moderarchetypes zeunt de in väöl kulture aan te treffe noodlotsgodinne wie Parze of Norne. Es nefaste moderarchetypes werre alle versjlindende dere wie drake, sjlange en groeëte visje (Jonas en d'r walvisj) besjoewd, wieër ooch alle vórme va keendersjrik.
Bönen
Bönen ies 'n gemeinte in de Wesfaalse krink Kreis Unna, in de Duutsje deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk wier in 't Regierungsbezirk Arnsberg.
De Kaereshei
De Kaereshei (Nederlands: Kerensheide) is 'n buurtsjap van Stein in de gemeinte Stein in Zuud Limburg. Sjus wie de wiek Nuuj-Kaereshei is ze gelaege in 't noord-oaste van Stein tösje 't Julianakanaal en DSM.
Höör
Höör is 'n gemèndje in Skåne län, Zwede. De gemèndje tèltj 14.747 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 292,96 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 50,3 luuj de km².
Berkelium
Berkelium is e sjemisch element mit es symboeal Bk en 't atoeamnómmer 97. 't Is 'n gries of zilverwit aktinied.
Maltees
De taal weurt tegewoordig door óngevaer 330.000 luuj gesjproke. Saer 1 mei 2004 ies 't Maltees 'n officieel taal van de EU.
Maurice Carême
Vertalinge
In d'r bundel Brabant sjrieft-e de volgende regele uvver zien hemet:
Naordpoeal
De naordpool van 'n planeet is geografisch gezeen 't naordelik sniejpuntj vanne ómdrejjingsas mitte oppervlakdje. Veure aerd ligk puntj inne Naordelike Ieszieë.
De aerd haet e magnetisch veldj en spraok is vanne geomagnetische naordpoeal, dae netuurkóndig gezeen oppe aerd 'ne magnetische zuudpoeal is. Aangezeen de richting van 't magnetisch veldj op langer termien ónstabiel is, is de locatie vanne geomagnetische naordpoeal neet vas. In 2010 loog de geomagnetische naordpoeal op 80° 4' 48" NB, 72° 12' 36" WL, kórtbie 't Ellesmere-eilandj. Inne loup vanne gesjiechte is de ligking van 't aerdmagnetisch veldj regelmaesig versjaove vanne geografische naordpoeal nao de geografische zuudpoeal en angesóm. d'n Hook tössen 'n kómpasnaolj (die nao de magnetische zuudpoeal wies) enne plaatselike meridiaan wuuertj declinatie geneump. Inne sjeepvaart wuuertj in plaats 't waord "declinatie" 't waord "variatie" gebroek.
Gezèkde (oetdrökking)
'n Gezèkde ies 'n oetgesjproke gedachte of 'n gebrukelike oetdrökking. 't Ies sóms 'n meneer van kalle. 'n Gezèkde kèn ouch 'n korte sjpreuk of 'n liènsjpreuk zin. Ziet in 'n kort, pittig gezèkde 'n laeveswiesheid of 'ne moraal verweve, dan höbbe v'r mèt 'n aforisme te make. De terme gezèkde en sjpraekwoord weure dèks doorein gebruuk, zónder dat 'r 'n versjil weurt bedoeld. D'r ies aevel waal versjil: 'n gezèkde kènt me vervoge, e sjpraekwoord neet. Bieveurbeeld iech bin in de boane, doe bies in de boane, etc. Meh me kènt bv. e kind kèn de wesj doon (sjpraekwoord) neet umzètte in kinger kènne de wesj doon.
Baek (plaats)
Historische inweunertalle
Greun: Gemeinte Baek Blauw: Provincie Limburg
Johnny Depp
Zie leve
Heer besloot veurtaon zien rolle bedachzaom oet te zeuke, zoonder in ierste instantie op de cent te lètte.
Chicago
Klimaat
In januari ies de gemieddelde temperatuur -5,3 °C, in juli ies dat 23,9 °C. Jaorliks vèlt d'r gemieddeld 949,5 mm rege (gegeves op basis van de meetperiode 1961-1990).
Max Verstappen
Biografie
Op 15 mieërt, bieje begin van 't Formule 1-sezoen van 2015, debuteerdje d'r es jóngste coureur oeatj (17 jaor en 164 daag) oppe Grand Prix van Australië (in Melbourne). Hae loog oppe neugendje plaats wie d'r oetvool mit moeaterpech. Bieje Grand Prix van Maleisië, op 29 mieërt, ènjigdje d'r es zevendje. Zoea woort t'r ouch de jóngste oeatj dae inne Formule 1 inne puntje voor. Zie grótste succes - de veerdje plaats - haoldje d'r op 26 juli oppe Grand Prix van Hongarieje.
