cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uruguayaans hierevoetbalèlftal
Historie
D'n ummekier kaom vaanaof 2010. 'n Nui generatie staarspeulers stoont op, oonder wee Edinson Cavani, Diego Forlán en Luis Suárez, dee ouch in Nederland späölde en bij FC Barcelona tot wereldstaar oetgreujde. Op 't WK vaan 2010 woort Uruguay zeker ouch daankzij hun veerde, 't bèste rizzeltaot in 40 jaor.
Binnestad (Mestreech)
thumb|right|Ligking vaan de City De Binnestad is de mies centraal wiek vaan 't centrum vaan Mestreech. De wiek weurt begrens door de Maos, 't Jekerkerteer, 't Boschstraotkerteer, 't Statekerteer en 't Kommelkerteer.
't Groetste deil vaan 't winkelcentrum vaan Mestreech ligk in dees wiek, zoewie de Groete Staat, de Kleine Staat en de Wolfstraot mèt bekinde winkelketens, meh ouch de Stekstraot en de Mestreechter Brögkstraot mèt mier luxueus winkels. Wijer vint me dao ouch 't oetgaankcentrum vaan de Platielstraot en netuurlek de Vriethof.
Bezeensweerdighede zien 'rs genóg, zoewie de Sintervaosbasiliek.
Colmar
Colmar (Elzassisch: Colmer, Duutsj: Kolmar) ies 'n sjtad en gemeinte in 't Oas-Franse departemint Haut-Rhin, in 't noordoaste van de Franse regio Grand Est en 't noorde van de historische regio de Elzas. Ze ies de driede groatse gemeinte van de Ezlas, nao Sjtraasburg en Mulhouse, en ies de houfplaats (prefecture) van 't departemint Haut-Rhin en (subprefecture) vaan 't Arrondissemint Colmar-Ribeauvillé.
Binnestad (Mestreech)
't Veurmalig gotisch kruushierekloester aan de Kómmel, oet de 15e iew, is allewijl 'n 5-sterre-hotel.
Colmar
Ze haw in 2017 69.105 inweuners op 'n oppervlaak van 66,57 km2. Daomit haw 't 'n bevoukingsdeechte van 1000/km2.
Binnestad (Mestreech)
Veurheer woort dees wiek City of kernwinkelgebeed genump. Umtot me dit neet voont passe bij 'n historische stad wie Mestreech, heet 't College van B&W op 13 februari 2007 't advies vaan de Straotnaomecommissie euvergenome um euver te goon tot verandering. Wat vreuger mèt Binnestad woort aongegeve hèt noe Centrum (dit gebeed umvat de Binnestad (veurheen dus City), 't Jekerkerteer, 't Kommelkerteer, 't Statekerteer, 't Boschstraotkerteer, Sint Maartenspoort en Wiek).
Colmar
De sjtad woort hie gesjtiech in de 9e ièw. Op 'n oarkonde oet 823 sjteit de sjtad vermild wie Columbarium, wat op 't Latien doevetore beteikent.
De sjtad ies bekind um häör goodbewaarde binnesjtad (some nao geriffereerd es Klein Venetië) en häör musea (woa-onger 't Unterlindenmuseum, wao 't Isenheim-altaar sjteit).
Colmar ies gesitueerd op de Elzassische Wienroute en prizzenteert ziech in de toeristische sektor diks es de "Elzasser wienhoufsjtad" (capitale des vins d'Alsace of Elsässer Weinhauptstadt).
Stertbein
[[Plaetje:Skeletal pelvis-pubis.svg|300px|thumb| Gerieëps van 't bekke (veuraanzich)
1=hèlgebein, 2=dermbein, 3=zitbein, 4=sjaambein (4a=corpus, 4b=ramus superior (richting kop), 4c=ramus inferior (aan sterkantj), 4d=tuberculum pubicum), 5=symfyse (sjaambeinsvoog), 6=häöpkómp, 7=foramen obturatum, 8=stertbein, roeaj strepelien= linea terminalis ]] 't Stertbein, zwansbein of 't stuutje (Letien: os coccygis of coccyx) is 't ungelstedeil vanne miensjelike rögkegraot. 't Stertbein besteit meis oet veer samegegreudje wirvele (de stertwirvele), mer 't kónnen 's ouch drie of vief zeen. Dees wirvele zeen mit e gewerf verbónje aan 't hèlgebein. Dit gewerf besteit veur 't euverdeil oet knórch en kan meh bepirk waere verwaeg. d'n Óngerkantj van 't stertbein is mekkelik te veule, juus baove de vottereet.
De veurnaamste fónksje van 't stertbein is 't óngerstiepe vanne stert, mer aangezeen luuj gènne stert mieër höbben is dees fónksje verlaore. Allewiel deentj 't denouch meis es binjpuntj veure gerieëpsspieren en onnag es 'ne sjókdemper veur wen me zich zitj.
Theberath
Theberath is e gehuch inne gemèndje Hinsberg in 't Kreis Hinsberg, Naordrien-Wèsfale. 't Ligk tösse de Horster See (richting Kirkevin), Werlo, Eicken en Floitgraf in. Mit die litste twieë is 't gehuch praktisch vergreudj.
Theberath huuerdje oearsprunkelik bieje gemèndje Kerke, meh woort op 1 januari 1972, wie die gemèndje woort opgeluf, samegeveug mit Hinsberg.
Straote
De volgendje straote vallen ónger Theberath:
Bois-et-Borsu
thumb|250px|Romaans kèrkske in Bois Bois-et-Borsu zint (eigelik) 2 gehuchte in de gemeinte Clavier in 't arrondissement Hoei, in de provincie Luuk op 't Belsj. 't Plaetske ies gelege in de Condroz.
Bezeenswaerdig
Wiejer ies d'r nog 'n krusiging te zeen oet de 15e/16e ièw, gesjteund door 'ne balk ónder de triomfbaog.
Hannogne-Saint-Martin
Hannogne-Saint-Martin ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Charleville-Mézières. Hiemèt liegk 't in 't arrondissemint wat grens aan de Belzje Ardenne en wat 't sjtökske Frankriek ies wat 't korsbie de Limburge liegk.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 475 luuj op 'n oppervlaak van 4,71 veerkante kilometer en daomèt goof 100,8 luuj de veerkante kilometer. Vergelek mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van +0,65% de jaor.
Veghel
Veghel is e versteidelek dörp in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, aon de rand vaan 't Pieëlland, mèt good 30.000 inwoeners. 't Is de hoofplaots vaan de gemeinte Meierijstad.
Tot 2017 waor Veghel 'n apaarte gemeinte, die neve de plaots Veghel de gemeinte ouch de dörper Boerdonk, Eerde, Keldonk, Mariaheide en Zijtaart en sinds 1994 Erp umvatde. 't BAG erkós allein Veghel en Erp es woenplaotse. Veghel oonderheel 'n zjumelaasj mèt Gogh.
Historie
De ajdste spoere vaan bewoening goon trök tot in de Roemeinsen tied. In de middeliewe maakde Veghel aonvenkelek deil oet vaan 't aajd graofsjap Rode (Sint-Oedenrode), meh vaanaof de daartiende iew huurden 't bij 't heertogdóm Braobant en wel bij de Meierij vaan De Bos. In 1310 kraog Veghel de status vaan 'gemeinte'; de hiere vaan Erp zwejde de scepter.
