cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mark Rutte
Véúr zien premiersjap
Mark Rutte waor de jongste oet e Haags hervörmp gezin vaan zès kinder. Nao 't behole vaan 't diploma gymnasium euverwoog heer nao 't conservatorium te goon (heer späölt piano), mer 't woort 'n studie historie aon de Universiteit Leide, boe-in heer in 1992 zien doctoraolexame haolde. Heer waor vaan 1988 bis 1991 veurzitter vaan de JOVD, de jäögaofdeiling vaan de VVD, veurtot heer vaan 1993 bis 1997 aktief waor es lid vaan 't hoofbestuur vaan de VVD. In 2002 waor heer Staotssecretaris vaan Sociaal Zake en Wèrkgelegeheid oonder 't premiersjap vaan de CDA'er Jan Peter Balkenende. Vaan 2004 bis 2006, oonder 't nui kabbinèt, waor heer Staotssecretaris vaan Oonderwies, Cultuur en Wetensjappe. Daonao gaof heer dees positie op um polletiek leier vaan de VVD te weure. Dat is heer allewijl nog. Oonder zien leiing woort de VVD de groetste partij in 2010 en daomèt woort heer verkoze tot minister-president. Tegeliekertied woort heer Minister vaan Algemein Zake.
Kabbinèt-Rutte I
Zien ierste kabbinèt, Kabbinèt-Rutte I, waor 'n (centrum-)rechse regiering die Nederland vaan 14 oktober 2010 bis 5 november 2012 regeerde, sinds 23 aprèl 2012 es demissionair kabbinèt, en rösde op 'n coalitie vaan VVD en CDA; umtot die twie partije in de Twiede Kamer 52 zedele hadde, waor 't e minderheidskabbinèt. 't Kabbinèt-Rutte kós bij gedoge regere door de steun vaan de PVV, die neet mèt in de regering zaot. Wie op 21 aprèl 2012 dees partij häöre steun introk nao zeve weke oonderhandele in 't Catshuis, mós de regering oontslaag numme.
't Bewind vaan 't kabbinèt-Rutte I, 't ierste mèt 'ne liberaole premier sinds de inveuring vaan 't Algemein Keesrech, woort geteikend door de zwoeren economische crisis dee de wereld in dees jaore teikende. Internationaol waor de regiering umstrejje, door de steun vaan de es extreem-rechs gezeen PVV. 't Kabbinèt woort opgevolg door 't kabbinèt-Rutte II, e mauf middel-kabbinèt vaan VVD en PvdA.
Kabbinèt-Rutte II
't Twiede kabbinèt oonder Rutte waor 'n coalitie vaan de ideologische tegepole tegestäönders VVD en PvdA. 't Woort op 5 november 2012 beëdeg nao de Twiede Kamerverkezinge vaan 12 september. 't Kabbinèt hat in de Twiede Kamer bij de start 'n gans kleine mierderheid vaan 76 zetels. Allewel 't Kabbinèt de ierste coalitie sinds 1998 waor die succesvol de ganse perlementaire periood aofgemaak kroog, mooste bei partije aon populariteit inboete. Dat kaom groetdeils doortot VVD en PvdA väöl mooste snije in 't budget door de ikkenomische crisis. Mer 't waor ouch deils te daanke aon de groete ideologische versjille tösse de twie partije (liberaol en sociaoldemocratisch) mèt es gevolg tot rechse noch linkse stömmers ziech neet good koste herkènne in 't program vaan de coalitie. VVD verloor ach zetels in de verkiezinge vaan 2017 en góng vaan 41 nao 33 zetels. Ze bleef evels de groetse partij vaan 't land en kraog daodoor de meugelekheid door te reagere nao de verkiezinge. De PvdA verloor 'n historisch aontal zetels. Zie góng vaan 38 nao 9 zetels en verloor daomèt 29 vaan häör zetels.
Albertkanaal
Brögke
Vanaaf de jaore 70 ies 't kanaal verbreid gewore. 'n Betonne brök verbingk Vroenhove (Belsj) mèt Wolder (Mestreech) (Nederland. Op termien zölle alle brögke euver 't kanaal op Europees aafgesjproke huègde van van 9,10 maeter were gebrach. De liègste brök bevingk ziech in Antwerpen. Die ies mer 6,70 maeter. Ein van de nujer brögke in Limburg liek tösje Kanne en Opkanne.
Bie Klein Ternaaie (Petit-Lanaye) bevingk ziech 'n groate sjluus in 't kanaal.
Sjeepsoorte
Op 't Albertkanaal kènne sjepe vare mèt 'n lengte van 134 maeter en 'n breidte van 12,50 m. Duujvaart ies meugelik veur konvooie tot 200 maeter lengte en 23 maeter breidte (duujboot en twiè kièr twiè duujbek).
Functie
De hooffunctie waor in ièrsjte instantie 't verveur van goedere van de industrie in Luuk nao Antwerpe. Langs 't water höbbe ziech daonao allerlei nuuj industrieë gevestig. Per jaor were euver de ganse lengte 40 mieljoan zake verveurd. Neve 't verveur van goedere deent 't kanaal veur drinkwater, keulwater, bevloeiing van land en toerisme. 't Albertkanaal haet diverse zietek.
Aope gerónje veurklinker
d'n Aope gerónje veurklinker of gerónjen aope veurklinker is 'ne klinker dae in e klei deil gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.
Kènmirke
Kènmirke vannen aope gerónje veurklinker zeen:
Limbörgs
In 't Limbörgs kump d'n aope gerónje veurklinker in eder val veur in 't Wieërts: bùj.
Ille-et-Vilaine
Demografie
Lies vanne grótste tieën gemèndje in 't departement:
Xavier Bettel
In 2013 woort Bettel premier vaan Luxembörg. Heer waor d'n opvolger vaan de christendemocraat Jean-Claude Juncker, dee op dat memint President vaan de Europees Kemissie woort.
Bettel is d'n daarde regieringsleier in de wereld dee opelek homoseksueel is, nao premier vaan Iesland Jóhanna Sigurðardóttir (2009-2013) en premier vaan 't Belsj (2011-2014) Elio Di Rupo. In 2015 trouwde heer mèt ziene partner. Heidoor woort heer ouch d'n ierste leier in de Europese Unie dee getrouwd is mèt iemes vaan 'tzelfde geslach. Op dit memint is heer d'n einsegsten homoseksuele leier op eerd same mèt Ana Brnabić, premier vaan Servië.
Beau travail
Beau travail is 'ne film oet 1999.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, oorlog.
De film woort geregisseerd door Claire Denis en heet 'nen doer vaan 92 menute.
Ad Wijnands
Ad Wijnands (Mestreech, 10 mieërt 1959) is 'ne veurmalige Nederlandse fitserenner.
