cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
L1
De ièrsjte regionale radiozender in Limburg waor de Regionale Omroep Zuid (ROZ). Dae begoes mèt oetzende in 1945. De ièrsjte sjtudio sjtóng in Mesjtreech aan de Hasseltkade, en waor gevestig in 'n oud hièrehoes. De ROZ waor direk vanaaf 't begin same mèt de RONO (de regionale omroop in Groninge, Drenthe en Friesland) ónderdeil van de NRU (Nederlandse Radio Unie), en vanaaf 1969 wie de NRU opgóng in de NOS 'n ónderdeil van de NOS. In 1977 begoes de NOS mèt de boew van 'n nuuj sjtudio, umdat 't pand aan de Hasseltkade väöls te klein begoes te were. De nuujboew kaom aan de ganse andere kant van Mesjtreech, in de wiek Mariaberg aan de Bankasjtraot. Diet geboew kreeg al gauw de bienaam Ruumdesjeep vanwege 't väöl aluminium wat gebruuk waor. Sóms lepe de temperature in 't geboew hoag op, veural es 't in de zomer breujerig werm woort.
Eind jaore 80, wie de NOS alle regionaal umrope deeg verzelfsjtendige, woort de naam veranderd in Omroep Limburg. In september 1997 begoes Omroep Limburg mèt publieke regionale televisie. De commerciële Limburgse umroop TV8 waor in januari van dat jaor mèt televisie-oetzendinge begoes. De zendersj mooste destieds ein kanaal deile. In 1999 zint TV8 en Omroep Limburg goon samewèrke en óntsjtong L1. Van 'n fusie is noats sjpraoke gewaes. Diet moch trouwes ouch neet van 't Commissariaat veur de Media, umdat Omroep Limburg officieel nog ummer de zendmachtiging haet, en Omroep Limburg eine publieke umroop ies. L1 ies ein commercieel/publiek bedrief, dat in opdrach van Omroep Limburg de programma's deit make, en ónder dae naam ouch deit oetzende.
Wintjergreunwaterhanevoot
Wintjergreunwaterhanevoot (Ranunculus hederaceus) is 'n ein- of twieëjäörige waterplantj die behuuertj toete bótterblomen enne ranonkelfemielje (Ranunculaceae). 't Is 'n plantj die veurkump in óndeep, struimendj, zeut of zwaak braakwater van nate plaatsen in graaslandj. De plantj kump van netuur veur in Wès-Europa en is betrèkkelik zeldjzaam.
Zwalgekroed
thumb|Zwalgekroed. Zwalgekroed, broenhèlge of gouw (Chelidonium majus) is 'n algemein-veurkómmendje vaste plantj oete papaverfemielje (Papaveraceae) enne ènsigste van 't geslech Chelidonium. 't Kroed haet klein, gael blome en blajer die get op 'n eikeblaad lieke. 't Zwalgekroed bevatj oranje-gaele milksaap en greutj veural langs hègken en op ruug plaatse. De plantj wuuertj döks ouch wrattelkroed geneump.
Wintjergreunwaterhanevoot
De wintjergreunwaterhanevoot bleutj van april toet september en haet witte blome. De 2 toet 4,5 mm lang kroeanblajer zeen bao nieks langer es de kelchblajer. De honingklere zeen halfmaonvörmig.
De plantj wuuertj 5 toet 25 cm hoeag. De vertakdje, kroependje stengele zeen róndj, haol, ónbehaordj en wörtelen oppe knub. De neer- toet hertvörmige, get glanzendje blajer zeen óndeep drie- toet vieflöbbig.
Zwalgekroed
De bloom van 't zwalgekroed is heldergael en 2 toet 2,5 cm breid. De plantj haet twieë kelchblajer, veer kroeanblajer en väöl maeldräöj en 'ne stamper. Twieë toet zès blome vörmen e los sjerm, det bleutj van april toet inne herfs. 't Blaad van 't kroed is ónaeve gevaerdj of deep ingesni-jjen en graof gekarteldj. In 't ieëste val guuef 't vief of zeve deilblaedjes. d'n Óngerkantj van 't blaad is blawgreun. De vröch is 2 toet 5 cm lank en kan waere geäöpendj anen óngerkantj mit twieë kleppe. De zäöj waere versleip door aomezeike, doordet t'r 'n elaiosoom op zitj.
Ieëre woort 't zwalgekroed toegepas bie galklachte, dore gael kluuer van 't milksaap enne vorm vanne blajer. Ouch woort 't es e genaeskroed gebroek bie ónger anger ouggekrenkdjes. Ouch woort 't saap gebroek taenge wratte.
Anger name
Op anger dialekte neump me dees plantj ouch waal milkbloom, sjèlkroed, sjölkroed, s(j)tinkkroed en wrat(te(l(e)))kroed.
Paolingkroed
Paolingkroed, waterhanevoot of waterbótterbloom (Ranunculus aquatilis) is 'n euverblievendje waterplantj, behuuerendj toete bótterblomen oete ranonkelfemielje (Ranunculaceae). De bleujperiood löp van april toet augustus. De kelchblajer kónnen aafvalle. De plantj kump veur in klaor, zeut of zwaak braakwater, döks 'n veurkäör veur lich-verzoerdj water, meistes vrie aetesriek, stilstäöndj of lankzem struimendj mit maximaal eine maeter aan deepgank. Bestuving vindj plaats door insekte. Ouch kan zelfbevröchting plaatsvinje bie óngergedaoke blome. Kwekkerte lègke gaer eier bie of oppe blajer van 't paolingkroed.
Fidderasie
Sómmige lenj waere door politicologe es theoretise fidderasies gezeen óngerwieles zie dat offesjeel neet zeen. Sjpanje is zoe ei veurbild mit de bekènde autonome regio Catalonië. 't Vereinig Keuninkriek en 't Keuninkriek van de Nederlenj (neet te wórre mit Nederlandj) zeen anger veurbilde. Keuninkrieke weure doorgaons gein fidderasies geneump. Zjwitserlandj is offesjeel 'n confidderasie. Historis waor 't dat ouch waal mer in de praktik is 't allewiel 'n fidderasie. Róslandj is gekómplekeerder ómdet sómmige Róssise regio's rippublieke zeen (en zich daomit fidderaal veuge), terwiel anger Róssise regio's oblas zeen (en zich daomit veuge wie ónderdanige provinse).
Fidderaliste zeen luuj die pleite veur 'ne fidderale sjtaot. Aafhenkelek van de fidderalistise bewaeging en de plaats pleite die veur versjillende ideeë. Hervörmende fidderaliste wie de Nederlandse en Franse fidderaliste pleite veur de hervörming van d'n einheidssjtaot dae vervange moot were door 'n fidderasie. Behauwende fidderaliste wie de Belzje en Duutsje fidderaliste pleite veur 't behaud vaan de fidderasie en zeen taengesjtenjers van onaafhenkelikheidsbewaeginge. Europees fidderalisme is waer angers: die bewaeging pleit veur de fidderalisering van Europa of de Europese Unie. Hie geit 't neet um 'n al besjtaond landj, wie det waal 't geval is bie Belsj en Duutsjland.