Nao 1648 laog Veghel in Staots-Braobant, e wingewes vaan de Republiek vaan de Nederlen. In deen tied stagneert 't dörp tot in de negentiende iew de industrie opkump aon de nui gegraove Zuid-Willemsvaart. Veural de vlasteelt kaom sterk op. Ouch woort in 't dörp 'n landbouwmerret gehawwe, boe-aon de Veghelere hunne bijnaom 'kuse' (wat in dees streek neet "verkes" meh "kaver" beteikent) daanke. Allewijl bleujt veural de voodselindustrie.
Sankt Hubert
Sankt Hubert is 'n kerkdörp en deilgemeinte binne de Rienlandse gemeinte Kempe, in 't weste van Naordrien-Wesfale. De plaats haet ca. 8.900 inwoeëners. Groeëte staej inne umgaeving zien Kreifeld en Duusbörg, aan de Nederlandse kant Venlo.
Lies va börgemeistersj va Gebrook
Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Sankt Hubert
Geografie
't Dörp leet zoeën twieë kilomaeter boete 't stadshert van Kempe, in 'n rilletief vlaak gebeed en op 'n huuegde van ungevaer 31 maeter. Neet wied oeëstelik daovan, beej 't dörp Tönisberg, wuurt 't landschap hendig heuvelechtiger. Dao leet de Nederriensen Heuvelrök. Door 't dörp struimp de Kendel, 'n klein baekske. D'n baojem is lössriek en daomit ouk behuurlik vröchbaar. Ten zude van 't dörp leet ouk 'n zand- en kezelsteinkoel.
Geschiedenis
Waarschienlik woort Sankt Hubert rónd 625 gestich. In det jaor woort 'n holte kerkske geboewd. Vanaaf de middelieëwe óntwikkelde zich de honschappe Broich en Orbroich, die wies in 't inde van de achtieënde ieëw tot 't Keurvorstedóm Keule huurde. In de napoleontischen tied woorte de bei honschappe ein mairie. 't Veel ónder kanton Kempe, 't arrondissement Crévelt en 't département de la Roer. In 1816 kwaam de plaots ónder Prusische heerschappie en ze behuurde tot kreis Kempe en 't regierungsbezirk van Düsseldörp.
In de neugetieënde ieëw stónde heej vuuel waeverssteul. In 't naoburige Krieëvel woort ziede en fluweel geproduceerd. De landboew bleef aevel 't euverhiersende middel van bestaon. In 1871 reej d'n ierste stoumtrein, dae de Schluff geneump wuurt. In 1903 woort 't dörp aangeslaote op 't electriciteitsnetwèrk. Op 1 april 1936 woort Sankt Hubert beej gemeinte Kempe geveug. Det besloet woort in 1946 óngedaon gemaak. Op 1 jannewaar 1970 woort 't dörp opniej toegeveug aan Kempe, same mit de stad zelf, Hüls, Schmalbruch en Tönisberg. Hüls kwaam euveriges in 1975 in de gemeinte Kreifeld te ligge.
Dialek
In 't dörp wuurt "Hüppersch Plott" gekald. Sankt Hubert leet zoeëwaal baove de Benrather Linie as baove de Uerdinger Linie. In 't lokaal dialek zaet me namelik ek en make, dewiel me zujelik van bei isoglosse esch/isch en ma(a)che zaet.'t Wäördje auch wuurt um diezelfde reje ok. Daodoor wuurt 't dialek tot 't Kleverlands geraekend. Ouk wuurt 't werkwaord as in <we häbbe> as [hɛbə] oetgespraoke, zjus wie in 't Venloos. Zujeliker klink detzelfde zinsdeil es, dök gild det ouk veur 't Zuud-Nederfrankische euvergangsgebeed. Dao zeen ripuarismes al vreej algemein. Ouk 't Hüppersch haet aevel langsaam 'n verendering óndergaon richting 't Ripuarisch.
't Gebroek van 't Hüppersch beperk zich meistal tot vastelaovend en beejeinkómste van de lokaal heimatvereiniging, wie me dökker zuut in Pruses. D'r besteit aevel waal 'n waordebook veur 't Hüppersch.
Saint-Denis
thumb|'t Kenaal vaan Saint-Denis. Op d'n achtergroond zuut me de basiliek; de brögk veurt (boete beeld) nao 't Stade de France. Saint-Denis is 'n stad in Fraankriek, regio Île-de-France, departemint Seine-Saint-Denis, mèt in 2013 109.343 inwoeners. De stad ligk e paar kilometers noordelek vaan Paries, boe 't 'n echte veurstad (banlieue) vaan is, aon 'nen drej in de Seine. Nao Paries zelf en Boulogne-Billancourt is 't de daarde stad vaan de regio.
Zilverviske
't Zilverviske (Lepisma saccharina) is 'n klein insect, det heurt biej de orde van de Thysanura, 'n orde van primitieve insecte die volges sommige taxonome neet ech tot de insecte mot waere geraekend. De naam verwies nao de zilverachtige glans van de sjöbbe die 't lichaam bedekke en mesjien ouch nao zien vermoge heel sjnel weg te glippe. Zilverviskes waere ongeveer twee centimaeter lank en waere in Nederlandj veural gevonje in vochtige heuk in badkamers of keukekéskes. In beuk en papier aangetroffe 'zilverviskes' zeen waorsjienlik van 'n verwante saort, 't papierviske. Ze vooje zich mit organisch materiaal, waorsjienlik veural sókkers en wat complexere koolhydrate (sjtiefsel, zetmael). Zilverviskes waere duk 's morges gevonje in badkuup en gaotsjteiner wo ze 's nachs in gevalle zeen, aangezeen ze zich moeilik euver glaaje oppervlaktes bewaege.
Saint-Denis
Saint-Denis zouw in d'n daarden iew zien gestiech door d'n H. Dyonisius dee ziech um aon christenvervolginge te oontkoume in de buurt vaan Lutetia (Paries) vèstegde. Nao häöm is de stad geneump. Sinds zien stiechting bleujde 't ummer in de sjeem vaan Paries. Door zien ligking aon de weeg nao 't noorde woort 't 'n belaankrieke handelsplaots. De kèrk vaan Saint-Denis waor ouch de plaots boe ziech de Frankische keuninge, en later de Franse lete kroene en begraove. Tösse 1793 en 1800 hètde de stad Franciade, umtot de naom vaan 'nen heilege neet acceptabel waor veur 't nui regime. Napoleon evels bepaolde in 1806 tot ouch heer en zien opvolgers dao móste weure begrave. In de negentienden iew raakde de plaots zwoer geïndustrialiseerd en greujde ze vas in de stadsbebouwing vaan Paries. In dezen tied verlinksde de stad ouch zier, e perces wat in de jaore 1930 zelfs zouw veure tot de verkezing vaan communistische börgemeisters. Nao d'n Twiede Wereldoorlog kraog de stad 'n multicultureel bevolking, die gooddeils in genegligeerde krottewieke kaom te woene. Dit lieverde de stad gein gooj reputatie op.
Twie gebouwe bepaolde 't aonzien vaan de stad. 't Ierste is de kathedraol vaan Saint-Denis. Neet allein is dit de plaots boe me, wie gezag, de Franse keuninge kroende en begroof, ouch woort 't huieg kèrkgebouw, wat oet d'n twelfden en daartienden iew stamp, gezeen es d'n ierste gotische kèrk op de wereld. Allewijl steit de stad ouch bekind um 't voetbal- en rugbystadion Stade de France, 't groetste vaan Fraankriek. Dit stadion is speciaol gebouwd veur 't WK voetbal vaan 1998 en geit ouch gebruuk weure op 't EK voetbal vaan 2016.
