cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Beatles
Loupbaon
De enorm populariteit maakde ze in korten tied puissant riek, meh 't concerte geve beveel ze neet lenger. In 1966 gaove ze häör laotste concert. In 't vervolg brachte ze inkel nog elpees oet. Dit had ouch demèt te make, tot ze elektronische muziekinstrumente en sampling-technieke gonge gebruuke, die op 't podium live neet oetgeveurd kóste weure.
In 1967 sjokeerde ze de wereld mèt häör album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, dat algemein weurt gezeen es e kierpunt in pophistorie: vaanaof daan waore elpees belaangrieker es singles en woorte albums echte kunswerke, gein samebringsele vaan losse leedsjes. Ouch woort de plaat bekind es de "psychedelische elpee", umtot de Beatles zjus door dees plaat geïnspireerd waore door trips mèt d'n drög LSD.
In 1970 gonge ze definitief oeterein. De lede gonge solo muziek maoke, en John Lennon, dee in 1980 doedgesjote woort, kraog ouch bekindheid es polletiek activis. In de jaore negeteg perbeerde Paul McCartney mèt 't Anthology-projek de Beatles nui leve in te blaoze.
Craemsjnitje
thumb Craemsjnitje (Nederlands: tompouce of tompoes) is 'n Nederlands gebak. 't Rechheukig taertje besteit oet twieë läögskes bladerdeig, de bäöveste met roze glezuur, met daotösse vanielje roum. Met Koninginnedaag wuurt oranje glezuur gebroek.
Maasgotiek
thumb|250px|Tore van de Lambertuskèrk in Nerotere in maasgotiek
Craemsjnitje
Oorsjprong en etymologie
't Craemsjnitje woort bedach in de 19e iew door 'ne Amsterdamse banketbekker. Hae verneumde zien taertje waorsjienlik nao General Tom Thumb, 'ne dwerg oet 't Amerikaanse circus van Phineas Taylor Barnum, dae Napoleon naodeej. General Tom Thumb waas de artisnaam van Charles Sherwood Stratton en verwies nao Tom Thumb, de Ingelse naam van Klein Duumke oet 't gelieknamige sjpreukske van de breurs Grimm. Klein Duumke wuurt in 't Frans Tom Pouce geneumd.
Maasgotiek
De Maasgotiek ies de naam veur 'ne regionale boewsjtiel,dae veural in 't Maasland, in en rónd n Luuk en Tóngere en in Belsj Limburg en Nederlands Limburg in de periode van de gotiek (13e, 14e en 15e ièw) woort toegepas.
Binne de Maaslandse sjtiel volg nao de maasgotiek de Maaslandse renaissance (16e en 17e ièw) en de Maaslandse barok (18e ièw) es boewfenomeem in diet gebeed.
Craemsjnitje
Oorsjprong en etymologie
In 1941 neumde Marten Toonder zien stripfiguur Tom Poes nao tompoes, de Nederlandse naam veur 't craemsjnitje.
Maasgotiek
Kènmerke van de Maasgotiek
Gotische sjtielkènmerke were gemix mèt Romaanse vesjiensele. Aan dae Romaanse sjtiel doon dinke: de gesjlotenheid, de gering huègde van 't geboew in tegsjtèlling tot de echte gotiek, meh waal miè de breie opzat van de hoofbeuk; sjtómpe sjpietsbäög die sóms de hauve cirkel benadere. De hoofingank ies verlag nao de noordelike lange kant van 't geboew in 'ne hook van 't sjeep en transept zoa es in Meersje en in Thorn. De Sint Jan en de Kruushière in Mesjtreech höbbe de ingank in de veurlètste noordelike ziebeuk. De St.Mathias haet de ingank onder de tore. thumb|250px|Maaskapiteel in de kèrk van Nerotere 't Boewmateriaal besjteit dèks oet mergel en helsjtein oet Name.
Craemsjnitje
Craemsjnitje in angere lenger
In Belsj en Frankriek besteit 'n gebak det mille-feuille (in Belsj ouch glacéke) wuurt geneump en waal 'n bietje op 't craemsjnitje sjtaalt, maar toch 'n anger saort taertje is. De mille-feuille woort in 1651 oetgevonge door François Pierre de La Varenne oet Frankriek.
Maasgotiek
Kènmerke van de Maasgotiek
Umdat d'r geine koarumgank ies, koeste hoag sjlanke vènstere geplaats were tösje de wied oetsjtaonde sjteunbaere.
Craemsjnitje
Craemsjnitje in angere lenger
In Pruses en Oesteriek heit 't gebak Cremeschnitten, zoeëget 't zelfde wie in deile van Nederlands Limburg, Kroatië (Kremšnite) en Israël (קרם שניט, oetgesproake as krem-shjniet). De meiste Ingelstalige lenger neume 't custard slice en in de Vereinegde State heit 't napoleon of nap, in Noorwege Napoléon's kake, in Zwaede napoleonbakelse en in Rösland Наполеон, ofwaal Napoleon.
Termaar (Klumme)
thumb|right|275px|Mergele haof mèt klokgevel in Termaar Termaar is 'n buurtsjap van Klumme in de gemeinte Voelender, gelaege op 't plateau in Zuud-Limburg. In 1840 sjteit 't te book es Maar en Straat en in 1866 es Maarshaal. Tösje de ouw beboewing aan de hoofdsjtraot bevingk zich eine mergele haof oet de 18e ièw ('n anker geuf 't jaortal 1742) mèt eine klokgevel. Ouch ligke d'r 'n paar vakwerkhoezer. 'n Waegkruuts mèt beeld sjtamp oet de 18e ièw. Same mèt de nuuj geboewde woonwiek, in terrasse aangelag, wone d'r 500 luuj in ca 200 hoezer. In 1526 laoge d'r 12 weuninge. De sjtasie van Klumme - Ranzel liek eigelek in 't del tösje Termaar en Ranzel.
Baerke vanne Seel
thumb|150px|Baerke vanne Seel in zien jóng jaore thumb|right|Baerke vanne Seel Lambertus Zele (Zeelen) (23 augustus 1912-5 december 1993), inne wanjeling baeter bekèndj es Baerke vanne Seel, waas 'ne Moferse kapper en winkeleer. Daonaeve haet d'r ouch e kefee gadj, en waas d'r klokkemaeker. Meh mit zie slókwinkelke is d'r toch waal e begrip in Mofert gewore. Dit haet toet 't begin vanne jaore negetig bestange.
Winkelke
thumb|left|Gezich op mertplein mit rechs 't winkelke 't Hoes lik op 'nen hook oppe Mert, ane bushalte sjuuns taengeneuver Riech. Nao de Twieëdje Werreldoorlog is dit hoes geboewdj en verhoesdje zie vanne Kirkstraot nao de Mert.
D'n ingank van 't winkelke lik in e klein helke. Rechdoor waas 'nen doorgank nao 't winkelke, wo se toebakswaore en slók kós kriege. Ane rechterkantj woor 'n deur nao de ieszaak, wo vreuger ieskes verkóch waerdje. Ouch is d'r e krokettehelke gewaes.
Baerkeskapsel
'n Baerkeskapsel is 'n benaming van e kinmerkendj kapsel det deze vreugere kapper knipdje. 't Zów volges bepaolde brónne ei kapsel mótte zeen gewaes mit 'n sjei ane ziekantj. Waat vassteit, is det 't hieël herkènbaar waas. Ómdet de kapper väöl luuj op dees maneer knipdje, waerdjen 't door innige luuj 'n Baerkeskapsel geneump, nao ziene veurnaam.
