cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oekraïens
Relaties mèt de zöstertaole
Veur die versjèlle zien diverse oerzake. Ierstens ligk de Oekraïne korter bij 't centrum vaan de Slavische taole. Diverse algemein veraanderinge die oet 't zuie kaome zien in 't Russisch neet of pas väöl later doorgeveurd. Twiedens heet e groet deil vaan 't land, zjus wie Wit-Rusland, iewe oonder Poolse dominantie gestande. 't Pools heet naovenant de taol beïnvleujd wie dat bij 't Russisch neet is gebeurd. 't Russisch, veural de Russische standaardtaol, stoont daan weer väöl laanger oonder Kèrkslavischen invlood. Tot slot heet de taol ziech verzat tege sommege Russische vernuiinge die 't Wit-Russisch - korter bij de groete Russische cultuurcentra - wel heet mètgepak, en zelf veraanderinge doorgeveurd boevaan 't Russisch en Wit-Russisch versjoend zien gebleve.
Vaan 't Russisch versjèlt 't Oekraïens
Vaan 't Wit-Russisch versjèlt 't Oekraïens
Vaan 't Russisch en Wit-Russisch versjèlt 't Oekraïens
Dialekte
thumb|Oekraïense dialekte vaanoet Oekraïens perspectief. 't Oekraïens vèlt oeterein in diverse dialekte. Me kin ze in drei hoofgróppe verdeile.
De Noordeleke gróp, ouch wel Polesisch geneump, begint direk noordelek vaan Kiev. Dees dialekte zien rillatief ing verwant aon 't Wit-Russisch. Me maak versjèl tössen Oos-Polesisch, Midde-Polesisch en Wes-Polesisch. Dat lèste dialek weurt ouch in Wit-Rusland gesproke (en naovenant in e stökske Pools grensgebeed); sommege zien begós dat dialek aon dee kant vaan de grens te cultivere.
De Westeleke gróp is intern divers. Vaan alle soorte Oekraïens is dit 't minste bereurd door 't Russisch, dewijl ziech d'n invlood vaan 't Pools (en ouch Duits, Hongaars en Slowaaks) sterker deit veule. Ouch heet 't sommege innovaties euvergeslage die me aanders es 'typisch Oekraïens' zuut, wie 't samevalle vaan de aw *i en *y (zuug bove). De westelekste dialekte, die ouch in Pole, Slowakije en aander aonligkende len weure gesproke, weure oonder de naom 'Roetheens' of 'Rusyn' wel es apaarte dialekte gezeen.
De Oosteleke gróp is minder verdeild. Ze umvat 't Midde-Dnjeprs, boe de Oekraïense standaardtaol op gebaseerd is, en nog get dialekte oet de steppes vaan 't ooste. Väöl vaan die dialekte moten 't in euzen tied aoflègke tegen 't Russisch (zuug bove). Aon d'n aandere kant gief 't ouch in Rusland Oekraïens-sprekende gemeinsjappe. Dit zien naozaote vaan de Kozakke die 't zuie vaan Rusland veur de tsaar inliefde en koloniseerde. Zoe'n dialekte zien wie me kin begriepe hendeg door 't Russisch beïnvleujd, wat dao al iewe dominant is.
Mèt 't Wit-Russisch heet 't Oekraïens e dialekcontinuüm, mèt 't Russisch evels neet (hoegoet gans in 't noorde, bij 't Polesisch taolgebeed). Dat lèste kump umtot 't zuie vaan Rusland oersprunkelek neet Slavischtaoleg waor. De Oekraïners en Russe die dit gebeed koloniseerde brachte hun eige dialekte (Oos-Oekraïens en Zuid-Russisch) vaan örges aanders mèt.
Vlkolínec
Vlkolínec is e dörp en stadsdeil van Ružomberok in Slowakieë mit 35 inwoeaners. 't Ligk in 't distrik Ružomberok in de regio Žilina.
Vlkolínec steit saer 1993 oppe Waereldjèrfgoodlies van UNESCO ómdet 't dörp, ónaangetas dore modernen tied, besteit oet fieërtig bewóndje historische hówter hoezer.