Es fidderasie (in de literatuur sómwieles ouch 'ne fidderaalsjtaot geneump) weurt daomit 'ne sjtaot mit 'n fidderaal kónstitusie aangegaeve. Belsj en Duutsjlandj zeen genauw zoe 'ne sjtaot. Hae is nao ’t bondjsjtaotsprinsip aafgeboewd en besjteit daomit oet deilsjtaote die besjtömpde (besjrenkde) kónstitusionele zelfsjtendigheje oetube, welke neet van de bondj es gezamelike sjtaot aafgeleid zeen. Neve de gezamelike sjtaot bezitte die deilsjtaote of lidsjtaote 't kónstitusioneel rech um hun eige originele jurisdiksie euver 't vouk op hun territorium te oetoefene. De kónstitusjonele zelfsjtendigheje van d'n deilsjtaot en de kónstitusie van de fidderaalsjtaot darre ziech in theorie neet te taengesjpraeke, al kin det in de praktik waal 't geval zeen.
thumb|De 27 fidderasies in de welt Ónger fidderalisme (van 't Latien foedus, foedera: bóndj, verbundete, arrenzjemènt) es sjtaotsvörm weurt allewiel veural 'n orgenesasieprinsip versjtaon, bie wae de lidsjtaote euver 'n begrensde autonomie en sjtaottelekheid bezitte, mer tót 'ne gezamelike sjtaot en euverheid gehure en ónger die euverheid zeen vereinig. Huifig weurt de predusie óngedefinieerd gebroek, zoe broek me 't ouch dèks veur kónfederasies of veur lenj die in de praktik winnig fidderaal zeen, wie de zier gecentraleseerde Róssise Fidderasie.
Paolingkroed
De blajer van 't kroed vallen oeterein in drie saorte: die waat baoven 't water oetstaeke zeen stevig en róndj toet neervörmig; die ónger 't water lankwirpig en dón, twieë of driespletig in in dón slepe gaffelvörmig vertak. Daonaeve guuef 't döks euvergangsblajer die deils in draodvörmige slepe zeen gedeildj en deils blaadechtig en in vrie spitse tenj oetloupendj zeen. De blajer ónger 't water kónnen ouch gans óntbraeke. De drievendje blajer zeen döks in drie toet zeve deiler ingesni-jje. Ane puntj kónne ze getandj zeen. Dees blajer kómmen ouch veur wen de plantj op 't sliek greutj. De stengel ónger 't water kan toet 2 m lank zeen.
De blome zeen 7 toet 20 mm groeat en höbbe vief witte kroeanblajer mit renj die einanger bedèkke rónjelóm e gael hert. De kroeanblajer höbben ane voot 'ne gaele nagel. 't Guuef 5 toet 20 maeldräöj. De honinggreuf is meistes róndj. De vröchsteel is bao noeatj langer es 5 cm. De vröch is 'n ovaal doepvröch.
Spieënkroed
Taxonomie
Vreuger woort 't spieënkroed gezeen es 'n óngerdeil vanne bótterblome, mer allewiel vörmp 't zien eige geslech.
Spieënkroed wuuertj toet 30 cm hoeag en bleutj van mieërt toet mei. De hertvörmige blajer zitten anen oetènj van 'ne lange blaadsteel. De gael blome höbben ach toet twellef kroeanblajer en drie greun klechblajer, 'n aafwieking t'n opzich vanne anger leje vanne ranonkelfemielje. Bie slech waer blieve de blome toe en wen de zón sjientj spreie zie zich wied aop. De plantj vörmen 'n saort aan tepiet det meistes neet hoger is es 10 cm. Nao de bleuj sturf 't plantjdeil baove de gróndj aaf en blieve óngere gróndj knubkes van inkel millimaeter euver veur 't volgendj jaor. Bieje zejlinge truf me slechs eine zaodlob aan; de plantj huuertj es lid vanne ranonkelfemielje aevel toete twieëzaodlobbige. De twieëdje zaodlob waas oearsprunkelik waal dao, mer is verzwónje.
Spieënkroed, hanekluuetjes of wrattekroed (Ficaria verna subsp. bulbilifer of Ranunculus ficaria subsp. bulbifer) is 'ne lieëgblievendje veurjaorsbleujer dae behuuertj toete ranónkelfemielje (Ranunculaceae). De vouksnaam spieënkroed is aafgelèdj vanne vorm vanne knub, die klein spieënkes gelieke. De blajer van 't spieënkroed zeen vergiftig wen de plantj in bleuj steit; veure plantj bleutj kan me-n aevel veilig de blajer aeten in slaaj. Den is 't 'n gooj brón veur vitamien C.
Handel
thumb|'ne Sjacheleer of Kaufmann in [[Frankfurt am Main oet 1568.]] D'n handel is 't oetwissele vaan geujere, deenste en aander kosbaar zake. Handel is 't basisprinciep vaan eder ikkenomie. 't Drieve vaan handel weurt ouch sjachele geneump.
Handel is 'n motor die ikkenomieë aonzèt, sociaol interactie vergemekelek, polletiek veranderinge stimuleert en veurt nao de verspreiing vaan ideeë, taole, geujere, culture, relizjie, riekdom, lui en krenkdes. Via d'n handel sjare lui geujere in oet wei streke, huurde ze euver gebäörtenisse en zworve ze oet nao oonbekinde plaotse veur nui kanse. Handel heet relaties tösse meugelek rivaole gestabiliseerd mer ouch geveurd nao konflikte, oorloge en 't oonderwerpe, oetmaorde en oonderdrökke vaan mieljoene, mesjiens wel mieljaarde lui. Door alle tije heen zien richards opgestande, oondergegaange en opgewek umtot de minseleke basisbehoefte handel tot noedzaak maakde.
De ierste oetwisseling vaan geujere of deenste gaof 't al in 't Paleolithicum (de Awwe Steintied) mer kaom pas ech op in 't Mesolithicum (de Middelsteintied). 't Gief bewieze tot al 150.000 jaor trök woort gesjacheld euver groeten aofstand en tege d'n tied tot de homo sapiens oet 't Neolithicum kaom (de Jonge Steintied, 10.000-2000 v.Chr., indegend mèt de introductie vaan 't sjrif) en stei en landbouwgemeinsjappe vörmde, waor handel 'n essentieel deil vaan 't leve. De stap nao 'n gevestegde, agrarische levesstijl transformeerde de minseleke sameleving en leide bis e veujseleuversjot, zoetot me nui zake wie wèrktuig make en weve kós oontwikkele. Dees ambachslui creëerde daan 'n euversjot vaan hun produkte, wat ze weer kóste verhandele veur veujsel. Dörpe gónge ziech specialisere in produkte die door 'nen aandere geleef waore en roond 3000 v.Chr. hadde de Mesopotamiërs handelsroutes gevesteg mèt de stei in de Indusvallei - mesjiens de ierste verbindinge tösse oongelieksoortege steieleke gebede.
Europese Joede en handel
Umtot Joede in 't euver 't algemein vrij antisemitisch Europa vaan de Middeliewe bekans nörges wèrk kroge, gónge Joede dèks d'n handel in. Ouch Joedse sjachelere woorte väöl gediscrimineerd, mer door 't oonaofhaankelek wèrk vaan 'ne sjacheleer waor dit meistes de einsegste optie veur Joede um roond te komme. Heidoor gief 't väöl historisch spreekwäörd en oetdrökkinge in Europese taole die rifferere nao de Joedse aonwezegheid in d'n Europesen handel - zoe-ouch op 't Limbörgs. Dèks höbbe die wäörd 'n discriminerende contonatie. Zoe is 'nen Iezerjoed of Iezerjuud e neerbuigend woord veur 'ne sjacheleer. In versjèllende dialekte, wie 't Valkebergs, weurt juddegesjef gezag tege d'n handel in gojekaop produkte.
