cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Séverin
Veur en neve de kèrk liek de ouw, natuursjteine boerderie van de monnike mèt helsjteine róndbäög.
FC Dordrecht
Historie
In 1883 woort in Dordrech de Dordrechtsche Cricket Club of D.C.C. opgeriech. Voetbal bestoont in dezen tied nog koelek in Nederland; me zuut bij mie vaan de ajdste clubs in Nederland tot ze iers mèt cricket zien begós. In 1891 woort de naom veraanderd nao D.C.F.C.; voetbal woort aon 't program en aon de naom touwgeveug. Vaanaof 1899 hètde de club gewoen nog D.F.C.
In de jaore die volgde woort D.F.C. ein vaan de bèste teams vaan Nederland. 't Woort wel noets landskampioen, meh versjèllende speulers haolde 't Nederlands èlftal. Ouch won de club twie kier d'n Holdertbeker, in 1914 en 1932. In 1954 struimde D.F.C. ouch in 't betaold voetbal in. De late jaore viefteg waor voetbal bezunder populair in Dordrecht. De stad kós neet minder es drei betaoldvoetbalclubs: neve D.F.C. späölde ouch EBOH en SC Emma in de betaolde competities. Gein vaan die clubs waor sportief evels succesvol en zoewel EBOH es Emma gónge nao e paar jaor trök nao de amateurs.
In 1972 woorte de prof- en amateuraofdeiling gesjeie. de club góng toen wijer oonder de naom FC Dordrecht. Veurzitter waor in dees jaore d'n Dordtse tv-presentator Dick Passchier. De rizzeltaote waore neet direk good. Um de club ouch boete de stad get populairder te make, duipde me ze in 1979 um tot DS'79, boebij de lètters stoonte veur Drechtstei. Zeker in zien ierste jaore woort DS'79 'n cultclub, beveurbeeld wienie in 1981 Johan Cruijff en Rob Rensenbrink get vrundsjappeleke matches veur de club späölde. 't Sportief succes waor wisselend. De club promoveerde twie kier nao de Ieredevisie (boe D.F.C. noets had gespäöld).
In 1990 duipde de club ziech um tot Dordrecht '90. 't Jaor dao-op kaom 'n fusie tot stand mèt SVV oet Schiedam. Oetindelek bleef de club in Dordrecht speule en ziene naom hawwe. Op SVV zien licentie góng de club nao de Ieredevisie, um dao twie jaor later toch weer oet te degradere. Sindsdeen vint me Dordrecht '90, wat oetindelek sinds 2002 weer FC Dordrecht hèt, veural in de Ierste Devisie. Miestal späölt ze dao örgens middenin of oonderin. Toch haolden 't in 2014 nog eine kier de Ieredevisie.
Tenue
Vaanajds späölde D.F.C. in 't roed en wit, de kleure vaan 't Dordts stadswaope en veendel. De amateurs vaan D.F.C. doen dat nog ummertouw: e roed shirt en 'n witte brook. DS '79 späölde in 't geel mèt mauf accente; 't oetshirt vaan 't sezoen 2016/17 rappeleert dao nog aon. Sinds d'n tied vaan Dordrecht '90 späölt de club in 't greun. Me deeg dat oersprunkelek um d'n hoofsponsor te plezere, meh naotot dee wegleep beheel me de greun kleur.
Rizzeltaote sinds 1957
FC Dordrecht heet, oonder diverse naome (zuug bove), de volgende rizzeltaote in 't devisiesysteem behaold:
Opmerking: 't Sezoen 2019/20 woort in verband mèt de COVID-19-pandemie aofgebroke.
Orka
Fysieke kinmerke
Orka's zien gemekelek te herkinne aon hun zwart-witte kleure; ederen orka heet zien eige kleurepetroen woeraon de bieste ziech oonderein herkinne. Ze zien zwoer en gedrónge oet, en höbbe 'n opvallende rögkvin, die 't bies ziene naom zweerdwalvès gegeve heet. Mennekes weure gemekelek 9,5 meter laank en 6 ton zwoer (mèt oetsjeters tot euver de tien ton!), vruiwkes hole 8,5 meter en 5 ton. De startvin vaan d'n orka is groet en roond - oongebrukelek binne de dolfijne. Vruiwkes hole gemiddeld 'ne leeftied vaan 50 jaor, veur mennekes moot me mer daarteg jaor rekene. Sommege exemplaire koume dao evels wied bovenoet.
Beeldfusie
Beeldfusietechniek mak ein efficiënte synthese van verschillende informatiebrónne meugelik. Gezeen de greuj in beschikbare informatie, die van aerdobservatiegegaeves (‎Aeërdobservatiesatelliet) in 't biezónder, besteit veur dees techniek ein greujende belangstelling.
Orka
Sociaol klassering
Orka's koume zoewel in residente es in trèkkende grópe veur. Bij de residente grópe hiers 'n taomelek streng hiërarchie. De basiseinheid is de femilie, die door 'n matriarch en häör aofstammelinge gevörmp weurt. De matriliniair femilie weurt in vrouweleke lijn veurtgezat (de kinder vaan de zäöns goon bij 'n ander familie hure) en ze blijf intak tot 't vruiwke störf. De femilies blieve es regel intak; 'n inkel bies verliet de gróp allein tijdelek (veur huugstes e paar oor) um te pare of um ete te zeuke, en oetsleting vaan e lid kump veur zoewied bekind neet veur. E paar femilies same vörme 'n sjaol. De gemiddelde sjaol besteit oet 18 bieste; de groets bekinde sjaol had 49 exemplaire. De bieste oet ein sjaol spreke es regel 'tzelfde dialek (zuug oonder) en bestoon oet verwante femilies; woersjienelek de reste vaan 'n door aofsterve vaan 'n matriarch oetereingevalle femilie. De versjèllende femilies binne 'n sjaol goon dèkser oeterein, veur daog of weke, veural um te fouragere. E paar sjaole groepere ziech tot 'ne clan; de clan is te definiëre es 'n verzameling verwante sjaole die noe en daan mètein optrèkke. Clans spreke dezelfde taol. Gans bovenaon steit de gemeinsjap, 'n tamelek losse einheid vaan e paar clans (soms mer eine) die in 'tzelfde gebeed leve en noe en daan mètein optrèkke. Ze zien neet noedzakelek taolkundeg en genetisch aonein verwant.
Stumhöbbendje palatale laterale fricatief
De stumhöbbendje palatale laterale fricatief of stumhöbbendje palatale laterale glitsjklank is 'ne mitklinker dae in sómmige gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.
Orka
Sociaol klassering
Dees klassering gelt veur neet-residente populaties in minder maote; bij die geit de organisatie neet väöl wijer es tot op sjaolnivo.