Avicenna
Ibn Sina of (Letien) Avicenna (vóloet: Abu Ali Al-Hoessein Ibn Abdoellah Ibn Sina, bie Buchara, 980 - Hamadan, 1037) waas 'nen islamitische medicus, geoloog, paleontoloog, netuurkóndige, psycholoog, wiskóndige, weitesjapper, filosoof en alchemis van Perzische aafkóms. Hae leverdje biedraag op 't gebied vanne artistotelische filosofie enne genaeskónde en sjreef nao sjatting 100 toet 250 verhanjelinge, de meiste in 't Arabisch. Zie bekèndjste wirk is de Canon vanne genaeskónde (Al-Qanun fi al-Tibb), dae oet mieër es e miljoen wäörd besteitj en dae langen tied ouch in Europa e standerdwirk waas.
Baarn
thumb|Neogotische Paoskèrk in Baarn Baarn (Eemlands: Baore) is 'n plaots mèt historische stadsrechte meh e dörps karkater, zoewie 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Utrech, in 't Eemland, aon de reveer de Eem, tege de grens mèt 't Gooi (Noord-Holland). De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 33,03 km2 (0,46 km2 water) en op 1 januari 2006 24.473 inwoeners. Neve 't stedsje Baarn kint de gemeinte nog de kerne Eembrugge en Lage Vuursche. Ouch ligke de naobersjap Hooge Vuursche en 't noordelekste stökske vaan Soestdijk, mèt daobij 't Paleis Soestdijk, binne dees gemeinte. E groet deil vaan de gemeinte ligk op d'n Utrechsen Heuvelrögk.
Baarn kraog stadsrechte in 1391. In 1857 woort de opgeheve gemeinte De Vuursche bij Baarn geveug. In d'n twintegsten iew greujde Baarn oet tot forenzeplaots veur (veural) rieke lui.
Riems
Riems (Hollese naom: Riemst) is 'n dörp en gemeint in Belsj Limburg. De gemeint haet bekan 16.000 inwoener.
De gemeint is veur väöl veurzeninge aafhenkelik van Mestreech. Umgekierd woene d'r väöl Nederlandse forenze die in Mestreech wèrke of studere.
De dialekte vaan de gemeinte Riems höbbe 't categorisch versjil tösse sleep- en stoettoen opgegeve, zjus wie die vaan Eisde en Wiert.
Egeïsche Zie
thumb|250px|right|thumb|Ligking vaan de Egeïsche Zie De Egeïsche Zie (Grieks: Αιγαίο Πέλαγος, Aigaío Pélagos, Törks: Ege Denizi) is 't deil vaan de Mediterraonse Zie dat ligk tösse Griekeland en Törkije. Ze ligk tösse de zuidkös vaan 't Griekse Oos-Macedonië, de weskös vaan 't Törkse Anatolië, de ooskös vaan 't midde vaan Griekeland en Thessalië, en Kreta. De zie is verneump nao Aegae, e Grieks dörpke dat allewijl Vergina weurt geneump. Dèks, wie in de mieste Slaovische taole en op 't Italiaans, weurt de Egeïsche Zie ouch de Witte Zie geneump.
Paliseul
thumb|Locatie va Paliseul in Luxemburg. Paliseul is 'n gemèngde en plaatsj in de provincie Luxemburg op 't Belsj in 't arrondissemaent Neufchâteau. Op 'n oppervlakde va 112,96 km² wonne 5.304 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 47 minse per km².
Aander kerne
left|thumb|'n Sjtraot va Paliseul. Carlsbourg, Fays-les-Veneurs, Framont, Maissin, Nollevaux, Offagne, Opont.
