cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
In 't nuujs - Kóns en cultuur
2019
De Chinees-Amerikaansen arsjitek Ieoh Ming Pei sjtörf op 102-jäörige laeftied.
De Amerikaanse actries en zengeres Doris Day sjtörf op 97-jäörige laeftied.
D'n Tunesisch-Amerikaanse modeóntwerper Max Azria sjtörf op 70-jäörige laeftied aan lóngkanker.
D'n Amerikaanse rezjisseur John Singleton sjtörf op 51-jäörige laeftied aan 'n bereurte.
Me maak de vónds bekèndj van diverse manuscripte van Anthony Burgess. Hie-ónger is The clockwork condition, 'n ónvoltoejd commentair op A clockwork orange, en diverse korte verhaole.
De Britse operazengeres Heather Harper sjtörf op 88-jäörige laeftied.
De Nederlandse rezjisseur Pieter Verhoeff sjtörf op 81-jäörige laeftied.
D'n Oesteriekse pianis Jörg Demus sjtörf op 90-jäörige laeftied.
De Pariese Notre Dame brentj oet. Allein de boetemör en de twie klokketores blieve gesjpaord.
De Nederlandsen acteur Gaston van Erven sjtörf op 75-jäörige laeftied.
De Belsj-Franse rezjisseus Agnès Varda sjtörf op 90-jäörige laeftied.
De Britse muzikante Stephen Fitzpatrick en Audun Laading, die same 't indieduo Her's vörme, kómme óm bie 'n auto-óngelök.
D'n Amerikaanse rockmuzikantj Scott Walker, bekèndj van de Walker Brothers zoewie van zie solowerk, sjtörf op 76-jäörige laeftied.
D'n Amerikaanse rhythm & blueszenger Andre Williams sjtörf op 82-jäörige laeftied aan dermkaanker.
D'n Amerikaanse surfgitaris Dick Dale sjtörf op 81-jäörige laeftied.
D'n Duutsj-Oesterieksen dirizjènt Michael Gielen, väöral bekèndj óm zien directies van Nuje Meziek, sjtörf op 91-jäörige laeftied.
De Amerikaanse conceptueel kunsteneres Carolee Schneemann sjtörf op 79-jäörige laeftied.
De Pritzkerpries weurt toegekèndj aan de Japansen arsjitek Arata Isozaki.
Bie de 91e Academy Awards (Oscars) wèntj Green book de pries veur 'bèste film', en Rami Malek en Olivia Colman de prieze veur 'bèsten acteur' en 'bèste actries'.
D'n Duutsje, in Paries wirkende modeóntwerper Karl Lagerfeld sjtörf op 85-jäörige laeftied.
De Zwitsersen acteur Bruno Ganz sjtörf op 65-jäörige laeftied aan dermkanker.
De Nederlandsen industrieel óntwerper Friso Kramer sjtörf op 96-jäörige laeftied.
Willy Willy, gitaris van de Belzje band The Scabs, sjtörf op 59-jäörige laeftied.
De Britsen acteur Albert Finney sjtörf op 82-jäörige laeftied.
'nen Bibliothecaris vanne Universiteit van Bristol óntdek zeve handjgesjreve middeliewse perkamente die vertèlle euver de mythologische avventure van touvenaer Merlien en keuning Tuur.
In Minya, get ten zuje vanne Egyptische huidsjtad Caïro, óntdekke arsjeologe 'n tombe mit vieftig mummies.
De Britsen acteur Clive Swift, veural bekèndj es Richard Bucket in Keeping up appearances, sjtörf op 82-jäörige laeftied.
De Nederlandse popzenger Johnny Lion (John van Leeuwarden), veural bekèndj van zienen hit Sophietje, sjtörf op 77-jäörige laeftied aan de gevolge van Alzheimer en lóngkanker.
Veur 't iers in viefteen jaor treujt Loeki de Liew op in e reclameblok. Dit deeg de STER nao 'n petitie óm häöm trök nao de tv te haole.
De Limburgstalige zenger van 't vastelaovesleed Sjraar Peetjens oét Venlo störf op 96-jäörige laeftiéd.''
De Fransen accordeonis Marcel Azzola, ónger mie bekèndj as begeleier van Jacques Brel en Édith Piaf, sjtörf op 91-jäörige laeftied.
De Amerikaanse musicalactries Carol Channing sjtörf op 97-jäörige laeftied.
De Nederlandse rapper Feis (echte naam Faisal Mssyeh) kump op 32-jäörige laeftied óm in 'n sjeetpartie.
Mathias Kemp
Saer 1958 weurt aan 'ne literaire sjriever of diechter oet Belsj Limburg en/of Nederlands Limburg de Mathias-Kemppries oetgereik.
Sjtiel en thema's
Zien inspiratiebrónne zin 't katholiek gelouf en de leefde tot zien geboortesjtreek. Hae sjreef neve gediechte 'n aantal novelle, romans, toneelsjtökker en euver 't Limburgs leve: cultureel, historisch en economisch. De poëzie van Mathias Kemp ies zien eigelike leveswerk, zie maak ouch 't bèste deil oet van zien gans oeuvre. Dao were 13 bundels gepubliceerd. In eder deil ies de diechter minstens interessant door 't visionair element. Nao de ièrsjte deile mèt romantische sjilderinge van super-aerdse sjoanheid ies ouch de actualiteit in zien gediechte gekómme. Hae bleef die kritisch bekieke en besjouwe: de miensjelike glorie, de evolutie, de modieus utinge bie intellectuele en de misdraginge van machhöbbersj.
Préambule
'n Préambule is 'n inleiende teks op de bepaolinge vaan e kontrak, 'n wèt of e verdraag. In de préambule weurt dèks 't buut gesjets, 'n oonderligkend filosofie en/of de umstandighede die höbbe geveurd nao 't kontrak, de wèt, d'n akkoord of 't verdraag. 'n Préambule heet juridische beteikenis, soms mèt versjaffende oetwèrksels die door de posteerders neet woorte veurzien.
't Woord préambule kump vaan 't Aajdlatien: praeambulare meint zoevaöl wie "veuroetgoon". Oet dee fong kump 't Middellatien woord praeambulum, wat zoeväöl meint wie "inleiing".
MaBro
De NV MaBro waor e broedfebrik in Mestreech, gelege aon 't Slevrouweplein 17. De naom is 'n sametrèkking vaan Maastrichtsche Broodfabriek. 't Febrik is opgeriech in 1878 es NV Maastrichtsche Broodfabriek, vaanaof 1952 woort de afkorting MaBro gebruuk. In 1974 kump 't tot 'n faillisement en in 1980 weure de gebouwe gesloop um plaots te make veur nuibouw.
Historie
't Broedfebrik woort in 1878 opgeriech door Joannes Petrus Hubertus Hamers. Ziene ierste zoon Pierre kump later ouch in de febrik te wèrke es technisch adviseur en ziene derde zoon Martin weurt directeur.