Beeldfusie
Praktièkveurbeelde van beeldfusie:
Op 't zelfde moment wuuërd d'r ein panchromatisch beeld én ein infraroeëdbeeld gemak van ein bepaold gebeed. Door dees beelde te fusere (beeldfusie) krieg me wermte-informatie (infraroeëd) in ein gewoeën (panchromatisch) beeld te zeen. Óndergrondse leidinge (stadsverwerming beejveurbeeld) kinne nauwkeurig waere geplaats.
Orka
Dieet
Orka's jaoge veural op vès. De residente grópe doen dat oetsletend, de trèkkers höbbe ouch ander ziezoogdiere op 't menu stoon. 't Aontal soorte wat d'n orka kin ete is hendeg hoeg, gewuunlek it 'nen orka roond de daarteg soorte vès. Tonien en zalm zien favoriet; de soorte in de Noordeleke Atlantische Oceaon ete ouch väöl hiering. De trèkkers jaoge op ziehun, op zieliewe en op ander dolfijne. 'nen Inkele kier kump kannibalisme veur; de orka's mote daan wel e chronisch veujseltekort höbbe.
Door 't divers dieet is d'n orka hendeg succesvol; woe mer vès zwump kint heer euverleve.
Stumhöbbendje palatale laterale fricatief
Kènmirke
Kènmirke vanne stumhöbbendje palatale laterale fricatief zeen:
Beeldfusie
Hoeëgwater in Limburg
Andere toepassinge: archeologie, justitie, en aander baojem ónderzeuk, o.m. 't truukvinde van neet óntplofde bomme.
Orka
Orka's bij de mins
Tot aon de jaore zesteg waor 't bies neet geleef bij de mins, en woort 't väöl bejaog. Door zien opkoms in dolfinaria, te danke aon zien intelligentie die binne de walvèsachtege allein veur de toemeleer oonderdeit, is dao dudelek verandering in gekoume. Hiel bekind woort de film Free Willy, mèt 'nen orka in de hoofrol.
Beeldfusie
Hoeëgwater in Limburg
Door dees informatie opniej te fusere met geografische gegaeves (geo-coding) woort dees informatie zelfs tot op 20cm nauwkeurig.
Stumhöbbendje palatale laterale fricatief
Limbörgs
In 't Limbörgs kump de stumhöbbendje palatale laterale fricatief neet veur.
Rob Graafland
Laevesloup
De pap van Graafland, Jonkheer Johan Graafland, waor eigenaer van 'n bank. 't Gezin verhuusde van Mestreech nao Amsterdam woa Rob de "Rieksnormaalsjoal veur Teikenonderwiezersj" en tegeliekertied de Quellinussjoal doorleep. Daonao deeg 'r in 1895 de Rieksacademie veur Beeldende Kunste in Amsterdam, ónder Professor Augustus Allebé en Professor Carel Dake. Rob trouwde mèt Maria Duquesne. De huwelijksreis ging nao Italië. In 1904 reisde Graafland nao de VS um Amerikaanse kunstenaers te ontmoete. In 1905 kaom 'r truuk nao Mestreech. 't Gezin, mèt dochter en zoon, woonde ièrsj in 'n vriesjtaond hoes, nao eige óntwerp, aan de Sjarnerweeg (Sjaan). Nao denao 'n periode in Belsj gewoond te höbbe, kaom 't gezin in 1911 truuk nao Mestreech en ging in 'n hoes mèt groate tuin wone op Sint Pieter. Rónd zien 40e, op 't hoagtepunt van zien carrière, kreeg Graafland las van drepressies. Mèt 44 ging 'r mèt pensioan. De familie Graafland verhuusde truuk nao Mestreech. Graafland zou tot 1934 neet miè in sjtaot zin um te sjildere. Hae bleef waal actief es teikenleraar aan de R.K. Hoeshoudsjoal, es lid en veurzieter van de Sjoanheidscommissie in Mestreech en es illustrator van kingerbeuk en tiedsjrifte woamèt 'r in 1908 waor begoes. In 1933 verbleef 'r in Apeldoorn en daonao in Vught in 'n kliniek. Es gevolg van 'n daad van agressie tege ziechzelf verloor hae zien rechteroug. Merkwaardig genoeg verdween de depressie nao 'n paar maond; Graafland waor geneze. Metein kaom ouch weer de drang um te sjildere. De familie verhuusde daonao nao Vught. Graafland lèkde ziech dan toe op portrètsjildere. In 1938 verhuusde hae nao Den Haag. Hie óntsjteit "De Sjtervende Zjwaan". Väöl van zien deuk sjiene op 3 maart 1945 tiedes 't geallieerde bombardement vernietigd te zin. Begin 1940 kièrde hae wir truuk nao Vught.
Onderwies
Nao zien sjtudie wèrkde Graafland es teikenleraar in Mestreech aan 't Sjtadsteikeninstituut, vanaaf 1898. Behalve sjilderkuns doceerde Rob Graafland ouch muziek en literatuur. Graafland herkènde talent in sommige van zien lièrlinge en rónd de ièwwieseling riechde hae de Zóndagsjildersjoal op um hun lès te geve. Lièrlinge waore: o.a. Edmond Bellefroid, Jean Grégoire, Charles Hollman, Han Jelinger en Henri Jonas. In de winter sjilderde Graafland en zien lièrlinge in 'n atelier in de Augustienerkèrk en in de zomer trokke ze de natuur in um "en plein air" te sjildere. Vanaaf 1911 sjilderde ze in de Italiaanse tuin van Graafland op Sint Pieter. Dit onderwies waor graties.
Sjtiel
Zien sjtiel weurt in 't begin vergeleke mèt Rembrandt van Rijn. Later weurt dat miè romantisch-impressionisme. Thema's zin de sjoanheid van 't leve. Väöl van zien vreuger werk zal hae weggoaje.
Limburgse Kunstkring en waardering
In 1910 riechde Graafland same mèt Jan Bakhoven, Guillaume Eberhard, Herman Gouwe, Henri Jonas, J. van der Kooy, Jos Narinx en Vic Reinders de Limburgse Kunstkring op. De 1e tentoansjtèlling vóng plaats in mièrt van dat jaor in de Dominicanerkèrk in Mestreech. In 1912 wón Graafland de Bronze Ièremedaille van de sjtad Amsterdam mèt zien creatie "Lezend Maedsje". In 1916 kreeg 'r van H.M. Koningin Wilhelmina de Gouwe Medaille veur zien werke "Levesvreugde" en "Maedsjes in de zón". In 1917 ging Henri Jonas in Amsterdam aan de Rieksacademie sjtuderen. Rob Graafland houw veur häöm 'n stipendium van de sjtad Mestreech kènne reigele.
Nicolaus Copernicus
Nicolaus Copernicus (Duutsj: Niklas Koppernigk, Kopernik; Pools: Mikołaj Kopernik; Thorn (Kulmerland), 19 fibberwarie 1473 – Frauenburg (Ermland), 24 mei 1543) waas 'ne wiskóndige en astronoom dae 't heliocentrisch model van 't hieëlal haet geformuleerdj, wobie de zón, inplaats de aerd, in 't centrum wuuertj gezatj.