Velde
Velde (Nederlands: Velden) is 'n dörp in de gemeinte Venlo met 5.067 inwoeners (2016). Veur de jaore '70 laefde 't dörp veural van agrarische activiteite, mar sinds d'r toen in Velde-Oêst 'n groete nieuwbouwwiek is gekómme, werke d'r nou vuuel minse in Venlo. Velde steit bekend um De Gekke Maondaag, dae idder jaor op de maondaag nao 20 jannewarie (St. Sebastianus) daor 't dörp trekt.
Historie
Tiedes de Spaanse successieoeërlog woort Velde ingenaome door Pruse troepe. Velde huurde toen tot 1841 beej 't Pruuse deil van Gelderland. Dornao huurde 't beej 't Keuninkriek der Nederlande. Dorbeej werde ók de nieje grenze gelag met kanonschaote. Wiever e zoej komme, det zoej de grens zien, maar beej ut Verdraag van Londen woorte de grenze alsnog verlag.
Veur 2010 huuerde 't dörp beej de gemeinte Árse en Velde, waorvan 't de groetste kern waas.
Bezeenswaardighaede
Sint-Andreaskerk|thumb|140px|right
Locatie
Velde laet aan de Maas en de Duitse grens laet op zo'n twieë kilomaeter aafstand. Ónder andere de volgende gehuchte behure tot Velde: Bong, Hasselderhei, Hasselt, De Krosselt, Schandele, Solingerhof, 't Veld, de Vilgert, de Vogelbuurt en 't Vorst.
Trivia
thumb|right|'t Vaer (de zuus Velde).
Arnon Grunberg
Arnon Grunberg (officieel: Arnon Yasha Yves Grünberg, Amsterdam, 22 februari 1971) is 'ne Nederlandse sjriever van Joodse aafkóms. Hae sjrief meistal ónger de naam Arnon Grunberg, meh maakde ouch innige tied gebroek van 't heteroniem Marek van der Jagt. In 't essay 'Otto Weiniger of Bestaat de jood?' stop Grünberg mit det heteroniem.
Biografie
Grunberg volgde 't Amsterdamse Vossius Gymnasium, meh hae waerde vanne sjoeal gehaoldj. Vervolges werkde hae ónger mieë es jongste bedeende bie 'ne apotheek en es bordewasser. Ouch had d'r 'n oetgaeverieke: Kasimir. In 1991 kreeg d'r 'n toneelsjriefopdrach van 't Amsterdams Fonds veur de Kunste.
Op 23-jaorige laeftied debuteerde Grunberg bie Oetgaeverie Nijgh & Van Ditmar mit Blauwe maandagen, 'ne strang autobiografische roman, wo in ónger angere zien joodse aafkóms aan bod kömp. Det book waerde 'n internationaal succes: in Nederlandj waerde 't bekroeandj mit de Anton Wachterpries veur 't beste debuut en 'te Gouden Aezelsoear veur 'te bes verkóchte debuut. 't Waerde vertaald nao 't Ingels, Pruus, Deens, Italiaans, Frans, Spaans, Zweeds en Japans. Mit ziene twieëde roman, Figuranten (1997), bevestigde d'r zien talent.
De Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) neudigde Grunberg oet om 't bokewaekgesjenk 1998 te sjrieve. Det book, De heilige Antonio, versjeen in meert 1998. Tegliekertied kwaam Grunbergs essaybundel De troost van de slapstick oet. Det book waerde bekroond mit 't Charlotte Köhler Stipendium 1998. In 't naojaor van 1998 kwaam de film Het veertiende kippetje oet, woväör Grunberg 't scenarios sjreef. Auch sjreef d'r in '98 't toneelsjtök You are also very attractive when you are dead, det opgeveurd waerde in Düsseldorf, door 'ne groep jong Duutsje en Israëlische akteurs.
In de linte van 1999 versjeen Grunbergs dichbundel Liefde is business. In april 2000 versjeen ziene derde roman, getiteld Fantoompijn. De besjpraekinge van deze roman wore uterst lovend en de roman won de AKO Literaturpries 2000 en waerde genomineerd väör de Goljen Uul 2001. In 2000 kwame ouch de romans De geschiedenis van mijn kaalheid Marek van der Jagt oet. Al flot bleek det Grunberg achter dae naam zoot.
In april 2001 kwaam bie Athenaeum-Polak & Van Gennep De Mensheid zij geprezen, Lof der Zotheid oet. Dae roman won de Goljen Uul 2002. In 2002 brach Grunberg nog 'ne tweede roman oet onger zie pseudoniem Marek van der Jagt: Gstaad 95-98.
In juni 2003 vesjeen De asielzoeker. Deze roman is bekroond mit d'n AKO Literaturpries 2004 en genomineerd väör de Goljen Uul 2004. De Bijenkorf neudegde Grunberg oet 't bokewaekgesjenk 2004 te sjrieve. Dees novelle, getiteld Het aapje dat geluk pakt, kwaam in meert 2004 oet. Tegliekertied vesjeen bie Nijgh & Van Ditmar Grunberg rond de wereld, 'n versameling van sjtökker die Grunberg eerder in NRC Handelsblad haaj gepubliceerd.
In 2005 publiceerde hae onger de naan Marek van der Jagt 'n essay äover de filosoof Otto Weininger, de joodse sjriever van 't antisemitishe book Geslacht en karakter, dae in 1903 zelfmaord plaegde. Grunberg/Van der Jagt betoogt in zien essay det Weininger versjtrikt is geraak tösje 't sjaope van kunst en 't sjaope van 'n perseunlike identiteit.
't Essay Otto Weininger of Bestaat de jood? eindigt mit 't aafsjeid van zie pseudoniem: "Dit is het laatste boek waarop de naam Marek van der Jagt zal prijken. Hij heeft geen functie meer, en daarmee ook geen identiteit. Hij moet doen wat ik nog niet kan: sterven." Ouch presenteerde hae lt televisieprogramma RAM väor de VPRO, woin 'r onger angere de Aosteriekse sjriefster Elfriede Jelinek interviewde.
Ziene nuujste roman, Tirza, waerde bekroond mit de Libris-literaturpries én mit de Goljen Uul.
Grunbergs beuk zeen in väol tale äovergezatj.
Zuuster
Zuuster kèn zin:
Arnon Grunberg
Biografie
Wiejer is hae columnist väor 't maondblaad van Amnesty International Wordt Vervolgd, väor de VPRO-gids (Yasha) en väor Humo. Hae sjrief ouch dök in NRC Handelsblad. Op vandaag woont en wirkt 'r in New York.
Bibliografie
Onga pseudoniim/heteroniim Marek van der Jagt siin:
15 fibberwarie
15 fibberwarie is d'n 46e daag van 't jaor in de Gregoriaanse kalender.
Kunder
In Kunder wone 3000 luuj.
Gesjiedenis
De Romeinse weeg, allewiel Via Belgica geneump, van Boulogne-sur-Mer in Frankriek, euver Tóngere, Mestreech, Valkeberg leep door Kunder riechting Heële, Rimburg nao Kölle. In de buurt zint de fundamente gevónge van 'ne Romeinse villa, de Villa Rustica, tegeneuver de groate gesjlote hièrehaof Ten Hove.
Baek
Baek of beek kèn zin:
Kunder
Bezeenswaerdig
thumb|right|245px|Kunderkruus In Kunder bevónge ziech 6 kalkbranderieje van griesechtige basaltsjtein. Diet waore de enigste kalkoves in Limburg. Ouch kump hie de kundersjtein vandaan, 'ne natuursjtein mèt 't uterlik van mergel, meh väöl heller en neet zoa bewèrkelik en daodoor ónreigelmaotig van vörm. Op de groate doorgaonde weeg van Klumme (door Kunder) nao Heële liek 'n aantal häöf en hoezer geboewd in Kundersjtein. Ouch in de buurdörper op 't plateau op Ubaghsberg en op Kolmont zint väöl (ouw) häöf en hoezer geboewd van deze sjtein.