In 1961 nump de MaBro zienen intrèk in de 't veurmaoleg opvanghoes veur kinder aon 't Slevrouweplein.
In september 1973 fuseert MaBro mèt O.D.B. (Ons Dagelijks Brood) oet Heerle. In 1974, door versjèllende oorzake wie gestege loene, gestege groondstofprijze en de pries vaan 't broed, geit 't bedrief evels failliet.
Krater
Mèt krater kan waere gemeindj:
Kvænangen
thumb|De ligking van Kvænangen in de pervincie Troms. Kvænangen is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Troms in Nórwaeg. De gemeinte had 1.387 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 2.110,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 0,7. De gemeinte is officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm.
De gemeintecode is 1943.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 1,8% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Tebannet
thumb|200px|right|Tore van de Gerlachuskèrk en de Gerlachusden Tebannet (Nederlands: Banholt) ies 'n dörp in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud Limburg. De naam kump van ban en holt. Ho(l)t in de beteikenis van bösj. 'ne Banbösj ies 'ne bösj woa allein de keuning rech haet um te jage. Ban zou ouch wieze op 'n ban- of dwankmeule die hie in 1650 gesjtange haet, woa de boere verpliech waore um te laote male.
E. Vrijdag maakde in de jaore vieftig van de 20e ièw 'n woordelies van 't dialek van Maer en Tebannet.
Tebannet huèrde tot 1982 same mèt de buurtsjap Terhoorsj (Terhorst) tot de gemeinte Maer (Mheer). In 2003 wone d'r 1100 luuj.
Bezeenswaerdig
thumb|200px|Lourdesgrot mèt [[Maria en roazekrans ]] Boete, op 't drieheukig pleintsje achter 't koar bevingk ziech 'n Lourdesgrot. Um 't beeld beeld van Maria hingk 'ne reuzeroazekrans.
Al veur dat Tebannet ein eige parochie waor, besjteit 'r de baevaart ter ière van Gerlachus, diet in naovolging van de cultus in Houtem. Nao de 60er jaore in de 20e ièw ies dit in onbruuk geraak.
Trivia
De oetdrökking: Dat hingt op g'n den beteikent: dat ies bekènd in 't dörp.
Hjo
Hjo is 'n gemèndje in Västra Götalands län, Zwede. De gemèndje tèltj 8.857 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 298,40 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 29,7 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
5,09% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
1912
1912 (MCMXII) waor e sjrikkeljaor wat begós op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender. Op de Armeense kalender 1361 of ԹՎ ՌՅԿԱ. Op de Chinese kalender 4608 en 4609, op de islamitische kalender 1330.
Obscurantisme
Obscurantisme (Latien: obscurant, doonker make) is de neiging öm de besjaving van d'r miensj en de maatsjappiej es oongunstig te besjoewe of taege te haowe, en öm 't irrationele mieë ruimte te gaeve es de rede. Dis neiging kan vörm kriege in 'n meneer va deenke, 'ne lieër of in gerichde mener va handele.
Obscurantisme kan werre aanzieë es d'r taegepool van de Verlichting. D'r 18e-ieëwse Verlichtingsdeenker Marquis de Condorcet sjreef väöl över 't versjiensel, en definieerde 't es "de tirannie van de arglist över de oonwetendhèèd".
Woiwodsjap Pommere
Pommere (Pools: województwo pomorskie; Kasjoebisch: Pòmòrsczé wòjewództwò; Dütsj: Woiwodschaft Pommern) is 'n woiwodsjap i Pole. Zie ligk in 't noorde van 't lank en grens in 't noarde aa g'n Oeëszieë, in 't noardoeëste aan 't Roessische Kaliningrad, in 't oeëste aa Ermland-Mazurië, in 't zuje aa Koejavië-Pommere en Groeët-Pole en in 't weste aa Wes-Pommere. De hoofsjtad en wiedoet de groeëtste sjtad is Gdansk.
Geografie
De woiwodsjap umvat de ouw sjtrieëk Pommerelle. 't Weste behoeët tot 't ouw Hingerpommere. Beide name zint aafgeleid van 't Sjlavisch po more, dat zoeëget 'tzelfde wie Zieëlank heesj. De woiwodsjap kunt óch uëveree mit de ouw Prusische provins Wes-Pruse. 't Deel i g'n sjtrieëk Hingerpommere behoeëte tot de provins Pommere. I Pommerelle woeëne óch Kasjoebe, e Wes-Sjlavisch volk dat 't Kasjoebisch kalt. Hun leëfgebeed weëd doarum óch Kasjoebië geneumd.
Sjteë
De lies hei-ónger tuënt sjteë mit mieë es 30.000 iwuënesj (sjtank: 30-06-2015). I höaksjkes de minderheedssjproake Dütsj en Kasjoebisch.
Economie
Pommere hat twieë va de drei groeëte zieëhaves va Pole. Dees ligke i Gdynia en Gdansk. De anger zieëhave ligk i Swinemünde. Van aodsher vörme de haves 'n wiechtig brón van ikómste. De haves hant doadurch 'n aatrekkende werking vuur d'r deenstesector en leechte industrie. Economische activitete concentrere zich vuural rónk g'n agglomeratie va Gdansk, oeë 1,2 mieljoeën lüj woeëne en wirke. I dees agglomeratie is de wirkeloesheed lieëg, meh d'r boete nog rilletief hoeëg.
Sergipe
Fysische geografie
Mèt zien 21.195 km² is Sergipe de kleinste staot vaan 't land. 't Is zjus get groeter es de hèlf vaan Nederland, en oongeveer zoe groet wie El Salvador. Same mèt Alagoas is 't d'n insegste Braziliaanse staot dee kleinder is es Nederland of 't Belsj. Door ziene geringen umvaank en ligking kort aon zie besteit de staot veur 't groetste deil oet vlaak liegland of leech heuvelechteg terrein: 85% vaan de groond ligk oonder de 300 meter. 't Klimaot is tropisch mèt e (rillatief) druugsezoen, As volgens Köppen. Nao 't weste touw (in de zoegenaomde sertão of achterland) weurt 't land dudelek druger. Bij aonhawwende aoflandege wind kin 't druugsezoen laanger dore es gebrukelek.
Woiwodsjap Pommere
Economie
Wier zint badplaatsje es Sopot zier i trek bei toeriste.
Ieredevisie 2019/20 (damesvoetbal)
2019/20 weurt 't tiende sezoen vaan de Ieredevisie veur vrouwlui, BeNe League-sezoene neet mètgerekend. Ach clubs speule in veertien rundes twie kier tegenein; daonao speule de bèste veer nog um 't kampioensjap, dewijl de minste veer ouch nog um de plaotse 5-8 tegenein speule. Regerende kampioen is FC Twente.
Sjoeandörp
Sjoeandörp woort veur 't ieës in 1277 verneump, namelik es Schondorp, det me kan opvatten es sjoean of sjeif dörp.