De oetgaaf van Copernicus zie book, De revolutionibus orbium coelestium (Euvere rónjelómdrejjinge vanne hieëmellichame), juus veur zien doead in 1543, wuuertj besjoewdj es ein vanne groeate gebeurtenissen inne weitesjapsgesjiechte. Hiemit begós de Copernicaanse revolutie en droog 't biezunjer väöl bie ane weitesjappelike revolutie.
Copernicus woort gebaoren en stórf in 't Koninkriek Pruusjes, 'n regio van 't Keuninkriek Pole saer 1466. Copernicus haw e doctoraat in canoniek rech en waas, allewaal zónger diploma's, 'nen dokter, polyglot, gelieërdje vanne klassieke aadheid, euverzètter, goevernäör, diplomaat en econoom, dae in 1517 'n kwantiteitstheorie bedach, e wichtig concep inne modern economie, en veur Thomas Gresham 'n versie vanne wèt van Gresham formuleerdje in 1519.
Qasem Soleimani
thumb|Qasem Soleimani. Qasem Soleimani (Perzisch: قاسم سلیمانی‎, [ɢɒːseme solejmɒːniː]; 11 mieërt 1957 - 3 jannewarie 2020) waas 'nen Iranese zjinneraal vanne Iranese Revolutionair Garde. Hae waas vanaaf 1998 toet zien doead de bevaelveurder vanne Quds-einheid, 'n aafdeiling die veural verantjwuuerdelik is veur militair operaasjes in 't boetelandj.
Nicolaus Copernicus
't In 1996 óntdèkdje sjemisch element copernicium woort nao Copernicus verneump.
Qasem Soleimani
Soleimani begós zien militair loupbaan wie de krieg tösse Iraan en Irak aanvóng inne tachetiger jaore; hae veurdje d'r oetèntjelik de 41e aafdeiling aan. Hae waas later betróch bie militairen hölp aan Hezbollah in Libanon. In 2012 hólp t'r de Syrische regering bieje Syrische börgerkrieg, veural in operaasjes taenge d'n Islamitische Staot en häör bóndjgenoeate. 't Zelvendje dieëj d'r onna in Irak in 2014 en 2015.
Op 3 jannewarie 2020 woort Soleimani doeadgemaak bie 'nen Amerikaanse drone-aanval in Bagdad.
Amb Mofert
Mit Amb Mofert kónne versjillendje dinger bedoeldj waere.
Premier
Premier is de titel veur inne regieringsleider dae gein sjtaatshouf is. 't Is Frans veur 'iejsjte', vaak weurt auch 'iejsjte minister' gezag. Soms weurt de premier aangedoed es minister-president. Zelde weurt 'n gans anger titel gebroek. 'n Oetzundering in Europa is Taoiseach veur d'n Ierse premier.
Nederland
In Nederland weurt de regeringsleider of iejsjte minister aangedoed mit de term minister-president.
Belsj
Op 't Belsj weurt de federale regeringsleider, op dit mement Sophie Wilmès, iejsjte minister of premier genump. De regeringsleiders van de gemeinsjaps- en gewesregieringe weure aangedoed mit de term minister-president.
Duitsland
In Duitsland weurt de benaoming premier neet gebruuk. In de praktiek heet de kanselier evels dezelfde verantweurdelekhede.
Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022
't Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022 waor 't 22e WK hierevoetbal. 't Toernooj, georganiseerd door de FIFA, woort gehawwe in Qatar. Um de extreem hits die 't land in de zomer plaog voont 't WK in 't naojaor en de winter plaots, vaan 20 november tot en mèt 18 december. 32 teams oet vief of zès confederaties hadde ziech geplaots, volgens 'tzelfde formaot wie dat al sinds 1998 weurt aongehawwe; 't waor de lèste kier tot me mèt 32 len späölt.
Qatar kraog 't WK 2022 in 2010 touwgeweze. Direk daonao braok de controverse oet. Ierstens umtot Qatar koelek 'n voetbaltraditie had; me meinde tot de FIFA allein veur 't groet geld vaan 't oliestäötsje waor gegaange. Dit verwiet woort versterk doortot op dezelfde sessie Rusland 't WK veur 2018 kraog touwbedeild. Later woorte diverse FIFA-leie, boe-oonder ex-UEFA-veurzitter Michel Platini, expliciet vaan passieve umkouping besjöldeg. Ouch zwoer kritiek gaof 't op de oonminseleke en gevierleke umstendeghede boe-in de dèks Zuid-Aziatische bouwers de stadions móste bouwe; diverse vaan hun - volgens sommege bronne doezende - kaome um. Wijer kritiek kaom op de minserechtesituatie vaan 't land in 't algemein. Ouch 't praktisch punt vaan de te hoeg temperature woort gemaak; hei-um woort beslote veur 't WK nao november en december te verzètte.
Verkezing
De oetverkezing woort rillatief vreug geregeld. Len kóste ziech tot 2 fibberwarie 2009 kandidere veur zoewel 't WK vaan 2018 es dat vaan 2022. De FIFA wèlt 't WK doen roulere tösse de continente; confederaties die e WK hawwe zien de twie volgende WK's daorum oetgeslote. Len vaan de CAF (Afrika) kaome zoedoende neet in aonmerking veur 't WK vaan 2018 (umtot 't WK vaan 2010 al in Zuid-Afrika waor); len vaan de CONMEBOL (Zuid-Amerika) kóste gaaroet neet mètdoen (um 't WK vaan 2014 in Brazilië). Ouch de confederatie die 't WK vaan 2018 pakde, zouw later op deenzelfden daag neet mie kinne mètbeeje veur 2022.
Oetindelek woort op 2 december 2010 gestump. 't WK vaan 2018 góng nao Rusland; de UEFA (Europa) waor dus oetgeslote. Oetindelek bleve vijf bode euver (e zèsde, vaan Indonesië, waor in fibberwarie vaan dat jaor al door de FIFA verworpe). Qatar waor al vaanaof de ierste stumrunde favoriet, meh haolde pas in de lèste de absolute mierderheid.
Besjöldeginge vaan umkouping
Nao de verkezing kloonk astrein de besjöldeging tot de FIFA ziech door 't riek Qatar hej laote umkoupe. E lid vaan 't Qatarees lobbyteam verklaorde in 2011 tot häör land Afrikaanse FIFA-leie hej betaold. Ze lag dao later contrair verklaoringe euver aof. In 2014 woorte de verdinkinge concreter wie aon 't leech kaom tot Jack Warner, ex-veurzitter vaan de CONCACAF, twie mieljoen dollar had aongenome vaan 'ne Qatarese firma.