Jerevan
thumb|Jerevan, mit óp d'r achtergrónk d'r Ararat Jerevan (Armeens: Երևան, Jerewan; Azerbeizjaans: İrəvan, Russisch: Ереван) is de hoofsjtad van Armenië en de groeëtste sjtad van 't lank. De sjtad woeëd gesjtich in 782 vuur Christus, en doamit is ze ee de aodste sjteë oppe welt. Zie ligk aa g'n revier de Hrazdan, óp 'n hoeëgte van tussje de 950 en de 1.300 meter. Vanoet de sjtad kan me d'r Ararat zieë i Törkieë. D'r 5.137 meter hoeëge berg geldt es nationaal symbool vuur Armenië. Jerevan houw in 2011 1.060.138 iwuënesj.
Mexicaans hierevoetbalèlftal
thumb|Estadio Azteca, 't toesstadion vaan 't Mexicaans hierevoetbalèlftal. 't Mexicaans hierevoetbalèlftal vertrejt Mexico in internationaol voetbalmatches. Mexico is lid vaan de CONCACAF, de fidderatie vaan Noord-Amerikaanse voetbalèlftalle. Traditioneel is 't dao wiedoet 't sterkste land vaan, al krijg 't land sinds de jaore negenteg serjeus concurrentie vaan de Vereinegde Staote. Ouch bij 't Wereldkampioensjap, wat 't twie kier heet georganiseerd, is Mexico vaste gas.
Historie
't Voetbal woort begin twintegsten iew ingeveurd door oonder mie koompele oet Cornwall, en later door vlöchtelinge oet de Spaonse Börgeroorlog. 't Èlftal späölde zienen iersten officiële match op nuijaorsdaag 1923, tege Guatemala (3-2 wins). Mexico waor presint op de Olympische Speule vaan 1928 in Amsterdam, zoewie op 't ierste WK voetbal in 1930. In deen tied kós 't ziech nog neet mete mèt groete teams oet Zuid-Amerika en Europa. Ouch in de ierste jaore nao d'n Twiede Wereldoorlog maakde 't Mexicaans èlftal neet väöl klaor.
Poker
Weerdes
Drei kaarte vaan dezelfde weerde, beveurbeeld 7♠ 7♣ 7♦ V♦ 8♣. Es dat bij mier es eine speuler veurkump, wint weer deginnege mèt de hoegste weerde.
Vief kaarte vaan dezelfde kleur, beveurbeeld  A♦ 10♦ 7♦ 6♦ 3♦ . In geval vaan twie flushes tèlt me de kaartweerdes op of kiek me nao de hoegste kaart die 'ne speuler in ziene flush heet. Nao de kaartkleure loere kin, wie bij de straight flush, theoretisch nujeg zien.
De versjèllende pokerhan höbbe in de mieste pokervariante dezelfde weerde. De rillatief weerdes zien gebaseerd op de kans tot iemes zoe'n hand krijg.
Heiveur moot me vief kaarte vaan dezelfde kleur höbbe, die ouch nog ins 'n straot vörme (d.w.z. vief aonligkende weerdes höbbe). Veurbeeld: B♣ 10♣ 9♣ 8♣ 7♣ (vief klaveres vaan boer tot zeve). Zouwe in e gans oetzunderlek geval twie speulers 'ne straight flush höbbe, daan wint deginnege mèt de hoegste kaartweerde dao-in. D'n hoegs meugeleke straight flush weurt royal flush geneump (beveurbeeld A♥ H♥ V♥ B♥ 10♥ ). In 't nog oetzunderleker geval tot twie speulers dezelfde straight flush höbbe, kin me de pot deile of de rangorde vaan kaartkleure oet de bridgeregele touwpasse: sjöppes - hartes - roetes - klaveres.
Doel en verloup vaan 't speul
Aon 't begin zètte speulers dèks e verpliech, gein al te hoeg, bedraag in. Daan weure de kaarte gemingeld en gedeild. In casinosituaties weurt dat dèks door twie persoene gedoon um fraude te veurkoume; in hoeseleke krink is dat miestal gewoen eine vaan de speulers. Edere speuler krijg 'n aontal kaarte, miestal vijf, die nao gelaank de soort poker gans of deils geslote blieve. De speuler zuut ziech de kaarte aon en sjat zien kanse zin. Daan volg e rundsje wèdde. Gespäöld weurt mèt de klok mèt; de speuler links vaan d'n deiler zit op de ierste hand. Heer heet de käös um te passe of e bedraag in te zètte. De res vaan de taofel heet de käös um mèt te goon, te passe of 't bod te verhoege.
Nao dees ierste runde kriege de speulers dèks nui kaarte. Soms weure kaarte bijgegeve, in aander situaties kin me zien kaarte inwissele, in nog weer aander weure gemeinsjappeleke kaarte op taofel gelag. Alle opties verhoege de kans op 'n gooj hand. Daan weurt nog 'ne kier gewèd, mèt dezelfde principes. 't Speul is veurbij es op eine nao ederein heet gepas, es de euvergebleve speulers neet hoeger wèlle beeje of es de regele eise tot me neet mie maag beeje. In de lèste twie gevalle lègke de speulers hun kaarte ope; deginnege mèt de bèste hand wint de pot.
Weerdes
Ouch wel op z'ch Ingels straight. Heiveur moot me vief kaarte vaan aonligkende weerde höbbe, beveurbeeld B♠ 10♠ 9♥ 8♣ 7♥ . Bij twie straote in 't speul wint deginnege mèt de hoegste weerdes.
Strategie
't Is zier vaan belaank um de mètspeulers gei good idee te geve vaan de kaartcombinaties. Spreekwoordelek is de pokerface, e zoe neutraol emotieloes meugelek geziech wat gein teleurstèlling of begeistering tuint. Me kin perbere de aander speulers te 'leze', es die gein good pokerface kinne tuine. Ouch oonder 't wèdde moot me ziech neet te väöl laote kinne. Me kin wel 'n bezunder gooj hand höbbe (full house beveurbeeld), meh es me d'n inzat sterk verhoeg höbbe de mètspeulers dao al 'n idee vaan en zalle ze dinkelek passe. Ouch bij 't inwissele vaan de kaarte moot me neet te väöl laote merke. Natuurlek zal me 'n straot of 'ne flush intak laote, meh wee, zègk, drei kaarte inwisselt tuint wieneg vertrouwe in zien hand en gief daomèt de aander speulers ouch 'n idee. Väöl vörm vaan poker gebruke 'n combinatie vaan touw en ope kaarte. Wienie me ope kaarte vaan taofel kin/moot pakke (zuug oonder), moot me ziech ouch bedinke wat dat zeet euver de kaarte die me al heet. Pak me beveurbeeld twie kaarte vaan dezelfde kleur, daan wijs dat trop tot me 'ne flush wèlt make.
'n Bekinde strategie is bluffe: bij 't inzètte, bijzètte en um nui kaarte vraoge deit me of me beter kaarte heet es in werkelekheid. Hei moot me mèt oppasse: es me ziech euverbluf, is de kans groet tot aandere toch mètgoon en zal me verlere. Bluf wèrk daorum 't bèste es me toch 'n zeker combinatie in han heet. Nog weer aanders wèrk 't bij pokervariante boe iers eine speuler zien kaarte moot tuine en daan d'n aander mèt geslote kaarte door maag beje. De speuler mèt geslote kaarte wèt daan of 'r al daan neet kin winne; zal heer bluffe, daan moot heer mer drop vertrouwe tot d'n aander pas.
