cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Nixon
Veur zienen tied es prizzendentj deendje Nixon es Aafgevaerdigdje van Californië van 1947 toet 1950 toe d'r waerdje verkaozen es senator veur Californië. In 1952 waerdje d'r door Dwight D. Eisenhower gekaozen es de running mate veure prizzendentjsverkeziginge van 1952, waat zie ouch wónne. Nixon naam doe aafsjied vanne Senaot veure zèsendertigste prizzendentj te waere. Nao twieë termienen es de viceprizzendentj van Eisenhower stal Nixon zich kandedaot veure Amerikaanse prizzendentjsverkeziginge van 1960. Dao wón d'r de nominaasje veure Republikeine, mer hae verloor de verkeziginge vanne senator veur Massachusetts, John F. Kennedy. Naodet 'm ouch mislökdje goevernäör van Californië te waeren in 1962, tróch Nixon zich trögk oete politiek en noom d'r zien aad beroep es avvekaot trögk op.
In 1968 versjeen d'r oppernuuj op 't politiek tenieël doe d'r de nominaasje vanne Republikeine wón veure Amerikaanse prizzendentjsverkeziginge. Same mit ziene running mate Spiro Agnew versloog t'r de viceprizzendentj Hubert Humphrey vanne Democratische Partie. Nixon wón ouch de Amerikaanse prizzendentjsverkeziginge van 1972, doe d'r George McGovern versloog.
Kinmirkendj veur 't prizzendentjssjap van Nixon is de Viëtnamkrieg en 't greujendj verzèt daotaenge, 't veure van 'n óntspanningspolitiek mitte Sovjet-Unie en 't aangaon van betrèkkinge mit 't Vouksrippebliek Sjina. Ouch woorte tiejes zien prizzendentjssjap 't Environmental Protection Agency enne Drug Enforcement Administration opgerich en veurdje Apollo 11 de ieëste maonlanjing oet.
Nixon trooj op 9 augustus 1974 aaf toe zien peziesje ónhaajbaar waas gewore door 't Watergatesjandaal. Daomit waas t'r d'n ieëste prizzendentj vanne Vereinigdje Staote dae vriewillig aaftrooj. Hae woort opgevolg door zienen twieëdje viceprizzendentj, Gerald Ford.
Ain (reveer)
thumb|De loup vanne Ain. De Ain is 'n Franse reveer. De brón bevindj zich kórtbie de Zwitserse grens. De lingdje vanne Ain is 190 km en ze móndj oet inne Rhône. De brón ligk op 'n huuefdje van 700 maeter; 't debiet is 650 m³/s; enne oppervlakdje van 't stroumgebied is 12 000 km².
Guadeloupe
Guadeloupe is 'n euverziese regio en euverzies departemint (DOM) vaan Fraankriek, gelege in 't Caribisch gebeed, deil vaan de Bovewindse Eilen en de Klein Antille. 't Is eint vaan de groeter eilen in dees arsjipel, en mèt zoe'n 400.000 inwoeners is 't ouch vrij diechbevolk. Hoofstad is Basse-Terre, meh Pointe-à-Pitre is väöl groeter. Umtot 't eiland es departemint integraol deil oetmaak vaan Fraankriek, huurt 't ouch de bij de EU en 't Eurogebeed; es ultraperifeer regio evels neet bij 't Schengengebeed.
Alagoas
Fysische geografie
Mèt zien ing 28.000 km² is Alagoas 'ne nao verhaajding zier kleine staot; neve Sergipe en 't Federaol Distrik is 't es instegste Braziliaanse bestuurseinheid kleiner es Nederland of 't Belsj. Veur zienen umvaank is de staot nog vrij divers. Aon de kös hiers e tropisch klimaot. Me vint hei väöl vaan de lagunes (Portugees: lagoas) boe de staot ziene naom aon daank. De oersprunkeleke plantegreuj is hei Atlantisch bos; door de iewelang historie vaan landbouw is dat allaank verdwene. 't Binneland is vrij druug en besteit oet caatinga, steppe-echtege vegetatie typisch veur dit deil vaan 't land.
Guadeloupe
Bestuurleke indeiling
Guadeloupe vörmp, wie bove gezag tegeliek 'n regio en e departemint (nommer 971); wie alle departeminte is 't verdeild in arrondisseminte (2), kantons (40) en gemeintes (32). Tot 't mier kantons es gemeintes heet is vrij oongewoen.
Allier (verdudeliking)
Allier kan verwieze nao:
Alagoas
Fysische geografie
Veural door zien klein aofmetinge en ligking aon zie ligk de staot rillatief lieg: 86% vaan 't groondgebeed ligk minder es 300 meter bove de ziespiegel, 61% zelfs oonder de 200 meter. Mer 1% vaan 't land ligk hoeger es 600 meter. Toch is 't gebeed wel heuvelechteg; de ierste heuvelkes beginne dèks al kort achter 't strand.
Guadeloupe
Fysische geografie
Mèt 1628 km² is 't oppervlak vaan Guadeloupe oongeveer dreikwart vaan Nederlands Limbörg; dat is al e stök mie es väöl vaan de naoberlen. Guadeloupe ligk noordelek vaan Dominica en zuielek vaan Montserrat en Antigua en Barbuda; de aofsten tot al die eilen ligk in de orde vaan tientalle kilometers. Guadeloupe besteit oet versjèllende eilen; 't hoofeiland Guadeloupe besteit eigelek zelf oet twie eilen, Basse-Terre (wes) en Grande-Terre (oos), die door e revierke/ziesträötsje vaanein weure gesjeie. Same höbbe ze de vörm vaan 'n kapel. 't Midde vaan Basse-Terre is sterk bergechteg ('t eiland is dus oontouwpasselek genaomp); hoegste punt is d'n actieve völkaon La Grande Soufrière, op 1467 meter. Vaan de aander eilen in 't departemint is Marie-Galante veeroet 't groetste. Wie alle eilen in de umgeving heet Guadeloupe e tropisch zieklimaot, mèt gans 't jaor daaggemiddeldes vaan roond de 30°C en in de herfs vaan 't noordelek haafrund aonzeenlek mie rege, aongeveurd door passaotwin.
Alagoas
Fysische geografie
Diverse klein revierkes doorstruime de staot. De insegste groete revier is de Rio São Francisco aon de grens mèt Sergipe.
1478
1477 - 1478 - 1479
Guadeloupe
Etnische gróppe
71% vaan de bevolking is zwart of creools (métis wie me dat in de Franstaolege wereld neump); hun aofkoms kin hendeg divers zien. Indiërs (Zuid-Aziaote) make 15% oet, blaanke (Europeaone) 9%, Arabere 2% en aandere (boe-oonder Chineze) 3%.
Kaardebol
.
Kaardebol of vollersjkroed wies nao 'n aantal soorte kaardebolle (Dipsacus).
De twiè veurnaamste in Nederland en Belsj zin:
Guadeloupe
Taole
Officieel taol is 't Frans, meh de bulk vaan de bevolking sprik Guadeloupees Creool. Dees taol, gemeinelek aongegeve mèt créole (Kreyol) of patois (Patwa), liekent sterk op 't dialek vaan Martinique; dees twie kinne gezeen weure es dezelfde taol. Ouch gief 't 'n aonzeenleke Haïtiaons spreke gemeinsjap.