Slechte arbeidsumstendeghede
Nao e paar jaor kaome beriechte binne euver de slechte umstendeghede boe de arbeiers, veural oet India en Nepal, oonder móste wèrke. Ze maakde hendeg lang werkdaog, woorte oonderbetaold en móste hun paspoort inlievere bij hunne baas. Ouch woort hun verbooje hun femilie te zien nao d'n eerdsjók vaan 2015. Dit kaom volgens väöl lui en organisaties neer op modern slavernij. Door de slechte umstendeghede waore tösse 2010 en 2013 volgens The Guardian al mie es 500 Nepalese en mie es 700 Indiase bouwvakkers umgekoume. Es me dat extrapoleert, kós dat oploupe tot 4.000 tege d'n tied tot 't WK begint. Diverse lui oet 't voetbal, oonder mie KNVB-veurzitter Michael van Praag, droonge bij de FIFA trop aon tot me de regering vaan Qatar op de rechte vaan bouwlui zouw aonspreke.
Naotot de claims vaan korterbij woorte oonderzoch, bleek 't aontal vaan 1.200 doeje bleek neet te koume vaan de projekte roond 't WK, meh sloog op alle doeje die bij bouwprojekte in Qatar waore gevalle. Qatar heet in totaol mie es twie mieljoen boetelandse bouwvakkers. In 2017 woorte ouch de rechte vaan arbeiers in 't land sterk vergroet: me maag noe zie deensverband beïndege en 't land verlaote. Dit nump evels neet eweg tot de umstendeghede nao westerse maote extreem slech en gevierlek blieve. The Guardian zag in fibberwarie 2021 tot wel 6.500 arbeiers waore umgekoume sinds 't begin vaan de bouw. 't Is evels neet dujelek of dat alle sterfgevalle vaan expats in gans 't land zien, of allein oonder de bouwlui aon de stadions.
Kort veur 't begin vaan 't WK, wie de stadions veerdeg waore, woorte de arbeiers en masse oet hun flats gejaog, nao me zeet um dao voetbalsupporters in te kinne hoesvèste. De arbeiers móste op stèl en sprunk weg en veur verplaotsing nao hun land vaan heerkoms woort neet gezörg. Dèks móste ze boete slaope.
Villers-l'Evêque
thumb|De liegking van Awans in de Luukse provincie, woa DEILGEMEINTE van oetmaak. Villers-l'Evêque of Bisjopwieler (Frans: Villers-l'Evêque, Waals: Viyé-l'-Eveke, Nederlands: Biscopweiler) ies 'n deilgemeinte die deil oetmaak vaan de gemeinte Awans, in de Provincie Luuk. Wier liegk 't dörp in 't arrendissement Luuk. De deilgemeinte ies opgegange in die gemeinte in 't jaor 1977. Luuj oet dit dörp weure Villersois geneump. De poscode van dees plaatsj ies 4340.
Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022
Slechte arbeidsumstendeghede
Gezeen dit alles meinde väöl lui tot me in zoe'n stadions neet fetsojndelek kós voetballe. Väöl lui repe op tot 'ne boycot, boe-oonder ouch inkel voetbalclubs. Hendriks Graszoden oet Heitse, wat normaal ummer 't graas veur WK-stadions lievert, besloot nao de beriechte vaan The Guardian gei graas in Qatar te lègke.
Villers-l'Evêque
Anger deilgemeintes in Awans zin:
Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022
Slechte arbeidsumstendeghede
'n Argumint tege boycottere is tot de internationaol aondach veur de missten in de bouw zjus 't insegste is wat veur veraandering kin zörge. Bij bouwprojekte in 't land gebäöre zoe'n dinger dèkser; zoonder 't WK waor dao noets zoeväöl aondach veur gekoume. Dit punt maakde oonder mie Ronald de Boer, dee veur de FIFA es ambassadeur wèrk.
Minserechte in 't land
Neve de zwoer kritiek op de behandeling vaan bouwvakkers gaof 't ouch kritiek op de algemein minserechte in 't land. Bij de Olympische Winterspeule vaan 2014, in Rusland, had 't kritiek gegeve op 't gebrek aon democratie en de behandeling vaan homoseksuele. Critici merkde toen op tot dit a fortiori gol veur Qatar. Human Rights Watch documenteerde wie in 't land LHBT'ers zoonder aonklach woorte vasgezat, en daonao zoonder rechsbijstand in heropveujingskaampe daan wel conversietherapieë woorte gedwone.
Oontbreke voetbalcultuur
Alum kloonk ouch 't verwiet tot 't land 'n voetbalcultuur mis. 't WK zouw niks aanders es 't späölselke vaan de sjeik zien, en oonder de bevolking noets kinne leve. Dees kritiek verminderde get naotot 't nationaol èlftal vaan 't land in 2019 kampioen vaan Azië woort. Toch zag Louis van Gaal, bondscoach vaan Nederland, nog in 2022 tot e WK in dit land 'gekheid' waor en tot 't allein um geld góng.
Klimaot
De organisatie vaan 't WK zaog de zin vaan die kritiek in; hei-um woort 't evenemint nao de winter verplaots. Me zouw um dezelfde rei ouch de Confederations Cup mote verplaotse. Dat góng evels neet; me besloot dat toernooj daorum in 2021 neet te hawwe. Later woort die beslissing definitief; de Confederations Cup vaan 2017 in Rusland is daomèt de lèste gebleke.
Privacy
'n Aander kritiekpunt waor de privacy, neet allein vaan börgers meh zjus ouch vaan bezeukers. De regering had naomelek veur vreemde de app Ehteraz verpliech gestèld. Dit programma waor gemeind um de contakte vaan mèt COVID-19 aongestoke lui te kinne tracere. Umtot 't dao evels hendeg wied in góng, en iemes ziene gansen handel en wandel binnen 't land kós bloetlègke, kaom dao groete kritiek op. Ind oktober 2022, minder es 'ne maond veur 't begin vaan 't WK, besloot de regering 't gebruuk vaan de app te beïndege.
Officieel aofveerdeginge
Door al dees probleme, gans in 't bezunder de doezende umgekoume bouwvakkers, voonte väöl lui tot officieel politieke delegaties móste toesblieve. In Nederland naom de Twiede Kamer begin 2021 'n motie aon boe-in 't kabinèt woort opgeropen neet nao Qatar te goon. Oetindelek besloot 't kabinèt toch iemes te sjikke; ouch de koms vaan keuning Willem-Alexander woort neet expliciet oetgeslote.
Kwalificatie
thumb|500px|Blauw: de 32 len die ziech veur 't WK höbbe geplaots. Geel: de len die ziech höbbe ingesjreve meh woorte oetgesjakeld. Zwart: neet ingesjreve of gesjors. Gries: gei lid vaan de FIFA.