Zilverviske
Verwantje wo mit 't zilverviske kin waere verwisseld zeen 't papierviske det in dreugere omgaevinge laef en veural papier èt, en 't aoveviske det biej beduujend hogere temperatuur gedijt en weinig meer wörd aangetroffe in woonhoëzer.
Oeterlèk
't Zilverviske haet 'n lank en plat lichaom en kin tusse de 0,5 en 2,0 cm lank waere. De veurzieje is rondj en 't liejf eindig in 'ne puntj. De kleur van 't insect is glanzend gries (zilver). De eier zeen ovaal en zeen ongeveer 0,8 millimaeter lank. De kop van 't insect löp brèjer oet. In 't algemein zuut 't lichaom enigzins es 'ne wortel oet. De insecte zeen kwetsbaar, höbbe twee väölledige spriete aanne veurkantj van hun lichaom en höbbe twee cerci (aanhangsels) en 'n caudaal filament aan de achterkantj van hun lichaom.
Laevescyclus en gedraag
De insecte laeve veurnamelik 's nachs en verstoppe zich euverdaag. Es de plek wo ze zich verberge zichbaar wörd gaon de insecte snel op zeuk nao 'n nuuj plek om zich te verstoppe. 't Zilverviske laef 't leefs in vochtige (75 tot 95 procent lògvochtigheid) kaaj plaatse, es de kelder, toilet, badkamer en de keuke. 't Zilverviske wörd väöl gevonje in nuujboewwoninge waeges de nog vochtige moere en 't gebroekte hout.
De insecte komme duk 't hoës binne door mit te lifte mit voodsel, meubelair, aaj beuk, papier en aaj klèjjer.
Veurtplanting
Pas recèntelik is 't veurtplantingsmechanisme van 't zilverviske ontdèk. 't Menke laot 'n spermatofoor, 'n spermacapsule, achter. De lokasie van dees capsule wörd door middel van biochemische signale door 'n vruike bepaald, wo nao zie de capsule opnömp.
Vruikes lègke ongeveer 100 eikes in hun laeve. Eikes waere in groepe tot maximaal 3 eikes tegeliek gelag. Dees eikes komme oet in zes waeke. Kleine zilverviskes zeen 't zelfde oet es volwassene, allein zeen ze nog wit van kleur. In veer tot zes waeke kriege ze de volwasse kleur. Volwasse zilverviskes kinne 2 tot 8 jaor aad waere. Ze blieve hun ganse laeve vervelle, wat oetzönjerlik is biej de insecte. Zilverviskes zeen geslachsriejp in 3 tot 24 maondje.
Preventie
Hygiëne is erg belangriek maar neet volledig effectief in 't reduceren van de populatie omdat de insecte duk tusse de moere, in isolatiemateriaal, beuk en anger besjermende plaatser verblieve. Gaef extra aandach aan stapels gezètte, tiejdsjrifter en bedorve aetesreste. Door te mindere mit water en de logvochtigheid omleeg te bringe, biejveurbeeld door ventilatie en vochtvraeters te gebroeke, wörd de woning minder aantrekkelik veur dees insecte. Door lekkende krane dich te make en donkere plekke baeter te verleechte kin me d'r veur zorge det de insecte zich op 'ne baeter bestrijdbare plaats gaon vestige. Of bestrijding neudig is biej 'n populatiegrootte die tot 'n incidentele waornömming leid is euveriges de vraog - ze veroorzake meistal gein waornömbare sjaaj.
Externe Links
Preventie en Kinmerke
Bestuurleke indeiling vaan Portugal
De bestuurleke indeiling van Portugal in distrikte is pas sinds 1976 zoewie ze noe is. In dat jaor woort de indeiling vaan 't Portugees vasteland in 11 provincies vervaange door 'n indeiling in 18 distrikte (distritos) en twie euverziese otonoom regio's (regiões autónomas). De distrikte zien aofgeleid vaan de provincies, woebei sommege provincies in twie oongeveer gelieke deile zien verdeild. De distrikte zien opgedeild in 308 municípios of concelhos, die weer opgedeild zien in 4200 freguesias. Município weurt dèks mèt gemeinte vertaold, mer ouch de freguesias met hun eige bestuur höbbe kinmerke vaan 'n gemeinte.
Distrikte (sinds 1976)
thumb|250px|Distrikte vaan Portugal. Portugal kint sins 1976 achtien distrikte en twie otonoom regio's (de Azore en Madeira) mèt aon 't hoof 'ne beneumde gouverneur.De distrikte vörme de belaankriekste bestuurslaog.
Jan Campert
thumb|Jan Campert (fotograaf oonbekind). Jan Remco Theodoor Campert (Spijkenisse, 15 augustus 1902 - Neuengamme, 12 jannewarie 1943) waor 'ne Nederlandsen diechter en sjriever. Heer is veural bekind vaan 't verzètsgediech "De achttien dooden" en es de pa vaan Remco Campert.
Biografie
Campert woort gebore in Spijkenisse (provincie Zuid-Holland) es keend vaan 'nen hoesdokter. Heer deeg vaan 1915 tot 1918 de dreijaorege HBS in Vlissingen en góng daonao aon 't werk es baankbedeende. In 1922 publiceerde heer zienen iersten diechbundel, Refereinen. In 't daogeleks leve verdeende heer vaanaof 1927 de kos es journalis, veural bij lokaol en regionaol blaajer in Den Haag en umgeving. Later verhuisde heer nao Amsterdam en góng heer dao veur de gezèt wèrke.
In 1928 trojde heer mèt de actries Joekie Broedelet, mèt wee heer 'ne zoon (Remco) zouw kriege. 't Paar leet ziech in 1932 sjeie. Daonao waor heer 'nen tied oongetrouwd same mèt Willy Corsari. Mèt häör sjreef heer nog aon twie detectiveromans mèt. Ouch daonao wèrkde heer nog es prozaïs. Vaan 1936 tot 1939 waor heer getrouwd mèt diechteres Clara Eggink. Zij kraoge same gein kinder.
Nao de bezètting góng Campert in 't verzèt. Dao sjreef heer verzètspoëzie, wie de Sonnetten voor Cynara (boe-oonder 't bekind "Rebel, mijn hart, gekerkerd en geknecht") en "De achttien dooden". Dat lèste gediech vertèlt, vaanoet 't perspectief vaan 'ne gevaangene in de ierste persoen, 't verhaol van de vieftien leie vaan de Geuzegróp en drei communistische Fibberwariestakers op de Waalsdorpervlakte op 13 miert 1941. ('t Is e misverstand tot Campert zelf eine vaan hun waor en 't gediech in zien cel sjreef.)
Bron
Dit artikel baseert ziech op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.''
Chaumont-Porcien
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Veur e gans euverziech van de 449 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Billerbeck
Billerbeck (Nedersaksisch: Billerbiëk) is e Wesfaals stedsje in de krink (Kreis) Kreis Coesfeld, te Noordrien-Wesfale (Duitsland). Mèt häör 91,36 km² en 11.416 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 125 de veerkante kilometer.
't Op 106 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel drei stadsdeile.
1757
1754 - 1755 - 1756 - 1757 - 1758 - 1759 - 1760 1757 (MDCCLVII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne zaoterdag op de Gregoriaanse kalender.
