cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Chapelle
La Chapelle ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 173 inweunersj, die Chapelains geneump weure. Ze ies 7,52 km2 groat. Dao woonde dus zoan 23 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't twiède kanton van Sedan (Sedan-2), wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Sedan.
Veur e gans euverziech van de 449 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Vanylven
thumb|De ligking van Vanylven in de pervincie Møre og Romsdal. Vanylven is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Møre og Romsdal in Nórwaeg. De gemeinte had 3.589 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 385,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 9,3. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
De gemeintecode is 1511.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 1,5% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Positivisme
't Positivisme is ei hoofzaokelek 19e en 20e iewse filosofische hawwing vaan weitesjappers en filosofe die gans door emperie (experiëntie) weurt gegeve, d.h. 't positieve, es de hoegste instant vaan weitesjappeleke kènnis aonzien. 't Positivisme weurt gekinmerk door de volgende princiep:
Veural dit lètse geit regelrech tege de Theorie vaan Vörm en Metafysica in. Es begroonder vaan positivisme gilt Auguste Comte. De theologische en metafysische weitesjap tege de positieve of empirische weitesjap (empirisme) zörgde veur 'n groete verandering in de weitesjap en zörgde veur väöl nuie positiviste, boevaan de bekinste klassieke John Stuart Mill, Herbert Spencer en Ernst Mach. Bekinde modernere positivis is Karl Popper, dee 't logisch positivisme heet begroond.
Jozua
't Biebelbook Jozua (Hebreeuws: יהושע) is 'n deil vaan zoewel de joedse, roems-katholieke es de prottestantse canon. In de joedse indeiling ( (1) de wèt, (2) de profete, (3) de euverege geschrifte of Hagiographa) vörmp 't book Jozua 't ierste deil vaan de Hagiographa.
't Book vertèlt 't verhaol vaan Jozua, opvolger vaan Mozes. Oonder zien leiing trèk 't Israëlitisch volk 't land Kanaän binne.
Indeiling vaan 't book:
Menhir
thumb|E veldsje vol mèt menhirs bij [[Carnac, Bretagne. In 't gemein vint me ze neet mèt zoeväöl biejein.]] 'ne Menhir (oet de Britse taole: men 'stein' en hir 'groet'; in 't Bretons is 't gewoen woord evels peulvan) is 'ne losstaonde, ceremoniële stein (monoliet). In 't algemein weure ze geassocieerd mèt 't Treisterbekervolk, zoe tösse 1800 en 2800 veur Christus. Dat is 'n Paleo-Europese cultuur die roond d'n euvergaank vaan steintied nao broonstied in Wes-Europa dominant waor. Me bringk de menhirs daomèt in verband mèt de megalithische cultuur die ouch de hunebèdder (oonder mie in Drenthe, meh ouch wied daoboete) en Stonehenge heet opgelieverd. Aander oonderzeuk zèt ze väöl wijer in 't verleie, tot wel zevedoezend jaor geleie.
Functie en beteikenis
Euver de functies vaan menhirs is niks bekind; umtot de cultuur die ze bouwde is verdwene en gei sjrif heet naogelaote, moot me dao mer nao raoje. Ze kinne gedeend höbbe es hulp bij de tiedmeting, es zonnewiezer, meh hun plaotsing mèt tientalle biejein in beveurbeeld Carnac (zuug de foto) deit toch dinke tot ze zeker ouch 'n religieus functie hadde. Sommege menhirs drage ingepakde beelder: soms minsfigure, soms werktuige wie ploge, jókke, biele en sjiepersstave. Heimèt kin me dus allebei de veroonderstèllinge (gebruuksveurwerp en relizjie) oondersteune.
In d'n Ieslandse Heimskringla weurt vertèld tot 't oets de gewoente waor veur de doeje te cremere en stein veur ze op te riechte, en tot die geweente laank is aongehawwe. Es dit riechteg is, höbbe de Indo-Europeaone, i.c. de Germaone, dees geweente vaan 't treisterbekervolk euvergenome, en is 't verhaol in de sage 'n euverlievering oet deen tied.
Verspreiing
Boeten 't gebeed vaan 't Treisterbekervolk gief 't ouch monoliete die soms menhirs weure geneump. Zoe'n stein vint me oonder mie in Armenië, in Indonesië en in Argentinië.
In de modern cultuur
De menhir woort in de popcultuur oonsterfelek door zien associatie mèt Obelix, dee in de stripverhaole vaan Asterix menhirhouwer vaan beroop is. De Galliërs leefde evels nao d'n tied vaan 't Treisterbekervolk en maakde dus gein menhirs. Allewel tot 't es wits is gemeind, höbbe sommege lui de oteurs dat koelek genome. Väöl witse in de strip drejje um de sjijnbaar nötteloesheid vaan de menhirs, en de oonzekerheid in euzen tied boe ze veur gebruuk woorte.
De Baek
De Baek (boetedörps: Brachterbaek; Nederlandjs: Brachterbeek of Maasbracht-Beek) is e dörp inne Nederlandjs-Limburgse gemèndje Maasgoew. De aadste vermeljing kump oet róndj 1500. In 2009 talj 't dörp zoeaget 1.240 inwoeaners.
De Baek ligk tösse Brach, Brachtersjtasie (richting Ane Berg/Mofert) en Lin in.
Beja (distrik)
Beja (IPA: [ˈbɛʒɐ]) is 'n distrik in Portugal. Beja is mèt 'n oppervlak is 10.225 km² 't groetste distrik vaan Portugal. 't Distrik grens in 't weste aon d'n Atlantischen Oceaon, in 't noorde aon de distrikte Setúbal en Évora, in 't zuie aon Faro en in 't ooste aon Spanje.
Bestuurleke indeiling
't Distrik is oonderverdeild in 14 gemeintes:
Akker
'nen Akker, 'n akkerlandj of e boewlandj is e stök bewirkdje gróndj worop cultuurgewesje wie kaore of sókkerkroeate waere verboedj. 't Waord akker kump oet 't Oergermaans en is ónger anger verwantj aan 't Letiens ager. 't Waord veur 'ne landjboewer is op 't Letien agricola. 't Verboewe van gewesje op 'n akker neump me landjboew of agricultuur.
'nen Akker kan waere begrens door anger percelen aan akkerlandj, släöt, waeg of aafrasteringe. Aafrasteringe kónne beveurbeildj bestaon oet päöl mit iezerdraod of pindraod, hègke of houtwel. In gebiede mit intensieve landjboew kan vannen akkerrandj 'ne faunarandj waere gemaak veur insekte en veugel e laefgebied te bi-jje.
Akkere waere döks bewirk mit 'n ploog, vreuger gedreve door e paerd, 'nen os of de boer zelf; allewiel döks door 'nen trèkker.
Étrépigny
Étrépigny ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Charleville-Mézières. Hiemèt liegk in 't arrondissemint wat grens aan de Belzje Ardenne en ies 't 't sjtökske Frankriek wat 't korsbie de Limburge liegk.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 299 luuj op 'n oppervlaak van 4,230 veerkante kilometer en daomèt goof 71 luuj de veerkante kilometer. Saer 2015 haet zie 'n bevoukinsverangering van +2%.