Religie
Door de Franse euverheersing is hei 86% vaan de bevolking katheliek. Prottestante make 3% oet, Jehova's getuiges 2%.
Historie
thumb|Arowakse petroglief op Martinique Wie de naobereilen woort ouch Martinique achterein door de Arowakke en de Caribe gekoloniseerd; wie Europeaone 't eiland oontdèkde, droog 't zienen Arowakse naom Karukera, 'eiland vaan sjoen watere'. Deze naom weurt informeel noe nog wel gebruuk. Columbus deeg de eilen es iersten Europeaon aon in 1493, op zien twiede reis, en neumden 't Santa María de Guadalupe de Extremadura, nao 't kloester vaan Maria in 't Spaons dörpe Guadelupe. 'n Bezunderheid waor de oontdèkking vaan d'n ananas dao. De Spanjole lökden 't neet 't eiland te kolonisere. Dao-op besloot de Franse Compagnie des Îles de l'Amérique de eilen te kolonisere, wat in 1635 gebäörde. In 1674 woort 't eiland bij 't keuninkriek getrokke. Zoe roond deen tied begós me 't sókkerreet op de eilen in te veure. In de iewe denao perbeerde de Britte 't eiland versjèllende kiere te vereuvere, wat ze dèks ouch lökde. Nao 't oetbreke vaan de Franse Revolutie kaome de hiere in conflik mèt 't revolutionair bewind in Paries, umtot ze de slaove neet wouwe bevrije. Dit brach 'nen opstand oonder de zwarte op geng, die de hölp vaan de Britte inrepe. In 1802 pakde Napoleon 't eiland vaan de Britte en de mulatte trök. Nao in 1810 nog ins door de Britte te zien gepak, woort 't eiland in 1813 zelfs kort aon Zwede verpach, tot 't oetindelek weer definitief bij Fraankriek kaom. Tot 1946 waor Guadeloupe 'n kolonie, daonao woort 't e departemint. Tot 2007 hoorte Sint-Maarten en Saint-Barthélemy es gemeintes bij dit departemint; daonao woorte 't apaarte gebeedsdeile mèt hun eige regionaol bestuur.
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, de corresponderende Ingelstaolege (dees versie) en Franstaolege (dees versie) artikele.
Alagoas
Politiek
Alagoas, geinen al te bevolkingsrieke staot, sjik drei senatore en nege aofgeveerdegde nao 't nationaol parlemint. 't Staotsparlemint besteit oet 27 lui. Gouverneur is anno 2018 Renan Filho vaan de middepartij MDB.
Alagoas is verdeild in 102 gemeintes, die gegróppeerd zien in 11 microregio's en 2 mesoregio's.
Bezel
Bezel (Nederlands: Beesel) is 'n dörp en gemeinte in Nederlands Limburg, aan de Maas. De gemeinte haet óngevieër 13.500 inwoeëners; 't oppervlak bedreug 29,20 km².
Alagoas
Bevolking
Alagoas heet naoventrint 3,4 mieljoen inwoeners en is daomèt de zèstiende staot vaan Brazilië.
Bezel
Plaatse en ligking
Tösse Bezel en de Ruiver ligke de Lommerberg, met óngevieër zeshóngerd vakansiehuuskes veural 's zomers ouch 'n dörp op zich. De gemeinte haet drie industriegebiede: 't Meuleveld en de Rovershei biej Ruiver en 't Maasveld biej Bezel.
Alagoas
Etnische gróppe
De mierderheid vaan de bevolking besteit oet pardos: lui vaan gemink Europees, Afrikaans en dèks ouch inheims blood. Volgens de lèste volkstèlling hoort 66,18% vaan de inwoeners tot dees gróp. 30,39% neumde ziech blaank, 3,02% zwart en 0,35% Aziatisch. Inheimse volker zien numeriek neet belaankriek.
Bezel
Plaatse en ligking
Bezel is gelaege tösse Zjwame (gemeinte Remunj), Belvend (gemeinte Venlo), Kessel (gemeinte Peel en Maas) en de Duutsje sjtad Brüggen.
Alagoas
Etnische gróppe
Volgens e DNA-oonderzeuk oet 2013 höbbe de Alagoanos veur 53,7% Europese, veur 26,6% Afrikaanse en veur 18,7% inheimse wortele.
Bezel
Historie
Bezel haet waarsjienlik in de middelieëwe toet 't Graafsjap Kessel gehuuërd. Dit zou verklaore waoróm zoe vuuël Bezelse boerderieje in de veertieënde en vieftieënde ieëw nog in henj ware van de hieëre van Kessel en allerlei ziejtèk daovan. Biej de ieërste vermeldinge waar Bezel als deil van 't zoegenaamp Euverkwarteer aevel al Gelders en zou det auch nog ieëwelang blieve: ieërs Sjpaans, nao de Vrede van Utrech (1713), die ein inj maakde aan de Sjpaanse Successieoerlog, Sjtaats. Al dae tied haaj Bezel same met Belvend 'n sjepebank die 't gebied besjtuurde en d'r rech sjprook. Met de koms van de Franse op 't inj van de 18e ieëw waerde Bezel ingelief biej Frankriek. Tösse 1830 en 1839 waar de gemeinte korte tied Belgies en 't waar in dees jaore det de Ruiver zich losmaakde as zelfsjtenjige parochie. Toet 1876 mós Bezel 't zónger gemeintehoes sjtelle. In 1920 waar de Ruiver - same met Óffebek - aevel zoeväöl gróter gegreujd det de gemeinte besjloot óm 't raodhoes nao de Ruiver te verhoeze. Auch tegewoordig zit de greuj van de gemeinte Bezel veural oppe Ruiver en in Óffebek. 't Kerkdörp Bezel óntwikkelt zich de letste jaore veural as toeristische trekpleister, met èns in de zeve jaor 't bekende Draaksjtaeke.
Alagoas
Taol
In Alagoas sprik me 't noordoostelek dialek vaan 't Portugees. Dit dialek versjèlt op cruciaol punte vaan 't Braziliaans Portugees wie me dat in media huurt, umtot dees taolnorm veural op de zuieleke dialekte berös en 't noorde vaan Brazilië 'n gans aander vestegingshistorie heet. Zoe oontbrik de palatalisatie vaan /t/ en /d/. /s/ en /z/ weure zjus wel weer gepalataliseerd, meh allein veur de dentaole /t/, /d/ en /n/. /s/ en /z/ op 't ind weure gereduceerd tot /h/.
Bezel
Historie
In 2003 haet heimkundevereiniging Maas- en Swalmdal ein Bezels-Ruivers waordebook oetgebrach ónger de naam De Groeëte Zeumer, samegesjteld door Paul Bloemen.
Alagoas
Taol
Oondanks zien lang historie vaan Europese kolonisatie weurt in Alagoas nog zeker ein inheimse taol gesproke. 't Iatê had in 1999 nog zoe'n 3.000 sprekers (meh weurt minder doorgegeve aon de jóng generatie). Vief aander taole zien recint oetgestorve en höbbe woersjijnelek nog twiedetaolsprekers die de taol later höbbe opgepik.
