cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zeuve
Zeuve of zeve (7) is e ciefer en 't netuurlik getaal det völg op 't getaal zès en veuraafgeit aan ach.
Zeuve is 't op drie nao klènste priemgetaal, gevolg door èllef. Zeuve is e Mersennepriemgetaal, ómdet 23-1=7 en zeuven e priemgetaal is.
Of e getal door zeve te deile is, vèltj neet mit e gemekkelik aezelsbrögkse oet te make. Zeven is 't klènste getal woveur zón proof neet besteit.
Ciefer
't Teike det inne moderne wèsterse werreld wuuertj gebroek veur 't getaal "7" aan te gaeve geit trögk op 't Indisch systeem. In India broekdje me 'n saort oppe kop ómgedrejdje "J". De vertikaal lien woort diagonaal en 't al woort later rechheukiger gesjreve.
In Japan en Sjina gebroek me-n 't teike "七" veur 't getaal "7".
Annadal
Annadal is 'n buurt gelege in de wiek Brusselse Poort. De buurt is geneump nao 't veurmaolig Hospitaol St. Annadal wat dao gelege waor. Ouch noe 't hospitaol allang verhuis is (en 'nen aanderen naom heet gekrege) weurt door väöl Mestreechtenere nog steeds gezag tot ze "de bös nao Annadal" pakke.
Heëlehei
thumb|right|Corneliuskirk Heëlehei óf G'n Hei (Nederlands: Heerlerheide) is e dörp i 't noarde va de gemingde Heële. 't Aantal inwuënesj (2005) is 3.318, same mit de boeteveëdel va dit sjtadsdeel is dat ungeveër 22.000.
Heëlehei is bekank vaweëge de mien Oranje-Nassau III. De exploitatie va dees mien beguës in 1917. In 1973 góng de Oranje-Nassau III tów, en in 1974 sjloopde me de miensjaach.
Heëlehei is 'ne beëvaartplaatsj vuur d'r hillige Cornelius. Wie Heëlehei in 1839 'n zelfsjtandige parochie woeëd, kroog me óch 'n reliek va g'ne hillige. De Corneliuskèrk is geboewd i neoromaanse sjtiel noa e óntwirp va Joseph Cuypers en Jan Stuyt.
In Heëlehei ligk Kesjtieël Passarts-Nieuwenhagen
Schlangen (gemeinte)
Schlangen ies 'n gemeinte in de Wes-Duutsje krink Kreis Lippe, in d'n deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk, wie de res van de krink, in 't Regierungsbezirk Detmold.
De op 169 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 75,97 km², op 31 december 2018 9.261 inweunersj. Daomèt haw ze 'n bevolkingsdichte van 122 de veerkante kilometer.
Wie de res van Kreis Lippe, liegk daes plek historisch in noch 't Rienland noch Wesfale. Bies de sjtiechting van 't Duutsj Riek in 1870/71 waor Lippe 'nen onaafhenkeleken dwergsjtaat mèt Detmold es houfsjtad.
Zwertbrook
Swartbrook (ouch waal Zwertbrook in 't Wieeërter dialekt, Nederlands: Swartbroek) es 'n kèrkdörp in de gemendje Wieërt. 't Plaetske ligtj tusse Wieërt, Tungelder, Èl en Kelpe in. In Swartbrook woeëne ongeviêr 880 mînse, woeëvan 400 in 't boetegebied.
Bezeundjere gebouwe in Zwertbrook zeen:
Os (Hordaland)
thumb|De ligking van Os in de pervincie Hordaland. Os is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Hordaland in Nórwaeg. De gemeinte had 15.260 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 139,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 109,8. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
De gemeintecode is 1243.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 3,4% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Lutetium
Lutetium is e sjemisch element mit es symboeal Lu en 't atoeamnómmer 71. 't Is e zilverwit lanthanied.
Lutetium is 't zwaorste en helste lanthanied en wuuertj neet aangetas dore zoerstof oete lóch.
Toepassinge
Lutetium kan waere bereidj oet lutetium(III)chloried en metalisch calcium. 't Isolere van lutetium is aevel en kosbaar percès en daoveur de stof mer hieël sporadisch gebroek veur industrieel toepassinge:
Daonaeve kan 't waere gebroek veur legeringe.
Versjiening
Van alle inne netuur veurkómmendje elemente wuuertj lutetium 't minste aangetróffe innen aerdkoosj. Es e vrie element kump 't neet veur enne meiste lanthanied-bevattendje minerale bevatte uters lieëg kóncentraasjes aan lutetium. De commercieel-aantrèkkelikste brón is 't mineraal monaziet det óngevieër 0,003% aan lutetium bevatj. 't Isolere van lutetium is e lestig en kosbaar percès wobie in 'nen ionwusseleer watervrie lutetiumchloried of -fluoried wuuertj gereduceerdj mit calcium.
Fa yeung nin wah
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, romantiek.
De film woort geregisseerd door Kar-Wai Wong en heet 'nen doer vaan 98 menute.
Kwartsiet
Kwartsiet of quartziet is e gesteinte det veurnamelik oet 't mineraal kwarts besteit. De naam "kwartsiet" is allein neet zat veur e gesteinte te classificere, ómdet 't allein get zaet euver de mineraalsamestèlling. Zoea bestaont kwartsitische zandjsjtein, schiste of gneise.
Metamorf kwartsiete waere gevörmp door metamorfoos van sjoan zandjsjtein. Es 'n klein kleifractie in d'n oarsprunkelike zandjsjtein zit, zólle get "vervoelendje" minerale in 't kwartsiet zitte, wie calciet.
Door de helheid van kwartsiet en de rilletief lièg erosiegeveuligheid van kwarts kónne laoge kwartsiet kómpetentje richele vörme in 't landjsjap.
Nieërsjtraot
Nieërsjtraot (Duutsj: Nierstraß) is e gehuch inne gemèndje Geilekirke in 't Kreis Hinsberg, Naordrien-Wèsfale, mit zoeaget 140 inwoeaners. 't Ligk tösse Panneschopp, Geilder, Geilekirke en Teveren in. 't Plaetske ligk ane Teverenerbaek.
Toet 1 jannewarie 1972 behuuerdje Nieërsjtraot bie de gemèndje Geilder, same mitte plaatse Bocket, Hatterao, Mungerao en Panneschopp; daonao zeen ze heringedeildj bieje stad Geilekirke.
Straotname
De volgendje straote ligken in Nieërsjtraot:
Sjpaans Neerbaek
Sjpaans Neerbaek waor ein veurmalig gehuch van Neerbaek, is van awtshaer 'n deil van Gelaen dat allewiel deil oet maak van de gemeinte Zittert-Gelaen in Zuud Limburg.