Toengoeska-explosie
De Toengoeska- of Tungusska-explosie (Russisch: Тунгусский метеорит, Tungusskij meteorit) is 'n enorme explosie die plaotsvoond op 30 juni 1908 (17 juni volges de Juliaanse kalender) bij de Steinege Revier (Podkamennaja Toengoeska; moderne kraj Krasnojarsk, Rusland). In 'nen umtrèk vaan 30-40 kilometer woorte buim oontworteld. De oorzaak is noets definitief vasgestèld, mer euver 't algemein weurt gedach tot 'ne meteoriet op 'n huugde vaan oongeveer 8 km is oontplof.
Umtot de regio vrijwel oonbewoend is waore d'r hiel wieneg lui die kóste vertèlle wat gebäörd waor. Me weit mer euver ei slachoffer, 'ne rendierherder, dee op 30 km vaan de inslaagplaots 12 meter hoeg 'ne boum is ingebloze. Heer storf later aon zien verwondinge.
Pas in 1927 kaom 'n expeditie aon in 't gebeed. D'r woort geinen inslaagkrater aongetroffe, allein mer buim in 't gebeed vaan 2000 km² die umgevalle waore. Dit duit op 'n explosie in de loch. De Toengoeska-explosie woort ind twintegsten iew 't oonderwerp vaan väöl pseudowetensjappeleke interesse. Väöl lui dachte aon 'n mislökde ufo-landing.
De Ieëperhei
De Ieëperhei (Nederlands: Eperheide) is e gehucht va Ieëpe in 't heuvelland van Zuid-Limburg. 't Is gelaege baove Ieëpe, zoewie d'r naam zet op 'n druèg plateau. 't Besjteet oet 100 häöf en hoezer, oe-in ca 250 luuj wone.
In 't begin van d'r 20e eeuw waor 't hie nog hei en graasland. G'n aed besjteet oet winnig vruchbare zand. Durch de vreuger eigenare zunt, um economische redes, nuldbeum, lariks en fijnsjpar, geplant. Op dis huègde bevinge zich noe hellingbösj en plateaubösj, die beheerd waede durchSjaatsbosbeheer. o.m De Óndersjte bösj en De Molt. Durch 'ne sjturm en durch 'n insecteplaog is in 1995 'n groete aope plaatsj ontsjtande va ca 1 hectare, oe zich sjpontaan 'n heilandsjap hat ontwikkeld. Noe kumt hie de bremhei in 't wild vur op 't vuursjtee-eluvium.
Nové Zámky
Nové Zámky (Hongaars: Érsekújvár; Pruus; Neuhäusel of Neuhäusl; Törks: Uyvar) is 'n stad in 't zuje van Slowakieje mit ruum 41.000 inwoeaners. De stad ligk op de Donauvlekdje en woor vruueger 'n wichtige vesting. De gemèndje ómvatj de oearsprónkelike stad Nové Zámky en 't dörp Nový Gúg.
Gesjiechte
De plaats óntsting inne zestieëndje ieëf naeven 'ne börch dae ter besjerming taenge de Törke geboewdj gewaore waar. In 1571 woort de plaats veur 't ieës geneump, es Uyuar. Tösse 1573 en 1581 woort de börch verboewdj toet 'n zesheukige vesting, die trögk te vinjen is in 't waope van Nové Zámky.
Nao väöl mèslökdje poginge slaagdjen de Törke d'r in 1663 in de vesting te vereuvere. Ze bezatte dees dao nao nag 22 jaor. Later speeldje de vesting 'n wichtige rol bie diverse anti-Habsburgse opstenj, wonao 't in 1724/1725 door Karel VI gedeildjelik woort aafgebraoken óm te veurkómme det anger de vesting es basis zówwe kinne gaon broeke.
Toet 1918 behuuerdje de stad toet 't Keuninkriek Hongarije, daonao toet 't nuuj Tsjechoslowakieë en tösse 1938 en 1945 weer toet Hongarije. Gedoerendje daen tied, inne Twieëdje Waereldkrieg, woor de stad doelwit van diverse geallieerdje bombardementje, wobie ze zwaor getróffe woort.
Aude (verdudeliking)
Aude kan verwieze nao:
Reichswald
thumb|Typische busjrank, ten zuje va [[Kranenburg, óp g'n grens]] 't Reichswald is e huëvelachtig busjgebeed in 't weste va g'ne Dütsje bóndssjtaat Noardrien-Wesfale, direk aa g'n Nederlandse grens bei Gennep en Groesbeek. 't Is óngerdeel va g'ne Nederriense Huëvelruk, e groeëter huëvelechtig gebeed tussje Nimwege en Krieëvel. D'r hoeëgste natoerlige top is d'r Rupenberg mit ing huëgde van 96 meter boave Normalnull. D'r busj hat ing óppervlakde van 5.100 hektaar, oeëmit 'r ee va de groeëtste busjgebede i g'ne Niederrhein is. 't Reichswald is evvel nog meh e resjtant va wat 't oeëts woar. I de middelieëwe heesjde d'r busj nog 't Ketelwald. Dit busjgebeed sjtrekde zich oet va Nimwege in 't weste bis Goch en Sante in 't oeëste.
Wie d'r naam "Reichswald" óntsjtóng
't Reichswald óntsjtóng, noadat 't busjgebeed aafwisselend deel oetmakde van Hertogdom Gelre en Hertogdom Kleve. D'r bank tussje dees hertogdomme veel in 1543 oeteenanger. 't Gelderse gebeed bei Nimwege woeëd Bourgondisch rieksbezit en woeëd vanaaf dat moment 't Nederrijkswald geneumd. 't Anger deel, dat behuurlig groeëter woar, woeëd 't (Ober)reichswald geneumd en woar Kleefs bezit. Sjpieëder veel 't Oberreichswald ónger de koervórste va Brandeburg en Pruses. Dit Dütsje deel weëd allewiel nog allezeleëve Reichswald geneumd, dewiel 't Groesbeekse deel soms d'r naam "Nederrijkswald" of "Rijkswald" draag. I d'r volksmónk heesj 't ieëder  't Grüske. De totaal versjillende benaminge vuur 'tzelfde sjtuk busj is 't gevolg va verkoop va percele i d'r nuëgetieënde ieëw.
Twieëde Weltkreeg
I d'r Twieëde Weltkreeg woeëd hei vöal en heftig gevochte. D'r Busj woar in 't vreugjoar van 1945 sjtriedtoneel i d'r Sjlaag um 't Reichswald. Aan 't ing va d'r krieëg sjtoetde de geallieerde tróppe durch noa 't Ruhrgebeed, 't hat va g'n Dütsje kreegsindustrie. De Dütsje tróppe hole hei knap 'n moand sjtank. D'r vele 61.000 doeëde en gewónge.
Noa d'r kreeg woeëde sjtukke busj geroajd um de dörpe Reichswalde en Nierswalde aa te legke. Doa-i koame Dütsje vluchtelinge oet de durch Pole geannexeerde oeëstelige gebeder te woeëne.
Plantegrui
D'r busj van 't Reichswald besjteet groeëtedeels oet loofbeum, vuural beuke en inkel percele zoeëmereke. Wier guëf 't sjtukke naaldbusj. Ópvallend is dat e groeët deel va d'r busj ópgedild is i veerekke, die vaneenanger gesjeie zint durch brei sjpatzeerlane. Dit sjtuk is in de zeëvetieënde ieëw aagelag door Pruses.
Sjaagbaek
De Sjaagbaek (Duutsj: Schaagbach) is e rech naevewater ane Roer inne gemèndje Wasseberg. De munjing vanne baek ligk inne buurt van Vloearep. Veur e deil völg de Sjaagbaek de grens tösse Duutsjlandj en Nederlandj, mer oetènjelik stèk ze toch de grens euver óm vervölges in Nederlandj oet te kómmen inne Roer.
De baek óntspringk 86 maeter baove zieëniveau inne busj tösse Birgele en Willeraod. Daonao vörmp ze zien eige daal en struimp dore plaetskes Schaufenberg en Rosenthal; dit deil vanne baek löp nao neet gans rech, meh maak nag krómminge. Van 'n echte meandering kan me aevel neet spraeke.
Juus veur Effeld struimp de Birgelerbaek inne Sjaagbaek, daonao is de baek wiejer rechgetróch en löp ze door Effeld haer inne richting vanne munjing, die op 32 maeter baove zieëniveau ligk.
De Sjaagbaek haet 'n lingdje van 10,7 kilomaeter.
Lochhave Da Nang
thumb|250px|Lóchhave Da Nang. Lochhave Da Nang (Sân bay quốc tế Đà Nẵng) (ICAO: VVDN, IATA:DAD) is ein van de groter vleegveljer in Da Nang, Viëtnam. De lóchhave is 2 kilomaeter ten noorde vanne sjtad Da Nang, 1000 kilomaeter ten noorde van vanne sjtad Ho Chi Minh City.
Mortel
Mortel is e groeat gehuch bie Rogkel inne gemèndje Leudaal. 't Gehuch ligk t'n oeaste van Rogkel. In 't naorde wuuertj Mortel begrens door 't boetegebied van De Sjans, in 't oeaste door Ophaove, in 't zuje door 't bósgebied tösse Rogkel en Nunem en in 't wèste door 't dörp Rogkel zelf. Allewiel is Mortel 'n wiek 'nt waere van Rogkel.
Waat me allewiel Mortel neump ware vreuger versjillige gehuchte, namelik: Mortel, Hevert (Heivers, Heijvers), Geispert (Geispers, Geijspers, deils: Ophaove), Bósserhoes of Op de Bós (neet te verwarre mit Op de Bós bie Heitse) en Baatse (Baetsen, Beatsen). 't Veurmaolig gehuch Lentert is noe 'n óngerdeil van Ophaove.
Straotname
De volgendje straotname ligken in Mortel (aangegaeve per oearsprunkelik gehuch):
Hoes Houtem
right|thumb|250px||Hoes Houtem bie [[Houtem]] Hoes Houtem is gelaege aan de noordkantj van 't gelieknamige dörp Houtem (Holtum) bie Bor en maak taengewoordig deil oet van de gemeinte Zittert-Gelaen.
Besjrieving van 't kesjteël
't Hujige kesjteël is 'n einvoudig rechhokig baksjteine heërehoes ónger ein, mèt 'ne daakruter veurzene zadeldaak tösje tweë topgevels. 't Is gans door grachte ómgaeve. De óngerboew is meugelik oet de 16e eëuw en is veurzeen van tóngewelve en haet sjeetgate in de verbreijde voot. Wiejer zint d'r nog ènnige moerreste oet de 14e eëuw. Op de lènkervleugel en 't lènker deil van de achtergevel zint de jaortalankesj 1633 aangebrach, 't boewjaor van 't hujige pandj. De veurgevel haet in 't midde baove de veurdeur 'ne fronton oet ómsjtreeks 1800 en is veurzeen van vinsters mèt 'n hèlsjteine ómliesting. Oet die periood dateert ouch 't daakruterke op 't zadeldaak.
't Kesjteël haet 'n veurplein mèt aan weerskantje oarsjprónkelik bie 't kesjteël beheuërende beboewing oet de 19e eëuw. 't Lènker geboew is 'n woonhoes mèt 'ne sjuur, 't rechter geboew is 'ne sjtal mèt 'n aope veurhal mèt rónj baksjteine pielers wo 't daak op is aafgesjteund. Tösje 't kesjteël en de biegeboewe haet vreuger oajt 'n grach geloupe. 't Interieur haet 'n 17e eëuwse sjouw mèt kariatide. De bènnedeure zint, net es de veurdeur, oet 1777.
Gesjiedenis en beweuners
De eësjte vermelding dateert oet 1354 es d'r sjprake is van 'n edelmanshoes wo-aan riddermatigheid waas verbónje. Eësjte bewoner en vermoedelik boewer van 't hoes waas Johannes Voss dae zich dan Voss van Houtheim geit neume. De femilie Voss bleef eigenaer pès 1566 es Anna Voss trouwde mèt Thierry van Westrum zu Gutaker. 'n Eëuw later ging 't hoes door vererving euver nao de femilie De Brempt zu Itsenraedt en dat gebeurde nog èns in 1681 es 't in bezit kaom van Jean van Horrich dae trouwde mèt Anna De Brempt. Weer later kaom ’t opnuuj door vererving in 1785 in hènj van baron Philip Jozef Saint-Remy dae trouwde mèt Anna van Hove, erfgename van Marie-Therèse van Hove.
In de Franse Tied woort 't hoes van de femilie Saint-Remy geconfisqueerd en woort nao ènnige jaore aangekoch door de femilie Quix, die eigenaer bleef pès 1921. 't Woort daonao aangekoch door de femilie Janssen die d'r bleef wone pès de 1980-er jaore. Sins 1986 is 't eigedom van de femilie Keulen-Gerads die 't vanaaf dan oetgebreid haet gerestereerd. Marie-José Gerads is beeldend kunstenaer en gebruuk 'n deil van 't hoes es atelier en hilt regelmatig ekspezisies in de biegeboewe.
Trivia
De weilènj die 't kesjteël nog sjteeds ómringe, heuëre sins 2001 weer bie 't kesjteël. 't Is de bedoeling óm 't totale gebeed van óngeveër 16 ha róndjóm 't kesjteël in te richte es landjgood. Zoa wirt 't landjgood óngergebrach ónger de Natuurschoonwet en de continuïteit van Hoeze Holtum veilig gesjtèld veur de toekoms.
Bron
Website Marie-José Gerads
Breukelen
thumb|Ligking vaan de gemeinte Breukelen in veur de opheffing. thumb|Gemeintehoes vaan Breukelen Breukelen is e versteidelek dörp in de gemeinte Stichtse Vecht, in de Nederlandse provincie Utrech, te noordweste vaan de stad Utrech. Dao woene oongeveer 9.600 lui.
Plaotseleke functies
Behave es forenzeplaots veur Utrech en levereer vaan recreatiemeugelekhede is Breukele veural vaan beteikenis es de gasplaots veur de economische Universiteit Nijenrode, gevesteg in 't glieknaomeg kestiel. Dit is 'n elitair universiteit boe-op allein groete economische talente weure touwgelaote.
Ligking en aonziech
Breukele ligk aon de Utrechse Vecht en aon 't Amsterdam-Rienkanaal. Boete 't dörp (en allewijl ouch debinne), aon de Vecht, ligk e groet aontal laandhoezer, boeteplaatse die veural in de zeventiende iew gebouwd zien door rieke Amsterdammers en Utrechtenere.
Historie
Breukelen moot al hendeg laank bewoend zien; 't weurt veur 't iers geneump in de zevende iew es Attingahem, 'nen heim vaan einen Attinga, leinhier aon de Friese keuning. Later woort de naom Brooc-lede, bevleujd akkerlaand. Roond 720 moot Bonifatius hei e kèrkske gestiech höbbe. In 953 woort 't oonder 't nui Bisdom Utrech geplaots.
In de twelfde iew lag me 'n tolbrögk euver de Vecht, woedoor de dörpsdeile Nijenrode en Sint-Pieters mètein verboonde woorte. In de vreugmodernen tied kaom 't pläötske in de mode bij rieke reginte die hei 'n boeteplaots verstegde.
De gemeinte Breukelen, die 48,65 km² besloog (daovaan 4,21 km² water) en op 1 januari 2010 14.610 inwoeners had, góng op 1 januari 2011 op in de nui gemeinte Stichtse Vecht. Neve de hoofplaots umvatde de gemeinte nog de dörper Kockengen en Nieuwer ter Aa.
Askersund
Demografische óntwikkeling
4,90% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Waerwouf
'ne Waerwouf (waerwolf) ies 'n weze oet 't Volksgeluif. De sage van de waerwouf sjtamp van veur oos jaortèlling. Veural in de tied van de Noormanne kaom 't geluif in de waerwouf sjterk nao veure. Dit Volksgeluif kaom veur vanoet de verzinsels en angs veur wuif, die ziech vreuger dèks lete zeen in de buurt van gehuchte en aafgelege häöf.