Bezel
Historische inwoeënertalle
De gemeinte Bezel is euver 't algemein sjneller gegreujd as de ganse provincie Limburg. Deze greuj kump natuurlik veur raekening vanne Ruiver, zaeker wo 't de ciefers van nao d'n Twieëde Waereldoorlog betröf.
Alagoas
Economie
Alagoas had in 2010 'n Minseleke Oontwikkelingsindex vaan 0,631 - de liegste vaan 't land. Wie groete deile vaan 't noorde heet Alagoas gein groete industriesector en 'ne nog kleinere deenstesector. De economie berös nog zjus wie in de koloniaolen tied gooddeils op de bouw vaan sókkerreet, wat ouch 't insegs exportproduk vaan belaank is. D'n export geit veural nao Rusland. Diverse aander produkte weure veur binnelandse consumptie verbouwd, boe-oonder ananas, touwbak, boene, maniok, ries, katoen en maïs. De secundaire sector besteit veural oet sókkerverwèrkende industrie; in d'n tertiaire sector is veural 't toerisme vaan belaank.
Bezel
Historische inwoeënertalle
(v1830=100)
Greun: Gemeinte Bezel Blauw: Provincie Limburg
Vendée
thumb|Ligking van 't departement Vendée. 't Departement Vendée is eine vanne departementen in Frankriek en haet 't nómmer 85. 't Is gelaengen in 't centraal-wèstelik deil van 't landj, grenzendj ane departemente: Charente-Maritime, Loire-Atlantique, Maine-et-Loire en Deux-Sèvres. De houfstad is La Roche-sur-Yon.
Wignicourt
Wignicourt ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Bezel
Recènter bevólkingsgreuj
De bevólkingsgreuj is euver de ganse periode 2006-2016 leech negatief door vergriezing, allewel 't aantal inwoeëners get kan sjómmele.
Alagoas
Historie
In d'n achtienden iew kraog Alagoas e zelfstendeger karakter: in 1710 woort 't 'nen apaarte comarca binne Pernambuco. Pas in 1817 kaom 't gans op ziechzelf te stoon. De staot woort geneump nao zien hoofstad. In 1839 naom de opkoumende havestad Maceió d'n titel hoofstad euver. Wie väöl aander noordeleke staote woort de plantage-economie hel geraak wie 't land in 1888 de slavernij aofsjafde. 't Is ouch neet gans touwvalleg tot d'n ierste president vaan 't land, Deodoro da Fonseca, oet Alagoas kaom: deze maarsjalk zat keizer Peter II ouch oet vraak heiveur aof. Nao häöm is de stad Marechal Deodoro ('t veurmaoleg Alagoas) geneump.
Wignicourt
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Rethel, in 't zuudweste van de Franse Ardenne.
Bezel
Recènter bevólkingsgreuj
2006 - 13.532 (01-01-2006)
Alagoas
Bronne
Dit artikel is gooddeils gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Ingelstaoleg en Portugeestaoleg artikel.
Bezel
Recènter bevólkingsgreuj
2014 - 13.617 (01-01-2014)
2016 - 13.387 (01-01-2016, CBS)
Insignes
Op 27 juli 1853 kraog de gemeinte Bezel vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwgekind wat ziech es volg liet umsjrieve:
De sjepebaank Bezel-Belvend, boe 't dörp oonder 't ancien regime touw huurde, had wel e zegel, meh me besloot dat neet te gebruke. In plaots daovaan naom me d'n draak vaan de Sint-Jorissjötterij. De Hoeg Raod verliende 't waope toen in riekskleure.
't Veendel tuint de kleure en symbole vaan 't waope, meh ouch 't raad vaan 'n watermeule. Dit is e symbool veur De Ruiver.
Wignicourt
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 57 luuj op 'n oppervlaak van 4,49 veerkante kilometer en daomèt goof 't 12,69 luuj de veerkante kilometer. vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van -1,3% de jaor.
Gróp vaan Zeve
De G7 of de Gróp vaan Zeve (Ingels: The Group of Seven) is 'n internationaal organisatie en polletiek forum vaan zeve nationaal regieringe, die same de groetste geavenceerde ikkenomieë vörme (neet de groetste ikkenomieë per se): Canada, Duitsland, Fraankriek, Italië, Japan, 't Vereineg Keuninkriek en de Vereinegde Staote vaan Amerika. Daoneve gief 't nog ein G7-observeerder die gein land mer 'n supranationaal organisatie is: de Europese Unie (EU).
Bis 24 miert 2014 waor Rösland ouch lid vaan 't forum, wie de organisatie es gevolg nog de G8 of de Gróp vaan Ach heette. Rösland is evels in dat jaor oet de gróp gezat vaanwege zien annexatie vaan de Krim, e gebeed wat door de aander grópslede weurt gezien es Oekraïens territorium bezat door Rösland.
In 2018 vörmde dees zeve len (de EU dus neet mètgerekend) 58% vaan de globale welveert (317 triljard Amerikaansen dollar) en mie es 46% vaan 't globaal BNP. Daoneve had de gróp 32% vaan de globaal kaopkrach.
Mèt 't verlaote van Rösland, bestaon alle G7-lede oet democratieë mèt 'n rillatief hoeg aontal vrijhede en gewoerborgde minsrechde.
De G7 is gein legaal en bindend instituut, zoewie de WTO en de EU dat wel zien. De gróp is inkel gemeind es e forum boe, idealiter, de zeve len (mèt de EU es woernömmend lid) hun polletieke en ikkenomische strategieë op mekaar aofstömme. Heiveur oontmoete de lede mekaar eine kier de jaor, in de G7-zomeroontmoetinge.
Synchroon aon de G7, gief 't ouch nog 'ne G20.
Watertaore
thumb|Sjema waterveurzening: 1. pómp, 2. reservoir, 3. verbroekersj 'ne Watertaore is e geboew mèt baovenin e waterreservoir. Door de hydrosjtatische drök blief de drök in 't waterleijingsnet constant. Daodoor höbbe verbroekersj ömmer toegank tot drinkwater.
In Nederland woort de ièsjte watertaore geboewd in 't midde van de 19e ièw. De ouws bekinde Limburgse watertaore woort geboewd in 1898 en sjtóng in Herte kórtbie Remung. In 1945 is dae taore verinneweerd gewaore door kriegsgeweld. In de loup van de 20e ièw zint tièntalle nuuj watertaores biegeboewd gewaore. Daovan is e groat aantal nog in gebroek. Anger taores woorte gesjloop of krege 'n anger besjtömming, bieveurbeeld es wuèning of restaurant.
Labiodentale nasaal
De labiodentale nasaal of labiodentaal naasklank is 'ne mitklinker dae in väöl spraoke veurkump. 't Is aevel neet good dudelik of dees klank contrastief veurkump in 'n spraok, es e richtig foneem. Kwa klank geliek ze den ouch de bilabiale nasaal hieël väöl; de twieë zeen lestig te óngersjeien in 't gehuuer en zeen döks allofoon variantje vanein. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.
De labiodentale nasaal ligk tösse de bilabiale nasaal ennen alveolaire nasaal in.