't Waas vreuger ein lintjdörp van aw boerderiekes en huuskes langs de Keutelbaek. De naam óntsjtóng wiej in 't dörp Neerbaek in de Tachtigjaorige Aorlog de Sjtaatse Nederlandse en Sjpaanse troepe taengeneuverein laoge. 't Door de Sjtaatse troepe bezatte deil bleef doe biej 't Sjtaatse Baek en 't door de Sjpanjaarde bezatte deil kaom biej Gelaen en haet in de volksmóndj altied de naam Sjpaans Neerbaek blieve hawte. In de zestiger jaore van de twintigste eëuw is 't dörp bienao gans aafgebraoke óm plaatsj te make veur de nuujboew-wiek Gelaen-Zuid. De veurmalige Dörpsjtraot die noe in dees wiek ligk, heijt nog ummer Sjpaans Neerbaek. De Keutelbaek is allewiel euverkloesd en dus ouch neet mieë zichbaar in 't sjtraotbeeld.
Volendams
't Volendams is 't Hollands dialek vaan 't dörp Volendam in de Noord-Hollandse gemeinte Edam-Volendam. 't Dialek wiek sterk aof vaan 't umringend Waterlands; in väöl opziechte ligke de euvereinkomste bij aander dialekte in en roond d'n awwe Zuierzie, wat oet de status vaan Volendam es vissersdörp kin weure verklaord. 't Dialek weurt nog alum door dörpelinge vaan alle leeftije gesproke.
Oontstoon
Volendam is aon 't ind vaan de middeliewe oontstande, wie de IJe aon zie woort aofgeslote. De ierste bewoeners die ziech roond deen dam vestegde, waore boere. Zij mote de taol vaan 't Waterland höbbe gesproke; mesjiens spraoke ze zelfs nog Fries.
Nao neet al te langen tied begóste de Volendammers ziech touw te lègke op de vèsserij. Dit maakde de band mèt 't achterland minder sterk. Ouch de band mèt de moojerstad Edam woort neet sterk gevoolt; de twie plaotse waore allein mèt e zandpaad verboonde. Daobij bleef de Volendamse bevolking nao de Rifformatie katheliek, zoetot ze nog mie op ziechzelf kaom te stoon. De ban mèt plaotse aan 't water waor des te sterker. In väöl dinger heet 't Volendams ziech tegen 't Wes-Fries en aander dialekte oet 't achterland aofgezat.
23 september
Heiligedaag van Linus, Thecla en Pater Pio
Volendams
Oontstoon
't Volendams kaom nog mie op ziechzelf te stoon wie in 1859 Schokland woort oontruimp. 'n Gróp kathelieke Schokkers oet Aajd-Emmeloord góng in Volendam woene. Hunnen invlood op de taol waor aonzienelek; me zuut 't oonder mie trök in e paar gevel vaan umlaut in verkleinwäörd. 't Volendams is 't insegs Hollands dialek wat dit fenomeen kint.
Heilig Roeams Riek
't Heilig Roeams Riek (Duutsj: Heiliges Römisches Reich, Italiaans: Sacro Romano Impero, Letien: Sacrum Romanum Imperium) waas e riek in Centraal-Europa enne ómringendje gebiede det óntstinge inne middelieëven en besting toet 1806. 't Waas gein staot inne modern meining van 't waord, mer e politisch verbandj van werreldlike en kirkelike gebiede die drek of middelik óngerwórpe waren ane soevereiniteit vanne keizer of Roeams-keuning.
De relaasje vanne keizer mit zien gebiede verangerdje kónstant, aevenes zie machsbereik. E deil van 't Riek sting ónger zien persuuenlike kóntraol, dewiel de euverige deiler bestingen oet e groeat aantaal aan hertogdómme, graofsjappe, prinsdómme, bisdómme, aartsbisdómmen en vriestej en rieksstej. De samehang tösse dees gebiede noom inne loup vanne middelieëven ieëre aaf es toe. Inne late vieftieëndjen en vreuge zèstieëndjen ieëf woorte veur 't Duutsj deil van 't Riek 'n aantaal aan gemeinsjappelik instituties gesjape. In 1806, tiejes de Napoleontische kriege, lag Keizer Grans II de keizerskroean denaer, womit 't Heilig Roeams Riek woort opgehöffe.
't Duutsj keuningssjap waas neet irfelik: de keuning woort verkaoze. Inne middelieëve kós de keuning zich pas keizer neume naodet t'r dore paus waas gekruuendj. Vanaaf de zèstieëndjen ieëf noom de keuning de keizerstitel drek nao zien verkezing aan. De mach vanne keizer waas óngeliekmaesig verdeildj.
De naam "Heilig Roeams Riek" is geleielik aan óntstange. 't Riek woort "Roeams" geneump, ómdet 't woort gezeen es de veurtzètting van 't (Wès-)Romeins Riek, 'n idee det translatio imperii woort geneump. 't Waord "Heilig" woort dao innen twellefdjen ieëf aan toegeveug veur aan te gaeve det de keizerlike waerdigheid drek van God ane keizer zów zeen euvergedrage. Dao-in woort óntkandj det de paus de bemiddeleer zów zeen en de keizer door dem mós waere gekruuendj.
Volendams
Kinmerke
(Bekaans) alle lang aas vaan 't Standaardnederlands klinke wie ao, dèks mèt 'ne naoslaag: aoj. Dat is bezunder, umtot 't Wes-Fries e versjèl aonhèlt tösse de aajd-lang aa (die es ee klink) en de gerekde aa (die es aa klink). Ouch de aa oet ee vèlt in de Volendamse aoj same; dat lèste iejer Zuid-Hollands es Noord-Hollands. Me kin hei dinke aon invlood vaan 't Amsterdams, wat die versjèlle al laanger neet maak. De wäörd wao(j)ter 'water', jaojr 'jaor' en paojrd 'peerd' zien dus good Volendams. In 't Markens, wat kortbij op 't eiland Marken weurt gesproke, kint me ouch ao, meh daan allein veur 'n verlengde aa: waoter, jeer, peerd.
De behandeling vaan de ee is uniek. De sjerplang ee veraanderd gemeinelek in ai, de zaachlang ee is euj gewore. Dit is ouch in nui wäörd zoe: Ameujrika, ipteujk ('hypotheek'). 'n Meugeleke verklaoring is tot me hei vreuger oontrunding vaan de eu heet gekind - of 'n neiging daotouw - en tot me dat later is goon compensere door alle ees te runde.
De sjerplang oo klink zoeget wie in gans Noord-Holland, naomelek es ôo. De zaachlang oo klink dèks wie 'n lang ôe.
De lang ij en korte ei weure nog oetereingehawwe. De lang ij klink wie in (verzörg) Standaardnederlands, dewijl de korte ei 'n aa is gewore.
De h vervèlt euveral. Dit kin e gevolg zien vaan de Schokkerse immigratie meh dat hoof neet: me vint 't in wel mie vèssersdialekte trök, zoewie korterbij oonder de boere vaan Laren en wijer eweg in Egmond, boe invlood vaanoet de Zuierziedialekte neet veur de hand ligk.
Les glaneurs et la glaneuse
Les glaneurs et la glaneuse is 'ne film oet 2000.
Volendams
Kinmerke
In wäörd boe 't Standaardnederlands sch- kint en de mieste Limbörgse dialekte sj- kinne, heet 't Volendams sk-. Dit is zoe good wie universeel in Noord-Holland boven 't IJ.
Les glaneurs et la glaneuse
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan documentaire.
De film woort geregisseerd door Agnès Varda en heet 'nen doer vaan 82 menute.
