cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Robin Williams
thumb|Robin Williams. Robin McLaurin Williams (Chicago, 21 juli 1951 - 11 augustus 2014) waas 'nen Amerikaansen aktäör en komediant. Hae waas veural bekandj veur zien rolle in Good Morning Vietnam (1987), Dead Poets Society (1989) en Good Will Hunting (1997). Veur die litste film kreeg t'r in 1999 ouch 'nen Oscar.
Noord-Ingels
Consonante
-ng- middenin e woord weurt in e gebeed roond Liverpool en Manchester ummer versterk tot [ŋg], zoetot finger en singer opein rijme. Dit versjijnsel is zeker neet tot de stei beperk, meh zeker ouch neet typisch veur gans 't noorde, iejer veur e gebeed in 't weste op de grens vaan Noord- en Midlands-Ingels.
Aajdgrieks
Wie 't Nuigrieks woort 't Aajdgrieks gesjreve in 't Grieks sjrif, wat speciaol veur dees taol oet 't Fenisisch sjrif oontwikkeld waor.
Weesp
Weesp is e stedsje in de gemeinte Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland, mèt 18.827 inwoeners (30 april 2017, bron: CBS) en 'n oppervlak vaan 21,83 km2 (daovaan 1,32 km2 water). Binnen 't stadsdeil Weesp ligke ouch nog de gehuchter De Horn en Uitermeer.
Aajdgrieks
Tijens de koinè en daonao
Pas roond 1900 woorte weer Griekse dialekte opgeteikend; alles wijs trop tot de belaankriekste versjèlle ziech pas oonder Turks bewind, wie 't Grieks zien prestiesj en positie es cultuurtaol gooddeils verloor, höbbe gevörmp.
Retroflexe lateralen approximant
Dees klank kump väöl veur in (Zuud-)Indische spraoke, mer ouch in 't Zweeds en sómmige Noorse dialekte.
Nóndezjuke
'n Nóndezjuke (Nederlands vlinderdas of vlinderstrik) is 'n saort sjtrik die door mansluuj op de baord van ein humme wirt gedrage. De sjtrik dank ziene Nederlandse naam aan zien vorm, die ènnigszins op die van 'ne vlinder liek. In de volksmóndj sjpruk me doorgaons van 'n sjtrikske went me de vlinderdas bedoelt.
't Nóndezjuke besjteit oet 'n lint (meistal gemaak van zieje, mèr ouch waal van ketoen of polyester) dat, vergeliekbaar mèt ein krevat, óm de hals wirt geknuip. 't Lint eindigt aan allebei de oeteinje in 'n sjtrik, wodoor de sjtrik nao 't knuipe 'n vlinderechtige vorm kriet. Allewiel wirt 't nóndezjuke vriewaal oetsjloetend biej galakleijing gedrage: 'n zjwart biej 'ne smoking ("black tie"), 'n wit biej 'n rokkestuum ("white tie"). 't Drage van 'n nóndezjuke biej dagelikse kleijing wirt allewiel (in Nederlandj) es euverdreve chique ervare.
Das Cabinet des Dr. Caligari
De film kaom oet op 26 fibberwarie 1920. Nao sjatting kosde 'r in zienen tied zoe'n $12.371. 'r Had op force vaan die sjatting 'n opbrings vaan $4.713.
David Lynch
Levensloup
In de jaore tachtig adoreerde Lynch Ronald Reagan. Heer zaot aon bij e diner mèt de Reagans op 't Witte Hoes. Jaore later verdedigde heer Nancy Reagan toen iemes 'n aofkäörende opmerking euver häör maakde.
Malta
Malta is e lendsje bestaond oet 2 bewoende eilen in de Middellandse Zie, ten zuie vaan Italië. Boete 't eiland Malta inclusief 't Manoëleiland besteit 't land oet 't eiland Gozo (Ghawdex). De hoofstad is Valletta; Birkirkara is evels groeter. De oonbewoende eilen zint Comino (Kemmuna), Cominotto (Kemmunett), Filfla (Filfola), St. Paulseiland en Fungus Rock. 't Land is kleiner es Andorra meh väöl diechter bevolk.
Mölm
Mölm (Duuts: Mülheim an der Ruhr, daorum ouch oppe Limbörgs wel Mülheim aon de Ruhr) is 'n krinkloes stad (stad die neet behuurt bis 'ne krink of Kreis, dus Kreisfrei is) in 't weste vaan Noordrien-Wesfale. De Rienlandse plaots vilt oonder 't Regierungbezirk Düsseldorf en ligk neve de steij Oberhausen, Esse, Dusseldörp en Duusbörg en de krink Kreis Mettmann. Mölm ligk op 'n hoegte vaan 40 meter. De stad heet 'n oppervlak vaan 91,28 km², en volgens de census vaan 2014 gief 't dao 166.640 inwoeners. Heimèt heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 1826 de veerkante kilometer. Sinds de nuie stadsraod vaan 2014 is de SPD de groetse polletieke partie mèt 17 zetels. Op de twiede en daarde plaots komme daan CDU (15) en Grüne (6). Mölm deilt get faculteite mèt Universität Duisburg-Essen en heet 'n nui hoegesjaol debij in 2008.
Abdij van Val-Dieu
Economisch motief
Toendertied waor Vallis Dei of Val Dieu èè groeët drassig gebied en d'r graaf wós dat de monnike d'r groond zówwe óntginne en d'r gaanse sjtrieëk welvarender zów make. En dat lieëverde häöm oeteindelek wer mieë tienden of belastingsgaeld óp. In 1203 howwe de monnike al 'n paar hectaar groond gególle in Waeërsj mae dat waor zjuus groeët genóg väör 'n uuthof va Hocht. D'r graaf goof hun de kaans öm 'ne vólwaardège abdij oet te boewe. Wie ooch d'r hertog va Limburg de monnike groond sjoonk an d'r aandere kaant van de Berwien, koom d'r abdij zjuus óp de grens te ligke tösje 't Hertogdom Limburg en 't Graafsjap Dalhem.
Taalbad
In väöl mieëtalige kulture, wie o.m. óp de Nederlandse Antille, is de verwerving va versjèjje tale via taalbajjer 'n alledaagse vanzelfsjpraeëkendehèèd, die oonderwies in vraem tale dèk in groeëte mate vervingt. Ooch in 't ooste van Belsj en langs de taalgrens in de faciliteitengemèngdes is sjprake van 'n de facto mieëtalige kultuur. Brussel is daobie ooch de jure twieëtalig.
Blieberig
Óp 't College Notre Dame Gemmenich wert 'n taalbad of immersion aangebaoje vör 't Duutsj.
Texas
Geografie
left|thumb|200px|'n Weuste in Texas, naomelek de El Capitan Texas heet 'n oppervlak vaan 696.241 km², boevaan 2,5% water. 't Grens aon Mexico, New Mexico, Oklahoma, Arkansas en Louisiana. Texas besteit veurnaomelek oet weuste, en heet e steppeklimaat, get wat in Europa allein in 't zuielekste punt vaan Spanje is te vinde.
Co Stompé
De bienaam The Matchstick haet Stompé gekrege vanwaenge zien uterlik. Ziene bao gans kale kop en mager versjiening zówwen 'm doon lieken op 'ne zwaegel.
BDO 1995-2008
Döks woort t'r inne ieëste of twieëdje runj oetgesjakeldj, wonao d'r optrooj es co-kómmentater veure commerciële tillevieszender SBS 6.