Discussie euver oetbreiing nao 48
FIFA-veurzitter Gianni Infantino stèlde in 2018 veur 't WK vaan 2022 al oet te breie nao 48 deilnummende len. Ieder waor al beslote um op 't WK vaan 2026 zoeväöl len touw te laote.
Oetindelek bleek dit neet haolbaar, oonder mie umtot Qatar heiveur vaan stadions in naoberlen gebruuk hej mote make en de relatie tösse Qatar en zien naobers in 2018 hendeg oonder spanning kaom te stoon. Me gebruuk daorum noe nog de klassieke verhajdinge:
Haaf plaotse zien play-offplaotse. Teams die ziech daoveur kwalificere, speule tegen e team vaan 'n aander confidderatie um 'n plaots op 't WK.
Afrika (CFA)
De kwalificatie vaan de CFA gebäörde in drei rundes. De confidderatie kint 54 landeteams, die späölde um vief plaotse.
In de twiede runde struimde de 26 (op pepier) sterker teams vaan Afrika in; mèt de 14 oet de ierste runde maak dat 40. Die woorte verdeild in tien poules (A-J) vaan veer. Alle teams in 'n poule späölde daan twie kier tegenein. De tien winners goon door nao de daarde runde. De twiede runde hej oersprunkelek in miert 2020 mote beginne, meh woort um de COVID-19-pandemie pas begós in september 2021. In november waor ze veerdeg.
Azië (AFC)
In Azië veel de kwalificatie veur 't WK vaan 2022 same mèt die veur 't Aziatisch kampioensjap vaan 2023. Hei waore, boete 't otomatisch geplaots Qatar, veer plaotse te winne, plus ein play-offplaots. Dit gebäörde in drei rundes. De AFC kint 46 landeteams.
In de ierste runde späölde de twelf minste teams (weer volgens de FIFA-raanklies) in paore tegenein. De zès winners gónge door nao de volgende runde. De matche woorte gespäöld op 6/7 juni en 11 juni 2019.
In de twiede runde struimde alle aander len in; ouch Qatar deeg mèt aongezeen dat ziech wel nog mós plaotse veur 't Aziatisch kampioensjap. De in totaol 40 teams (34 instruimers plus de zès winners vaan de ierste runde) woorte in ach poules vaan vijf verdeild. De ierstes (aofgezeen vaan Qatar) gónge zoewiezoe door nao de daarde runde. De twiedes woorte gesjik vaan bèste nao minste; de veer bèste daovaan gónge ouch door. Umtot Qatar gróp E gewonne heet - en daomèt ouch al bij de bèste twelf zaot - naom de vijfde nommer twie de plaots euver. De twiede runde begós in september 2019 en hej mote goon tot juni 2020. Door de COVID-19-pandemie woort ze oetindelek pas in juni 2021 aofgeslote.
Europa (UEFA)
De Europese fidderatie UEFA umvat 55 teams, en kós 13 teams nao 't WK sjikke. Daoveur woorte de teams in tien poules (A-J) vaan vief of zès gezat. De nommers ein plaotsde ziech zoewiezoe; veur de aander drei plaotse zouwe play-offs weure gespäöld. Umtot de kwalificatie vaan de UEFA pas rillatief laat begós, had me nog good um de COVID-19-pandemie heen kinne planne. De grópsfase woort in de loup vaan 2021 gespäöld.
Veur die play-offs plaotsde ziech in ierste instantie de tien nommers 2; Tsjechië en Oosteriek kaome daobij door hun prestaties in de UEFA Nations League. Die twelf len móste daan drei mini-toernoje speule, boevaan de winner doorgóng nao 't WK. Oonder de kwalificatie begós de invasie vaan Rusland in de Oekraïne; diverse len wouwe dao-op neet mie tege 't Russisch èlftal voetballe. De UEFA besloot toen veur Rusland oet de play-offs te zètte. De play-offs woorte ind mei, begin juni gehawwe.
Noord-Amerika (CONCACAF)
De CONCACAF umvat 35 teams, meh eint - Saint Lucia - trok ziech oonder de kwalificatie trök. De kwalificatie hej mote loupe vaan september 2020 tot en mèt oktober 2021, meh woort oetgestèld tot miert 2021. In miert 2022 waor ze veerdeg.
Umtot 't binne de CONCACAF groete niveauversjèlle gief, woort de kwalificatie getrep oetgeveurd. De vief sterkste len (nao de FIFA-wereldraanklies) hoofde gein veurrundes te speule. De aander daarteg teams woorte in zès poules vaan vief verdeild. De zès winners vaan die poules woorte in de twiede runde weer tegenein losgelaote. De drei teams die dat euverleefde, gónge door nao de daarde runde. Dao-in späölde de vief sterkste len plus de drei euverlevers vaan de twiede runde in competitie tegenein. De boveste drei gónge direk nao 't WK, dewijl de nommer 4 nog 'ne play-off tege de winner vaan de OFC te wachte stoont. Opvallend waor de prestatie vaan Canada, wat ziech neet allein veur 't iers sinds 1986 wis te plaotse (dewijl 't zeker gei sterk land waor), meh ouch de poule won en de VS en Mexico - traditioneel de twie sterkste len op 't continent - achter ziech leet.
Oceanië (OFC)
De OFC umvat èlf teams, die veur mer ein play-offplaots speule. De competitie hej in november 2021 mote indege, meh de COVID-19-pandemie maakde alles oondoenelek complex. Oetindelek woort devoor gekoze de ganse kwalificatie in miert 2022 in Qatar aof te wèrke; de winner kós dao direk ouch blieve veur de intercontinentaol play-offs. Speule op neutraol terrein maakden 't ouch meugelek de rundes in eine match aof te wèrke, umtot 't veur niemes toesmatche gaof.
Vaan de èlf len beslote 'rs veer hei neet aon mèt te doen. Vaan de zeve die dat wel wouwe, haolden 'rs veer de knock-outrunde. Wie vaan te väöre verwach won Nui-Zieland dat vrij gemekelek.
Zuid-Amerika (CONMEBOL)
De tien len vaan de Zuid-Amerikaanse boond späölde wie gebrukelek in 'n competitie tegenein speule. De veer bèste gónge direk nao 't WK, de vijfde mós op veur de play-offs. Dees competitie hej in miert 2020 mote beginne en in november 2021 mote indege. Oetindelek waor de ierste späölrunde in oktober 2020; de lèste woort in miert 2022 gehawwe.
't Aonwieze vaan de kandidaote verleep flot, meh Brazilië-Argentinië woort nao vief menute oonderbroke wie Braziliaonse dokters bij de tegestanderd 'n euvertrejjing vaan de COVID-regele hejje gezien. Veur de kwalificatie maak dat wieneg oet, umtot de twie toch soeverein 1 en 2 zien geïndeg. Veur de ier, en veur de Wereldraanklies-punte, geit me in september 2022 de match toch euverspeule.