Sergipe
Fysische geografie
Belaankriekste reviere zien de São Francisco (op de grens mèt Alagoas) en de Sergipe, boe de staot ziene naom aon oontlient.
1415
1414 - 1415 - 1416
Sjoeandörp
Straote
De volgendje straote behuuere toet Sjoeandörp:
Sergipe
Politiek
Umtot Sergipe gein groete bevolking heet, sjik 't mer ach parlementariërs nao 't Hoes vaan Aofgeveerdegde. 't Eige parlemint umvat 24 leie.
Brévilly
Brévilly ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 361 inweunersj. Ze ies 7,3 km2 groat. Dao woonde dus zoan 49 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Carignan, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Sedan. Wier liegk 't op 'n huègte van 156-257 meter.
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Veur e gans euverziech van de 449 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Beyoncé
miniatuur|Beyoncé in [[Lónje]] Beyoncé Giselle Knowles-Carter (Houston, 4 september 1981), baeter bekindj es Beyoncé, is 'n Amerikaanse zengerin, leedjessjrieverse, aktries en moeade-óntwerperse. 't Is gebaoren in Houston, dao opgegrujdj en haet es kindj deilgenómmen aan versjeie zang- en danswèdstrieje.
Echte haoze
De echte haoze zien de vertegewoordegers vaan 't geslach Lepus oet de familie Knienechtege (Leporidae). Ze umvat zoe daarteg soorte, boevaan 'rs vijf in Europa endemisch zien. De bieste zien wijer ouch inheims in Azië, Noord-Amerika en Afrika, en in de rest vaan de bewoende wereld zien ze geïmporteerd. Alle soorte weure door de mins bejaog, woedoor sommege bedreig zien.
Besjrieving
De echte haoze oondersjeie ziech door hun lenege, lang achterpu en lang oere. Väöl soorte höbbe e zomer- en winterkleid.
De lengde vaan hun pu is nudeg veur tot hoeg snelheid te kómme, oongeveer zeveteg kilometer per oor, woe de knien mer 40 kilometer haolt. Dit hèlt verband mèt hun leefwijs: ze bewoene gei hol meh e leger, 'ne kojl in de groond, en kinne daodoor neet ewegkroepe veur hun natuurleke vijande. Haoze ete veurnaomelek graas en kruier, soms ouch tekskes en boumbleedsjes.
Sergipe
Politiek
Gouverneur is anno 2018 Belivaldo Chagas Silva vaan de middepartij PSD.
Bevolking
Sergipe heet anno 2018 bekaans 2,3 mieljoen inwoeners. De groetste stad is de hoofstad Aracaju. Twiede stad is Nossa Senhora do Socorro, 'n veurstad vaan Aracaju; daarde stad is Lagarto, wat mie nao 't binneland ligk. Aander gemeintes koume (per 2018) neet bove de hoonderddoezend inwoeners oet; in Itabaiana woene bekaans 95.000 lui en São Cristóvão, de aw hoofstad, heet 89.000 inwoeners.
Etnische gróppe
Wie euveral in 't Noordooste zien de pardos (lui vaan gemingk blood) in Sergipe de groetste gróp: 61,08%. Daonao koume blaanke mèt 31,21%, dewijl de zwarte 7,22% vaan de bevolking oetmake. Inheimse zien mèt 0,28% en Aziaote mèt 0,21%.
Taole
't Braziliaans Portugees wie dat in Sergipe weurt gesproke vèlt oonder 't Bahiaans dialek. De versjèlle mèt de taol vaan de aander staote in 't Noordooste zien subtiel meh wel huurbaar.
Inheimse taole weure in Sergipe allaank neet mie gesproke.
Economie
thumb|Exportprodukte vaan Sergipe anno 2012. Allewel tot 't mieste geld allewijl umgeit in d'n tertiaire sector, is Sergipe nog veur e groet deil op de landbouw geriech. 't Veurnaomste exportproduk is vröchtesap, in 't bezunder vaan appelsene. Ouch weurt hei, wie algemein in 't noordooste, vrij väöl sókkerreet verbouwd. De veeteelt is in vergelieking mèt aander staote koelek oontwikkeld. Mijnbouw weurt op besjeie sjaol gedoon; Sergipe produceert eerdolie, eerdgaas, kalkstein en kalium. In de industrie is veural de productie vaan sjeun belaankriek, al koume de groondstoffe (rubber en leer) veural oet aander staote.
De bevolking vaan Sergipe is wie gans 't noordweste rillatief erm. Bij de volkstèlling vaan 2010 woort de minseleke oontwikkelingsindex (HDI) vasgestèld op 0,665 - oongeveer gemiddeld veur de regio.
Historie
De ajdste spore vaan minseleke bewoening in Sergipe stamme vaan oongeveer 9000 v.Chr. Neve minseleke reste en potsjervele vint me hei ouch rotsteikeninge. Archeologe oondersjeie drei precabralijnse culture: de Canindé, de Aratu en de Tupi-Guaranívolker.
Europese intrèsse veur 't gebeed kaom in de loup vaan de zèstienden iew op gaank, in ierste instantie nog neet bij de Portugeze meh bij de Franse. Zij vestegde ziech hei neet definitief meh waore hendeg geïntrèsseerd in 't hout wat dao greujde. Op 't ind vaan d'n iew besloot Portugal de Franse te verjaoge en 't gebeed definitief te kolonisere. Zoe woort op nuijaorsdaag 1590 São Cristóvão gestiech. De stad woort de zetel vaan 't zoezjus oetgegeve kapteinsjap Sergipe, wat direk oonderhureg waor aon Bahia.
In 1637 pakde de Nederlanders de staot; ze wiste häör mer tot 1645 te hawwe. São Cristóvão waor compleet in pojn gelag en Sergipe laog boete 't blikveld vaan gouverneur Maurits, zoetot de staot economisch achter kaom te stoon. Nao 't herstèl vaan 't Portugees gezag bleef 't langen tied rösteg. Pas in 1821, bij decreet vaan keuning Jan VI vaan Portugal, woort de staot gans otonoom.
In 1855 woort de hoofstad vaan São Cristóvão nao Aracaju verplaots. 'n Incident veur de kös vaan Sergipe in augustus 1942, boebij Duitse torpedo's drei Braziliaanse sjeper dege zinke, brach dictator Getúlio Vargas detouw d'n oorlog te verklaore aon de Asmachte en ziech in d'n Twiede Wereldoorlog te minge.
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, de corresponderende Ingelstaolege (in dees versie) en Portugeestaole (in dees versie) artikele.
Victoriamaer
't Maer is róndj de 500.000 jaor aad en is in det opzich geologisch gezeen 'n heel aad maer.
De biodiversiteit van 't maer waas vreuger oetzunjerlik groot, maar door mienselik hanjele is dees recèntelik sterk aafgenómme.