Veldhoven
Veldhoven is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, 'n veurstad vaan Eindhove, boe 't te zuidweste vaan ligk. 't Oppervlak bedräög 31,92 km2 (daovaan 0,20 km2 water) en op 1 januari 2006 had de gemeinte 43.654 inwoeners. 't Modern Veldhoven besteit oet de kerne Veldhoven (ing), Meerveldhoven, Oerle en Zeelst en is in 1921 oontstoon oet 'n fusie vaan de aw gemeintes Veldhoven en Meerveldhoven, Oerle en Zeelst.
Bart Oostindie
Bart Oostindie (1976) is gebaore in Spaubeek en is 'ne Limbugse Ingelsj- en Limburgstalige singer-songwriter. E sjpäölt es gitarist mèt in Bataille en men en Trebble. Ietot 'r solo góng, maakden 'r deil oet vaan Mo'Jones en Down South. Heer is verboonde aon 't indielabel Inbetweens Records.
Sjraar Peetjens
thumb|Sjraar Peetjens Sjraar Peetjens (Venlo, 21 december 1922 - aldao, 27 jannewarie 2019) waas 'ne vertolker van 't Venlose vastelaovesleed. Zien alleriërste leedje zóng Sjraar in 1947 veur Jocus, De Floddergats. In de jaore 50 vormde Sjraar ein duo met zien broor Piet. 't Bekindste door Sjraar gezónge leedje is "Och waas ik maar beej moder thoès gebleve". In de jaore 60 van de vurrige iëw makde Sjaar deil oét van 't zengerskwartet De Straotzengers, same met broor Piet, Wiel Seelen en Frans Boermans.
Nao jaore van stilte um de persoeën Sjraar Peetjens kwaam hae in 1996 weer in 't middelpunt van de belangstelling te staon.Hae kwaam in contact met Minsekinder. De leidsman van die band - Michiel van der Grinten - waas zoë onder d'n indrök van de vitaliteit en nog steeds aanwezige, krachtige en loepzuuvere stum beej de nestor van ut Venlose vastelaovesleed, det al snel verschillende gastoptraejes verzörregde beej Minsekinder. Zoë kwaam Peetjens waer in contact met ut Venlose publiek det um onmiddellijk in de erm sloot. Het hoeëgtepunt van deze samenwerking waas ein optraeje van Minsekinder met Peetjens beej gelaegenheid van het 20-jäörige jubileum van de band, tiédes het Zomerparkfeest. Zeej brachten samen in 2000 ein CD oét met de titel "Sjraar Peetjens zingk met Minsekinder". Same met deze band zingk de 90-jäörige nog steeds. Beej de Proms Konzerte van NUATH isse auk altiéd present en zingk hae minnig leedje met eur.
In augustus 2006 behaolde Sjraar de 2e plaats in de Limbo Top 10 met 't nummer "As ik 84 bin". Dit leedje waas de Venloostalige versie van 't Venlose Serzjant Paeper-projek. Dit nummer woort ouk door Sjraar live gezónge tiejes de äöpening van de Venlose Zomerparkfeeste in 2006.
Belfort (Mestreech)
thumb|right|Ligking vaan Belfort Belfort is 'n wiek in 't weste vaan Mestreech. Ze ligk ten ooste vaan De Haozendans, ten zuie vaan Potteberg, ten weste vaan de Brusselse Poort en Mariaberg en ten noorde vaan Daalhof. Bijnao alle straotnaome höbbe te make met naome vaan vreuger gildes en eindege op '-dreef'. De wiek is gebouwd in de jaore '60 en '70 vaan de veurige iew.
Geistinge
thumb|right|Sint-Lambertuskirk Geistinge (Nederlandse naam: Geistingen) is 'n dörp in de gemeint Kinder in Bèlsj Limburg. Geistinge is 'n óngerdeil van de deilgemeint Opove en ligk langs de Maas tösse Kèsing en Opove zelf.
Same mit Ophove huurde Geistinge bie 't graafsjap Horn.
Vadstena
Vadstena is 'n gemèndje in Östergötlands län, Zwede. De gemèndje tèltj 7.545 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 182,50 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 41,3 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
6,00% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Ocquier
thumb|300px|De Romaanse kèrk van Ocquier Ocquier ies 'n dörpke in de gemeinte Clavier in 't arrondissement Hoei, in de provincie Luuk op 't Belsj. 't Plaetske ies gelege in de Condroz.
Bart Houtermans
Bart Houtermans (Venlo, 1967) is zenger van de Venlose bend "That's Live". Same met Christel Wouters haolde Bart in 2004 de finale van 't Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer (LVK) met 't nummer "Ein jaor". Ein ander succes waas 't nummer "Vrinde", waat Bart same met JP Joosten en Mark Janssen haet gezónge. Met dit nummer woorte zeej in 2005 nummer ein beej Opus Jocus en haolde zeej de halve finale van 't LVK. "Vrinde" is geschreve door Frans Pollux. Bart haet aan diverse cd-producties meigewerk, o.a. aan "Derds", same met Neet um aan te huure.
Liew
right|thumb|Veural mennekesliewe slaope bezoonder väöl De Liew (Panthera leo) is e groet katachteg zoegdier, wat veural in Afrika en wijer in India leef. Ziene bijnaom is keuning vaan de diere.
Fysieke kinmèrke
De liew is relatief groet en wie de meiste carnivore slank gebouwd. De mennekes zien aonmèrkelek zwoerder es de vruiwkes; tot 250 kg, boe de vruiwkes 180 kg haole. De mennekes versjèlle oeterlek door hun maone. De liefskleur is egaol gojdgeel, allewel tot witte liewe veurkoume. De liewe höbbe 'n extreem kort dermkenaal, boedoor ze op vleis vaan veural groeter proeje aongeweze zien.
Leefgebeed
Oets kaome liewe in gans Afrika, in Zuidwest-Azië vaan Törkije tot India en zelfs in Zuid-Europa veur. In Europa is 't bies al in de ajdheid oetgestorve; in de laote Middelieuwe moot 't bies in 't Kortbij Ooste en Middel-Ooste oetgereujd zien. In de vreug twintegste iew verdween 't bies door sjas oet Noord-Afrika. Allewijl zien de liewe beperk tot Afrika ten zuie vaan de Sahara en 't Gir-rizzervaat in India (boe nog 300 exemplare leve). De positie vaan de liew varieert vaan nog vrij dominant (bev. in 't Krugerpark in Zuid-Afrika) tot hiel kwetsbaar (bev. in India). Wèrkelek risico op oetstèrve liekent 't bies neet te loupe, umtot hiel väöl zoos liewe höbbe en demèt fokke.
De liew prefereert e gemateg nat, ope landsjap wie de savanne.
Gedraag
right|thumb|Mennekesliew Aanders es d'n tieger is de liew e groopsdier, boe-in de rangorde patriarchaal is. De liewinne zörge veur de jach, dewijl de mennekes inkel actief weure bij 't verdeidege vaan hun territotium. De bieste, ouch de vruiwkes, slaope gemeinlik laank, tot 20 oor d'n daag, meh noets deep, wie al katachtege. De sjas riech ziech op al diere, vaan insekte bis olifante, meh de veurkäör höbbe diere wie zebra's, antilopes, die in kuddes graoze en door de gaanse troop liewinne intensief bejaag weurt. Aonvalle op minse koume veur meh zien relatief sjeers.
Tijens de paartied pare de liewe gemeinlik um 't kerteer, in roulatie.