Kènmirke
De kènmirke vanne labiodentale nasaal zeen:
Limbörgs
In 't Limbörgs kump de labiodentale nasaal allein sómtieds veur es allofoon veure bilabiale nasaal, en nag sporadischer es allofoon veuren alveolaire nasaal. In 'n stumloeas ómgaeving kan d'r zelf ouch stumloeas waeren oetgespraoken es, en nao 'ne sleiptoean ouch verlingk, wie in lymfeknoup ['lɪ́ɱ̊:fəkn̥ɒ́ʊ:p].
Juus wie bie de anger nasalen in 't Limbörgs wuuertj döks 'ne (zaachte) plosief oetgespraoke wen de nasaal wuuertj opgevolg door 'ne sibilant of fricatief.
Vienne
thumb|Ligking van 't departement Vienne. 't Departement Vienne is eine vanne departementen in Frankriek en haet 't nómmer 86. 't Is gelaengen in 't centraal-wèstelik deil van 't landj, grenzendj ane departemente: Haute-Vienne, Charente, Indre-et-Loire, Indre, Maine-et-Loire en Deux-Sèvres. De houfstad is Poitiers.
Renew Europe
Renew Europe (Renew) (Limburgs: Vernuuj Europa), veurhaer bekind es Alliance of Liberals and Democrats for Europe (ALDE), ies 'ne liberale, pro-Europese politieke fractie binne 't Europees Parlemint en, officieel onger de aw naam ALDE, ies zie ouch 'n Europese partie ('n partie op EU-niveau). Ouch ies 't ein van de veer coalitiepartners van de allewiel Europees Kemissie onger Von der Leyen.
Sinds 2019 heesj de groep Renew Europe mer onger versjillende name höbbe de Europees liberale 'n samewirking in 't Europees Parlemint saer 1976. Onger angere de Belzje Open VLD en Mouvement Réformateur, de Duutsje FDP en de Nederlandse VVD en D66 huère op Europees gebeed bie Renew. Wie de Franse regeringspartie La République En Marche ! deil woort van de fractie, woort ALDE gedwonge um mit 'ne nuuje naam te komme umdat 't woord "liberalisme" dieks 'n negatieve connotatie haet in Frankriek. Van oudsher ies Renew get gesjpletener es de meiste EU-partieë, umdat de fractie centrum-linkse sociaal-liberale en centrum-rechse conservatief-liberale bevat.
D'n allewiele fractieveurzitter ies Dacian Cioloș, de veurmalege premier van Roemenië, dae miè nao de sociaal-liberale tak van de partie neigt. D'n allewiele partieveurzitter ies Hand van Baalen, dae bie de conservatievere vleugel huèrt.
Historie
Onger de naam Federatie van Liberale en Democratische Partieje in Europa woort de groep opgeriech in Stuttgart. Op 30 april 2004 woorte de Europese Liberaal-Democratische en Hervörmingspartie (European Liberal Democrat and Reform Party, ELDR) 'n officiele politieke partie.
Ideologieë van Renew Europe
Renew Europe ies 'n typische liberale partie. Ze sjteit bekind um häör groate sjteun aan wiejere integratie binne de Europese Unie. Mer, angersj es de meiste pro-EU partieë, is de partie veurziechteg es 't geit um regulering van de merret. Veur Renew ies 't belangriek dat, es wiejere regulering weurt toegesjtange, dit allein meh zou maoge vanwege ein reije: um de positie van d'n Europese gemeinsjappelikke merret te versjterke in de waereld te opziechte van anger ikkenomieë.
Toch zörg dit ouch veur intern probleme. Europese integratie geit namelik dieks same mit wiejere regulering vanoet Brussel, en zjuus hie zin väöl Renew-leje 't neet altied eins euver. Hiedoor is Renew 't lang neet altied intern ins euver belangrieke sjtappe die gemaak moete weure in 't Europees integratieprojek. Wat dieks weurt gesjtild ies dat Renew Europe verdeild ies in twiè belangrieke fracties. Aan de eine kant: de conservatief-liberale (wie de Nederlandse VVD en de Duutsje FDP). Aan de anger kant: de sociaal-liberale (wie de Nederlandse D66 en de Belzje Open Vld en Mouvement Réformateur).
Renew Europe haet, ondanks häör intern versjille, 'n vrie hoage partiecohesie. In 90,36% van de gevalle stjömme leije van Renew Europe 'tzelfde. De cohesie ies 't hoagste in beleid rondum ongerwies (96%). 'n Opvallend liège cohesie besjteit rondum ontwikkelingspolitiek, woa meh 52,98% van de Renew-leije 'tzelfde sjtömme. Op dit gebeed ies de partie dus zoagood es opgesjplits in twiè kampe.
Europese Raod
Per fibberwarie 2021 zin van de 29 leje van d'n Europese Raod (de 27 nationaal leiersj van de lidsjtate, de Kemissie-President en de Raodsveurzitter, ach leiersj van Renew Europe.
Europees Parlemint
Nederlandstalige, Duutsjtalige Franstalige en Ingelsjtalige partieë zin neet vertaald hie-onger. Angere waal:
Hongaars hierevoetbalèlftal
thumb|[[Ferenc Puskás en Nándor Hidegkuti op 'ne match in 1954 Boedapest.]] 't Hongaars hierevoetbalèlftal späölt voetbalinterlands veur Hongarije. 't Team weurt gereguleerd door de Magyar Labdarúgó Szövetség (MLSZ). Hongarije waor al veur d'n Twiede Wereldoorlog eint vaan de beter voetballen op de wereld, meh kaom tot zien huugdepunt in de jaore 1950. Daonao góng 't minder; allewijl is Hongarije al tientalle jaore gei sterk voetballand mie.
Historie
't Hongaars èlftal woort in 1902 opgestèld. Hongarije waor toen nog deil vaan de Donaumonarchie, meh um zien groete otonomie moch 't zien eigen èlftal höbbe. D'n iersten interland waor tege d'n aandere riekshèlf, Oosteriek, en góng mèt 5-0 verlore. Oosteriek en Hongarije zouwe in de ierste jaore nog dèks tegenein speule. Ouch Ingeland waor in deen tied te sterk, zoewel in 1908 es 1912 verloor Hongarije mèt 7-0 vaan dit team.
Nao d'n Ierste Wereldoorlog woort Hongarije, wie de aander Centraole, oetgeslote vaan internationaol toernoje wie de Olympische Speule. In 1924 mochte ze wel mètdoen, meh maakde ze neet väöl indrök. Tegen 't ind vaan dat decennium kaom de vaart drin: Fraankriek woort in 1927 mèt 13-1 verslaoge. In 1934 deeg Hongarije veur 't iers mèt aon e WK; 't haolde de kwartfinaal. Veer jaor later kaom 't land zelfs in de finaal te stoon, boe 't mèt 4-2 vaan Italië verloor.