Litouwe
Admnistratief indeiling
Litouwe is ingedeild in 10 apskritys (inkelvoud apskritis), die eder 'n groete stad en hoofplaots höbbe en daonao verneump zien. Dees distrikte zien in meh 56 gemeintes verdeild.
Taole
Officieel taol is 't Litouws. Dao is 'n groete Rössische minderheid, die sinds de ónafhaankelekheid gedwonge is Litouws te liere. Evels zien de probleme in Litouwe neet zoe groet wie in naoberland Letland.
Historie
In 1996 weurt Litouwe veur 't iers geneump. In 1253 laot hertog Mindaugas ziech officieel tot keuning kroene. Daonao greujde 't tot in de vieftiende iew hel door, vaanaof 1385 in personeel unie mèt Pole. In 1569 vörmde dees twie len officieel 't Pools-Litauws Gemenebes. Dit bleef bestoon tot de drei Poolse deilinge eind achtiende iew 't land gans opdeilde en Litouwe in 1795 oonder Rössisch bestuur kaom.
Polletiek
De Litouwse nationaole polletiek bevint ziech in de Seimas. Zie is 't parlemint meh ouch 't senaot vaan Litouwe. 't Gief in Litouwe dus gei versjèl tösse, beveurbeeld, 'nen Ierste en Twiede Kamer. Parlemintariërs vaan de Seimas zien tegeliekertied Senaotäörs: zie reprizzentiere allemaol e bepaold distrik vaan Litouwe. Dèks zien dat ganse gemeintes. Sommmege distrikte zien zelfs groeter es gemeintes, zoewie in zier landelek en dunbevolk gebeed. Veur 't diechbevolk Vilnius gief 't evels distrikte veur edere wiek.
In contras tot de premiers vaan Belsj en Nederland, maag de Litouwse premier oetsletend spreke naomes 't parlemint - en mèt naome de käözes gemaak door de mierderheid vaan 't parlemint. Staotsköndeg gezeen is de prizzedent vaan Litouwe, in tegedeil vaan beveurbeeld de Duitse prizzedent en de Belsje en Nederlandse keuninge, gaaroet neet allein meh 'ne reprizzentatieve polletieker. Väöl mie is de prizzedent de Boeteminister (minister vaan Boetelandse Affaires) vaan 't land. 't Is daan ouch de prizzedent vaan Litouwe dee 't land reprizzentiert in d'n Europese Raod vaan de Europese Unie. Meh e bepaold aontal lidstaote vaan de Europese Unie sjikke hu staotshoof, in plaots vaan hu regeringshoof, nao Breusel. Litouwe zit daomèt bij de oetzoonderleke len vaan de Raod, zjus wie Fraankriek.
Sinds 2019 is Gitanas Nausėda de prizzedent vaan Litouwe en Ingrida Šimonytė de premier vaan Litouwe. Šimonytė is d'n twiede vrouweleke premier vaan 't land.
Moeër (boew)
Lóssjtaonde muur
sjtapele, metsele; sjtadsmuur
Moeërplaante
kalkspecie
Muur van e geboew
Vakwaerk; Boete- en binnemoeër; sjpouwmoeër, dragende muur
Grensmuur
Berlien, Gaza, Mexico, Hadrianus, Chinese moeër
Ander muur
Klaagmoeër; Gerardsbergen
Oetdrukkinge
Kalle vör de muur, taege d'r moeër gezat,
Kvinesdal
thumb|De ligking van Kvinesdal in de pervincie Vest-Agder. Kvinesdal is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Vest-Agder in Nórwaeg. De gemeinte had 5.564 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 970,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 5,7. De gemeinte is officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm.
De gemeintecode is 1037.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 3,8% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Filips de Goje
Nao de maord op ziene pap Jan sónger Sjrump dore Armagnacs inne Franse Börgerkrieg tösse de Armagnacs enne Bourguignons, völgdje Filips dem op in 't hertogdóm Boergondië, 't graofsjap Vlaonderen en Artesië. Kort daorop begós Filips aan 'n groeate oetbreijing van zie riek nao 't naordoeaste, worónger d'r in 1429 Name verwórf, in 1430 Limbörg en Braobantj, in 1433 Hollandj, Zieëlandj en Henegouwe en es lèste in 1451 Luuksembörg.
Hae richdje zich ouch oppe intern consolidatie van zien gebiede. In zien rol es d'n hieër vanne Nederlandjse gewèste veurdje d'r väöl hervörminge door die 't bestuur euver zie gebied mekkeliker móste make. Es ieëste begós t'r ane inveuring van e centraal bestuur veur alle Nederlandjse gewèste, esouch 'n centraal rechspraok (de Groeate Raod) en 'n centraal inning van belastingen inne vorm van ein inkel som veur 't ganse gebied, die dore gewèste opgebrach woort mit 'ne verdeilsleutel waat ziezelf opstalje. Veur dit centraal euverlag meugelik te make, stalj Filips de ieëste Staote-Generaal in. Häör ieëste wichtige treffe waas in 't jaor 1464 in Brögke. Dees centraal instèllinge lagte de gróndj veure Nederlenj es e landj (es e grótter gehieël inplaats aafzunjerlike gewèste) dore gewèste gezamelike belange te gaeve taengen einen inkele vórs euver.
De Brögksen opstandj van ambachte in 1436-1438 woort hel daoneer geslage. De Gentsen Opstandj braak oet in 1449 nao aanleijing van e veurstèl toet drekke belastingshöffing op zaat doren hertog. In 1453 woort de Gentse stadsmiliesje verinnewerendj verslage bieje Slaag bie Gavere, 'ne wichtige steeg inne centralisaasje vanne mach.
In 1454 naam Filips nao de Val van Constantinopel 't kruuts aan bie 't Bankèt vanne Fezant, wo de luuj die dao wore de beroemdje eid bieje fezant zwore veur op kruutstrèk te gaon, meugelik veure neerlaog van zie vader bieje Slaag bie Nicopolis in 1396 te wraeke.
Oeazje
Oeazje (Nederlandjs: Osen) is e klein gehuch van 't dörp Hael inne Nederlandjs-Limbörgse gemèndje Maasgoew. De beboewing d'rvan ligk veurnamelik ane Sjloeswaeg, op 'n eilandj tössen 't Lateraalkanaal Lin-Bögkeme enne Maas.
Els Diederen
thumb|right|Els Diederen declameert bie de presentatie van Sjakelt de zinne in 2006 Els Diederen (Els van Dedere, Sint-Pièter, Valkeberg, 19 november 1946) ies 'n diechteres en sjriefster in 't Valkebergs en in 't Nederlands. Zie ies gebore es neugende kind van èlf, dochter van ónderwiezer Huub Diederen oet Valkeberg en Lieske Steins oet Zjwier. Jan en Bert Diederen zint breursj van häör.
Diederen volgde, nao de pedagogische academie, de lièrare-opleidinge teikene, handvaardigheid en textiel wèrkvörme. Docent Limburgs woort zie nao 't hole van 't diploma van de (ièrsjte) pos-hbo-kadercursus Lièrgank Limburgs in 2004. In 't dageliks leve waor zie lièrares op 'n basissjoal.