Play-offs
De intercontinentaol play-offs woorte gans aon 't ind vaan de kwalificatie gehawwe, in de loup vaan 2022. Veer vaan de zès fidderaties (AFC, CONCACAF, CONMEBOL en OFC) waore drin betrokke. De winner vaan de OFC-kwalificatie, Nui-Zieland, späölde op 14 juni tege de nómmer veer vaan de CONCACAF, Costa Rica. De match indegde in 'n 0-1 euverwinning veur Costa Rica. Oonderwijl mós de nommer vijf vaan de CONMEBOL (Peru), op 13 juni op tege de nommer vijf vaan de AFC (Australië). Dee match indegde in 'n euverwinning nao penanties veur Australië.
Poule A
25 november, 14.00 Qatar 1 – 3 Senegal Doha, ath-Thoemamastadion Sjeidsrechter: Antonio Mateu Lahoz
25 november, 17.00 Nederland 1 – 1 Ecuador Ar-Rajjaan, Chalifa Internationaol Stadion Sjeidsrechter: Mustapha Ghorbal
29 november, 16.00 Ecuador 1 – 2 Senegal Ar-Rajjaan, Chalifa Internationaol Stadion Sjeidsrechter: Clément Turpin
29 november, 16.00 Nederland 2 – 0 Qatar Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: Bakary Gassama
Poule B
21 november, 14.00 Ingeland 6 – 2 Iran Ar-Rajjaan, Chalifa Internationaol Stadion Sjeidsrechter: Raphael Claus
21 november, 20.00 Vereinegde Staote 1 – 1 Wales Ar-Rajjaan, Ahmed bin Alistadion Sjeidsrechter: Abdoelrahman al-Dzjassim
25 november, 11.00 Wales 0 – 2 Iran Ar-Rajjaan, Ahmed bin Alistadion Sjeidsrechter: Mario Escobar
25 november, 20.00 Ingeland 0 – 0 Vereinegde Staote Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: Jesús Valenzuela
29 november, 20.00 Wales 0 – 3 Ingeland Ar-Rajjaan, Ahmed bin Alistadion Sjeidsrechter: Slavko Vinčić
Veldgewas
Veldgewas ies 'ne wèrkgroep ter bevordering van poëzie in 't Limburgs onder redactie van Wim Kuipers en Har Sniekers. Ederein dae ziech aangemeld haet krieg reigelmaotig 'n gediech toegesjtuurd in de mailbox. Ouch weurt op gezatte tieje 't Waord van de waek gepubliceerd. Veldgewas ies opgeriech in 2010.
Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022
Poule B
29 november, 20.00 Iran 0 – 1 Vereinegde Staote Doha, ath-Thoemamastadion Sjeidsrechter: Antonio Mateu Lahoz
Poule C
22 november, 11.00 Argentinië 1 – 2 Saoedi-Arabië Lusail Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Slavko Vinčić
22 november, 17.00 Mexico 0 – 0 Pole Doha, Stadion 974 Sjeidsrechter: Chris Beath
26 november, 14.00 Pole 2 – 0 Saoedi-Arabië Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: Wilton Pereira Sampaio
26 november, 20.00 Argentinië 2 – 0 Mexico Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Daniele Orsato
30 november, 20.00 Pole 0 – 2 Argentinië Doha, Stadion 974 Sjeidsrechter: Danny Makkelie
30 november, 20.00 Saoedi-Arabië 1 – 2 Mexico Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Michael Oliver
Poule D
22 november, 14.00 Denemarke 0 – 0 Tunesië Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: César Ramos
22 november, 20.00 Fraankriek 4 – 1 Australië Al-Wakrah, al-Dzjanoebstadion Sjeidsrechter: Victor Gomes
26 november, 11.00 Tunesië 0 – 1 Australië Al-Wakrah, al-Dzjanoebstadion Sjeidsrechter: Daniel Siebert
26 november, 17.00 Fraankriek 2 – 1 Denemarke Doha, Stadion 974 Sjeidsrechter: Szymon Marciniak
30 november, 16.00 Tunesië 1 – 0 Fraankriek Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: Matt Conger
Poule E
23 november, 14.00 Duitsland 1 – 2 Japan Ar-Rajjaan, Internationaol Chalifastadion Sjeidsrechter: Iván Barton
23 november, 17.00 Spaanje 7 – 0 Costa Rica Doha ath-Thoemamastadion Sjeidsrechter: Mohammed Abdoella Hassan Mohamed
27 november, 11.00 Japan 0 – 1 Costa Rica Ar-Rajjaan, Ahmed bin Alistadion Sjeidsrechter: Michael Oliver
1 december, 20.00 Japan 2 – 1 Spaanje Ar-Rajjaan, Internationaol Chalifastadion Sjeidsrechter: Victor Gomes
1 december, 20.00 Costa Rica 2 – 4 Duitsland Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: Stéphanie Frappart
Poule F
23 november, 11.00 Marokko 0 – 0 Kroatië Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: Fernando Rapallini
23 november, 20.00 Belsj 1 – 0 Canada Ar-Rajjaan, Ahmed bin Alistadion Sjeidsrechter: Janny Sikazwe
27 november, 14.00 Belsj 0 – 2 Marokko Doha, ath-Thoemamastadion Sjeidsrechter: César Ramos
1 december, 16.00 Kroatië 0 – 0 Belsj Ar-Rajjaan, Ahmed bin Alistadion Sjeidsrechter: Anthony Taylor
1 december, 16.00 Canada 1 – 2 Marokko Doha, ath-Thoemamastadion Sjeidsrechter: Raphael Claus
Poule G
24 november, 11.00 Zwitserland 1 – 0 Kameroen Al-Wakrah, al-Dzjanoebstadion Sjeidsrechter: Facundo Tello
24 november, 20.00 Brazilië 2 – 0 Servië Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Alireza Faghani
28 november, 11.00 Kameroen 3 – 3 Servië Al-Wakrah, al-Dzjanoebstadion Sjeidsrechter: Mohammed Abdulla Hassan Mohamed
28 november, 17.00 Brazilië 1 – 0 Zwitserland Doha, Stadion 974 Sjeidsrechter: Iván Barton
2 december, 20.00 Servië 2 – 3 Zwitserland Doha, Stadion 974 Sjeidsrechter: Fernando Rapallini
2 december, 20.00 Kameroen 1 – 0 Brazilië Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Ismail Eifath
Poule H
24 november, 14.00 Uruguay 0 – 0 Zuid-Korea Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: Clément Turpin
24 november, 17.00 Portugal 3 – 2 Ghana Doha, Stadion 974 Sjeidsrechter: Ismail Elfath
28 november, 14.00 Zuid-Korea 2 – 3 Ghana Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: Anthony Taylor
28 november, 20.00 Portugal 2 – 0 Uruguay Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Alireza Faghani
2 december, 16.00 Zuid-Korea 2 – 1 Portugal Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: Facundo Tello
Achste finaoles