Biogafie
Wijnands waas prof van 1980 tot en mèt 1993. Es amateur waas hae succesvol in Olympia’s Tour wo-in hae in 1979 'n etappe wón en 2e woort in 't eindjklassement achter Jos Lammertink. In 1980 wón hae ouch de amateurklassiekers de Ómloup van de Kempe en de Runj van Zuud-Holland. Hienao woort hae professional. In zien tweëde jaor es beroopsrenner wón hae 't eindjklassement in de Runj van Belsj en wón hae de Sjeldepries. Ouch bookde hae ónverwachs tweë etappe-euverwinninge in de Runj van Frankriek. In de vieftieënde etappe van daen Tour moosj hae aevel opgaeve. Later bookde Wijnands nog ènnige etappezeges in de Runj van Nederland. Op 't eindj van zien profcarrière wón hae in 1991 't eindjklassement van de Sjter van Bessèges.
Ouch op de baan koosj Wijnands good prestere. Es zösdaagserenner wón hae tweë maol de Zösdaagse van Mesjtreech aan de ziej van René Pijnen.
Ad Wijnands woont sins 't eindj van zien wielercarrière in Eijsde.
Belangriekste euverwinninge en eëreplaatsje
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1988
1990
1991
1992
Goud
Goud is e geelachteg, zwoer edel metaol, mèt es Latiense (wetensjappeleke) naom Aurum. 't Is èng verwant mèt de platinametaole en mèt zèlver en koper. 't Metaol vint zien touwpassing in jewele, munte en ander dinger vaan intrinsieke wierde, meh ouch in beveurbeeld de (analoog) fotografie en es besjèrming tege extreem hitte (beveurbeeld op rakètte. 't Metaol weurt al door de ajdste volker gebruuk en waor in Amerikaans gebeje wie Californië en Texas 't eineg bekind metaol, wat tot bleujeg oorloge leide tösse de Indiane en Spaanjerds. In de twintegste iew is 't es muntmetaol in oonbroek geraak, door touwgenómme sjeersde.
Plumas County
thumb|200px|Graofsjappe vaan Californië thumb|200px|Ligking vaan Plumas Plumas is 'n in 1854 opgeriech graofsjap in Californië, VS. De hoofstad vaan 't graofsjap is Quincy. Plumas is aofgeleid vaan 't Spaons: El Rio de las Plumas (Limbörgs: De rivier vaan de vere''.)
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 6769 km² (2613 mijl²) boevaan 6614 km² (2554 mijl²) land is en 155 km² (60 mijl²) of 2.29% water is.
Romantiek
thumb|De doezendjäörege eik vaan [[Carl Friedrich Lessing, e romantisch sjèlderij.]] De romantiek is 'n stijlperiood in de literatuur, beeldende kuns en meziek die, al nao gelaank de kunsvörm, ind achtienden iew, begin negentienden iew of de ganse negentienden iew bleujde.
Plumas County
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog de bevolkingsdiechheid 68/km² (177/mijl²) en bedroog 't totaol bevolkingsaontal 20.824 dat bestoont oet:
Romantiek
't Woord romantiek is aofkumsteg vaan roman, 'ne vörm vaan literatuur dee langen tied in lieg aonzien stoont en woort bespot um ziene sentimenteel, bizarre en oonnatuurleken inhaajd meh nao 1750 aon prestiesj won. De romantische kuns vèlt op te vatte es 'n reactie op 't rationalistisch gedachtegood vaan de Verleechting (in ethisch opziech) zoewie op de klaorheidsideaole vaan 't classicisme (in esthetisch opziech). Häör veurluipers heet ze in beweginge wie Sturm und Drang en sentimentalisme (Empfindsamkeit). Weerdes die de romantische kuns hoeg had zitte waore
De romantiek kaom es ierste in Groet-Brittannië op, es me entans aofzuut vaan de veural Duitse Sturm und Drang, en es ierste in de literatuur. Romantische literatuur bleef tot oongeveer 1830 populair, al had ze nao 1815 al väöl concurrentie vaan börgerleke restauratieliteratuur (Biedermeier). In de sjèlderkuns vint me tegen 't ind vaan d'n achtienden iew ummer mie romantische thema's. Mèt de koms vana 't realisme is 't gaw veurbij mèt de romantische literatuur en sjèlderkuns. Aanders is dat in de meziek. Romantische tendenze koume dao pas nao 1800 nao veure - 1815 is e dèks geneump beginpunt - en de romantische meziek blijf de ganse negentienden iew dominere.
Plumas County
Demografie
't Gaof 9000 gezinne en 6047 femilies in Plumas County. De gemiddelde gezinsgruutte bedroog 2,29.
Plaotse
Placer heet 40 plaotse. De twie bekindste plaotse zien:
Willem Fermont
Willem Fermont is 'ne kunssjilder en weitesjapper. Hae waerde in 1947 gebaore in 't Veldj, achter de breer in Remunj. Neet allein de naam Fermont, auch ’t Veldj haaj ‘ne sjlechte naam. Dao is nog ein film euver gemaak door Joost Seelen (Roermondse Adel, 2003) wo Willem in mitsjpeelde. Ziene vader leerde ‘m houtbewirke toe hae vief jaor waor. Doe hae 18 waor, ging hae sjtudere in Utrech. Willem ging veur de kos nao Hamburg en wirkte in de sjtaolindustrie. Later waerde hae leraar aardrijkskunde in Hilversum. Aan de Universiteit van Utrech kreeg hae daonao ein baantje es wetensjapper in de geologie en promoveerde tenslotte in de paleontologie. In 1982 kwaom hae truuk nao Limburg veur ongerzeuk nao steinkaole en sjoolde hae om nao de kaolepetrografie en wärde van micropaleontoloog koolpetrograaf. Maar d’r zolle nooit meer kaole oet de Limburgse ungergrondj komme en ’t ongerzeuk stjopde vanzelf. En zo waerde hae aolie- en gaasspecialist. Toen het Geologisch Bureau oet Herle mos vertrekke wiegerde Willem om mit te gaon nao Utrech. Hae kreeg in 1999 ei baan es hoofdconservator bie het Rieksmuseum veur Volkekunde in Leiden. En det hat er toet eindj 2004 gedaon. Intusse – 1994 - waor hae mit sjildere begos en kreeg zien ierste teikenlèsse van Jan van de Hijden (Herle), Jan Heijnen (Mestreech) en Annemiek Jongen oet Landgraaf. Maar sjnel begos hae veur zichzelf en ging ruumtelik wirke. Noe kombineert hae allerlei technieke en wirkt veul in sjtaol en keramiek, naeve sjildere, want det is hae altied blieve doon. Verder knutselt hae allerlei projekte inein.
Willem reis veul. Hae is euver de hele waereld gewaes en löp same mit zien vrouw Josje al jaore lange aafstenj. Van Nuth nao Italië, van de Sjechische grens nao Frankriek, dwars door de Alpe.