Zie ies saer 1970 besjtuurslid van de Veldekekrink Valkeberg, in 2003 maakde ze de website van Veldeke-Valkeberg, die in 2016 't predicaat digitaal erfgood kreeg. Daonaeve functioneerde ze es lid van de Algemein vergadering van Veldeke Limburg, lid van de commissie Volkscultuur, lid van de redactie van 't Jeugdmagazine Veldeke en van de Veldeke-Nuujsbreef.
In 2010 woort zie lid in de Orde van Oranje Nassau.
Publicaties
In 't begin diechde ze in 't Nederlands, vanaaf 1980 in 't Valkebergs. Häör gediechte en artikele versjene in 't Veldeke-orgaan van Veldeke-Limburg en in diverse ander regionaal tiedsjriefte. Zie maakde ouch 'n aantal vertalinge, woa-ónder 't Valkebergs van twiè personages in 't sjtripverhaol van Suske en Wiske De waerwouf van Ieëtselder, volkskaersjleedsjes veur de kaersjvieringe van de Veldekekrink Valkeberg en tekste/dialekbewèrkinge van zangsjtökker veur zangvereiniging Orphée, woavan zie zingend lid ies. Ein van die bewèrkinge waor de dialekvertaling van 't Limburgs volksleed in 1996.
Vanaaf 2005 sjrief ze artikele op de Limburgse Wikipedia en van 2005 tot 2020 wekeliks Sjtökske plat in de regionaal gezèt Heuvelland Aktueel later Via-Limburg.
Sjtäölke
Mozart aart Mozart nao de veugel 't keuninkske van boetemaot en euverwiech of link 'r nao de vink mèt tegetoanig ing boewt hae de fien tuèntsjes van de blauwmeis oet of miè de luiper van de ander akkoord muziek greujt ouch oet de vleugel en de aansjlaag op zien brein same breujt 't trio van interval tot groate terts zien composities biejein oet: Sjakelt de zinne (2006)
Externe link
els-diederen.jouwweb.nl (Website van Els Diederen, mèt o.m. gediechte en beeldend werk)
Lies van börgemeisters van Bögkeme
Bögkeme waor tot 1942 'n zelfstendege gemeinte, die de volgende börgemeisters haet gekèndj:
Bron
Dees lies is gekopieerd van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Schieren (Luxembörg)
200px|thumb|Ligking vaan Schieren Schieren is 'n gemeinte en stedsje zoonder stadsrechte, in 't distrik Diekirch vaan de Luxembörgse kanton Diekirch. 't Heet 'n oppervlaakte vaan 10,41 km² en is daomèt qua groette de 97ste vaan de 105 Luxembörgse gemeintes. De hoegsten tóp vaan Schieren is 515 m, en is daomèt de 15e hoegste plaots vaan 't Hertogdóm, en heet es liegsten tóp 198 m, en is daomèt zjus de 25ste liegste plaots. Wijer heet de gemeinte volgens de census vaan 2016 'n inwoenertal vaan 1.902 (29 gemeintes höbbe 'n liegere populatie) en daomèt heet zie 'n bevolkingsdeechte vaan 182,7/km² (de 43ste in de ranglies).
Cyruscilinder
thumb|150 px|left|D'r Cyruscilinder thumb|250px|Regel 15-21 van d'r Cyruscilinder över de genealogie van Cyrus d'r Groete en z'n inname va [[Babylon]]D'r Cyruscilinder is in 539 v. Chr. opgesjtèld dör d'r Perzische heerser Cyrus in 't Aodpersisch. D'r tekst is gesjraeve in 't Akkadisch nagelsjrif, dat allèng dör de köninge gebroekd waoërt. D'r Cyruscilinder wert aanzieë es d'r örsjte charter vör de miensjerechte. Herodotus besjreef Cyrus, dör z'n religieus en cultureel tolerantie t.a.v. de uvverwonne volke, es 't vörbeeld van 'ne versjtendige heerser. D'r tekst is in 1957 dör de VN in alle officieel tale van die organisatie vertaald en 'n kopie is opgenaome in 't Universeel Verklaoring van de Rechte van d'r Miensj van de Verenigde Naties.
Fagnon
Fagnon ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
Puberteit
De puberteit, pubertied of pubescentie is de periood worin kinjer (zowaal maedjes es jónges) volwasse waere. In dees periood, meis tösse de laeftieje 10 en 18, höbbe groeate verangeringe plaats in 't lief en in 't gedraag. 't Kindj wuuertj geslechsriep, e deil vanne identiteitsvörming haet plaats en 't maak 'ne groeate greujsprónk.
De puberteit wuuertj in gang gebrach door verangeringe binne de hormoonspegele in 't blood.
Kultuursjpraok
Óngerbènjel
De Europees sjtanderdsjpraoke zeen gevörmp in dialekkontinua: gebeeje woe-in verwante veriëteite van plaats tót plaats klein differensies zich vertuine. Es veurbild deent bot 'n variëteit mit 'nen hoege sjtatus. Zoe is 't Sjtanderdnederlands gevörmp nao de variëteite van de in de 17e iew ikkenomisch en cultureel meis aanzeenlikke geweste Holland en Braobant, aangevöld mit Nedersaksische illemènte en zich geeigend aan vermeinde logica en aan Latien veurbild. Veur 't Sjtanderdfrans gold 't dialek van Paries es oetganspuntj.
In de Limburge waor lengs 't Frans de sjtanderdsjpraok (wie in Hesselt, Tóngere, Mestreech en Valkeberg). Soms waor det 't Duutsj (wie in Zitterd, Kirkraoj en in zeker zin nog altied in Vaols).
Puberteit
Bie jónges greuje de zaodbel, de penis (diekker, daonao langer), 't sjaamhaor, 't okselhaor en óntsteit de baard. De stum wuuertj zwaorder (de baard inne kael), de ieëste zaodlozing kump, de sjaamstreek wuuertj duusterder van kluuer en de zaodbel gaon leger hange.
E bekandj bieversjiensel vanne puberteit is acné.
De puberteit maak e kindj zelfstenjiger en ónaafhenkeliker; ouch óntwikkeltj abstrak dinke en intres in seksualiteit zich. Kinmirkendj zeen sterke, plötslige stummingswusjelinge.
Nicolaas Beets
thumb|Portrèt vaan Nicolaas Beets. Nicolaas Beets (Haarlem, 13 september 1814 - Utrech, 13 miert 1903) waor 'ne Nederlandsen diechter, prozaïs, predikant en professor. Es prozaïs stoont heer bekind oonder 't pseudoniem Hildebrand.
Biografie
Beets woort gebore es zoon vaan 'nen apthieker. Vaan 1833 tot 1839 studeerde heer theologie aon de universiteit vaan Leiden, boe heer oetindelek promoveerde euver de lierstèllinge vaan paus Pius II. In deen tied verkierde heer in literair kring; oonder zien vrun waor ouch d'n Ingelsmaan John Ingram Lockhart, dee häöm mèt 't werk vaan Lord Byron bekindmaakde. Zoe sjreef heer in dees jaore zien ierste poëzie: duuster romantische werke in Byron zienen trant.