Volendams
Kinmerke
D'n al geneumden umlaut in verkleinwäörd treujt veural op bij wäörd mèt 'n o: pot - putje, son - suntje.
Ouch in de verleien tied vaan werkwäörd is Schoklandsen invlood opgeteikend: neve skuive - skôef vint me ouch vörm wie skeujf. Die kinne allein oet invlood vaan 't oostelek skeuf weure verklaord.
Ènjderm
d'n Ènjderm of d'n endelderm (Letien: rectum) is bie zougdere 't litste deil van d'n diekken derm. Hie vergaortj zich de óntlasting (Letien: faeces) óm vervölges via de anus 't lief te verlaote. Bie bièster sprèk me ouch waal van de mèsderm (of masderm) of sjietderm.
d'n Ènjderm is bie luuj 15 à 20 cm lank en haet 'n S-vorm. In 't bäövelste derdje deil van d'n ènjderm ligk e deil det zich gemekkelik kan verwieje, de ampulla recti. De völling daovan wèk door pekelinge nao 't afferent ziènstèlsel de stoolgank (defecatie) op.
Doordet de veurwandj van d'n ènjderm kórt op de vagina bie vrólje en de prostaat bie manskaerele ligk en de ziène door de bei waere gedeildj kan rectaal stimulaasje of penetrering leie toet seksueel opwinjing (anaal seks).
Avaux
Avaux ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 466 inweunersj, die Avalois (mannelik) en Avaloises (vrouwelik) geneump weure. Ze ies 13,19 km2 groat. Dao woonde dus zoan 35 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Château-Porcien, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Rethel. Wier liegk 't op 'n huègte van 57-130 meter.
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Veur e gans euverziech van de 463 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Den Helder
thumb|Ligking vaan Den Helder in Noord-Holland Den Helder (archaïsch wel Nieuwendiep) is 'n plaots en gemeinte aon de noordpunt vaan 't vasteland vaan de Nederlandse provincie Noord-Holland. Op 1 juni 2005 had de gemeinte 59.238 inwoeners; ze besleit een oppervlak vaan 178,83 km2, boevaan 133,42 km2 water. Den Helder heet wijer nog 't groet dörp Julianadorp en 't klein dörp Huisduinen binne de grènze. Den Helder kaom in de leste iew op es industrie- meh veural es marinestad.
Stadsfuncties
De Nederlandse Keuninklike Marine heet de stad groetgemaak en is nog ummer de veurnaomste werkgever en immigrantetrèkker. Neve de matroze zien de werknummers ouch oonderhaajdslui op de sjeepswèrve. Den Helder is wijer ouch e verzörgingscentrum veur de Kop vaan Noord-Holland en veur Tessel, wat te noorde vaan Den Helder ligk en boenao 'ne veerdeens vaanoet de stad oonderhawwe weurt.
Veur 't gebrek aon amusemint in Den Helder op te vange heet me recintelek 't themapark Cape Holland geëupend.
Stadsbild
thumb|right|Vuurtorie de lange Jaap Den Helder weurt algemein gezeen es ein vaan de oonaontrèkkelekste stei vaan Nederland en de gemeinte kamp al jaore mèt 't vraogstuk wie me dit probleem oplosse moot. 't Veurmaoleg raodhoes oet 1851, later oetgebouwd in art déco, brande in jannewari 2005 aof, me oonderzeuk nog of 't gerestaureerd weurt. Markant is de vuurtorie de lange Jaap, dee bij Huisduinen steit.
Historie
De historie vaan de gemeinte begint in Huisduinen; in de Middeliewe e klein duundörp in de noordelekste punt vaan Holland. Bij versjeie inpolderinge vaan druugvallende grun (wadde), wie 't Zijpe, kaom Huisduinen neet mie zoe allein te ligke en zoe kós te leste in de zestiende iew 'n twiede plaots te noorde devaan oontstoon: Nieuwendiep of Den Helder. De nederzètting greujde es vèsserdörp en handelsplaots, meh de echte bleuj begós pas in de Fransen Tied, wie me hei 'ne marinehave aon begós te lègke. De exploitatie vaan Den Helder es marinestad woort nao 1815 door keuning Wöllem I veurtgezat, zeker ouch um commercieel haves wie Amsterdam en Rotterdam te kinne oontlaste. Dit brach Den Helder in ein iew tied tot de status vaan middelgroete stad. Probleme wie hoeg sjomaasj en criminaliteit, deils verbaand hawwend mèt de einzijegheid vaan de ikkenomie, en weineg prestiesj, teikende de stad nao d'n Twiede Wereldoorlog.
Externe link
http://www.denhelder.nl/
Anime
Anime (Japans: アニメ; Hepburn: anime, miëvoud: anime) is eine mit de handj of digitaal geteikende animatiesjtiel dae dök oet Japan kömp. 't Waord anime is de Japansen term veur animatie, womit edere vorm van geanimeerde media gemeind wörd. Boete Japan wörd anime eerder gebroek óm de sjtiel te ómsjrieve.
Anime wörd döks verkieërd es apaart genre ingedeild. Anime besjtuit in principe in eder genre. Dees loupe oetein van science-fiction tót romantiek. De grótste hievan is Shounen. Dit is Japans veur "jóng". Hiemit wörd döks aksie mit bedoeld.
Kènmerkend veur de sjtiel van anime zeen de groate uig en ónnatuurlik kluuërriek haor.
Sør-Fron
thumb|De ligking van Sør-Fron in de pervincie Oppland. Sør-Fron is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Oppland in Nórwaeg. De gemeinte had 3.231 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 732,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 4,4. De gemeinte is officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm.
De gemeintecode is 0519.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 3,1% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Riestenreks
De riestenreks (Letien: Oryzorictes) vörmen e geslech binne de óngerfemielje Oryzorictinae vanne tenreks bestäöndje oet twieë saorte.
Verwarrendj zat wuuertj de óngerfemielje Oryzorictinae ouch waal 'ns riestenrek geneump; veure verdudeliking kan me de óngerfemielje riestenrekechtige neumen en 't geslech echte riestenreks.
Indeiling
De riestenreks waere wiejer es volg ingedeildj:
Vroendaal
thumb|right|Ligking vaan Vroendaal Vroendaal is 'n wiek vaan Mestreech. De wiek grens aon de wieke Hier in 't noorde, De Heeg in het weste.
Ontstoon
De naom is aofgeleid vaan 'n stök akkerland, geneump 'In Vroendael', gelege aon de Vroendaalweeg tege de bosrand en tege de grens mèt Gronsveld. De naom kump veur 't iers op 'n akte oet 't scheperegister oet 1580: "...op eynen morgen ackerlants, gelegen in't Vroendael, genoempt der Isermans morgen...". Eigelek ligk de wiek in het gebeed "Steyn Beukel" mer umtot dee naom al veur 'n straot in de wiek "De Heeg" is gebruuk laog 't neet veur de hand um 't huidege "Vroendaal" zoe te neume.