Kunsmaotege intelligentie
Wie wel bij mie speule heet me ouch bij poker geperbeerd um 'ne computer te doen winne. In jannewarie 2015 publiceerde wetensjappers vaan de Universiteit vaan Alberta 'n artikel boe-in ze sjreve tot hunne Cepheus-pokerbot bij 't Texas hold 'em hoegoet 0,001 blinds per runde vaan de bèste minseleke speuler zouw verlere. De strategie is daomèt zoe good tot 't dink statistisch gezeen in e minseleve neet zal verlere.
Heinric van Veldeke
thumb|300px|Veldeke, zoeë-es 'r aafgebeeld sjteet in de 14de-ieëwse Codex Manesse thumb|300px|Plaquette van Veldeke op de Veldekewatermuuële in Veldeke bie [[Spalbeek ]] Heinric van Veldeke (Henric van Veldeken) (ongevier 1128, Spalbeek - nao 1190) waor 'ne Oudlimburgse hofdichter.
Laeëve
Van Veldekes laeëvesloup wit me neet väöl. Waarsjienlik sjpraok hae Frans en Latien, en haw hae kènnis va rech. 't Is neet zieëker woeraan Van Veldeke is gesjtorve, mer 't waor nao 1190 en vuur 1205, toen 'r doer Wolfram von Eschenbach woert genumd in ziene Parzifal.
Poker
Variante
'ne Gans eige variant is Chinees poker. Heibij kriege alle speulers wel daartien kaarte (oersprunkelek waor 't idee um mèt veer maan te speule, zoetot alle kaarte weure opgedeild). Daovaan moot me drei versjèllende pokerhan make (mèt vief, vief en drei kaarte respectievelek); veur eder gewonne hand krijg me daan punte.
Strategie
Wie me oet 't bovestoonde kin opmake, zien de hoegste combinaties zier oetzunderlek. Daorum moot me ziech realisere tot 'n op 't ierste geziech neet spectaculair hand nog hiel good de bèste kin zien. Es ze toch ech slech is (beveurbeeld allemaol versjèllende kaarte en gein pleetsjes), kin 't beter zien um te passe en 't verlees te beperke. Veural wienie me neet um geld späölt meh um te winne, kin 't evels nao diverse verlore rundes nudeg zien veur te gokke: allein door 'ne groete pot te winne kinne me ieder verlees nog goodmake.
Variante
'n Aander meneer um 't speul dynamischer te make is neet alle kaarte geslote te hawwe. Deze vörm steit bekind es studpoker. Heibij weure sommege kaarte ope gedeild, aandere geslote. Dit maak de psychologische factor intrèssanter, umtot de speulers noe inziech höbbe in d'n aander zien kaarte. Dit maak sommege combinaties woersjijneleker es aandere, en dao kin me beveurbeeld op bluffe. In dees variante weure ouch oonderweeg nui kaarte oetgedeild, en edere kier kin iemes weer bijzètte. De bekindste vörm is zevekaartstud, boebij me in 'n nui runde twie extra kaarte krijg.
Jerevan
Gesjichde
Jerevan is óntsjtange in e rilletief vlaak en vruchbaar gebeed. In 782 vuur Christus loot d'r Argisjti I, kuëning van 't ouw Armenië, e fort boewe óp 'ne huëvel, deë Arin Berd heesj. Vanaaf d'r huëvel kós me 't vlaak lank ten zuje doava, gesjik vuur lankboew en beboewing, hieël good uëverzieë. Óch deende 't fort es noardelige grens va zieng riek. 't Fort kreeg d'r naam "Erebuni" en zouw óch naamgeëver zieng van dees sjtad. In 658 koam 't in heng va de Arabiere. De Turkse Seldzjoeke oet Centraal-Azië volgde in d'r elfde ieëw, mar houwe 'n betrekkelig kótte bluiperiode. In de sjpieëder middelieëwe woar Jerevan twispunt tussje 't Ottomaans Riek en 't Perzisch Riek, vuural weil de sjtad aan 'n wiechtige handelsroute loog. De sjtad wisselde tussje 1513 en 1737 maar leefs veertieën maal va machhöbber. Óp 13 oktober 1827 koam Jerevan i heng van 't Russisch Keizerriek. I d'r nuëgetieënde ieëw en twintigste ieëw is de sjtad hieël hel gegruid, wat te verkloare is durch d'r exodus van Armene oet Anatolië en 't Midde-Oeëste es gevólg van de Armeense Genocide in 1915 en ieëder vólkermoarde óp Armene. Óch 't oape Russische beleid sjtimuleerde de vestiging va vöal etnische Armene i g'n sjtrieëk, dewiel 't aatal etnische Azerbeidzjane en anger gróppe die zich gevestig hant i d'r Perzische en Ottomaanse tied hendig aafnoom.
Heinric van Veldeke
Laeëve
Hae is d'r ieësjte sjriëver van de Lieëg Leng (De Nederlande) woeëvan d'r naam bekind is. De Nederlandse, Limburgse en Duutsje literatuurgesjiedenis beginne mit Veldeke. E waor d'r ieësjte dae in 'n Germaanse taal 't eindriem gebroekde - dat in daeën tied waal gebroekelek waor in de Romaanse tale - in de plaats van 't bis doe gebroekelike midderiem. Hae is geboere op de plek woeë saer de 13 ieëw de zgn Veldekewatermuële sjteet aan de Demer, in 't vuurmalig gehuch Veldeke bie Spalbaek, in de buurt van Hasselt. Hae sjreef zien ieësjte wirk tösje 1170 en 1190, ónger besjerming va gravin Agnes van Loon, köster Hessel va St.-Servaas in Mestreech en Hermann von Thüringen.
Wirk
In 1852 wis me al oet Püterichs Ehrenbrief (1462) dat Veldeke 'n Servaaslegende gesjrieëve how, mae ze waor nog neet truukvoonde. Bis me in 1856 fragmente ontdèkde in Aubel versjneje es huuskespapier. Dit handsjrif datiert oet 1470 en woert in 't Mestreechs Begaardenkloeëster gesjrieëve. Nao 1856 woerte in Duutsjland oeërsjprónkeleke handsjrifte truukvoonde. Ze woerte gedatierd op ongevier 1200 en de taal is die va Tongere-Mestreech. Rond 1300 zowwe de fragmente nao Duutsjland verhuus zieë woeë ze model sjtónge vuur d'r Beierse Servaas en woeë ze in d'r 15/16de ieëw versjneje woerte es bookbeendersmateriaal.
Mexicaans hierevoetbalèlftal
Historie
't Internationaol succes kaom abrup tot 'n ind mèt 't Cachirules-sjandaol. Wie in 1988 de coach te väöl volwasse speulers in 't jäögteam had opgestèld, woort Mexico veer jaor laank vaan alle voetbaltoernoje oetgeslote. Sinds 1994 zien de Mexicaone solide, modaol deilnummers aon de WK's: zeve kier op rij zien ze tot de achste finaal gekoume en dao oetgesjakeld. In de Noord-Amerikaanse kampioensjappe is Mexico oongemein succesvol zien gebleve. Hun groetste succes waor 't winne vaan de Confederations Cup in 1999, alweer in eige land.
Poker
Doel en verloup vaan 't speul
Wie gezag gief 't diverse soorte poker. Sommige dinger zien evels veur alle variante 'tzelfde, nog aander regele goon veur e groet deil vaan dees speule op.