Mosasaurus
thumb|Teikening vaan de sjeel vaan 'n Mosasaurus hoffmanni Mosasaurusse ("Maosherdisse") zien e geslach vaan fossiel reptiele oet de oonderorde Sauria, oet de familie Mosasauridae, die in zie leefde. De Mosasaurus heet ziene naom te daanke aon de vindplaots vaan 't ierste fossiel: de Sint-Pietersberg bij Mestreech. Mosasaurus leefde in 't ouch al nao häöm geneump Maastrichtien, de lèste epoch vaan 't Kriet (71,3 - 65,4 miljoen jaor geleie).
Op de Hei
thumb|Ligging van Op de Hei in de gemeinte Venlo Op de Hei is 'n wièk van 't dörp Tegele in de Nederlands Limburgse gemeinte Venlo. De wièk is 465ha groeët en tèlt in 2016 3.825 luuj en 'n rilletief groeët deil van de bevólking (29%) is juug of adolescent (0-24 jaore). 60% velt ónger de beroepsbevólking. Op de Hei vörmt in óppervlek zikker de hèlf van Tegele. De wièk is óp te deile tösse in ein sjtök op de Hei (waonao de wièk verneump is), dös óp de hoeëgte-terras, en ein sjtök lieëger tösse 't dörp en de hoeëgte-terras. Drèk oeëstelik leejt ouch de gehuch Egypte. Die twieë deile zeen totaal versjèllend. 't Lieëger sjtök ónger de Hei waar 'n zómpig gebeed, wao de reveer de Maos mit 'ne bóch de sjteilrank sjaerde. Naeve de aaj Maoserm lage inkel belangrieke häöffer, wie d'n Haandert. Ouch heej bevind zich 't Kesjtiël Holtmühle, wao de bekinde Baron von Glasenapp wónde. Beej d'n Haandert woort in de jaore 1930 de wièk Hieëlig Hert Parochie geboewd.
Zuudpoeal
De zuudpoeal van 'n planeet is geografisch gezeen 't zujelik sniejpuntj vanne drejjingsas mitte oppervlakdje. Veure aerd ligk dit puntj op 't continent Antarctica. De basis Zuudpoealstaasje Amundsen-Scott bevindj zich hie. Deze basis wuuertj 't gans jaor lang bezatj door óngerzeukers.
't Waord "zuudpoeal" wuuertj ouch in brei zin gebroek veur 't gebied det rónjelóm de zuudpoeal ligk.
Beowulf
Beowulf: motion capture sjpäölfilm in Imax 3D
16 november 2007 gèèt d'r driedimensionale motion capture sjpäölfilm Beowulf in d'r Amsterdamse cinema Pathé Arena in première. 't is vör 't örsj dat 'ne 3D motion capture sjpäölfilm gaans in 'ne cinema vertuuënd wert (kiek ooch op d'r Ingelse wiki en:Beowulf (2007 film), en IMDb).
Columbus
Columbus kan verwieze nao:
Brachter staasje (staasje)
Hie stopdje vreuger boemeltreins wo veural luuj oet Brach, Lin en 't naobiegelaege Mofert gebroek van zólle höbbe gemaak.
Mode
Mètstens wert mèt mode de kórtdorende, es actueel geldende meneer öm zich te klèjje of de haore te laote doeë bedoeld.
Volksleed vaan Mestreech
't Mestreechs Volkleed is 'n ode aon Mestreech, oorsprunkelek gesjreve es slot vaan de kemikke opera Trijn de Begijn, op teks vaan Alphonse Olterdissen en vaan muziek veurzeen door zie broor Gustave Olterdissen. De melodie is groetendeils gebaseerd op die vaan 't Albaans volksleed, gekomponeerd door Ciprian Porumbescu (1853-1883). Allewijl nog is 't dèks in Mestreech te hure. 't Leed is door de jaore eweg 'n eige leve goon leie.
12 juli
Nationale fièsdaag in São Tomé en Príncipe
Kasjoebisch
De moojer en noonk vaan Oskar oet 't book Die Blechtrommel vaan Günther Grass spreke oonderein Kasjoebisch.