In 1956, 't jaor vaan de Sovjet-Russischen inval in Hongarije, verdeidegden 't land zienen Olympischen titel neet. In 1960 deeg 't dat wel en haolde 't team broons. In 1964 en 1968 pakde Hongarije weer de gouwe medajel, gevolg door zèlver in 1972 meh intösse waore väöl westerse len neet mie op Olympische Speule goon voetballe umtot 't toernooj gein profspeulers touwleet. De rizzeltaote op de WK's vaan 1958, 1962 en 1966 waore ouch wied vaan aonsprekend, en in 1970 wis t ziech gaaroet neet te plaotse. Ouch op volgende WK's haolden 't land mer maotege rizzeltaote en kaom 't neet wijer es de ierste runde. In de jaore negenteg woort 't allemaol nog erger, en de jaore nul boje mer marginaol verbetering. Op de Olympische Speule vaan 1996 nao haolde 't land nao 1986 noets mie e groet toernooj.
Hei-aon kaom 'n ind wie 't Hongaars team ziech plaotsde veur 't EK vaan 2016. 't EK hadde ze zelfs als sinds 1972 neet mie bereik; 't interval vaan 10 EK's zoonder deilnaome is mèt aofstand 't groetste in de historie vaan dit toernooj. Hongarije maakde indrök mèt 'ne wins op Oosteriek en e geliekspeul tege Portugal, meh verloor oetindelek in de achste finaal mèt 4-0 vaan 't Belsj.
Kongsberg
thumb|De ligking van Kongsberg in de pervincie Buskerud. Kongsberg is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Buskerud in Nórwaeg. De gemeinte had 23.315 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 792,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 29,4. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
De gemeintecode is 0604.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 6,3% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Lübeck
Lübeck (Nederduutsj: Lubek of Lubeek; adjectief: Lübisch, Lübsch) of voloet Hansestadt Lübeck ies 'n sjtad in 't zuudoaste van Sjleeswiek-Holsjtein, einen deilsjtaat in Naord-Duutsjland. Zie sjteit historisch um häör belangriek positie es Hanzesjtad, deiloetmakentere van de Hanzeliga: de handelsjtae in Naord- en Wes-Europa, wie-ouch Brögke, Greuninge, Hambörg en Tallinn dat waore. Ze liegk ikkenomisch sjtrategisch aan de baai van de Oasziè en aan ei kanaal wat de Oasziè verbink mèt de reveer de Elbe.
De universiteitssjtad Lübeck ies mèt miè es 200.000 inweunersj nao de Sjleeswiek-Holsjteinse houfsjtad Kiel de groatste sjtad van dae sjtaat. Qua oppervlaakte ies ze mèt 214 km² de absolute groatste van Sjleeswiek-Holsjtein en eine van de veer regionaal centra van de sjtaat. Lübeck ies lid van de Metropoolregio Hambörg en behuèrt ouch tot de Hansebelt: woa ouch Lauenburg, Ostholstein, Segeberg en Stormarn tot behuère.
Historie
De belangriek Hanzesjtad woort opgeriech in 1143 op de allewiel locatie, kreeg sjtadsrechde in 1160 en sjteit ouch bekind es de Stadt der Sieben Türme en Tor zum Norden. Van 1226-1810 en van 1813-1871 waor Lübeck häöre eige zelfsjtendige sjtaat. Daonao woort Lübeck deil van 't Duutsj Keizerriek.
Ze gilt es de Köningin en Mutter der Hanse, die saer de 12e ièw bies de Moderne Tied door vriejhandel en samewirking veur groate welveert in Lübeck en naoberse sjtae zörgde. De St.-Marien-Kirchem, ofwaal de Mariakèrk, gilt es ein van de houfgeboewe en es Mojerskirk (Mutterkirche) van de zoagenaamde Baksjteingotiek, die die in hoagtiejdaag van de Hanzeliga breid gedrage woort in Naord-Europa. Vanaaf de late 14e ièw weure de Hanzesjtae dominant in Noord-Europa. De Mariakèrk haet väöl bekindheid gekrege in de late 17e ièw en vreuge 18e ièw wie de Lübeckse componis Dietrich Buxtehude dao organis woort. In 1703 zou Georg Friedrich Händel Buxtehude opvolge. Hae bedankde ivvels, umdat Buxtehude van zienen opvolger eisde dat dae mèt zien dochter zouw trouwe. 't Sjtartsjot vink aan in 1356, wie in Lübeck mèt de zoagenaamde Hanzedaag bekans alle Hanzesjtae veur 't ièrsj bie-ein komme.
Eurozone
thumb|Duusterblauw: Euro-sjtaate, Liechblauw: Neet-EU-sjtate die de facto de Euro gebruuke, Duustergries: EU-sjtate die de Euro (nog) neet gebruuke, Liechgries: Leng die noch bie de EU noch bie de Eurzone huère. thumb|De [[Europees Centraal Bank in Frankfurt am Main.]] De eurozone, 't eurogebeed of de euroruumte (Ingelsj: eurozone/euro area, Nederlands: eurozone/eurogebied, Frans: zone euro, Duutsj: Eurozone/Euro-Währungsgebiet/Euroraum) ies de groep EU-lidsjtate die de Euro es officieel betalingsmiddel gebruke en daomit effectief deil van de groateren Europesen interne merret, woa-ouch EU-lidsjtate zonger de Euro deil van oetmake. De eurozone besjteit oet 20 leng en woort ouch waal de Euro-19 geneump. 't Meis recente land wat de groep in ies gegange ies Kroatië, wat op 1 jannewarie 2022 de Euro euvernoom es officieel betalingsmiddel.
De 20 sjtate van de Eurozone zin de volgende. Alle leng woa-in Limbörgs weurt gekald zin huuj deil van de Eurozone; die leng sjtaon vitgedruk in de lies.
oetzongeringsposities
Van de euverege ach EU-sjtaate zin zeve verpliech de euro in te veure, mits zie de gedeilde criteria daoveur berreik höbbe. Daenemarke is 't einegste land binne de Unie wat neet verpliech is de euro in te veure. 't Land haet tiejes 't Verdraag van Mesjtreech 'n oetzongeringspositie gekrege en hoof dus neet te euro euver te numme. Ouch 't Vereineg Keuninkriek haw die positie gekrege, mer dat land is mèt de Brexit oet de EU getreje.
De ERM en de meugelekheid oet de Eurozone te blieve
Allewaal leng wie Zjwede en Pole waal op de lange termien de Eurozone in moete gaon, höbbe die leng 'n legale meneer gevonge um neet de Euro euver te numme. Zoa ies ein van de criteria um de Eurozone in te gaon, lid te weure van 't European Exchange Rate Mechanism (ERM, of Europees Wisselkoersmechanisme) - wat op vriewillege, neet verpliechte, basis gebeurd. Hiedoor kinne EU-lidsjtate tóch op legale meneer de verpliechting umzeile zonger daoveur 'n oetzonderingspositie wie Daenemarke te hove höbbe.
Beleid
Veur de geldpolitiek van de Eurozone is de Europees Centraal Bank verantweurdelek, die de leiing nömp in de Ikkenomische en Monetair Unie. Same mit de nationaal banke van de Eurozone-lidsjtate bereide zie 't Euro-beleid oet. In de vinster van de Eurozone sjtömme de Eurozone-lidsjtate hun ikkenomisch beleid aaf op mekaar, wat euvereges gebeurd zonger formeel en bingend proces.
't Feit dat de Eurozone neet zoa'n bingend polletiek proces haet is ein van de groatste kritieke op de Eurozone en ein van de meis aangeweze reies achter de Eurocrisis of zelf 't meugelek toekomsteg oeteinvalle van de Eurozone.