Willems kiek op de waereld
Willem haet zien laeve lang gewirk in bane wo tied ein belangrieke rol sjpeelde. In de evolutietheorie, de geologie en in het museum veur Volkekunde. En noe gluift hae neemeer det tied besjeit, maar det 't 'n verzinsel van 't bewustzeen is. 't Moment van vandaag is altied in bewaeging, meint hae. Daorom spjeelt bewaeging, 't bewustzeen, de herses die ederein mitkrieg ein belangrieke rol in zien kunstwirke. Willem haet 't 5-dimensional Art Research Centre opgerich. Omdat tied volgens häöm neet besjteit zeen mienstens vief dimensies nodig om de zaak 'n bietje inein te passe. Maar mesjien ouch waal zes of zeve. Same mit Paulien Dieteren haet hae ouch de Sjtichting de Weeffout opgerich. Dao-i wirke allerlei kunstenaars same om euver de grens van hun eige waereldje haer te kieke. Zo maakde ze een totaal muziektheater - de Hesperiden - veur 't Wereld Muziek Concours in Kirchraoj, en de neoklassieker van de antiheld Heraclash veur Cultura Nova in Herle. En in Brunssum hubbe ze Diabolo opgeveurd bie de Promesse. Diabolo geit euver het ontsjtoan van het bewuszeen, en de ongergang van het bewuszeen.
Josep Borrell
thumb|Borrell in mei 2019 in [[Breusel tijdes de Europese Parlemintsstömming die oetindelek zien kommissarissjap zaw goodkäöre]] Josep Borrell (Fontelles) (24 april 1947; La Pobla de Segur, Catalonië, Spanje) is 'ne Spaons-Argentijnse politicus dee, oonder aandere, de Spaonse minister vaan pebliek wèrk en milieu en minister vaan boetelandse affaires is gewees. Allewijl is heer d'n Hoege Representant vaan de Europese Unie veur Boetelandse Affaires in de Europees Kemissie oonder d'n allewijlen Europese prizzedent Ursula von der Leyen. Heer is lid vaan de Spaonse sociaaldemocratische en socialistische partij PSOE en de Europese euverkoepelende partij S&D. In dees partij zitte ouch de Nederlandse PvdA, de Vlaomse SP.a, de Waolse PS en de Duitse SPD
Jäög
In 1969 góng Josep Borrell vrijwèllegerswèrk doen in Israël. Dao oontmoette heer zien ierste vrouw, Caroline Majeur, 'n Française.
Nao zien vrijwèllegerswèrk góng Borrell energie-ikkenemie en mathematiek studere in Paries en de Amerikaanse Stanford University.
Vreuge polletieke carrière
In 1975, tijdes de Spaonse democratische transitie, woort Josep Borrell aktief bij de socialiste. Borrell bleek aon de gooj kant vaan de Spaonse polletiek te staon, aongezien de socialiste in 1982 mèt 'n euverweldegende mierderheid de Spaonse verkiezinge wonne: de ierste socialistische euverwinning sinds de val vaan 't Spaons fascisme.
In 1986 woort Borrell vertegeweurdeger vaan Barcelona in 't Spaons Senaot (vergeliekbaar mèt de Nederlandsen Ierste Kamer). Borrell bleef senaotslid bis 2004.
Minister vaan pebliek wèrk en milieu
Vaan 1991 bis 1996 minister vaan pebliek wèrk en milieu oonder de twie lèste kabbinètte vaan de socialistische premier Felipe Gonzáles. Gonzáles regierde in totaal vaan 1982 bis 1996 veer kabbinètte, en is daomèt de langsregierende premier in de Spaonse historie. Borrell woort in dees tied bekènd es de politicus dee hel te wèrk góng um fraude en corruptie binne de ikkenomische elite in te damme. Ouch streefde heer veur besjerming vaan börgers bij de privatisering vaan 't Spaons telecomnetwèrk. Heer dreigde de Europees Kemissie dees privatisering op te geve es börgers neet gerand stoonde hun rechte te behawwe wat betröf touwgaank tot 't netwèrk.
Leier vaan de Spaonse oppositie
In 1996 verloor de linkse partij PSOE de verkezinge en daomèt kaom d'r 'n ind aon de vertien jaor lange regieringsperiood vaan premier Felipe Gonzáles. In 1998 organiseerde de PSOE de ierste partijleiersverkezinge vaan häör partijhistorie. Borrell naom 't op tege Joaquín Almunia, de populaire sociaaldemocratische centrist binne de partij. Tot de groete verrassing vaan de meiste lui, ouch vaan Borrell zelf, won heer die verkezinge, mèt es rizzeltaat tot 't primierkandidaotsjap nao Borrell góng wijl 't partijleiersjap bij Almunia bleef. Dees oongemekeleke machsverhawwing binne de linkse oppositie kaom bekènd te staon es de zoegenaomde Bicefalia (duumvirate - twieköppeg leiersjap). Vaan mei 1998 bis 't ind vaan mei 1999 waor Borrell de oppositieleier vaan Spanje.
Europarlemintariër en Parlemintsveurzitter
Vaan 2004 bis 2009 waor Borrell parlemintslid in 't Europees Parlemint naomes de Spaonse PSOE en de euverkoepelende sociaaldemocratische Europartij S&D (Socialiste & Democrate). In dees partij zitte ouch de Nederlandse PvdA, de Vlaomse SP.a, de Waolse PS en de Duitse SPD.
In de ierste 2,5 jaor vaan zien viefjaorege carrière es Europarlemintariër woort heer verkoze tot Veurzitter vaan 't Europees Parlemint. Me maag dat veurzittersjap mer maximaal veur dees periood innömme.
Es Europarlemintariër had heer oondertösse groete invlooj op 't Verdraag vaan Lissabon, de legale vervenger vaan de Europese Groondwèt. Zoe lobbiede heer, mèt succes, veur de explicite oetdrök tot mansluij en vrouwluij in de EU geliekweerdeg zien. Ouch lobbiede heer, weer mèt succes, tege de verwiezinge nao God of Christendom es centraole invlooj op de Europese cultuur. Zien poging um de "Europese Fidderatie" es buut veur de EU te neume in 't Verdraag mislökde evels.
Minister vaan Boetelandse Affaires
Vaan 7 juni 2018 bis 30 november 2019 waor Josep Borrell de Minister vaan Boetelandse Affaires in de regiering vaan de nuie linkse PSOE-premier Pedro Sánchez.
Allewel Borrell zelf 'ne Catalaon is dee ziechzelf besjrijf es iemes dee gruuts is op de Catalaonse cultuur, heet 'r ziech altied oetgesproke es tegestender vaan Catalaonse oonaofhaankelekheid. Dit kaom veural nao veure tijdes de opkoms vaan Catalaonse oonaofhaankelekheidsbeweginge in Barcelona in 2017, wie die beweginge 't zelfs veur mekaar krege 'n referendum te organisere wat oetindelek es illegaol woort bestömpeld door de regiering in Madrid.