Biezunderhede
Veur en tijdes de bouwwerkzaamhede vaan de wiek Vroendaal zien archeologe op zeuk gewees nao spore oet 't verleie. Amateurarcheoloog P. Magielse heet mèt 'ne metaoldetector 'n broonze zweerd gevoonde vaan umtrint 67 centimeter lengde. De vindplaots vaan 't zweerd is oongeveer haafweegs 't huidege 'Kloosterbosch', um en naobij d'n as vaan de weeg. Oet oonderzeuk vaan stadsarcheoloog Wim Dijkman bliek tot 't zweerd oet de late broonstied, vreuge iezertied stamp (oongeveer de 8e iew veur Chr.).
Doeadstraof
De doeadstraof is nao de hujige (binne de Europese rechspraok gebroekdje) diffenisie 'n oetveuring vanne, nao de maotstave vanne hujige besjaafdje maotsjappie, zwaors meugelike, dore rechter opgelagdje, straof, die 't t'r doead bringe vanne daotoe veroeardeildje inhèltj, wobie de vóltrèkking is vasgelag en ónger kóntraol wuuertj gehaje. Hie-in óngersjèdj 't zich van 't boetegerechtelik lynche.
'ne Miens dae t'r doead is veroeardeildj wuuertj meistes neet drek t'r doead gebrach, meh veurgaondj ane executie (de vóltrèkking vanne straof) gevange gehaje, eventueel in verbandj mit 't instèlle van e rechsmiddel (hoger beroop of e verzeuk veur gratie) veure vóltrèkking te veurkómme. Oppen daag vanne executie wuuertj de veroeardeildje euvergebrach nao de plaats wo 't vonnis wuuertj oetgeveurdj. Vervolges vindj de executie plaats volges e vasgestèldj protocol door 'ne persoean dae dore euverheid beveug gemaak is det te doon, de beul.
Ónger dees diffenisie vèltj dus neet 't doeajen oet noeadwaer of 't doeajen óm drek gevaor aaf te waere, wie es emes oet zelfverdeidiging dore pliesie (of 'ne börger) wuuertj doeadgesjaote. Dees daoje gelje inne meistes lenj es (ónger bepaoldje ómstenjigheje) geaorloof, ouch in lenjer wo de daodstraof neet wuuertj oetgeveurdj. 't Zelvendje geldj veur 't doeaje van militaire tiejes kriegshanjelingen op 'n wies die volges 't internasjenaal (kriegs)rech neet-verbaojen is. Boetegerechtelike executies wie lynchpartieje geljen in rechsstaoten es maord.
De doeadstraof woort en wuuertj sómtieds door machhöbbers opgelag veur zoea taengestenjers en concurrente oeterwaeg te rumen ónger 't móm van "verraojers" en "staotsgevieërlike elemente". De gebeurtj veurnamelik in dictature. Meistes geitj 't óm boetegerechtelike straofe, det wil zègke det gein rechszaak dao-aan te pas is gekómmen enne vóltrèkking vanne doeadstraof dus illegaal is. In väöl dictature waere döks nag waal sjienpercèsse gehaje: ónieërlike percèsse wobie de oetkóms al van te veure vassteitj. 'n Praktiek die in väöl Letiens-Amerikaanse dictature veurkoom waas 't laote "verzwinje" van dissidente figure. Waere persoeane zónger percès t'r doead gebrach, den sprèk me van standjrechtelike executie.
Sómmige zeen inne doeadstraof ouch 'n einveljige meneer veure maotsjappie te zuvere van nao häör inzich óngewunsjdje persoeane. Hiebie waere de koste van 'n gevangenisstraof (enne kans op óntsnapping oete gevangenis) es argumente gebroek.
Gesjiechte vanne doeadstraof
De doeadstraof besteitj al doezjendje jaore. Väöl gesjiechtelike brónne gaeven aan det de doeadstraof al innen tied det luuj nag in stamme laefdje 'n óngerdeil waas van 't juridisch systeem. Inne algemeinheid kós in daen tied 'n misdaod waere bestraof mit 't compensere van 't slechoffer doren daojer, liefstraofe, 't mieje vanne daojer, verbanning of executie. 't Is aevel wersjienlik det, ómdet de gemeinsjappen in daen tied hieël klein waere, weinig misdaoje binne de gemeinsjap woorte geplieëg en det me daonaeve hieël trögkhajendj waas mit 't verbannen of ómbringe van e lid vanne gemeinsjap. Dit gólj aevel neet veur misdaoje die door luuj van boete de eige gemeinsjap woorte geplieëg. Zelfs rilletief klein misdaoje wie deefstal door emes van boete de eige gemeinsjap woorte betrach es 'n aanval oppe ganse gemeinsjap en woorte sómtieds zwaor bestraof. Misdäöj die door emes van 'n naoberige stam woorte geplieëg kóste leie toet vetes die generaties lang kóste veurtbestaon, meh woorten ouch döks aafgedaon mit officieel spietbetuug en compensatie. Dees compensatie kós matterjeel zeen (wie 't betale vanne sjaaj mit vieë of slave), 't oetwussele van broedsvrólje en -men, mer ouch kós waere beslaote det mit blood mós waere trögkbetaaldj. Sómtieds woort genóg genómme mit deerlik blood, det miensjelik blood kós vervange, meh sómtieds woort ouch emes oete stam vannen daojer aangebaoje veur executie. Dit hoofdje neet nuuedzakelikerwies d'n daojer zelf te zeen: 't góng euver e kónflik tösse twieë gemeinsjappen en neet tösse individue.
E paar doezjendj jaor trögk vereindje stamme zich lansemaan toet naties. Door 't vereuvere van kórtbielaenge lenjer en stamme, vermingdje de bevölkinge zich ouch mieër en ónsting d'r 'n baoveklas gegróndj op religie, riekdóm of mach en minder oppe stam wo me oearsprunkelik vanaaf koom. Zoea ónsting ouch ummertoe mieë beheufdje veur 'n uniform rechssysteem in te veure, worin ónger anger de relaasjes tösse de maotsjappelike klasse formeel woorte vasgelag. Ei vanne aadste en bekèndjste rechssysteme is de Codex Hammurabi oet zoeaget 1780 v.Chr. In dit wètbook woorte straofen opgenómme veur versjillige misdriever, wobie de straofmaot aafhóng vanne maotsjappelike klas vannen daojer en die van 't slechoffer. De Codex Hammurabi kanj de doeadstraof ónger anger veur 't valsjelik besjöljige van emes veur maord, 't óntduke van 'n mobilisatiegroep, euverspeel en 't verkrach van 'n maog.
De juudse Thora (wersjienlik oete periood róndj 750 v.Chr.) kanj de doeadstraof veur maord, óntveuring, magie, 't sjenje vanne Sabbat, godslastering en e breid scala aan seksueel misdriever. Allewiel nump me aan det executies in Israël en Juda zeldjzaam wore, ómdet de benuuedigdje bewieslas hieël zwaor waas.
In 't Aad-Griekelandj woort de ieëste wèt gesjreve door Draco, róndj 621 v.Chr. De doeadstraof woort toegepas veur e groeat aantaal aan misdriever (de oetdrökking "draconische maotregele" is hievan aafkómstig).