Limburgse dialekte
't Limburgs is 'n taol mèt 'n groete dialektische variatie; zoe groet tot de dialekte soms neet of koelek oonderein te verstoon zien. Allewel tot ein groop besteit die ziech inzèt veur 't gebruuk in officieel situaties vaan 'n Algemein Gesjrieve Limburgs (AGL), meh ierstes weurt dezen taolvörm neet wied geaccepteerd en twiedens maak gein inkel aander organisatie gebruuk devaan (e veurstèl um 't in Nederlands Limburg 'nen officiëlen status te geve is verworpe). Lèstes zien väöl minse die ziech mèt 't Limburgs bezeghawwe 't es häör pliech de nog ummertouw levende variatie aan dialekte zjus te cultivere; dat is veural de doelstèlling vaan de Veldeke-vereineging.
Neet allein heet 't Limburgs hendeg väöl dialektische versjèlle, de isoglosse die dees versjèlle op kaarte aongeve en e specifiek kinmerk begrenze loupe meistal neet gliek. 't Is daan ouch hendeg meujlik um 't Limburgs in dialekgróppe op te deile, jeh zelfs de begrenzing vaan 't Limburgs is 'n oonmogeleke zaak. Hei zal eder belaangriek kinmerk weure besjreve en de gebruukde indeiling weure touwgeliech aon de haand vaan de wèrkeleke versjèlle. Veur de verglieking, en umtot sommege definities hiel breid zien, zalle hei ouch dialekte die in de meiste definities boete 't Limburgs valle behandeld weure.
Regiolekte
'n Regiolek is regionaal taolgebruuk en is soms 'n dialek, dat gevörmp is door samevoging van mierder dialekte, die bie-ein in de buurt gesproke weure. Umtot lui ummer mie kontakte boete de eige plaats höbbe numme ze oonderein eleminte van elkaars dialekte euver. Zoe waor 't Mestreechs ein vaan de wienege Limburgse dialekte die slech gebruukde (Mestreech ligk nog zjus ten weste vaan de Panninger Linie) dewijl boete Mestreech väölal sjlech gezag weurt. Noe gebruuk me allebei de vörm. 'n Biehurend versjijnsel binne de regio's is 't versjuive van dele van de isoglosse (taolgrenze).
Boetegrenze
De gemekelekste oplossing is de provinciegrenze vaan de bei Limburge es boetegrens te numme. Woe Limburg stop, hèlt daan ouch 't Limburgs op. Natuulik is 't wel zoe tot alle Limburgers 't dialek vaan hun eige plaots "Limburgs" neume, meh taolkundeg gezeen levert dit alderlei probleme op: de extreem dialekte höbbe weineg mètein gemein en meistal te mie mèt de dialekte zjus euver de provinciegrens. Taolkundege aofgrendeling vaan 't Limburgs moot daan ouch via ander grenze plaotsvinde.
De allerdudelekste grens is de taolgrens Germaans-Romaans. Dees taolgrens tösse 't Nederlands en 't Frans is bij wèt vasgelag sinds 1963. Dees grens is evels neet te gebruke um de gebiede boe plat gemojld weurt aon te geve umtot 't plat in de gebiede boe dees taolgrens späölt allein in Wallonië 'n officiële status heet.
Daonao de belangriekste en sterkste grens veur 't Limburgs is de Benrather Linie, de grens tösse 't Nederduits en 't Middelduits. Dit is oonder väöl mie de grens tösse make en maache - veur 'n gedetailleerde besjrieving zuug 't hoofartikel - en ze snijt perceis 't uterste zuidoeste vaan Nederlands Limburg aof: Kirchroa inclusief Egelse, Vols inclusief Lemieësj en Bóches, dewijl Zumpelveld bei variante kint. Soms weurt de Benrather Linie e bitteke mie nao 't weste getrokke; dit is 'n kwestie vaan traditie. De Benrather Linie grens 't Limburgs in 't zuidoeste aof; e belangriek deil vaan 't Limburgs taolgebeed kump zoe in Duitsland te ligke.
'n Ander belaangrieke grens is de betoeningslien, die aongief in welke dialekte me 't versjèl tösse sleiptoen en stoettoen oondersjeiend gebruuk. Ze löp euver Venlo, Árse en Haors eweg, oonder Mael, traditioneel euver Wieërt (meh zuug oonder), euver Buul, weer te zuidoeste vaan Lommel en De Loei, en daan door Belsj Limburg perceis ten weste vaan Hasselt nao oonder; 'n aontal deilgemeintes vaan Hasselt vèlt daan al boete 't Limburgsetaolgebeed. Es me 't Limburgs definieert griep me dèks al gaw nao de twietoenegheid; dees eigensjap es condicio sine qua non aon te numme veur 't Limburgs is daan ouch logisch. De betoeningslien löp veur 'n aonzeenlik deil al gliek mèt de Uerdinger Linie. Woe die liene samevalle kin me al rösteg spreke vaan de taolgrens vaan 't Limburgs; zeker ouch umdat dèks nog väöl ander grenze mètloupe. Dao boe ze oetereinloupe ligk evels de controverse. Volges dees definitie zouw oonder mie 't Sintruins gei Limburgs zien, al heet 't väöl gemein mèt dialekte oet de umgeving die wel es Limburgs gelde. 't Punt is evels tot de betoeningslien neet zoe sjerp is es ze liekent: in de umgeving vaan 't twietoenegheidsgebeed ligke väöl plaotse die in hun dialek wel de sleiptoen en stoettoen kinne meh die neet beteikenisoondrsjeiend gebruke. Bovedeen zien dao twie belangrieke gebiede, 't eint is Wieërt en umgeving (zuug Wieërts), 't andert besleit de gemeintes Eisde en Riems, boe taolverandering deveur gezörg heet tot de toene defectief gewore zien. Door hun structuur en taolgesjiedenis is 't evels oonzinneg dees dialekte bij ander gebiede te betrèkke - in 't geval vaan Eisde en Riems is dat zelfs praktisch oonmeugelek. Me moot daan ouch acceptere los mèt de betoeningsgrens um te goon.
Oongeveer gliek mèt de grens tösse Belsj Limburg en Vlaoms-Braobant löp de Getelien. Dit is 'ne bundel vaan op ziech oonbelangrieke isoglosse die bijein evels dudelek belaang höbbe: aon de weskant ligke typisch Braobantse/westeleke wäördvörm, aon d'n oeskant typisch Limburgse/oesteleke. 't Is wel zoe tot dees isoglöskes neet allemaol gliek loupe; de Getelien is erg raofelig. Toch is dit, alles bijein bezeen, de meis gesjikde grens tösse 't Limburgs en 't Braobants.
'n Veerde grens die in 't verleie wel gebruuk is is de grens vaan wel en geinen umlaut in verkleinwäörd. In dees ruim definitie zouwe neet allein bei Limburge hielemaol Limburgstaoleg zien, meh ouch 't ooste vaan Noord-Braobant en zelfs de Betuwe (zuug Oos-Braobants).
Samegevat verlöp de taolgrens oongeveer zoe: bij Sintruin in de buurt laanks de Getelien, bij Lommel via de betoeningslien en de Uerdinger Linie, die vaanaof Loei sameloupe tot aon Mael, oonder Mael door, euver Zaerem, Haors en Árse, Duitsland in.