In 't jaor vaan zien promotie publiceerde heer de satirische verhaolebundel Camera obscura, dee ziech veur e groet deil in studentekring aofspäölt. Boe Beets de sjuilnaom Hildebrand vaandan haolde is neet dudelek; zienen oetgever Bohn zeet tot 'r vaan 'nen Duitse slachter, Conrad Hildebrand, dee in Haarlem 'ne naober vaan zien awwers waor. Hildebrand zouw de Camera nog jaorelaank bewèrke en mèt nui verhaole aonvölle.
't Jaor dao-op woort Beets berope in Heemstede. Dao trouwden 'r 'tzelfde jaor mèt Aleida van Foreest, 't zuster vaan ziene studievrund Cornelis van Foreest. Oet dit houwelek koume nege kinder. Heer bleef tot 1852 in Heemstede preke; dat jaor woort heer in Utrech berope. In 1863 storf ziene vrouw bij de baar vaan hun negende keend. Beets hertrouwde mèt häör joonger zuster, mèt wee 'r nog zès kinder zouw kriege. In Utrech woort heer tösse 1874 en 1884 professor in de theologie. Heer kaom bekind te stoon es veurmaan vaan de ethische riechting in de Nederlands-Hervörmde Kèrk.
In 1903 storf Beets aon 'n hersebleujing. Heer woort begrave op de Algemein Begraofplaots Soestbergen, boe zie graaf nog ummertouw te zien is.
Werk
Zien ierste werk dreug, in de geis vaan d'n tied, e romantisch karakter. Sjrèl daomèt in contras steit de Camera obscura, boe-in 't realisme heers. Beets sjrijf dao-in euver diverse dinger die de Hollandse sameleving vaan deen tied kinmerke, veural de börgerleke milieus en de academische wereld. Bekind zien Een onaangenaam mens in de Haarlemmerhout, euver 'nen hateleke neef oet Amsterdam, De familie Stastok, euver e conservatief börgerlek gezin, en De familie Kegge, euver 'n Antilliaanse femilie vaan nouveaux riches.
Bronne
Dit artikel baseert ziech op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, zoewie op 't lemma Beets, Nicolaas in de Winkler Prins Encyclopedie, zevenden drök (1975).
Solfer
left|thumb|smeltende en brandende solfer Solfer (ouch wel z(j)wa(e)vel) is e chemisch illemint, hurend bij de neet-metaole, wat bij kamertemperatuur oetzuut es geel kórrele mèt 'ne sterk penetrante, oonplezerege reuk, dee evels neet vaan de solfer zelf kump meh vaan 'n oxide wat 't vörmp. De kórrele kinne versjèllende kristalstructure aonnumme. Gesmolte solfer heet evels 'n bloodroej kleur, bij verbranding kleurt de vlam helblaw. Wat wijer aon vloejbare solfer opvèlt is tot de viscositeit euver e bepaold trajek touwnump naomaote 't helder verwermp weurt, dewijl me 't tegeneuvergestèlde zouw verwachte.
Solfer vint me in de aminozoere cysteïne en methionine en daorum is 't veur bieste oonmisbaar, al is 't ouch mer in klein kwantiteite. De mins haolt 't oonder mie oet eier. Väöl solferverbindinge vervojle 't milieu evels sterk, veural doortot ze zoere rege veroorzake.
't Illemint kump hei en dao in gedege touwstand veur, dèks bij wermwaterbrónne. Wijer is 't veural te vinde in geboonde touwstaand, mèt iezer es pyriet (FeS2), mèt kwik es cinnaber (HgS) en mèt loed es galeen (PbS). Rotte eier oontliene hunne staank aon 't gaas waterstofsulfied (H2S); 'n aander gaas, solferdioxide (SO2), heet oongeveer dezelfde reuk. Solferzoer (H2SO4), e sterk zoer, en solferigzoer (H2SO3), e zwak zoer, vinde touwpassinge in de industrie. Ander touwpassinge vaan solfer zien v'r in kunsmes, in zwegele, in insecticides. Door de sterke miljeuvervojling en de helle staank en klein gezoondheidsrisico's nump 't gebruuk vaan solfer in hoeshawweleke veurwerpe aof.
Misj
thumb|right|Kèrk van Misj in 2005 Misj (Nederlands: Mesch) is 'n dörpke ien de gemejnte Èèsjde-Mergraote (Eijsden-Margraten) geleage aon de Voor. Tot 1943 waor 't ean eage gemejnte. De oêsjkant en de zujtkant grenze aon Belsj. Vreugere benaominge waore Messau, Messchau en 't Waolse Mexhawe en Mehawe. Misj is 't zujdeliksjte dörrep van Nederland. 't Gehuch weert dan aog 't iersj bevrejd op 12 september 1944, (nao de twie weareldoerlog), doer de Old Hickory-divisie van de Amerikane. 'n oerlogsmonuminkt aan de Griezegraaf, neave 't iersj bevrejde café, geaft dat aon. In 't pleutske ligge 131 häöf en hoezer.
Gesjeedenis
De gesjeedenis geat trök nao de Romejnse tied. Op de Sjteinberg zieën graover ongdikt oet dea tied en ien de buurt zieën zelfs prehistorische vuursjtejn gevongde. Misj wurt ien de beuk geneumpt ien 882 es 't aon 't Mariënsjtif ien Aoke wurt gesjonke. Tot 1794 blieft 't dörrep 'n riekshièrlikhead ongder de abt van dizze proosdei. Nao de Franse revellutie wurt Misj eng eage gemejnte tot 1943. Daonao laog 't tot 2011 in de gemejnte Èèsjde.
't Dörp
Ien de 9e ièw sjteit d'r 'n Karolingische kapel, dei ien laotere ièwe oetgebowd zal wurre tot de hujje Hèligge Pancratiuskirrek. Ien de boetemoer is hil âd metselwerrik mit zigzaogendeverben te zieën. Ien de 15e ièw kumpt 'n goeëtisch koar en ien 1888 wurt 't sjieëp verlengkt. Dan kriegt de kirrek aog zing hujje hoege toere. Ien 1969 volg eng restauratie. Binne sjteat 'n hoote beeld van Pancratius mit 'n relikwie. Op de Voor driejde ièwelang 'n wottermeuële: de Misjermeuële. Ze wurt al genumpt ien de 17e ièw. Sinds de jaore 60 wurt neet mie gemaole. Aonsjleutend likt 'n carréhaof. De Laathaof dateert oet 1721 meh is wersjeinlik awwer. Ze huurde aog bie 't sjtif oet Aoke. Belasjting mos aon de Laothef betaold wurre en aog rechsjpraok vongkt hie plaots. Op d'n Drees (d'n Dries) bevingkt zich 'ne groete carrévörmige haof aon 'n sjtraot, die  Bourgogne wurt geneumpt. Op de Sjtejnberg likt de wienplantaasj Sjtejneberg, oe witte wien wurt gemak. De naom heat de plaots te danke aan zinge sjtejn-eatige grongd.
Landsjap
Ien de buurt van Misj is ien de aofgeloope jaore 't Misjer plökbos aongelag (7 ha mit väöl variaotie ien bujm en sjtruuke). De vröchte maoge doer de bezeukers geplök wurre.
