cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sherman County (Oregon)
thumb|200px|Graofsjappe vaan Oregon thumb|200px|Ligking vaan Sherman County Sherman is 'n in 1889 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Sherman is verneump nao de gelieknaomege oorlogsheld. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Moro.
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 2.153 km² boevaan 2.132 km² land is en 21 km² water.
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in Sherman County 1.934.
Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
Algerije
Algerije (officieel الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية) is e land in Noord-Afrika mèt 'n Arabisch-islamitische cultuur. Nao oppervlak is 't 't groetste land vaan Afrika. Algerije grens aon Marokko, de Westeleke Sahara, Mauretanië, Mali, Niger, Libië en Tunesië. Ten noorde ligk 't aon de Middellandse Zie. Hoofstad is Algiers, aander stei zien Oran, Annaba, Biskra en Bechar. 't Noorde vaan 't land heet in Middellandse-zieklimaat; 't zuie, aofgesjeie door de Barbarijse Hoegvlaakde, is ein groete weuste, mèt gans in 't zuie 't Ahaggar-massief.
Yuba County
thumb|200px|Graofsjappe vaan Californië thumb|200px|Ligking vaan Yuba Yuba is 'n in 1850 opgeriech graofsjap in Californië, VS. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Marysville. In 't graofsjap ligk neet, zoe es väöl lui dinke, Yuba City. Yuba is verneump nao 'n neet mie bestaonde inheimse plaots Uba.
Hondsrug (Heële)
Hondsrug is e industriegebeed en vuurmalig gehuch dat ónger gemingde Heële velt. De risjtange van 't auw gehuch ligge t'n weste van 't industriegebeed, get ónger Imsterao, geklömp tusje d'r A76. t'n Oeëste va Hondsrug litt De Beitel.
Algerije
Demografie
De bevolking vaan de kösstreke is veur e good deil Arabisch of gearabiseerd; ze sprik 't Maghrebijns dialek. Zoe gaw me in 't binneland kump, tröf me echte Berbers en Berbertaole aon. Zoe weurt 't druug zuielek deil door Toeareg bewoend. 't Modern Standaardarabisch is de officieel taol, sinds 2016 is 't Berbers dat ouch. 't Frans heet geinen officiële status meh weurt nog hiel väöl gebruuk es cultuurtaol.
Yuba County
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 1667 km² (644 mijl²) booevaan 1633 km² (631 mijl²) land en 34 km² (13 mijl²) of 2.03% water.
Algerije
Historie
Algerije weurt werkelek sinds minsehäögenis door Berbers bewoend; archeologische voonste die wieze op Berber-aonwezegheid goon trök tot 10.000 v.Chr.. Natuurlek zien zoe'n conclusies umstrejje en kin me noets mèt zekerheid zègke tot welke taolgróp die cultuur hoort. Roond 600 v.Chr. begóste de Feniciërs de kös vaan Algerije te kolonisere; dees kolonies waore oonderhureg aon Carthago. Oonderwijl stiechde de Berbers e paar keuninkrieke, woe-oonder Numidië; roond 200 v.Chr. evels woort de ganse kös door de Romeine vereuverd.
Yuba County
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog de bevolkingsdiechheid 37/km² (96/mijl²) en bedroog 't totaol bevolkingsaontal 60.291 dat bestoont oet:
Algerije
Historie
Nao de val vaan 't Wes-Romeins Riek vele de Vandale binne, die al snel door de Oos-Romeinse keizer Justinianus de Groete verdreve woorte. Oetindelek kaome in de achste iew de Arabiere aon, die mèt meujte de Berbers kóste oonderwerpe. De Berbers naome wel massaol d'n islam aon, meh verklaorde ziech direk weer oonaofhenkelek vaan 't kalifaot; de koumende iewe zouwe ze in 't binneland oppermechteg blieve. Dat bleef ouch zoe wie begin zeventiende iew de kös vaan Algerije door de Osmaanse Turke vereuverd woort. Wel perbeerde de Turke ummer wijer 't land in te dringe, meh de innerleke zwakegheid vaan 't Turks Riek zelf verhinderde dat. In de negentiende iew lökden 't de Franse evels wel veur al 't Berbergebeed te vereuvere. Toch doorden 't nog 75 jaor tot gaans Algerije in Franse han waor: 't begós mèt de vereuvering vaan Algiers in 1830 en indegde pas in de jaore nul vaan de twintegsten iew. 'n Bekinde episode in de vereuveringsoorlog is 't belag vaan Masagran.
Yuba County
Demografie
't Gaof 20.535 gezinne en 14.805 femilies in Yuba County. De gemiddelde gezinsgruutte bedroog 2,87.
Algerije
Historie
In 1999 kaom Abdelaziz Bouteflika aon de mach. Oonder zie bewind kaom 't land tot rös: de vrei woort geslote en väöl vaan de oorlogscriminele kraoge amnestie. Tot echte democratie kaom 't evels neet. Diverse dubieus verkezinge, boe-in heer ummer woort herkoze, leide tot nui oonras. Wie 't Arabisch Vreugjaor vaan 2011 ouch in Algerije touwsloog, beloofde heer nao de volgende verkezinge op te stappe; 'n belofte die heer neet heel. Tegen 't memint vaan de verkezinge vaan 2019 woorte de proteste feller. Ouch begós me ziech in 't leger tege de president oet te spreke. Begin aprèl stapde Bouteflika op.
Praseodymium
Praseodymium is e sjemisch element mit es symboeal Pr en 't atoeamnómmer 59. 't Is e zilverwit lanthanied.
Toepassinge
Praseodymium wuuertj in bepirkdje maot veur industrieel toepassinge gebroek:
Inne glaasindustrie wuuertj praseodymium(III)oxied gebroek veur glaas gael te kluuere.
Opmirkelike eigesjappe
Praseodymium is e zaach metaal. Trótsdet 't minder corrosiegeveulig is es sómmige anger lanthanide óntsteitj bie bloeatstèlling ane lóch snel 'n gruuenkluuerige oxiedlaog. Veur dees raeje mót praseodymium waeren opgeslagen in aolje of lóchtoe waere verpak in glaas of plestik.
Gilze en Rijen
thumb|Ligking vaan Gilze en Rijen in Noord-Braobant Gilze en Rijen is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, tösse Breda en Tilburg, mèt 'n oppervlak vaan 65,69 km2 en 25.309 inwoeners per 1 januari 2006. De gemeinte umvat de kerne Gilze, Hulten, Molenschot en Rijen, boe 't raodhoes steit. In Gilze en Rijen is de lochmachbasis Gilze-Rijen gevesteg. De gemeinte heet 'n statie aon de spoorweeg Roosendaal-Tilburg.
Hebreeuws
miniatuur|rechts| 'ivriet ; Hebreeuws in 't Hebreeuws 't Hebreeuws is 'n Semitische taol die in Israël door zoe 8 miljoen minse gesproke weurt en sterk geassocieerd weurt mèt de Joede en 't Joededom. De taol woort ouch in 't aw Israël al gesproke en 't groetste deil vaan 't Aw Testamint (Hebreeuws Talmoes) is in dees taol gesjreve. Al laank voor 't begin vaan de jaortelling moot de taoloetgestorve zien; in d'n tied vaan Zjezus Christus waor Aramees de volktaol in .Palestina. In de Joedse erediens en in de kabbalistiek bleef 't 'n cultuurtaol. Mèt d'n opkums vaan 't zionisme eind negentiende iew woort 't es spreektaol nui tot leve gebrach; allewijl is 't ein vaan de twie officieel taole vaan Israël en moot edere Joedsen immigrant Hebreeuws liere. Me verdeilt de taol in drei periodes oonder: Archaïsch Hebreeuws (veural oet sjerve bekind), Klassiek Hebreeuws of Biebels Hebreeuws (in de Joedse bleujtied es volkstaol en daonao es cultuurtaol) en Modern Hebreeuws of Ivriet (vaanaof 1900). 't Archaïsch Hebreeuws kint, wie 't Arabisch, nog drei naomvalle. 't Ivriet oondersjeit ziech door 't samevalle vaan e paar klaanke (die veur väöl nui lierders lesteg waore) en hiel väöl nui wäörd, die in de Biebel neet bekind zien.
't Jiddisch kint väöl Hebreeuwse leinwäörd. Op orthodox-protestantse gymnasia in Nederland kin me Hebreeuws liere.
Kinmerke
't Hebreeuws weurt, sjus wie aander semitische taole, vaan rechts naor links gesjreve, en gebruuk 't Hebreeuwse alfabet (aoch wel 't aleph-bet genump). 't Aleph-bet besteit oet 22 lètters, die eeder 'ne consonant (medeklinker) vertegewoordige. In 't Hebreeuws sjreif me daan aoch eigelek geijn klinkers. Einige lètters höbbe 'ne "sofiet"-vörm, die allein veurkeump aon 't eind vaan e woord. 'T Hebreeuwse aleph-bet is hejoonder te vinde.
Pappegejje
De pappegejje zien nao de nuiste (genetisch gemotiveerde) inziechte rillatief ing verwant aon de zaankveugel en ouch wel aon de valkechtege. De orde is bekind sinds 't Eoceen, zoe'n 54 mieljoen jaor geleie. Ze valle oeterein in drei superfemilies, vief femilies, 92 geslachte en 'n klein 400 bekinde soorte. De superfemilies mèt hun femilies zien:
De echte pappegejje koume veur in Zuid-Amerika, Afrika, Azië en Australië zoewie op talloes eilen; zij zien de wieds verspreide vaan de drei superfemilies. De Kaketoes koume veur in Australië, op Nui-Guinea en diverse eilen in oostelek Indonesië en de zuieleke Filipijne. De Strigopoidea zien beperk tot Nui-Zieland en höbbe ziech in groete isolatie oontwikkeld.
Es hoesdier gehawwe pappegejje weure soms losgelaote of oontsnappe zelf. Dèks kinne ze in 't wèld euverleve. Zoedoende zien allewijl ouch in Europa verwèlderde populaties te vinde. Dit gelt in 't bezunder veur d'n halsbandparkiet, dee oondaanks zien tropische aofkoms ouch lieg temperature tollereert.
Lutum
Lutum besjtèèt oet kleideeltjes va 0,002 mm. Es zaand 'n bepaald percentage lutum bevat da neumt me dae zaand zavel. Zieër lichte zavel, wie foemelzaand, bevat tösje de 8 en 12% lutum, maotèg lichte zavel tösje de 12 en 17% en zjoeëre zavel, wie Brusselse aeërd bevat tösje de 17,5 en 25% lutum.
Slikke
De achterkant van de tong en 't zach verhiemelte hawwe de veujing väörin de moond totdat deze good is um door te slikke. Op dat momint zal de veujing nao achter in de moond goon boenao 'n umhoeggaonde beweging vaan 't achterste deil vaan de tong en 't zach verhiemelte, um de neusholte aof te slete, zörg veur verplaotsing vaan de veujing nao de orofarynx. 't Aofslete vaan de neusholte zörg ouch veur 't stèllègke vaan 't aosemcentrum in de hersene, want aoseme en slikke geit neet tegeliek.
Heinao zal 't strottehoof en 't tongbein ziech nao bove en nao väöre bewege. Dit zörg deveur tot 't strootklepke ziech slut um te zörge tot gein veujing in de lochpiep terech kump. 't Boveste deil vaan de slókderm oontspant ziech um de veujing door te laote en peristaltische beweginge vaan de weiere slókderm zörge veur verplaotsing vaan de veujing nao de maog.
Kaume
Kaume (Nederlandjs: Koumen) is e veurmaolig gehuch en allewiel 'n industrieterrein van Gebrook inne gemèndje Haerle. 't Ligk t'n zuje vanne Kaumeberg, t'n oeaste van Nuuj Lotbrook, Euverbrook en Euverlotbrook, t'n naorde van Kuëningsbemd en t'n wèste van Rennemig en Ganzewei.
Fysiologie
De wirking van 't lief van 't organisme zeuk me oet door gebroek te make van 'n groat aantaal methode en óngerzeukstechnieke, wobie sjemie, biosjemie, electronica, netuurkónde, immunologie, microscopie en lektronmicroscopie 'n wichtige rol spele. Döks wuèrtj ouch gebroek gemaak van deerprove.
Wichte óngerwirpe van de fysiologie zint ónger anger de wirkinge van de nere en 't zaenstèlsel, de regulaasje van 't hert en de bloodsómloup, de lónge en gaaswusseling, de spiesvertaering, de hormoanhoeshaojing, de celhomeostaas, 't intern miljeu, de motoriek en 't metabolisme.
Kleine lankstertsjaermoestenrek
De kleine lankstertsjaermoestenrek (Letien: Microgale longicaudata) is 'n saort aan zougdere vanne tenrekfemielje. 't Bieës is inheimsj aan Madagaskar en zie netuurlik laefgebied besteit oet subtroeapische en troeapische vöchtige lieëglandj- en bergbusj. De saort wuuertj bedreig door 't verluus aan laefgebiede.
Ouw-wieverbal
thumb|left|300px|'n Sjiek oud wief in 2007 't Ouw-wieverbal ies 'n carnavalsbal van 'ouw wiever' op de dónderdig veur vastenaovend. Dat bal vingk plaats op versjillende plaatse in Zuud Limburg en op 't Duutsj en in Oas-Belsj. In sómmige plaatse haet daen daag de naam vètte dónderdig gekrege.
Kleine lankstertsjaermoestenrek
Wie de naam al zaet völtj de kleine lankstersjaermoestenrek 't ecologisch niche det op anger plaatse door spitsmuus wuuertj gevöldj. De vach is kórt en toe en haet gein stekele wie gebrukelik inne res vanne femielje. Hae haet 'ne griepstert. 't Lief is 5 toet 15 cm lank, worachter de stert van 7,5 toet 17 cm kump.
't Bieës kan good klumme, mer ètj meistes lerf, wörm en klein insekte vanne bósbaom. Me wètj neet väöl euvere veurtplantjing, meh dinkelik krieg e vruike twieë toet veer jónge d'n ès en haje ze geine wintjerslaop.
Ouw-wieverbal
In Aoke en Kölle weurt op dae dónderdig, tiedes de "Wieverfastelovend", de mansluuj, die 't bal bezeuke of bekieke, de sjlieps of karvat door de 'ouw wiever' gewoon aafgeknip.
Oerle
Oerle kan verwieze nao:
Ouw-wieverbal
Gesjiedenis
In 1824 vroogte wesjvrouwe van Bonn-Beuel toesjtumming aan 't stadsbesjtuur um op de dónderdig veur carnaval 'ne vrieje daag te maoge höbbe um ouch fiès te kènne viere. Dat woort toegestange en saer ies vètten donderdig d'n daag van de vrouwluuj en vinge d'r ouw wieverballe plaats. Bie de carnavalsziettinge in Kölle troje es wesjvrouw verkleide mansluuj op en terwiel ze de wesj dege in 'n buut (wesjton), klepsjde ze euver van al en nog get van 't aafgeloupe jaor. Zoa ies de buuttereedner gebore.
In de 19de ièw verdeende handelaere oet de Greunsjtraot de kos door miensjehaor te verkoupe. De vrouwluuj lete tege betaling hun haore aafknippe. Veural aan prukemekersj in Paries woort geleverd. Es de Greunsjtraotse krièmersj truuk kaome van hun reis, ginge ze rechsjtreeks nao de herberg um dao de wins te verjoekse. Um de boel in de gate te houwe verkleide de vrouwluuj ziech ónherkènbaar es oud wief. Dao ies 't ouw-wieverbal oet veurtgekómme. Ièrsj allein in de Greunsjtraot en de Duutsje grenssjtreek, daonao in Zuud-Limburg. In Valkeberg veur 't ièrsj in 1960. Dat waor toen eine fièsmiedig veur es oud wief verkleide vrouwluuj. Daonao, vanwege 't succes, 'n jaorliks truukkièrend ouw-wieverbal in 'n ganse (ouw-wiever)sjtraot.
Um de boel in gooj bane te leie woort in Valkeberg 1982 de vereiniging Ouw wiever opgeriech. Ze besjteit oet allein vrouwluuj, waal verkleid es sjieke medam. Ze organiseert neet allein 't bal op vètten-dónderdig, meh ouch 'n jaorlikse dameszietting, de tegehanger van de al jaore besjtaonde hièrezieting.
't Bal
In ’t begin houw ederein op ’t ouw-wieverbal ’n mommebakkes op, of ‘ne sjluier veur ‘t geziech. In eder geval ónherkènbaar verkleid. Bekènde koeste zoa veur de gek gehoute were, meistal mèt verdrièjde sjtum. De woarheid koes gezag were. Um 12 oer sjnachs moos èvvel ’t maske aaf, dan koes ederein zeen wae wae geköld houw. De lètste tied goon, zoawaal vrouwelike es mannelike, deilnummersj ouch verkleid in sjoan kleurige kostuums.
Referentie
Carnavalul german
Absolutisme
Mit absolutisme wurt 'n vórm van regeiring gemeind wo de keuning zo goud es alle mach in hènj haet. Men zag dat de keuning de mach van god haj gekrege en taege de wil van de keuning koosj dus neit waere ingegange.
Historie
't Absolutisme kens se veural truuk vènje in laat middeleeuws en vruig modern Europa, van 1500 pès de Franse Revolutie in 1789. Absolutisme kwaam op róndj 1500, veur dea tied ware lènj es Frankriek veural geregeird door de versjillende grave en landjhere en waar d'r in plaatsj van absolutisme feodalisme. Vanaaf 1500 wóste de keuninge sjteeds meer mach nao zich toe te trèkke; 'n bekènd absolutistisch vórs waar Lewie XIV van Frankriek. Dees óntwikkeling van feodaal sjtaot nao absolutistisch regime ging door pès de Franse Revolutie. Nao de Franse Revolutie woort Frankriek echter weiër 'n keuninkriek en in de 19e eeuw woorte door versjillende revoluties in Europa absolute keuninge aafgezat of hun mach gebónje aan gróndjwèt of parlement.
Ein van de lèste veurbeelde van een absolutistisch vórs waar Nicola II van Ruslandj dae zien mach op moosj gaeve aan de communiste nao de Russische revolutie in 1917.
Odijk
Odijk (Utrechs Ojik) is e dörp in de Nederlandse gemeinte Bunnik, provincie Utrech. Feitelek is 't ouch de hoofplaots vaan dees gemeinte, umtot 't raodhoes binne deze kern steit. 't Dörpke heet zoe'n 4.500 inwoeners. Odijk ligk direk zuidoostelek vaan Bunnik aon de N229 en de Kromme Rijn; d'n A12 sjeit de bei dörper. Ouch ligk Odijk op korten aofstand vaan Werkhoven, Zeist en Driebergen-Rijsenburg.
Aonzien
thumb|'t Wit kèrkske vaan Odijk. Odijk waor vaanajds e weegdörp, meh had ouch get vaan e kómpdörp. De groete weeg vaan Bunnik nao Wijk bij Duurstede (de veurluiper vaan d'n N229) maakde 'nen drej door de dörpskern, dee daodoor ineingeklap zaot. Te beginne in de jaore 1950 is 't dörp mèt väöl nuibouw oetgebreid, zoetot 't 'n ech koompdörp woort, begrens door 'ne wije meander in de Kromme Rijn aon de noord-, oos- en zuidkant en door de groete weeg aon de weskant.
Vaan 't aajd dörp is neet väöl mie euver. In 't dörp gief 't welgetèld drei rieksmonuminte; dat is mèt 't boetegebeed mètgerekend. Belaankriekste monumint is 't gotisch Sint-Heribertkèrkske (zuug foto). Hei en dao vint me nog - dèks verbouwde - aw boerderije.
De umgeving is evels bezunder beziensweerdeg. Neve de Kromme Rijn löp e paad wat väöl weurt gebruuk veur wandelrecreatie. Sinds de jaore negeteg is hei, wie in de ganse gemeinte, väöl gedoon um de revierkante natuurleker te make. Ouch vint me in 't boetegebeed väöl boumgaarde.
Historische inwoenertalle
Tot aon d'n Twiede Wereldoorlog sjogkelde de bevolking vaan Odijk oongeveer op 'tzelfde niveau. Pas daonao weurt deen trend umgedrejd en begint de gemeinte explosief te greuje, e perces wat bij de annexatie nog in volle gaank is.
(v1830=100)
Greun: gemeinte Odijk Blauw: provincie Utrech
Waope
Odijk had gein officieel waope, meh gebruukde wel 't volgend taffereel es oonofficieel waope:
Dit waope is ouch in 't waope vaan de fusiegemeinte Bunnik opgenome. 't Geit hei evels um 'ne gereduceerde vörm, mèt Sinterklaos en de drei kinder in e beutsje en zoonder zon en kèrk.
Absolutisme
Historie
Historicus Lord Acton sjtilde dat luuj mit absolute mach altied corrup weure en dat dit de reie is worum me taege absolutisme zou moete zin.
Fanfaar St. Gertrudis Se-Gietere
De Keuninklik erkinde Fanfaar St. Gertrudis van Se-Gietere is meziekverejniging mit 'n hermenieorkest en 'n sjlaogwirkensemble oet Se-Gietere, dat opgericht weerd ien 1905.
Vreuger
Tot 'n paor jaor geleeje weerd d'r sjteeds aongenoeme en aog doer de awwere generatie vertelt dat ien 1905 Se-Gietere z'n iersjte meziekgezelsjap riek weerd. Archiefmedewerker en geboere en getoeëge mins van Se-Gietere Frans Roebroeks ontkrachtte dit feit doer te archiefsjtukke te ontdikke, oe oet bleikt dat ien 1839 ien Se-Gietere 'n hermenie weerd opgericht doer de toenmaolige pasjtoer Quadvlieg.
't Uëverleaje van dirigent Duijsens ien 1856 en 't vertrik van de pasjtoer ien 1857 waor, zoe wurd aongenoeëme, reaje um ien 1857 de activiteiten te sjtoppe. 't Duurde tot 1905 vuurdat d'r kos wurre gekald van 'n hervatting van de activiteiten. 'n Aontal leeje van de besjtaonde mannezangverejniging besjloeëte, ien Café Graven, um de hermenie opnuj leave ien te blaoze. Es gevolg van de teruklaop van 't leede-aontal (terukgebracht tot 21 actieve muzikanten) weerd ien 1919 besloeëte um de hermenie um te vurme tot fanfaar
Mit naome ien de dartiger jaore kinde de verejniging 'n periode van bleuj. De komsj van de Duitse legers zurgde vuur 'n verplicht rusjperiode. Ien 1945 weerde de rippetisies wir hervat met 'nne groep van 17 muzikanten ien totaal. Langsemaon brejde zich 't aontal muzikanten oet, mit es gevolg dat aog de muzikale successen neet oetbleeve.
Ien 1956 weerd aon de fanfaar 'n drumband tówgevoogd.
De bleujperiode duurde tot 't begin van de sesjtigger jaore. De komsj van de televisie waor aog ien Se-Gietere neet vreamd en 't rippetisiebezeuk ging dao flink ongder lejje. 'n Aontal dirigentewisselinge volgde zich sjnel op tot de komsj van de jonge neuëgetien-jaorige Ben Essers ien 1978. Sjtartend ien de iersjte aofdejling wis heir 't korps ien 1987 tow te lejje nao de aofdejling superieur.
Nesna
thumb|De ligking van Nesna in de pervincie Nordland. Nesna is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 1.769 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 202,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 8,8. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
De gemeintecode is 1828.
Oerle (Luuk)
Anger kerne
Belliek (Bergilers), Lens-aan-de-Jeker (Lens-sur-Geer), Nederliek (Grandville) en Wouteringe (Otrange).
Beegs
Beegs (door luuj van boete ouch waal es 'Beechs' gesjreve) is 't dialek dat gespraoke wurt in t dörpke Beeg en omgeving. Wie de vastelaovesvereiniging ‘De Zawpense’ in 1986 hun 11-jaorig bestaon vierde, is e beukske oetgegaeve ónger redactie van Jo van der Sluys. Dao in is toen ‘n artikel gesjreve äöver de spelling van ‘t Beegs.
‘n Dialekmès, gesjreve door Jo van der Sluys bie het 100-jaorig bestaon van de katholieke kirk in 2007, waor de aanleiding óm 't artikel oet 1986 nog ‘ns kritisch te bekieke en ouch te toetse aan de algemein väörsjrifte van 't beukske ‘Spelling 2003 voor de Limburgse dialecten’ oetgegaeve door het ‘Bureau Streektaal Nederlands-Limburg’.
De spelling van ‘t Beegs, wie die noe hie ónger zóa praktisch mäögelik is weergegaeve, vervungk dus 't artikel oet 1986.
Klinkers
De klinkerteikes waere gesjreve wie in ‘t Nederlands. Dao kómme väör ‘t Beegs de volgende teikes bie: è in weurd wie: wèk, lès, bèd, lègke (brood, laatst, bed, leggen) ö in weurd wie: sjödde, rök, pöt, mök (schudden, rug, potten, mug) ó in weurd wie: zón, hóndj, tón, Kóns (zon, hond, ton, Constant) ae in weurd wie: zaeg, kaere, laeke, paerd (zaag, vegen, lekken, paard) äö in weurd wie: väöl, bräödje, käöke (zaag, speklap, kokhalzen/keuken) ao in weurd wie: zaod, kaod, straot, maon (zaad, kwaad, straat, maan)
Sjrief nóatj de döbbel ee, oo, aa, uu es dat vanoet ‘t Nederlands geredeneerd verkiërd is. Sjrief dus: sjete, moder, bloje, vader, zuver.
Twiëklanke
In ‘t Beegs kómme de volgende twiëklanke väör: ië in weurd wie: fiës, kiës, twië, kestiël (feest, kaas, twee, kasteel) óa in weurd wie: róad, gróat, knóaje (rood, groot, knoeien) uë in weurd wie: gruëtsj, duëske, luëter (trots, doosje, waswater) aaj in weurd wie: begaaj, vlaaj, maaj (tuig, vlaai, made) aej in weurd wie: traej, raeje, gaeje (voetstap, reden, onkruid wieden) aoj in weurd wie: braoj, kaoje, baoj (speklap, kwade, politieagent) äöj in weurd wie: näöj, bräöj, dräöj (naden, speklapjes, draden) uuj in weurd wie: luuj,(tant) Truuj (mensen, tante Trui) ooj in weurd wie: ich blooj,ich trooj (ik bloed, ik trapte) oej in weurd wie: ich loej, foei (ik luid, foei) euj in weurd wie: bleuj, greuje (bloesem, groeien) ej in weurd wie: lej, letej, fejn (lei, vensterbank, mooi) aw in weurd wie: kaw, hawf, zawf (koude, half, zalf)
Bie de keus tösje ou/au mót ger altied väör ou keze, behalve es ‘t Nederlands een au haet (bv. in e woord wie ‘paus’).
Bie de keus tösje ei/ij ouch hie altied väör ei keze, behalve es ‘t Nederlands een ij haet (bv. in e woord wie ‘t IJ’ (water in Amsterdam
Mitklinkers
De mitklinkers zeen ‘t zelfde es in ‘t Nederlands mer dao zeen nog enkel apaarte gevalle: gk in weurd wie: ligke, zègke, mögke (liggen, zeggen, muggen) sj in weurd wie: sjóan, sjeif, sjliepe (mooi, scheef, slijpen) nj in weurd wie: hanj, manj, enj (handen, manden, eind)
Opmerkinge äöver e paar mitklinkerteikes
De spelling nk en ngk De mitklinkercómbinatie ngk wurd gespeld es nk. Dus:’t Nederlandse lang, zang, ding mót ger neet sjrieve es langk, zangk, dèngk, mer es: lank, zank, dènk.
‘n Oetzunjering hieop zeen de wirkweurd mit ‘n stam op ng: zènge, hange, sprènge, verlange. De 3e persóan ènkelvoud wurd gesjreve es: hae zungk, hingk, sprungk, verlangk.
Mót ich hóndj of hóntj, good of goot, gewoond of gewoont sjrieve? In dit saort gevalle wurd de spelling van ‘t Nederlands gevolg vanwaege de gewènning aan ‘t woordbeeld. Sjrief dus: hóndj vanwaege honden; dus ouch: tandj, landj enz. good vanwaege goede gewoond vanwaege woonde gesteund vanwaege steunde
Internationaal weurd
Sjrief weurd die oet anger tale kómme zoaväöl mäögelik in de internationaal spelling. Dus: telefoon, dirigent, directeur, diskette, televisie, chatte, maile enz.
Aanein vas of los sjrieve?
Es se taal huërs dan höb se eigelik neet in de gate dat bekans alle weurd aanein vas gespraoke waere. Dat kump door e paar versjiensele die men mit ene taalkundige term ‘assimilatie’ en ’sandhi’ neump. Gemekkelik gezag beteikent dit dat klanke zich aanein aanpasse, verangere en weurd aanein vas kómme te zitte. Dat is neet allein zóa in ‘t plat mer in alle tale. Mer es men ‘n taal geit sjrieve dan wurt die weergegaeve in losse weurd, zónger assimilatie en sandhi.
Es se pas dialek begins te sjrieve dan höbs se de neiging óm ónbewus weurd aanein vas te sjrieve ómdat se aafgeis op ‘t gehuër (waat op zichzelf neet sjlech is). Toch is ouch de spelling van ‘t dialek in principe e woordisolerend systeem zónger assimilatie.
De neiging óm weurd aanein vas te sjrieve is hiël sterk bie de cómbinatie van ‘n persoansvorm en ‘t óngerwerp dat dao op volg.
Op gróndj van ‘t baovestaonde mót g'r dus sjrieve: Bès se of bès te (ben je)             en neet bèsse of bèste Hulp se of hulps te  (help je)   en neet hulpse of hulpste
NB. se en te zeen gereduceerde vorme van dich.
Eine goje raod is dus óm in principe de weurd los te sjrieve.
bron: Beegs woordebook Beeg.nl
23 jannewarie
23 januari is de 23ste daag van 't jaór in de Gregoriaanse kalender. Nog 342 daag (343 daag in ein sjrikkeljaor) tot 't eindj van 't jaor.
Gebore
thumb|Ulrike Eleonora gebaore op 23 jannewarie 1688 thumb|John Hancock, gebaore op 23 jannewarie 1737
Gesjtorve
right|thumb|Felix Timmermans gesjtórve op 23 jannewarie 1947
Lin (Belsj)
thumb|Maartenskèrk in Lin Lin (Nederlands: Martenslinden) is e dörp in de provincie Belsj Limbörg en 'n deilgemeinte vaan de stad Bilzen. In 1970 had de toenmaolege gemeinte 666 inwoeners.
Historie
Vaanajds hóng Lin aof vaan Minster en vaan Bilze. Pas oonder Frans bewind woort 't 'n zelfstendege gemeinte. In 1977 woort 't weer samegeveug mèt Bilze.
Limburg mijn Vaderland
thumb|right|290px|Melodie van 't Limburgs volksleed Limburg, mijn Vaderland is 't Limburgs volksleed. 't Weurt gezeen es volksleed van beij Limburge, dus zoewaal Nederlands Limburg es Belsj Limburg. De teks van 't leed is gesjreve door Gerard Krekelberg (Itter, 1864-1937) in 1909. De melodie is gecomponeerd door Hendrik Thijssen (1862-1926) oet Remung.
Ter gelegenheid van 't 100-jaorig besjtoon van diet volksleed versjient in 2009 'n book euver dit leed mèt biedrages van Wim Kuipers, Govert Derix, Jempi Welkenhuijzen en Guus Urlings. De illustraties zint geteikend door Guus van Eck. Op de biegevoogde cd sjtoon 10 oetveuringe van ‘Limburg, mijn vaderland’ oetgeveurd door diverse Limburgse artieste.
Nederlandse teks
(In Belsj zungk mer inkel de ieste drei strofe.)
Vertalinge in 't Limburgs dialek
Dao zin versjillende vertalinge van 't volksleed in 't Limburgs, ó.a. door Piet Zeegers oet Posterholt en Els Diederen oet Valkeberg
Limburgs volksleed in 't Valkebergs en umsjtreke
1996, (e paar weurd veranderd in 2007 en 2015), dialekteks: Els Diederen: Valkebergs (in 't dialek van Valkeberg, Brokem, Houtem, Geulem, Sjin op Geul Sjtröch,Walem, Berg, Terbliet, Sub, Vilt), Hölsberg, Gelaen, Baek, Haasdal en Sjömmert. De premiere-uitvoering waor in okt. 1996 in: Chateau Sint-Gerlach in Houtem, Valkeberg aan de Geul t.g.v. de presentatie van 'De wandelgids door het Geuldal' van de Valkenburgse Alpenvrung (V.A.V.) gezónge door: gemengde zangvereiniging Orphée  uit Houtem-Sint-Gerlach, in een 4 sjtummige bewèrking van Piet Bours, dirigent van Orphée.
Limburgs volksleed
Woa in buim en berg en bösj,'t winterkeuningske zingk, baove'n 't goudgael kaoreveld, 't lièwerikske klink. d'Hermenie en de famfaar, langs de baek ziene rand. Dao ies mien vaderland, Limburg naovenant( 2x)
Maas mèt al häör baeke sjtruimp, kèrk en haof en hoes, veld en berg en baemde zuimp luuj die laeve thoes. Klink de taal zjuus wie ei leed, ièwelank eine band. Dao ies mien vaderland, Limburg naovenant(2x)
Limburgs volksleed in 't Venloos
De teks van Els Diederen is in 't Venloos aangepas door Frens Bakker (Germanis) oet Venlo in 1999. (redaktiesecretaris van Veldeke-Limburg)
Maas mèt al häör baeke struimp, kèrk en haof en hoes, veld en berg en baende zuimp, minse laeve thoes. Klink de taal geliek ein leed, ieëwelang einen band. Dao is mien vaderland Limburg naovenant.(2x)
Limburgs Volksleed in 't Blieriks
De teks van Els Diederen is in 't Blieriks (Houblierik (Hout-Blerick) & D'n Bokent (Boekend) aangepas door Frens Bakker (1999) oet Blerick,
Woeë in buim en berg en bös, 't wingterkeun'ngske zingk, baoven't goudgael kaoreveld, 't lieëwerikske klink. d'Hermenie en de famfaar, langs de baek eure rank. Dao is mien vaderlank, Limburg naovenant (2x)
Maas mèt al häör baeke struimp, kèrk en haof en hoes, veld en berg en baeng schoeën zuimp, minse laeve thoes. Klink de taal geliek ein leed, ieëwelang einen bank. Dao is mien vaderlank, Limburg naovenant.(2x
Limburgs volksleed in 't Wieërts
De teks van Els Diederen is in ‘t Wieërts aangepas door Ruud Beerens (Neerlandicus) oet Wieërt (2003)
Woeë in buim en berg en bos, ’t wîntjerkuuëningske zingtj. Boeëven ‘t goudgael koeërevêldj, 't lieëwerikske klînktj. De harmeni-j en de fanfaar, langs de bieëk eure rând. Dao és mien vaâderlând, Limburg naovenânt (2x)
Limburgs volksleed in 't Nuts, Wieënesraoës
Teks in ’t Zjwiers, Wienesraoës, Nuts door Els Diederen (2003).
Woeë in buim en berg en bösj, ’t winterkuuën'gske zingt, baoëven 't goudgaeël kaoëreveld, ’t lieëwerikske klinkt. d’Hermenie en de famfaar, langs de beëk zieëne rand. Daoë is mieë vaderland, Limburg naoëvenant. (2x)
Maas mèt al häör baeëke sjtruimt, kirk en haoëf en hoeës, veld en berg en baeënde zuimt, luuj die laeëve thoes. Klink de taal zjus wie ei leeëd, ieëwelank 'ne band. Daoë is mieë vaderland, Limburg naoëvenant (2x)
Limburgs volksleed in 't Mestreechs
De teks van Els Diederen is in 't Mestreechs aangepas door Patrick Ahles oet Mestreech, bureaucraat op de Limburgse wikipedia (2008).
Boe in buim en berg en bos, 't winterkeuningske zingk, bove 'n goudgeel koreveld, 't liewerikske klink. d'Hermenie en de famfaar, langs de beek ziene rand. Dao is mien vajerland, Limburg naovenant(2x) Maos en al häör beke struimp, kèrk en hoof en hoes,veld en berg en weie zuimp, lui die leve thoes. Klink de taol zjus wie 'n leed, iewelaank 'ne band. Dao is mien vajerland, Limburg naovenant(2x)
Limburgs volksleed in 't Posters
teks: Piet Zeegers oet Posterholt
In 't bronsgroen eikehout nachtegaal dae zungt Euver 't groête koreveld Leeuwerik zie léédje brinkt Woe de herdershoren klinkt Langs beekskes door
Limburg mie vaderland Doa is woe iech woên Limburg mie vaderland Jao dao is 't sjoên Kiek de Maas en ouch de Roer Struime daag en nach Aaf en toëw tréje ze oet Dat is häör stille krach Eendjes zwumme op en aaf snaterend in koer
Limburgs volksleed in 't Mofers
Teks: Eddy Zeelen oet Mofert.
Wo in 't brónsgreun eikehout 't nachtegaelke zingk. Op 't gelpe kaoreveldj 't lieëwerikske klink. Wo de sjieëpershaore sjaltj langs 't Vlaoter sjaor. Dao is mie vaderlandj, Limburgs deerbaar aord Dao is mie vaderlandj, Limburgs deerbaar aord.
Wo de stroum van Roer en Maas staats nao zieë haer vleujtj. Waeljrig zómmig veldjgewas köstelik greujtj en bleujtj. Blomegaard en baantj en bós, euverhieërlik straoltj. Dao is mie vaderlandj, Limburgs plattelandj Dao is mie vaderlandj, Limburgs heuvellandj. Wo det Limburgs, sjoeanste taal klink mit klaore krach. Wo me gruuets en fier van aard vraemdje praal verach. Eige norme, eige sjoean, d'luuj häör hert vervöltj. Dao is mie vaderlandj, Limburgs berg en dal Dao is mie vaderlandj, Limburg baovenal.
Wo aan 't aad gemèndjenhoes, 't volk blief ummer troew. Mit oos roomriek heuvellandj, ein in vruid en rouw. Troew aan plich en troew aan God, heers van Zuud toet Noord. Dao is mie vaderlandj, Limburg deerbaar aord Dao is mie vaderlandj, van Buul toet de Zelfkantj!
The Sixth Sense
The Sixth Sense is 'ne film oet 1999.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, mystery (mysterie), thriller.
De film woort geregisseerd door M. Night Shyamalan en heet 'nen doer vaan 107 menute.
Wikiquote
Wikiquote of Wikicitaat is 'n zusterprojèk van Wikipedia, det gebroek maak van MediaWiki-software. 't Doel van 't projèk is 't in samewèrkingsverbandj producere van 'ne oetgebreide verzameling gedetailleerde citaote van miense, beuk en sjpraekwäörd.
Foetele
Emes dae biej 't sjpel óneërlik sjpeelt, 'ne valsjsjpeler, wirt in Limburgse dialekte meistal eine Foetelaer geneump.
Generatieve grammair
De Generatieve grammair, transformationele grammair, chomskyaonse grammair of generatieve taolkunde is de studie vaan taol in de vörm vaan grammair mèt es dool 't analysiere vaan wat gebäört bij d'n taolgebruker veurtot 't taolproductie guuf (dös veurtot me de taol oetsprik). Vervolges oonderzeuk zie wie de transformaties in boezjering komme vaan de depe taolstructuur (de oonderligkende structuur) en 'tgein wat de taolgebruker dao-op volgenterend "oetproddesiert" (de opligkende structuur). e Veurbeeld:
Foetele
Etymologie
't Weurd "foetele", wat mit "foetere" verwantj is, kömp oorsjprónkelik van het Franse "foutre", wat "neuke" beteikent.
Generatieve grammair
Frepant is tot dees oonderligkende structure euveral ter wereld veurkomme in taole. Däörum sprook de taolweitesjapper Noam Chomsky, dee eine vaan de groondligkers vaan de generatieve grammair waor, vaan 'n universeel taolversjijnsel. Heidoor kom 'r bis de conclusie tot lui 'n aongeboor taolvermeuge höbbe. Dit weurt evels, same mèt de ganse generatieve grammair, allewijl door väöl taolweitesjappers bekritisierd. Zuuch mie hei-euver oonder 't köpke Historie vaan de generatieve grammair.
Historie vaan de generatieve grammair
't Goof al ideeë vaan 'n generatieve grammair veur de Twiede Wereldoorlog. Veural Ferdinand de Saussure expirimenteerde mèt dit concep. 't Waor evels pas nao de oorlog, vaanaof de Jaore 50, tot me dees theorie vörm góng geve. Degeinen dee dao de mieste invlooj op heet gehad is d'n ierder genömde Noam Chomsky. Umtot heer evels neet de bedènker is vaan dees gedachde, nogmaols: 't idee bestoont al, is de benaoming chomskyaonse grammair (die op ziene achternaom sleit) neet riechteg. Ouch kin me neet vaan generatieve taolkunde spreke. Weliswoer maakde de generatieve grammair de brögk tösse fonologie en grammair ('n unicum in deen tied) is 't gei concep dat de gans taolweitesjap kin verandere umtot d'r sömpelweeg terreine in de taolweitesjap zien die gei invlooi höbbe op de gedachde en visa versa. Allewel de meiste fonologe en aander taolköndege nog ummertouw dèks de gedachdes vaan de generatieve grammair mètnömme in hun theorieë gief 't sins de einentwintegste iew hendeg väöl kritiek tege häör. Degeinen dee dao veural veur heet gezörg is Michael Tomasello. Zien theorieë gaon regelrech tege de generatieve grammair in.
Wiel Kusters
Wiel (Jan Hubert Willem) Kusters (Sjpekhei, 1 juni 1947) is 'ne Nederlandse dichter. Hae sjreef ouch enig werk in 't Kirchröadsj. Tiedes zien wèrksaam laeve waor hae hoagleraar letterkunde aan de Universiteit Mestreech. Hae is getrouwd mèt de pianiste Tonie Ehlen.
Loupbaan
Kusters debuteerde in 1965 op achtiènjaorige laeftied met gedichte in 't literair tiedsjrief Contour. Hae waor actief in de Limburgse literatuur, onder miè es veurzitter van de Zuidelijke Afdeling van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Hae waor redacteur van De Gids, 't Vlaams tiedsjrief DWB en literair mètwèrker van NRC Handelsblad, de Volkskrant en KRO-radio. Bie de oprichting van de Raod veur Cultuur woort hae beneump tot portefeuillehouder Letteren.
Van 1989 tot 2017 wèrkde hae es hoagleraar in de algemein en Nederlandse letterkunde aan de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van Universiteit Mestreech. Van dees faculteit waor hae teves de ièrsjte decaan. Tiedes zien emeritaat waor hae tot 2021 es honorair hoagleraar aan dezelfde universiteit verbonge.
Wiel Kusters publiceerde biografieë van Pierre Kemp (2010) en Kees Fens (2014). Hae is de biograaf van Gerrit Kouwenaar.
Onderscheiinge
Sankt Gallen (kanton)
Sankt Gallen (Duits: St. Gallen, Frans: Saint-Gall, Italiaons:  San Gallo, Reto-Roemaans: Son Gagl, Ingels: St. Gall of St. Gallen) is 'n kanton in 't noordooste vaan Zwitserland. 't Is 'n Alpen-kanton.
Wim Kok
thumb|right|Wim Kok thumb|right|Wim Kok
Sankt Gallen (kanton)
Distrikte
't Gief gein distrikte mie in 't kanton St. Gallen, ze zien in 2003 vervaange door kieskringe. Dit zien:
Wiel Kusters
Essayistiek, non-fictie
Tentoonstellingen (curator)
Wim Kok
Willem (Wim) Kok (Bergambacht, 29 september 1938 – Amsterdam, 20 oktober 2018) waor 'ne Nederlandse vakboondsmaan, politicus veur de PvdA en oondernummer. Heer kaom op in de wereld vaan de vakvereineging en steit allewijl veural bekind es premier vaan de kabinètte Kok I en Kok II, ouch bekind es de mauf kabinètte. Heer vervölde de functie vaan premier vaan 1994 tot 2002.
Jäög en carrièr in de vakboond
Kok woort gebore in Bergambacht, Zuid-Holland, es zoon vaan 'nen tummermaan. Heer greujde dao op in rellatief erremeuj. Heer volgde de MULO-B in Schoonhoven en de HBS-B in Gouda. Vervolges góng 'r studere aon de elitair Universiteit Nyenrode, daan nog Nederlands Opleidingsinstituut veur 't Boeteland, boe 'r bedriefskunde studeerde. In 1958 studeerden 'r dao aof, en nao ei jaor in militairen deens te höbbe gezete wèrkden 'r tot 1961 op e handelsketoer in Amsterdam. Vaanaof dat memint wèrkden 'r veur de vakboond Bouwboond NVV. In 1969 woort 'r iers secretair en daan veurzitter vaan de NVV, later vaan de FNV, en in die functie kump 'r dèks in 't nuits. Heer steit bekind um zien vermoge tot en veurleefde veur oonderhandele, boe heer mie mèt meint te bereike es mèt stakinge en ander acties. Heer waor ouch e tiedsje vice-veurzitter vaan de SER.
Politieke carrièr tot aon 't premiersjap
In 1986 stoont Kok twiede op de keeslies vaan de PvdA, achter Joop den Uyl, en wie Den Uyl 'tzelfde jaor nog demèt oetsjeide woort Kok fractieveurzitter en oppositieleier. Es politieke leismaan vaan de PvdA veurden 'r e dudelek gemaotegder en minder links-ideologisch beleid es ziene veurgenger. In 1989 woort heer tot veurzitter vaan de Socialistische Internationale beneump.
Nao de verkezinge vaan 1989 naom de PvdA mèt 't CDA zitting in 't kabinet-Lubbers III. Kok woort minister vaan Financië en vice-premier. Es minister continueerden 'r gooddeils 't beleid vaan de ierder kabinette-Lubbers. Dit kaom neer op 'n algemein versobering en bezuneginge vaan 17 miljard gölde. Heiveur woort in 1990 de zoegenaomde Tössebalans opgesteld. Bezuneg woort op subsidies, defensie, gezoondheidszörg en welzien. Wijer woort 't geld gehaold oet 'n heursverhoeging vaan 5,5%, tariefsverhoeging in 't Opebaar Verveur, verhoeging vaan accijnze en motorrijtuugbelasting op benzine ('t zoegenaomd Wölmke vaan Kok). De btw-tarieve bleve geliek allewel tot me ziech 'n verlieging veurgenómme had. Ouch 'n efficiency-operatie mós mie geld oplevere. Hel kritiek kraog 'r oet zien eige partij, oonder aonveuring vaan collega-minister Jan Pronk, wie heer de WAO-regelinge wouw aonpasse. De wèt woort oetindelek intak gelaote.
't Wieneg populair beleid vaan Lubbers III leide zoewel veur 't CDA es veur de PvdA tot e verluus. Umtot de PvdA oonder Kok mèt 12 zetele verluus toch de groetste partij woort ('t CDA, wat 20 zetele verloor, kaom vief zetele lieger oet), waor zij aon zèt veur e kabinèt te vörme. Nao 'n maondelang formatie kaom 'r e kabinèt vaan PvdA, VVD en D'66, bekind es de mauf coalitie. Kok woort heivaan premier.
Premier
De twie kabinètte-Kok veurde e liberaol beleid, boebij ideologie vaan zoewel links en rechs gein belangrieke rol späölde en pragmatisme euverheersde. Väöl woort in deen tied geliberaliseerd en geprivatiseerd. Zoe woorte de winkeltije vrijer gegeve en sommege vestegingseise veur oondernummers aofgesjaf. Staotsbedrieve wie de NS, Schiphol en de energiebedrieve woorte op e trajek nao zelfstendegheid gezat. Kok zag dao, op e congrès in 1995 zelf euver: "'n wèrkeleke vernuiing vaan de PvdA begint (...) mèt e definitief aofsjeid vaan de socialistische ideologie; mèt 'n definitief verbreking vaan de ideologische ban mèt ander naozaote vaan de socialistische beweging." De bezuneginge die ieder oonder mie door Kok zelf waore doorgeveurd ginge oonder de mauf kabinette wijer door, boemèt de begroeting e paar jaor laank kloppend gemaak woort. Wijer maakde de aofwezegheid vaan christeleke partije in 't kabinèt euthanasie en 't homohouwelek meugelek.
In 1998 won de PvdA ach zetele en góng vaan 37 nao 45. De mauf coalitie woort zoonder väöl probleme vervolg: zoe laank es de formatie vaan Kok I doorde, zoe kort doorde die vaan Kok II. Dit kabinèt kraog evels mèt get mie probleme te make es ziene veurgenger. Bij D'66 heersde de wuns Nederland bestuurlek te vernuie en wie hun veurstèl veur de inveuring vaan 't referendum kaom neet door de Ierste Kamer dreigde ze 't kabinet te doen valle. Oetindelek veel 't kabinèt op 16 aprèl 2002, kort veur de verkezinge, op 't rapport vaan de parlementair enquêtecommissie euver de Srebrenica-kwestie. Intösse waor binne inkel maonde 'n sterke anti-mauf stumming opgekómme in Nederland, veural geveujd door Pim Fortuyn en zien partij de LPF. Ouch droog de slechte oetstraoling vaan Ad Melkert, Kok zienen opvolger es politieke leismaan vaan de PvdA, bij aon 't verval vaan de partij. Bij zoewel de gemeinteraods- en de Twiede Kamerverkezinge leej de PvdA enorm verleze en kaome de LPF en 't CDA op. Kok bleef demissionair aon tot aon de beëideging vaan 't kabinet-Balkenende I op 22 juli.
Sinds 2002
Kok storf op 20 oktober 2018 aon de gevolge vaan 'n hartkrenkde.
Dröpke
'n Dröpke (Nederlandjs borrel) is ein in väöl Limburgse dialekte gebruuk woord veur ein klein glaeske gevöld mèt sjterke drank, meistal mèt eine jónge klaore of sjnaps. 't Glaeske zelf wirt ein dröpkesglaeske geneump.
'n Dröpke wirt in Limburg meistal biej biezunjere gelaegeheje gedrónke en in kleinder hoeväölheje ouch waal op zónjig of op doordewaekse aovende. Veurbeeldje van dit saort gelaegeheje zint verjaordage, trouwpertieje, mèt de kirmes mèr veural mèt awtjaor en op nuujjaorsdaag en dan meistal mèt ein waffel of 'ne aoliebol d'r bie. Vreuger waas 't ouch ein gooj geweunde óm ein dröpke te drènke biej 't sjlachfeës in 't dörp. Allewiel is 't veur väöl luuj veural gebrukelik óm ein dröpke te gebroeke ter aafsjluting van ein biejeinkóms of biej ein receptie, de äöpening van ein acedemisch jaor, biej eine kersborrel of op ein nuujjaorsreceptie.
Ein typisch Limburgs dröpke is Aelske, ein absinth-alsem (aels) drenkske, ouch waal Els la Vera geneump.
In sómmige Limburgse plaatsje wirt ein dröpke ouch waal ein neutje geneump.
Etymologie
’t Woord dröpke is aafgeleijd van de Middehoagduutsj tröpfel en Middenederlandjse droppel wat allebei dröppel beteikent. In 't Duutsj is 't woord tröpfele veur oes woord dröppele bekènd en ’t woord Tropfen veur dröppel is ouch nog algemein gankbaar. Oes woord dröpke is dan weer aafgeleijd van dröppelke.
De Beitel
De Beitel is 'n industriegebeed en vuurmalig gehuch dat ónger gemingde Heële vilt. De ristanter va 't aw gehuch ligke t'n zude va 't industriegebeed, zjus ónger Heëlebaan. t'n Oeëste ligk Sjpekhei i g'n gemingde Kirkroaj.
D'r N281 lup dwaasj durch 't gebeed hin.
2020
2020 (MMXX) waor e sjrikkeljaor wat begós op 'ne goonsdag op de Gregoriaanse kalender.
Sport
''Hiel väöl sporteveneminte woorte aofgelas in verband mèt de COVID-19-pandemie. Vaanaof miert kaom 't sportleve euver bekaans de ganse wereld stèl te ligke. In de naozomer en 't naojaor zien diverse aofgelasde eveneminte toch weer doorgegaange.''
Kemelechtege
Kemelechtege of Camelidae zien 'n femilie vaan evehoveg groete bieste (sjófhuugde dèks twie meter) mèt lang pu en 'n groete resistentie tege oetdruging. Mèt Kemelachtege weurt ouch verweze nao de oonderorde Tylopoda, boevaan de Camelidae de einege levende vertegenwoordegers zien.
De kemelechtege höbbe drei maoge en oondersjeie ziech wijer vaan de ander evehovege doortot ze 'n gesplete bovelup höbbe, boevaan ze de deile oonaofhenkelek kinne bewege, en door 't daarde ouglid; dat kump good oet bij zandstörme. 't Zien tèlgengers, die de mins sinds doezende jaore dene es rij- en lasdier. De kemelechtege zien in 't laat Eoceen oontstande in Noord-Amerika en leve allewijl in Zuid-Amerika, Zuid-Azië en Noord-Afrika.
Taxonomie
KEMELACHTEGE (CAMELIDAE)
Barbaise
Barbaise ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 104 inweunersj. Ze ies 6,68 km2 groat. Dao woonde dus zoan 16 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Signy-l'Abbaye, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Charleville-Mézières.
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Veur e gans euverziech van de 463 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Athene (stad)
250px|right|Ligking vaan Athene Athene (Grieks: Αθήνα, Athina) is de hoofstad vaan Griekeland. Daoneve is 't ouch de hoofstad vaan Athene (departemint), en de regio Attika. De stad heet e inwoenrsaontal vaan 3.753.783, es me alle bijsteij mèt tèld. Zoeneet, dus inkel de binnestad, daan gief 't mer 664.046 lui. D'n atheense binnestad heet 'n oppervlaak vaan 38,964 km². Evels gief metropool Athene oongeveer zès kier zoeväöl oppervlaak. Ze heet häöre naom te daanke aon de Grieks godin Pallas Athena. In de klassieken tied woort Athene dèks voloet Pallas Athena geneump. In sommege tekste woort de stad ouch wel 'ns Pallas geneump.