3 december, 16.00 Nederland 3 – 1 Vereinegde Staote Ar-Rajjaan, Internationaol Chalifastadion Sjeidsrechter: Wilton Sampaio
3 december, 20.00 Argentinië 2 – 1 Australië Ar-Rajjaan, Ahmad bin Alistadion Sjeidsrechter: Szymon Marciniak
4 december, 16.00 Fraankriek 3 – 1 Pole Doha, ath-Thoemamastadion Sjeidsrechter: Jesús Valenzuala
4 december, 20.00 Ingeland 3 – 0 Senegal Al-Chor al-Baytstadion Sjeidsrechter: Iván Barton
5 december, 16.00 Japan 0 – 0 Kroatië Ar-Wakrah, al-Dzjanoebstadion Sjeidsrechter: Ismail Elfath
5 december, 20.00 Brazilië 4 – 1 Zuid-Korea Doha, Stadion 974 Sjeidsrechter: Clément Turpin
6 december, 16.00 Marokko 0 – 0 Spaanje Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: Fernando Rapallini
6 december, 20.00 Portugal 6 – 1 Zwitserland Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: César Ramos
Kwartfinaoles
9 december, 16.00 Kroatië 1 – 1 (0 – 0) Brazilië Ar-Rajjaan, Oonderwiesstadstadion Sjeidsrechter: Michael Oliver
9 december, 20.00 Nederland 2 – 2 Argentinië Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Antonio Mateu Lahoz
10 december, 16.00 Marokko 1 – 0 Portugal Doha, ath-Thoemamastadion Sjeidsrechter: Facundo Tello
10 december, 20.00 Fraankriek 2 – 1 Ingeland Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: Wilton Sampaio
Haaf finaoles
13 december, 20.00 Kroatië 0 – 3 Argentinië Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Daniele Orsato
14 december, 20.00 Marokko 0 – 2 Fraankriek Al-Chor, al-Baytstadion Sjeidsrechter: César Ramos
Verleerdersfinaol
17 december, 16.00 Kroatië 2 – 1 Marokko Ar-Rajjaan, Internationaol Chalifastadion Sjeidsrechter: Abdulrahman al-Jassim
Finaol
18 december, 16.00 Argentinië 3 (4) – 3 (2) Fraankriek Lusail, Nationaol Lusailstadion Sjeidsrechter: Szymon Marciniak
Meisechtige
Meize of Paridae zint klein gedrónge, acrobatische veugelkes mèt korte sjnavel. Menneke en wiefke zint geliek gekleurd. De jónge zint get valer, sóms miè geel. In de winter zjwerve ze in gruupkes rónd. Inheemse meize:
andere (of zeldzaam):
Karlspries
thumb|150px|left|Priesoetreiking an Angela Merkel 2008 thumb|Couven museum thumb|left|Clinton kriet in 2006 d'r Karlspries D'r Karlspries wert èèder jaor op Hieëmelvaartsdaag dör de sjtad Aoke oetgereikt. Dae pries is nao Karel de Groete verneumd en wert oetgereikt an politici die zich op 'n bezonder meneer verdeenstelek gemakt haant väör de Europese integratie. Mètstens wert dae pries gegaeve an luuj, wie bev. kunningin Beatrix, Bill Clinton of Angela Merkel. Soms ooch an verdeensteleke organisaties, zoewie de Europese Baank vör de inveuring van d'r Euro. Wim Duisenberg d'r presidaent van die baank noom in 2002 d'r pries in oontvangst.
Darien (Connecticut)
Darien is e stedje in de Amerikaanse staot Connecticut, en vèlt bestuurlek gezeen oonder Fairfield County.
Demografie
Bij de volkstèlling in 2000 woort 't aontal lui vasgestèld op 19.607.
Geografie
Volgens 't United States Census Bureau besleit de plaots 'n oppervlak vaan 38,4 km², boe vaan 33,3 km² land en 5,1 km² water.
Paries-Roubaix
De koers is veural bekind gewore door de väöl stökker straotweeg mèt groof plavejje. Zeker bij slech weer kinne die gevierlek zien en mote de coureurs good hun bès doen veur neet te valle. Bij droeg weer kin me las kriege vaan opwejjende stöb. In de beginjaore waore zoe'n geplavejde weeg normaal; wie ze nao d'n Oorlog evels ummer zeldzaomer woorte, besloot me ze speciaol veur Paries-Roubaix te laote ligke. Door de groete probleme veur de rènners, en de groete kans op slech weer bij de koers, weurt Paries-Roubaix dèks de 'Hèl vaan 't Noorde' (l'Enfer du Nord) of kort-eweg 'de Hèl' geneump.
In 1896 al woort de ierste editie gefiets. Mèt alle oonderbrekinge door d'n Iersten en Twiede Wereldoorlog en de COVID-19-pandemie mètgetèld zien v'r in 2023 touw aon de 120e editie. Opvallend is 't disproportioneel aontal Belzje winners. 'ne Pendant veur vrouwlui gief 't sinds 2021.
Heimisch
Heimisch (spreek oet: Heimiesj, Duuts: Heimbach) is e Rienlands stedsje in de krink (Kreis) Kreis Düren, te Noordrien-Wesfale (Duutsland). Mèt häör 64,96 km² en 4335 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 67 de veerkante kilometer.
't Op 227 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel 7 stadsdeile.
1452
1451 - 1452 - 1453
thumb|Keizer Frederik III.
1452 waas e sjrikkeljaor det volges de Juliaanse kalender op 'nen dónderdig is begós.
Islam
D'n islam is de twiede wereldreligie, nao 't christendom. De volgelinge vaan d'n Islam weure allewijl meistes moslims geneump. Vaan orizjien spreek me op 't Limbörgs evels vaan Mohammedaone, boebij me riffereert nao 't feit tot d'n Islam de lier is vaan de profeet Mohammed. Heer weurt beleje door zoen 1,2 miljard lui, veural in Noord-Afrika en zuielek Azië. Zjus wie 't christendom en 't joededom is 't 'ne monotheïstische godsdeens en eine vaan de drei Abrahamitische relizjies. De naom islam beteikent lètterlek oonderwerping, wat wijs op e fundamenteel principe tot de moslim, dee d'n islam praktiseert, ziech euvergief aon Allah, d'n Arabische naom veur God.
D'n islam is de lier vaan profeet Mohammed (570-632), in de zevende iew in de Koran, 't heileg book vaan d'n Islam, opgeteikend. De Koran woort door d'n ingel Gabriel aon Mohammed gedicteerd en door aander opgesjreve. Me meint ouch tot de profeet analfabeet waor.
't Gebedshoes veur moslims hèt "moskee".
't Gief twie hoofstrouminge: 't sjiisme en 't soennisme. Doaneve gief 't nog kleinder, wie 't soefisme en de Ahmadiyya.