In de pro-Spaonse protestbeweging woort Borrell eine vaan de belaangriekste Catalaonse woorveurders. Heer waor eine vaan de co-autäörs vaan 'n essay boe-in de ikkenomische contra-argumènte vaan Catalaonse oonaofhaankelekheid centraol stoonde. In de Barcelona-proteste goof heer geregeld touwspraoke boe in heer oonder aandere börgers opreep "neet nóg mie barrières in dees wereld op te lègke". Ouch verklaorde heer de Europese veendel "eus riechtege estelada": de estelada is de bijnaom vaan de Catalaonse nationalistische veendel, de "stareveendel", die verwijs nao de Catalaonse staar op de veendel. Boe Borrell nao verwees waor natuurlek de stare op de Europese veendel.
De slogan die Borrell gebruukde in de pro-Spaonse beweging waor: "veer zien allemaol Catalonië".
Hoege Representant vaan de EU in Boetelandse Affaires
De Hoege Representant vaan de EU in Boetelandse Affaires is binne de Europees Kemissie de belaangriekste positie die me kin kriege op 't Presidèntssjap nao. Oonder presidènt Ursula von der Leyen woort 'n coalitie gevörmp tösse de christendemocratische centrum-conservatieve Europese Volkspartij (EVP), de sociaaldemocratische Progressieve Alliantie vaan Socialiste en Democrate (S&D) en de liberaole Renew Europe (Renew). 't Waor daomèt te verwachte tot Von der Leyen, zelf lid vaan de EVP, de Hoege Represenant verkoos vaan de twiede coalitiepartij. Zoe verkroog Borrell naomes de S&D dees positie.
Zoedrao Borrell dees positie aonnaom moos heer noedgedwonge aofstand nömme vaan 't Spaons ministersjap. Volges de Europese wètgeving is iemes binne de Europees Kemissie naomelek verkoze um inkel en allein 't belang vaan de Europese Unie en häör börgers te verdedege, neet dat vaan 'ne lidstaot (wie Spanje).
Chinese desinformatie
Op 30 april 2020 woort Borrell fel bekritiseerd in 'n debat in 't Europees Parlemint. Versjèllende Europarlemintariërs, veural vaan de liberale Renew Europe en de ecologische Europese Greune, verdachte China d'r vaan de Europees Kemissie oonder drök te höbbe gezat um 'n rapport roondum Chinese desinformatie in de Coronacrisis minder fel te verwoorde. Tijdes 'n huring oontkènde Borrell evels tot 't rapport is veraandert oonder drök vaan China, mer heer goof wel touw tot de Chinese regiering heet geperbeerd um de EU te beïnvlooje. Versjèllende liberale en ecologische Europarlintariërs, mèt naome oet de Benelux en Tsjecië, bleve evels kritiek höbbe op Borrell en besjreve de situatie es 'n oonacceptabele buiging nao China touw. Borrell besjreef de situatie es opgeblaoze: wijl heer erkènde tot China 'n "rivaal veur Europa" is, en daorum good in de gate mot weure gehawwe, is dit soort polletieke drök "gengbaor in de diplomatiek" en bewijs 't zeker neet tot de EU zou buige veur Chinese invlooj. Europese media kaome nao 't sjandaol mèt verhaole oet Paries en Berlien tot ouch de Franse en Duitse regieringe oonder drök vaan China hadde gestaon um neet al te fel in de opeheid te reagere op Chinese desinformatie.
Zuid-Ossetië
Zuid-Ossetië (Ossetisch: Хуссар Ирыстон; Choessar Iryston, Georgisch: სამხრეთი ოსეთი; Samchreti Osseti, Russisch: Южная Осетия; Joezknaja Ossetia) is e bergechtig en dunbevolkt gebied tösje 't Georgische kerngebied in 't weste, zuide en ooste en de Russische deelrepubliek Noord-Ossetië-Alanië in 't noorde. Geografisch gezieë liekt 't zjuus ten zuide van d'r kam van d'r Groeëte Kaukasus. 't Gebied is internationaal erkaand es deel va Georgië, meh claimt zaer 1990 oonaafhenkelikheed. Wie de Georgische regering dit in 2008 wol ongedaon make, braok d'r kreeg in Zuid-Ossetië oet, oeë-in Rusland zich mèngde. Nao aafloop van d'r kreeg erkaande Rusland de oonaafhenkelikheed va Zuid-Ossetië en Abchazië. Ee paar leng haant dit veurbeeld gevolgd.
Aopen óngerónje veurklinker
d'n Aopen óngerónje veurklinker of óngerónjen aope veurklinker is 'ne klinker dae in e groeat deil aan gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.
Kènmirke
Kènmirke vannen aopen óngerónje veurklinker zeen:
Limbörgs
In 't Limbörgs kump d'n aopen óngerónje veurklinker veur in väöl dialekte.
In 't Mestreechs guldj t'r es de standerdoetspraok vanne lang <aa>. In 't Remunjs kump t'r in vriej variaasje mitte bao-aopen óngerónje veurklinker veur en is de oetspraok ouch <aa>. In anger dialekte, worónger 't Mofers, is de standerdoetspraok vanne <aa> lichtelik centraliseerdj toete aopen óngerónje centrale klinker.
't Haëmets is uniek in det 't e kóntras maak tösse d'n aopen óngerónje veurklinker, d'n aopen óngerónje centrale klinker ennen aopen óngerónjen achterklinker.
De korte variant guldj es de standerdoetspraok vanne korte <a> in väöl Naord-Limbörgse dialekte.
Ierste Devisie 2016/17
2016/17 waor 't 61e sezoen vaan de Ierste Devisie. In de competitie speule 20 teams (16 traditioneel betaoldvoetbalclubs, ein semi-amateurclub en drei belofte-èlftalle) in 38 speulrundes twie kier tegenein. De regulier competitie leep vaan 5 augustus 2016 tot en mèt 5 mei 2017. Nui in de Ierste Devisie waore dit jaor SC Cambuur en BV De Graafschap (gedegradeerd oet de Ieredevisie) zoewie joonk FC Utrecht (gepromoveerd oet de opgelufde Ieredevisie veur belofte-èlftalle, boe 't de lèste kampioen vaan waor). De kampioen zouw promovere nao de Ieredevisie; belofteteams waore dao evels vaan oetgeslote umtot ze neet mèt hun ierste èlftal same in dezelfde competitie mage speule. De lèste zouw dit jaor veur 't iers zeker zien vaan degradatie (nao de Twiede Devisie). Ach clubs, boe-oonder de veer periodekampioene, mochte nao aofloup um promotie goon speule; ouch hei zien belofteteams oetgeslote. 't Gief gein play-offs tege degradatie.
VVV woort op 21 aprèl, nao de 36e späölrunde, kampioen. Achilles '29 woort lèste en degradeert zoe nao de Twiede Devisie.
Doevewèk
d'n Doevewèk kump veur op druuege, maotig-aetesrieke gróndj in akkerlandj, graven en dune.
De plantj wuuertj 15 toet 60 cm hoeag en 't blaad besteit oet veer toet tieën blajer. De steunblajer zeen halfpielvörmig. d'n Doevewèk bleutj van mei toet julie met 2 toet 4 mm groeate, bluitsige witte blome, die allein mit toet ach (sómwiel toet tieën) biejein in troesse zitte. De kelchtenj zeen langer es de kelchbuus, meh neet of koum langer es de bloomskroean.
d'n Doevewèk is 'n kroedechtige plantj.