Liewe in de minseleke cultuur
De liew is e dier wat de minsheid al sinds tije fascineert. Gein aander dier zouw oets zoe dèks in literatuur en bildende kuns veurkoume. De Biebel sjijnt de liew 130 kier te neume. De liew gelt in de minseleke gedachtewereld es versjäörend en vreed, meh ouch koerazjeus, vaanweeg de bevloge meneer boe-op heer zie territorium tot 't lès kin verdeidege. Um die eigensjap zien liewe hoegfrequint es heraldische bieste.
Praag
right|thumb|350px|Oetsiech oppe Praag vaanaof de Karelsbrögk. Praag (Tsjechisch: Praha) is de hoofstad en groetste stad vaan Tsjechië. In dit land vörmp 't 'n eige distrik, naomelek de hlavní město ofwel hoofstad. 't Ligk centraol in de Boheme. De stad heet per 31 miert 2005 1.172.975 inwoeners en heet 'n oppervlak vaan 496 km2. De stad ligk op e gemaoteg heuvelland en weurt doorstruimp door de Moldau, Vltava op 't Tsjechisch. Ze is vaan groet polletiek, economisch en toeristisch belaank; sinds 1992 steit de ganse binnestad op de Wereldheritaasjlies vaan UNESCO.
Naom
De naom vaan de stad kump allezeleve vaan 't Tsjechisch woord práh dat zoeget wie dölper beteikend. Daomèt verwies 't nao de dölpers in de reveer de Moldau, die watervalle geve. Dao neve heet de stad ouch de bijnaome de Gouwe Stad en de stad mèt de hoonderde Tories die verwieze nao de väöl biezoonder gebouwe in de stad.
Vreug Historie
De ajdste spore vaan lui roontelum Praag goon trök tot 't Paleolithicum. Umtrint 200 v. Chr. zien 't de Kelte die ziech vestige zjus bezuie Praag. Dees Keltische stam (Bojers) bouwde dao 'ne vlöchbörch dee me noe Závist nump. In de ierste iew valle de Marcomanni ('ne Germaonse stam) de vlöchbörch aon en verovere 't. In de zèsde iew koume de Slove in 't gebeed.
Stiechting vaan de Prager stei
Volges de legende stiechde roont 800 Libusje en Przjemysl de ploger de Prager Börch. Dees is daan nog vaan hout. 'nen Twiede börch woort in de tiende iew aon de andere kant vaan de Moldau gebouwd, de zoegeneumde Vysjehrad (Hoege Börch). De stad woort vaanaof daan de zedel vaan de graove en later vaan de keuninge vaan de Boheme. Tösse de twie börchte vestige zich versjèllende handelere zoe wie Duitsers en Joede. Wenceslaus I vaan Boheme gief in 1230 de nederzètting stadsrechte. In 1257 stiech Ottokar II vaan Boheme aon de andere kant vaan de Moldau Malá Strana (de Kleine Zije). Daarteg jaore later, in 1287, breid de stad oet en oontsteit de allewijl Aw Stad. Bij Malá Strana kump in 1320 de stad Hradtsjany debij.
Daartegjoarege Oorlog
thumb|right|De Twiede Prager Oetvinstering in 1618 thumb|right|Praag in 1572
Wienie Rudolf II aon de mach kump weure de stie in 1583 opnui de residentiestad vaan de keizer. 't Prottestantisme greujde in 't Heileg Roems Riek en Rudolf z'nen opvolger keizer Matthias zaog die religieuze verdeildheid es e gevaar en lag de prottestante väöl regele op. In 1618 koume de prottestante in opstand, bestörme ze de Prager Börch en weure de katholieke bestuurslui oet 't raom vaan de börch gegoejd (Twiede Prager Oetvinstering). Dat waor onder andere de aonleiing veur d'n Daartegjoarege Oorlog. Bij de slaag bij de Witte Berg in 1620 weurt 't prottestantse leger verslage en de prottestante weure verjaog. De Zwede verovere de Prager Börch, meh de Aw Stad kriege ze neet veroverd. De katholieke euverwinners bringe de Barok nao Praag, meh de Tsjechische cultuur beleef 'n deeptepunt. In 't Tsjechisch sprik me veur de volgende 150 jaor vaan doba temno (doonkeren tied), boe-in Praag vergermaniseerd weurt.
Modernen Tied
In 1784 weure de veer stei (Aw Stad, Malá Strana, Hradtsjany en Nui Stad) door Jozef II bijein geveug. Dao-op volgde 'n bleujperiood veur de Tsjechische cultuur (de zoegeneumde Tsjechisch nationaol Wedergeboorte in de 18e en 19e iew). Roontelum 1855 waore de Duitstaolege neet mie in de mierderheid. De twie gróppe waore in conflik, zoe woort de Universiteit gespitst in 'n Duits en 'n Tsjechisch deil.
Sinds 1990 is Praag 'n partnerstad van 't Duitse Hamburg.
Sjtraotnaam
thumb|left|250px|Twieëtalig sjtraotnaambórd [[Fraans-Luxemburgs]]
'ne Sjtraotnaam of hodoniem is 'ne naam vör 'n sjtraot en ooch die name werre besjtudeert dör de toponymie. Väöl klèng dörper en gehuchte haant allèng hoesnummers.
Historie
Pas in d'r 19de ieëuw waoërt in Nederland e systeem va sjtraotname en hoesnummers ingeveurd. Doe begoes me ooch mèt 't plaatsje va sjtraotnaambördsjes an de muur. Dèk waoërte name die al besjtónge de officieel name, mae soms ooch neet. In de twiede helft van d'r 19de ieëw kieëm 't neume va sjtraote nao luuj in zjwang. Wie nao 1900 gaanse nuuj wieke inèns geboewd waoërte, kraege de sjtraote dao 'n naam roond e bepaald thema, zoewie in Zittert bieväörbeeld de Limburgse sjildersbuurt mèt name wie Henri Jonasstraat of Alex. Schaepkensstraat.
Vassjtèlling en keuze van d'r sjtraotnaam
In Nederland is de gemèngde saer de Gemeentewet van 1851 verantwoordelek vör de sjtraotnaamgaeving. 't College van Burgemeester en Wethouders sjtèlt de name dèk vast in samewerking mèt 'n '(advies)commissie straatnaamgeving'. Vriewal alle Nederlandse gemèngdes haant regelgaeving hieomtraent vasgelag in 'n 'straatnaamverordening'.
Sjtraotname verendere
't Verendere van 'ne sjtraotnaam koost 'n gemèngde väöl gaeld. Neet allèng mót de ège basisadministratie werre aangepast, ooch verenderinge in kadastrale en andere besjtande zeunt nuëdeg. De vraog deet zich väör of bewoners de gemèngde kènne aakalle vör de kooste die ze èges mótte make öm de hoenummers te vervange en de gegaeves aan te passe óp breefpapier, naamkaeërtsjes e.d.
Twieëtalige sjtraotname
In Tontel en Herf haat 't twieëtalige sjtraotnaambórde.