Vestnes
thumb|De ligking van Vestnes in de pervincie Møre og Romsdal. Vestnes is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Møre og Romsdal in Nórwaeg. De gemeinte had 6.442 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 385,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 12,2. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
27 december
27 december is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 361en daag vaan e gewoen jaor en d'n 362e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 4 daog. 27 decmeber is in de Roems-Kathelieke Kèrk de fiesdaag vaan Sint Jan d'n Evangelis.
Vestnes
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2,5% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Lassen County
thumb|200px|Graofsjappe vaan Californië thumb|200px|Ligking vaan Lassen Lassen County is geneump nao Peter Lassen en is 'n graofsjap in Californië, VS. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Susanville.
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 12.226 km² (4720 mijl²) boevaan 11.803 km² (4557 mijl²) land is en 422 km² (163 mijl²) of 3.46% water.
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog de bevolkingsdiechheid 3/km² (7/mijl²) en bedroog 't totaol bevolkingsaontal 33.828 dat bestoont oet:
Groeaten ottersjaermoes
De groeaten ottersjaermoes (Letien: Potamogale velox) is 'n saort aan zougdere vanne tenrekfemielje, die lid is vanne óngerfemielje vanne ottersjaermuus. De bieëster zeen semiaquatische vleisaetendje tenreks. Ze kómme veur in 't houfraengerwaad van centraal Afrika van Nigerië toet Zambië mit e paar aan geïsoleerdje populaasjes in Kenië en Oeganda. Ze laeven in baeke, zómpgebiede en lankzem-struimendje grótter revere. Ze zeen monotupisch in 't geslech Potamogale.
In taengestèlling toet waatdet de naam zaet zeen groeate ottersjaermuus gein echte sjaermuus (Soricidae), meh tenreks (Tenrecidae). Häöre naam verwies nao häör geliekenis mit otters door 't plat gezich enne stief snorhaor enne oppervlekkige geliekenis van tenreks mit echte sjaermuus. Ze zeen nechtelik vleisaeters die zich veuje mit aquatische bieësjkes.
De groeaten ottersjaermuus liek, wie gezag, oppervlekkig op 'nen otter. Ze haet 'ne lange, platte stert, dae wuuertj gebroek veur van links nao rechs mit te zwumme, wie vèsse doon. Ze haet 'n snoet die is bedèk mit stuuppelhäörkes en platte, besjurmdje naasgater. De vach is zaach en toe, meh zieje-echtig oppe stert.
't Bieës haet klein ougen en zichbaar oeare. De vach besteit oet 'ne toewen óngerjas en roew oetstaekendje haore. De vach is duusterbroen oppe rögk en witsig of gaeltsig oppe boek. De stert is bedèk mit kórte, zieje-echtige vach en is ane kantj platgedrök óm 't zwumme te vergemekkelike mit horizontaal golve, wie vèssen en krókkedille. De bein zeen kórt en óngegordj en waere neet gebroek bie 't zwumme. De bakveut höbbe hoedflappen ane binnekantj zodet ze kómpak biejein kónne waere gehaje tiejes 't zwumme. d'n Twieëdjen en derdjen tieën zeen aaneingegreudj inne bakveur.
Skara
Skara is 'n gemèndje in Västra Götalands län, Zwede. De gemèndje tèltj 18.593 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 440,05 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 42,3 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
7,88% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Noord-Macedonië
Noord-Macedonië is e land op de Balkan en deil vaan 't aajd Joegoslavië. 't Grens aon Servië, Bulgarije, Griekeland en Albanië. Tot 2019 stoont 't land bekind es de "Rippubliek Macedonië"; 'ne naom boe Griekeland bezwoer tege maakde umtot 't zelf 'n regio Macedonië heet.
Bestuurleke indeiling
Noord-Macedonië is sinds 2004 in 34 distrikte en 84 gemeintes verdeild.
Taole
't Macedonisch, volges sommege e Bulgaars dialek, is de officieel landstaol. Taole vaan etnische minderhede kriege plaotselek 'ne co-officiële status wienie in 'n gemeinte dees minderheid de 20% euverstijg. Op versjèllende plaotse vaan 't land koume Albanees, Grieks, Turks, Servisch en Romani heiveur in aonmerking.
Historie
't Land had in 't verleije väöl versjèllende hiersers. In de veertiende iew kaom 't in 't Osmaans Riek te ligke. In 1913 kaom 't in Servië, dat 't Zuid-Servië däöpde. Nao d'n Ierste Wereldoorlog kaom 't in 't keuninkriek Joegoslavië, boe Macedonië es deilstaot veur 't iers 'n polletieke identiteit kraog, iers es Vardar, nao d'n Twiede Wereldoorlog es Macedonië. In 1992 verklaorde de deilstaot ziech ónaofhenkelek vaan Joegoslavië en bleef es eineg nuij land boete de Oorloge in Joegoslavië. In 1999 braoke relle oet in 't weste vaan 't land, boe väöl etnische Albaneze woene; tot 'nen echten oorlog kaom 't evels neet.
't Geneump dispuut mèt Griekeland belètde 't land um lid te weure vaan de NAVO of um integratie bij de EU te zeuke. In 2018 woort dat opgelos: de twie len kaome euverein um 't land um te duipe in de Rippubliek Noord-Macedonië. In zoewel Griekeland es Macedonië waor dao groet verzat tege; oetindelek woort de veraandering op 12 fibberwarie 2019 doorgeveurd.
Sjaan
Sjaan (Nederlands Scharn) is 'n veurmaolig buurtsjap, noe 'n wiek in 't ooste vaan Mestreech, ten zuie vaan 't Wittevrouweveld en Amie, ten noorde vaan Hier.
Sjaan heet 'n eige parochiekèrk gewiejd aan Antonius van Padua. 't Mergele gebouw stamp oet 1936 en is gebouwd volges planne van A. Swinkels. 't Marmer in de kèrk kump oet Livorno en waor, nao tot bouwpestoer Jos Janssen 'm dat gevraog had, e kado vaan de fascistische dictator Benito Mussolini, dee op dees meneer e wit veutsje bij de kathelieke kèrk perbeerde te hole. Binne steit 'n Binvignatörgel oet 1794.
Universidade do Estado de Minas Gerais
Universidade do Estado de Minas Gerais (aofgekort es UEMG) is 'n openbaar oonderzeuksuniversiteit gevèsteg in Belo Horizonte, Minas Gerais, Braziel.
Sjaan
Gesjiedenis
De ierste bebowwing is woersjijnelek oet de Karolingische tied, aon de verbindigsweeg tösse Mestreech en Aoke. Roond 1100 stiechde Adelbert van Sjaan 'n ridderbörg boevaan de fundaminte nog aonwezig mótte zien. Niemes wèt evels boe. In 1145 stiechde de oet Mestreech aofkomstige abt Erpo vaan de Rolducse abdij Kloosterrade 'n vestiging veur zusters bij Sjaan. Daoveur had heer de besjikking euver 'n sjinking vaan Adelbert, nl. 'nen hoof mèt 18 bunder land.
Universidade do Estado de Minas Gerais
Ze woort opgerich op 1989.
Sjaan
Gesjiedenis
In 1796 woort Sjaan door de Franse bij Hier geveug. D'r waore toen 31 hoezer mèt 216 inwoeners. De annexatie woort in 1920 weer trökgedrejd.