PDC 2008-2014
Tiejes zien ieëste weltkampioensjap (2009) veure PDC bereikdje d'r euverrasjendj de kwartfinaals. In 2010 haoldje d'r weer de kwartfinaal op 't WK.
Maag-dermsjtèlsel
't Maag-dermsjtèlsel, digestief systeem of gastron-intestinaal sjtèlsel (Letien: tractus digestivus) is 't systeem det insjteit veur de vertaering en opnaam van voorsjtoffe veur 't lichaam. Dit orgaansysteem is bie de miens en väöl zougdere opgeboewd oet de móndj, farynx, sjloekderm, maag, derm (dunnen derm, diekken derm en endelderm), alvleiskleer, laever en galblaos. Aevel besjtaon ouch väöl ingewikkelder sjtèlsele wie bie herkawwers.
Fromelennes
Fromelennes ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Minderheidstaol
'n Minderheidstaol of minderheidsspraok is 'n taol gesproke door 'n linguïstische, en meistes ouch ethnische of relizjieuze minderheid in 'n bepaolde polletieke gemeinsjap (meistes 'n gemeinsjap die vertegeweurdeg weurt door 'ne staot). De taol is dus neet streek-geboonde, zoewie de streektaol Limbörgs. In plaots daovaan is 't grópsgeboonde, zoewie 't Jiddisch veur väöl Europese Jäö dat is.
Nord-Trøndelag
De pervincie waas officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm.
Electro-optische sensor
'nen Electro-optische sensor is e systeem in de opto-elektronica det de ónderbraeking van 'ne leechstraol herkènt en aanzuut es 'n elektrisch signaal.
Meizäödsje (Convallaria)
Op 't Belsj, in Zjwitserland en Frankriek ies 't traditie dat me op 1 mei 'n boekètsje "muguets" es gelöksbringer sjink aan geleefde vrung en familielede. Die boekètsjes zint dan op edere sjtraothook te kriege.
Martin Luther
't Vertaole vaan de Biebel
Mèt de koms vaan Luthers Rifformatie woort de positie vaan de Biebel in 't christelek geluif väöl sterker. Veur Luther waor allein heer de basis veur 't geluif (sola scriptura); de geluivege mote häöm in hun eige taol kinne leze. Väöl vertaolinge volgde in de decennia daonao, ouch in aander taole es 't Duits.
Veraanderinge door Luther
Mer Luthers versie vaan de Biebel bleef neet bij 'n vertaoling. Ouch de inhoud woort veur e groet deil veraanderd. Door de middeliewe heer woorte väöl vaan beuk zoonder meujte opgenomme in de Biebel door de Kathelieke. Ze woorte beveurbeeld opgenome in de Völgaot. Oonder invlood vaan 't humanisme begós me kritisch te loere nao de Biebeltekste en of ze wel oersprunkelek waore. Luther besloot alle beuk die neet bij de Joede bekind zien neet op te numme. Veur häöm, en veur aander kèrkhervörmers en later prottestantse theologe, waore die gesjrifte nog wel vaan theologisch belaank. In de kathelieke kèrk gónge stumme op um 'tzelfde te doen, meh op 't Concilie vaan Trente woort beslote um de beuk die op ieder concilies waore ingerope toch te hawwe.
Luthers allewijl invlooj op Europese cultuur
Allewijl is zoe'n 44,5% vaan de Europese Unie (EU) Katheliek, wijl oongeveer 9,9% Prottestant is. 't Percentaasj is aofgenomme in de EU vaanwege de Brexit ('t vertrèkke vaan 't groetdeils Prottestante Vereineg Keuninkriek oet de EU in 2020).
Nederduutsj
Nederduutsj sjtreektale en dialekte
Tot 't Nederduutsj weure zoawiezoa de volgende sjtreektale en dialekte gereikend: 't Noord-Nedersaksisch (inclusief 't Oas-Fries en 't Sjleeswiek-Holsteins), 't Wesfaals, 't Oasfaals en 't Oas-Nederduutsj zoawie 't Mecklenburgs-Veurpommers en veur 1945 behuèrde ouch 't Oas-Pommers en versjillende variante van 't Platt in Wes-Pruusje en Oas-Pruusje daotoe. Die lèste drie dialekte zin verdwene mit de bevouking van dees provincies wie die woorte geannexeerd tot Pools grondgebeed, meh were nog waal volop gekald door mennoniete en hun naozate in Latiens-Amerika, Noord-Amerika en Kazachstan. Väöl platsjpraekers zint twiètalig en sjpraeke meistal ouch good Duutsj, Ingelsj (in Belize, Canada en de VS) en Sjpaans (bv. in Bolivia, Mexico en Paraguay) of Portugees (in Brazilië).
Berkeley Software Distribution
Doa-oet zin dan de huidige BSD's ontstange:
Frankisch
't Frankisch waor 't dialek vaan 't Germaans volk de Fraanke. 't Behuurde tot de Wesgermaanse taole.
Topher Grace
Zien vreug jaore
Grace woort gebore es zoon vaan Patricia, 'n kentoermetwèrkster en assistent vaan 't sjaolhoof vaan de New Canaan Country School in New Canaan, Connecticut, en John Grace, 'ne zakemaan. Heer heet nog 'n zuster: Jenny. Grace greujde op in Darien, Connecticut, boe heer actrice Kate Bosworth vaan kint. Heer späölde in inkele toneelstökke vaan de middelbare sjaol mèt Chloë Sevigny. Heer besloot op de middelbaar sjaol ouch de naom Topher aon te numme, omtot heer 't irritant voont tot me zienen echte naom dèks afkortte tot Chris.
Carrière
In 2010 zal heer es ierste versjijne in {Valentine's Day]]: 'ne mozaïekfilm. Dat wil zègke: 'ne film mèt 'n hieleboel verhaollijne die allemaol mèt 't zelfde thema te make höbbe. Sinds zien rol in 2007 (Spider-Man 3) heet heer neet mie in 'ne film gespäöld dee ouch in Europa in de cinema versjeen. Dao zal deze film verandering in bringe. Ouch is heer dit jaor te zien in de komedieserie Young Americans. Nog neet is bekind of dee ouch in Nederland te zien zal zien. Wel is dit 'ne nuie stap veur Grace, aongezeen heer heet mètgewèrk aon 't script.
Stenungsund
Demografische óntwikkeling
8,05% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Weuste (landsjap)
thumb|right|250px|Weuste in Atacama thumb|right|250px|Weuste in [[Libië]] 'n Weuste is e gebeed boe minder es twiehoonderd mm neerslag in e jaor vèlt, boe bekans gein vegetatie greujt, boedoor d'r ouch neet väöl bieste aonwezeg zien. Door väöl lui weurt gedach, tot de groond vaan 'n weuste altied oonvruchbaar is, evels is dit dèks zjus neet 't geval. Nao tot 't heet geregend in 'n weuste kin e groet deil vaan de weuste verandere in 'ne blommezie. De weuste is evels neet in staot 't water laank vas te hawwe.
Nederlands damesvoetbalèlftal
Historie
Op 13 november 2016 plaotsde Oranje ziech, nao 'n meujeleke kwalificatie, veur 't Wereldkampioensjap vaan 2019. Op dit toernooj presteerde ze evels bove verwachting good: Oranje haolde de finaal, boe-in oetindelek de Vereinegde Staote te sterk bleke.