Weerdes
De kaarte höbbe hun gebrukeleke weerdes. D'n aos is miestal de hoegste kaart, meh kin ouch de liegste kaart zien. Dit is bij opties 1 en 5 vaan belaank.
Wètteleke regeling
De Belzje wèt is nog strenger. Poker woort in 't Belsj pas in 2007 gelegaliseerd, veur deen tied woort 't zelfs neet in casino's gespäöld. Officieel maag 't ouch neet in hoeseleke krink, al weurt dat neet gehandhaaf.
Miekamp
Dit soort vörm zien bekind gewore door de World Series of Poker, boe ze algemein gespäöld weure. 't Perceis formaot vaan dat toernooj kin vaan jaor tot jaor versjèlle.
Variante
De ajdste variante zien straight poker, veurtgekoume oet 't primero. Speulers kriege vief kaarte die ze neet mage inwissele. Aon 't ind vaan de wèdrunde lègk me de kaarte ope. Dit woort veural in de negentienden iew gespäöld.
Weerdes
De logische kanse um de versjèllende pokerhan, in e speul vaan 52 kaarte zoonder jokers, in eine kier te hole (dus zoonder extra kaarte of inwissele), zien wie volg:
Variante
Umtot de kanse op gooj han neet groet zien, maak dit 't speul rillatief statisch. Daobij is de factor vaan gelök zier groet en 't elemint vaan strategie klein. Nui variante zien daorum gemeind um de kaartcombinaties get beter te make en 't speul get gecompliceerder. Bij trèkpoker (draw poker) maag me zien kaarte deils of soms gans inwissele. De bekindste en sumpelste variant, five card draw, weurt alum in hoeseleke krink gespäöld, meh neet dèks in casino's.
Weerdes
'n Hand zoonder bezunder combinaties. Dèks zal me daan passe of (es de speulregele dat touwlaote) um nui kaarte vraoge, meh dat hoof neet. Es de euvergebleve speulers geine vaan alle combinaties höbbe, daan wint deginnege mèt de hoegste kaart.
thumb|Veer manslui speule Texas hold 'em, 'nen allewijl väölgespäölde vörm vaan poker. Poker is 'n femilie vaan kaartspeule. Doel vaan alle vörm vaan poker is um mèt 'n gooj hand de pot te winne, boe speulers op inzètte. Me kin speule um geld, meh wee dat neet wèlt späölt dèks um fiches of nog get aanders. In diverse vörm is 't meugelek um oonderweeg de kaarte (gedeiltelek) in te wissele of nui te pakke. Bij sommege vörm späölt me allein mèt geslote kaarte, bij aander vörm mèt 'n combinatie vaan geslote en ope kaarte. De groete factor vaan gelök in 't speul maak tot me poker dèks es e gokspeul zuut. De wètgeving in versjèllende len is dao ouch nao; veural 't opebaar speule vaan poker is dèks aon beperkinge geboonde. De psychologische späölfactor is evels ouch hendeg vaan belaank. 't Speul heet ziech begin einentwintegsten iew in 'n groete populariteit kinne verheuge, neet in de lèste plaots door de opkoms vaan internetpoker.
Kunsmaotege intelligentie
In 1996 woord Kasparov al door de computer versjlage op ut sjaakbord, noe wint kunstmatige intelligentie ut ouch vaan proffesionele pokerspeulers. Ut computerprogramma, Libratus genaomp versloog in januari 2017 veer topspeulers  (Jason Les, Dong Kim, Daniel McAulay en Jimmy Chou) in ut speul Texas Hold’em. 10 oor per daag speulde ze heads-up, eedere speuler speulde 30.000 han tege ut computerprogramma. Libratus is gecreëerd door Professor Tuomas Sandholm en drs. Noam Brown vaan de Carnegie Mellon Universiteit in Pittsburgh.
Weerdes
Me kin ouch speule mèt allein de 32 pikètkaarte (7 en hoeger). Dit veraandert de kanse um de diverse han te hole. Heidoor kump 'ne flush bove 't full house te stoon.
Kunsmaotege intelligentie
't Bestoon vaan zoe'n programma's heet groete gevolge veur mèt naome internètpoker. Zoonder extra maotregele is 't noe good meugelek um daobij vals te speule.
Heinric van Veldeke
Invlood
Vanwaeëge ziene excellente techniek haw Van Veldeke väöl invlood op d'r Duutsje literatuur vanaaf de twelfde ieëw. Hae woert gewaardierd vuur ziene lyrische poëzie, woeëvan ongevier dartig vuurbeëlde höbbe uuëverlaefd.
Poker
Weerdes
Soms bevat 't speul eine of twie jokers. Daan kin me ouch nog five of a kind kriege (carré plus 'ne joker), en de aander combinaties kinne weure aongevöld. De joker is in 't pokerspeul 'n wildcard. In sommege speule kin heer allein de raank vaan aos vervaange, in aander speule kin heer veur alle kaarte instoon. 'n Alternatief is um 'n gewoen kaart tot wildcard te bombardere; dèks deit me dat mèt de twieë (deuces wild). Of 'n wildcard mètdeit, wieväöl, en wat häör functie is, hingk vaan de hoesregele aof.
Ouch wel four of a kind. Heiveur moot me veer dezelfde kaartweerdes höbbe, ofwel alle veer de kaarte vaan die weerde die in 't book zitte. Veurbeeld: 4♠ 4♣ 4♥ 4♦ B♣. Móste noe twie speulers carré höbbe, daan wint deginnege mèt de hoegste kaart boemèt 'r carré haolt. De vijfde kaart is heidoor neet vaan belaank, umtot noets twie speulers mèt dezelfde weerde carré kinne höbbe.
Heinric van Veldeke
Wirk
Veldekes twiede wirk behandelt de wóndere die Servaos nao zienen doeëd verrich zow höbbe. Va dit wirk wuurt aangenómme dat 't tösje 1174 en 1185 gesjrieëve is.
Mexicaans hierevoetbalèlftal
Historie
Dit veraanderde in de jaore zèsteg. In 1965 won 't land 't kampioensjap vaan Noord-Amerika, en in 1968 haolden 't bij de Olympische Speule in eige land de veerde plaots. In 1970, bij 't WK wat ouch al in Mexico woort gehawwe, haolden 't èlftal veur 't iers de kwartfinaal. Dit herhaolden 't in 1986, wie 't WK obbenuits in Mexico woort gehawwe. Bij dit WK raakde de 'Mexican wave' euver de ganse wereld bekind.
Heinric van Veldeke
Wirk
Veldekes belangriekste wirk waor de Eneide, uuëver de Trojaanse held Aeneas. Dit wirk waor de ieësjte hoofse roman in 'n Germaanse taal en gebasierd op de in 't Oudfrans gesjrieëve Roman d'Énéas. Eneide woert gesjrieëve rond 1175 op 't hof van d'r graaf va Kleef. Allein de Middelhoeëgduutsje vertaling van de Eneïde haat de historie euverlaef.
Poker
Weerdes
Dit is es me drei kaarte vaan de ein weerde heet en ouch nog twie vaan 'n aander, beveurbeeld 9♣ 9♥ 9♦ V♠ V♥ . Es twie speulers e full house höbbe, wint deginnege mèt de hoegste weerde in zien drei kaarte.