De peul is behaordj, 7 toet 11 mm lank en bevatj meistes twieë 2,5 toet 3 mm groeate zäöj.
Meistes greutj d'n doevewèk op zenjetige, leimechtige, döks zoer akkere, aan druueg toet maotig-vöchtige ruderaal plaatsen en in druuegstroekgewesje. Hae guldj es 'n kalkmiejendje plantj.
Hindi
't Hindi is de groetste vaan de Indische taole en weurt gesproke in India door zoe'n 480 miljoen lui. 't Is ein vaan de 23 nationaal taole vaan dat land. 't In Pakistan gesproke Urdu is taolkundeg dezelfde taol, meh politiek ligk dat geveuleg. Deze taol weurt wel Hindoestani geneump (lètterlek 'taol vaan 't Indusland'). 't Hindi weurt in 't Devanagari, 't sjrif vaan 't Sanskriet, gesjreve, dewijl 't Urdu Arabisch sjrif gebruuk. 'n Aander versjèl is tot 't Hindi veur nui wäörd vaan 't Sanskrit aofhenkelek is en 't Urdu vaan 't Perzisch. 't Hindi heet twie naomvalle en 'nen hendeg breie klankinventaar mèt veural väöl consonante.
Börgemeister
Historisch
Börgemeisters oontstoonte in de late middeliewe, wie de stei ummer mie mach krege. Zoewel Amsterdam es Antwerpe kraoge begin vieftiende iew hun ierste börgemeisters. De taak vaan zoe'ne functionair waor vreuger dèks gans anders es noe.
Belsj
'ne Belzje börgemeister is hoof vaan 't gemeintebestuur en weurt door de gewesregering beneump. 'ne Belzje börgemeister dräög bij officieel occasies 'ne sjerp in de kleure vaan de Belzje veendel um zie middel geboonde.
Vlaandere
In Vlaandere weurt de börgemeister oet mierder Belzje leie vaan de gemeinteraod, op veurdrach vaan de gemeinteraod zelf deur de Gewesteregering beneump. Ouch 'ne stumpliechtege Belzje börger en ingezetene vaan de gemeinte kin weure veurgedraoge. D'n eid, dee sinds 2006 neet mie trouw aon de Keuning en neet mie trouw aon de wètte vaan 't Belsje volk meh vaan 't Vlaoms inhèlt, weurt aofgelag in de han vaan de Gouverneur. In princiep is de börgemeister ouch veurzitter vaan de gemeinteraod; sinds 2007 evels maag 'ne gemeinteraod 'nen andere veurzitter oetzeuke. Heer is wijer hoof vaan de lokaal polies.
Wallonië
In Wallonië weurt de börgemeister sinds 2006 direk door de bevolking gekoze. Wee de mieste veurkäörsstumme heet vaan de partij mèt de mieste veurkäörsstumme, weurt börgemeister. D'n eid zweert wel nog ummer trouw aon d'n keuning en aon de wètte van 't Belsj volk. De börgemeister weurt officieel bourgmestre geneump, en neet maire wie in Fraankriek.
Duitsland
In Duitsland heet eder stad en gemeinte 'ne börgemeister (Duits: Bürgermeister). Groete plaotse höbbe e colleesj vaan börgemeister; de veurzitter vaan dat colleesj weurt Oberbürgermeister geneump. In sommege bóndslen weurt de börgemeister direk door 't volk gekoze, in andere zeuk ziech de gemeinteraod häöm oet.
Nederland
De bevooghede vaan 'ne Nederlandse börgemeister zien beperk. Heer is neet 't hoof vaan 'n gemeinte, dat is de gemeinteraod. De börgemeister is veurzitter vaan 't Colleesj vaan B&W ("Börgemeister en wèthawwers") en vaan de gemeinteraod. Heer kin zelf gei raodslid en geine wèthawwer zien. Heer is in sommege groete gemeintes korpsbehierder vaan de politie. Bij 'n ramp heet 'ne börgemeister 't opperbevel.
De Nederlandse börgemeister weurt door de Kroen beneump, op aonbeveling vaan de gemeinteraod en op veurdrach vaan 't Ministerie vaan Binnelandse Zakes. Zien amstermijn doort zes jaor; die kin verlengk weure mèt periodes vaan zes jaor tot de börgemeister de leeftied vaan 65 jaor haolt. In 't regeerakkaord vaan 't kabinet-Balkenende IV is bepaold tot dee leeftied nao 70 jaor verhoeg zal weure.
In de jaore negeteg en vreug jaore nul waor väöl politieke discussie euver de meneer boe-op 'ne börgemeister verkoze weurt. Veural D66 wouw 'ne door de bevolking gekoze börgemeister. E wètsveurstèl wat dit meugelek mós make woort in 2005 door de Ierste Kamer verworpe.
Oonder de wèthawwers zien eine of mier loco-börgemeisters. De loco-börgemeister moot de börgemeister bij krenkde of afwezegheid vervaange. Es de börgemeister tijdens zien termijn aoftrejt of sterf, of zelfs es 'r de 65 jaor bereik, kump t'r 'ne waornummende börgemeister. Dee weurt door de commissair vaan de Keuningin (in Nederlands Limbörg: gouverneur) tijdelek beneump.
'ne Nederlandse börgemeister dräög bij officieel meminte 'ne zèlvere kèttel (amskèttel).
Mwórveld
Mwórveld (Nederlands: Moorveld) is 'n buurtsjap van Gäöl-baove in de gemeinte Meersje in Zuid Limburg. Mwórveld en umgeving weurt ouch waal Waalse genump, waarsjienlik vanwaege de Waalsebaek die hie struimp. Tot 1982 wjerde 't bie de gemeinte Ulesjtraote. De nederzètting lik tösje Sniedersberg en Euverbrook. In 2007 woonde d'r 510 luu. Sinds de boew van 'n kèrk in 1953 haet Mwórveld de sjtatus van kèrkdörp.
Hille
Hille ies 'n gemeinte in de Wesfaalse krink Kreis Minden-Lübbecke, in de Wes-Duutsjen deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk, wie de res van de krink, in 't Regierungsbezirk Detmold.
De op 52 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 102,99 km², op 31 december 2018 15.445 inweunersj. Daomèt haw ze 'n bevolkingsdiechte van 150 de veerkante kilometer.
Champenois
thumb|'n kaart mit alle oïl-spraoke 't Champenois is 'n oïl-spraok die gekaldj wuuert inne vreugere Franse regio Champagne-Ardenne ('t weste van de Grand Est, mit de departeminte Ardennes, Aube, Marne en Haute-Marne) en in ein Belzje gemèndje: Vresse-sur-Semois, in 't zuje vanne pervinsie Name. Zoeawaal Frankriek es 't Waolelandj erkinnen 't es 'n regionaal spraok. De spraok wuuert bedreig in zie doorbestaon. De spraok is verneump nao de aw provincie Champagne.