Terhoorsj
Terhoorsj (Nederlands: Terhorst) ies 'n buurtsjap van Tebannet in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud-Limburg. Terhoorsj beteikent hoorsj (gebösjke) liegkend op 'n huègde. De 35 häöf en hoezer liegke langs en rónd de doadloupende weeg Terhorst.
Same mèt Tebannet huèrde 't tot 1982 tot de gemeinte Maer (Mheer). In 1875 hove de inweunersj neet miè nao Maer nao de kèrk, meh kènne dan nao de nuuj (rectoraats)kèrk in Tebannet. In 1937 weurt dat de parochiekèrk.
right|miniatuur|Vakwerkhaof in Terhoorsj
Bezeenswaerdig
Mieddenin de buurt, op de plaats woa in vreuger jaore 'ne pool gelege haet sjteit 'n waterpöt en ein kapel. 't Baehuuske dateert van 1949 en ies geboewd door 'ne metselaer, oet dankbaarheid dat 't gehuch de Twiède waereldoorlog good ies doorgekómme.
Meter
De meter (symbool m) is de SI-basiseinheid veur lengde. 'r Is sinds 1983 gedefinieerd es d'n aofstand dee leech in 1/299.792.458 seconde in vacuüm aoflègk.
't Woord meter (of maeter) weurt, in de meiste Limburgse dialekte, zoewel in inkelvoud es in miervoud 't zelfde gesjreve, meh in sommige dialekte aanders oetgesproke (toentaol). Hiebij moet me evels wel opmirke tot in Midde-Limburg zoewel 't inkelvoud es 't miervoud 'ne stoettoen höbbe en hei dus gein spraoke is vaan 'n toenoppositie of ander oetspraokversjèl.
Hallefers Nor
Hallefers Nor, sjoelnaam van George F. Kooiman, gebore in 1922, is 'ne dialekverzamelaer en sjriever van 't Tungelders. In 1943 begost student/óngerduiker George F. Kooiman oet Haarlem, aan `t verzamele van alle, tot inne jaore vieftig van de 20e ieëw gangbaar, Tungelderse weurd en oetdrökkinge.
Moderkookbieëster
De moderkookbieëster (Letien: Placentalia) vörmen ein vanne drie óngerverdeilinge vanne zougdere; de anger twieë zeen de cloacabieëster (Monotremata) enne bujelbieëster (Marsupialia). De moderkookbieëster versjèlle zich veurnamelik vanne anger zougdere doordet de vruikes de foetus innen uterus drage, wo d'r wuuertj gevoordj via 'n placenta, toetdet 't gans-óntwikkeldj bieës de gebaordje haet.
Anatomische kènmirker
Moderkookbieëster óngersjèjje zich anatomisch gezeen van anger zougdere door:
Reutebàk
Reutebàk (Nederlandsj: Rothenbach) is e klei gehuch inne gemèndje Roerdale, ane grèns mit Pruusjes. In 't gehuch kaltj me d'n Ètsberger dialek. De hèlf ven 't dörp lègk in Pruusjes. Reutebàk haet men e stök of 10 huuskes en ein tankstaasje. 't Plaetske dank ziene naam ane Roeaj Baek die lanks 't dörpke ströimp. Naeve Reutebàk lègk e bungalowpark. Reutebàk lègk zoea 1.250 maeter venne Gitstappermeulen aaf.
Glen Campbell
Gedurendje zien fieftig jaor es arties haet Campbell mieër es sevetig albums oetgebrach. Hae haet viefenfieërtig miljoen plate verkóch, twellef gólje albums, veer platina albums en ein dóbbelplatina album. Campbell zien grótste hits zeen "Gentle on My Mind" (gesjreve door John Hartford), "By the Time I Get to Phoenix", "Wichita Lineman" en "Galbeston" (alledrie door Jimmy Webb), "Rhinestone Cowboy" (door Larry Weiss) en "Southern Nights" (door Allen Toussaint).
5 jannewarie
5 jannewarie 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is de vijfden daag vaan 't jaor; in e gewoen jaor koume daan nog 360 daog, in e sjrikkeljaor nog 361. 5 jannewarie is in de Roems-Kathelieke Kèrk de fiesdaag vaan Gerlachus vaan Houtem.
Glen Campbell
Campbell sjreef gesjiechte in 1967 wiedet t'r in eine kieër veer Grammy's wón inne categorieje country en pop.
Begintied
Glen Campbell is gebaoren in Billstown, 'n klein gemeinsjap bie Delight in Pike County, Arkanson. Hae is de zoon van Carrie Dell (Stone) en John Wesley Campbell. Hae waas de zevendje zoon van twellef kinjer. Zie vader waas 'nen opbringspachter van Sjotse aafkóms. Campbell begós mit gitaar te spelen in zien jeug zónger noeate te lieëre laezen en zaet det ziene nónk Boo 'm gitaar haet gelieërdj.
In 1954 verhoesdje Campbell nao Albuquerque veur bie ziene nónk zien band Dick Bills and the Sandia Mountain Boys te gaon spele. Dao versjeen d'r ouch oppe radioshow van ziene nónk en op K Circle B Time, 't lokaal kinjerpergram op KOB. In 1958 formeerdje Campbell zien eige band, de Western Wranglers.
1960-1966: Vreug karriaer
Campbell verhoesdje in 1960 nao Los Angeles óm 'ne sessiemuzikantj te waere. Róndj dezen tied maakdje d'r deil oet vanne groep The Champs. Kórt dao-op woort Campbell hieël gevraog es sessiemuzikantj. Hae maakdje deil oet van 'ne groep studiomuzikntje die bekèndj kwame te staon es The Wrecking Crew. Tiejes dees periood speeldje d'r mit op plate van Bobby Darin, Ricky Nelson, Dean Martin, Nat King Cole, The Monkees, Nancy Sinatra, Merle Haggard, Jan and Dean, Elvis Presley, Frank Sinatra en Phil Spector.
Taenge jannewarie 1961 vónj Campbell 'n baan veur euverdaags bieje oetgaever American Music. Dees heel in det d'r leedjes sjreef en demo's opnoom. In mei 1961 verleet t'r The Champs en teikendje d'r e kóntrak bie Crest Records, 'n óngerbedrief van American Music. Zien ieëste solo-oetgaaf, "Turn Around Look At Me", waas e maotig succes, en bereikdje plaats 61 oppe Billboard Hot 100-lies. Hae vörmdje ouch de groep The Gee Cees mit veurmaolige bandleje van The Champs, en speeldje bie The Crossbow Inn in Van Nuys, 'n veurstad van Los Angeles. The Gee Cees brachten ouch 'ne singel oet bie Crest: de instrumentaal nómmers "Buzz Saw"/"Annie Had A Party", die 't neet toete hitlieste maakdje.
