Relizjie
Veer levesvraoge
Veur de Abrahamse relizjie gief 't de idee vaan de heilegheid vaan 't leve due geworteld is in eine God dee gans en al 't leve heet gesjaope en al 't leve get vaan Zien heilegheid heet gegeve. Dees heilegheid kin versiedene niveaus in de relizjie vaan Abraham. Alleriers zien de dinger op dees wereld 'n bepaolde mate vaan respec versjöldeg umtot God ze gesjaope heet. Daoneve zien de levende wezes op eerd zoewel door God gesjaope wie gezegend um ziech veurt te plante en de soert in stand te hawwe. Te slot zien alle lui gesjaope, gezegend en gemaak nao 't beel vaan God. In Abrahamse relizjie is 't leve heileg umtot God 't gesjaope heet en heet me neet 't rech um 'n ind te make aon dat wat God gesjaope heet. Wel is 't zoe tot de minsheid bove aon de lèdder vaan heilegheid steit. In oesterse relizjie weurt de heilegheid vaan 't leve breijer touwgepas. In beveurbeeld 't boeddhisme, hindoeïsme en aander relizjie gief 't heilegheid in 't leve umtot me geluif tot 't goddeleke aonwezeg is in al levend dinger. Stèrker nog, väöl oesterse relizjie liere vegetarisme es de meneer um de ethische weerd vaan ahisma te oondersteune, wat wil zègke: 't aofzeen vaan geweld contra al levend wezes. In oesterse relizjie kump ierbeid veur 't leve veurt oet de idee dee karma heet. Karma is 't geluif dat me krijg wat me geef. Wienie me dös e gewelddaojeg leve leidt, zal me te lieje höbbe van geweld, in dit leve, daan wel in de leve die me leijt nao de wijergeboorte. 't Leve mot gerespektierd en besjermp weure, umtot 't respektiere vaan 't leve 'n deil is vaan 't leije vaan e verleech, neet-gewelddaojeg bestande. Me kin ziech aofvraoge boeveur 't, es relizjie in hun algemeinheid de heilegheid vaan 't leve liere, zoeväöl geweld gief op dees wereld (en goof). 'n Antwoord is tot lui neet perfek zien. Relizjie beije 't riechsnoer en de kaojer um e good leve te leije, oetindelek zien lui zelf evels verantweurdelek veur wat ze doen. Alle relizjie liere tot wat de lui gegeve weurt in hun leve mot weure gedeild mèt lui die in noed zien. In oesterse relizjie is leefdaojegheid 'n meneer um e good karma te kriege. In Abrahamse relizjie kump 't gebod um get aon de erme te geve veurt oet 't geluif tot God gans en al bezit umtot Heer de wereld gesjaope heet; in feite bezitte de lui op groond vaan de Abrahamse visie niks (ouch al dinke lui mesjiens vaan wel). In plaots daovaan heet God de lui gans en al in bruiklien geve. Me wèrk hel um bepaolde dinger te kriege. Aander dinger, wie gezoondheid, intelligentie en telènte zien klaore gesjènke vaan God. Wat me heet, mót me deile, umtot leefdaojegheid de meneer is boe-op me aon God kin toene tot me kontènt is te deile wat Heer mèt de lui deilt. Tzedaka is 't Herbreeuwse (de relizjieus taol vaan de jäö) woord veur leefdaojegheid en 't vörmp e belaangriek oonderdeil vaan de geluifspraktizeringe vaan de jäö. 't Geve vaan aalmoze, zakaat, vörmp ein vaan de vief zuile vaan de islam en 't is ein vaan de belaangriekste oonderdeile vaan de heilege islamitische maond ramadan. Lui neet nao hawwe die pijn doen, is väölliech de meuilekste en belangriekste lès die relizjie lui perbere te liere. De natuurlek reflex vaan lui die koed is aongedaon, is um aander lui betaold te zètte. Relizjie perbere dees neiging in toom te hawwe en lui te liere um de lui die koed doen neet nao te hawwe. In Europa kump 't cultureel idee um neet nao te hawwe vaan de Abrahamse relizjie: umtot God us eus zun heet vergeve, mótte veer aander ouch hun zun die ze tege-euver us höbbe begaange, vergeve. In 't christendom geef Jezus 't veurbeeld vaan dit vergeve door degein die häöm höbbe vermoord neet nao te hawwe. In 't jäödom is d'n heilegen daag Jom Kippoer (Limbörgs: Groete Verzeunsdaag) gewied ain 't vergiffenis sjinke en vergeving vraoge aon God en aandere. In de islam is de heilege maond ramadan gewied aon leefdaojegheid eb 't vraoge en sjinke vaan vergiffenis.