Grammatica
Väöl dialekte höbben 't inkelveljig mannelik lidwaord behaje mit 'n wiejer nao achter gelaegen of mieë geslaoten oetspraok, juus wie inne Middelieëwe. Kónkrieët wiltj det zègke de me vörm wie lo of lou vindj veur le in 't Standerdfrans: lo pus grand village "'t grótter dörp en lou vieux langaige champaignat'' "de aaj spraok Champenois".
Wiejer kump de vorm el of eul ouch väöl veur.
't Lidwaord lo of lou kump ouch veur es e veurnaamwaord in 't Champenois: je lo vois, lou faites taire! "Ich zeen 'm; laot dem zwiege!"
't Champenois haet get vörm vanne aaj óntkinninge behajen oete Middelieëwe, mer ouch zelf vernujinge doorgeveurd:
Waordesjat
Väöl van dees wäörd waeren ouch gebroek in 't Frans zoeawie det inne regio gespraoke wuuert.
Hees (verdudeliking)
Hees is e dörp in Belsj Limbörg, deil vaan de stad Bilze. Wijers kin 't nao de volgende plaotse in Nederland verwieze:
Ullensvang
thumb|De ligking van Ullensvang in de pervincie Hordaland. Ullensvang is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Hordaland in Nórwaeg. De gemeinte had 3.472 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 1.395,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 2,5. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
De gemeintecode is 1231.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 3,1% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Cucumis sativus
thumb|De kómkómmerplantj. Cucumis sativus is de botanische naam van 'n plantjsaort oete kómkómmerfemielje (Cucurbitaceae). Vröchte van dees plantjsaort zeen de augurk enne kómkómmer. Augurken en kómkómmers waeren es gruuendje verhanjeldj. 't Betröf de (ónriepe, nag gruuen, gael of witte) vröchte. Ditzelvendje geldj ouch veur anger saorten inne kómkómmerfemielje, wie de krezjet. Anger vröchten in dees femielje moge waal riep waere, wie de meloen, pómpoen en watermeloen.
Cucumis sativus is gein netuurlike saort, mer e kwieëkproduk (cultigen). 't Wuuertj al mieër es 3000 jaor gekwieëk. Algemein wuuertj aangenómme det de saort oet Azië kump en via Griekelandj (600 veur Christus) inne zèstieëndjen ieëf Wès-Europa haet bereik. De stameljer zów Cucumis hardwickii zeen, 'n saort die in India veurkump en klein, bitter vröchten haet. De bitter eigesjap is lang inne kómkómmer aanwaezig gebleve, mer allewiel zeen de vröchte vanne rasse veure beroepsteelt allemaol bittervrie. 't Guuef apaarte rasse die augurke levere.
Variëteite
De Armeense kómkómmer (Cucumis melo var. flexuosus) wuuertj döks es kómkómmer gebroek, mer is aevel 'n variëteit vanen sókkermeloen (Cucumis melo).
Hüllhorst
Hüllhorst (Nedersaksisch: Hüllhuost) ies 'n gemeinte in de Wesfaalse krink Kreis Minden-Lübbecke, in de Wes-Duutsjen deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk, wie de res van de krink, in 't Regierungsbezirk Detmold.
De op 115 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 44,7 km², op 31 december 2018 13.026 inweunersj. Daomèt haw ze 'n bevolkingsdiechte van 291 de veerkante kilometer.
Pepinster
Pepinster (Norbiks Pepèènster, Welsj: Pèpéstêr) is 'n gemèngde in de provincie Luuk in Wallonië op 't Belsj. De gemèngde is 'n industriegemèngde op eenkel kilometere ten ooste va Verviersj an de samevloeiing van de Vesder en de Hoëgne en 'n knooppeunt va waeg en sjpoorwaeg. De gemèngde tèlde op d'r 1sjte juli 2004 9341 inwoners op 'n oppervlakte van 2479 ha.
Košariská
thumb|E huuske in Košariská. Košariská (Hóngaars: Kosaras) is 'n Slowaakse gemeindje in de regio Trenčín en maak deil oet van 't distrik Myjava in Noeardjoeasslowakije. Košariská haet 403 inwoeaners (31 december 2004). 't Dörpke waerdje ónger deze naam veur 't ieës vermeldj in 1786, 't lègk op 'n huuegdje van 249 maeter en besleit 'n oppervlakdje van 11,531 km². d'r Woeane 34 luuj per veerkantje kilomaeter. 'n Bekindj emes oet 't plaetske is Milan Rastislav Štefánik, 'ne generaal, astronoom end politicus. In 't dörp guuef 't 'n kèrk oet 1878 en 'n museum euver Milan Rastislav Štefánik.
De gemeindje lègk in 't heuvellandj tösje de Klein Karpate in 't zuje en de Witte Karpate in 't noearje. Nové Mesto nad Váhom lègk zoeaget 30 kilomaeter oeastelik van de gemeindje, Myjava zoeaget 10 kilomaeter oeastelik en Senica zoeaget 20 kilomaeter wèstelik.
Toet 1927 waar de plaats 'n deil van de westelik gelaenge stad Brezová pod Bradlom, daonao toet 1957 mit de plaats Priepasné wie ouch in 't gemeindjeverbandj mit Brezová in 't dóbbeldörp Košariská-Priepasné vereinig.
Meløy
thumb|De ligking van Meløy in de pervincie Nordland. Meløy is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 6.715 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 871,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 7,7. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
De gemeintecode is 1837.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2,2% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Richard Pipes
Richard Edgar Pipes, vaan oersprunk Ryszard Piepes (11 juli 1923, Cieszyn, Pole - 17 mei 2018, Cambridge, Massachusetts, VS) waor 'ne Pools-Amerikaansen historicus, gespecialiseerd in de historie vaan Rusland en de Sovjet-Unie. Heer stoont veural bekind um zien sterke anti-communistische hajding. In 1976 had heer de leiing euver Team B, 'n gróp analyste georganiseerd door de Amerikaanse Cental Intelligence Agency (of CIA) die strategieë en bute vaan 't Sovjet leger en 't Sovjet polletiek leiersjap analyseerde. Pipes is de pap vaan Daniel Pipes, dee ouch historicus is en expert is in Amerikaanse boetelandse zake en 't Midde-Ooste.
Pipes woort gebore in 'n Juudse femilie in 't Pools Cieszyn. Zien femilie en häöm moosten 't land oontvlöchte vaanwege de inval vaan Nazi-Duitsland. Heer kaom terech in de VS in 1940 en waor Amerikaans börger in 1943 wie heer de lochmach in góng. Vaan 1958 bis 1996 wèrkde Pipes aon de Harvard University.