Kesjteël De Burght
thumb|200px|right|Kesjteël De Burght in Heër. Kesjteël De Burght is gelaege in 't Nederlands Limburgse Heër, 'n wiek van de gemeinte Mesjtreech.
Sjaan
Naom
'ne Sjaan is 'ne graafheuvel oet de Romeinsen tied. Ein vaan de graafheuvels laog bij 't kruuspunt Bemelerweeg-Awwe Meuleweeg.
Auguste Comte
thumb|250px|E portret vaan Comte, Paries, oet woersjijnlek 1849. Auguste Comte (17 fibberwarie, 1798, Montpellier bis 5 september, 1857, Paries) (ganse naom: Isidore Marie Auguste François Xavier Comte) waor 'nen Occitaanse filosoof en mathematieker. Heer waor de sjaolier vaan Claude Henri de Rouvroy (begroonder vaan de sociologie). Comte weurt gezeen es de begroonder vaan 't positivisme. e Bekind idee vaan häöm is 't dreistandseingezèt, boe-in heer beweert tot de weitesjap in drei periodes is opgedeild sins de val vaan 't Roemeins Riek: de ierste periood bassiert ziech op de theologie, de twiede op de metafysica en de daarde, zien periood, op de positieve weitesjap. Zien ideeë gónge daorum regelrech tege de, toen nog door de meiste lui es Woerheid gezeen, Theorie vaan Vörm in. Dit weurt duudeleker in de vief princiep vaan positivisme meh veural in de lètse. De vief princiep gaon es volg:
Kesjteël De Burght
Besjrieving van 't kesjteël
't Hujige geboew haet 'ne rechhokige plattegróndj en besjteit oet drie etages. 't Is geheël ómgaeve door 'n ómgrachting en is beriekbaar via 'n sjteine brökske. Van oarsjpróng waas 't 'n donjonachtig geboew oet de 13e en de 14e eëuw en woort gebruuk es woontaore. De óngerboew ómvat 'ne authentieke kelder mèt 'n zjwaor moerwerk van 2,3 maeter dikde, wovan 90 cm aan de boetekantj oet kaolezandjsjtein en 140 cm mergel aan de bènnekantj. De óngerboew haet 'n tóngewelf en sjeetsjleufnisse. 't Moerwerk van de baoveboew is groatedeils oet mergel opgetrokke. Aan deze baoveboew zint in de loup van de eëuwe diverse verboewinge gedaon, wobie 't geheël 'n minder aantrèkkelik aanzeen haet gekrege. 't Hujige uterlik van 't geboew is óntsjtaon nao 'n ingriepende wieziging in 1776.
Auguste Comte
Kritiek kaom veuraol oet de zoegenaomde dystopische hook, de lui die weitesjap in häör gans idee bekritisierde en dit nog ummertouw doen (dèks nog mèt dezelfde argemènte es in Comte zienen tied). Dit waore sceptische weitesjappers wie Max Weber meh ouch artieste, väölal oet de destiedse periood vaan de Romantiek, wie d'n diechter John Keats.
Kesjteël De Burght
Gesjiedenis en beweuners
De Burght zou oarsjprónkelik oet de 11e eëuw sjtamme, aangezeen in 1070 al sjpraoke is van 'n Hoes in Here, bewoond door de Ridders De Here. Heër waas ein van de èlf sjepebanke van 't vrieje Riekskapittel van Sint Servaas in Mesjtreech en woort veur 't eësj es zoadanig vermèld in 1202. De rieproos gebruukde De Burght es weuning van wo-oet hae zien gezag oetoefende. In 1408 zou de börch zeen verrinneweert, mèr daonao mót dees weer zeen opgeboewd, aangezeen ze in de 15e eëuw zou höbbe gedeend es gevangenis van Luuk. In 1489 zou d'r sjpraoke zeen van 't sjlechte van 't hoes óm te veurkómme dat ze bezat woort door viejandige groepe, mèr in 1509 is d'r 'en vermèlding van beweuning door kanunnik Johan Rethens. Zien opvolgers bleve d'r pès 1582 es proos Engelbertus Boonen d'r neer sjtriek. In 't midde van de 16e eëuw (1578) is 'e gebouw aafgebrend tiedes de Tachtigjaorige Aorlog, mèr van 1578 tot 1583 is 't weer opgeboewd.
Toen in 1632 Mesjtreech woort ingenómme door Sjtaatse Troepe kaom 't kapittel ónger voogdie van de Sjtate-Generaal, mèr woort neet opgeheve. 't Kesjteël bleef bewoond door diverse kanunnike tot 't in de Franse Tied in besjlaag woort genómme. Nuuje eigenaer woort de Mesjtreechtenaer Jean François Bachelier, mèr dae verkoch 't aan Frans de Backer oet Mechele. In 1857 woort de femilie Becker de volgende eigenaer en die veurde opnuuj |'n aantal verangeringe door, wo-ónger 't inwèndig gedeiltelik wegkappe van de boetemoere mèt es doel óm meë ruimde te winne. Nao 'n aantal anger eigenaere woort 't kesjteël gebruukt es óngerkómme veur 't Internaat voor Sociale Jeugdzorg. In 1963 kaom 't kesjteël in hènj van A.J. Leufkens.
't Heje
Allewiel is 't kesjteël es kantoarepandj ingerich door 'n Consultancy bedrief. 't Souterrain is in gebruuk es resterant.
Braga (distrik)
District Braga (IPA: [ˈbɾaɣɐ]) is 'n distrik vaan Portugal. Braga grens in 't noorde aon Viana do Castelo en aon Spanje, in 't ooste aon Vila Real, in 't zuie aon Porto en in 't weste aon d'n Atlantischen Oceaon.
Media in Griekeland
De Media in Griekeland hilt ziech bezeg mèt de tillevisie, radio, gezètdrök en internet vaan de Helleense Rippebliek. Op dit momint heet de Griekse media vaan de EU de A-rang gekrege, op 't gebeed wie corrup de media is. De A-rang is de ein nao hoegste titel die e land kin kriege en steit veur zier vrij. Allein AA, de rang die oonder aandere Nederland en Belsj heet, is hoeger en steit veur volleijeg vrij.
Tillevisie
Griekeland heet, zjus wie eder aander Europees land, hendeg väöl commerciële zenders. Daoneve gief 't ouch staotstillevisie in Griekeland, naomelek de ERT. Die steit veur Elliniki Radiofonia Tileorassi (Limbörgs: Griekse Radio Tillevisie). De ERT heet mierdere categoriën die bepaolde aore kriege op hun drei zenders, zoe-es ammusemènt, polletiek, ikkonomie en kinderpergramma's. Ederein maag ideeje opsjikke nao de studio, boenao edere veer jaor 't volk maag keze door 't zeen vaan pilots (proefaofleveringe) op TV wee 'n bepaolde tied per week maag oetzende. Pergramma's die noets vaan de ERT aof gestump kinne weure zien ERT Efimerida (ERT Journaal), ERT Athlitismou (ERT Sport), ERT Oikonomia (ERT Ikkonomie) en Máti tou méllontos (Oug op de touwkoms, opiniepergramma die deper op 't nuijts in geit). Zjus wie in alle aandere lidstaote vaan de EU mot de staotstillevisie vaan Griekeland ziech hawee aon de 50% norm vaan Europese films. Dit meint dus tot de haaf vaan de films die weure oetgezoonde oet de EU motte kaome, boevaan daan weer minimaol ein kwaart vaan de films neet oet Griekeland maag kaome. Heijin zien veural Duitse, Franse en Italiaonse films populair. Daoneve zien Portugese soaps hendeg populair in Griekeland. Weijer weure d'r väöl Amerikaanse en Zuid-Cypriotische pergramma's oet gezoonde op de Griekse TV. 't Populairste boetelandse TV-kenaar in Griekeland is MTV, 'ne jóngerekenaar oet de VS.