24 fibberwarie
Gesjtorve
thumb|150px|Karel van Durazzo gesjtorve in 1386
Druper
Behandeling
Veur de oontdèkking vaan de penicillien waor me aongeweze op neet-biologische geneesmiddele. In de vreugmodernen tied, wie de krenkde veural bij hore en zielui veurkaom, woort gebruuk gemaak vaan kwik, later vaan zèlver.
Palatale lateralen approximant
Kènmirke
Kènmirke vanne palatale lateralen approximant zeen:
Sitcom
Ein van de bekindere Sitcom's is That '70s Show.
Wülfrath
Wülfrath is e Rienlands stedsje in de krink (Kreis) Kreis Mettmann, te Noordrien-Wesfale (Duitsland). Mèt häör 32,27 km² en 20.946 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 649 de veerkante kilometer.
Chlamydia
thumb|Clamydia trachomatis, ein vaan de bacterië die de krenkde kinne veroerzake. thumb|Baarmojerhalsoontsteking door chlamydia. thumb|Aofsjeiing op de penis door chlamydia. thumb|[[Krenkde#Las|Jaore verlore aon krenkde en handicap door chlamydia, per land per 100.000 inwoeners.]] Chlamydia, medisch ouch wel chlamydiase, is 'n väölveurkoumende geslachskrenkde, veroerzaak door egaal welke bacterie vaan de familie Chlamydiaceae. 'n Bezunderheid vaan dees familie is tot ze allein in minseleke celle weurt gevoonde. Bacterië invadere 'n cel en bewoene die lankdoreg Wie alle geslachskrenkdes weurt chlamydia euvergedrage via liechaamsvochte, zoewel door vaginale es orale en anale seks. Boete versjijnsele aon de geslachsdeile lievert 't ouch dèks krenkde aon de ouge op. De symptome höbbe väöl gemeinte mèt druper.
Bron
D'n inhaajd vaan dit artikel is aofkumsteg vaan zienen Ingelsen tegehenger, en wel dees versie.
Remscheid
Remscheid is 'n krinkloes stad (stad die neet behuurt bis 'ne krink of Kreis, dus Kreisfrei is) inne middel vaan Noordrien-Wesfale. De Rienlandse plaots vilt oonder 't Regierungbezirk Düsseldorf, in 't historisch Bergisches Land en ligk neve de steij Wuppertal en Solingen en de kring Oberbergischer Kreis en Rheinisch-Bergischer Kreis. Remscheid ligk op 'n hoegte vaan 365 meter. De stad heet 'n oppervlak vaan 74,52 km², en volgens de census vaan 2014 gief 't dao 108.955 inwoeners. Heimèt heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 1462 de veerkante kilometer. Sinds de nuie stadsraod vaan 2014 is de CDU zjus de groetse polletieke partie mèt 20 zetels. Op de twiede en daarde plaots komme daan SPD (19) en de Grüne (4). Allewel gein eige universiteit, gief 't sterk ben mèt de naobere Bergische Universität Wuppertal. Ouch gief 't sinds 1919 al 'n hoegesjaol hei. De stad besteit oet veer distrikte.
Nappes op de Proms
In 1996 haet NUATH 't muziek-aevenement "Nappes op de Proms" veur 't iërs georganiseerd. Nappes op de Proms haet tot doel um zoevuuël wie meugelik "origineel" oetveurende artieste weer op de bühne te kriege. Dit resulteerde in de "revival" van o.a. Sjraar Peetjens en Funs van Grinsven. Nappes op de Proms woort ens in de 2 á 3 jaor georganiseerd (1996, 1998, 2000, 2004, 2007, 2009 en 2011) en in 2011 veur 't lets op de bühne gebrach. Naeve iërder geneumde corifeje hebbe artieste wie Huub Stapel, Paul Vaes en Glenn Corneille ouk eur beejdrage geleverd aan ein of miërdere oétveuringe van Nappes op de Proms.
Funs van Grinsven
Funs traoj regelmaotig op beej Jocus en in de Venlose Revue's met o.a. Frans Boermans en Annie Renkien, daobeej begeleid door Giel Aerts.
Vlorp
Vlorp (ouch Vlórp; Mofers: Vloearep; Nederlands: Vlodrop) is 'n dörp aan de Pruse grèns in de gemeinde Roerdale.
Berg aan de Maas
Vanoet Berg veurt 'n vaer de Maas euver nao 't Belzje Meeswijk.
Helium
Oontdekking
Helium woort in 1868 oontdèk door de Fransmaan Pierre Janssen, wie heer 'n zonsverduustering bestudeerde. Heer zaog in de corona oranje lijne, die heer es e nui elemint identificeerde. Heer neumde 't nao de zon (Aajdgrieks hèlios). Later pas oontdekde me tot helium ouch op eerd veurkump, en wel veurnaomelek in gaasvelder, es afvalproduk wat neet te verbrande vèlt. Veural Amerikaanse gaasvelder bleke dit gaas te bevatte.
Hans Andreus
Stijl
In vergelieking mèt de aander Vieftegers is Andreus ziene stiel 'peblieksvruntelek'. Zie werk is begriepelek (neet hermetisch), lefelek, bekaans naïef en muzikaol. Formeel gezeen deeg heer wat häöm oetkaom: soms koos heer veur de sonnètvörm, soms veur 't vrij veers. 'ne Vörm vaan rijm is dèks nog wel te vinde, wat verband hèlt mèt 't muzikaol, klaankriek karakter vaan zie werk. Väöl vaan zien gediechte betröffe de leefde. Vaanaof de jaore zèsteg sprik heer groeter oonderwerpe aon: heer combineert de modern wetensjap mèt religie en creëert zoe 'n modern soort mystiek.
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Midde-Ooste
Len
De volgende len hure geografisch eigelek neet bij 't Midde-Ooste. Evels weure ze ouch dèks geneump bij dit oonderwerp, umtot ze oonder dezelfde cultuur leve:
Christendóm
't Christendom is de religie die is oontstande oet de lier vaan Zjezus Christus. 't Is de groetste wereldreligie, mèt euver de gaanse wereld zoe'n 1.500.000.000 aonhengers. Allewel tot ze in Palestina oontstoon is, is de religie veural groet gewore in Europa en laoter Amerika.
That '70s Show
Personages
De serie drejt um zes tieners die opgreuje in Point Place, 'n neet bestaonde stad in Wisconsin ('n Amerikaanse staot in 't noorde vaan 't Midde-weste), naomelek: Fez ziene naam is aofgeleid vaan Foreign Exchange Student (oetwisselingsstudent). Zienen echte naom is neet perceis bekind. In 'n aoflevering weurt ziene naom geneump mer tegeliekertied klink de sjaolbel zoetot ziene naom neet te hure is, Valderrama (de acteur) neumde toen eigelek de naome vaan de aandere acteurs op. Oet wat veur land heer perceis aofkomsteg is, weurt in de serie mèt opzat neet dudelek gemaak, es running-gag gebäört ummer get es heer 't perbeert te vertèlle.
Finse Golf
Biezonjer
Op 26 juli 2008 waerdje de golf door twee Este veur 't eers officieel overgezjwomme. Bruno Nopponen loog 't 55 km langk trajek van 't Finse Porkkala nao het Estse Suurupi in 19 oer en 13 minute aaf. Priit Vehm deej d'r drie oer langer euver. Veer angeren haoldje de euverkantj neet.