Voere
In de facilitètegemèngde Voere zeunt twieëtalige sjtraotname (Nederlans en Fraans) verplich. Begin 2009 zeunt name verendert en nuuj name ingeveurd, deels öm döbbel name, ('n Dorpsstraat-Rue de village in de versjejje dörper) - wat laestig zów zieë vör de poosbezörging - te oontdöbbele. Bie de nuuj name is hieël dèk gekaoze vör hieël ow Limburgstalige toponieme oeë nieëmes de betekenis nog richtig va wèt en die dus gaaroets neet vertaalbaar zeunt in 't Nederlands of 't Fraans. De vertaling in 't Nederlands is neet mieë es 'n klaanknaobootsing van 'ne archaïsche rest van e lang gelaeje gesjpraoëke plat. Die name zeunt evvel, mèt 't argumaent oonvertaalbaar, neet in 't Fraans vertaald. Ooch d'r naam Born zów neet in 't Fraans vertaalbaar zieë mae haat in die taal waal 'n ander betekenis, n.l. grens. Sommige toponieme, die verwieze nao ow bande tössje Wallonië en Voere, wie Welsjhoof, haant 't neet töt sjtraotnaam wete te brènge. De franstalige minderheed haat dan ooch gèng insjpraak gehad.
Lies van gemeintes in Ardennes
Dit ies 'n lies van de 449 gemeintes van 't Frans departement Ardennes. Veur 2019 haw 't nog 463 gemeintes, zuug daoveur de Lies van veurmalig gemeintes in Ardennes.
A
Acy-Romance - Aiglemont - Aire - Alincourt - Alland'Huy-et-Sausseuil - Amagne - Ambly-Fleury - Anchamps - Angecourt - Annelles - Antheny - Aouste - Apremont - Ardeuil-et-Montfauxelles - Les Grandes-Armoises - Les Petites-Armoises - Arnicourt - Arreux - Artaise-le-Vivier - Asfeld - Attigny - Aubigny-les-Pothées - Auboncourt-Vauzelles - Aubrives - Auflance - Auge - Aure - Aussonce - Authe - Autrecourt-et-Pourron - Autruche - Autry - Auvillers-les-Forges - Avançon - Avaux - Les Ayvelles
Zylgóldmol
De zylgóldmol (Letien: Cryptochloris zyli) is 'n saort aan zougdere vanne góldmolfemielje. 't Bieës is inheimsj ane Weskaap in Zuud-Afrika. De saort wuuertj bedreig door 't verluus aan laefgebiede.
Zierikzee
Historie
In 976 kump Zierikzieë ónder de naam Creka (kreek) veur in 'n oorkonde waorin de Sint-Baafsabdie door keizer Otto II wuurt bevestig in eur bezittinge. De naam Zierikzieë kump veur 't iers veur as Siricasha, in 'n oorkonde oet 1156.
Zylgóldmol
Zylgóldmöl laeve veurnamelik óngergróndjs. Ze höbben 'n glanzendje, toe vach en 't uterlik is vormloeas en gestroumliendj. Ze höbbe gein zichbaar ougen en oeare; ze zeen zelfs blindj enne klein ouge zeen bedèk mit häörige hoed. De oeare zeen klein en verstaoken óngere vach.
Lies van gemeintes in Ardennes
B
Baâlons - Bairon-et-ses-Environs - Balaives-et-Butz - Balan - Balham - Ballay - Banogne-Recouvrance - Barbaise - Barby - Bar-lès-Buzancy - Bayonville - Bazeilles - Beaumont-en-Argonne - Beffu-et-le-Morthomme - Belleville-et-Châtillon-sur-Bar - Belval - Belval-Bois-des-Dames - Bergnicourt - La Berlière - Bertoncourt - La Besace - Biermes - Bièvres - Bignicourt - Blagny - Blanchefosse-et-Bay - Blanzy-la-Salonnaise - Blombay - Bosseval-et-Briancourt - Bossus-lès-Rumigny - Bouconville - Boult-aux-Bois - Boulzicourt - Bourcq - Bourg-Fidèle - Bouvellemont - Bogny-sur-Meuse - Brécy-Brières - Brévilly - Brienne-sur-Aisne - Brieulles-sur-Bar - Briquenay - Brognon - Bulson - Buzancy
Zierikzee
Historie
In 1248 woorte de stadsrechte van Zierikzieë door graof Willem II van Holland bevestig en oetgebreid. De ierste stadsrechte woorte verlieënd tösse 1217 en 1220, maar de preciezen datum is neet bekend. Aan 't ind van de middelieëwe waas Zierikzieë 'n belangrieke plaats in Zieëland en umgaeving.
In 1303 en 1304 woort de stad mierdere maole belegerd door Vlaamse troepe ónder begeleiding van Gwijde van Namen. De Vlaminge slaogde d'r neet in Zierikzieë in te neme en waore oetintelik verslage in de Slaag beej Zierikzieë op 11 augustus 1304. In 1466 vónd in Zierikzieë 'ne groeëte stadsbrand plaats dae ein derde van de stad in d'n as had gelag.
In d'n Tachtigjäörigen Oorlog woort Zierikzieë op 8 augustus 1572 door de geuze ingenaome. In september 1575 landde Spaanse troepe op Schouwen en Duiveland en versloge doe de geuze tiedes 't Beleg van Zierikzieë. De stad goof zich euver op 29 juni 1576, maar veer maonde later óntstónd d'r gedeuns ónder de Spaanse soldaten waeges achterstallige betalinge, waonao de Spanjaarde vertrókke.
Tiedes d'n Ierste Waereldoorlog woorte op 30 april 1917 door 'n verdwaalde Britse piloot zes bómme op de stad gewórpe. De piloot had Zierikzieë verward mit Zeebrugge; d'r vele dreej doeëje. Nao d'n Twieëde Waereldoorlog woort de stad iers in oeëstelike richting oetgebreid mit Plan Malta, daonao mit d'n bouw van de wiek Poortambacht (Plan West) in westelike richting.
In 1997 woort de gemeinte Zierikzieë ónderdeil van de groeëtere gemeinte Schouwen-Duiveland. 't Gemeintehoes van dees gemeinte steit aevel waal in Zierikzieë. Dit gebouw is 'n architectonisch hoeëgstendje dat geënt liek te zien op 't Guggenheimmuseum in Bilbao, Spanje. 'n Kenmerk d'rvan is det 't t'r huul erg op liek daodet 't nao baove toe breijer oetlöp.
Vlag en waope
100px 100px
Wil Jach
De Wil Jach, mèt Wodan es aanveurder, is 'n prehistorisch volkse mythe in noord, west en centraal Europa.
Lies van gemeintes in Ardennes
C
Carignan - Cauroy - Cernion - Chagny - Chalandry-Elaire - Challerange - Champigneulle - Champigneul-sur-Vence - Champlin - La Chapelle - Chappes - Charbogne - Chardeny - Charleville-Mézières - Charnois - Château-Porcien - Chatel-Chéhéry - Le Châtelet-sur-Sormonne - Le Châtelet-sur-Retourne - Chaumont-Porcien - Chémery-Chéhéry - Chesnois-Auboncourt - Cheveuges - Chevières - Chilly - Chooz - Chuffilly-Roche - Clavy-Warby - Cliron - Condé-lès-Herpy - Condé-lès-Autry - Contreuve - Cornay - Corny-Machéroménil - Coucy - Coulommes-et-Marqueny - La Croix-aux-Bois
Wil Jach
Later, in d'r tiende en d'r èlfde ieëw, waoërd, volges Jacob Grimm, in 't Germaans polytheïsme van dae tied geleufd dat Frau Perchta, de goddin van 't sjpinne en waeve, d'r leider waor van de Wil Jach. Frau Perchta waoërt ooch De Dame van de Bieëster geneumd. Häör aanhaengers, die Perchten werre geneumd, droge tiedens hun rituele 'n speciaal maske.