Centraal in Kunder sjteit op 'ne driesjprunk 'n groat houte waegkruus mèt crucifix.
'n Groate carréboerderie, de Lindenhaof, in baksjtein opgetrokke liek langs de groate waeg.
Op 'n sjplietsing mèt de Tenelenwaeg sjteit 'n natuursjteine Heilig Hartkapelke oet 1938. Van oarsjpróng waor 't gewiejd aan Maria, meh umdat 't beeld herhaaldelik gesjtole ies gewore haet me 'n H.Hartbeeld dao veur in de plaats neergezat.
Op de Kunderberg, Putberg en Vrouwehei (Ubaghsberg), bevinge ziech op de kriethellinge orchidee- en natuurreservate.
Haof
'ne haof of 'ne hoof kèn zin:
Miezjele
Miezjele of miezele ies ’n oud kaartsjpel, dat in Nederland, ónder de naam Miezemauzen, veur 1940 hièl populair waor. Van oarsjpróng kump ´t oet Duutsjland.
't Sjpel weurt gesjpeeld door minstens 2 en maximaal 6 sjpelersj.
´t Sjpel miezjele
Zoawie 't in Zuud Limburg gesjpeeld weurt. Allein kaarte, van alle veer de "kleure", van 7 tot en mèt de aos  doon mèt:
Veer sjpelersj kriege eder 5 kaarte in de heng, verdeild in de ièrsjte runde 3 en in de volgende runde nog ins 2 kaarte. Bie 6 sjpelersj kriet ederein 4 kaarte (2 en 2). Ederein begint mèt 25 punte. Wae ’t ièrsjte bie 0 ies, of lièger, haet gewónne.
Troef ies de driede, umgedriède, kaart van de deiler. De veurhand, links van de deiler, maog es ièrsjte keze of ‘r mètgeit. Haet ‘r sjlechte kaarte dan zal hae passe. Geit ‘r mèt, dan maog hae es ‘r wilt, eine kièr, ’n aantal kaarte inrule, meh neet miè passe. Es ederein pas moet de lètste in de runde mèt de deiler sjpele (minimaal 2 sjpelersj dus). 'ne Sjpeler maog mer drie kièr achterein passe.
De deiler kump op mèt ’n zelf gekoze kaart. De andere moete respectievelik: bekènne, troeve, euvertroeve, of ’n willekeurige kaart goaje. Dae de hoagste kaart lèk wint de trèk en maog de volgende kaart oplègke. De waerd van de kaarte geit van 7, 't liègste, tot de aos es hoagste. Es emes nog mer 5 punte haet maog nemes passe. Kump dae wir bove de 5 dan maog ´t waal wir. Bie edere gewónne trèk maog 1 punt aafgetrokke. Hòbs se gein trèk dan kries se 5 punte debie. Wae 't sjpelke wint maog bie 't volgende geve (deile).
Es ‘ne sjpeler bie ’t deile alle 5 de kaarte van ein kleur haet, reup ‘r, naodat ederein gezag haet of ‘r mètgeit of pas, dat ‘r ‘ne miezjel haet. Dat hèt 'ne valsje miezjel. Hae maog dan metein zelf 5 punte aaftrèkke en de andere, die neet gepas höbbe, 5 punte debie tèlle.
Bie ‘ne échte miezjel ('ne troevemiezjel mèt allein mer troefkaarte) gebeurt ’t zelfde, meh dan mèt 10 punte. De troevemiezjel wint ’t ummer van de valsje.
AJM
thumb|right|Mascotte vanne AJM
De AJM is 'n aafkorting vanne algemein jeugbewaeging van Mofert, vóloet Stichting Algemein Jeugbewaeging Mofert geheite (Nederlands: Stichting Algemene Jeugdbeweging Montfort). Dees vereiniging organiseertj van vreuger oet van alderlei activiteite veur kinjer vanne groeate sjoeal.
Ein vanne bekèndjste activiteite is mesjiens de waekelikse knutselaovendj óngere kirk.
Speelwaek
In 't hoeagsezoen wuuertj jaorliks de zoeageheite speelwaek georganiseerdj. 't Kestieël Mofert is daobie väöl aangedaon gewaore. Dees waek wuuertj mede meugelik gemaak door vriewilligers en sponsore.
Sint-Merte
De AJM organiseertj ouch eder jaor de Sint-Merteviering. Traditioneel begintj die mit 'n mès inne Hèlge Ketrienekirk. Van dao oet trèk 'ne lampionnenoptoch oppe Nuuj Mert aan, wo 't Sint-Mertesvuur wuuertj aangemaak. In 2013 is veur 't ieës 't Sint-Mertesvuur bie 't Kestieël Mofert aangestaoke gewaore.
Keuningsdaag
Natuurlik duit de AJM nag mieër es allein Sint Merte en de Speelwaek. Ouch mit Keuningsdaag reup ze de kinjer van Mofert op ómme fiets zoea sjoean meugelik te versiere. Nao aafloup zeen d'r dan prieze veur de kinjer (en häör ajers) die 't meis häör bès gedaon höbbe.
Karneval
Ouch haet de AJM häör eige karnevalsvereiniging "De Kèrkuule". Eder jaor wuuertj 't clubhoes Ónger de Kèrk ómgetouverdj toet Kèrkuulepalies. De kinjer kinne hie mit väöl plezeer karneval viere.
Site
Sinds kort haet de AJM ouch häör eige internetsite: www.ajm-montfort.nl.
Paoseiland
't Polynesisch eiland Rapa Nui (Sjpaans: Isla de Pascua), ouch wel Paoseiland geneump, is 'n eiland in de Stèl Oceaon wat oonder Chili vèlt. Väöl inheemse Chilene spreke Spaons en Rapanui. thumb|Ortografische projectie thumb|left|250px|Moai
Pakistan
Pakistan is e land in Zuid-Azië, aon de Indischen Oceaan, grenzend aon Iraan, Afganistan, China en India. 't Land heet Islamabad es hoofstad, meh Lahore (de aw hoofstad) en Karachi zien groeter. 't Land weurt doorstruimp door d'n Indus en is bergechteg: in 't noorde ligke inkel hiel hoeg toppe vaan de Himalaya en door de res vaan 't land löp 't middelhoeg Hindoe Koesj-gebergde.
Bestuurleke indeiling
Pakistan heet 4 provincies. Traditioneel volker höbbe hun eige bestuurseinheid, de Federaol Geadministreerde Stammegebejer, en ouch de hoofstad heet 'n eige territorium. Jammu en Kasjmir weure door gouverneurs bestuurd. De provincies zien Balochistan, Punjab, Sindh en de Noordwesteleke Grensprovincie.
Taole
De officieel taol is 't Urdu, 'n variant vaan 't Hindustani, in tegestèlling tot 't Hindi gesjreve in 't Arabisch Sjrif. Veurnaom volkstaole zien 't Punjabi, 't Sindhi, 't Baluchi, 't Pasjtoe en 't Kasjmiri.