Dormaje
't Op 45 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel 16 stadsdeile.
Germaanse taole
De Germaanse taole zien 'n taolfamilie binne de Indogermaanse taole, gesproke door de Germane, die in de gebiede aon de oosteleke Noordzie en de westeleke Ooszie en sinds de Groete Volksverhuizing ouch in de Hercynische streike, de Alpe en op Groet-Brittannië endemisch zien. Bovedeen höbbe ze ziech naodeen verspreid euver gans Noord-Amerika en Australië en op väöl ander plaotse. De groetste drei taole zien 't Ingels, wat euver de ganse wereld door groete grope lui verstoon weurt, 't Duits en 't Nederlands; ouch 't Limburgs is 'n Germaanse taol. Aofhenkelek vaan de definitie vaan taol zien dao nege tot mie es vijfteg levende Germaanse taole; daoneve besteit nog 'n aontal creooltaole die op 'n Germaanse taol (meistal 't Ingels) gebaseerd zien.
Wesgermaanse taole
Oorsprunkeleke verdeiling in Fries, Frankisch, Saksisch, Alemannisch en Beiers. Angelsaksisch, Aajdnederfrankisch, Aajdhoegduits, Aajdfries
Lóchfotografie
Geschiedenis
Dichter beej hoès schreef de Griek Polybius in de klassieke aldheid: "Eine gooje Generaal mót zich kinne inlaeve in de oétgangspunte en 't karakter van zien taegestanders".
De mins liërt vlege
De iërste militaire toepassing vond 11 jaor later plaats tiejes de slaag um Fleurus, in 1794. Nao 2000 jaor óntwikkeling woord d'n heuvel vervange door ein vleegend object; De 3e dimensie veur de minsheid waas óntdek.
Keuningske
Veurtplanting
'n Gedeilte blief sjwintersj in 't land. Umdat ze wiènig vaere höbbe, verleze ze bie kou väöl wermde. Ze kroepe dan kort bie-ein um ziech ónderein te werme, sóms waal mèt z'n tiène. Ze make dan gebruuk van ouw vogelnèster of nèskeskes die zin blieve hange. Andere trèkke in veur- en naojaor door vanaaf mièrt tot begin mei en van hauf september tot november.
J. Bernlef
thumb|Bernlef in 2002. J. Bernlef, pseudoniem vaan Hendrik Jan Marsman (Sint-Pancras, 14 jannewarie 1937 - Amsterdam, 29 oktober 2012), waor 'ne Nederlandsen diechter, prozaïs en literair vertaoler. Zie pseudoniem is aofkomsteg vaan de legendarische Friesen diechter Bernlef.
Sintermeertencollege
Gesjiedenis
Door de greuj vaan dörpe wie Voelender ontsjtong in in 1967 in Hëele de behoofte aan middelbaar ongerwies in Welte. In 1971 woort 't Sintermeertencollege onafhaankelijk van 't Bernardinuscollege. In de jaore 1980 woort de Clara Mavo aon de Diepenbrockstraot opgenoome en in 1990 gong Coriovallum College aon de Kloompstraot en 't Sintermeertencollege same weijer. De naom woort Sintermeertencollege, a sjool veur Gymnasium, Atheneum, Havo en Mavo. In 1993 woort 't nuij geboew aon de Valkenburgerweeg geopend.
Geminide
't Maximum vaan de zwerm (de ZHR) vaan 140 (gesjat) is in 2009 op 14 december um 7:10 Nederlandsen tied. . Umtot 't in 2009 zjus twie daog veur de nui maon plaotsvind is de situatie veur 't bekieke vaan de zwerm ideaal (es 't good weer gief).
Jan Pieter Minckelers
Sjtandbeeld
Ouch in Heverlee sjteit ein sjtandbeeld van Minckelers in de naobiejheid de geboewen van de faculteit Toegepasde Weitesjappe van de Kathelieke Universiteit Leuve. In 't centrum van Leuve is 'n sjtraot nao häöm verneump.
Kronsjtadt
Gesjiedenis
Bekindj gewore is de sjtad ouch door matroze opsjtenj in 1905/1906 taege de toesjtenj in'ne tsarische marine.
Gebeet
't Gebeet haet versjillende functies. Ein van de wichtigste functies is 't (veur)verwirke van aete. Veur beester is 't daonaeve ouch e wichtig aanvalswaope; ze kinne 'n prooj d'rmit biete. Aan e gebeet is te zeen of e deer 'ne carnivoor, herbivoor of omnivoor is.
Landjwaer (vestingwerk)
thumb|200px|Biej 'ne landjwaer waere besjtaonde landjsjapselemènte, zoa-es waterloupe, begreujinge en heuvelrögke zoaväöl meugelik in 't verdedigingswerk opgenómme. thumb|200px|Kaart van de [[Frankfurter Landjwaer]] 'ne Landjwaer of landjgraaf is 'ne doorgaonde aarde wal, meistal mèt grachte of greppele en daornehègke.
Christen-Democratisch Appèl
't Christen-Democratisch Appel, kort-eweg CDA, is 'n Nederlandse christen-democratische politieke partij. De groondslaag is christelek-confessionalistisch, de politieke filosofie is centralistisch mèt conservatief illeminte. De partij heet väöl mach verlore bij de lèste verkezinge aon de Partij Veur de Vrijheid vaan Geert Wilders. De partij had oersprunkelek väöl lede in plattelandsgemeintes en dan met naome in de mier kathelieke provincies Noord-Braobant en Nederlands Limburg. Op EU-gebeed maak CDA deil oet vaan de Europese Volkspartij. Dao zitte ouch de Vlaomse CD&V, de Waolse CDH en de Duitse CDU en CSU bij.
Marinehave
Ein Marinehave is ein zeehave die 't leger (de marine) gebroektj om marinesjepe of onderzeebeut te sjtationere. Eeder marinesjeep haetj zo zien eige thoeshave. Dees have weurdj den ouch sjtreng bewaaktj, omdet hiej munitie ligktj veur sjepe, maar ouch veur eine meugelikke aanval of eine terroristische aansjlaag. Meistal höbbe dees haves ouch administratief geboewe, helikopterplatforms of ein biejheurendj vleegveldj.
Gesjiedenis
Mit de ontwikkling van sjnel zeilsjepe en'ne ontdekking van America in'ne 15e eeuw begoste de meiste grote zeevaartnaties mit de inrichting van marines waat ouch weer veurdje toet de ontwikkeling van marinehaves.
Kesjteël Erenstein
Gesjiedenis en beweuners
Ónger de Duutsje bezètting woort 't kesjteël veur fl 20.000,- door de gemeinte Kirchrao aangekoch. Later woort 't veur 'n neet gering bedrag (meë es 1 miljoen göje) nog èns gereneveerd. Tot in de jaore 1960 sjtóng róndjóm Erenstein nog de boerderie van de femilie Smeets, die daonao nog van de femilie Maessen is gewaes.