Campbell teikendje in 1962 e kóntrak bie Capitol Records. Nao in 't begin e klein succeske mit "Too Late to Worry, Too Blue to Cry", zienen ieëste singel bie det label, en "Kentucky Means Paradise", oetgedrach door The Green River Boys feat. Glen Campbell, koom 'n riej ónsuccesvól singels en albums.
Vanaf 1964 versjeen Campbell regelmaesig oppe tillevies bie Star Route, 'n pergram van Rod Cameron.
Van december 1964 toet begin mieërt 1965 waas Campbell e toerlid vanne Beach Boys, wo d'r invool veur Brian Wilson. Hae speeldje ouch gitaar op 't album Pet Sounds. Tiejes de toer speeldje d'r basgitaar en zóng d'r falsettoharmonieje. In april 1966 góng d'r same mit Ricky Nelson op toer en speeldje d'r basgitaar. In 1965 haw d'r zien grótste solohit toet den aan. Zien versie van "Universal Soldier" (van Buffy Sainte-Maria) bereikdje plaats 45 oppe Hot 100-lies.
1967–1972: van Burning Bridges toet The Goodtime Hour
Wen de hie-op volgendje singels 't neet good deje en Capitol d'reuver dach Campbell oet 't label te sjöppe in 1966, woort t'r samegebrach mitte producer Al De Lory. Same wirkdje ze ieës aan "Burning Bridges" det 'ne top-20 countryhit woort vreug in 1967 en 't album mitte zelvendje naam. Campbell en De Lory wirkdje in 1967 weer samen aan "Gentle on My Mind", gesjreve door John Hartford, det e kórt succes woort. 't Nómmer woort gevolg dore grótter hit "By the Time I Get to Phoenix" later in 1967 en "I Wanna Live" en "Wichita Lineman" in 1968. Campbell wón veer Grammy's veur zien prestaasjes van "Gentle on My Mind" en "By the Time I Get to Phoenix".
In 1967 woor Campbell ouch de neet-verneumdje leadzenger op "My World Fell Down" van Sagittarius, 'n studiogroep. Det nómmer bereikdje plaats 70 oppe Billboard Hot 100-lies.
't Nómmer "True Grit" oet 1969 det is gesjreve dore kómpenis Elmer Bernstein enne tekssjriever Don Black woort gezónge door Campbell.
Zien grótste hits inne late sèstiger jaore wore nómmers gesjreve door Jummy Webb: "By the Time I Get to Phoenix", "Wichita Lineman", "Galveston" en "Where's the Playground Susie". 'n Album mit nómmers die veurnamelik door Webb gesjreve zeen gewaore, Reunion: The Songs of Jimmy Webb, woort oetgebrach in 1974, mer 't brach gein hits veurt. "Wichita Lineman" woort gekaozen es ei vanne bèste nómmers vannen twintjigsten ieëf door 't blaad Mojo in 1997 en Blender in 2001.
Door Campbell zien connecties in 't sessiewirk kós t'r in zien pergram väöl groeate namen inne meziekwerreld, wie The Beatles, David Gates en Bread, The Monkees, Neil Diamond, Linda Ronstadt, Johnny Cash, Merle Haggard, Willie Nelson, Waylon Jennings, Roger Miller en Mel Tillis. Campbell zörgdje d'rveur det de karriaere van Anne Murray en Jerry Reed vanne gróndj koom door zien tilleviespergram.
Tiejes de late sèstiger en vreug sevetiger jaore brach Campbell 'n lange reeks aan singels oet en versjeen d'r inne films True Grit (1969) mit John Wayne en Kim Darby en Norwood (1970) mit Kim Darby en Joe Namath.
1973-1979: "Rhinestone Cowboy" en "Southern Nights"
Naodet zien serie bie CBS in 1972 woort aafgeblaoze bleef Campbell waal regelmaesig te zeen oppe tillevies. Hae deej 'n bierol in 'n tilleviesfilm, Strange Homecoming (1974), mit Robert Culp en tieëneridool Leif Garrett. Hae prizzenteerdje 'n aantaal televisieshows, wie Down Home, Down Under (1976) mit Olivia Newton-John. Hae deej mitprizzenteren ane American Music Awards van 1976 toet 1978 en speeldje de houfrol inne NBC-show Glen Campbell: Back To Basics (1979) mit Seals and Crofts en Brenda Lee es gassterre. Hae waas 'ne gas bie väöl kalpergramme en variëteiteshows, wie Donny & Marie, The Tonight Show Starring Johnny Carson, Cher, the Redd Foxx Comedy Hour, Merv Griffin, The Midnight Special with Wolfman Jack, DINAH!, Evening at Pops with Arthur Fiedler enne Mike Douglas Show Van 1982 toet 1983 prizzenteerdje d'r 'n meziekpergram bieje NBC det 'n half oer doerdje: de Glen Campbell Music Show.
Inne midde vanne sevetiger jaore haw Campbell versjillige hits, worónger "Rhinestone Cowboy", "Southern Nights", "Sunflower" (gesjreve door Neil Diamond) en "Country Boy (You Got Your Feet in L.A.)".
"Rhinestone Cowboy" waas de bès-verkóchte singel van Campbell, dae aanvenkelik mieër es 2 miljoen kieër euveren toeanbank góng. Campbell haw de versie vanne leedjessjriever Larry Weiss gehuuerdj doe d'r in 1974 op toer was in Australië.
"Southern Nights" is gesjreve gewaore door Allen Toussaint, mit hölp van Jimmy Webb en Jerry Reed, dae de basis vörmdje veur 't gitaarintro van 't nómmer, det oetènjelik 't meis-aafgedrejdje nómmer oppe jukebox van 1977 zów waere.
1980-2017: Later karriaer en opnaam inne Country Music Hall of Fame
Campbell versjeen kórt in Any Which Way You Can, 'n film van Clint Eastwood oet 1980 woveur d'r ouch 't titelnómmer in haw gespeeldj.
Hae deej de stum van Chanticleer, d'n haan dae wie Elvis Presley klónk, in Rock-A-Doodle, 'n film van Don Bluth oet 1991.
André Rieu
André Rieu, telg oet 'n femilie vaan muzikante, begós mèt vijf jaor viool te speule. Veural z'ne vaajer, 'ne dirigent, ancourazjeerde häöm daobij. Vaan 1968 tot 1973 studeerde heer aon 't conservatorium, iers in Luuk, later in Mestreech, woe heer o.a. les kraog vaan Herman Krebbers. Daonao bezoch heer tot 1977 de Brösselse muziekacademie, boe heer de ierste pries in de wach sleipde.
Glen Campbell
1980-2017: Later karriaer en opnaam inne Country Music Hall of Fame
Campbell koom in 1999 bie Behind the Music op VH-1, bie Biography van A&E Network in 2001 en bie 'n aantaal aan CMT-pergramme. In 2003 sting Campbell oppe neugenentwintjigste plaats vanne lies van fieërtig grótste luuj vanne countrymeziek van CMT.