Historie
De Indusvallei woort tösse 3000 en 1800 veur Christus bewoend door de Induscivilisatie, ein vaan de ajdste civilisaties die de minsheid gekind heet, en die neet in verbinding mèt Mesopotamië of Sjina stoont. Dees besjaoving had zie centrum in 't modern Pakistan, boe al hoonderde nederzèttinge gevoonde zien. Bij 't binnevalle vaan de Indogermane verveel de besjaoving en bij 't opbleuje vaan de Vedische civilisatie späölde 't Indusgebeed mer 'n marginaal rol.
Roond 520 v.Chr. woort Pakistan vereuverd door de Perzische dynastie vaan de Achaemenide, en 't gebeed bleef Perzisch tot Alexander de Groete 't in 334 v.Chr. inlijfde en 't nao dee zienen doed bij 't Riek vaan de Seleucide góng hure. Oonder de regering vaan de Indische Maurjane verspreide ziech 't boeddhisme euver Pakistan. 't Land bleef oonder Indische voorstehoezer tot in de ierste iew de Koesjiete e good deil vaan 't land bezatte.
In de Middeliewe vele de Mongole en de Törke in; in 't spoor vaan de lèste kaome de Soefi's veur d'n Islam te introducere, wat lökde. Vaanaof de late Middeliewe tot aon de Britse vereuvering regeerde de Mogul euver Pakistan, dee neet allein in Delhi meh ouch in Lahore väöl imposante gebouwer leet neerzètte, en väöl in 't land investeerde. Aon 't ind grepe Sikhs de mach, tot in 1857 de Britte gans Pakistan oonder controle gebrach hadde (zuug wijer Brits Indië).
In 1940 woort beslote tot de gebejer boe de moslims in de mierderheid waore 'n eige staot zouwe kriege, wat in 1947 leide tot de creatie vaan Pakistan (de naom beteikent land vaan de reine, meh is ouch 'n aofkorting vaan Punjab, Afghan, Kasjmir, Sindh en Baluchistan). Es oonaofhenkeleke natie stoont 't land langen tied oonder militair beweend, en veurden 't twie kier oorlog mèt India, in 1965 en 1971; aon 't ind vaan de lèsten oorlog mós Pakistan de oonaofhenkelekheid vaan de enclave Oos-Pakistan erkinne; 't land góng Bangla Desh hete. In de jaore zeveteg en tachteg bouwden 't 'n democratie op (mèt de internationaol gewaardeerde premier Benazir Bhutto), meh in de jaore negeteg naome de spanninge mèt India weer touw, wie bekind woort tot alletwie de len euver atoomwaopes besjikde. De democratie woort veurluipeg beëindeg in 1999, wie generaal Musharraf 'ne coup pleegde, meh heer mós 't volgend jaor al nui parlemintsverkezinge oetsjrieve. Nao de aonvalle vaan Al-Qaedah in 2001 wèrkden 't land actief mèt aon de campanje vaan de Vereinegde Staote tege Usâmah bin Lâdin en d'n Taliban.
Man (eiland)
't Eiland Man (officieel [Ingels]: Isle of Man; [Manx] Ellan Vannin) is 'n eiland in de Ierse Zie wat formeel neet bij 't Vereineg Keuninkriek huurt meh direk oonder de Kroen vaan dat land vèlt. De keuning vaan 't Vereineg Keuninkriek is Hier vaan Man en 't eiland huurt bij 't Brits Gemeinebes es dependency (kroendomein), wie ouch de Kanaaleilen.
't Eiland is vrij klein - oongeveer zoe groet wie zuidelek Nederlands Limburg - en heet door de zie 'n erg gemaoteg klimaot. Man mit oongeveer 50 kilometer in noord-zuidriechting en 20 in oos-wesriechting en heet 'n köslengde vaan oongeveer 160 kilometer. D'n top vaan de berg Snaefell is mèt 621 meter 't hoegste punt vaan 't eiland. De langste reveer is de Sulby, die nao zeventien kilometer in zie struimp. De einege echte stad is Douglas.
Bestuurleke indeiling
't Eiland Man is oonderverdeild in zes sheadings. left|thumb|Sheadings op 't Eiland Man
Cultuur
Man is sinds lang geanglificeerd meh dreug nog dudelek spore vaan de aw Keltische cultuur. Ouch de Noorse invlood oet de vreug Middeliewe heet ziech doen gelle. Me vint op dit eiland versjèllende gebouwe en rewiene, wie kèrke en kestiele, oet de Middeliewe. De bevolking is euverwegend Anglicaans vaan religie, meh umvat ouch kathelieke, presbyteraone en methodiste. Vaanaajds spraok me op Man 'n Keltische taol, 't Manx. Dees taol raakde in de negentiende iew langsemaon in oonbruuk en in 1974 storf de lèste mojertaolspreker. In de lèste jaore is de taol aon 'ne comeback bezig; zoe twie procent vaan de bevolking behiers ze inmiddels weer en sinds de jaore negeteg zien zelf inkel kinder in de taol opgetrokke.
Historie
De gedocumenteerde historie vaan 't Eiland Man begint in de vijfde iew, es de Iere 't eiland kolonisere. De bevolking zal de koumende iewe Iers blieve, ouch es in lateren tied (achste en negende iew) de Noormanne invalle en vaan 't eiland 'ne veurnaomen oetvalsbasis make. In 979 weurt nao Noords veurbeeld e parlemint gestiech, de Tynwald. Mèt de Ieslandse Thingvellir strijt 't um de ier 't ajdste parlemint ter wereld te zien.
Ne bis in idem
Ne bis in idem (óch waal: non bis in idem) is 'ne term oet 't Latien dat vuurnamelig in 't sjtroafrech en 't belastingrech weëd gebroek. 't Is e rechsbeginsel en 't beteëkent litterlig neet twieëmoal 't zelfde. 't Beginsel, deë zingen oersjprung in 't Romeins rech hat, is te vinge in 't Nederlangks, Europees en internationaal rech. Concreet hoot 't i dat me neet twieëmoal vuur 't zelfde vergriep veroerdild kan weëde. Dit gild evvel neet wen me i twieë versjillende soevereine gebeder dezelfde sjtrafbare feite pleëg en oeë-va geë sjprake is van uëverkoepelend (Europees of internationaal) rech.
In 't belastingrech gild 't ne bis in idem wen me beivuurbild wirk óp 't Belsj, meh woeënt i Nederlank. Dan betaalt me bevuurbild nor de Nederlangkse belasting, en is me neet verplich óch nag de Belsje te betale.
Trivia
De lengere versie va d'r term ne bis in idem is: inter easdem partes de eadem re ne bis sit actio, wat ing oetveuriger definitie is va d'r term ne bis in idem: dat heësj, tussje dezelfde partieje maag neet twieëmoal ing actie weëde igesjteld mit betrekking tot dezelfde zaak.
12 oktober
Fièsdaag van de zalige Joaõ Bosco Burnier
Nationale fièsdaag in Sjpanje en Equatoriaal Guinee
Mergellandroute
thumb|300px|right|Mergellandroutebord in [[Hölsberg ]] thumb|210px|right|right|Broen Mergellandroutebord De Mergellandroute ies 'n bekènd toeristisch trajek van 110 kilomaeter door 't Mergelland van Zuud Limburg, oetgezat door de ANWB. Umdat väöl waegskes te sjmaal waore veur 't drök autoverkièr ies 'n aantal breier gemaak. Vanoet de dörper waor daotege weersjtand vanwege de verandering van 't aanziech. Per fiets of brommer ies de aafsjtand 125 kilomaeter.