Wètteleke regeling
Poker, veural poker um geld, weurt in väöl len tot de gokspeule gerekend. Naovenant is 't ouch dèks aon regele geboonde. In Nederland is poker touwgestande in hoeseleke krink, meh maag 't daoboete allein door Holland Casino weure georganiseerd, wat e staotsmonopolie op gokspeule heet. De Hoeg Raod verklaorde poker in 1998 tot e gokspeul, wat 't ministerie vaan Justitie in 2007 bevestegde; 'nen Haagse rechter góng dao in 2010 tegenin. De belange heibij zien groet; es poker gei gokspeul meh e veerdegheidsspeul is, vèlt 't neet oonder de Kansspeulwèt. Ouch internètpoker is nog illegaol; de discussie dao-euver weurt wel geveurd.
Handel
Etymologie
Wie dèks mèt aw Germaonse wäörd in 't Limbörgs is 't duuster of handel vaan 't Duits of Nederlands de taol in kaom, of, wat realistischer is, al véúr de vörming vaan dees twie taole gebruuk woort in Limbörg. 't Drieve vaan handel weurt in 't Limbörgs ouch sjachele geneump. Ouch heivaan is de etymologie duuster, al zal 't woersjijnelek 'n verlimbörgs woord mótte zien gewees vaan 't Vlaoms (schachele). Iemes dee sjachelt weurt allewijl in 't Mestreechs dèks 'nen handeleer geneump, mer dat is 'n verhollandisering. Eigelek sprik me meistens vaan sjacheleer of marchang (marsjang, vaan 't Frans). Handele weurt nog ummertouw in 't Mestreechs marchandere geneump (vaan 't Frans marchander).
Poker
Variante
Bij gemeinsjapskaartpoker kriege de speulers incomplete han, dewijl in 't midde get kaarte ope weure gelag. De kaarte op taofel kinne door alle speulers weure gebruuk um, same mèt de touw kaarte die ze in hun han höbbe, de bèste pokerhand te make. Texas hold 'em huurt bij dees categorie pokerspeule; dit speul, oersprunkelek in 't weste vaan de Vereinegde Staote gespäöld, is allewijl op 't internèt en in casino's euver de ganse wereld 't populairste.
't Gief diverse pokervariante; me kin ze in categorieë opdeile.
Jerevan
Gesjichde
Noa de Oktoberrevolutie van 1917 woeëd de Transkaukasische Republiek oetgereupe, mar kót t'rop woeëd de ieësjte Armeense Republiek oetgerope. 't Roeë leger bezatde in d'r november va 1920 de sjtad, oeënoa ze i g'n Sovjet-Unie bleef. Tiedes 't Sovjet-bewind, dat bis d'r val van 't communisme in 1991 doerde, woeëde vöal historische geboewe gesjloop. Miëtstes góng 't um relizjieus boewwirke wie ieëwenaode kirke en kathedrale.
Poker
Wètteleke regeling
In e paar len is poker gans illegaol. Tot 2015 moch me 't in Noorwege neet toes speule, sindsdeen käört de wèt 't dao good in strik hoeseleke krink. Wijers verbeeje väöl islamitische len 't ouch.
Heinric van Veldeke
Wirk
Veldekes ieësjte wirk oet 1174 besjrieëf de laevesloup (vita; Latiens,'"laeve") van Sintervaos, dae de petroeënheilige van Mestreech is. Sintervaos is 'nen Armeen, dae nao Lotharinge trèkt en biesjop van Tongere waert. Meh de zóndige Tongenare wende ziech va Servaas aaf dae nao Mestreech vlöcht, woeë hae vernumt dat God de Tongenare sjtraove wil mèt Attila d'r Hun. Servaas baejt bie 't graaf va Petrus om 't ónheil aaf te kiere, wat neet lökt mer hae krieg waal 'ne zilvere sjluuëtel woeëmèt hae de gedode Tongenare vergaeving sjinkt.
Maon
De maon (symbool: ) is de natuurleke satelliet vaan de Eerd. Ze weurt soms aongeduid mèt de latiense naom Luna.
Maria
Aon de 'väörkant' vaan de maon zien zoegenaomde maria te zien. Aon de achterkant gief 't doavaan mer 'n paar. De naom maria kump vaan 't Latiens mare, wat zie beteikent, umtot me vreuger dach tot ze gevöld waore mèt water. Noe wete veer tot ze gevöld zien mèt basalt, oet lava-struim oontstande door insleeg vaan restante vaan 't oontstoon vaan 't zonnestèlsel.
De maon steit gemiddeld 384.403 kilometer vaan de Eerd aof. Häöre diameter is 3.476 kilometer. 't Oppervlak vaan de maon kin vergeleke weure mèt dat vaan Australië. De maon is relatief groet, 3,7 kier zo klein es de Eerd. Ouch de massa is groet (7,35×1022 kg), mèt 1/81 vaan de massa vaan de Eerd. De maon is daan ouch de vijfde groetste maon vaan 't zonnestèlsel. 't Stèlsel Eerd-Maon weurt daorum ouch wel es dobbelplaneet aongeduid.
Oontstoon
Oonderzeuk nao 't maongesteinte heet twievel gezejd euver de inslaagtheorie: de samestèlling is perceis dezelfde wie die vaan de eerdmantel, wat mèt 'nen inslaag neet good te verklaore zouw zien.
Rotatie en umloup
De maon deit 27 daog, 7 oor en 43,2 minute euver einen umloup om de Eerd. De rotatie ('t drèjje um de eige as) doort zjus eve laank. Me neump dit synchroon rotatie. Daodoor zuut me vaan de Eerd aof ummer dezelfde kant vaan de maon.
Maonmissies
In de recènte historie zien nui planne veur ruimdemissies oontstoon, neet allein in de VS, meh ouch in Europa, Rusland, China, India en Japan. De Amerikane wèlle in 2020 beginne mèt 't bouwe vaan 'n basis es oonderdeil vaan de missies nao Mars.
Rotatie en umloup
Wie feitelek alle satelliete is de baon vaan de maon neet gans circulair. 't Kortste punt nao de eerde, 't perigeum steit op zoe'n 362.600 km, 't wiedste punt, bekind es apogeum, bevint ziech op 405.400 km vaan 't gemeinsjappelek zwuurtepunt. De elliptische haafas bedreug 384.399 km. De excentriciteit vaan häör baon kump daomèt op 0,0549.
Sjogkelinge in de baon vaan de maon, zoegeneumde libraties, kinne de excentriciteit groeter make. Daan kump de maon korter bij en wijer aof te stoon es normaal meugelek is. Wienie de maon oetzunderlek kort (aofhenkelek vaan definitie: <360.000 km of <358.000 km) bij de eerd steit, en ouch nog ins vol is, sprik me vaan 'n supermaon. De libraties maken 't ouch meugelek veur stökker vaan de 'achterkant' vaan de maon te zien, zoewie um de stökker kortbij de meridiaon die de twie maonkante vaanein aofsjeit beter te bekieke. Al bij al kin zoe 9% extra vaan de maon vaanaof de eerd ziechbaar weure. Veur 't begin vaan de ruimtevaart waore die libraties dus vaan groet belaank veur de wetensjap.
De twie kante
De maon weurt opgedeild in twie hèlfde: de hèlf die me vaan de Eerd kin zien (de 'väörkant') en de hèlf die me neet zuut (d'n 'achterkant'). 'n Opvallend versjèl tösse de twie hèlfde is tot op de hèlf die vaan de Eerd neet ziechbaar is hiel wienig maria (mv. vaan 't Latiense 'mare') veurkoume (slechs 2% vaan het oppervlak, tegeneuver zoe'n 31% aon de väörkant).
Oontstoon
thumb|left|Animatie vaan 't oonstoon vaan de Maon es gevolg vaan 't insloon vaan Theia. De animatie liet de versjèllende plaotse vaan Theia zien eeders kier 'n jaor later. Heidoor liekent 't es of de Eerd stèl steit. De animatie bekiek de Eerd vaanaof de Zuidpool 't Gief versjèllende theoriëe euver 't oontstoon vaan de maon, meh de mies gangbare is de theorie tot de maon oonstande is door inslaag op de Eerd vaan Theia, een speculatieve planeet die ongeveer eve groet is wie Mars. Bij de inslaag is de kern vaan Theia versmolte met de kern vaan de Eerd. De boetenste laoge vaan Theia is daobij weggeslingerd en in de ruimte terech gekómme. Dit heet dinkelek d'n oorspróng gevörmp veur de planetoïde gordel veurbij Mars. Een deil vaan de Eerd is ouch de ruimte ingeslingerd en oet dit materiaol heet ziech de Maon gevörmp. Dees theorie weurt ondersteunt door 't gegeve tot maonstein die zien mètgenómme door astronaute ongeveer dezelfde samestèlling höbbe wie de Eerdkoors.
Maonmissies
't Ierste objek wat de maon bereikde waor de Sovjet-sonde Loena 2, die op 14 september 1959 op de maon insloog. Loena 3 maakde op 3 oktober vaan 't zelfde jaor de ierste foto's vaan de achterkant vaan de maon. In 1966 maakde Luna 9 de ierste 'zachte' landing en later dat jaor kaom Loena 10 es ierste onbemande toestel in 'n baon um de maon te cirkele.
In de jaore zesteg oontwikkelde de Vereinegde Staote 'n ambitieus projek, bekind es 't Apollo-program. Op 20 juli 1969 lande, es oonderdeil vaan de missie Apollo-11, de ierste twie lui op de maon: Neil Armstrong en Edwin Aldrin.
Mofert (stad)
Anger beteikenis veur Mofert kins se hie vinje: Mofert
thumb|De [[vlag van Mofert]] thumb|'t [[Waope van Mofert]]
Wanjele
Ouch kan me sjoean wanjelen inne landjboewgebiede rónjelóm Mofert; eint hievan is op Ieësele.
De Hieërlikheid Mofert
Örges in de dertieëndje ieëw haw Hendrik van Gelder e deil van de Graafsjap Gelder geërfdj, waarsjienlik van zie vader Gerard III van Gelder. Ouch 't gebied, wo noe Mofert lik huuerdje hiebie. Dit gebied waerdje de Hieërlikheid Mofert. Hendrik waas d'n ieërste hieër van Mofert en wuuertj daoróm ouch waal Hendrik van Mofert geneump. Róndj 't jaor 1260 boewdje Hendrik 't Kestieël Mofert. Dit waerdjen 't bestuurlik centrum vanne hieërlikheid.
Kestieël Mofert
't Kestieël Mofert lik anen oeaskantj van Mofert ane oever vanne Vloeatbaek. Op 24 september 2006 is in de gerestaureerde baksteine tore vanne ruïne `n bezeukerscentrum geäöpendj. 't Kestieël is op aafspraok te bezichtige via VVV Remuunj. Soms is d'r ouch 'n publieksaopestèlling.
Toet 2007 woor 't plaetske ein vanne drie kerne vanne gemèndje Amb Mofert. Noe is 't óngerdeil vanne gemèndje Roerdale. 't Plaetske is veural bekindj door de imposante ruïne van Kestieël Mofert, dae inne midde vanne dertieënde ieëw geboewdj waerdje.
Veur de dertieëndje ieëw
De plaats, wo noe Mofert lik woort al inne prehistorie door miense bewoondj. Det is bekindj, ómdet inne veljer rónjóm Mofert regelmaotig vónjste van prehistorische gereidsjappe gedaon waere. D'r is neet väöl bekindj euver de bewoning van dit gebied innen tied van 't begin vanne jaortèlling toete dertieënde ieëw. Aangezeen d'r väöl visriek water inne buurt loog en vanwaege de besjermdje ligking, lik 't veur de handj, det ouch in dezen tied de plaats bewoondj waerdje.
Toerisme
thumb|De Sjieëper, Henk Sillen, 1989
Mofert steit ónger angere bekindj óm de moereflaaj.
Horeca
Aan Horeca óntbrik 't neet: Mofert haet 6 kefees, 2 friettente, 'n restaurant en 'n iessalon, die allemaol 'n terras höbbe en der is ouch nog 'ne pizzeria.
Wanjele
Róndj Mofert zeen versjillende wanjelgebiede, zoea es 't Roeazendaal (worónger ouch 't Reigelsbrook viltj) en 't Sweeltje. 't Roeazendaal besteit oet 'n weigebied in 't vloeatbaekdal mit twieë boerderieje. Róndjóm dees weie is bosgebied (D'n Erks), mit e klein stökske hei (Roeazendaalsehei). Effeng, e gevarieerdj landjsjap. 't Sweeltje is e veurmalig productiebos van róndj 1900. Vreuger waas dit hei. Zoeawaal oppen Erks es op 't Sweeltje zeen d'r relatief groeate huuegdjeversjille door de stuufzandjdune. Ouch door 't veldj kan me sjoean wanjele. Zoea is d'r 't lich glooiendje Linderveldj en de Galgeberg en wiejer zeen d'r de vlakke brookgebiede, die róndj 1900 óntgonne zeen. 't Pieterpad löp dwars door Mofert. Enigzins in d'n buurt lik onnag d'n Munninchsbos wo väöl te wanjele vèltj.
't Amb Mofert
In 1277 sjónk Hendrik van Gelder zien bezittinge aan ziene naef Reinoud I van Gelder. Daomit huuerdje dit gebied weer bie de Graafsjap Gelder. De hieërlikheid waas vanaaf doe 'n bestuursdistrik vanne graafsjap en ging wiejer ónger de naam Amb Mofert. 't Kestieël Mofert bleef 't bestuurlik centrum. 't Amb Mofert waerde meistal geregeerd door 'nen drosserd, dae ouch op 't kestieël woondje.
Europees kampioensjap hierevoetbal 2021
Beejperces
Noe kóste len hun intrèsse tuine en mèt e bod koume. E finalebod kaom oetindelek allein vaan Ingeland, wat 't Wembleystadion veurdroog. Gevolg is tot allebei de haaf finales en de finaal dao zalle weure gehawwe. Veur de grópsmatche en de ieder veurrundes woorte oetindelek geselecteerd:
De volgende veurgestèlde stadions höbben 't neet gehaold:
Mofert (stad)
Ontwikkeling toet agrarisch dörp
Doordet Mofert zich neet wiejer ontwikkelde toet 'n stad, waerdje Mofert lansaamaan 'n agrarisch dörp. De zandjgróndj wo-op verboewdj waerdje waas neet vröchbaar. De res van 't landj waas brook. Pas róndj 1900 waerdje de nate brookgrunj ontgonne door ónger angere Mienekes van Ophaove. Ouch waerdje door deze landjboewpionier 't kunsmès in Mofert geïntroduceerdj.
Historische kern van Mofert
De historische kern van Mofert besteit ane Bek (Mert) veural oet hoeze van róndj 1950. Dit kump ómdet innen oorlog bekans alles kepot is gegange. Hie en dao zeen d'rs ouch nag get veuroorlogse geboewe te vinje, zoea-es de Pastorie. Aan 't Water staon ouch nag gans get aaj huuskes en boerderiekes.