André Rieu
Daonao begós heer 'n carrièr in 't orkesweze, boe heer ziech, door 't Mestreechs Salonorkes op te riechte, al mètein op 't leech rippertwaar riechde. Veural de wals intrigeerden 'm. Ouch trad 'r op es soloviolis bij 't Limburgs Symfonieorkes. In 1987 begós heer mèt zie Salonorkes (wat eigelek mer e klein ensemble waor) 'n ech orkes, 't Johann-Straussorkes.
Glen Campbell
1980-2017: Later karriaer en opnaam inne Country Music Hall of Fame
Van 'm wuuertj ouch gezag det t'r Alan Jackson zienen doorbraak haet bezörg. Campbell tróf de vrouw van Jackson, 'n stewardes bie Piedmont Airlines, oppe lóchhave van Atlanta en goof 't visietkaertje van zienen oetgaafmanager inne vreug jaore negetig en later Jackson brach daodoor later väöl nómmers oet bie 't bedrief van Campbell, Seventh Son Music. Campbell woor ouch 'n inspiraasje veur Keith Urban, dae haet gezag det Campbell 'ne groeaten invlood op zien buunkarriaer haet gehadj.
André Rieu
Nao e paar jaor in relatief rös te höbbe gewerk braok heer in 1993 landelek en zelfs Europees door mèt de Twiede Wals oet de Jazz-suites vaan Dmitri Sjostakovistj, die 'ne top-40-hit woort. Heer toert sinsdeen euver de ganse wereld, mèt groete orkestraal shows en 'n rippertwaar vaan good verteerbaar klassieke muziek, salonmuziek, operette, popmuziek, volksmuziek en soundtracks. Heer wèt daobij väöl publiek te trèkke wat normaol neet nao klassieke muziekoetveuringe kump. Zien shows koste evels zoeväöl geld tot heer vaan tied tot tied in financieel probleme zit. Ouch is zien populistische en commercieel marketing häöm op groete kritiek vaan 't klassiek concèrtpubliek koume te stoon.
Glen Campbell
1980-2017: Later karriaer en opnaam inne Country Music Hall of Fame
In april 2017 woort Campbell zie litste album, Adiós aangekóndig, mit dao-op twellef nómmers van zien litste studiosessies anen ènj van 2012 en in 2013. 't Album is oetgebrach gewaoren op 9 juni 2017.
Glen Campbell stórf ane gevolg vanne gekrenkdje van Alzheimer in Nashville, Tennessee, op 8 augustus 2017, zès jaor nao de diagnoos.
28 juli
Nationale fièsdaag in Peru
Böshuuske Ontsjpannings Vereiniging
Böshuuske Ontsjpannings Vereiniging is 'n vrunjeklup oet Bor.
Zie wonne in 2005 't Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer in Venroj mit 't leedje "Wat zaeter?!", gesjreve door Ben Erkens, Frank Dullens en Paul Heffels. Dat leedje geit euver de versjillende dialekte in Limburg. Mit vastelaovend make die dialekte niks oet, want dan versjteit (in twea beteikenisse) zich jederein.
Duran Duran
Duran Duran is 'ne popband oet de Birmingham, Groot-Brittanië. Hae besjteit sinds 1978, mit es bandlede Simon Le Bon (zank), Nick Rhodes, Roger Andrew Taylor, John Taylor en Andy Taylor. Häör sjtiel is 'n mingeling van ónger angere rock, pop, new romantic, synthpop, glam rock en New Wave.
1416
1415 - 1416 - 1417
Han B. Aalberse
Han B. Aalberse (20 december 1917, Bruinisse - 12 jannewarie 1983, Bruinisse) is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Nederland, dee actief waor in 't sjrieversjap sinds 1949. De sjriever is bekind um wèrke wie Meisjes vragen.
Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
Hoontem
Hoontem (Nederlands: Honthem) ies 'n buurtsjap van Mergraote in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud-Limburg. 't Achtervoogsel hem wies nao 'n heim of weuning oet de Mieddelièwe. Tot 1982 huèrde 't gehuchske tot de gemeinte Groeselt (Gronsveld). De 120 inweunersj (2003) wone rónd de weeg Honthem tösje Keer en Mergraote. Hoontem huèrt bie de parochie Cadier.
Folklore
In 'n weekend, eind augustus, vink 't pötfiès plaats.
La Paz County
thumb|200px|Graofsjappe vaan Arizona thumb|200px|Ligking vaan La Paz La Paz is 'n in 1983 gestiech graofsjap in Arizona, VS. 't Is 'n aofsplitsing vaan Yuma County en 't einege graofsjap wat nao 1912 is gestiech, wie Arizona 'ne staot woort. De naom kump vaan de plaots La Paz (Spaons veur de De Vrede), die allewijl 'n spookstad is. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Parker.
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 11.655 km² boevaan 11.620 km² land is en 35 km² water.
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in La Paz County 19.715.
Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
Sjnièklökske
thumb|250px|right|Sjnièklökskes in 't wild in de [[Savelsbösj]] 't Sjnièklökske (Nederlands:Sneeuwklokje, Weitesjappelik: Galanthus nivalis) ies 'n plentsje oet de Narcissefamilie. 't Bleumke kump veur in Miedde- en Wes-Europa en weurt väöl gekweek. Dèks kump 't verwilderd veur. 't Ies 'n bolgewas. De plentsjes blieve jaorelank op dezelfde plaats sjtoon, woa ze ziech oetbreie. Ze sjtoon meistal in gruupkes bie-ein. De bölkes zint vergieftig. 't Hangend bleumke (eint per sjtengel) besjteit oet drie wiette blaedsjes mèt dao-onder nog 'n kleiner klökske mèt 'n greun vlek. Huègde 10-20 cm. De blaar zint glad en sjpiets. De bleuj vèlt in februari-april.
7 jannewarie
7 jannewarie is de 7e daag vaan 't jaor.
Kilometer
De kilometer (symbool km) is 'n vaan 't SI aofgeleide eenheid vaan lengde, geliek aon 1000 meter. Dit kump bij zier ing benaodering neer op 1/40.000 vaan d'n umtrèk vaan de Eerd. 't Woord kilomaeter weurt in väöl Limburgse dialekte zoawaal in inkelvoud es in mievoud 't zelfde geschreve, meh anders oetgesproke (toentaol). 't Krijg de klemtoen op de einnaolèste lèttergreep.
De kilometer is 't equivalent vaan de mijl, die veur 't ingebruuknumme vaan 't metriek stèlsel in talloes variante woort touwgepas veur 't mete vaan groete aofstande. In de negentienden iew stoont de kilometer ouch e tiedsje bekind es 'Nederlandse mijl' (umtot de Vereinegde Nederlen in 1820, es ierste land sinds de Restauratie, 't metriek stèlsel weer inveurde). Me gebruuk de kilometer, zoewel in 't daogeleks leve es in de wetensjap, veur aofsten tösse plaotse op Eerd, zoewie ouch veur aofsten tot kort vaan de Eerd aof (atmosfeer, baone vaan natuurleke en kunsmaotege satelliete).