De Waterratte
`ne Innige band besteit mèt Huize Maasveld, `t in Heugem gelege tehoes veur luij mèt `ne verstandelike handicap. Mèt plezeer wèrreke de Waterratte eder jaor mèt öm de pupille vaan Maasveld e paar gezêllige vastelaovend-eurkes te bezörrige. Vaste prik zien voorts de 55+ middag en `t Aw-wieverbal twie aktiviteite die eder jaor goot aonsjloon bie de bewoeners vaan Heugem-Randwiek. Tijdens `t Aw wieverbal weurt eder jaor iemes in `t zönneke gezat veur ziene of häöre socialen inzat, verliend aon de börgerij of `t vereinigingsleve in Heugem; heer of zie maag daan `t Sjouwerklöpke (de hoegste oondersjeiing vaan de Waterratte ) in oontvangs neume.
Regierungsbezirk Detmold
thumb 't Regierungsbezirk Detmold of 't Regieringsdistrik Detmold is ein vaan de vief Noordrienwesfaalse Regierungsbezirke. Zie besleit 't noordooste vaan Noordrien-Wesfale. Häör hoofstad is Detmold. 't Distrik heet 'n oppervlaak vaan 6.525,29 km² en volgens de census vaan 31 december 2018 2.055.310 inwoeners. Heimèt heet 't 'n deechte vaan 315 inwoeners de veerkante kilometer. Veur 1945 waor 't distrik Detmold deil vaan de provincie Wesfale. 't Oostelek deil vaan 't allewijl regieringsdistrik vörmde evels zien eige distrik, verneump nao Minden en Lippe (Regierungsbezirk Minden-Lippe). Alle kring vaan Noordrien-Wesfale valle historisch of oonder Wesfale, of oonder 't aon Nederlands Limbörg grenzende Rienland. De groete oetzundering vaan de boondsstaot is de Kreis Lippe dee in dit regieringsdistrik ligk: deze krink vörmde vaan aajdsaof zien eige provincie. Alle kring in Detmold, op Lippe nao, zien dus historisch Wesfaolse gebiede.
Mestreech-Noordoos (Stadsdeil)
Mestreech-Noordoos is e stadsdeil vaan Mestreech. Albert Nuss (PvdA) is de stadsdeilwethawwer.
Swahili
De Swahili zelf neume hun taol Kiswahili, mèt 't veurvoogsel ki- wat 'n taol aongif. Sommege prifferere ouch 't gebruuk vaan deze letterleke naom in de Europese taole, andere höbbe gei probleem mèt de naom Swahili. De naom vaan taol en volk is aofgeleid vaan 't Arabisch sawahil, wat "kös" beteikent.
Virton (arrendissement)
't Arrendissement Virton is ein vanne vief besteurleke arrendissemente vanne Bèlsje provinsie Luxemburg. 't Arrendissement haet 'n oppervlak van 771,19 km² en haw op 1 juli 2005 50.154 inwoener. 't Bestuit uit de gemeinte:
Flesj
Ein flesj is ein lankwerpig, meistens rondj, glazere of kunstsjtof vaat mèt eine hauws dae sjmaler is dan 't vaat zelf wo euver 't algemein vloeisjtoffe in waere bewaard.
Palsa
'ne Palsa, mieëvoud palse, is 'n övverbliefsel va 'ne vrooshövvele dae tiedens Iestieje oontsjtande is. D'r naam is Fins mae sjtamt oorsjpronkelek aaf van 't Noord-Samische waoërd balsa.
Bløf
thumb|Bløf op 'n optrejje in theater De Muzenval in [[Emmen.]] Bløf (gestileerd es BLØF) is 'ne Nederlandse (Ziewse) rockband dee op 't Nederlands zingk. Heer besteit oet Paskal Jakobsen (leadzaank, gitaar), Bas Kennis (tósje, achtergroondzaank), Peter Slager (basgitaar, achtergroondzaank) en Norman Bonink (drums, achtergroondzaank). De tekste koume vaan Slager, de meziek gooddeils vaan Jakobsen.
Aon d'n top in Nederland
Intösse waor de band ouch bezeg mèt e nui album, Omarm. Dit album versjeen in juni 2003 en waor 't ierste wat de band gans zelf produceerde. Dit is album contrasteert door zie löchteg karakter sterk mèt ziene veurgenger. Op dit album kristalliseerde de stijl vaan Bløf ziech oet; tekstueel is 't de liech erotische leefde e belaankriek thema.