Lies van gemeintes in Ardennes
D
Daigny - Damouzy - Les Deux-Villes - Deville - Dom-le-Mesnil - Dommery - Donchery - Doumely-Bégny - Doux - Douzy - Draize - Dricourt
Wil Jach
Frau Perchta, mae ooch Frau Holle in sjprookskes va Grimm wert aanzieë es d'r archetypische opvolger van de Nerthus, de goddin van de aeërd oet d'r vreuge Iezertied in de Noord-Europese leng. An Nerthus waoërte in 't bezeunder veenlieke geofferd.
Lies van gemeintes in Ardennes
E
L'Écaille - L'Échelle - Écly - Écordal - Escombres-et-le-Chesnois - Estrebay - Étalle - Éteignières - Étrépigny - Euilly-et-Lombut - Évigny - Exermont
Zylgóldmol
Zylgóldmöl waere zoeaget 8 toet 9 cm lank en waore 20 toet 30 g. Ze laeven inne dunen ane kös enne zenjerige gebiede die dao drek aan ligke. Meistes krieg e vruike twieë jónge de wórp, meh sómtieds ouch mer eine. Zylgóldmöl aete versjillige saorten aan óngerwerveldje. De jónge waere gebaoren in 'n óngergróndjse häöldje die is bedèk mit graas. De tunnele die ze grave bevinje zich meistes hieël kórt ane oppervlakdje.
Lies van gemeintes in Ardennes
F
Fagnon - Faissault - Falaise - Faux - Fépin - La Férée - La Ferté-sur-Chiers - Flaignes-Havys - Fleigneux - Fléville - Fligny - Flize - Floing - Foisches - Fossé - Fraillicourt - Francheval - La Francheville - Le Fréty - Fromelennes - Fromy - Fumay
G
Germont - Gernelle - Gespunsart - Girondelle - Givet - Givonne - Givron - Givry - Glaire - Gomont - Grandchamp - Grandham - Grandpré - La Grandville - Grivy-Loisy - Gruyères - Gué-d'Hossus - Guignicourt-sur-Vence - Guincourt
I
Illy - Imécourt - Inaumont - Issancourt-et-Rumel
L
Laifour - Lalobbe - Lametz - Lançon - Landres-et-Saint-Georges - Landrichamps - Launois-sur-Vence - Laval-Morency - Leffincourt - Lépron-les-Vallées - Létanne - Liart - Linay - Liry - Logny-Bogny - Longwé - Lonny - Lucquy - Lumes
M
Machault - Maisoncelle-et-Villers - Malandry - Manre - Maranwez - Marby - Marcq - Margny - Margut - Marlemont - Marquigny - Mars-sous-Bourcq - Marvaux-Vieux - Matton-et-Clémency - Maubert-Fontaine - Mazerny - Les Mazures - Ménil-Annelles - Ménil-Lépinois - Mesmont - Messincourt - Mogues - Moiry - La Moncelle - Mondigny - Montcheutin - Montcornet - Montcy-Notre-Dame - Le Mont-Dieu - Montgon - Monthermé - Monthois - Montigny-sur-Meuse - Montigny-sur-Vence - Mont-Laurent - Montmeillant - Mont-Saint-Martin - Mont-Saint-Remy - Mouron - Mouzon - Murtin-et-Bogny
N
Nanteuil-sur-Aisne - Neuflize - Neufmaison - Neufmanil - La Neuville-à-Maire - La Neuville-aux-Joûtes - Neuville-lez-Beaulieu - La Neuville-en-Tourne-à-Fuy - Neuville-Day - Neuville-lès-This - La Neuville-lès-Wasigny - Neuvizy - Noirval - Nouart - Nouvion-sur-Meuse - Nouzonville - Novion-Porcien - Novy-Chevrières - Noyers-Pont-Maugis
O
Oches - Olizy-Primat - Omicourt - Omont - Osnes
P
Pauvres - Perthes - Poilcourt-Sydney - Poix-Terron - Pouru-aux-Bois - Pouru-Saint-Remy - Prez - Prix-lès-Mézières - Puilly-et-Charbeaux - Puiseux - Pure
Q
Quatre-Champs - Quilly
R
Raillicourt - Rancennes - Raucourt-et-Flaba - Regniowez - Remaucourt - Remilly-Aillicourt - Remilly-les-Pothées - Renneville - Renwez - Rethel - Revin - Rilly-sur-Aisne - Rimogne - Rocquigny - Rocroi - Roizy - La Romagne - Rouvroy-sur-Audry - Rubigny - Rumigny
S
La Sabotterie - Sachy - Sailly - Saint-Aignan - Saint-Clément-à-Arnes - Saint-Étienne-à-Arnes - Saint-Fergeux - Saint-Germainmont - Saint-Jean-aux-Bois - Saint-Juvin - Saint-Lambert-et-Mont-de-Jeux - Saint-Laurent - Saint-Loup-en-Champagne - Saint-Loup-Terrier - Saint-Marceau - Saint-Marcel - Sainte-Marie - Saint-Menges - Saint-Morel - Saint-Pierre-à-Arnes - Saint-Pierremont - Saint-Pierre-sur-Vence - Saint-Quentin-le-Petit - Saint-Remy-le-Petit - Sainte-Vaubourg - Sapogne-sur-Marche - Sapogne-et-Feuchères - Saulces-Champenoises - Saulces-Monclin - Sault-lès-Rethel - Sault-Saint-Remy - Sauville - Savigny-sur-Aisne - Séchault - Sécheval - Sedan - Semide - Semuy - Senuc - Seraincourt - Sery - Seuil - Sévigny-la-Forêt - Sévigny-Waleppe - Signy-l'Abbaye - Signy-le-Petit - Signy-Montlibert - Singly - Sommauthe - Sommerance - Son - Sorbon - Sorcy-Bauthémont - Sormonne - Stonne - Sugny - Sury - Suzanne - Sy
T
Tagnon - Taillette - Tailly - Taizy - Tannay - Tarzy - Tétaigne - Thelonne - Thénorgues - Thilay - Thin-le-Moutier - This - Le Thour - Thugny-Trugny - Toges - Touligny - Tourcelles-Chaumont - Tournavaux - Tournes - Tourteron - Tremblois-lès-Carignan - Tremblois-lès-Rocroi
V
Vandy - Vaux-Champagne - Vaux-en-Dieulet - Vaux-lès-Mouron - Vaux-lès-Rubigny - Vaux-lès-Mouzon - Vaux-Montreuil - Vaux-Villaine - Vendresse - Verpel - Verrières - Viel-Saint-Remy - Vieux-lès-Asfeld - Villers-devant-le-Thour - Villers-devant-Mouzon - Villers-le-Tilleul - Villers-le-Tourneur - Villers-Semeuse - Villers-sur-Bar - Villers-sur-le-Mont - Ville-sur-Lumes - Ville-sur-Retourne - Villy - Vireux-Molhain - Vireux-Wallerand - Vivier-au-Court - Voncq - Vouziers - Vrigne-aux-Bois - Vrigne-Meuse
W
Wadelincourt - Wagnon - Warcq - Warnécourt - Wasigny - Wignicourt - Williers
Y
Yoncq - Yvernaumont
Justin Timberlake
Justin Randall Timberlake (Memphis, 31 jannewarie 1981) is 'ne Amerikaanse popzenger en aktäör. Timberlake woort bekind es lid vaan de meziekband *NSYNC. In 2002 brach heer zien ierste soloalbum Justified oet, gevolg in 2006 door FutureSex/LoveSounds. Es aktäör steit heer aon 't begin vaan zien carrière, mèt versjèllende klein rolle in films.