Vreuger gebruukde me noe en daan de myriameter, dee geliek is aon tien kilometer; allewijl weure aofstande vaan die orde gewoen in kilometers oetgedrök. Ouch samestèllinge wie 'megameter' of 'gigameter', die theoretisch zien touwgestande, zien zier oongebrukelek. Astronome - de einsegste lui die geregeld mèt zoe'n aofsten wèrke - gebruke daoveur liever neet-SI-einhede wie de Astronomische Einheid, 't leechjaor of de parsec.
Haut-Rhin
thumb|Ligking van 't departement Haut-Rhin. 't Departement Haut-Rhin is eine vanne departementen innen Elzas (in Frankriek) en haet 't nómmer 68. 't Is gelaengen in 't naordoeastelik deil van 't landj, grenzendj aan Duutsjlandj en Zwitserlandj enne departemente: Bas-Rhin, Vosges en Territoire de Belfort. De houfstad is Colmar.
Arrondisseminte
't Gief sinds 2015 nog mer veer arrondisseminte in Haut-Rhin, alle verneump nao hun hoofplaotse.
Zaelste
Zaelste woort veur 't ieës in 1277 vermeldj es Selsteiden, det plaats in 't struimdaal mèntj.
Straote
De volgendje straote behuuere toet Sjoeandörp:
Point-to-Point Protocol
't Point to Point Protocol, of PPP, is ein vaan de TCP/IP-protocolle. 't Is ein communicatieprotocol dat weurt gebroekt óm ein verbinding tot stand te bringe tösse twie computers, beveurbeeld eine PC vaan eine gebroeker en de inbelserver vaan dee z'nen internetprovider. PPP woort oorsprónkelik väöl gebruuk bij inbelverbindingen, waorbij de communicatie euver de telefoonlijn plaotsvónd, mer ouch veur breedbandverbindinge weurt 't wel toegepast. 't Heet 't ouwer SLIP-protocol bekans hielemaol verdrónge.
Brienne-sur-Aisne
Brienne-sur-Aisne ies 'n commune (gemeinte) in 't uuters zuuje van 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 259 inweunersj, die Briennois (mannelik) en Briennoises (vrouwelik) geneump weure. Ze ies 12,23 km2 groat. Dao woonde dus zoan 21 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Château-Porcien, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Rethel. Wier liegk 't op 'n huègte van 56-99 meter.
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Veur e gans euverziech van de 449 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Pim Verbeek
thumb|Pim Verbeek es bóndjscoach van Omaan. Pim Verbeek (12 mieërt 1956 - 28 november 2019) waas 'ne Nederlandjse foebbelieër en foebbeltraener. Zie broor Robert Verbeek is onnen traener.
Verbeek begós bie Sparta Rotterdam es foebbelieër en woort al gaw traener, veur ónger anger Feyenoord en Fortuna Sittard. Op 26 juni 2000 óngerteikendje d'r e traenerskóntrak bie Zuud-Korea, woveur d'r later ouch bóndjscoach woort. In 2016 woort t'r nag bóndjscoach veur Omaan. Ane begin van fibberwarie 2019 sjèdje d'r dao oet worop t'r bestuurslid technische zake bie Sparta Rotterdam woort.
Op 28 november 2019 stórf Verbeek aan kanker. Hae is 63 jaor aad gewore.
Assimilatie
Assimilatie kin beteikene:
1962
1959 - 1960 - 1961 - 1962 - 1963 - 1964 - 1965 1962 (MCMLXII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender.
Maan vaan 't Jaor
Johannes XXIII
Karlsborg
Karlsborg is 'n gemèndje in Västra Götalands län, Zwede. De gemèndje tèltj 6.885 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 407,99 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 16,9 luuj de km².
's-Gravenambacht
's-Gravenambacht  is e veurmaoleg gehuch en 'n veurmaolege gemeinte bij de Heijplaat. De gemeinte woort opgeheve in 1833 en 't gehuch zelf verdween bij d'n aonlègk vaan d'n Eemhave.
Karlsborg
Demografische óntwikkeling
3,88% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
's-Gravenambacht
Gesjiedenis
In 1802 vroog de gemeinte Pernis aon de euverheid um Roozand, Smalland, Langebakkersoord, Deyffelsbrook en 's-Gravenambacht same te veuge mèt Pernis, aongezeen die 'n hiel klein aontal inwoeners hadde. 's-Gravenambacht woort pas in 1811 vereineg mèt Pernis, dewijl de aander gehuchte in 1804 inderdaod mèt Pernis woorte vereineg. 's-Gravenambacht woort in 1817 weer 'n zelfstendege gemeinte, mer in 1833 definitief vereineg mèt Pernis.
Bevolking
De inwoeners vaan 's-Gravenambacht valle kèrkelek oonder Pernis.
In 1840 had tèlde 't gehuch 19 hoezer en 172 inwoeners.
1958
1955 - 1956 - 1957 - 1958 - 1959 - 1960 - 1961 1958 (MCMLVIII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne goonsdag op de Gregoriaanse kalender.
Gebäörtenisse
thumb|right|150px|Nikita Chroesjtsjov, wirt op 27 mieërt 1958 de nuje premier van de Sovjet-Unie.
Maan vaan 't Jaor
Charles de Gaulle
Gebore
thumb|right|150px|Prince, gebaore op 7 juni 1958.
Meziek
De volgende plate waere groate hits:
Årdal
thumb|De ligking van Årdal in de pervincie Sogn og Fjordane. Årdal is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Sogn og Fjordane in Nórwaeg. De gemeinte had 5.549 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 978,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 5,7. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
De gemeintecode is 1424.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 3,5% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Lavangen
De gemeintecode is 1920.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 3,8% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
UEFA Champions League
UEFA Champions League is de naam van twie Europese voetbalternoeje:
Ban Ki-moon
thumb|Ban in 2016. Ban Ki-moon (Koreaons: 반기문; mèt Ban es femilienaom) (Chungju, 13 juni 1944) is 'ne Zuid-Koreaonsen diplomaot en polletieker. Vaan jannewarie 2004 bis november 2006 waor heer in de Zuid-Koreaonse minister veur Boetelandse Affaires en Handel. Vaan 1 jannewarie 2007 bis 31 december 2016 waor heer de sikkertaris-ginneraol vaan de Vereinegde Naties (VN), es d'n opvolger vaan Kofi Annan.
Véúr zie ministersjap vervölde Ban versjèllende aander functies in de polletiek en diplomatie. Zoe waor heer oonder mie d'n ambassadäör naomes Zuid-Korea in Oesteriek en waor heer veur versjèllende functies wèrkzaom in de VN. In 2018 kroog heer aon de Rieksuniversiteit vaan Greuninge 'n ieredoktoraot veur zien bijdrages aon de Klimaotakkoord vaan Paries en woort heer beneump tot veurzitter vaan de Global Commission on Adaptation, die vesteginge heet in de Nederlandse stei Greuninge en Rotterdam.