Afasie
Jaorliks óngervinje väöl luuj tiejes häör verkansje in 't boetelandj de frustatie van 't neet good dudelik kónne make waat ze meinen of 't neet good kónne verstaon waat d'n angere mèntj. Zelfs in lenj wovan me mèntj de spraok good te behieërsje, wie Ingelandj of Frankriek, mirk me det beveurbeildj bie e doktersbezeuk. In lenj woven me de spraok minder good behieërsj, wie Portugal, Törkieje of Sjina, waere de communicatiemeugelikheje mitte lokaal bevölking ummer bepirkdjer en lök 't döks zelfs neet mieë te kriege waat me haet bestèldj. Luuj mit afasie óngervinje daacheliks dees perblieëme.
Vörm van afasie
Versjillige vörm van afasie zeen te óngersjeie, aafhenkelik van 't besjajig herregebied:
Zeef
Toepassinge
Inne keuke wuuertj 't zeef gebroek veur te veurkómme det kluntjes óntstaon pf veure zaachte vröchte d'r doorhaer te wrieve, wie bie 't make van zjem.
Sint-Martinuskirk (Èèsjde)
Vreuger
Ien 1892 weerd de toere iengriepend gerestaureerd, oebie ongder andere de liege sjpits weerd vervange doer de huidige iengesjnoerde naoldsjpits. Aog weerde laotgoeëtische traceringe, galmloeëker en Frieze aongepast en vernujd.
Anna Bijns
Werk
Vaan 't Schoon en suverlijc boecxken kaom in 1529 ouch 'n Latiense vertaoling oet, nao me maag aonnumme veur de boetelandse geistelekheid.
Bron
Dit artikel baseert ziech op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Penis
't Urinere is 'n vitaal funksje vanne penis; hiemit waere aafvalstóffen aafgeveurdj inne waterigen draeger urien. Wen de blaos vol zitj, óntsteit 't geveul det me mót pisse. Dit geveul geit eweg wen me de urien dore urienbuus inne penis duit loze.
De anatomie vanne penis versjiltj sterk van bieës toet bieës. Zoea haet de miens geine knaok in ziene penis, dewiel väöl anger zougbieëster det waal höbbe ('t baculum). Bieje meiste veugel óntbrik dae gans (de zaodbel zitte dan inne cloaca), amfibiejen höbbe waal twieë hemipenes. Väöl óngewerveldje bieëster höbben 'm ónaafhenkelik van einanger óntwikkeldj.
Fumay
In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 3.280 inweunersj, die Fumaciens (mannelik) en Fumaciennes (vrouwelik) geneump weure. Ze ies 37,56 km2 groat. Dao woonde dus zoan 87 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Revin, wat waer deil oetmaak van 't arrendissement van Charleville-Mézières. Wier liegk 't op 'n huègte van 112-466 meter (gemiddeld 289 meter).
1672
1669 - 1670 - 1671 - 1672 - 1673 - 1674 - 1675
9 augustus
Heiligedaag van Edith Stein (Theresia Benedicta van 't Kruus) Nationale fièsdaag in Singapore
Rod Stewart
Van Rod Stewart zeen ruum 100 miljoen plate verkóch gewaore.
Elsdörp
't Op 163 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel 16 oortsdeile.
James Bulger
James (Patrick) Bulger (*Liverpool, 16 meëts 1990; †Bootle, 12 fibberwaar 1993) woar 'ne krötsj deë durch twieë tieënjoarige kinger woeëd óntveurd en doeëdgemarteld. De moordzaak behoeët tot ing va de bizarste oet de Britse gesjichde en óch deboete brach ze zier vöal maatsjappelige veróntwaardiging teweëg. Ze is óch dök aaleiding vuur maatsjappelige discussie rónksum zinloes geweld en 't functionere van 't rechssysteem.
Passiemuziek
Gesjiedenis
Rond 1500 ies de tied van de polyfone muziek. De passiemuziek weurt dan oetgebreid mèt harmonieë en mièsjtummigheid. Dan óntsjteit de motetpassie.
Wuppertal
Op 3 augustus 1965 hiemelde de Chinees-Limbörgse sjacheleer Tsen Koa Pai in Elberfeld, inmiddels e stadsdeil vaan Wuppertal. In Vinlo stoond de stadsfiguur bekènd es Pinda Wullem.
Lóchvaart
Lóchvaart is 'ne term dae verwies nao 't vlege mit e lóchvaartuug, wie 'ne vleger of 'nen helikopter. Dit lóchvaartuug verplaats zich doren dampkrink. 't Besjrief ouch de aktiviteite, deenste, infrastructuur en industrieje die verwantj zeen aan vlege, wie lóchverkieërsleijing. De wichtigste gebroeke waat betruf lóchvaart zeen vleegreizen en militair doelènj.
FC Dordrecht
FC Dordrecht is 'n Nederlandse voetbalclub oet de stad Dordrech. Es apaarte profclub besteit 't sinds 1972, meh oetindelek geit de club trök op ein vaan de ajdste voetbalclubs vaan Nederland. De club, die door de jaore heer oonder diverse naome heet gevoetbald, is 't groetste deil vaan zien historie oetgekoume in de Ierste Devisie.
Stadion
FC Dordrecht späölt in 't Riwal Hoogwerkers Stadion, gelege op Sportpark Krommedijk boe ouch de amateurs vaan D.F.C. nog speule. Deze groond weurt sinds 1948 gebruuk; daoveur späölde D.F.C. aon de Markettenweg, achter de statie. 't Huieg stadion, wat 'n capaciteit vaan good 4.000 plaotse heet, woort in nao verbouwing 1998 opgelieverd. 't Stadion hèt nao d'n hoofsponsor vaan FC Dordrecht; vaanaof de heropening tot 2014 hètden 't stadion GN Bouw Stadion, nao d'n iederen hoofsponsor. In de volksmoond weurt nog gewoen vaan Krommedijk gesproke. Planne veur e nui stadion zien veurluipeg oetgestèld.
Orka
D'n orka (Orcinus orca) of zweerdwalvès is 'ne groete zwart-mèt-witten dolfijn, dee d'n einege vertegewoordeger is vaan 't geslach Orcinus en in alle wereldzieë veurkump. Daomèt is 'r nao de mins 't meis verspreid zoogdier. D'n orka daank zie succes veurnaomelek aon zien umvaankriek dieet: heer kin de meiste vèsse en zelfs kleiner ziezoogdiere ete en vertere.
Zaank
Wie wel mie walvèsse höbbe ouch de orka's walvèssezaank, klik- en fluitgeluier die veur communicatie of veur speul bedoeld zien. Euver 't algemein make de residente soorte 't meiste geluid; dit kump doortot die bieste mier sociaol interactie höbbe es trèkkende exemplaire. Daobij jaoge de trèkkers väöl op ziezoogdiere, woebij ze stèl mote blieve veur neet gehuurd te weure. Wie heibove gezag höbbe de residente exemplaire per sjaol versjèllende zange. De variatie in de versjèllende orkazange euver de ganse wereld is wel ins vergleke mèt die tösse 't Nederlands en 't Duits. Alles wijs drop tot 't orkaleed in de vreuge kindertied vaan mojer op keend weurt euvergedraoge.
Beeldfusie
Hoeëgwater in Limburg
Dees techniek woort beejveurbaeld gebroek tiejes de controle van de dieke tiejes 't hoeëgwater in 1993 en 1995. Zwake plekke en/of kwelwater woorte, vanwaege aafwiekende temperatuur, op infraroeëdbeeld duùdelik zichtbaar, en koste middels beeldfusie percies gelokaliseerd (gecodeerd) waere.