Jäög
Richard Pipes waor gebore in 'n Joeds-Poolse femilie, genaomp Piepes, in Cieszyn (Duits: Teschen, allewijl neet wied vaan de Tsjechische grens), die neet häör Joedse relizjie praktiseerde. Ziene pap, Marek Piepes, waor 'ne zakemaan en zaot in 't Pools leger. Pipes vertèlde later tot heer ziech in zien jäög nog neet bezeg heelt mèt de Sovjets, of de Russe, umtot in zien regio de Poolse en Duitse cultuur väöl sterker waor. Wat häöm wel bij bleef waor tot wie heer 16 jaor aajd waor heer Adolf Hitler zaog rije door de straote vaan Warschau. In oktober 1939 vlöchde de ganse femilie. Zie kaome in de VS aon in juli 1940, naotot ze zeve maond laank door Italië hadde gereis. Richard Pipes zelf kraog 't Amerikaans börgersjap towgeweze in 1943 wie heer 'nen tied laank in de Amerikaanse lochmach zaot. Daonao studeerde heer aon drei versjèllende universiteite: Muskingum College, Cornell University en Harvard University. In 1946 trouwde heer mèt Eugenia Roth en kraog dao twie kinder mèt, o.w. ziene zoon Daniel Pipes, dee 'ne bekinden historicus euver 't Midde-Ooste zouw weure.
Team B
Pipes had vaanaof 1976 de leiing euver Team B, 'n gróp civiel experts en gepensioneerde legerfigure die wèrkde veur George H. W. Bush (Bush senior waor toen nog neet prizzedent vaan de VS, meh direktäör vaan de CIA; Bush senior is ouch neet te verwarre mèt ziene zoon George W. Bush, dee vaan 2001-2009 prizzedent waor). Team B waor op initiatief vaan 't Ministerie vaan Defensie opgeriech es tegekrach veur de CIA-gróp die bis toen min of mie de mach veur ziech allein had op 't terrein vaan 't analysere vaan Sovjet defensie. Die gróp waor Team A. Team A bestoond neet oet civiele experts gekoze door de euverheid, mer oet officieel figure oet de CIA. De hoop vaan 't Ministerie waor tot Team B deveur zouw zörge tot 'n agressiever hajding tege de Sovjet-Unie zouw weure oontwikkeld in de CIA. Wie te verwachde veel had Team B es groete kritiek tege de CIA tot de militair strategie en ambities vaan de Sovjet-Unie zwoer woorte oondersjat en soms zelfs verkierd woorte geïnterpreteerd.
Team B kraog hendeg väöl kritiek. Fred Kaplan, 'nen Amerikaanse journalis in internationaol relaties, sjreef euver Team B tot 't "oongeliek bliek te höbbe op bekans edere punt". Zoe heelt Pipes' gróp vol tot de Sovjet-Unie vaanaof 1976 'n "gigantisch en expanderend BNP" had (mer dat bleek later neet te kloppe) en bestempelde 't idee vaan de CIA tot de Sovjet-Unie in ikkenomische chaos verkierde es Sovjet propaganda. Ouch waor de gróp op e memint bis de conclusie gekoume tot de Sovjet-Unie versjèllende gevierleke waopes had oontwikkeld, zoewie 'ne nucleairen oonderziejer dee e systeem zouw gebruke wat neet aofhenkelek waor vaan actieve sonar (sound, navigation, ranging; geluid, navigatie, reike) en daorum neet te detectere veel door de bestaonde technologie. Eine CIA-wèrknummer neumde Team B 'n "kangaroo court", wat zoeget meint es 'n hof wat ziech neet hèlt aon de algemeine reigele en in wèrkelekheid wieneg professioneels veurstèlt.
Pipes neumde 't bewiesmatriaol vaan Team B "soft", ofwel mesjiens neet helbeweze, mer wel gans woersjijnelek. Door Pipes waor Team B "beneump um te zeuke nao bewies en te zien of me kin concludere tot de allewijle Sovjet strategie versjèlt vaan die vaan us [...]. 't Is noe beweze tot 't dat zoewiezoe is". In 1986 heelt Pipes vol tot Team B bijdroog aon 't creëere vaan realistischere defentiesjattinge.
Wèrk euver de Russische historie
Pipes sjreef versjèllende beuk euver Russische historie, boe-oonder Russia under the Old Regime (1974; Rusland oonder 't Aajd Rezjiem), The Russian Revolution (1990; de Rössische Rivvelutie) en Russia Under the Bolshevik Regime (1994; Rusland Oonder 't Bolsjeviek Rezjiem). Heer woort dèks geïnterviewd in de media euver oonderwerpe in Sovjethistorie en boetelandse affaires mèt de Sovjet-Unie en, later, de Russische Fidderatie. Zien wèrk versjeen in versjèllende dominante Amerikaanse media, zoewie Commentary, The New York Times en Times Literary Supplement. Op Harvard University gaof heer versjèllende vakke euver Tsaristisch Rusland, de Russische Rivvelutie en aander Rusland-gerelateerde vakke, en leide mie es 80 studènte nao hun doctoraot.
Pipes steit d'r um bekènd tot heer de origine vaan de Sovjet-Unie tröktrèk nao 't speciaal paad gevolg door 't 15e iews Muskovy ('t hertogdom vaan Moskou), en prizzenteert daomèt 'n Russische versie vaan de Sonderweg-hypothees (de Sonderweg is 'n theorie tot Duutsland 'n speciaal paad heet gevolg, in vergelieking mèt dat vaan zien Westerse buurlen - in ierste instantie woort dees theorie es patriottisch idee gebruuk, mer nao de Twiede Wereldoorlog woort 't veural gebruuk um 't Nazi-rezjiem te verklaore). In Pipes zien opinie versjèlde Muskovy in zoewied vaan d'n Europese staot tot 't konsep vaan privébezèt neet bestoont, en daomèt alles behuurd tot 't bezit vaan d'n Tsaar (of vaan d'n Hertog vaan Moskou, ietot 't Russisch riek woort oetgerope). In de ouge vaan Pipes heet dit speciaal paad wat Rusland heet genomme (mesjiens wel gedeiltelek umtot 't zoe beïnvloojd woort door de Mongole) d'r veur gezörg tot Rusland 'nen autocratische staot is gebleve mèt fóndeminteel aander weerdes es die vaan de Westerse wereld. Pipes zag tot dit Russisch patrimonialisme (e vörm vaan regiere boe-in alle mach direct vaanoet de leier kump en boe 't in essentie gei klaor versjèl gief tösse de publieke en privé sector) pas begós te veraandere wie Russische leiers dit perbeerde te veraandere door modernisering in de 19e ieuw, zoonder te zeuke nao wèrkeleke veraandering vaan de patrimoniale structuur vaan de Russische maotsjappij. Nao Pipes' meining waor 't dees unieke situatie die d'r veur zörgde tot Rusland in 1917 riep waor veur rivvelutie. Pipes bekritiseerd de weerdes die de radikaol intelligentsia vaan 't laat Russisch Riek d'r op naoheelde, en nömde hun ideeë fanatiek en neet kompetent um de realiteit oonder ouge te zien.