Mergellandroute veur auto's en motorsj  (dat zint broen aanwiesborde):
'''De fietsroute (greun aanwiesborde):
Košice
thumb|Hlavná ulica. Košice is de tweede sjtad van Slowakije. Anger benaminge zeen: Kasschau, Cassovia, Kassa, Kasha, קושיצה en Koszyce. De sjtad haet ongeveer 250 000 inwoners. De sjtad ligk in 't ooste vanne vallei van Hornád en in 't Kosiče-Bassin. De sjtad is omringd door de bèrge van Čierna Hora in 't noorde en de heuvels van Volovské vrchy in 't wèste. De sjtad bevat 'n universiteit, de Dom vse Alžbetý en versjeidene cultureel instellinge.
Gyanendra van Nepal
Gyanendra Bir Bikram Shah Dev (7 juli 1947) waor vaan 4 juni 2001 tot 28 mei 2008 keuning 't Himalayastäötsje Nepal. Heer waor de leste keuning vaan dat land.
Piloot
Piloot kan zieë:
Gyanendra van Nepal
Gyanendra is de twiede zoon vaan Mahendra en 't jónger broor vaan Birenda. In 1950 waor de toenmaolege keuning Tribhuvan (grampeer vaan Gyanendra) en 't groetste deil vaan de familie in exiel in India, en in november vaan dat jaor woort de dreijäörege Gyanendra al tot keuning oetgerope; heer bleef in "functie" tot januari 1951, wie d'n awwe keuning trökkaom. Later studeerde Gyanendra in Cambridge, in Darjeeling (India) en aon de Nepalese Birendra-universiteit.
In 2001 voont in 't Nepalees keuninklik paleis e keuningsdrama plaots boebij kroenprins Dipendra keuning Birendra en de meiste lede vaan de keuninklike familie vermaordde um teslotte ouch zelfmaord te plege. Gyanendra waor neet presint bij dit bloodbaad en woort tot opvolger vaan Birenda gekroend. Es keuning begós heer bekans direk mèt 'n otoritair bewind: de democratische hervörminge ingestèld door ziene veurgenger, wie de instèlling vaan de constitutioneel monarchie in 1990. Heer oontsloog tot twie kier premier Sher Bahadur Deuba en oontboond ouch 't parlemint. In aprèl 2006 kaom 't tot oetgebreide proteste in de hoofstad Kathmandu, die de keuning mèt geweld perbeerde neer te sloon. Oetindelek zag 'r op 24 aprèl touw de democratie te zalle herstèlle. Toch waor de positie vaan de keuning al te sterk verzwak um Gyanendra te kinne haandhaove. Naotot zien mach iers tot 'n ceremonieel rol beperk woort besloot 't parlemint in 2008 de monarchie gans aof te sjaffe. Op 28 mei vaan dat jaor woort de republiek ingestèld.
Gyanendra is getrojd mèt Komal, zöster vaan de vermaorde keuningin Aishwarya. Ze höbbe twie kinder: Paras en Prerana. Gyanendra steit bekind es poëzieleefhöbber en werp ziech gere op es natuurbesjèrmer.
Charles Vandenhove
thumb|Vandenhove in 2010 thumb|250px|Charles Voscour oet 1992 in [[Mestreech]] thumb|250px|Maison Céramique oet 2010 in [[Mestreech]] Charles Vandehove (3 juli 1927, Teuve - 22 jannewarie 2019, Luuk) waor 'ne Belzje architekt en sjtudeerde in 1945 aaf an de Hoeëgsjoeël Saint-Luc in Luuk. E vervolmakde z'n sjtudie an de hoeëgsjoeël La Cambre vör architectuur in Brussel. E koom in 2007 in 't nuujs ömdat-e zien keunscollectie oetliënde an 't Bonnefaantemuseum va Mestreech.
Realisaties in Nederland
Vandenhove haat väöl geboewe in Nederland oontworpe. In Amsterdam, Breda, Den Haag, Dordrecht, Eindhove, Den Bosch, Mestreech mae ooch in Londe. In Limburg en Brabant makde Vandenhove:
Caecilia
thumb|right|Beeld van Caecilia in de Santa Cecilia in Trastevere in Roame Caecilia ies 'n heilige en martelares in de Roams-Katholieke Kèrk. Zie zou in de derde ièw nao Christus in Roame de marteldoad gesjtorve zin. Caecilia ies de petroanheilige van de muziek en van de blinne. Häöre fièsdaag ies op 22 november.
Legende
thumb|right|Extase van de heilige Caecilia, [[Rafaël, 1514]] Caecilia zou oet 'n veurnaam Romeins gesjlach, 't gens Caecilia, sjtamme. Zie houw in 't geheim 'n gelofte van maagdelikheid aafgelag en ziech tot 't christendóm bekièrd. Door häör ouwersj woort zie gedwónge te trouwe mèt 'ne heidense man, Valerianus. Zie bekièrde häöre man en ziene broor Tiburtius. Mèt zien drieje dege zie väöl gooj dinger en bekièrde ze väöl luuj tot 't christendóm. Wie ze weigerde aan de heidense gode te offere woorte ze ter doad veroordeild door de prefek van Roame. Caecilia woort in 'n kokend bad in häör hoes op Trastevere gezat, meh euverlaefde diet. Oeteindelik woort door 'ne soldaot mèt 'n zjwaerd geprobeerd um häöre kop d'raaf te houwe, meh zie euverlaefde de drie sjlaeg (officieel mochte d'r neet miè gegeve were) en sjtorf drie daag later.
Caecilia's associatie mèt de muziek kump oet de besjrieving van häör leve in de Passio Caeciliae oet óngevaer 500 nao Christus. Hie-in sjteit dat Caecilia in häör huweliksnach in häör hart zóng veur God um häör te helpe häör maagdelikheid te beware, terwiel instrumente sjpeelde. In later bewèrkinge en vertalinge ies "in häör hart" neet euvergenómme, woadoor 't leek of de heilige zelf gezónge zou höbbe. Caecilia's band mèt de blinne kump van häöre naam; 't Latiens woord caecus beteikent "blind".
Verièring
Väöl kèrkkoare zint nao Caecilia geneump. Ouch hermenieje, fanfares en ander muziekgezelsjappe drage häöre naam.
Kuns
Caecilia weurt aafgebeeld mèt 'n örgel, harp of 'n ander muziekinstrument en mèt 'n paumetekske.
'n Bekènd marmere beeld van häör bevink ziech in de Santa Cecilia in Trastevere; dit beeld ies gemaak door Stefano Maderno en zou de heilige aafbeelde in de positie woa-in me häör vóng wie häör graaf in 1599 geëupend woort.
D'r zint ouch muzieksjtökker geïnspireerd door Caecilia, bieveurbeeld Ode to St. Cecilia van Henry Purcell, Hymn to St. Cecilia van Benjamin Britten en Messe Solennelle de Sainte Cécile van Charles Gounod.
Jules Frère
Jules Frère (Tóngere, 19 juni 1881 - zelfde plàk, 6 óggüstës 1937) wôs ënë Túngërsë dichter, sjraivër, zjüusj én folklëris. Hè studièrdë rêëchtë én Laaik.