Belangrieke binnegrenze: Wes-Limburgs
Neve de bove besjreve isoglosses die es boetegrens dene gief 't nog 'n aontal belangrieke binnegrenze. Veer vaan die grenze loupe min of mie in de buurt vaanein, zoe door 't midde vaan Belsj Limburg. Dit zien de Panninger Seitenlinie (de grens tösse schaop en sjaop), de doe-gijlien, de ui-oe/ij-ielien ('t versjèl tösse huis en hoes, kruis en kruus, ijs en ies, ummer in wes-oostegestèlling) en de ie-ee/oe-oolien ( de isoglos tösse bier en beer en tösse goed en good). Op de Panninger Seitenlinie nao zien dit alleveer liene vaan de Braobantse expansie. Oongeveer vaan Miëve-Roj tot aon Genk (get te noorde daovaan) loupe dees isoglosse gliek; dit neump me de Genker barrièr. Daobove en veural dao-oonder evels wejjere de grenze oeterein. De bei vocaol-isoglosse (de ij-ie/ui-oelien en de ie-ee/oe-oolien) goon ten zuie vaan Genk same nao 't zuidooste, tot kortbij de grens mèt Nederlands Limburg. In 't Mestreechs zien al wäörd doorgesiepeld die ziech (gedeiltelek soms) gedraoge esof ze ten weste vaan de lien ligke (bev. bij i.p.v. bie). De doe-gijlien geit rech nao 't zuie en raak de Germaans-Romaanse taolgrens t'n ooste vaan Tóngere. De Panninger Seitenlinie löp get westeleker en raak de taolgrens te weste vaan Tóngere, woe me daan ouch sjaop zeet.
CGL Corpus Gesjproke Limburgs
In december 2010 ies gesjtart mèt de opzèt van e Corpus Gesjproke Limburgs op initiatief van 't Hoes veur de Kunste. 't betref geluidsopnames van de dialekte die gesjproke were in Nederlands Limburg
Zuug veur sjtudies, publikaties en beuk: Literatuur euver 't Limburgs
António Costa
António Luís Santos de Costa (São Sebastião da Pedreira, 17 juli 1961), korteweg António Costa (sprik-oet: Antoonjoe Kosjtaa) is 'ne Portegesen advocaat, politicus en d'n allewijle premier vaan Portegal. Costa is de partijleier vaan de centrumlinkse Partido Socialista (PS). Die partij zit op EU-niveau bij de sociaoldemocratische S&D, boe-ouch de Nederlandse PvdA, de Belzje PS en SPa en de Duitse SPD bijhure. Costa is de leier vaan e minderheidskabbinèt mèt steun vaan de aander linkse partije in 't parlemint: 't Links Blok (Bloco de Esquerda, de Portegese Communistische Partij (Partido Comunista Português) en de Greune Partij
Costa zien partij is op ikkenomisch vlak centrumlinks. De partij is veur 't oetbreie vaan de welveertstaot mer is kritisch euver al te väöl verhoeging vaan de belasting op de rieke. Op sociaol gebeed is de PS hendeg progressief. Zoe is zie veur 't opvaange vaan mie migrante (veural vlöchtelinge) en 't versterke vaan 'n humaan Europees asielbeleid, veur 't homohouwelek, veur drugsdecriminalisering (dus 't aofsjaffe vaan straffe op drugsgebruuk, wat al in Portegal 't geval is) en veur euthanasie. Wat betröf Europese integratie is de PS opvallend pro-Europees, ouch vergeleke mèt aander pro-EU-partije in de EU. Zoe is zie veur 't heffe vaan belastinge op Europees niveau, veur 't versterke vaan Europees integratie op veilegheid en boetelandse affaires, veur 't rech vaan börgers vaan de EU um op alle Europarlemintariërs te stömme in 't Europees Parlemint (allewijl maag dat nog allein meh op parlemintariërs die 't land reprizzentere boe de stömmer hojs) en zelfs veur minder vetomach vaan Europese lidstaote in d'n Europese Raod. Veural dat lèste is get boe väöl Europese regerinspartije neet aon dörve te komme.
Twintegste iew veur Christus
einentwintegste iew veur Christus - twintegste iew veur Christus - negentiende iew veur Christus thumb|500px|Wereldculture roond 't jaor 2000 veur Christus. Geel: jegers-verzamelere. Mauf: veehawwende nomade. Greun: primitief landbouwculture. Oranje: geavanceerde landbouwculture. Blauw: georganiseerde staote: Roej lijn: culture die broons kóste. De twintegste iew veur Christus leep vaan 2000 v.Chr. tot en mèt 1901 v.Chr. 't Is de ierste iew vaan 't twiede millennium veur Christus.
Gebäörtenisse
Diverse jaortalle zien bij benaodering.
Kuns
thumb|"William 't Nijlpeerd", e beeldsje oet de tombe vaan Senbi in [[Meir (Egypte)|Meir.]]
Arjeplog
Arjeplog is 'n gemèndje in Norrbottens län, Zwede. De gemèndje tèltj 3.152 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 12.804,48 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 0,2 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
6,41% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Peer (Belsj)
Peer is 'n stad in Bèlsj Limburg mèt mie es 15.500 inwoener. 't Woor ein vanne tieën stede van 't graafsjap Loeën. De naam Peer kump van pirgus dét "helle weeg" beteikent.
In Peer weurt jaorleks 't Belgium Rhythm ‘n’ Bluesfestival geörgenezeerd.
Bekènde inwoener
De kómpenis Armand Preud'homme is op 21 februari 1904 gebore in de Kloesterstraot 37 van Peer. Zien geboortehoes is noe 't Armand Preud'homme Mezejóm.
René Magritte
Levesverhaol
Wie Magritte daartien is (1912) pleegde zien meer zelfmaord. Me voont häör mèt 'nen dook um häöre kop trök in de reveer de Samber. Dat heet väöl invlood gehad, op zien sjèlderije is deks iemes mèt 'nen dook um de kop te zien. Vaan 1916 bis 1921 góng Magritte nao de academie vaan Breussel. E jaor later trouwde heer mèt Georgette Berger. Zie zouw model stoon in väöl sjèlderije vaan Magritte.
In 't begin es sjèlder wèrkde heer in de stijle vaan 't kubisme en 't futurisme. Nao 1925 begós heer mèt mie surrealistische werke. In 1927 had heer zien ierste expositie in Breussel. Vaan 1927 bis 1930 verbleef heer in Paries. Tösse 1940 en 1945 woende heer in Carcassonne (Fraankriek) en góng heer euver tot 'ne mie impressionistische stijl boenao heer trök kiert tot 't surrealisme. Bij zien trökkoms in 't Belsj woort heer lid vaan de communistische partij.
Werk
thumb|left|'t Hoes vaan René Magritte in Breussel. Magritte stoont bekind es 'ne gewoene maan vaan 't volk. Heer woende 't groetste deil vaan zien leve in Jette bij Breussel. Heer had gein atelier en wèrkde gewoen thoes aon de keuketaofel. Ein vaan zien bekindste werke is de serie dee bekind steit es La trahison des images ('t verraod vaan de veurstèlling) of Ceci n'est pas une.... boevaan de Ceci n'est pas une pipe de bekindste is. Mèt dees sjèlderije zèt heer de kieker tot dinke aon euver wat heer zuut op e sjèlderij.