Ban sprik, neve ziene Koreaonse mojerstaol, ouch Ingels, Frans en Japans. Heer is getrouwd en heet mèt zien vrouw drei kinder.
29 juli
Heiligedaag van Marta
Naord-Afrika
Naord-Afrika is 't deil van 't Afrikaans kóntinent t'n naorde vanne Sahara. Hie ligke de lenjer Marokko, de Wèstelike Sahara, Algerieje, Tunesië, Libië, Soedaan, Zuud-Soedaan en Egypte. Bie oetbreijing waeren ouch Eritrea, Ethiopië en Mauretanië waal 'ns opgenómme in Naord-Afrika. Noord-Afrika is het gedeelte van het Afrikaanse continent ten noorden van de Sahara. Hier liggen de landen Marokko, Algerije, Tunesië, Libië, Soedan en Egypte.
't Naord-Afrikaans kösgebied woorte vreugere dore Europeane Barbarieje geneump, nao 't dao-laevendj Berbervouk.
De Valkeneer
De Valkeneer (Nederlands: Valkenier) ies de naam van 'n attractiepark in Valkeberg in Zuud Limburg. De atracties zint veural veur toeriste en kinger bedoeld.
't Park ies begoes, in de jaore 60 van de 20e ièw, es roeiviever en natuurzjwumbad op 'n terrein in de beemde van de Geul in de buurtsjap Brokem. In de tièntal jaore daonao ies 't aantal attracties eder jaor toegenómme. Neve de roeiviever en 'ne oetgebreide kingersjpeeltuin (ouch sjpeciaal veur gehandicapte kinger toegankelik) bevinge ziech d'r noe o.m. 'n achbaan, 'n euverdèk circus-poepetheater, e reuzeraad, paerd, motorsj, waterfietse, boetsuitekes, 'ne cinema 2000, 'n euverdèk kaboutersjpeelland, e sjpoakhoes, 'n lachsjpegelpaleis en 'n waterglijbaan. In 't hoagseizoen (zomer) veurt vanoet 't park 'n toertistetreineke, in de vörm van 'ne locomotief mèt aanhangwegelkes, door 't centrum van Valkeberg.
Amniota
De Amniota zeen 'n taxonomische groep bieëster die veurtkoom oete amfibieje. Amniota höbben e vlees, 't amnionvlees, óm häör eier. Mit dees eier wore ze in staot óm gans op 't landj te gaon laeve. Ze höbbe, in taengestèlling toet amfibieje, gei water mieë neudig veure veurtplantjing. De ieëste Amniota versjenen in 't Carboon.
De naam Amniota woort door Ernst Haeckel in 1866 veurgestèldj. Allewiel wuuertj de naam gegaoven aan 'n microstam ónger de infrastam Tetrapoda.
De groep ómvatj de volgendje clade:
Dees clade waere meistes toete recènte klasse zougdere, veugel en reptiele geraekendj.
1417
1416 - 1417 - 1418
Marilyn Monroe
thumb|right|300px|Monroe is bij de manslui vaan 't Amerikaanse leger op bezeuk. Norma Jeane Mortenson, beter bekind es Marilyn Monroe, (Los Angeles, 1 juni 1926 – Los Angeles, 5 augustus 1962) waor 'n Amerikaanse zangeres, model en actrice.
Jäög
Ze heet 'n hiel meujeleke jäög gehad en naodat häör mam 'n zenuwinzinking kraog heet ze de res vaan häör jäög in pleeggezinne doorgebrach. Zie woende op 'n gegeve momint bij 'n femilie boevaan de maan nao de aandere kant vaan 't land mós verhuize veur zie werk. Ze kos keze: of ze zou weer in 'n aander pleeggezin weure gezat of ze zou mote trouwe. Ze koos veur 't lèste en trouwde mèt häöre naober Jimmy Dougherty dee 5 jaor awwer waor. Toen heer nao twie jaor bij de marine ging en woort oetgezonde, besloot zie dat ze ouch wou wèrke. Vaanaof 1944 ging ze wèrke in 'n febrik boe ze bij touwval woor oontdek door 'ne fotograaf. Naotot ze get modellewerk had gedoon en häöre maan trök kaom mós zie keze tösse häör relatie (want häöre maan voont 't gei good idee) en häör carrière. Zie koos veur 't lèste en vlak daonao teikende ze e kontrak bij 'n filmmaotschappij in Hollywood, Los Angeles.
De filmjaore
Weer twie jaor later waor dat kontrak verbroke omtot 't absoluut gei succes waor. Ze ging klein rolle speule in films en gezelsjappe. Noe ze een bitteke bekind waor teikende ze obbenuits e kontrakbij dezelfde filmmaotschappij.
Heinao ging 't snel. Ze späölde in groete films wie Some Like It Hot. Ze is later 't symbool gewore veur de film vaan de jaore 50.
Begin jaore 60 waor 't e bitteke euver mèt de bekindheid vaan Monroe. Ze deed nog mèt, mèt Something's Got to Give, mer dee film is noets aofgekomme, umtot Monroe bijnao noets dao waor aongezeen zie 'n drugsprobleem had. Op 5 augustus 1962 woort zie doed aongetroffe door de hoeshajdster Eunice Murray in häör hoes in Brentwood ('n wiek vaan Los Angeles), Californië.
Lies vaan Films
1947 The Shocking Miss Pilgrim; rol: oonbekind; genre: komedie
1947 Dangerous Years; rol: Evie; genre: drama
1948 Scudda Hoo! Scudda Hay!; rol: Meitske in kano en kèrk; genre: komedie / drama / romantiek
1948 Ladies of the Chorus; rol: Peggy Martin; genre: musical
1948 Green Grass of Wyoming; rol: Onbekind; genre: onbekend
1949 Love Happy; rol: Grunion’s Client; genre: komedie
1950 A Ticket to Tomahawk; Clara; genre: comedy / western
1950 The Asphalt Jungle; rol: Angela Phinlay; genre: misdaad / film-noir / drama
1950 The Fireball; rol: Polly; genre: drama
1950 All About Eve; rol: Miss Caswell; genre: drama
1951 As Young as You Feel; rol: Harriet; genre: komedie
1951 Love Nest; rol: Roberta Stevens; genre: komedie-drama
1951 Let's Make It Legal; rol: Joyce Mannering; genre: komedie / drama / romantiek
1952 Clash by Night; rol: Peggy; genre: drama / film-noir
1952 Don't Bother to Knock; rol: Nell Forbes; genre: drama / thriller
1952 Monkey Business; rol: Miss Lois Laurel; genre: komedie / sciencefiction
1952 O. Henry's Full House; rol: Streetwalker (The Cop and the Anthem); genre: drama