Frère wôs dê zôon van në Tùngërsë bänkier (Théophile Frère) én Virginie de Fastré. Pa Frère stôrf jónk én Jules kreech Hypolite Vandenrijdt (Vandërait) as moemmër. Vandërait wôs dirékteur ôn dën aizërwêech én wuônt lôttêr prëfêssër ôn de ünnëvérsêtait én Brüssëlt. In dën attënné van Tóngërë leerdë Jules Frère "Volkenkunde" én "Volkse Litteratuur" kénnë ondër énvloed van twee van zën prëfêssërs, Medart Verkest en Maurits Basse (publïsjèerdë literair-historische essays én wuônt tërnuô prëfêssër én Gent). Zainë béstë kàmmërôot wôs Leo Steppenbach- wô as schraivër bètër bëkaant stoent ôndër de nôom van Camille Baillien. Frère wôs vënaof 1919 tot wai tër stôrf kéndërrêchtër. En zënë vraaiê tait hoel tër zich bézich mèt de Vlômsë,  vúral Limburgse, volkscultuur, bô tër 'n draaideilige studie (Limburgsche Volkskunde, 1926-28) jeuvër sjreef. In zaain eige familjëarchief vôont 'r ë haandsjrif van dë zésteendë-eewse Túngërsë rederijker Arnold Bierses, bô ondër aandërë Vlômsë gëdichte mèt 'n lichtë Túngërsë kleuréng tússë zôotë. Tëgëlaik mèt dë Mezeikënèr Jan Gessler publicièrdë tër én 1925 dees gedichtë én 'në búndël.
Frère és ouk bëkaant gëwuoinë mèt twee dichbúndëls, Kollebloemen én 1912 én 't Druvig Bukske, gepublicièerd én 1917, hélëmuoil én hët Túngërs dialek gësjéëvë(45 gedichtë, meistal sonnette). Dë spelling és, aofgezin van details wai hët autsjraivë van de -n bô dai nôrmôol nie autgëspruoke wiènt, veur dèë tait ongewôon fonétisch, en hôo én Bélgisch Limburg, én zelfs én heel Bëlgiek, nog geine vúrgangër. Mèt húm begós de dialékliteratuur on de Bélgisch-Limburgsë kaant. Buovëdien és dë búndel van ën zjèkërë literairë kwalitaiit: ironisch en muotsjëppaikritisch. En dë hérdrúk van 1982 stún gedichtë én 'n sôrt Middëlnederlands.
Stäölke
''Och! Dichtë- és mèr liegë!''
Më kénd, dat wis ich lang,
Mer 't kan os drüfhét wiegë,
Veldeke-orgaan
't Veldeke-orgaan waor 't tiedsjrif van de dialekvereiniging Veldeke. 't Woort ouch waal gewoon Veldeke geneump, nao de naam van de vereiniging, die häöre naam te danke haet aan Henric van Veldeke. Bie de opriechting van de vereiniging in 1926 woort ouch ’t Veldeke-orgaan oetgegeve. ’t Blaad versjeen 6 kièr per jaor in A5-formaat. Vanaaf de jaore 90 tot en mèt 2006 in A4 mèt ’n kaf in kleur, geseerd mèt 'n kunswerk. In 2006 heel 't Veldekeblaad, nao 80 jaor, op te besjtoon. Tegeliek woort 'n speciaal nuuj Veldeke Jeugmagazine, gans in kleuredrök, gelanceerd. Vanaaf 2007 kriege de Veldeke-lede in de plaats van 'n periodiek blaad 'n aantal nuujtsbreve en 'n Veldeke-jaorbook.
Inhoud
De inhoud besjteit oet:
Sjtreektaal
Bekans alles sjteit in ’t dialek gesjreve. Ónder eder artikel sjteit in wélk van de Limburgse dialekte. 't Blaad ies ’n platform veur de beginnende en gevorderde dialeksjriever in Limburg. Literatuur op zien Limburgs weurt publiceerbaar en zoa ziechbaar veur edere belangsjtèllende lezer. Behalve veur de Limburgse cultuur ies d’r veural aandach veur taalkundige aspecte van de dialekte en ’t maatsjappelik draagvlak. Die belangsjtèlling uut ziech in dialectologische, volkskundige en cultuurhistorische artikele en besjouwinge euver de positie van Limburg en zien sjtreektaal.
Bloomlezinge
Van oet 't Veldeke-orgaan zint 'n paar bloomlezinge geselecteerd:
Nijkerk
frame|Ligking vaan Nijkerk in Gelderland Nijkerk (Wes-Veluws: Niekark) is 'n klein stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Gelderland, op de Veluwe, mèt 'n oppervlak vaan 72,05 km2 (daovaan 2,54 km2 water) en (per 1 januari 2007) 38.879 inwoeners. Neve de hoofplaots Nijkerk ligke binne de gemeinte nog de dörper en gehuchter Achterhoek, Appel, De Veenhuis, Doornsteeg, Driedorp, Hoevelaken, Holk, Holkerveen, Kruishaar, Nekkeveld, Nijkerkerveen, Prinsenkamp, Slichtenhorst, 't Woud en Wullenhove. De stad Nijkerk zelf heet oongeveer 20.000 inwoeners.
Functies
Nijkerk is 'n forenzestad veur Amersfoort en is allewijl es greujkern aongeweze. Mèt d'n aonlègk vaan nui wieke moot 't aontal inwoeners nao 51.000 greuje en min of mie aon Amersfoort vasgreuje. Daodoor is Nijkerk feitelek de einege Gelderse gemeinte in de Randstad (es me die ruim definieert).
Historie
Nijkerk is verneump nao de nui kèrk die in de daartiende iew es vervaanging vaan de aofgebrande aw kepel woort gebouwd; dit is de veurluiper vaan de huidege Groete Kèrk. De plaots waor twisappel tösse de bisjop vaan Utrei en de graof vaan Gelder, wie de lèste 't dörp in 1412 platbrandde gaof heer Nijkerk 't jaor dao-op es vergeujing stadsrechte en tolvrijheid. Nijkerk waor iewelaank e rösteg pläötske meh in de achtiende iew kaom 't tot groete riekdom door o.m. d'n handel in toubak. In de jaore 1749 en 1750 waor de plaots 't centrum vaan de Nijkerkse bereuring, e soort puriteins reveil oonder dominee Gerardus Kuypers. In de negentiende iew stortde de Nederlandse toubaksteelt gans in en verveel de Veluwe en ouch Nijkerk tot groete ermeuj. De koms vaan 't spoor brach dao e bitteke verandering in.
1902
1899 - 1900 - 1901 - 1902 - 1903 - 1904 - 1905 1902 waor e gewoon jaor wat begós op goonsdig oppe Gregoriaanse kalender. 't Waor 't jaor 1356 oppe Armeense kalender, 1899 – 1900 oppe Ethiopische kalender en 4603 – 4604 oppe Chinese kalender.
Kaartsjpel
'n Kaartsjpel ies 'n soort sjpel dat gesjpeeld weurt mèt sjpeelkaarte. Neve 't sjpel dat solitair (bv. patience) gesjpeeld weurt, weurt 'r gekaart mèt z'n twièje, drieje, vere, vieve of zèsse.
Sjpeelkaarte
De sjpeelkaarte höbbe 'n ónderverdeiling in veer "kleure". De twiè roaj kleure zint harte en roete en de twiè zjwarte heisje sjöppe en kliè. 'n Set kaarte besjteit oet 'n aantal variërend van 32, 52 of 54 kaarte.
In eder kleur ziette de cieferkaarte 2 t/m 10 en de printsjes: de boer, de dam(e), de keuning en de aos. Wiejer ziette d'r nog ein of twiè jokersj in de ganse set.
Veurdat eder sjpelke begoes weurt, were de kaarte meistal gemingeld (doorein gesjöddeld). Foetele beteikent valssjpele.
Historie
Algemein weurt aangenómme dat 't kaarte in China ies óntsjtange, in de tied nao de oetvinging van 't papier.Dat gebeurde in de 7e ièw mèt papiere sjpeelkaarte. 't Ouds bekènde Chinees kaartsjpel dateert oet de 17e ièw.