Lewie XIV vaan Fraankriek
thumb|left|'t Pelies vaan Versailles. Lewie XIV woort gebore es lid vaan 't Hoes vaan Bourbon. Ziene vaajer waor Lewie XIII vaan Frankriek, zien meer Anne vaan Oosteriek. Zien awwers waore al 23 jaor getrouwd meh hadde nog gein kinder gekrege. Lewie XIV woort dus besjouwd es gaodskeend. Wie Lewie XIV mer vief jaor aajd is störf ziene pa. Anne, zien moojer, woort toen regentes, meh eigelek regeerde kardinaol Jules Mazarin tot zienen doed in 1661. In 1654 woort Lewie XIV gekroent in Reims. In zien leve veurde heer versjèllende oorloge, zoewie mèt de Republiek (in 't zoegeneump Rampjaor, in 1672) en Spaanje, en mèt de campagnes tege dat lèste land breide heer Fraankriek oet. Es absolute vors gaof heer väöl cent oet. 't Bekinste veurbeeld is 't Pelies vaan Versailles dat heer heet laote bouwe op e moeras es vervaanging vaan 't Louvre.
Zien kinder waore Lewie vaan Fraankriek, Anne-Élisabeth vaan Frankriek, Marie-Anne vaan Frankriek, Marie-Thérèse vaan Frankriek, Philippe-Charles vaan Frankriek en Louis-François vaan Frankriek. Heer euverleefde ziene zoon en kleinzoon; wie heer in 1715 storf, woort zie viefjaoreg achterkleinkind Lewie XV keuning.
1479
1478 - 1479 - 1480
Juul Franssen
Juul Franssen (Venlo, 18 jannewarie 1990) is ein Nederlandse judoka.
Juul, ein sjlechtersjdochter, waas al vanaaf häör viefde lid van de Judoclub Reuver, eësj ónger leijing van Thomas Korff, en vervolges de lètste jaore o.l.v. Rick Peeters. Door Peeters kaom ze op 7-jaorige laeftied terech biej trainer/coach Eddie van de Pol in Helmóndj. Ónger zien leijing behaolde ze es junior 't eine succes nao 't angere. Op häör 12e woort ze veur 't eësj Nederlands kampioen in de klasse ónger 15 jaor tot 44kg. Later volgde nog nationale titels in de hoagere gewichsklasse bij -15 jaor. In 2006 woort ze, naodat ze ein jaor eërder ooch al èns tweëde woort, Europees kampioen biej de aspirante -57kg. In 2008 zouw ze nog èns de Europese titel behaole, noe biej de juniore -57kg. In häör lètste jaor es junior woort ze in Paries 2e in dezelfde klasse. Hiejnao sjtapde ze euver nao de seniore.
Juul sjtudeert saer 2008 aan de Fontys sjporthoagesjoal in Tilburg de opleijing sports and education.
Vanaaf jannewarie 2010 is zie officieel senior en is häör doel gouwe medajjes te winne! In fibberwarie 2010 haolde ze mètein häöre eësjte senioremedajje door in Pole zilver te winne op eine World Cup. Mede hiejdoor woort ze es opvolgster van Deborah Gravesteijn geselecteerd veur de Europese- en Wereldkampioensjappe seniore. Biej 't EK, wo ze häör internationaal debuut maakde, woort ze 5e, biej 't WK loatte ze, nao eine vrieje doorgank in de eësjte runj, biezunjer óngunstig taenge de gerenommeerde Oasteriekse Sabrina Filzmoser en raakde al nao 1.17 min. in de hawtgreep wo ze neet mee oet koosj kómme. Later naom ze revanche op zichzelf door biej 't WK veur teams in 't Turkse Antalya ónger leijing van Marjolein van Unen en same mèt häör teamgenote 't waereldkampioensjap op te eise door in de finale Duutsjlandj mèt 3-2 te versjlaon. Juul zelf wón häör partij taenge Miryan Roper mèt ippon. In de hauve finale hejje de Nederlandse judoka's al aafgeraekend mèt titelverdediger Japan. Ouch dat duel woort mèt 3-2 gewónne.
Greune Luiper
De Greune Luiper is de naom vaan 't projek wat zal veurzien in de gehiele herinriechting vaan 't A2-trajek in Mestreech. De mies ziechbare oonderdeile zien d'n dobbellaogs Keuning Willem-Alexandertunnel tösse de krusing mèt de Terblieterweeg bij stadion de Geusselt en 't Europaplein en de umbow vaan d'n awwe, bovegrondse, A2 tot 'n 5 km lang laon, die zal loupe vaan 't Europaplein tot in 't boetegebeed tösse Mestreech en Meerse. In 't bovegrondse gebeed zal 'ne mix vaan greun, woeninge, winkels en horeca weure gerealiseerd. 't Projek doort tot 2026.
Oersprunk
In de jaore 60 vaan d'n twintegsten iew woort d'n A2 es stadboulevard aongelag. In de jaore 80 en 90 deeg Riekswaterstaot oonderzeuk um de weeg aon te passe, um de leefbaarheid langs de weeg, de doorstruiming en de bereikbaarheid vaan de stad te verbetere. Oeteindelek woort in 2006 'n samewèrkingseuvereinkomst tösse Riekswaterstaot, Provincie Limburg, gemeinte Mestreech en gemeinte Meerse geteikend um te koume tot ei plan veur stad en weeg. In 2009 woort gekoze veur 't plan Greune Luiper vaan 't consortium Avenue2.
Baerge
Kerne
De gemeinte umvat de volgende kerne en bijbehurende naobersjappe.
Baerge is 'n hendeg bos- en heirieke gemeinte. E groet deil vaan 't zuidelek deil vaan de gemeinte, um en tösse Wel en De Wellerloj,weurt ingenómme door 't Nationaal Park de Maasdune.
Historie
De gemeinte is sinds häör vörming gein oonderwerp vaan herindeilinge gewees. Roond 2010 waor 'n fusie mèt Gennep en Mook en Middelar aon de orde, meh die is aofgebloze gewore nao proteste vaan Baerge.
Historische inwoenertalle
't Groetste deil vaan zien historie is Baerge, 'n typische plattelandsgemeinte, gestiedeg gegreujd. 'nen Oongewoen explosieve greuj heet 't evels zelde gehad.
(v1830=100)
Greun: Gemeinte Baerge Blauw: Provincie Limbörg
Waope
D'n Hoege Raod vaan Adel kós Baerge op 22 jannewarie 1907 e waope touw. De besjrieving in 't rezjister is hendeg summier:
Versjèllende details blieve hei oonbeneump. Toch weurt 't waope in de praktijk ummer 'tzelfde geteikend, en 'n completer besjrieving is de volgende:
't Waope vereineg de symbole vaan de drei aw hierlekhede daan wel sjepebenk. D'n heilege Dionysius waor petroen vaan Heie, de heilege Cosmas en Damianus waore petroene vaan Offere en de pijl kump oet 't zegel vaan Baerge en Wel.