Rob Graafland
Rob Graafland ies 'ne Limburgse beeldend kunstenaer. Hae ies gebore in Mestreech op 26 november 1875 en op 28 april 1940 gesjtorve in Heerle.
Premier
Fraankriek
In Fraankriek heet de premier dezelfde verantwoordelekhede es in Nederland en Belsj. Evels gief 't hei 'ne president dee väöl polletieke verantwoordelekhede heet dee 'ne keuning allewijl neet mie heet. 't Feit tot de premier in keuninkrieke dèks de aw verantwoordelekhede vaan de keuning euvernump besteit dus neet in Fraankriek. In vergelieking mèt de keuninkrieke, heet de Franse premier dus aonzeenlek minder aonzien en minder verantwoordelekhede. Dees positie is typisch veur len boe de president werkeleke mach heet (neet symbolische mach, wie in Duitsland). Vergeliekbare systeme bestoon in Rusland en, sinds kort, in Törkije.
Minister-president
'ne Minister-president weurt euver 't algemein besjouwd es synoniem vaan premier. Evels weurt de naom minister-president gebruuk in monarchieë. In de konteks vaan dit soort len, wie Nederland, Belsj en 't Vereineg Keuninkriek, weurt 'ne minister geach deender vaan de keuning te zien, en 't gief dao 'ne president dee verantwoordelek is veur die deenders. 'ne Minister-president is daomèt lètterlek de minister dee de vergaderinge vaan de gezameleke ministers leit.
Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022
Besjöldeginge vaan umkouping
Vief vaan de zès hoofsponsore droonge daonao bij de FIFA op 'n oonderzeuk aon. Nao 'n intern oonderzeuk bleek volgens de FIFA tot in eder geval 't comité vaan Qatar niks verkierd hej gedoon. In 2015 evels deeg justitie 'nen inval in 't hoofketoer vaan de FIFA in Zürich, boebij diverse hoeg functionaire woorte gearresteerd. De sjendaole bleve de jaore dao-op dore.
Klimaot
Väöl lui meinde ouch tot Qatar de verkierde keus waor um 't klimaot. In 't land en de wij umgeving weurt 't in de zomer gemekelek bove de 40°C; temperature tot 50°C zien zelfs meugelek. Zelfs mèt oetgebreide drinkpauzes (die ieder, beveurbeeld bij 't WK vaan 2014 in Brazilië, woorte ingelas), is 't oonminselek um hei-in te sporte.
Afrika (CFA)
De 28 zwaakste daovaan (volgens de FIFA-Wereldraanklies) naomen 't in de ierste runde tegenein op; rillatief sterke len woorte heibij tege rillatief zwake geloot. De 14 paore die zoe oontstoonte, späölde twie kier tegenein. De 14 winners vaan die confrontatie struimde door nao de twiede runde. De matche woorte tösse 4 en 10 september 2019 aofgewèrk.
In de daarde runde späölde de tien winners nog twie kier (toes en oet) in paore tegenein. De vief winners daovaan gónge nao 't WK. De daarde runde woort in miert 2022 aofgewèrk.
Azië (AFC)
Zoe kraog me dus twelf teams. In de daarde runde woorte die in twie poules vaan zès verdeild. De ierste twie vaan eder poule struimde door nao 't WK. De twie daardes späölde daan iers nog tegenein (in wat me al 'n veerde runde kin neume). Australië won die tösserundes en späölde oetindelek weer tegen e team oet 'n aander confidderatie. Door alle oetstèl waor pas begin juni 2022 bekind wee de play-offplaots pakde.
Grópsfaas
De ierste match zal op 21 november weure gespäöld. In aprèl 2022 waor de loting. De aongegeve tije zien Midde-Europese tied, ofwel d'n tied vaan Nederland en 't Belsj; in Qatar is 't twie oor later.
Poule A
20 november, 17.00 Qatar 0 – 2 Ecuador Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: Daniele Orsato
21 november, 17.00 Senegal 0 – 2 Nederland Doha, ath-Thoemama Sjeidsrechter: Wilton Sampaio
Poule D
30 november, 16.00 Australië 1 – 0 Denemarke Al-Wakrah, al-Dzjanoebstadion Sjeidsrechter: Mustapha Ghorbal
Poule E
27 november, 20.00 Spaanje 1 – 1 Duitsland Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: Danny Makkelie
Poule F
27 november, 17.00 Kroatië 4 – 1 Canada Ar-Rajjaan, Nationaol Chalifastadion Sjeidsrechter: Andres Matonte
Poule H
2 december, 16.00 Ghana 0 – 2 Uruguay Al-Wakrah, al-Dzjanoebstadion Sjeidsrechter: Daniel Siebert
Meisechtige
Orde: Zangveugel Passeriformes Suborde: Echte zangveugel Passeri Familie: Meize Paridae
Karlspries
In 't Couven-museum, oorsjpronkelek 't hoes väör d'r apotheker Monheim, dat an d'r barokarchitekt Johann Joseph Couven is gewiejd, is 't ènnige nog besjtaond origineel waerk in Aoke va Jakob Couven. Ins in 't jaor is d'r 'n aeëte väör perzoeëne die d'r Karlspries krege.
Paries-Roubaix
Paries-Roubaix (Frans: Paris-Roubaix) is 'n eindaogse fietsrenkoers die begin aprèl gehawwe weurt. Me fiets euver e parcours vaan zoeget 250 kilometer door Noord-Fraankriek. De start waor vreuger in Paries meh is sinds 1977 ummer in Compiegne; de finish is sinds jaor en daag ummer in 't velodroom vaan Roubaix.
Leidschendam
Waope
Op 14 november 1938, nog in 't jaor vaan häör stiechting, kraog de gemeinte Leidschendam vaan d'n Hoege Raod vaan Adel 't volgend waope touwgekind (zuug d'n tabel veur e pleetsje):
Ban (rechspraok)
'n Ban of banne stoond oonder de rechspraak van 'ne rechter.
Brehm
Brehm is e gehuch inne gemèndje Hinsberg in 't Kreis Hinsberg, Naordrien-Wèsfale. Brehm ligk ane Roer tösse de plaatsen Orsbeck, Hochbrück en Unterbruch. 't Grens drek aan Hochbrück en is dao-aan vasgegreudj. De ènsigste straot van Brehm hètj Brehmer Straße.
Brehm huuerdje oearsprunkelik bieje gemèndje Kerke, meh woort op 1 januari 1972, wie die gemèndje woort opgeluf, samegeveug mit Hinsberg.
Juche
De op 81 meter hoegte ligkende umgeving is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel 27 oortsdeile (dörpe die behure bis de gemeinte).
Connecticut
Demografie
De veurnaomste stei zien hoofstad Hartford, Stamford, Bridgeport, New Haven en Windsor. In New Haven is de prestigieuze Yale-universiteit. Ouch ligk 't riekste stedsje vaan de VS in Connecticut, naomelek: New Canaan.
Ruutsje
Ruutsje (ouch op 't Ripuarisch zoe, al weurt 't hei meistens in de Duutse spelling gesjreve: Rütsche, Duuts: Roetgen, spreek oet es Reutgk'n) is 'n Rienlandse gemeinte in de krink (Kreis) Aoke (kreis), te Noordrien-Wesfale (Duutsland). Mèt häör 39,03 km² en 8238 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 211 de veerkante kilometer.