Radio
Radio is, zjus wie in de res vaan Europa, väöl minder populair in Griekeland es dat 't oets waor. 't Gief in Griekeland neet regels op 't dreije vaan meziek binne de commerciële radiokenare, zoewie dat in Fraankriek 't geval is. Wel gief 't gein boetelandse meziek op de staotszenders. Op de radio heet ERT neet drei kenare, mer 8. De ierste drei zien veural op de maotschappij geriech, dewijl de aander kinne weure verdeild in meziekgenres.
Gezètte
De Griekse gezètte kin me qua verdeiling vergelieke mèt de situatie in Nederland. De populairste gezèt is de Ta Nea, 'n rechts-conservatieve gezèt die me kin vergelieke mèt de Nederlandse Telegraaf. De Kathimerini is de ein-nao populairste gezèt, is links op polletiek gebeed en kin me mèt de Volkskrant vergelieke. 't Daagblaad vaan Athene en dat vaan Thessaloniki zien in de regio's populair; Athene in Centraol-Griekeland en Attika, Thessaloniki in Wes-Macedonië, Centraol-Macedonië, Oos-Macedonië en Thracië.
Internet
Volges Eurostat höbbe 60% vaan alle Grieke internet tougaank. Dat lègk oonder 't Europees gemiddelde vaan zoen 73%. De domeinnaom vaan Griekse websites is .gr.
878
875 - 876 - 877 - 878 - 879 - 880 - 881 878 waor e gewoen jaor wat begós op 'ne goonsdag.
Gestorve
Data oonbekind tenzij aander gezag.
Hieronymus van Alphen
Biografie
In 1768 woort Van Alphen avvekaot in Utrech. Veer jaor later trouwden 'r mèt Johanna Maria van Goens, e zöster vaan d'n Utrechse professor Rijklof Michaël van Goens. Mèt häör zouw heer drei kinder kriege; bij de geboorte vaan hun daarde in 1775 storf de vrouw. In 1780 woort Van Alphen beneump tot procureur-generaol. Heer hertrouwde mèt Catharina Geertruyda van Valkenburg; same kraoge ze nog twie kinder. In 1789 woort Van Alphen aongestèld es stadspensionair, d.w.z. juridisch adviseur vaan de vroedsjap.
'n Groeter ier waor de beneuming in 1793 tot thesaurier-ginneraol, behierder vaan de sjatkis vaan de Rippubliek. Dees functie lag heer nao de Bataafse Revolutie es euvertuig prinsgezinde neer. De res vaan zie leve verleep mèt tegespood. Tösse 1794 en 1799 storve twie zäöns, 'ne kleinzoon en 'n sjoendochter. Van Alphen zelf storf in 1803 aon 'n bereurte. Heer woort bijgezat in de Groete Kèrk in D'n Haag.
Versjèllende vaan zien naozaote bekleide ouch belaankrieke politieke functies, oonder wee ziene zoon Daniël François van Alphen dee in de Twiede Kamer zaot.
Werk
Zie bekindste gediech is zoonder twiefel "De pruimeboom".
Volda
De gemeintecode is 1519.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 4,2% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Audsberge
thumb|Ligking vaan de gemeinte Audsberge in Belsj Limbörg. Audsberge (Nederlands Oudsbergen) is de naom vaan de fusiegemeinte in Belsj Limbörg die op 1 jannewarie 2019 is oontstande oet Miëve-Roj en Glabbek. De gemeinte heet naoventrint 23.000 inwoeners en besleit 'n oppervlaakde vaan 116,24 km². Heimèt is 't in groondgebeed de groetste gemeinte vaan de provincie. De gemeinte umvat de deilgemeintes Elekom, Glabbek, Mieëve, Naerglabbik, Roj en Wiesjage. Gehuchte zien Luiwel en Nuwe Kempe.
Vörming
Nao de groete hervörminge vaan de jaore zeventeg (ierste runde 1970 en 1971, twiede runde 1977) voont me 't op 't Belsj eve neet mie nujeg um de gemeintes wijer op te sjaole. Roond 2010 späölde die discussie evels weer op. Gemeintes kraoge take debij en gónge ummer mie samewèrke in intercommunales. Op de langen door, meinde me, waor 't neet mie haolbaar um mèt 'n gemeinte vaan roond de tiendoezend inwoeners door te goon. De regering wouw evels gein fusies vaan bovenaof oplègke; in plaots daovaan woorte de gemeintes gestimuleerd um zelf fusies veur te stèlle.
Politiek
Wie de wij umgeving is Audsberge op politiek gebeed conservatief ingestèld. 't CD&V haolde bij de raodsverkezinge 'n absolute miejerheid vaan 17 zetele (op 27). Börgemeister waor tot 2021 Lode Ceyssens (daoveur de börgemeister vaan Mieëve-Roj); sindsdeen is dat Marco Goossens. Allebei zitte ze bij 't CD&V.
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Brachtersjtasie
Brachtersjtasie is e klein gehuch inne Nederlandjs-Limbörgse gemèndje Maasgoew. 't Ligk tösse De Baek en 't spaor Remunj - Zitterd, mit dao-achter 't Roeazendaal (richting Ane Berg/Mofert) enne stort. Allewiel wuuertj 't doorsneje dore A73 en mót me ómvare nao 't zuje óm 't vanoete riekswaeg te bereike.
't Gehuch is verneump nao de vreuger hie gelaenge staasje van Brach.
Frans
't Frans is 'n Romaanse taol en de offesjeel taol vaan Fraankriek, Québec, Wallonië, westelek Zwitserland en väöl aw Franse kolonies wie Kongo. Ze weurt door 128 miljoen lui verstande en gesproke, boevaan zoe'n 60 miljoen in Europa - dat zien de mojertaolsprekers vaan 't Frans en vaan dao-op liekenende taole wie 't Waols en 't Occitaans. 't Frans wint snel terrein op zien neet-officiële zusterkes.
't Frans is in Limburg lang de ierste cultuurtaol gewees, in 't bezunder in Mestreech en Belsj Limburg. Dees dialekte höbbe daan ouch väöl Franse lienwäörd, wie facteur, gezèt, compleminte en kemissie; de lètse drei wäörd koume ouch in de dialekte vaan Hollands Limburg veur.
Seoel
Seoel (Koreaans: 서울) is de houfsjtad van Zuud-Korea. De sjtad is meer es 600 jaor aad. Tót 1945 waas ze de houfsjtad van gans Korea. Saer 't óntsjtaon van Zuud-Korea in 1948 is de houfsjtad van det landj, behalve veur 'ne kórten tied tiejes de Koreaanse Krieg.