In Europa ies 'n vermelding van kaarte bekènd vanoet Italië in 1299. 'n Catalaans document oet 1371 refereert 'naipes', wat noe nog 't Sjpaans woord ies veur sjpeelkaarte. 'ne Monnik in Bazel besjrief e sjpel in 1377. De sjtad Florence in 1376 en de Duutsje sjtad Regensburg in 1378 verbeje 't kaarte. De oudste vermelding in de lièg leng ies van 1379.
Kaartsjpeller
Me kint diverse kaartspeule, die me kin gróppere nao aontal speulers, 't deil vaan 't book wat gebruuk weurt en de weerde vaan de kaarte. Sommige speule deit me allein (dèks ouch op de computer), aandere kinne mèt e variabel aontal speulers en nog aandere vereise twie pare tegeneuverein aon de taofel. Doel vaan sommege speule is sumpelweg um de kaarte kwiet te rake, meh dèks is ouch de weerde vaan de kaarte vaan belaank. Sommege speule kinne 't begrip 'troef', boebij 'n specifieke kaartkleur mie weerd is es de aandere drei. Soms gebruuk me allein de pikètkaarte (32 kaarte, e book zoonder de weerdes 2 t/m 6); aander speule veuge zjus weer eine of mie jokers touw. Soms ouch zien twie of nog mie speule vereis.
De femilie vaan tarokspeule gebruuk neve de 52 standaardkaarte nog de kaartweerde vaan ruter (tösse boer en vrouw in), 21 (genommerde) troufkaarte en de 'gek' ('n kaart die liek op de joker). Ouch skaat weurt vaanajds mèt aander kaarte gespäöld, meh dit kin me wel mèt 't standaard ('Frans') kaartspeul doen.
Ander soorte kaartsjpeller
Daoneve besjtoon d'r kaartsjpelkes mèt ander en eige soort sjpeelkaarte en reigelsj. bv. kwartetsjpeller, 't tarotsjpele, sjtap-op enz.
Zaerem
frame|Zaerem Zaerem (Nederlandse naam Sevenum) is 'n derp in de gemènte Haors aan de Maas in noordelek Nederlands Limburg. Tot 1 januari 2010 waor 't 'n zelfstendege gemènte. Ze tèlde op 1 december 2005 7.500 inwoeners; 't oppervlak waor 45,62 km². D'r waore drei kèrne, van klein nar groeët:
Historie
't Derp Zaerem wört vör 't ers genumd in 1317. In 1674 waort de plats 'n hieërlikheid, wat 't wies de Fransen tied bleef. De grónk van de Pieël waort vanaaf de achtinde ieëw ontgónne; 't derp De Pieël óntstóng zoeë in 1959. Op 1 januari 2010 is de gemènte opgegange in de naobergemènte Haors aan de Maas.
Zaerems dialect
't Zaerems is 'n aovergangsdialect tusse 't Kleverlands, 't Limburgs en 't Braobants. Mieër details staon beej 't Zaerems en beej Limburgse dialecte.
Lies van Ingelstalige dichters
'n Lies vaan veurnaom diechters in de Ingelse taol. Zuug ouch Lies van Ingelstalige sjrievers.
Semiotiek
Invloedrieke oonderzeukers zeunt F. de Saussure, C.S. Peirce en Julia Kristeva, mae d'r bekaandste tekekundige is Umberto Eco. Ander semiotiste zeunt bev. Tzvetan Todorov.
Peirce deelde de semiotiek es volgt in:
Julia Kristeva makt 'n oondersjeed tussje semiotiek en symboliek. 't Semiotische sjtèèt in häör visie vör verwerping, revolutie en verendering. 't Symbolische sjteet vör orde en wèt. 't Ursjte saoërt tekes numt ze vrowwelek en 't twiede, mannelek. Ze wèrkt dat oondersjeed oet op de gebiede van de psyche, de taal en de kultuur.
In de literatuur makt me ooch dit oondersjèèd in beeldtaal: metafore haant ieëder verwaantsjap mèt symbole en beelde zeunt verwaant an 't semiotische.
Piet Camps
Piet Camps (Venlo, 16 juli 1928 - 5 november 2014) Illustrator, Cartoonist. thumb|Sonny, kleinzoon van Piet, reik de 1e CD van [[Neet um aan te huure oét aan Piet]] Piet Camps zoot zien iërste schrede in de teiken- en cartoonwaereld wie hae op 't Gymnasium van 't St. Thomacollege in Venlo liërde. 't Schoeëlblaad Tolle Lege (Neem en Laes) woord door um veurzeen van teikeninge en cartoons, en zelfs ein aantal strips woorte in dit blaedje gepubliceerd. D'n 2e waereldoorlog had vuuël indrök op Piet gemak zoeëdet vuuël van zien strips in daen tièd euver daen oorlog ginge. Titels wie Helmut Preusch, Military Policeman Johnny Johnson en 't Amerikaanse duo Boogie en Woogie spraeke veur zich. De tekste van dees strips schreef Piet ouk zelf, zoeëdet zien andere talent, 't schriève, zich ouk in dezen tièd óntwikkelde.
Dagblad voor Noord-Limburg
Wie zien broor, Hen Camps, dae redacteur waas beej 't Dagblad voor Noord-Limburg, nao aanleiding van de 1e verjäördaag van de bevreiding van Venlo (2 maart 1946) ein artikel euver d'n Amerikaanse Jeep meus schriève, moch Piet dit artikel van teikeninge (Jeeps) veurzeen. Dit beteikende d'n doorbraak van Piet as teikenaer veur de krant. Hae haet dit 35 jaor langk trouw, wiès 1981, gedaon en had ein groeëte schare fans verworve die Piet waekelikse beejdrages trouw vólgde.
E3 Journaal
Nao zien aafscheid beej 't Dagblad woort Piet direk ingelièf beej 't E3 Journaal. Heej verzörgde Piet waekeliks ein cartoon ónder de neumer "Krantekopje". Piet koos ein ónderwerp oèt de actualiteit oét en goof dao met zien teikening eine humoristischen dreij aan. Jäörliks verzörgde Piet ouk alle teikeninge veur de Vastelaoves oétgave. Beej Jocus verzörgde Piet alle advertenties in de 't vastelaoves staatsorgaan De Träöt. Dees teikeninge kwame is toenemende maote ouk truùk in 't E3 Journaal, 't Daagblaad etc.
De Träöt
Vanaaf 1949 verzörgde Piet de teikeninge in 't lièfblaad van't Venloosch Vastelaovesgezelschap Jocus. Mede door Piet's teikeninge woord de Träöt enorm populair. D'r woord zelfs gezag: "De Träöt? Det is Piet Camps". Alle (ruùm 100) advertenties waere door Piet bedach, van tekste veurzeen én uiteraard geteikend. Idder jaor weer ein enorme opgave. Maar dao is Piet idders kièr (haos 60 jaor al weer) biezónder good in geslaag.
Plate- en CD hoeze
Sins jaor en daag waere in Venlo en umstreke vuuël LP- en CD hoeze veurzeen van originele teikeninge van Piet. Alle oètgaves op dit gebied van Jocus zien door um óntworpe.
Euverig
Door zien talente én zien bekindheid haet Piet aan vuuël "euverig zake" met zien teikeninge ein beejdrage geleverd. Zoeë oèt de losse pols (en dan waere d'r hónderde vergaete): Trouw- en geboortekaertjes, de strip "Max en Sies" (reclame strip veur Maxis), feesgidse, reclamecampagnes veur Océ,Frans Maas, de Gemeente Venlo, acties veur de Zonnebloem, illustraties beej artikele van o.a. Baer van der Meij, Jan Pollux, JP Jansen, enz. enz.