Kate Bosworth
Catherine Ann (Kate) Bosworth (Los Angeles, 2 januari 1983) is 'n Amerikaanse filmactrice.
Biografie
Häören ierste film waor The Horse Whisperer (1998). Dao nao volgde versjèllende aander films. In 2006 versjijnde 'ne film mèt Bosworth - Superman Returns - boe in zie Loïs Lane, Supermans vrundin, späölde.
Noorwege
De inwoeners vaan Noorwege zien de Nore.
Vaderdaag
Vaderdaag is 'ne fièsdaag, in Nederland gevierd op de driede zóndig en óp 't Belsj de twiede zóndig van juni, woa-op vadersj in 't zunneke gezat were door de kinger. Dit in naovolging van moderdaag, dat gevierd weurt op de twiède zóndig van mei.
Ruud Lubbers
In de Nederlandse politiek
In 't kabinet-Van Agt I naom heer gein zitting, meh naom heer zitting in de Twiede Kamer. Wie in 1978 Willem Aantjes es fractieleismaan moos aoftrejje weges SS-lidmaotsjap volgde Lubbers, dee häöm es eine vaan de mindere verdeidegde, dezen op. Es fractieveurzitter lag heer 'n groete diplomatie aon d'n daag boemèt 'r de linker- en rechtervleugel binne zien partij bijeinheel.
Nao twie ander, vreug gevalle kabinètte góng Dries van Agt in 1982 oet de politiek. 't CDA, wat de groetste partij waor gewore, leverde wel weer de premier; deeskier woort dat Ruud Lubbers. Heer formeerde e kabinèt mèt de VVD. 't Beleid vaan 't kabinet-Lubbers I stoont in 't teike vaan umvangrieke bezuneginge, umtot de staotssjöld hoeg waor opgelope en de inflatie op e hoeg nivo stoont. In 1982 woort tösse de regering, de employeurs en de employees 't Akkaord vaan Wassenaar geslote, wat dèks es 't begin vaan 't Poldermodel geneump weurt. Heimèt woort de aard en d'n umvaank vaan de bezuneginge vasgelag. 't Kabinet-Lubbers II, ouch CDA en VVD, zètde dit beleid door. Dit kabinèt veel evels in 1989 door actie vaan de VVD. Datzelfde jaor woort 't Kabinet-Lubbers III geformeerd, deeskier bestaond oet CDA en PvdA. Dit kabinèt waor neet populair, door de väöl bezuneginge die de ganse jaore tacheteg al doorgeveurd waor. Heidoor, en doortot de charismatische en reejlik populaire Lubbers aonkundegde aof te trejje, verloor 't CDA in 1994 twintig zetele in de Twiede Kamer.
Weijerplei
thumb|Boerehoes in Weijerplei Weijerplei (Nederlands: Weijerweg) ies 'n buurtsjap van Holset in de gemeinte Vaols in 't heuvelland van Zuud Limburg. 't Gehuchske liek in 't zómpetig gebeed van de Zieversbaek, 'n ziebaek van de Selzerbaek.
Thornton
Ouch kin 't verwieze nao dees achternaome:
Noam Chomsky
Daonaeve steitj Chomsky bekèndj es 'ne politisch-activis. Hae sjreef kritische beuk euvere Amerikaanse boetelandjse politiek enne rol van ideologie en media in westerse samelaevinge. Chomsky besjoewtj zichzelf es 'n Libertarische socialis en in väöl opzichten es anarchis en anarchosyndicalis.
Évora (distrik)
Fysische geografie
Évora is vrij vlaak mèt huugdes tösse 200 en 400 meter, hei en dao oonderbroke door valleie en berg. De einege oetzundering is 't dal vaan de revier Guadiana, in 't zuidooste vaan 't distrik, wat soms wel 100 meter ligk es 't umliggend terrein. Dit is ouch de reie gewees um 'ne dam in de Guadiana te bouwe, de Barragem de Alqueva. Es 't stuwmeer gans vol is is 't groetste kunsmaoteg meer vaan Europa mèt 'n capaciteit vaan 4,15 mieljard m³.
Syfilis
thumb|Treponema pallidum, de bacterie die syfilis bringk, is spiraolvörmeg en te klein veur oonder 'ne leechmicroscoop gezeen te weure. thumb|Dit soort bölte kump väöl veur bij 't secundair stadium vaan syfilis. thumb|Syfilis bij de vagina. Syfilis, ouch bekind es de Franse krenkde, is 'n bacterieel geslachskrenkde mèt es pathogeen Treponema pallidum, 'n klein bacterie die ouch veur framboesia en e paar aander krenkdes kin zörge. Veur zoewied bekind koume bacterie en krenkde allein bij lui veur. De krenkde weurt euvergedrage door seksueel contak en bij de geboorte. 't Heet hevege gevolge, neet allein veur de geslachsdeile meh eigelek veur alle liefsdeile, en heet dudeleke symptome die aon versjèllende hoedkrenkdes doen dinke. Nao AIDS is 't ein vaan de gevierlekste geslachskrenkdes; es me 't oonbehandelt liet, kin 't op de langen door veur d'n doed of serieus liefeleke en/of geisteleke handicaps zörge. Behandeling gebäört mèt antibiotica; penicilline G wèrk bij syfilis miestal nog.
Groeten Hoond
thumb|200px|Kaart vaan 't starebeeld Groeten HoondGroeten Hoond (Canis Maior) is e starebeeld aon de zuielijke starehiemel.
Tandj
'nen Tandj is 'n hel, van zichzelf min of meer witte en gecalcifeerde sjtructuur in de móndj van miense of de bek van väöl beester. Tenj vörme 'n wichtig óngerdeil van 't gebeet.
In 't nuujs - Oceanië
2011
't Australisch hoegwater bereik Brisbane, hoofsjtad van Queensland. De niveaus van de euversjtruiming in 1974 waere neet gehaold.
2010
Parlemèntsverkezinge in Australië bringe geine wènner op, zoedat ein van de twie groete partieje ein coalitie zal mótte vörme.
Baovetoeënzaank
Dör bewust gebroek te make van formante is 't mäögelèk öm naeve d'r dör de sjtèmbande veroorzaakte groondtoeën, de baovetoeëne - bie zang ömmer harmonisch - daovan zoe te versjtaerke dat'r es 't woeëre 'ne extra miensjeleke sjtèm ervare wert.
Deilgemeinte
Antwerpe
De gemeint Antwerpe óngerging 'n anger fuzie op 1 jannewarie 1983. De deilgemeinte oet dees fusie waere distrikte geneump. Angers wie deilgemeinte höbbe de Antwerpse distrikte waal 'n bestuerlike funksie. Eder weurt besteurt deur 'n distrikkolleesj en de inwoener waere vertegenwoordig deur de distrikraod. De Antwerpse distrikte höbbe dus mie gemein mit de Amsterdamse en Rotterdamse deilgemeinte.
Aiglemont
thumb|left|De Saint-Quintin Kèrk van Aiglemont
Veur e gans euverziech van de 463 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Gent
Bie de gemeinte Gent huère ouch de deilgemeintes Afsnee, Desteldonk, Drongen, Gentbrugge, Ledeberg, Mariakerke, Mendonk, Oostakker, Sint-Amandsberg, Sint-Denijs-Westrem, Sint-Kruis-Winkel, Wondelgem en Zwijnaarde.