Jaore tien
In de jaore 2010 góng de band door mèt 't make vaan nuie meziek en 't optrejje in 't clubcircuit. 't Imago vaan de band had evels ummer mie te lije oonder de opinie vaan popleefhöbbers. Veur 't album Alles blijft anders, wat in de Hansa Tonstudio in Berlijn woort opgenome en boeveur woort samegewèrk mèt popfotograaf Anton Corbijn, stoont oonder mie 'n optrejje in de Groningse club Vera gepland. De website vaan die club spraok ziech negatief euver de meziek vaan Bløf oet, boenao 'n klein rel waor gebore. Oetindelek kaom de band toch in de Vera speule. Ouch besloot meziekblaad OOR gein aondach mie aon 't album te besteie. De opvolgers In het midden van alles en Aan kraoge later wel recensies in 't blaad.
14 mei
Nationale fièsdaag in Paraguay
Noordwijkerhout
Noordwijkerhout vörmde oersprunkelek 'n einheid mèt Noordwijk, meh woort al in de middeliewe in twie hierlekhede gesjeie. Noordwijk riechde ziech op de vèsserij, Noordwijkerhout woort e landbouwdörp. De lèste iewe maak 't deil oet vaan de Bollestriek en is de blommeteelt hei 'ne belaankrieken economische factor. Tot 1 jannewarie 2019 waor Noordwijkerhout 'n zelfstendege gemeinte die ouch nog 't gehuch De Zilk umvatde.
Ennigerloh
't Op 104 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel veer oortsdeile.
Metathesis
Veurbiljer
In de lies hie-ónger völg e lieske van verwantje wäörd wobie sómmige metathesis höbbe gehadj. De vörm die gein metathesis höbbe gehadj staont tösse häökskes. In versjeie Limbörgse dialekte kaltj me van melger (mergel), ölger (örgel) of malber (marmer) en dölper (dörpel). Limbörgse plaatsname mit metathese zeen ónger anger Born en Voelender (Voerendaal); bie plaatsname wie Ikkelder (Eckelrade), Bèngelder (Bingelrade); Wielder (Wijlre) is 'n anger proces ane gank, namelik ieës apokope "Ikkelrade" > "Ikkel-r" en vervölges epenthese "Ikkelre" > "Ikkelder".
Sjtegel
't Woord sjtegel kump waarsjienlik van steg wat sjmale waeg beteikent. 't Vootpaad weurt via eine sjtegel zoa sjmaal gemaak, sóms door 'n krunkelconstructie van houte hèkwerk, dat groater dere, wie ringer, paerd en sjäöp neet dedoor kènne, meh luuj waal. 't Zelfde doel haet de drièsjtegel of tourniquet.
Oostflakkee
De gemeinte Oostflakkee is in 1966 oontstande oet 'n fusie vaan de aw gemeintes Den Bommel, Ooltgensplaat en Oude Tonge. Per 1 jannewarie 2013 is ze opgegaange in de nui gemeinte Goeree-Overflakkee.
Syrië
In 2011 begoosj 't land in 'ne zwoere börgeroorlog, dee hoonderddoezende lui 't leve heet gekos en mieljoene op de vlöch heet gejaag. 't Land woort verdeild in talloes facties, die me in drei hoofgroppe kin verdeile: land oonder controle vaan president Assad, land in han vaan 't Vrij Syrisch Leger (verboonde mèt de Syrische oppositie) en land in han vaan d'n Islamitische Staot.
Bestuurleke indeiling
Syrië is ingedeild in veertien goeverneursjappe.
Fanfare Sint Wiro
Kiek veur meer informatie op: www.fanfaresintwiro.nl
Oud-Beijerland
Tot 2019 waor Oud-Beijerland 'n zelfstendege gemeinte. Binne die gemeinte laoge gein aander kerne.
Historie
De boetediekse plaote boe noe Oud-Beijerland ligk woorte in 1557 door Lamoraal, graof vaan Egmond aongekoch; twie jaor later waor 't gebeed bediek es Beijerland (nao de graof zien vrouw Sabine vaan Beiere). Hei oontstoont 'n dörpskern mèt dezelfde naom. Mèt de stiechting vaan 'n nui kern in 1582 woort de naom Oud-Beijerland en góng de nui kern Nieuw-Beijerland heite. Sinsdeen greujde 't dörp lankzaamaon oet.