Turien (sjtad)
thumb|Zich óp Turien, óp d'r hingergrónk de Alpe Turien (Italiaans: Torino; Piëmontees: Türin; Latien: Augusta Taurinorum) is 'n sjtad in 't noarde van Italië en hoofsjtad va g'n regio Piëmont. De sjtad hat 890.000 iwuënesj. I g'n metropool woeëne 2,2 mieljoeën lüj.
Justin Timberlake
Euver zien leve
In 2002 begós Timberlake mèt 't wèrke aon 't nui album Justified, wat op 5 november 2002 oetkaom. Inkel maonde ieder maakde Timberlake zien opwachting op de MTV Video Music Awards mèt zien ierste single Like I Love You. 't Leedje woort 'ne groete hit. Um 't album te promote geit Timberlake same mèt Christina Aguilera op tour. Op dee Justified/Stripped Tour versjijne ouch de Black Eyed Peas. In 2003 koume ouch de singles Cry Me a River, Rock Your Body en Señorita oet. In 2004 gebruukde fastfoodketen McDonald's de single I'm Lovin' It, dat 't ierste album neet haolde, in wereldwij reclamecampagnes. Timberlake verkoch 't leedsje aon McDonalds en nao 't succes vaan de reclamecampagnes brach heer de single ouch oet, inclusief videoclip.
Turien (sjtad)
Geografie
De sjtad ligk aa g'ne rank va de Povlakde, óp 'n huëgde van 240 meter boave zieëniveau. Höar óppervlakde is 130 km². Frankriek en Zjwitserland ligke neet mieë es hóngerd kilometer va Turien verwiederd en de grenze mit die leng weëde gevörmt durch de Alpe. Zujelig va Turien ligke huëvele. 't Lanksjap doot hei dinke aa dat va Toscane. I Turien mónge drei reviere oet i g'ne Po: de Dora Riparia, de Stura di Lanzo en de Sangone.
Justin Timberlake
Euver zien leve
't Album FutureSex/LoveSounds kaom op 12 september 2006 oet. Al inkel maonde ieder kaom de ierste single SexyBack oet, gekinmerk door 'n prominente electrosound. De twiede single My Love, mèt rapper T.I. woort ouch e groet succes, zjus wie de daarde single What Goes Around.... In april 2007 woort in de Vereinege Staote de veerde single vaan 't album gelanceerd, Summer Love.
Turien (sjtad)
Klimaat
Turien ligk óp g'ne uëvergang tussje e lanklimaat en e Mediterraan klimaat. 't Klimaat is doadurch rilletief mild, meh is continentaler es in 't oeëste va g'n Povlakde. De gemiddelde maximumtemperatoere i d'r zoeëmer ligke rónk de 27,6°C. I d'r winkter ligke de minimumtemperatoere rónk de -3,3°C. De winktere zint kaod en druëg; de zoeëmere zint heet en druëg i ge vlake lank en get milder i de huëvele. Wie in e Mediterraan klimaat velt dan wieënig reëge. De buie zint evvel vöal heftiger, dök mit hómmelweer. I d'r herfs guëf 't sóms hiele dichte mis in 't lank direk rónksum Turien. Wen d'r wink oet 't weste kunt, alzoeë va de Alpe, is e hiel druëg en werm. Dit versjiensel numt me föhn.
Romeinse tied en middelieëwe
Vermeudelig rónk 28 v. Chr. woeëd durch de Romeine de militair nederzetting Castra Taurinorum gesjtich, verneumd noa de Taurini, e Gallisch-Ligurisch volk dat i g'n boavesjte Povlakde woeënde. Oet d'r Romeinse tied sjtamt de Porta Palatina en 't sjtroateplan, dat gridvörmig is. De sjtad woeëd sjpieër verneumd noa keizer Augustus en umgeduip tot Augusta Taurinorum, zoewie de sjtad nog ummer heesj óp 't Latien. Noa d'r val van 't Romeins Riek woeëd Turien durch vöal völker veroaverd. 't Geet um Oeës-Germaanse völker, wie de Ostrogote en de Herule, meh óch de Lombarde en de Byzantiene oet 't zuudoeëste en vervolges in 773 de Wes-Germaanse Franke ónger leijing va Karel d'r Groeëte. I de hoeëger middelieëwe koam de sjtad i heng va d'r hertog va Savoye. 't Hoes va Savoye zouw sjpieër i de gesjichde 't Italiaanse kuëningshoes weëde. De Universiteet va Turien woeëd in 1404 gesjtich.
Vreugmoderne tied
I de Renaissance woeëd de sjtad igriepend gerenoveerd. Tiedes d'r Sjpaanse Successiekreeg in 1706 woeëd de sjtad beleëgerd durch de Franzuëse, die noa 117 daag verlere. Noa d'r kreeg woeëd Turien ópnuits gerenoveerd en waal i barokke sjtiel. De barokke boewkuns bepoalt nog ummer 't oeterlig va g'n binnesjtad, i teëgezats tot anger ouw Italiaanse sjteë, oeë renaissancearsjetektoer 't aazieë va g'n sjtad domineert.
Noa de Franzuësisje Revolutie bleef de sjtad lang gesjpaard va geweld. Tussje 1798 en 1799, de twieë letste joare van 't Directoire, loog ze i g'n Piëmontees Republiek, 'n zusterrepubliek va Frankriek, die meh nuëge moande hat besjtange. Van 1802 bis 1814 woar Turien i heng va d'r Napoleon Bonaparte.
Noa 't Congres va Wene
't Ouw kuëninkriek Piëmont-Sardinië woeëd in 1815 hersjteld durch 't Congres va Wene. In 1861 woar d'r risorgimento, de unificatie van Italië, e feit. Turien behoeëte tot 't nui kuëninkriek Italië en woar de hoofsjtad van 't lank. Veer joare sjpieër woeëd Florence de hoofsjtad en in 1870, noa de vereuvering va d'r Kirkelige Sjtaat, Roeëme. In 1871 öapende d'r Fréjus-Sjpoartunnel. Internationaal verkier koam óp geng en de sjtad bluide economisch en kultoereel. Inkel bekande en vuural markante boewwirke sjtamme oet 't eng va d'r nuëgetieënde ieëw, wie de Mole Antonelliana, hüts e museum vuur filmtechniek en -kuns. Vanaaf 't aatreëne va dictator Benito Mussolini woeëd vöal geïnvesteerd in auto- en kreegsindustrie. Dit maakde de sjtad tiedes 't endoffensief va d'r Twieëde Weltkreeg e wiechtig doelwit vuur Amerikaanse bómmewerpere.
1945-allewiel
De auto-industrie va Turien woeëd i de periode tussje 1945 en de sjpieër zestiger joare ópnuits 'ne wiechtige sjpieëler in 't economisch succes. Dees periode weëd aageduud mit il miracolo economico. Deler va g'n sjtad mit kreegssjade óngergang sjnel 'n renovatie i d'r aode sjtiel. Tussje 10 en 24 fibberwarie 2006 woeëde de Olympische Zoeëmersjpieële 2006 gehaote. Doavuur woeëd e groeët ouw broakliggend industrieterrein umgevurmd tot e nui park. De sjteed kreeg 'ne nuie veëdel kótbei de universiteet, 'n nui sjtatie en nui sjportterreine.