In Europa waas de doeadstraof tiejes de Middelieëven enne periood daonao 'n algemein straof veur e breid scala aan misdriever. Innen achtieëndje ieëf sting in Groeat-Brittannië beveurbeildj de doeadstraof op 222 versjillige misdriever, worónger 't óngeaorlouf kappe van 'ne boum of 't staele van e bieës. Döks woort de doeadstraof in dees periood ómgezatte in 'n verbanning nao ein vanne nuuj kelonieje.
Inne loup vannen tied koom d'r 'n bewaeging op geng veure doeadstraof miensjeliker te make. De juridische lieërmeister Maimonides sjreef al innen twellefdjen ieëf det 't baeter is doezjendj sjöljige luuj vrie te laoten es einen ónsjöljige t'r doead te bringe. Innan achtieëndjen ieëf woort in Frankriek de guillotine ingeveurdj veur 't vóltrèkke vanne doeadstraof zoea snel en pienloeas meugelik te make. In 'n aantaal aan lenjer wo verhanging de gebroekelik methood van 't vóltrèkke vanne doeadstraof waas, woort de kórte val vervange dore lang val, wodoor de veroardeildje drek stórf aan 'ne gebraoke nak in plaats lankzem stikke. Inne Vereinigdje Staote woorten anen ènj vanne neugetieëndjen en twintjigsten ieëf nuuj methode gezóch veur veroeardeildje minder pienlik te laote stèrve. Es 'n vervanging veur verhanging woort ieës lektrocutie mitte lektrikstool ingeveurdj, daonao de gaaskamer en es litste de doeajelik injectie. Van gein van dees methode steitj aevel vas det ze pienloeas zeen en eder daovan is ómstreje.
Tróds 't feit det de miensjeliker methode breid zeen ingeveurdj, kènne sómmige lenjer nag ummer methode die es ónmiensjelik gelje, wie 't lankzem verhange, 't ónthödde mit e zwaord of zelfs steiniging.
Mit naam in 't vergange kós 'n doeadstraof es "ieërvól" of juus es "ónieërvól" gelje, waat mit naam veure femielje vanne veroeardeildje van belang kós zeen. Aedele woorte meistes ónthöd; dees executiemethood sting den ouch bekèndj es ieërvól. 'n Anger ieërvól methood (mit naam veur militaire) waas 't vuurpeloton. Tupische veurbiljer van ónieërvól doeadstraofe ware verbranjing, e sjot inne nak of de rögk, verhanging en verendeiling. Ouch vanwaenge de aerd vanne misdriever woorte de t'r doead veroeardeildje luuj nao de percèsse van Neurenberg verhangen en woort häör 't ieërvól vuurpeloton óntzag.
Liechtestein waas in 1798 't ieëste landj oppe welt det de doeadstraof aafsjafdje. 'n Ummertoe grótter waerendj aantaal aan lenjer haet de doeadstraof saer daen tied gans aafgesjaf of veurtj dees neet mieër oet. 't Aafsjaffe vanne doeadstraof is ein vanne veurwaerd die verbónjen is aan 't lidmaotsjap vanne Europese Unie.
Oetveuringsmethode
't Guuef versjillige menere veure doeadstraof oet te veure. Allewiel is 't in väöl lenjer de bedoeling det de executie zoea snel en miensjelik meugelik wuuertj gedaon. In 't vergangene, en nag ummer in sómmige lenjer, waas 't juus de bedoeling det de veroeardeildje lang en haevig leej es 'n vergeljing en es aafsjrikwekkendj veurbild veur potentieel misdaojigers. Veur die raej woorte executies dök publiekelik oetgeveurdj. In Saoedi-Arabië, Jeme, Iraan, Naord-Korea en Syrië kump dit nag ummer zoea veur.
De doeadstraof weltwied
Inne meiste wèsterse lenjer is de doeadstraof neet mieër in gebroek, mit es wichtigste oetzunjering de meiste staote vanne Vereinigdje Straote. Inne meiste Aziatische en Afrikaanse lenjer besteitj de doeadstraof waal, al wuuertj die mit naam in wèstelik Afrika (mit oetzunjering van Guinee) neet mieë toegepas. Inne meiste Letiens-Amerikaanse lenjer besteitj de doeadstraof officieel allein nag in oetzunjerlike ómstenjigheje en wuuertj die inne praktiek neet mieë toegepas.
Volges gegaeves van Amnesty International woorten in 2007 mindestes driedoezjendj luuj t'r doead veroeardeildj, dewiel nag óngevieër 25.000 luuj wachten op vóltrèkking van 't vonnis. Officieel zeen in 2007 weltwied zoeaget 1300 luuj t'r doead gebrach, mer 't wirkelik aantaal ligk wersjienlik väöl hoger, ómdet väöl lenjer gein betroewbaar gegaeves oetbringen euvere doeadstraof. Gans biejein woorten in veerentwintjig lenjer luuj t'r doead gebrach.
Maaswaerd
De Maaswaerd is 'n wièk det behuuert tót de stad Venlo. De wièk wuuert in wieëzerszin, beginnend vanaaf 't naorde, aan Klein-Italië in 't centrum, Sinselveld, Hagerhaof. Aan 't weste grenst de wièk aan de Maijem. De benaming Maaswaerd óntstond in 't begin van de 21e ieëw, doordet 't apart beneumd woort van 't oëstelik gelaege Sinselveld. De wièk wuuert gedomineerd door get hoegboew, waovan 't Nedinscogeboew 't mètst ópvallendst is. Ouch 't zorgcomplex Crescendo, ópgelaeverd in 2011, is heej gelaege.
Altwieërthei
Altwieërthej of Altwieërthei-j (Nederlands: Altweerterheide) es 'n kèrkdörp in de gemeindje Wieërt. Altwiëerthej ligtj in 't weste van de gemeindje, tösse Wieërt, Tungelder en Rooj in. De naam Altwieërthej keumptj van de hej en moerasse die in 't weste van de gemeindje völ zeen. Nog altiêd zeen d'r rônd 't dörp völ natuurgebiede, zoeëas de Tungelderwel tösse Altwieërthej en Tungelder. De ontginning van 't gebied rônd Altwieërthej es begonne begin 20ste ieëw. Toch deurdje 't tot nao de Twieëdje Wèreldoeërlog, toen det d'r 'ne haarde weeg doeër 't dörp kwaom ligge, veurdet d'r echt völ bebouwing kwaom. De lèste jaore es d'r völ nòwbouw gekome in 't dörp, zoeas de "Heidebeemd" in 2003 en "Eigen Erf" in 2007.
Website van 't dörp
Website in 't Nederlands
Moes
Moes kan verwieze nao:
Harlingen
frame|Ligking vaan Harlingen in Friesland Harlingen (Fries: Harns) is 'n stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Friesland, mèt op 1 november 2006 15.417 inwoeners en 'n oppervlak vaan 387,67 km2 (daovaan 't groetste deil, 362,49 km2, water of wad). Neve de hoofplaots Harlingen umvat de gemeinte nog de dörper Midlum (Mullum) en Wijnaldum (Winaem). De Nederlandse naome zien officieel.