Frans
Oet 't Frans zien versjiedene creooltaole wie 't Kreyòl ontsjtaon.
Seoel
Seoel bevindj zich in 't naordweste van 't landj aan de euvere van de Han. De sjtad is 't politisch, cultureel, sociaal en ikkenomisch centrum van Zuud-Korea.
Frans
Es gevolg vaan't Frans kolonialisme heet 't Frans ziech vaanoet Europa naor aander werelddeile verspreid In mie as 30 landen is 't Frans tegewoordig de offesjeel taol, met naome in Afrika, zoewie beveurbeeld in Mali boe zoe'n 30% vaan de bevolking Frans sprek. In dat aspek is Frans op diplomatiek gebied belaankrieker es beveurbeld Chinees, dat ewels väöl mie sprekers heet. Vaan de zeventiende tot de twintegste iew waor 't Frans in Europa ouch de lingua franca vaan de gegoede staand.
Seoel
Mit óngeveer 9,7 miljoen inweuners op 'n oppervlakde van 605,52 km² is de sjtad Seoel ein van de toets-bevolkde sjtej van de waereld. De ganse agglomeratie Seoel, inclusief Incheon, tèlt zelfs 22,7 miljoen luuj en is daomit nao Tokio, Kanton, Jabotabek (Jakarta) en Sjanghai de grótste sjteielike agglomeratie van de waereld. Róndj de 48% van alle Zuud-Koreane wóntj in de regio Seoel. Meer es ein miljoen veurtuger sjtaon dao geregistreerd.
Frans
't Totaal aontal sprekers vaan 't Frans (moojertaol- en twiedetaolsprekers) weurt gesjat op 300 miljoon. 't is daoneve ouch de moojertaol vaan 25% vaan alle Canadeze.
Frans is vaan aajdsher eine vaan de belaangriekste taole vaan Europa. In de 18e en 19e iew, zoe-ouch aon 't begin vaan de 20e iew, waor 't bij oetstèk de belaangriekste veurtaol tösse Europeane die boete 't gebeed vaan hun mojerstaol mooste spreke. 't Begrip lingua franca meint daan ouch lètterlek op 't Latien Franse taol. Allewijl weurt 't Ingels es riechtege lingua france vaan Europa gezien. Toch is 't belaank vaan 't Frans in de polletiek vaan Europa neet gemekelek eweg te dinke. Zoe is Frans same mèt Ingels en Duits, ein vaan de drei officieel taole vaan de Europese Unie.
Dóm van Kölle
thumb|right|Döm van Kölle thumb|left|Interieur van de dóm van Kölle De dóm van Kölle sjteit op de plek woa in de lètste jaore van 't Romeins riek de christene ziech troffe in Kölle. Versjillende kèrke zint hie geboewd gewaes. De ièrsj bekènde in 870. Naodat keizer Frederik Barbarossa in 1164 aan de sjtad de relikwië van de drie keuninge (vanoet Milaan) gesjónke houw, woort de kèrk neve biesjopskèrk ouch 'n belangriek Eurpopees pelgrimscentrum. In 1248 begint de boew van de dóm ónder leiding van Gerhard von Rile. 't Zou de ièrsjte gotische kèrk weure in 't Rienland in naovolging van veurbeelde rónd Paries, in Amiens en Reims. 't Oastelik deil haet es veurbeeld de Notre-Dame van Amiens en ies in 1265 al vaerdig. In 1322 weurt 't koar ingewiejd. Me wilt dan ouch 'n ziesjeep en 2 tores optrèkke. Es in 1410 de zudelike tore gereid ies, sjtagneert de boew. Geldgebrek en desinteresse make, dat vanaaf 1528 neet miè gewèrk weurt. Es in 1794 de revolutionair troepe Kölle binnevalle moet de aartsbiesjop vlöchte. Daonao weurt 't geboew veur van al gebruuk o.a. es beursjgeboew.
In 1801 weurt de dóm wir in gebroek genómme es kèrk. 14 Jaor later weure de origineel boewplanne (oet begin 14e ièw) wir óntdèk en dan beginne ze vanaaf 1842 de dóm aaf te boewe. In 1846 ies 't ziesjeep vaerdig en 't houte daakgerièmsj vervange door 'n iezere. In 1880 volge de twiè tores. Bie de inwiejing vingk 'n groat fiès plaats in aanwezigheid van keizer Wilhelm I. In de Twiède waereldoorlog weurt 't geboew flink besjadig. In 1956 ies dat wir hersjtèld. Aan de dóm zal consjtant gerestaureerd moete weure en dat kos ca 14 miljoan Euro per jaor.
Driekeuningesjrien
thumb|left|Driekeuningesjrien in de dóm In de sjatkamer sjteit 'ne reliekhouwer van keuning Melchior, ein van de drie keuninge, die volges 't verhaol in de biebel op bezeuk ginge bie de pasgebore Jezus in Bethlehem. In de kèrk, bie 't hoofaltaor sjteit de driekeuningekies in de vörm van ein basiliek mèt drie sjepe. 't Ies 'n topsjtök oet de Mieddelièwse edelsjmeedkuns en 't groatste sjtök tot noe toe bekènd, riek verseerd mèt goud, zilver, robiene en ander edelsjtein. De maote zin 2.20 bie 1.10 maeter.
Krieëvel
Krievel (sleiptoen op de ie) of Krieëvel (Duuts: Krefeld, Ripuarisch: Krieewe) is 'n krinkloes stad (stad die neet behuurt bis 'ne krink of Kreis, dus Kreisfrei is) in 't weste vaan Noordrien-Wesfale. De Rienlandse plaots vilt oonder 't Regierungbezirk Düsseldorf en ligk neve de steij Duusbörg en Dusseldörp en de kring Rhein-Kreis Neuss, Kreis Veeëse (Viersen), Kreis Kleef (Kleve) en Kreis Wesel. Krievel ligk op 'n hoegte vaan 38 meter. Hei weurt nog 't Krievels plat gemojld, dat 'n euvergaanksdialek is vaan 't Limbörgs en Ripuarisch. De aw lui zawwe hei nog spreke vaan Krieëvel, dewijl de nui generatie meistens Kölsj es dialek heet en dao spreek me meisten vaan Krieewe. De stad heet 'n oppervlak vaan 137,78 km², en volgens de census vaan 2014 gief 't dao 222.058 inwoeners. Heimèt heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 1612 de veerkante kilometer. De stad ligk neet wiet vaan de Nederriense Heuvelrögk, dee tösse Krievel en Nimwege heer löp en daan e boch maak um Noord-Limbörg. Sinds de nuie stadsraod vaan 2014 zien de SPD en CDU de groetse polletieke partieë mèt 20 zetels eder. Op de daarde plaots kump daan de Grüne mèt zès zetels. In Krievel gief 't gein universiteit mer wel de hoofzeteld vaan de provinciaole hoegesjaol Hochschule Niederrhein. De stad besteit oet 9 distrikte.
Uvulairen tril
d'n Uvulairen tril is 'ne mitklinker dae in inkele gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.