Historie
In 1794 vereuverde de Franse ónder Napoleon Bonaparte Vlaandere en dus ouch Gent. In 1815 woort de sjtad Nederlands, totdat Belsj in 1830 ónaafhenkelik woort.
New York
New York kin verwieze nao:
In 't nuujs - Frankriek
2019
De gewaeze Franse presidentj Jacques Chirac sjtörf op 86-jäörige laeftied.
2018
Bie 'n terreuraksie in 't Zuud-Franse Trèbes kómme veer luuj óm 't laeve. Islamitische Sjtaot zouw de verantwaordelikheid höbbe opge-eisj.
2017
In de twiede runj van de Franse presidentsverkezinge versjleit Emmanuel Macron zien rivaol Marine Le Pen. Macron krieg mie as 60% van de sjtumme.
In 't Frans Marseille weure twie luuj opgepak die verdach weure van 't planne van 'nen terroristischen aansjlaag tiedes de ierste rónde van de Franse verkezinge die gehaje weure op 20 april.
2016
De Franse regering begintj mit de óntruming van de zoegenaamden jungle van Calais, 'n illegaal kamp van vlöchtelinge die nao 't Vereinig Keuninkriek wille euversjtaeke.
In Nice weurt 'nen aansjlaag geplaeg op 'n fiestende meinigte. Hiebie kómme zeker 84 luuj óm.
2015
Op 't sjtrand van Sousse in Tunesië, op e Frans febrik en in 'n sjiitische moskee in Koeweit waere óngevaer geliektiejig terroristische aansjlaeg geplaeg. D'n aansjlaag in Tunesië weurt de kómmenden daag opgeëis daor Islamitische Sjtaot.
2011
E perces waeges corruptie taege ex-presidentj Jacques Chirac begèntj. De feite zouw zien gedaon in zienen tied as börgemeister van Paries.
Pará
Economie
thumb|D'n iezerkojl vaan Carajás. De economie vaan Pará is veur e groet deil gebaseerd op mijnbouw. Iezererts vörmp zoe'n 60% vaan d'n export; daoneve weurt nog bauxiet (aluminium), koper, tin, mangaan en calcium gewonne. E deil weurt t'r plaotse in de industrie verwèrk, väöl evels weurt geëxporteerd. Wijers is ouch de bosbouw en houtverwèrkende industrie hei vaan groet belaank, zoewie de landbouw (oonder mie soja, väölal veur d'n export) en ouch wel de vèsserij. D'n deenstesector besteit oonder mie oet 't toerisme.
Historie
Veur de koms vaan de Europeaone woende lui vaan diverse culture in Pará. Speciaol aondach verdeent de Marajoaracultuur, die tösse 800 en 1400 nao Christus bleujde op 't eiland Marajó. Dees cultuur leet väöl hoegweerdege zjeramiek nao, zoewie voondste die wieze op 'n sterk gelaogde sameleving en 'ne groete zörg veur de doeje. 't Vèlt neet oet te slete tot dees cultuur nog in häör naodaog waor bij de koms vaan de Europeaone, meh toen waor ze in eder geval al sterk in verval; boeveur dat verval introoj wèt me neet. Op 't memint vaan kolonisatie troffe de Europeaone in 't Amazonebassin veural Tupisprekende volker. De naom Pará kump ouch oet 't Tupi en beteikent lètterlek 'zie'.
Bronne
Dit artikel baseert ziech gooddeils op en:Pará en pt:Pará.
Texcocomaer
Gesjiechte
d'n Azteeksen hieërsjer Ahuitzotl wól 'n aquaduk boewe veur zeutwater van 't vastelandj nao de maere rónjelómme stad te verveure. Wie dit aquaduk 't begoof in 1502, kwaam 'n groeate euverstruiming inne stad.
Veure euverstruiminge taenge te gaon lagte de Spanjolen 't maer druueg. Dit haet serjeus gevolge gadj veure ómgaeving. 't Euverdeil van 't daal is verdruueg geworen en dao hieërsj e tekort aan water in Mexico-Stad. Mit zak de stad zelf eweg, doordet me te väöl water oppómp oet 't aquifer óngere stad en de baom zelf nag ummer zómpetig is. De stad ligk in e gebied waat aerdsjóddelgeveulig is; dore vóch inne gróndj óntsteit bie aerdsjóddele baomvervlujjing, waat de sjaaj van 'nen aerdsjóddel verergere.
Oregon
Aon de veurkant besteit de veendel oet e blauw veld mèt dao op in geel 't zegel vaan Oregon dat umrink weurt door 33 stare. Bove 't zegel steit d'n teks State of Oregon, dao oonder 't jaor 1859 (toen Oregon woort gestiech). Op d'n achterkant vaan de veendel steit 'ne bever. Zoe es de liew veur Limburg is, zoe is de bever veur Oregon.
Po (reveer)
De Podelta
De delta van de Po is ein van de groeëtste in Europa. In de regio's Emilia-Romagna en Veneto, wao de reveer oetmónd in zieë, zien d'r nationaal parke en in 1999 woort 't park beej Ferrara, in Emilia-Romagna, toegeveug aan de UNESCO-waerelderfgoodlies. Dit deil van 't park haet dune, zaltpanne, brookbös en "wetlands". De biodiversiteit in dit park is hiel hoeëg. Door de groeëten aanveur van sediment greujt niej land beej. Daodoor verschoefde de actieve delta zieëwaerts, tösse de plaatse Chioggia en Comacchio.
Brits-Ingels
't Brits-Ingels (otoniem: British English) is de naom veur de variante vaan 't Ingels wie ze gesproke weure in 't Vereineg Keuninkriek, en daan veural in Ingeland. Me bedoelt hei zoewel de standaardtaol es de spreektaol (substandaardtaol) en de dialekte mèt. Brits-Ingels versjèlt op 'n aontal punte vaan beveurbeeld Amerikaans-Ingels, Australisch-Ingels en Iers-Ingels. De versjèlle ligke op 't gebeed vaan spèlling, vocabulair, oetspraok en in beperkde maote ouch grammatica. Allewel tot 't Ingels oet Ingeland, en dus 't Vereineg Keuninkriek, aofkumsteg is, heet 't Amerikaans-Ingels mie sprekers; de vreuger oonumstreje positie vaan 't Brits es Ingelse taolnorm steit daorum oonder drök.
Genoveva
thumb|300px|Beeldje van Genoveva in de kèrk van [[Hozelt|Holset ]] Genoveva ies 'n Franse katholieke heilige, die gebore ies in Nanterre, 422 en gesjtorve in Paries in 502.
Brits-Ingels
Spelling
In Romaanse wäörd mèt 'nen oetgaank dee trökgeit op 't Latijns -or gebruuk 't Brits-Ingels de spelling -our: colour, humour, labour. Dezen oetgaank geit trök op 't Aajdfrans. 't Amerikaans-Ingels gebruuk hei -or. Dit versjèl treujt ouch bij de Germaanse erfwäörd neighbo(u)r en harbo(u)r op.
Sjlaag bie Woeringe
Naowèrkinge
Pas in 1289 keumt d'r e èng an d'r ópvólgingssjtried roond Limburg. Jan I van Brabant keumt dan dör bemiddeling van d'r Franse köning in 't bezit van Limburg. Dizze kreeg wert dus oeteindelek zoonder wieër wapegekletter gewónne dör d'r hertog va Brabant.