Historie
De historie vaan Harlingen es nederzètting weurt veuraofgegaange door 't dörp Almenum. Dit dörp waor in 777 de plaots boe de ierste christeleke kèrk in Friesland gestiech woort. In 1157 kaom hei ouch 't kloester Ludingakerke, wat al gaw ei vaan de riekste kloesters vaan Friesland woort. In deen tied waor 'n naobersjap ten weste vaan Almenum sterk opgekómme; dit waor Harlingen, wat in 1234 stadsrechte kraog. Almenum laog sinds 'n stadsoetbreiing in 1579 binne de walmör vaan Harlingen. Noordwestelek vaan Harlingen laog daobij ouch de stad Griend, allewijl e klei zandpleetsje in de Waddezie.
De stad Harlingen had veural belaank es centrum vaan de vèsserij, in 't bezoonder de walvèsvaart. In 1579 oonderteikende 't de Unie vaan Utrei. Iewelaank bleef Harlingen 'n klein stad oonder de rouk vaan 't veurnaomer Franeker mèt zien universiteit.
Op 1 januari 1984 woorte de dörper Midlum en Wijnaldum oet de daan opgeheve gemeinte Barradeel bij Harlingen geveug.
Breckerfeld
Breckerfeld (Nedersaksisch: Bräckfelle) is e Wesfaals stedsje in de krink (Kreis) Ennepe-Ruhr-Kreis, te Noordrien-Wesfale (Duitsland). 't Maak deil oet vaan 't Ruhrgebeed. Mèt häör 58,78 km² en 8943 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 152 de veerkante kilometer.
't Op 375 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel twie stadsdeile.
Spaer
'ne Spaer is 'n aad waope det zowaal veure jach es veure kriegsveuring gesjik waas. De spaer besteitj oet 'n sjach (meistes van hout) en haet 'ne sjerpe puntj. Deze puntj kan 'n aangesjerp deil vanne sjach zeen, wie bie spaere van bamboe, of oet 'n anger matterjaal bestaon det oppe sjach is bevestig. Inne prehistorie gebroekdje me veur spaerpuntje knaok of vuurstein, later woorte dees matterjale vervange door bróns of iezer.
Vreug modelle van spaere ware gemaak veur te goeaje, wie me det noe nag deit bie de sport spaerwirpe. Anger modelle ware gemèndj es staekwaope. De Romeine gebroekdje e model aan wirpspaer dat ze pilum neumdje.
De spaer is es staekwaope de veurluiper vanne lans, de hellebaard enne piek.
Symboliek
De spaer is e symbool van (politische) mach.
Windmeule
thumb|300px|[[Mergele windmeule van Hunnekem bie Nut]] 'n Windmeule (of windmuële) ies 'n meule, woavan de wieke aangedreve weure door de wind. De wieke drage de krach euver op 'n binneraderwerk en drieve maalsjtein of 'n zaeginstallatie aan. In Zuud Limburg ies in 't verleje miè gebruuk gemaak van watermeules, in de beekdale. De sjnelsjtruimende beke zörge veur voldoende waterkrach um 'n meulewerk aan te drieve. Allein op 't plateau in Zuud Limburg vingk me windmeules.
De windmeules in Limburg zint meistal van 't type bovekrujer, wat wil zègke, dat bie dees types allein de kap drièjbaar ies um de wieke op de wind te zètte. Bie de sjtanderdmeule kèn de ganse kas drièje. Emes dae in 'n meule wèrk ies 'ne meulenaer. Achtername wie Mullenaersj of Meuleneers wieze daonao.
Veural in Wes-Nederland woort vreuger väöl industrie mèt windmeules bedreve. Ouch woorte de poldersj demèt druèggehoute. De sjterke zuudwestewind dae geweunlik in dat gebeed hièrsj maakde 't dao hendeg gesjik veur. Allewiel zint ze 'n toeristisch symbool veur Nederland; de meules bie Kinderdijk (gemeinte Nieuw-Lekkerland, Zuud-Holland) zint zelfs op de Waereldèrfgoodlies van de UNESCO geplaatsj.
Gebruuk en produk
Meules óndersjeie v'r nao 't gebruuk:
Windmeules in Limburg
Zuug wiejer Lies van windmeules.
Molino
Bernardinuscollege
't Bernardinuscollege is 'n katholieke sjolegemeinsjap väör middelbaar ongerwies in Heële. 't Bernardinuscollege maaktj deil oet van de "Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg", toet 1 november 2007 "Onderwijsstichting Sint-Bernardinus".
Karnemèlk
thumb|Volle mèlk (lènks) en botermèlk (rechs). De dikvloejbaardere botermèlk blif nao ’t drènke aan ’t glaas hange, de mèlk neet.
Genève (kanton)
Genève (Duits: Genf, Frans: Genève, Italiaons: Ginevra, Reto-Roemaans: Genevra, Engels: Geneva, officieel: République et Canton de Genève) is 'n kanton in 't weste vaan Zwitserland
Bernardinuscollege
Gesjiedenis
't College hiltj eeder jaor 'ne Franciscusdaag, in de traditie van de Franciscane die de sjool höbbe opgerich.
Karnemèlk
Karnemèlk of, zoaes meistal in väöl Limburgse dialekte, botermèlk geneump, is eine einigszins zoer sjmakende, dik vloejbare, vèterme drank, dae biej ’t make van boter óntsjteit.
Genève (kanton)
Plaotse en gebede
't Kanton heet de volgende stei binnen de grenze (dec. 2003):
Karnemèlk
Preduktie
Van awtshaer wirt karnemèlk gemaak door 't karne van verzoerde roam. Hiebiej wirt biejveurbeeld in ein hoag koep, de karntón (in väol Limburgse dialekte de botersjtang geneump, de verzoerde roam mèt eine sjtek mèt aan ’t eindj ein sjief mèt allemaol gaetjes d'r in, op en neer gesjtoate. Biej dit preces klóntjert 't mèlkvèt same doordat de vètmembraankes braeke en zoa es boter baove-op de karnemèlk gaon drieve. De boter wirt aafgesjöp en de euvergebleve zoere vloejsjtof, ’t residu, is dan de karnemèlk.
24 september
Nationale fièsdaag in Saoedi-Arabië
Karnemèlk
Preduktie
Allewiel wirt bienao alle karnemèlk gemaak in zuvelfebrieke. Aan mager mèlk waere mèlkzoerbacterië toegevoog, wodoor de mèlksóker (lactose) wirt ómgezat in mèlkzoer. Biologisch-dynamische karnemèlk (te koup in natuurvoedingswinkele) wirt nog op de awwerwètse meneer gemaak. Zuvelfebrieke voge sókker toe aan karnemèlk óm de sjmaak milder, angesj gezag minder zoer te make.
Bernardinuscollege
Gesjiedenis
Jaorliks wurt väör leerlinge en aod-leerlinge de Bernardinusmars georganiseerd, een nachtelike wanjeling van 60 kilomaeter.