Vakwerkhoes
Historie
Dat gebeurt pas in de tied, dat boere ziech veur langere tied op ein plaats goon vestige, umdat ze de meugelikheid höbbe um te pachte en umdat 'r hout in de umgeving besjiekbaar ies. 'n Hoes boewe, dat 't langer zal oethoute haet dan zin. Zoa óntsjtónge de nederzèttinge mèt in de naam 't suffix raat, rade en rot, rode, die wieze nao 'n gerooide plek in 'ne bösj. 't Hout van de ontginning woort metein gebruuk veur de weuning. Vanaaf de 14e ièw waor dat 't geval. thumb|300px|De name van de balke in 'n vakwerkhoes Vakwerkweuninge woorte opgetrokke tot ca 1850. De meiste ouw vakwerkhoezer zint bewaard gebleve op 't platteland, woa de luuj 't geld neet houwe um mèt sjtein te (ver)boewe.
Versjteining en brandpreventie
In Reijmersjtok höbbe de gebreursj Laugs ziech toegelag op 't boewe in vakwerk. In de jaore 90 van de 20e ièw ies begoes met 't optrèkke van 'n vieftal neo-romantische vakwerkpande mèt toepassing van inheemse boewmateriale: maaskeie, breuksjtein, veldbrandsjtein, ouw deure en ouw panne.
De hoessjtool en de daaksjtool
Nao de hoessjtool volgde de daaksjtool. Dae woort ineingezat mèt kaepersj en daakgaerde (te vergelieke mèt panlatte). De bedèkking besjtóng oarsjprónkelik oet roggesjtruè. In later jaore, vanwege brandgevaor, woort dat vervange door daakpanne. 't Hoes waor noe watervrie.
Woa sjtoon vakwerkhoezer?
Um 'n idee te kriege van de woonsfeer en vreugere inriechting in zoan hoes, kènt me goon kieke in 't opelochmuseum van Bokriek bie Genk in Belsj.
't Räötje
Träötje haet ouch 'n eige volksleed: Träötje mien Landj, geschreve door Wiel Janssen en Pièrre Bonné.
Jean Canisius
Kirkklokke
Omdat Canisius noe ein van de groatste sjroapsjtaokesj waor in Limburg, how 'r ouch aanzeen in g'n dörp. Naodat de Pruse in d'n aorlog euveral in 't landj de klokke oet de kirke howwe geklauwd om dao sjeetgewaere en anger aorlogstuig van te make, hele de luuj van Sjènne nao d'n aorlog ein geldjinzamelaksie veur nuuj klokke. Wie de kollektante bie Canisius a g'n deur sjtónge om häöm ouch veur ein biedrage te vraoge vroog 'r "Jonge wat koste die dènger?" En wie 'm vertèld woort dat dees klokke ongevaer ƒ 15000 ginge koste, zag 'r "Jonge gaot heivisj, ich betaal die dènger". Canisius heel woord, en koch drie groate klokke van respectievelik 1235, 735 en 515 kilo, en goof twae klokke eine naam: "Jean" en "Josephina" nao de naam van zien zuster. . Naeve dees klokke deije ze auch ein drieklokke carillon cadeau mèt klokke van 220, 155 en 110 kilo sjwaor. Dit grepke kostte Canisius de leeve som van ƒ 16000,- Huuj d'n daag hange dees klokke nog ömmer in de kirktaore.Sjang Canisius waor auch eine van de iesjte prinse van de Sjennese vasteloavend. Dit vasteloavendviere haet hae waarschienlik geliert wie hae op 't duutsj ziene sjroap ging verkaupe. Hae waor dan auch de iesjte Prins in Sjenne. Dae vasteloavend is neet lang blieve bejstoan.
Gelaenbaek
Ziebaeke
De Beëssebaek (Bissebeek)
De Kaumerbaek (Caumerbeek)
De Welterbaek (Welterbeek)
Reinsjtein
Drie getuge
In vreuger tied waor 't op 't land ouch gebrukelik, dat bie 'ne reinsjtein, in de grónd, drie "getuge" woorte geplaats, in de vörm van drie kleiner sjtein, woamèt same 'ne driehook woort gevörmp. Die driehooksvörm houw te make mèt 'n oud-Christelik symbool van de Heilige Drie-einheid. De oetdrökking "op 't heilig oug vare" sjteit hiemèt in verband. Es de boer bie 't ploge de reinsjtein neet koes vinge, ging hae ploge op 't heilig oug, oftewaal mèt de bèste wil um de gooj grens aan te houwe.
Kesjteël Wielder
thumb|250px|Kesjteël Wielder.
Besjrieving van 't kesjteël
Róndjóm 't kesjteël ligk 'ne prachtige tuin in landjsjapssjtiel dae is óntwórpe en aangelag in 1810 door de bekènde Mesjtreechse architect en sjtadsboewmeister Mathias Soiron (1748-1834).