Islam in Limbörg en Maos-Rien
In Limbörg ligk 't percentaasj mohammedaone op 4,95%. In Nederlands Limbörg gief 't e percentaasj vaan 6,0% en in Belsj Limbörg 3,9%. Merkweerdeg is 't aontal Törkse mohammedaone, dat behuurt tot mie es dreikwaart vaan de Belsj-Limburgse mohammedaone, dewijl in Nederlands Limbörg 't 'n klein mierderheid vaan Arabiere gief.
In de res vaan de Euregio Maos-Rien ligk 't percentaasj mohammedaone hoeger. In Noordrien-Wesfale is 7,5% vaan de bevolking mohammedaons, wijl in Luik 't aontal zelfs tege de 14,4% ligk.
In 2020 waor 2,1% vaan de Europese Unie (EU) Mohammedaon. Vaan oerspronk gief 't in Europa traditioneel dominante Islamitische regio's in wat allewijl Bosnië, Albanië, Kosovo, Törkije en Bölgarije. Allein dat lèste land is ouch 'ne lidstaot vaan de EU. Wijers goof 't tot niet zoe laank geleie ouch op aander plekke in Europa dominant Mohammedaonse gemeinsjappe mer die zien verdwene door beveurbeeld 'ne gedwonge volksverhuis (wie d'n Törks-Islamitische volksverhuis in Griekeland in de ierste haaf vaan d'n twintegsten iew) en genocide (wie in veurmaoleg Joegoslavische gebede in 't allewijl Servië en Kroatië in de negeteger jaore).
Passiezóndig
Passiezóndig ies bie de Katholieke de zóndig, twiè weke veur de Paosje, woa-op de passietied begint. De passieweek ies 't zelfde es Gooj week, ouch Sjtil week geneump, de 6 daag veur Paosje. In de periode veur 't Paosfiès weurt speciaal aandach besjtaed aan 't lieje van Christus. Dit gebeurt in de liturgie, in 't passiesjpel en in de passiemuziek. Dat lètste ies de gezónge teks, dèks instrumentaal begeleid, van gedeiltes oet de evangelies. Die tekste höbbe betrèkking op 't lieje van Jezus Christus. Versjillende componiste höbbe dat op muziek gezat, zoa-es Johann Sebastian Bach mèt de Johannes-Passion oet 1723 en de Mattheus-Passion oet 1729
Leidschendam
thumb|Dörpskèrk en hoezer op de Delfsekaoj aon de Vliet in Leidschendam Leidschendam is e versteidelek dörp in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, ein vaan de kerne (de hoofplaots) vaan de gemeinte Leidschendam-Voorburg, mèt zoe'n 28.000 inwoeners. De bebouwing is vergreujd mèt die vaan Voorburg, welke plaots weer gans aon D'n Haag vaszit. Daomèt is Leidschendam typisch 'n veurstad vaan D'n Haag.
Waope
't Waope combineert eleminte oet de waopes vaan de stiechtende gemeinte: de wasseneer veur Veur (wat 'rs drei in zie sjèld had) en d'n hertekop veur Stompwijk (dee zie waope e gans hert tuinde). 't Middedeil is sprekend: in 'ne waterluip zuut me de stad Leiden häör waope mèt de twie sleutele vaan Petrus. Eleminte oet 't Leidschendams waope zien later weer opgenome in 't waope vaan Leidschendam-Voorburg.
Tête de veau
Tête de veau is 'n Euregionaal en Limburgs vlèèsjproduct dat zoewaal waerm es wie kaod kan werre gegaeëte. 't Waoërt oorsjpronkelek gemakd van 't vlèèsj van 'ne kaofskóp. Allewiel makt me dit gerech va kaofsvlèèsj mae ooch sjowwersjeenk van 't vaerke gèft 'n good resultaat. An 't gekaoëkd vlèèsj wert 'n, bie väörkeur èges gemakde en gekrujde tómattepuree, gevoegd en gebakke champignons. Traditioneel wert tête de veau gaeëte mèt gekaoëkde èjjer, augurke en zjwart broeëd.
Leidschendam
Historie
Leidschendam is oontstande aon de Vliet, e kenaal wat d'n Awwe Rijn (bij Leiden) mèt de Schie (bij Overschie, noe Rotterdam) verbint en 'n vervaanging is vaan e nog väöl awwer Romeins kenaal. 't Kenaal kaom door twie hoegheimraodsjappe (watersjappe) - Rijnland en Delfland. Oonder graof Floris V vaan Holland woort ind daartienden iew ('n oerkónde oet 1285 neump ze) 'n landsjeiing tösse die twie ingestèld. Umtot ze e versjèllend waterpeil aonhele, gaof dat probleme veur de Vliet en mós bij de landsjeiing 'nen dam koume. Umtot handelere (en väöl later ouch trèksjuutpassageers) hei ummer móste euverstappe, kós hei e dörp oontstoon: Leidschendam.
't Dörp greujde gestiedeg wijer en in de zeventienden iew kraog 't 'n dörpskèrk in de stijl vaan 't Hollands classicisme, nao oontwerp vaan Arent van 's-Gravensande (foto). De neogotische Pieters- en Paulskèrk volgde roond 1880. Al deen tied evels waor 't dörp neet zelfstandeg. 't Waor oontstande op 't groondgebeed vaan twie awwer entiteite, de hierlekheid Veur en 't dörp Stompwijk. Pas in 1938 kaom dao 'n ind aon: mèt de fusie vaan Veur en Stompwijk oontstoont de gemeinte Leidschendam. 't Dörp greujde veural nao d'n Twiede Wereldoorlog oet tot 'n echte veurstad. In 2002 góng Leidschendam same mèt Voorburg de gemeinte Leidschendam-Voorburg vörme; heibij stoont 't de wiek Leidschenveen aon de gemeinte D'n Haag aof (te zien op 't keertsje). 't Dörp Stompwijk en de naobersjap Wilsveen (allebei nog ummer lendelek vaan karakter) gónge wel nao de nui gemeinte mèt.
Sinds vrij kort zien inkel internationaol tribbenaole, die te make höbbe mèt de positie vaan D'n Haag es stad vaan internationaol (oorlogs)rech, in Leidschendam gevesteg, wie dat veur Libanon en Sierra Leone.
Bron
Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Ban (rechspraok)
'n Ban of bank waor vreuger de term vaan 'n rechsgebeed. 'n Veurbeeld is de aongeweze banmeule (watermeule of windmeule), boe ederein verpliech waor um te laote maole.
't Woord is noe nog trök te vinde in plaotsnaome wie Banne-Buiksloot en Vrijenban.
Dao besteit ouch 'n kèrkeleke ban.
Wervershoof
Wervershoof (Westfries: Werfershouf) is e dörp in de gemeinte Medemblik, in de Nederlandse provincie Noord-Holland, in Wesfriesland.