Pipes benaodrökde tot de Sovjet-Unie 'nen expansionistische, totalitaire staot waor dee ambieerde de wereld te euverheerse. Heer is ouch bekènd um 't idee tot de Oktoberrivvelutie 'ne coup waor, en neet 'n populaire algemeine revolt, dee de Russische mierderheid waor opgedrónge door 'n klein minderheid vaan 't volk, gemotiveerd door 'n klein gröpke intellectuele die naoderhand 'n dictatoriaol einpartijsysteem vestegde wat intolerant en repressief waor vaanaof 't vreug begin. Daomèt stèlde heer dus ouch tot 't systeem in ierste instantie al gein gooj intenties had. In Pipes' ouge waor de Rivvelutie 'nen totale ramp, umtot 't 'n klein sectie fanatieke intelligentsia de ruimde goof beleid oet te veure wat gaaroet neet realistisch waor.
In 1992 waor Pipes d'n expertgetuige in de Constitutionele Hof vaan Rusland en häör perces tege de Communistische Partij vaan de Sovjet-Unie.
Aleksandr Solženicyn
De Russische sjriever en historicus Aleksandr Solženicyn bejaomerde tot Pipes' wèrk "de Poolse variant vaan de Rössische historie" is. Pipes, op ziene beurt, besjöldegde Solženicyn devaan 'nen anti-Semitische Russischen ultranationalis te zien dee d'r op oet waor de zwaak kante vaan 't communisme te sjuive op de Jäö in plaots vaan touw te geve aon de Russische wortele vaan de Sovjet-Unie. Euver Solženicyns book Avgust Četyrnadcatogo (Август Четырнадсатого; Augustus 1914) sjreef Pipes: "Eder cultuur heet 'nen eigen anti-Semitischen tak. In Solženicyns geval is 't neet raciaol. 't Heet niks te make mèt blood. Heer is gaaroet geine racis; de vraog is fóndeminteel relizjieus en cultureel. Heer deilt zeker euvereinkomste mèt Dostojevski, dee 'ne fervente Christen en patriot waor en 'ne peerdswèlden anti-Semitiet. Solženitsyn is zoonder twiefel in de pakkes vaan 't Russisch extremistisch perspectief tot de Rivvelutie 'n daod waor vaan de Jäö". Pipes loog oet tot Solženitsyn ziene kiek vaan Sovjet communisme es volg waor: "Heer zag tot 't Marxisme e Westers idee waor geïmporteerd nao Rusland. Dewijl mien argumint is tot 't depe wortele heet in de Russische historie".
Pipes zien interpretatie vaan Lenin
Aander critici sjreve tot Pipes te väöl bezeg waor mèt, wat heer zelf neumde, Lenin zien "oonoetgesproke" assumpties en conclusies, dewijl heer negeerde wat Lenin wèrkelek zag. De Britse historicus Alexander Rabinowitch sjreef tot ederen kier wie e documint Pipes zien kruustoch veur Lenin te demonisere kost versterke, Pipes dat in detail commenteerde, wijl 'n documint wat Lenin in 'n minder negatief leech zit neet gecommenteerd woort door Pipes.
Contra-kritiek
Pipes, op zien beurt, vermierderde zien contra-kritiek tege de revisioniste wie de Sovjet-Unie in de negenteger jaore in 'ne vrije val terech waor gekoume. Heer besjöldegde de revisioniste devaan oonderzeuk en statistiek te negere, ideologische interpretatie vaan gebäörtenisse te steune, die d'r veur zörgde tot de rizzeltaote vaan hun wèrk "es oonleesbaar waor es tot 't irrelevant waor veur 't begriepe vaan 't oonderwerp". Heer stèlde tot hun poging de "historie vaan oonderaof" te analysere de hölpeloeze getroffene vaan 't totalitair rezjiem negeerde.
Kirchroa
Kirchroa, Nederlands: Kerkrade, is ing jemeende en ing sjtad in 't zuudóste va Hollendsj Limburg. De lü kalle Ripuarisch-Fränkisch, wie och i Bóches, Zumpelveld en i Vols. Jet jans angesj wie de mieëtste Limburjer lü kalle. De sjtad houw óp 1 jannewaar 2006 49.344 i-woeënere. Burjemeester is Petra Dassen-Housen van 't CDA. Kirchroa is tsezame mit Heële, Lankgraaf en 't Dütsje Roa (Herzogenrath), a jen angere zie van de jrens, ing agglomeratie. Ejentlieg vörmt 't ing sjtad mit Roa. Mit Roa is de jemeende de "Europasjtad" Eurode. Doa-oave ligkt 't óch nit wied va Óche (Aachen).
Sjtadsjesjiechte
De sjtad hat jing jesjiechte als jroeëse handelssjtad, woadurch me i Kirchroa ummezuns zal zukke noa vöal ouw jebouwe. Ze is vuur 't wichtigste deel noa d'r krig entsjtange – de nui sjtadsvieëdele vulle de löcher óp tusje de ouw dörper, die me döks noch jód tseruk ziet. Wieër is Kirchroa bekand um zieng wieë anlaag, parke wie d'r Botaniesje Jaad die de bewoeënere lof mósse jeëve. Tsezame mit Heële en Lankgraaf weëd Kirchroa waal "Parksjtad Limburg" jenómpd. I 2005 is i Kirchroa d'r ieësjte richtieëje Limburgse zoo óp jange: d'r Jaiajaad.
Wie väöl plaatsje i Limburg woar Kirchroa al in de Romeinse tsiet bewoeënd. Archeologiesj óngerzuk hat zoeëjaar bewoeëning oes de prehistorie beweëze. De ieëtsjte moal dat't dörp weët jenómpd is in 960, in dat joar woeëd in 't dörp Rode ing kirch jebóuwd. De abdij Rolduc braat de plaatsj in de Middelieëwe tse bluij, en in 1630 woeëd 't tot herliechheed verhoave. Noa d'r Achtsiegjöarige Krig bloof de plaatsj in Sjpaanse heng, sjpieëder in Österaichse. Sait 1815 is de plaatsj vuur 't jroeëtste deel Hollendsj, bis ee jrensprobleem mit Pruse d'r vuur zörjet dat 't in tswai sjtukker verdeeld woeëd - 't anger deel is Hertseroa/Roa, de Nieuwstraat/Neustraße/Nuisjtraos en d'r Worm zund de jrens.
Al in d'r tswelfde ieëw woeëte i Kirchroa koale jewonne. Noa de Franse tsiet zunt de koele in kotte tsiet jroeëser woeëde; durch de immijratsioeën waset Kirchroa mit, van e jroeës dörp bis ing richtieje sjtad. Noa 1900 noom Heële evvel de laitoeng.
Lies van börgemeisters van Lin
De gemeinte Lin haet tot 1991 besjtange en had de volgende börgemeisters:
Bron
Dees lies is euvergenome van de corresponderende lies op de Nederlandstalige Wikipedia, en waal in dees versie.
Balham
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Veur e gans euverziech van de 463 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Lies van börgemeistersj van Hölsberg
De gemeinte Hölsberg haet bis 1982 besjtange en had de volgende börgemeistersj: