cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guus Smeets
Doad van Sjmeets
D'r Sjmeets woort in de lèste week van mièrt krank. Hae klaagde euver koppien, kreeg koorts en meujte mèt aome. Op vriedig 27 mièrt woort hae opgenome in 't krankehoes en op 2 april 2020 ies hae op 71-jäörige laeftied gehiemeld.
Kungsör
Kungsör is 'n gemèndje in Västmanlands län, Zwede. De gemèndje tèltj 8.217 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 203,29 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 40,4 luuj de km².
Damp
Es e veurbild kan me water pakke. Water haet 'n kritische temepratuur van 374°C; de hoagste temperatuur wobie water vleujbaart kan zeen. In d'n dampkrink zal water (waterdamp) daoveur, bie gewuuen temperatuur, condensere nao 'n vleujstof wen de gedeildjelike drök zat hoager wuèrtj.
Rouk
Rouk is 'nen aerosol van verbrenjingsperdukte in lóch. Witte rouk besteit veural oet waterdamp; zwarte rouk veural oet root. Euver 't algemeint is rouk 'n óngewunsj bieperduk, det döks door hoag sjaorstein wuèrtj aafgeveurdj. De meiste doaje bie brenj kómme door versjillige roukgaze.
Toebaksrouk wuèrtj in väöl culture gebroek es e genótsmiddel door 'm te inhalere (rouke).
Rouk wuèrtj ouch gebroeke veur 't conservere van aeteswaar; den sprèk me van ruike.
Ièrtieds woort rouk ouch gebroeke bie 't kómmunicere euver grótter aafstenj via rouksignale.
Aaddörp (Bezel)
Aaddörp is e Midde-Limburgs gehöch det óngerdeil oetmaak vanne gemèndje Bezel in Nederlandj. 't Ligk ane Maas t'n wèste vanne kern van Bezel. Aaddörp vörmp, wie de naam al zaet, 't aadste deil van Bezel, det zich later wiejer vanne Maas aaf haet oetgebrèdj en dao 'n nuuj kern haet gevörmp.
Stumloeazen alveolaire fricatief
De stumloeazen alveolaire fricatief of stumloeas alveolair wriefklank is 'ne mitklinker dae in sómmige gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is. De stumloeazen alveolaire fricatief haet feitelik twieë variantje (zuuch bie kènmirke).
Aaddörp (Bezel)
Straote
De volgendje straote ligken in Aaddörp:
Stumloeazen alveolaire fricatief
Kènmirke
Kènmirke vanne stumloeazen alveolaire fricatief zeen:
Limbörgs
In 't Limbörgs is dit 'n meugelike oetspraok veure <r> ; den wusseltj t'r döks aaf mitte stumhöbbendjen alveolaire fricatief wen d'r in 'ne stumhöbbendje kónteks steit. Döks wuuertj t'r ouch aafgewusseldj mitten alveolairen tik of tril; de litste staon den ummer inne beginposiesje vanne littergreep, dewiel d'n alveolaire fricatief allein veurkump in ènjclusters.
Anger meugelike oetspraoke veure <r> zeen:
Ballangen
thumb|De ligking van Ballangen in de pervincie Nordland. Ballangen is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 2.701 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 929,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 2,9. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
De gemeintecode is 1854.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2,9% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Tune hègk
'n Tune hègk ies 'n gevlochte hèkwerk van versjillende soorte (doad) hout, sjtekker en riezer, woadoorheen wir ander tek, witsje of wietsje van b.v. wieje of hazelaer gevlochte zint. Dat woort vreuger väöl gedoon. Tegewoordig weurt 't wir toegepas bie vakwerkhoezer, heemtuine en in natuurhistorische musea. 't Wèrkwoord tune ies verwant aan 't Nederlandse tuin en 't Ingelsje town en beteikent: 'n umheining make of reparere. Loker in 'n deunehègk woorte op dees meneer toegemaak. Zoan hègk neump me 'n getuunde hègk. Um 'n tunehègk te make of 'n hègk te tune meh ouch veur 't sjnoeie van deunehègke, woorte speciaal sjtevige laere tuunheisje gebruuk. Aan de veut droog me kemasje (laere beinkappe) of klómpe en veur houw me 'ne dunne laere sjolk. Meistal woort in de winter d'raan gewèrk of vreug in 't veurjaor. 't Gereidsjap besjtóng oet: 'n zaeg, 'n kapmes en 'n soort tang.
In en euver 't vlechwerk greuje rieranke en klumplante. Veugel make gaer hun nèske verborge tösje de tek en blaar: insekte zin d'r genoeg te vinge. 'n Tunehègk geit neet lang mèt, huègstens 10 jaor, umdat gebruuk weurt gemaak van (gedeiltelik) doad hout. In Ingeland kènt me ze nog vinge es aafsjeiing tösje de weie.
Ander hègke, die toegepas were in 't Limburgs landsjap zint:
Trivia
Eine hónd van 3 tung ein peerd van 3 hung eine miensj van 3 paerd zin geine vets miè weerd
(Ein tung of tunehègk van 3 jaor; eine hónd van 9 jaor (3x3);ein peerd van 27 jaor (3x9); eine miensj van 81 jaor (3x27) zin in de reigel oud en versjlete.
Raymond Meijs
Raymond Meijs (Valkeberg, 13 mieërt 1968) is 'n veurmalige Nederlandse fitserenner.
Meijs waas professioneel fitserenner van 1993 pès 2001. In zien jeugjaore es fitserenner leek hae 'n völbelaovend coureur te waere gezeen zien in 1985 op zevetieënjaorige laeftied behaolde Nederlands kampioensjap op de waeg biej de juniore en ouch nog in ’t zelfde jaor de Waereldtitel op de waeg in dezelfde klas.
Es professional wis hae veer maol de Hel van 't Mergellandj te winne, 'n record aantal veur deze Nederlandse klassieker. In 2002 en 2003 reej Meijs weer es amateur.
Belangriekste euverwinninge en eëreplaatsje
1985 1986 1988 1989 1990 1991 1993 1995 1997 1998 1999 2000
Tourdeilnames
gein
6 december
6 december is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 340en daag vaan e gewoen jaor en d'n 341e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 25 daog. 6 december is de nationaole fiesdaag vaan Finland; in de Roems-Kathelieke Kèrk is 't d'n heilegendaag vaan Sinterklaos.
Voere (sjtrieëk)
D'r Voersjtrieëk is 't laandsjap in 't dal van de Voor, m.a.w. d'r gaanse sjtrieëk dae op de Voor aafwatert. Geologisch bezieë hure Norbik en Maer waal, mae Moelinge, Teuve en Rimmersjdèl neet bie d'r Voersjtrieëk.
In de toeristische branche in Voere hanteert me 'n ander definitie. Bie 't toeristische maerk De Voerstreek hure de Nederlandse dörper neet mae de ander Voerdörper waal. De Voerstreek besjtéét oet driej landsjapstypes.
Haspengouws landsjap:
Limburgs heuvellandsjap:
Laand va Herf:
Aquarel
D'r Engelsje sjilder William Turner (Londen 1775-1851) weëd a-gezieë als inge van de gruuëtste aquarelliste van de wèlt.
't Zunt hieël get sjildere mit naam, die interessante aquarelle hant gemakt.
Bellingwedde
Bellingwedde is 'n geweze gemeinte in de Nederlandse provincie Groninge, in de Veenkolonies, tege de grens mèt Duitsland aon. Ze had 'n oppervlak vaan zoeget 110 km² en naoventrint 9.000 inwoeners. De gemeinte bestoont oet de kerne Bellingwolde, Blijham, Klein-Ulsda, Lutjeloo, Morige, Oudeschans, Rhederbrug, Veelerveen, Vriescheloo, Wedde, Wedderheide en Wedderveer. 't Waor 'n typische plattelandsgemeinte mèt 'n lieg bevolkingsdiechheid en 'n aofnummende, vergriezende populatie.
De gemeinte oontstoont in 1968 oet 'n samevoging vaan de aw gemeintes Wedde en Bellingwolde. Sinds 2006 lepe discussies euver opluffing vaan de gemeinte um ze same te voge mèt ein of mier vaan de naobergemeintes. Oetindelek góng Bellingwedde op 1 jannewarie 2018 same mèt Vlagtwedde tot de nui gemeinte Westerwolde.
Mook
Mook is de hoofplaots vaan de Nederlands-Limburgse gemeinte Mook en Middelar. De plaots ligk te noorde vaan Middelar en ten zuie vaan De Meulenhoek, aon de Maos. Ze had op 1 januari 2005 3.096 inwoeners. Bij Mook ligke twie zeventiende-iewse sjanse; in 't dörp zelf ligk de dörpskèrk van roond 1400. Kortbij Mook ligk ouch 't natuurgebeed de Mokerhei.
Op 14 april 1574 voont hei de Slaag op de Mokerhei plaots tösse de Nederlenders en Spaanjerds. Mook laog in 't verleie in 't Hertigdóm Kleef, dewijl Middelar bij 't Hertigdóm Gelder huurde. In 1800, ooder Frans bewind, woort Mook mèt Middelar vereineg in ein gemeinte. In d'n Twiede Wereldoorlog woort bij Mook hendeg gevochte: aon de Maos laog 'n kazemattelinie die de Duitsers aon d'n oeskaant vaan de Maos mós hawwe.
Stumloeazen uvulaire plosief
De stumloeazen uvulaire plosief of stumloeas uvulair ploefklank is 'ne mitklinker dae in 'n aantaal aan gespraoke tale veurkump (ónger anger in 't Arabisch). 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.
Kènmirke
Kènmirke vanne stumloeazen uvulaire plosief zeen:
Limbörgs
Anen ènj van e waord en in 'ne stumloeaze kónteks kan de stumloeazen uvulaire plosief 'nen allofoon zeen vanne stumhöbbendjen uvulaire plosief door auslautverhärtung; wen 't waord wuuertj gevolg door 'n anger waord det aanvèngk mit 'ne klinker, den is t'r juus ummer stumhöbbendj.
Kesjtièl Vaeshartelt
thumb|right|300px|Kesjtièl Vaeshartelt Kesjtièl Vaeshartelt ies e kesjtièl in de gemeinte Mestreech, in de buurtsjap Waert kortbie Raotem. 't Kesjtièl vervingk 'n Karolingisch good woa in 870 't Verdraag va Maeërsje woort getekend. In 968 weurt 't al geneump es Hartelt. In ièrsjte instantie waor 't 'n lièngood van de Hièr van Valkeberg. In 1381 kump 't good in heng van Servaes van Mulcken en saer daen tied hèt 't landgood: Hartelt van Servaes of Vaeshartelt.
In 1841 geuf köning Willem II opdrach um 't kesjtièl te gelle en deit 't deens es boeteverblief van de keuning. Nao zienen doad in 1849 verboewt Petrus Regout, industrieel in Mestreech, 't hoes tot 'n sjtatig kesjtièlke mèt biegeboewe. In 1851 geit Regout d'r ouch wone en geuf opdrach 'n koetsjhoes (noe verdwene), 'n aantal paerdsjtel en 'ne tore aan de noordvleugel bie te boewe. Naoderhand kump dao nog 'ne veranda bie. Bie de oprielaan versjient 'n porteersweuning en d'r weurt 'n landsjapspark aangelag. In 1861 köp Regout in de buurt nóg eine villa, dae Klein Vaeshartelt weurt geneump. Nao zienen doad raak 't good in verval en in 1954 weurt 't openbaar verkoch aan de gemeinte Mestreech. In 1992 vestig zich de Sjtiechting Driekant (Opleiding en advies) in 't geboew en saer 1994 is 't complex ouch in gebroek es congrescentrum en hotel.
Tot 1970 loog diet kesjtièl in de gemeinte Meersje, miè bepaald in de buurtsjap Waert. Dao liek 't nóg ummer, meh noe es ónderdeil van de gemeinte Mestreech.
De pachhaof, de Waerterhaof, in Waert, behuèrde langen tied bie Vaeshartelt.
Sjlieëkrieëkedraank
D'r sjlieëkrieëkedraank wert gemakt va sjlieëkrieëke, soeker en laeëveswater of eaux de vie. 't Is, zjuus wie e dröpke of 'ne pèkè, 'ne sjtaerk alcoholische draank dae van aodsher in d'r gaanse sjtrieëk tussje Aoke, Luuk en Mestreech wert gemakt. Waeltwied is d'r Jägermeister d'r bekaandste likeur dae gemakd is op basis va sjlieëkrieëke.
Bereiding
Es 't in d'r weenter ene kieër good gevraore haat geet me de besse van d'r sjlieëdaoën, de sjlieëkrieëke plukke. Me kint ze och ieëder plukke en 'n nach in d'r vreezer liegke. Me nimt 'n groeëte tas krieëke. In eeder krieëk sjtikt me èng kieër mit 'n sjtopnaold. Me deet de tas krieëke in 'ne bokaal van 'ne liter en sjtrujt d'r 'n tas soeker op. Dan sjudt me ene liter laeveswater of aux-de-vie d'r op (plusminus 30%) en zit d'r bokaal op 'n duuster, keul plaatsj. Nao 'n mond, vreuger traditioneel roond nuujjaor, kint me e sjlieëkrieëke-dröpke dreenke. Puur of 'n cocktail mit sjweps of tonic. Es me de sjlieëkrieëke vervingt dör zjwarte miemele kriet me 'n pèkè mit cassis-sjmaak.
Matsuo Bashô
Leve
Bashô woort gebore es zoon van 'ne liege samoerai, en woort tot 'tzelfde opgetrokke. Evels vertuinde heer al vreug poëtische veerdeghede en in 1664 woorte zien ierste gediechte oetgegeve in Kyoto. Gedurende de volgende minstes zes jaor bleef heer dinkelek dao woene; in eder geval versjene in deen tied versjeie bundelinge vaan häöm. In 1672 verhuisde heer nao Edo, noe Tokio, boe heer 'n sjaol um ziech heen stiechde. Es oonröstege mins naom heer gein genoege mèt zie succes en lègkde ziech tow op 't Zen-boeddhisme. Ouch begós heer ummer langer reize te oonderneume, en leefde heer in hutte gebouwd door zien lierlinge. De reize lag heer oetgebreid vas in diechwèrke. Heer storf in 1694 op doorreis aon 'n maogkrenkde.
De Japanse dichkeuns, en in 't biezoonder Matsuo Bashô, is beïnvloed dör m.n. Du Fu, 'ne Chinese dichter oet d'r achste ieëw.
Deunehèk
thumb|300px|Gesjnoeide deunehèk in 't [[heuvelland]]
Sjlièboum-sjlièkrekelehèk
'n Ander plant die 'n deunehèk vörmp ies de sjlièboum (Nederlands: Sleedoorn of Sleepruim, weitesjappelik: Prunus spinosa). In deze sjtroek kómme de wiete bleumkes veur de blaar, eder op ein sjteelke op 'ne tak. Daoneve ziete ouch deun op de tek. De sjlièkrekele versjiene in 't naojaor. Ze lieke op blauwgries pruumkes of droeve. Ze zin 't bèste te verwèrke es 't gevrore haet. Van de sjlièkrekele kint me jam, gelei, compôte, wien, likeur en 'n dröpke make.
Biotoop
thumb|300px|Gesjnoeide deunehègke in [[Veurs (Voere)|Veurs (Voere)]] Door en euver hègke greuje en bleuje klumplante wie rierank (heggerank en haagwinde) en klet (kleefkruid). Ónder de hèk sjtoon o.m. 't mièrts viuèlke en vrattelkroed (stinkende gouwe).
Ander hègke
Ander hègke, die toegepas were en/óf woorte in 't Limburgs landsjap zint:
Sjnoeie
Um sjtrakke hègke te kriege moet eder jaor gesjnoeid were. Deit me dat mer ins in de 2-15 jaor, dan greuje de hègke oet tot gebösjkes, woa veugel, vlindersj en insekte ziech thoes veule. Dit soort sjtroekhègke kómme miè veur in Noord Limburg en Brabant. Snoeie gebeurt mèt de hègkesjièr, de sjnoeizaeg en de sjnoeitang of mèt motorgereidsjap.
Um de karakteristieke hègke in 't heuvelland te beware, kriege de boere allewiel subsidie veur 't sjnoeie. De sjtiechting I.K.L (Insjtandhouwe van Klein Landsjapselemente) begeleidt 't sjnoeiwerk van 20 km hègke. In Zuud Limburg liegke rónd de 400 km deunehègke.
De Bakhei
De Bakhei, ouch gespèldj es Bakkei, op 't Nederlandjs: Bakheide, is e Midde-Limburgs gehöch det óngerdeil oetmaak vanne gemèndje Bezel in Nederlandj. 't Ligk próntj t'n zuje van Bezel en t'n oeaste van Riekel.
Straote
De volgendje straoten en waeg ligken in 't beboedje gebied vanne Bakhei:
Mark Tuitert
Leve
Tuitert greujden op in zien geboorteplaots Holten. In 1999 woort heer wereldkampioen bij de juniore. In 2001 debuteerden 'r op 't Europees volwasse kampioensjap, boebij heer nao de derde race droetlaog umtot heer op e blökske trejde. Pas in 2003 haolde heer dao succes mèt de broonze medalje. 't Jaor dao-op woort heer mèt groete euvermach (e wereldrecord punte) Europees kampioen. Heer maakde ouch deil oet vaan de ploog die in 2005 de ierste wereldkampioen bij de plogeachtervolging woort. Op datzelfde oonderdeil haolden 'r bij de Olympische Speule in Turijn de broonze medalje.
Nao slechte rizzeltaote in all-roundtournoje in 2006 en 2007 besloot heer allein mer nog op aofstande te rije, en wel de 1.000 en 1.500 meter. Op de lèsten aofstand haolden 'r al ieder gouwe medaljes in de wereldbekerwedstrije. Toch lieverde dat in ierste instantie nog gein rizzeltaote op: Tuitert bleef op de sprintaofstande en de 1.500 meter 'nen outsider. Gans oonverwach haolde heer op de Olympische Speule in Vancouver vaan 2010 'n gouwe medalje op de 1.500 meter. Heer versloog de groete favoriet Shani Davis en woort d'n ierste Nederlander sinds Ard Schenk (Sapporo, 1972) dee dat presteerde.
Tuitert woent intösse in Heerenveen. In de zomer deit heer aon skeelere.
Haerunge
thumb|101x101px|'t Waope van Haerunge thumb|184x184px|De  Sankt Amanduskirche  ; Haerunge (Duuts: Herongen, Nederlands: Herungen) is ein dörp dirèk euver de grens beej de stad Venlo in de Duutse Kreis Kleve in d'n bóndsstaot Naordrien-Wesfale. De grens mit Nederland is mer 2,5 kilometer verwiederd van 't dörp. Op 31 december 2004 haet 't 2.757 inwoeëners. Patroeënhielige is St. Amandus, nao wae ouk 'n kirk in 't dörp is verneump. Haerunge is via d'n Duutsen autosnelwaeg A40, d'n B58 (westelik van 't dörp) en d'n B211 (oëstelik) beriekbaar. Ouk loup d'r dirèk vanoét Venlo de waeg Herongerberg, dae op Pruse ziej van de päöl wiejervuuert es Niederdorfer Straße. Zudelik van 't dörp leejt de Venloër Heide mit reste van 'n groeët vleegveldcomplex.
Geschiedenis
De platsnaam Haerunge woort veur 't iërs vermeld in 'n oerkónde op 17 miërt 899. Haerunge waas lang ónderdeil van 't hertogdóm Gelder (dös ouk van de Zudelike Nederlande), besteurd vanaaf de stad Geldere. Nao de Spaanse Successieaorlog (1701-1713) woort 't dörp ingenaome door Pruses, waonao dit gebeed Prusisch-Opper-Gelre geneuemp woort wies 1794. Vanaaf 1794 woort Haerunge door Frankriek bezet, waonao 't in 1798 officieel ónderdeil geweure is van 't Franse Kiezerriek ónder hierser Napoleon Bonaparte en opgenómme woort in 't Roerdepartement. 't Grave van 't Grand Canal du Nord in opdrach van Napoleon vónd in 1806 plats, mer woort neet gevaerdig. Späöre d'r van zeen nog steits in 't landschap te zeen en saer 1990 gief 't ein speciale fietspaad ge-äöpend naeve de alde greppel van 't noeëts vaerdiggemakde boewwirk. In 1814 woorte de veurmaolige Gelderse gebeder in Naord-Limburg wier Nederlands (mer pas definitief nao d'n Belsen Opstand van 1830), nao 'nen ieëw beej 't Pruses en later ouk Frankriek gehuurd te höbbe. De definitieve grens tösse ('t toen nog nieje) Limburg en 't Pruses, zoëes me häör noe kènt, woort tiedes 't Congres van Wene bepaold. Haerunge loog toen inkel kilometer miër landinwaarts, en kam toen definitief aan de Pruse. Op 1 juli 1969 woort Haerunge ónderdeil van de gemeinte Straole.
Spraok
't Gebeed van Haerunge behuurde tót 't naordelik deil van Opper Gelre, wao ein Kleverlands dialek gespräöke woort en wuuert. 't Dörp leejt get baove de Uerdinger Linie, det de grens tösse 't naordelike Kleverlands en 't zudelike Limburgs markeert, waodoor me beejveurbeeld sprik van ik in plats van ich. Neettemin zeen de Limburgse invleuje tót aan Árse en Straole dudelik huurbaar. De letste jäöre wint ouk 't Rienlands (Keuls) regiolek terrien. Door de grens en de beejbehurende vasstelling van de officiële spraok aan bei ziej van de päöl, vinde spraokkundige óntwikkelinge apart vaneinander plats.
Bedriefslaeve
In Haerunge steit de fabriek van 't bedrief Kühne, det delicatesse, ingemak tafelzoer, en verschillende sauze, wie mayonaise en curryketchup produceert. Häör aafzetmert is waereldwied. Kühne, mer ouk ander bedrieve in 't dörp zeen noe verbónde mit 't Venlose bedriefslaeve.
Brónne
Dit artikel baseert zich op 't corresponderend Nederlandsspraokig en op 't Duutsspraokig artikel.
Gausdal
De gemeintecode is 0522.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2,6% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Bernheze
thumb|Ligking vaan Bernheze in Noord-Braobant Bernheze is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, mèt 'n oppervlak vaan 90,38 km2 en 'n inwoeneraontal vaan 29.888 per 1 januari 2016 (333 inw/km²). De gemeinte umvat de kerne Heesch (boe 't raodhoes steit), Heeswijk-Dinter, Loosbroek, Nistelrode en Vorstenbosch.
De gemeinte hètde tot 1995 Heesch. Tot de naomsverandering woort beslote naotot ze 't jaor deveur bij 'n herindeiling de gemeintes Heeswijk-Dinter en Nistelrode had opgeslók.
Middelar
Middelar (Nederlands: Middelaar) is ein dörp ien de Nederlands-Limburgse geminte Mök en Middelar. 't Let ten zuuje vaan Mook en haaj per 1 januari 2005 931 inwoeners. De umgeving is vreej heuvelechteg.
Beej Middelar zien reste vaan 'n Romeinse villa gevoonde. Ien 't verleije heurde Middelar beej 't Hertigdóm Gelder, dewijl Mook oonder Kleef vèl.
'n Populair legende is den vaan Kiste Truuj, 'n Middelarse dinje de nor de Slaag op de Mokerhei (1574) de res vaan eur leave gezoch zoo höbbe nor 'n schaatkies vaan de Staotse legers. Eure statu stoat op de merret vaan Middelar.
Merwede
thumb|De Merwedebrögk bij Gorinchem. De Merwede is 'n revier in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Ze löp in oos-westeleke riechting. Vaanajds is 't de reveer boe-in Maos en Waal samevleuje; de aw tak vaan de Maos die hei instruimp, neump me allewijl de Aofgedamde Maos of Andelse Maos. De Merwede is verdeild in twie stökker: de Bove-Merwede en de Oonder-Merwede (Nederlands: Beneden-Merwede).
Groeat Limburgs Dictee
't Groeat Limburgs Dictee is 'n dictee det georganiseerdj wuuertj door de Limburgse Literair Lies (LiLiLi). 't Dictee besteit oet 'n tieëntal zinnen in versjillendje dialekte. De deilnummers dene dees zinne krek te spelle volges de Veldekespelling 2003, in 't dialek wo-in ze veurgelaeze waere.
Merwede
Historie
De naom Merwede deit ziech aofleie vaan merowe, wat 'wije stroum' beteikent. Mesjiens is 't geslach vaan de Merovingers nao dees revier geneump. In 't twiede deil herkinne v'r daobij 't (later drachter geplek?) Middelnederlands woord wede, wat 'bos aon de revier' beteikent en verwant is aon 't Ingels wood. De variant Merwe (dus zoonder 't toponiem -wede) huurt me nog väöl in de regio (beveurbeeld in Dordrech, wat ziech de Merwestad neump). Vreuger ouch woort gans de oonderluip vaan Maos en Waal same Merwede geneump; dit gol dus ouch veur de Noord en Nui Maos.
Groeat Limburgs Dictee
De ieëste editie van 't dictee haet plaatsgevónje in 2005. De lèste kieër is 't gehajen in 't Glaaspalies in Haerle, es óngerdeil van d'n 11e LiLiLi-daag op 26 oktoeaber 2008.
Groeat Limburgs Radiodictee
Op 17 september 2009 haet L1, óngersteundj door 't Hoes van de Kunste Limburg, de Raod veur 't Limburgs en de streektaalfunctionaers, veur 't alderieës 'n Groeat Limburgs Radiodictee georganiseerdj. Daobie woor 't meugelik óm inne radiostudio of van heim oet mit te doon. Dit is zoeawied bekindj 't lèste Limburgs Dictee toet noe toe.
Merwede
Historie
In de late middeliewe laog kortbij Dordrech de hierlekheid Te Merwede. Zij bouwde oostelek vaan de stad 't Hoes te Merwede. Nao de verweusting vaan dit kestiel in 1418 en de Sint-Elisabethsvlood vaan 1421 (wie 't gebeed oonderleep en 't rewien op 'n eilendsje kaom te ligke) waor dees hierlekheid neet mie vaan groete beteikenis; sinds 1604 huurt 't gebeed aon de stad Dordrech. 't Rewien steit nog ummer.
Norberg
Norberg is 'n gemèndje in Västmanlands län, Zwede. De gemèndje tèltj 5.866 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 419,70 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 14 luuj de km².
Merwede
Historie
Door 't samevleuje vaan twie groete revere in 'n neet oetzunderlek groete bèdding hadde plaotse aon de Merwede, in 't bezundre Gorinchem, vaanajds dèks las vaan hoeg water. Daorum groof me in 1874 de Nui Merwede door de Biesbos, e gebeed boe vreuger allein klein kreke lepe. Begin twintegsten iew kaom ouch dee Bergse Maos veerdeg (geneump nao Geertruidenberg), 'n rigoureus verbreiing vaan 'n aw Maosbèdding, geneump nao Geertruidenberg. In 1904 sloot me toen de Maos bij Andel (gemeinte Woudrichem) aof, zoetot 't Maoswater noe neet mie in de Merwede struimp.
Trajek
De Merwede begint tösse Woudrichem (linkerkant) en Dalem (gemeinte Gorinchem; rechterkant). Al kort daonao ligk aon de rechterkant de stad Gorinchem. Bij Werkendam (linkerkant) splits ziech de Nui Merwede aof, die 't mieste water aofveurt. Vaanaof dao hèt 't oersprunkelek trajek de Oonder-Merwede. Dit veurt langs de dörper Hardinxveld, Giessendam, Sliedrecht en Papendrecht (rechterkant); allewijl veural veurstei vaan Dordrech gewore. Dees stad zelf ligk, sjuins tegeneuver Papendrecht, aon de linkerkant, op de plaots boe de Merwede ziech tot slot splits in de Aw Maos (rechdoor) en de Noord (rechsaof), op eint vaan de dröks bevare punte vaan Europa.
't Reveerke de Linge löp in Gorinchem in de Merwede euver. Vreuger gol 'tzelfde veur de Giessen, die evels wie de naom al zeet bij Giessendam is aofgeslote. Kort bij Gorinchem is ouch 't begin (of ind) vaan 't Merwedekenaal.
Euver de Merwede ligke drei brögke, die alledrei relatief hoeg zien um de sjeepvaart op de economisch belaankrieke revier neet te hindere. Stroumaofwaarts zien dat de Merwedebrögk bij Gorinchem ('n verkiersbrögk mèt d'n A27; zuug foto), de Baanhoekbrögk ('n spoorbrögk tösse Dordrech en Sliedrecht) en de Papendrechtse brögk ('n verkiersbrögk tösse Dordrech en Papendrecht, mèt d'n N3. Alledrei de brögke zien ouch veur fietsverkier ingeriech. Daoneve gief 't nog poontvere vaan Gorinchem nao Woudrichem, vaan Gorinchem nao Sleeuwijk en vaan Papendrecht nao Dordrech. Ouch veurt euver deile vaan de Merwede 'n zoegeneumde Waterbös.
Hollandsen IJssel
thumb|Ligking vaan d'n Hollandsen IJssel in Nederland. thumb|Hollandsen IJssel in Oudewater. D'n Hollandsen IJssel is 'n revier in de Nederlandse provincies Utrech en Zuid-Holland. Allewel tot 'r dus neet gans door 't vreuger gewes Holland löp, weurt heer toch denao verneump, um verwarring mèt d'n IJssel in Oos-Nederland te veurkoume.
Oontstoon en historie
Oersprunkelek waor d'n Hollandsen IJssel 'n zijtak vaan de Lek (zelf weer ein vaan de väöl vertakkinge vaan de Rijn). Kort nao Vreeswijk (allewijl gemeinte Nieuwegein) splitsden 'r ziech aof um dao ziene weeg door 't Stiech en 't graofsjap Holland te vervolge. Dit gebeed waor toen nog bekans exclusief moeras. Meh zjus in dezen tied waor me dees streke ('t later Greun Hart) in hoeg tempo aon 't inpoldere. Aofwatere op d'n IJssel kós allein es 't peil neet te hoeg waor. Umtot neet laank teväöre de Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede waor aofgedamp, waor de Lek 'n groete revier geweure, wat 't peil in d'n IJssel wijer umhoeg joog. In 1285 woort op las vaan graof Floris V vaan Holland d'n Dam bij 't Klaphek aongelag en d'n IJssel aofgeslote. Noe kóste de polders ouch in dit gebeed weure aongelag.
Oondaanks groondeg waterbehier is d'n IJsseldiek nog eine kier doorgebroke, bij de Watersnoed vaan 1 fibberwarie 1953. Bij Nieuwerkerk aan den IJssel sloog 't water e look vaan neet minder es 14 meter laank. Op las vaan de börgermeister woort toen d'n diek mèt e sjeep gediech. Dit veurkaom de euverstruiming vaan groete deile vaan Zuid-Holland, inclusief deile vaan Rotterdam. Um dit in de touwkoms te veurkoume is in 1958 de Störmvloodkiering Hollandsen IJssel aongelag, 't ierste voltoejd elemint vaan de Deltawerke.
STS-133
thumb|right|Embleem van STS-133 STS-133 (voloet Space Transportation System 133) waor 'n Space Shuttle-missie nao 't International Space Station. De Space Shuttle Discovery is op 24 fibberwarie 2011 um 22:53:24 Nederlandsen tied gelanceerd. Op 9 miert 2011 landde de Discovery weer veileg op Kennedy Space Center. Primair missie waor 't aoflevere vaan de Pressurized Multipurpose Module (PMM) (de aongepasde Multi-Purpose Logistics Module Leonardo), de ExPRESS Logistics Carrier en Robonaut2 ('ne robot dee in 'n later stadium, nao oetvoereg teste, kin helpe bij ruimtewandelinge).
De missie waor de 39e en lèste veur de Discovery. Oersprunkelek waor dit ouch de lèste vlöch vaan 't Space Shuttle-program, mer dat veranderde toen STS-134 woort verplaots nao 'n lancering in fibberwarie 2011 (dees vlöch is intösse verplaots nao 19 aprèl 2011). Intösse is bekind tot nog 'n missie, STS-135, zal weure gevloge, es de Launch On Need-missie STS-355 neet nudeg is. De lanceerdatum vaan dees vlöch is nog neet bekind.
Hollandsen IJssel
Verluip
Boete de geneumde stedsjes ligke aon d'n Hollandsen IJssel veural väöl polderlandsjappe, zoegeneumde weerde (in 't Hollands waarde). Aon de linkerkant vint me zoe de Lopikerwaard en de Krimpenerwaard; aon de rechterkant höbbe ze gein courante naome meh 't landsjap is dao geliekaardeg. De bebouwing besteit väölal oet kilometerslang gehuchte of dörper in lintbebouwing, mèt smaal akkers achter de boerderije. Versjèllende plaotsnaome indege op -kop of -koop (vaan Middelnederlands cope, 'in pach gegeve polderlandsjap').
STS-133
Op 20 september 2010 is Discovery verplaots (de zoegenaomde "rollout") vaan 't Vehicle Assembly Building (VAB) nao lanceerplatform 39A. Oersprunkeleke lanceerdatum waor 1 november 2010. Dit woort 'n aontal kier oetgestèld. Bij de lanceerpoging op 5 november 2010 woort bij 't tanke vaan de waterstoftank e leek oontdèk. Bij controle vaan d'n externen tank woort 'n sjäör oontdèk. Wijer controle lieverde nog mie sjäöre op en oeteindelek is beslote de Discovery trök te rolle nao de VAB, umtot reparaties op 't lanceerplatform neet meugelek waore.
Hollandsen IJssel
Verluip
Tot aon Gouda weurt d'n IJssel allein nog mer veur plezeervaart gebruuk en ligke tal vaan brögke dreuver. Daonao weurt de revier breier en gief 't hei en dao poontvere um de sjeepvaart neet te hindere. 't Groetste ligk tösse Moordrecht en Gouderak.
STS-133
Bemanning
De Discovery had 'n bemanning van zès lui: commandant Steven W. Lindsey, piloot Eric A. Boe, en de missie-specialiste Benjamin Alvin Drew, Jr., Stephen G. Bowen, Micheal R. Barratt en Nicole Stott. De lèste twie waore in de ruimte (es bemanning vaan ISS-expeditie 20) op 't momint tot bekind woort gemaak tot zie deil zouwe oetmake vaan dees bemanning. Drew is de lèsten Afrikaans-Amerikaansen astronaut dee in 'ne Space Shuttle zal vlege. Bowen, dee ouch tijdens de missie STS-132 vloog, vervóng Timothy L. Kopra, dee bij 'n fietsoongelök op 15 jannewarie zien heup braok. Bowen is daomèt d'n iersten astronaut dee daadwerkelek twie opeinvolgende Space Shuttle-missies vloog.
Ruimtewandelinge
Bowen en Drew höbbe op de vijfde en zevende vlöchdaag 'n ruimtewandeling gemaak.
CV de Koempels
CV de koempels is 'n carnavalsverein die is opgerich in d'r fibberwaar vaan 2005.
Allofoon
'nen Allofoon is 'n alternatieve vorm, döks 'n vorm die e foneem aannump in 'ne bestumdje fonologische kónteks; wen me 'ne bepaoldje klank kan veurspèllen aanhandj de ómgaeving worin deze klank veurkump, den is deze klank meistes 'ne variant of 'nen allofoon. E veurbild is d'n stumloeazen uvulaire plosief in 't Limbörgs; dees klank kump veur inplaats de stumloeaze velaire plosief inne kónteks van achterklinkers. Me kan dees klank dus ummer aafleien es 'nen angere klank in 'ne bepaoldje kónteks; hiedoor is dit 'nen allofoon en gei foneem.
CV de Koempels
De verein besjteet oet luuj va Ieëpe, Gulpe, Wielder, Ees, Elkerao en Sjlennich. Sinds 2006 waed d'r gikker jaor 'ne sjlager gemaak. Sjlager Tweidoezendachterlik: Koempels
Allofoon
'nen Allofoon is dus 'nen oetspraokvariant. Dees anger oetspraok lèdj neet toet 'n verangering inne beteikenis van e waord. Döks is 'nen allofoon aafhenkelik vanne klenk inne ómgaeving, meh det hoof neet ummer zoea te zeen. 'n Allofoon oetspraok kan ouch 't gevolg zeen vanne posiesje vanne klank in 't waord (wie bie auslautverhärtung), mer ouch kómme versjillendje oetspraoke in vriej variaasje veur.
Masfjorden
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 1,3% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
7 december
7 december is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 341en daag vaan e gewoen jaor en d'n 342e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 24 daog.
GP2
De GP2 Series, wovan GP2 de aafkorting is, is ein vorm van autosjport die is geïntroduceerdj in 2005, volgendj oet ein lang discussie euver de 'kweekviever' van'ne Formule 1, de Formule 3000. Dit 'format' wasa bedachtj door Bernie Ecclestone en Flavio Briatore.
De auto's in'ne GP2 Series
De GP2 Series auto weurdj gebroektj door alle teams en haetj ein Dallara chassis mit eine V8 motor van Renault en Bridgestone benj.
Salem (Zwede)
Salem is 'n gemèndje in Stockholms län, Zwede. De gemèndje tèltj 14.655 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 54,32 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 269,8 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
13,72% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
GP2
Motor
De 4 liter Mecachrome V8 motor haetj interne, cartographische en upgrades in'ne software gehadj, om te zorge veur ein baeter verbranjing van'ne brandjsjtof en baeter prestaties. De motor produceertj ongeveer 580 pk's (432.5 kW).
Carla Beurskens
Meis succesvolle Nederlandse atlete oats
Wiezeër Beurskens alle aspecte van 't metier beheërsjte, bliek oet de verdeiling van de drieëntwintig nasjenale titele die zie gedoerende häör lang carrière in de wach sjleipte: drie op indoor- en vief op outdoorbane, neuge op de waeg en zös op de veldjloup. Zie is op de lange aafsjtènj verreweg de meis succesvolle Nederlandse atlete oajt.
GP2
Versjnellingsbak
De versjnellingsbak oet 2006 waas gemaaktj door GearTek en haetj software upgrades ongergange en haaj ein nuujer, baeter systeem om baeter te sjaakele.
Carla Beurskens
Meis succesvolle Nederlandse atlete oats
De lengde van häör atletiekcarrière in oagesjouw nummend kaom Carla Beurskens sjlechs op ein relatief gering aantal groate kampioensjapstoernooje veur Nederland oet. Tweë keër naom zie deil aan de Olympische Sjpele (in 1984 en 1988), driemaol aan de Europese- en eine keër aan de Waereldkampioensjappe. Óm oeteinloupende raejene ware d'r veur häör op die toernooje gein groatse dade weggelag. De viefde plaatsj op de marathon biej de Europese kampioensjappe 1982 in Athene waas de hoagste plek die ze oats bereikde bie dees wedsjtriede.
GP2
Benj
Bridgestone is de enige leeveranceer van benj in'ne GP2 Series.
Gegroefdje dreugwaerbenj waerdje gebroektj wie de series begoste in 2005, dees regel waerdje verangerdj in 2006 wie de teams de zogenaamdje 'slicks' moste gebroeke.
Carla Beurskens
Groate marathons
Baeter vergóng |t Beurskens op de marathons van de versjillende groate waereldsjtaej. Zoa is zie, op de Keniase atlete Tegla Loroupe nao, de ènnige die de marathon van Rotterdam biej de vrouwluuj meë dan èns gewónne haet. En dat terwiel zie kort nao häör eësjte euverwinning in 1984 verklaorde dat zie Rotterdam veurtaan lènks zouw laote ligke, tenziej me de situatie veur vrouwelike deilnummers drastisch zouw verbaetere. In 1990 voldege de ómsjtandigheje bliekbaar baeter aan de veurwaarde van de Limburgse, want zie trooj d'r opnuuj aan en góng weer mèt de wins sjtrieke. Daobiej waas zie de eësjte vrouw die in Rotterdam 'ne tied bènne de twee en 'n hauf oer realiseerde: 2:29.47.
GP2
Benj
Bridgestone maaktj drie saorte benj, 'compounds' veur race op ein dreug baan (zach, medium en hel), en 'tzelfdje veur race op ein naate baan, maar dan mit ein 'wet specification'. De keuze van'ne benj hingk van'ne teams en'ne organisatore van idder GP2 Series event aaf.
Prestasies
Afgaonde op research en sjtabiliteitstests veur 't seizoen, kos 't 2005 model van 0 nao 200 km/h in 6.7 seconde. De auto haetj een topsjnelheid van 320 km/h, det beteikendj det 't de sjnelste einzitter is nao de Formule 1, Champ Car en de Indy Racing League auto's. De auto's zeen gemaaktj om minder dan teen seconde per rundje langsamer te zeen dan de typische Formule 1 auto.
Race weekend
Op vriedaag höbbe ze ein vriej training van 30 minute, en ein kwalificatie sessie van 30 minute. De kwalificatie besjlistj de sjtartopsjtelling veur de race op zaoterdaag, die ein lengte haetj van 180 kilomaeter.
Carla Beurskens
Groate marathons
Carla Beurskens leep häör persoanlik en teves nasjenale record van 2:26.34 op 15 november 1987 in de marathon van Tokio, wo zie es tweëde eindigde achter drievoudig winnares Katrin Dörre oet Oas-Duutsjlandj. Dit record zouw dertieën jaor es Nederlands record euvereindj blieve. Pas in 2003 woort dit door Lornah Kiplagat in de New York City Marathon nao 2:23.43 trökgebrach. Wiejer sjreef zie euverwinninge op de marathon op häöre naam in 't Japanse Nagoya in 1987, in 'n, gezeen de ómsjtandigheje (óngerwaeg ènnige sneëbuuje), oetsjtaekende 2:28.27, in Eindhoven in 1995 en in Enschede in 1997.
GP2
Race weekend
Tiedes de race op zaoterdaag mot iddere coureur eine pitsjtop maake wbiej hae/ziej minstens twee benj mot wissele.
Op zondaag (behalve in Monaco) is d'r eine sjprintrace van 120 kilomaeter. De sjtartopsjtelling weurdj bepaaldj door de resultate van zaoterdaag, maar de top 8 weurdj omgewisseldj; det wiltj zegke det de nummer 8 van zaoterdaag van pole-position sjtartj en de winnaer van zaoterdaag van plaats 8.
Carla Beurskens
Honolulu
Veur altied zal Beurskens häöre naam aevel verbónje blieve aan de marathon van Honolulu op Hawaï. Van de tieën keër dat zie daor aan de sjtart versjeen, góng zie mèr leefs ach keër mèt de hoagste eër sjtrieke. De eësjte keër leep zie d'r in 1985. De oetneuëdiging veur deze wedsjtried góng vergezèld van 'n tweëwaeks vakantieaanbod. Zónger volledige veurbereiding naom zie deil en prónt wón zie. Vervolges woort häör zegereeks op Hawaï tot en mèt 1994 allein in 1988 en 1991 óngerbraoke. Mèt häör ach euverwinninge is zie d'r de meis succesvolle marathonloupster oats. Door de wedsjtriedorganisatie wirt zie taengewoordig es eëregas veur de wedsjtried oetgeneuëdig.
GP2
2005
't Seizoen 2005 waas de eerste van'ne series, 't verving 't ter ziele gegange Formule 3000-kampioensjap. Arden International won de letste F3000-titels, dus sjtardje det jaor es ein van'ne favoriete.
Carla Beurskens
Nederlandse kampioensjappe
Outdoor
GP2
2005
't Seizoen 2005 begos op 23 april 2005 in het weekend van'ne Grand Prix van San Marino op 't Autodromo Enzo e Dino Ferrari in Imola, Italië. In 't veurseizoen mos ein test de sjtartnummers bepaale, de teams van iSport International en HiTech Racing leete häöre competatieve kantj zeen en deeje dit. 't HiTech-team is gerundj door veurmalig Formule 1-kampioen Nelson Piquet om ziene zoon richting de Formule 1 te kriege.
Carla Beurskens
Nederlandse kampioensjappe
Indoor
GP2
2005
't Kampioensjap besjtong oet 23 races, 2 races per weekend behalve in Monaco, wo maar eine race weurdj gereeje. Dit kampioensjap waerdje gewonne door de Duitser/Fin Nico Rosberg, dae directj waerdje gecontracteerdj door 't Formule 1-team van Williams.
Carla Beurskens
Perseuënlike records
Waeg
GP2
2006
't Seizoen 2006 waas 't tweede van'ne series. Naodet kampioen Nico Rosberg waas vertrokke nao 't Williams F1 team, en runner-up Heikki Kovalainen vertrok om zich te richte op zien rol es reserveriejer van Renault F1, wodoor Nelson Piquet Jr. in'ne auto van Piquet Sports de grote titelfavoriet waas gewoore. Toch waas 't team van ART Grand Prix mit de coureurs Alexandre Prémat en Lewis Hamilton ouch ein van'ne favoriete, ziej waare immers de regerendje kampioene.
Sintervaos
thumb|Crypte uit 550 met graf St.Servaas (achter hekje) Sintervaos (ouch Servaos, Faos; Latien Servatius; gestorve 384?) is 'ne katholieke heilege dee leefde in de veerde iew. Heer is de petroenheilege vaan de stei Mestreech en Grimberge, en vaan de sleutelmekers en sjrienwèrkers. Zie leve is sterk door legendes verteikend.
GP2
2006
Voor 't eers waas de kalender neet geliek aan de kalender van'ne Formule 1, want 't GP2 seizoen begos op 't Circuito Ricardo Tormo, in Valencia, Spanje op 8 april 2006, wo Piquet Jr. de eerste winnaar waas.
Sintervaos
De legende vertèlt tot heer gebore zouw zien in Armenië oet Joedse awwers. Waorsjijnlik evels waor 't iemes oet de Toxandrische landadel. Roond 't jaor 340 zal heer bisjop gewore zien vaan Tóngere. In 343 duuk heer op op de Synood vaan Sardica en in 359 weer op de Synood vaan Rimini, woe heer es ein vaan de mètstanders vaan 't athanasisme 't arianisme aonvèlt.
GP2
2006
Piquet ging nao ein vreug leiding in het kampioensjap, veurdet Lewis Hamilton trökkwaam. Ein paar dominante races van'ne jonge Brit brach 'em aan'ne leiding van het kampioensjap, wodoor Piquet Jr. waal get trök mos doon.
Sintervaos
Vaan 't werk in zien eige bisdóm is weineg bekind; heer heet in eder geval de zetel vaan Tóngere nao Mestreech verplaots, ofwel um de kèrksjatte te kinne verdeidege, ofwel umtot me in Tóngere neet kós leve mèt zien strikte lezing vaan 't christendóm. Heer zouw gestorve zien in 384. Heer woort al snel nao zienen doed heileg verklaord; ziene fiesdaag is 13 mei en daomèt is 'r eine vaan de Iesheilege. In of roond 560 woort in Mestreech de Sintervaoskèrk gestiech, de veurluiper vaan de huiege basiliek.
GP2
2006
Nao ein sjpannendj kampioensjap wo in 20 races langk waerdje gevochte, claimdje Hamilton de titel op in de einerletste race, op 't Autodromo Nazionale Monza, in Monza, Italië, en vierdje 't mit ein tweede plaats in'ne 21e en letste runj.
Sintervaos
Behave dees aonnummeleke feite zien vaan Sintervaos veural väöl legendes bekind. Zoe zouw heer örges nog familie vaan Zjezus zien (zien euverama Ismeria zouw 't zöster zien gewees vaan Sinte-Anna), en zouw Sint-Pieter häöm op 'n reis nao Roeme zien versjene en häöm zien zèlvere sleutel gegeve höbbe. Zie heilegeleve woort opgeteikend in de Gesta Sancti Servatii, en in de twelfde iew door Heinric van Veldeke nao de volkstaol bewèrk (zuug ouch Limburgs).
GP2
2007
De GP2 Series begos op 13 april op 't Bahrain International Circuit, en eindigdje op 30 september op 't Circuit de Valencia. De Duitse coureur Timo Glock van iSport International behaoldje dit jaor de waereldtitel.
2008
De data van'ne races van'ne GP2 Series in 2008 zeen nog neet bekindj. Vewachtj weurdj det 't seizoen, net zowie in 2006, zal beginne in Valencia, Sjpanje. In 2008 zal d'r veur 't eers in de nuuje auto waere gereeje, de GP2-08. Deze zal toet en mit 2010 gebroektj waeren. Alle kampioene van'ne GP2 toet noe toe zeen ouch gepromoveerdj nao de Formule 1, dus det zal extra motivatie zeen veur de coureurs dit jaor.
Hoes De Dael
thumb|300px|right|Hoes De Dael in Nut Hoes De Dael ies 'n landhoes, gelege in 't dal van de Pletsjbaek, ziebeek van de Gelaenbaek, in 't dörp Nut. 'ne Andere, historische, naam ies Hoes Oelsbrook. Brook beteikent: moerassig terrein. Oel zou kènne truukgoon nao 't gesjlach Oensel. Nao aanlèk van de sjpoorweeg en de autobaan A 76, liek 't landhoes allewiel ingeklemp tösje waeg.
Zuid-Nederland
Zuid-Nederland is 'n regio in Nederland. Neve statistisch en economisch, veurnaomelek op 't gebeed vaan de EU, höbbe de Nederlandse regio's gein inkel beteikenis. Evels gief 't wel ummertouw mie lui die vaan meining zien tot de regio's mie mach mote kriege, en de provincies zjus minder. Eindhove weurt dèks officieus es de hoofstad gezeen vaan  't Zuie, dewijl 't neet ins de hoofstad vaan häör eige provincie, Noord-Braobant, is. Deze titel krijg zie neet allein dèks vaanwege väöl Zuid-Nederlandse instanties mer ouch door häör centraol ligking vaan de regio, 't economisch belang vaan Limbörg en Braobant en 't cultureel euvergangsgebeed vaan de Peel roontelum Eindhove, dat bekind steit um zienen historischen en taolköndegen euvergaank vaan Braobant nao Limbörg. Eindhove is daoneve ouch de groetse stad vaan de regio.
Hoes De Dael
De boew
't Kesjtièlechtig hoes en 't poortgeboew zint geboewd van baksjtein. Opvallend zint de horizontaal sjpeklaoge van mergel in alle gevele en de blök op de heuk. 'n Veurbeeld van Maaslandse sjtiel. In 1830 waor 't 'n umgrach complex rónd 'ne veerkentige cour aan de Pletsjbeek. Allewiel besjteit 't complex oet 3 vleugele rónd 'n u-vörmige binneplaats. 't Poortgeboew haet 'ne torenechtige opboew mèt 'n soort mengsel van zadel- en sjilddaak. Dao zint twiè trapgevele te zeen, woa tösje ziech 'n baogvörmige bekroaning bevingk mèt dao bovenop 'n seervaas en 'ne gevelsjtein oet 1775. Bie 'n renovatie zint de vènstere verbreid. Binne zint 'n sjouw en tummeraafwèrkinge te zeen in Lewie XV-sjtiel. Nevebie sjteit 'n sjuur mèt 'ne gezjwenkde tuupgevel mèt 't jaortal 1734.
Zuid-Nederland
Geografie
Zuid-Nederland heet 'n oppervlak vaan 7.290,98 km² en 'n inwoenertal vaan 3.585.148 volges de census vaan 30 september 2011. Daomèt heet Zuid-Nederland de hoegste bevolkingsdeechde vaan Nederland op Wes-Nederland nao, naomelek: 512 inw./km². Zuid-Nederland is d'n einsegste Nederlandse regio dee aon mie es eine Belsje regio grens (naomelek twie) en d'n einsegste Nederlandse regio dee grens aon zoewie Duitsland es Belsj. 'r Steit ouch bekind es d'n einsegste regio die heuvelechteg is in 't gaans laand.
Hoes De Dael
Gesjiedenis
In de 17e ièw woort Hoes de Dael Oelsbrook geneump. 't Waor 'n lièn van de proosdie van 't Sint Servaoskapittel in Mestreech. In 1571 ies sjpraoke van 'ne Wolter van Elsrack, dros van Wittem en sjepe van Aoke, dae daomèt waor beliènd. In 1621 ies jónkhièr Hendrik van Blitterswijk geneump Passart eigenaer. In 1665 geit 't good euver in heng van 't Duutsje adelik gesjlach Von Hartsleben. Dat zal bekans 'n ganse ièw dao blieve wone. In daen tied weurt 't geboew waarsjienlik vernuujd. Door vererving in de vrouwelike lien kump 't hoes aan de baronne Van Elmt, van hoes Dammerscheid in Voelender. In 1735 weurt 't verkoch aan Joppen oet Mestreech. In 1773 ies Nicolaus Strens (drossaard van de graafsjap Gelaen) eigenaer, tot 1920. Nao de Twiède waereldoorlog ies d'r 'n hotel-restaurant in gevestig. Allewiel haet 't landhoes wir 'n woonfunctie.
brón: o.a. Kastelen in Limburg (2005), ISBN 90-5345-269-9
Zuid-Nederland
Geografie
't Geografisch middelpönt vaan Zuid-Nederland ligk zjus get te zuie vaan 't binnestedsje vaan Eersel, wat meh 18 kilometer vaan Eindhove aofligk.
Böstering
Böstering (Nederlandjs: Bussereind) is e Midde-Limburgs gehöch det óngerdeil oetmaak vanne gemèndje Bezel in Nederlandj. 't Ligk tösse de A73 en Bezel in. 't Gehuch ligk in 't verlingdje vanne Nuujstraot.
Zuid-Nederland
Provincies
Dèks weurt de provincie Zieland gezeen es 'n deil vaan Zuid-Nederland, evels besteit Zuid-Nederland mer oet twie provincies, naomelek:
Böstering
Straote
De volgendje straoten en waeg ligken in 't beboedje gebied van Böstering:
Zuid-Nederland
Aongrenzende regio's
Zuid-Nederland grens aon de volgende regio's:
Seent Floriaanprinciep
't Seent Floriaan-princiep, ooch wal d'r Seent Floriaan politiek geneumd, is de maneer van doeë die neet es doel haat öm de potentieel bedreiginge of gevare óp te lósse mae öm ze óp de aander te sjuve.
Vreuger reep me d'r Seent Floriaan aan es besjermhèllige taege vuur en druuëgde mèt d'r sjpräök: Hèllige Seent Floriaan, gaank langs mie hoes, sjtaeëk ander aan!
Kiek ooch
* Nimby * Sjaoërsjteenpolitiek * Kèrktaoënpolitiek
Noord-Nederland
Noord-Nederland is 'ne regio in Nederland. Neve statistiek en economie, veurnaomelek op 't gebeed vaan de EU, höbbe de Nederlandse regio's gein inkel beteikenis. Evels zien d'r wel ummertouw mie lui vaan meinig tot de regio's mie mach motte kriege, en de provincies zjus minder. De groetse en innegste academische stad vaan t Noorde is Greuninge en weurt daodoor dèks es officieuze hoofstad gezeen vaan 't noorde. Ouch op statistische, ikkenomisch en polletiek gebeed gief 't de meiste Noord-Nederlandse instansies in Greuninge.
Provincies
Dèks weurt de provincie Noord-Holland gezeen es 'n deil vaan Noord-Nederland, evels besteit Noord-Nederland mer oet drei provincies. Naomelek:
Aongrenzende Regio's
Noord-Nederland grens aon de volgende regio's:
Beiarn
thumb|De ligking van Beiarn in de pervincie Nordland. Beiarn is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 1.159 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 1.225,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 0,9. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
De gemeintecode is 1839.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 0,4% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Bladel
thumb|Ligking vaan Bladel in Noord-Braobant Bladel (Brabants: Bloal) is e dörp en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant. Ze heet 'n oppervlak vaan 73,60 km2; op 1 januari 2016 woende hei 19.971 lui (265 inw/km²). Neve de hoofplaots kint de gemeinte nog de kerne Casteren, Hapert, Hogeloon en Netersel.
Hargobind
thumb|Hargobind Goeroe Hargobind of Har Gobind (Gurmukhi: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ, Devanagari: स्री गुरु हरगोविंद जी) (Wadāli, India, 19 juni 1595 — Kīratpur, dunbie de Himalayaberg, 3 mieërt 1644) waas de zèsdje goeroe vanne sikhs. Hargobind waerde op 25 mei 1606 goeroe en trooj inne veutspaorder van zie vader Arjan.
Hargobind óntwikkeldje e sterk sikhlaeger en gaaf 't sikhisme zie traditioneel milletaer karakter. Dees óntwikkelinge wore door Arjan, d'n ieëste sikhistische martelieër, in gang gezatj en waerde ónger leijing van Hargobind sterk oetgebrèdj.
In 1609 boewdje d'r in Amritsar de Akāl Takht "Troean van God", 'nen tempel worin zowaal geiselike zaken es zaken euver 't sikhvouk bespraoke kóste waere. Hae boewdje kortbie Amritsar geneump Lohgarh.
't Toenummendj milletaer machsvertuin vanne sikhs waerde dore Mogols gezeen es 'n bedreiging. Keizer Jahāngīr naam Hargobind veur twellef jaor lang gevange, meh de toewiejing vanne sikhs waerde daodoor juus sterker, waat 'n óngewins rizzeltaot waas veure keizer. Oetintjelik waerde de goeroe vriegelaoten en waerde de militanten opboew vanne sikhs doorgezatj.
Alieër de goeroe stórf beneumdje d'r goeroe Har Rai, ziene kleinzoon, toete volgendje goeroe vanne sikhs.