Varen
Vare(n) kan verwieze nao:
Karnemèlk
Toepassing
In Nederlandj wirt deze drank, veural in de zomer, väöl gedrónke mer ouch de Duutsjers, wo me sjprik van Buttermilch is karnemaèlk erg popelair. Oes botermèlk is waarsjienlik van de Duutsje benaming aafgeleijd. In de Arabische waereld wirt väöl karnemèlk en is dao bekènd ónger de naam Laban. In väöl anger lenj, zoa es in Belsj, wirt de drank aevel neet zoa gewaardeerd. Sómmige luuj verwirke karnemèlk in pannekeuk, zoaes in de Verenigde Sjtate. Ein awwerwets Nederlandjs naogerech is gortepap ouch waal karnemèlkse pap: gekaokde karnemèlk mèt bloom (of ein anger ingrediënt) en meistal gezeut mèt sjroap.
In Vlaandere wirt dit ouch dèks gegaete veur 't hoofgerech, in de plaatsj van sop, mer 't kump ouch veur in ein hoofgerech: aerpel mèt karnemèlk en zachgekaokde eijer mèt in boter gesjtaofde unne. Eine variant is 'Totjespap', besjtaonde oet aerpelpuree mèt karnemèlk en gebroende boter mèt dao-op ein gebakke eijke.
Ouch hangop wirt dèks van karnemèlk gemaak. In Frankriek wirt 't gedrónke mèt vruchtesjtroap. In Iran wirt karnemèlk ouch waal gemenk mèt kruje en geserveerd es biejgerech, de geneumde doegh.
Sjtraepe in ein laeg karnemèlkglaas
De sjtraepe die aan de bènnekantj van ein glaas óntsjtaon nao 't opdrènke van de karnemèlk kómme door samestjèlling van de karnemèlk. Karnemèlk besjteit namelik oet water, eijwit, zawte en mèlkzoer. Dit mèlkzoer tas de eijwitdeilkes aan zoadat ze in de karnemèlk tot groatere deilkes sameklóntjere es in mèlk, tot waal doezend keër groater. Dees groate eijwitdeilkes zakke door de zjwaortekrach nao verloup van tied nao beneje. Es te eine hoevölheid karnemèlk ènnige daag sjtil leës sjtaon, geit de karnemèlk zich vanzelf verdeile in ein dunner en zoerder läögske baove-in en ein dikker deil óngerin.
Genève (kanton)
Distrikte
't Gief gein distrikte in 't kantono Genève.
Karnemèlkse pap
Karnemèlkse pap, (in ’t Nederlandjs Gortepap) ouch waal boterpap geneump, wirt gemaak van karnemèlk en gort (gepelde gaersj).
Karnemèlkse pap waas de eësjte pap die in Nederlandj door de zuvelfebrieke woort geleverd.
Nuër Bokrikers
Et Nuër Bokrikers is e Limburgs dialek da riedlich wa afweik ven de nomòle dialekte ejn d'omgieveng. Da kump dörda Nuër Bokrikers æglich vesjchellende transformaases hed motte dörstòn ejn zin gesjchiedenis. De Bokrikse as, woda de dialekte van Gudske, Houthale, Zonhoëve, Dzjoppenbek, Bieringe en half Bilzes zich ejn bevinne, is sins d'histoore begos geklemt gewies tusse et Genkers en't Hassels, de tzjvie (2) gruëtste steje ejn Bels Limburg. Dòdör hed et zowel aksènte ven Centraallimburgs en Westlimburgs.
Aaners ? Wèjda ?
Dies afgewieke wuêrd zaa dje vewachte miër nò't oest en ni ejn't center ven Bels Limburg. Wej kump da ? Vesjchillende rieëne Nuër Bokrikers es een nower vurm van Bokrikers, da miër gesjproche wur dör't joenk volk. Alwarda (Alhoewel, al was dat) da dialek stejds minner gesjproche jòn, dör grutere mobilitæd ejne bevolkeng en grutere masse-kommenikaase, hed de Limburgse jögd toch nog irreges da gevuul da Limburgers ni zin glæch d'aaner Vlòmenge ùf Neërlanners. Dörda aat dialek minner en minner van generaase ùp generaase dörgegiejve wur geròch de spesefieke vokabulèr mesjcheins kwætgesjpiel, mò zu kræg et dialek wel miër modernere aksènte dör nowe ejnvloede. Haag der wel rekenèng mit da de K's dèj vevange jòne dör CH, gien zœver CH klâank hed, mo iet tusse K en CH ejn. Ùm't œt se sprieche mos'dje dùjn asùf dje een K klâank git mòche, mo vlak vör da ur tong ur gehemeltse rok haag'dje ejn zuda e klæ kûët öveblif vör de lùch ùm dör se graache.
Nà d'ejnmakeng van Bels en zecher nà d'offisjèl erkenneng van't Neërlans ejn't land, geròchte Limburgs stejds miër onner d'ejnvloed van Brabanse dialekte déj't Neërlans överhierse. Dör miskenneng en mispræzeng van de Limburgers ejn d'res van't land es der d'impuls gewies zich nog miër gin aaf te zatte tiejge d'Antwerpenère en de Brabanners, wobè de Limburgse onnersjchæengsdrâng zich miër gieng manifesteere. E logies gevolleg es da de jög dej zich ech as Limburgers zejn hun aksènt miër bij d'Oesterbuëre van Mestreech of Dœtsj goenk zoeke en alzu miër Dœtsje klaânke goenke gebrœche.
Dees trent haa zich vesjtark gezejn wanni da ejn d'jòre 50 tot 70 zich viël migrante ginge settele op Limburgse boëm. De zœderse migrante hemme e harder, miër macho aksèn ejn't dialek gebroch. De migrante œt't oest, zuäs œt Pole, Dœtsjland en Holland vesjtarkte dan och de central-Dœtsje en silfs huëg-Dœtsje aksènte. De migrante kwame nò Genk vör de sjtienkòlmîêjn, ùf vör de laagre takse (dees gels dan vör d'Hollanse migrante)
Sjpelleng
Et Nuër Bokrikers ed e spesjòl sjpelleng dej't vör ni-kanners soms muujlich læch. Hejonner inkele riëgels
Variaases :
Bazès
Nommers : Iën (1), Tsjvii (2), Drèj (3), Viä (4), Væf (5), Zès (6), Ziëve (7), Aach (8), Niëge (9), Tèjn (10)
Vrògwuërde : Wu/Wo (Waar), Warum/Vöwa (Waarom), Wej (Hoe), Wejda (Hoezo), Wanni (Wanneer), Wej/Wie (Wie)
Kimi Räikkönen
thumb|right|200px|Kimi Räikkönnen Kimi Mathias Räikkönen (oetgesproke es r ei k-kön-nen, IPA: [ˈrɛɪ̯ˌkːœnːen]), (Espoo, Finland, 17 oktober 1979), is 'ne Finse otocoureur. In 2007 woort heer wereldkampioen in de Formule 1. Ziene bijnaom is The Iceman.
Curitiba
Curitiba is de houfstad vanne staot Paraná in 't zuje van Breziel. Curitiba haet óngevieër 1,8 miljoen inwoeaners.
Kâssele
Kâssele hit 'n kerk mit vieftiende-iews pristerkoer. De toere en 'n deel van de kerk zelf zin in 1944 door de Duitser opgebloeze. 't Bezeenswirdeg dörpspleej is in 2003 gerestaureerd. Dichtbij Kâssele leet de Kâsselse vènne.