Bibliografie
D'r zien ein 2-tal beuk euver Piet en zien werk oétgegaeve:
In 1984: "......was getekend: Piet Camps", 38 jaar joyriden door het Lagblad voor Noordlimburg  = Dagblad voor Noord-Limburg
In 2003: "Piet Camps in beeld"
De oétgave van dit letste book waas taeves de start van ein tentoënstelling euver Piet's werk in 2003 in 't Limburgs Museum in Venlo.
Voelender
Voelender (Voerendaal op z'ch Hollesj) is 'n plaats en 'n gemingde in 't Limburgs Heuvelland. Op 31 januari 2022 woonde hie 12.408 luuj. 't Oppervlak is 31,42 km². D'r naam Voelender geit truk nao dal aan de Voer. Voer zou dan de ouw benaming zin van Hoonsbaek, 'n ziebaek van de Gelaenbaek. 'n Ander hypothese zaet, dat d'r naam is aafgeleid van Furenthela, 'n Romeinse nederzètting, woeëvan o.a. de opgraving van Villa Rustica getuug.
Bezeenswaerdig
In 't centrum van Voelender sjteit de Sint Laurentiuskèrk, woeëvan de historie truk geit tot 1049, wie ze ingewieëd woert doer Paus Leo IX. In 1840 is 't geboew groeëtendeils vernuujd in Waterstaatssjtiel, óntworpe door architec Dumoulin. In 1916 woerte dweersjsjeep en koeër toegevoog (architec Jan Stuyt). Ze is opgetrokke in kundersjtein.
Land van kesjtiële en kesjtieëlboerderieë
Rónd Voelender bevingk zich e groeët aantal kesjtieële en typisch Zuud-Limburgse carréboerderieje.
Lies van Ingelstalige sjrievers
'n Lies vaan veurnaom proza- en buunsjrievers in de Ingelse taol. Zuug ouch Lies van Ingelstalige dichters.
Duiven
thumb|right|Liegking van Duiven in de provincie Gelderland Duiven (Kleverlands: Duve) ies 'n plaats en gemeinte in de Nederlandse provincie Gelderland. 't Liek in de Liemers, 6 kilomaeter ten zuudoaste van Arnhem. De gemeinte haet 25.564 inweunersj (1 januari 2006, brón: CBS) en haet 'n oppervlak van 35,15 km² (daovan 0,48 km² water). Behalve de hoofplaats Duiven haet de gemeinte de kerne Groessen en Loo.
De gemeinte liek aan de A12 van Arnhem nao Oberhausen. D'r ies 'n treinsjtasie aan de lien Arnhem-Doetinchem-Winterswijk.
Historie
thumb|right|Vlag van de gemeinte Duiven In 'n akte oet 838 were de kèrke van Duiven ("Thuvine") en Groessen veur 't ièrsj vermeld. Besjtuurlik gezeen huèrde Duiven lang bie Kleef; later kaom dit in heng van 't keurvoorsjtedóm Brandenburg, dat opgóng in 't keuninkriek Pruusje. In 1816 kaom Duiven definitief bie Nederland.
Van 1986 bies 1994 waor Duiven es greujkern aangeweze, woadoor 't inweuneraantal hendig toenaom.
Bezeenswaerdighede
't Centrum van Duiven ies 't Remigiusplein, woa de katholieke Remigiuskèrk liek, mèt 'ne twelfde-ièwse tore. Ouch liegke d'r nog 'n paar ouw boerderieje, bieveurbeeld de Magerhorst (1549).
Groessen haet ouch 'n katholieke kèrk mèt romaanse tore. Wiejer liek dao 't hoes Rijswijk.
Lies van literate in Lieglandse sjtreektale
Alle diechters en prozasjrievers die in 'n streiktaol oet Nederland of 't Belsj sjr(i)eve. Veur de sjrievers in 't Limburgs zuug Lies van Limburgstalige sjrievers en dichters, veur Friese sjrievers zuug Lies vaan Friestaolege sjrievers en diechters. Sommege sjreve 'ne sterk gestileerde vörm, weer aandere gebruukde de streektaol allein in dialoge. Door 't klein aontal sjrievers in dialekte kin 't evels toch intrèssant zien um die werke en hun oteurs te neume.
Joh. Kempkes
Johannes Kempkes (Kempkens) (gebaore in Mofert; 1906 - 25 oktoeaber 1980), inne wanjeling baeter bekèndj es Sjang of Hannes van Driekes van Keuningske, woor 'ne Moferse dichter en heimkóndige. Hae haet diverse jaore deilgenómmen aan 't bestuur vanne gemèndje. Ouch haet d'r de weiteswaerdighede van zien stedje en 't kestieël bestudeerdj.
In Mofert is 'n straot ane Kestieëltuine nao 'm verneump.
Oos Mofert
Dao wo dae Grawwert gries van al die ieëwe steit
Aalten
thumb|right|Liegking van Aalten in Gelderland Aalten (Nedersaksisch: Aalt'n) ies 'n plaats en gemeinte in 't oaste van de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeinte liek tege de grens mèt Duutsjland, in de Achterhook. Aalten haet 27.436 inweunersj (1 januari 2006) en 'n oppervlak van 97,04 km² (daovan 0,52 km² water). Behalve de hoofplaats Aalten haet de gemeinte de kerne Barlo, Bredevoort, Dale, Dinxperlo, Haart, De Heurne, IJzerlo, 't Klooster en Lintelo. In 2005 ies de gemeinte Dinxperlo bie Aalten gekómme.
Joh. Kempkes
Oos Mofert
dao druimptj van lang vergange hieërlikheid
Aalten
Aalten haet 'n gotische kèrk mèt 'ne romaanse tore van tufsjtein. 't Vestingsjtedsje Bredevoort mèt 'n besjermp sjtadsgeziech en 'n gotische kèrk ies saer de jaore 90 van de twintigste ièw bekènd es "sjtad van de beuk" (antiquariate en bokemerte).
Dominique Lampson
Dominique Lampson of Lampsonius (Brugge 1532-Luuk 1599) waor 'ne Belzje humanist, dichter en keunstenaer. thumb|250px|Gravure van Jan van Eyk Lampson sjreef bie 'n serie van 23 gegraveerde portrette van beroemde sjèlders in de Nederlande, klèng gedichte över 'n hoofdwaerk van d'r sjèlder of över zie laeve. 't Waerk in 't Latien Pictuorum aliquot celebrium Gemania inferioris effigies waoërt in 1572 Antwerpe oetgegaeve.
Aalten
Externe link
thumb|right|Kèrktore van de Sint-Helenakèrk in Aalten
Dominique Lampson
Schilder Boeck
Later waoërt dit waerk vertaald dör Karel Mander in 't Nederlands en opgenaome in 't Schilder Boeck. Van de haand va Henri Hymans sjtamt de Fraanse vertaling.
Joh. Kempkes
Oos Mofert
dao lik oos Mofert, det ós baove alles geit.
1903
1900 - 1901 - 1902 - 1903 - 1904 - 1905 - 1906 1903 waor e gewoon jaor wat begós op dónderdig oppe Gregoriaanse kalender. 't Is 't jaor 1357 oppe Armeense kalender, 1900 – 1901 oppe Ethiopische kalender en 4604 – 4605 oppe Chinese kalender.
Joh. Kempkes
Oos Mofert
Dao wo de windj door 't ieëwig greun van denne roes
in Kemperkes, op Galgeberg en Zweeltje
en langs de waeg ei kruuts steit of ei beeldje
''det is 't dörp det geine veur ein anger toes. ''