Twieëdje Werreldoorlog
Inne Twieëdje Werreldoorlog kreeg Mofert 't weer zwaor. Mit name ane veuraovendj vanne bevriejing is Mofert zwaor getróffe. Waarsjienlik es gevolg van foute informatie waerdje Mofert drie daag lank gebombardeerdj door de geallieerdje. Väöl hoezer zeen mit de gróndj geliek gemaak, en vanne oorspronkelike beboewing is noe, mit name in 't centrum, neet väöl euver. De meiste hoezer zeen den ouch van nao de bevriejing, in 1945. De geallieerdje mèndje det Mofert vol zoot mit Pruse seldaote. De waorheid waas det d'r nag 'n hendje vol seldaote vanne Hitlerjugend in Mofert zote en veur de res puuldje Mofert oet van de evacuees. 'n Bloodbad waas 't gevolg. Nao de bevriejing waerdje de slachoffers zoea snel meugelik begrave in 'n massagraaf. 'n Herdinkingsmonument steit oppe kirkhaof aan de Hoesbóngerdwaeg.
Europees kampioensjap hierevoetbal 2021
Poule A
12 juni, 15.00 Wales 1 – 1 Zwitserland Bakoe, Olympisch Stadion Sjeidsrechter: Clément Turpin
Mofert (stad)
Nao de krieg
Toet 1991 waas Mofert 'n zelfstenjige gemèndje. Per 1 januari van det jaor waas de gemèndje Mofert gefuseerd mit Berg ane Roer en Postert. De naam vanne fusiegemèndje waas Postert. Per 1 januari 1994 kreeg de gemèndje 'ne nuje naam, namelik Amb Mofert. Ouch dees gemèndje fuseerde weer, en waal op 1 januari 2007 mitte gemèndje Roerdale. Veurluipig hètj dees gemèndje Roerdale. Allewiel wuuert Mofert veural bewoondj door forenze. Mofert haet zien landelikke karakter behaje en haet 'n bleujendj vereinigingslaeve.
Europees kampioensjap hierevoetbal 2021
Poule A
16 juni, 18.00 Turkije 0 – 2 Wales Bakoe, Olympisch Stadion Sjeidsrechter: Artur Soares Dias
Mofert (stad)
Vleegverkieër
't Kórsbiezeendje vleegveldj is Maastricht Aachen Airport in Baek. Dit vleegveld lik inkele tieëntalle kilomaeters van Mofert aaf.
Europees kampioensjap hierevoetbal 2021
Poule B
17 juni, 18.00 Denemarke 1 – 2 Belsj Kopenhage, Parken Sjeidsrechter: Björn Kuipers
Poule C
13 juni, 21.00 Nederland 3 – 2 Oekraïne Amsterdam, Johan Cruyff Arena Sjeidsrechter: Felix Brych
Poule B
21 juni, 21.00 Rusland 1 – 4 Denemarke Kopenhage, Parken Sjeidsrechter: Clément Turpin
Kwalificatie
Umtot 't gei gasland gief, mote alle 55 UEFA-lidstaote ziech op eige krach plaotse. Heiveur woorte de nationaol èlftalle verdeild in tien poules (mèt de naome A t/m J) vaan vief of zès len. Eder land woort op groond vaan zienen UEFA-coëfficiënt in ein vaan de zès pöt gedoon. De loting woort verriech op 2 december 2018. De poulematche woorte gespäöld vaan miert tot november 2019.
Door 't oetbreke vaan de COVID-19 pandemie woorte in miert 2020 euveral in Europa maotregele opgelag die 't persoeneverkier zwoer beperkde. De veurbereiinge móste daorum weure stèlgelag. Daobij waore ouch alle nationaol competities stèlgelag; de boonde wouwe die gere later aofmake. 't Oetstèlle vaan 't EK gaof ze de gelegenheid veur dat in de zomer te doen (wat neet euveral gebäörde). Oetindelek woort beslote veur 't evenemint te verplaotse nao 2021; ouch de play-offs woorte oetgestèld tot nao de zomer. Oondaanks tot de pandemie zelfs oonder 't EK nog neet veurbij waor, kós alles doorgoon; de kwalifiactiematche in 't gemein zoonder pebliek, 't EK zelf mèt beperk, good getes pebliek in 't stadion.
Poule B
Opmerking: 't speul woort in de 41e menuut stèlgelag nao 'nen hartstèlstand vaan d'n Deense speuler Christian Eriksen. Naotot Eriksen nao 't hospitaol waor verveurd en dudelek woort tot heer boete levesgevaor waor, woort beslote de match oet te speule.
Mofert (stad)
Waeg
Mofert lèk op inkele minuut vare vanne riekswaeg N271 aaf. Ouch d'n A2 (E25) lik op steinwórp aafstandj. In 2007 is men tösse Mofert enne N271 begós mit 't wèrke anen A73-Zuud, dae vanne A2 bie Sint Joeas toet Vènlo löp.
Europees kampioensjap hierevoetbal 2021
Kwartfinales
2 juli, 21.00 Belsj 1 – 2 Italië München, Allianz Arena Sjeidsrechter: Slavko Vinčić
Poule F
19 juni, 15.00 Hongarije 1 – 1 Fraankriek Boedapest, Puskásarena Sjeidsrechter: Michael Oliver
Poule E
14 juni, 21.00 Spaanje 0 – 0 Zwede Sevilla, La Cartuja Sjeidsrechter: Slavko Vinčić
Mofert (stad)
Evenemente
In Mofert zeen eder jaor weer evenemente, zoeawie 't meiboumzaege, 't Moferter Oldtimertreffe (MOT) en tal van evenemente in 't vastelaovessezoen, zoeawie 't Zate Hermeniekes Festival en de Moferter Aovendj. Ouch is d'r regelmaotig waal 'n tentfieës mit meziek en folklore.
Europees kampioensjap hierevoetbal 2021
Poule E
18 juni, 15.00 Zwede 1 – 0 Slowakije Sint-Petersbörg, Krestovskistadion Sjeidsrechter: Daniel Siebert
Poule F
23 juni, 21.00 Portugal 2 – 2 Fraankriek Boedapest, Puskásarena Sjeidsrechter: Antonio Mateu Lahoz
Finaal
11 juli, 21.00 Italië 1 (3) – 1 (2) (1 – 1) Ingeland Londe, Wembley Sjeidsrechter: Björn Kuipers
Beejperces
Ouch Ierland zouw oersprunkelek mètdoen, en wel mèt 't Avivastadion in Dublin. In 2021 besloot de organisatie evels tot ze vaan de Ierse regering neet genóg garanties kós kriege um de matche dao COVID-veileg te hawwe. Umtot Ierland ouch neet aon 't EK mètdeit, woort beslote de matche gepland in Dublin nao Londe en Sint-Petersbörg te verplaotse. De matche die veur Spaanje waore gepland, móste oersprunkelek in 't San Mamésstadion in Bilbao koume. In 't leech vaan de ganse pandemie woort Sevilla dao evels beter gesjik veur bevoonde.
Poule A
20 juni, 18.00 Italië 1 – 0 Wales Roeme, Olympisch Stadion Sjeidsrechter: Ovidiu Haţegan
Kwartfinales
2 juli, 18.00 Zwitserland 1 (1) – 1 (3) (1 – 1) Spaanje Sint-Petersbörg, Krestovskistadion Sjeidsrechter: Michael Oliver
Poule D
22 juni, 21.00 Tsjechië 0 – 1 Ingeland Londe, Wembley Sjeidsrechter: Artur Soares Dias