Clannad
300px|thumb|Clannad 2007. Clannad is 'ne band oet de Gweedore, Rippebliek Ierland. Hae besteit sinds 1970, mit es bandlede Moya Brennan (zank), Ciarán Brennan, Pádraig Duggan, Noel Duggan en Pól Brennan. Hun stiel is 'n mengeling van ónger angere rock, pop, New Age en Celtic folk.
't Wolfses
thumb|left|275px|Windmeule op 't Wolfses Wolfses (Nederlands: Wolfshuis) ies 'n buurtsjap van 't dörpke Bieëmele (Nederlands Bemelen) in de gemeinte Èèsjde-Mergraote in Nederlands Limburg. 't Gehuchske liek op 't plateau aan 'n sjplietsing van waeg: de ouw route Mesjtreech - Aoke en de weeg van Keer en Terbliet. Neve 'n paar häöf en hoezer liek d'r ouch 'n windmeule. Saer 1957 ies 't Limburgs Landsjap eigenaer van diet mergele monument oet 1855. De naam van Tienhovenmolen geit truuk nao ein van de sjtiechtersj van de Nederlandse natuurbesjerming. Nao restauratie, in 2001, van 't maalwerk functioneert de meule wir es vanouds.
In de moer ies 'n moordkruus ingemetseld oet 1417, dat herinnert aan de maord op 'ne zeker Claes Goltsmet. 'ne Ander, houte veldkruus in 't veld kort bie de meule, dreug d'n dialekteks: Loop neet zoe mer langs, me blief effe bie Mich.
Bies 1982 waor 't Wolfses verdeild tösje de gemeintes Bieëmele, wat 't noordelik deil had, en Wielder, boe 't zujelik deil in laog.
Goeree-Overflakkee
Goeree-Overflakkee is e (veurmaoleg) eiland en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Oondaanks zien staotkundege positie zien de taol, de cultuur en 't landsjap Ziews. 't Weurt umgeve door 't Haringvliet (noorde), 't Hellegat en Volkerak (ooste), de Grevelingen (zuie) en de Noordzie (weste). Sinds de Deltawerke is 't mèt damme en brögke verboonde mèt Voorne-Putten, de Hoekse Waard, Schouwen-Duiveland, Sint Philipsland (gemeinte Tholen) en 't Braobants vasteland. Groetste plaots is 't twielingdörp Middelharnis-Sommelsdijk. Sinds 1 jannewarie 2013 vörmp 't ein gemeinte.
Insignes
't Eiland had al e waope veur de vörming vaan de gemeinte: 't veurmaoleg watersjap Goeree-Overflakkee (wat vaan 1981 tot 2005 bestoont) droog e waope gebaseerd op 't aajd waope vaan Voorne. De nui gemeinte wouw dat waope evels neet euvernumme, umtot 't 't häör te sterk aon 't watersjap rappeleerde. Ouch e traditioneel waope, mèt 'n combinatie vaan de veer stiechtende gemeintes, bleek neet gemekelek te realisere. Oetindelek koos me veur 't volgend waope:
De gerf symboliseert de gemeinte, die de versjèllende kerne bijeinhèlt wie aore in 'n gerf. De zès oonderste stökker weure gezeen es vief golve, die weer stoon veur de vief umringende waters: Haringvliet, Krammer, Volkerak, Grevelingen en Noordzie.
Kerne
thumb|'ne 'Ruter' (stellaasj veur hui te druge) bij Ouddorp; op d'n achtergroond kin me de vuurtorie zien.
Vestre Slidre
thumb|De ligking van Vestre Slidre in de pervincie Oppland. Vestre Slidre is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Oppland in Nórwaeg. De gemeinte had 2.217 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 464,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 4,8. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
Goeree-Overflakkee
Kerne
Daoneve tèlt de gemeinte nog versjèllende naobersjappe. 't Raodhoes steit in Middelharnis.
Vestre Slidre
De gemeintecode is 0543.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 5,3% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Goeree-Overflakkee
Aonzien en cultuur
thumb|Grach in Goedereede; kèrktorie op d'n achtergroond. thumb|Veurmaoleg raodhoes vaan Middelharnis. thumb|Windmeule 'De Bommelaer' bij Den Bommel. Mèt aon veer kaante zie of aofgedamde zie-erm, zien agrarisch kleipolderlandsjap en zien duine vertiont Goeree-Overflakkee sterke landsjappeleke euvereinkomste mèt Zieland. Ouch veur de immaterieel cultuur gelt dit.
Monuminte
De veer fusiepartners same hadde per juli 2012 357 rieksmonuminte: 139 in Goedereede, 158 in Middelharnis, 31 in Dirksland en 29 in Oostflakkee. De gemeinte kint twie besjermde stads- en dörpsgeziechter: 't stedsje Goedereede en 't twielingdörp Middelharnis-Sommelsdijk.
Taol
Alle inheimse dialekte hure tot 't Ziews. Op Goeree sprik me 't Goerees, op Overflakkee 't Flakkees. Binne dat lèste dialek zien zeker oos-wesgeoriënteerde versjèlle te hure, boebij de oostelekste dörper invlood vaan 't Braobants kinne. 't Goerees en 't Flakkees deile, in vergelieking mèt de aander Ziewse dialekte, 't behajd vaan de h (op de oostelekste dorper nao) en vaan de cluster -rs. Oondaanks dudelek verval bij de jäög steit 't dialek hei väöl beter deveur es de traditioneel dialekte in de res vaan Zuid-Holland.
Religie
De mierderheid vaan de bevolking is protestants. 't Eiland ligk in de Nederlandse Biebelgordel; versjèllende bevindelek gerifformeerde genoetsjappe höbbe hei 'ne groeten aonhaank, die nog 't sterkste is op Goeree. Allein in Oude-Tonge gief 't vaanajds 'n groete kathelieke gemeinsjap.
Politiek
De opkoms laog op 55,6%. De veurluipege börgemeister waor Corstiaan Kleijwegt; ieder waor dee al börgemeister vaan Sliedrecht en Hellevoetsluis. Heer woort in september opgevolg door Ada Grootenboer-Dubbelman, die ieder wèthawwer in Moerdijk waor.
Historie
thumb|Nederland roond 't jaor 1000 nao Bilderdijk. De gouw Voorne is te zien; 't toen nog neet euverstruimp land wat oets Overflakkee zouw weure huurt dao daan nog bij. Wie de historie vaan Zieland is ouch die vaan Goeree-Overflakkee geteikend door e gevech tege 't water. De respectief histories vaan Goeree en Overflakkee zien evels wel versjèllend. Goeree hoort oets tot 't veengebeed wat me 't Land vaan Voorne neumde; roond 't jaor 1000 veur 't iers geneump, tot 1371 e zelfstandeg gebeed, tenao e baljouwsjap vaan Holland. Me neumde 't eiland dèkser Westvoorn(e); dit kin allewijl tot verwarring leie mèt de gelieknaomege gemeinte op 't huieg eiland Voorne, wat me vreuger ieder Oostvoorne zouw neume (vaandao d'n dörpsnaom). De bewoening hei is aajd: in Ouddorp zien Romeinse opgravinge gedoon, dewijl Goedereede, 'gooj (veilege) have', in 1312 stadsrechte kraog.