Ambiorix
thumb|212px|Sjtandbeeldj vanne Ambiorix in Tongere Ambiorix waor eine prins van de Eburone, eine sjtam van de Belgae. In de ieërste ieëuw veur Christus wuinde ze in 't Nord-oeëste vanne Gallië (Gallia Belgica).
Waerwouf
't Woord waerwouf kump van ’t Gotische wair (man) en wouf. Dae man koes ziechzelf verandere in ‘ne bloodvretende wolf ofwaal hae woort umgetouverd tot waerwouf. Volges de Germaanse mythologie waor de wouf ’t symbool van de nach. Zoa deeg de waerwouf zien werk ouch allein mer sjnachs. ’t Gezèkde: "Dae nao twelf oer geit moet de waerwouf drage” tuènt dat aan. Vreuger gelof me ouch dat, es ‘t 7e kind in ’n gezin ‘ne jóng waor, de kans besjtóng, dat ‘r de mach zou kriege um waerwouf te were. Die mach bleef neet veur ’n gans jaor, meh veur bepaalde tieje. De maond februari weurt de waerwouvemaond geneump. Ouch geluifde me, dat rónd Sint-Jan op 24 juni, fiès van de zomerzónnewende en rónd Kaersjmes (winterzónnewende) de waerwuif in actie zouwe kómme.
Ambiorix
In zien De Bello Gallico sjrieft Gaius Julius Caesar det de Eburone Germaans zeen, mer det is zieëker neet waor. Zieë ongerveer in 't gebeed det noe Lemburg is. Vanne Rijn toet aan waat noe Brussel is enne auch de Nordliche Ardenne, de Eifel en de Bördenlandschaften omvaatde.
Waerwouf
't Volksgeluif dat luuj in dere deit verandere weurt in de medische weitesjap Lycantropie geneump.
Ambiorix
Ambiorix waor de belangriekste aanvuier d'r Eburonen en vuierde zien sjtam aon in ein rebellie teige de Romeine.
1996
Maan vaan 't Jaor
David Ho
Waerwouf
Sage van de Waerwouf
Me dach, dat zoane persoon kóntak houw mèt 'n demonisch weze (calant geneump). De gedaanteverwieseling houw plaats op 'n aafgelege plek, meistal in 'ne bösj. Nao beloftes van de duvel woort de woufsvach of de haorige woufsgordel nao häöm toegesjmete. Die magische attribute moos 'r drage. Op dat moment veranderde de man in 'ne waerwouf. 't Volksgeluif wou dat de waerwouf rónd miedernach op sjplietsinge van waeg en krusinge hoesde um dao de luuj aan te valle. Zien gedrag waor agressief waor zien gedrag, getuge de oetdrökking, die dao vanaaf sjtamp: "Hae ies oet zien vel gesjprónge".
Ambiorix
In Tóngere in Belsj Limburg sjteit ein sjtandbeeldj vanne Ambiorix.
Waerwouf
Sage van de Waerwouf
Es de waerwouf gewónd raakde bie 'n gevech, waor 't 'n kwestie van wachte tot de volgende daag um de sjöldige aan te wieze... Volges 't geluif koes emes bekans neet vriekómme van zien door de duvel opgelagde verpliechtinge. Allein es 'r kans zaog um 't wolvevel te verbrenne waor 't meugelik um ziech van de helse verpliechtinge te verlosse.
Ambiorix
't Is neet gans zieëker det 'r ech besjtoan het. D'n einige bronne die veer van him höbbe, sjtoan inne De Bello Gallico, maor d'r sjtuit zoeviel inne De Bello Gallico waat veer neet kinne naogaon.
Inne 2005 weer Ambiorix ein vaan 111 nominieërde veur d'n titel vaan Groetste Belg. Oppe end weer d'r 50e in de Waolse ei veerde inne Vlaomse versie.
Waerwouf
Sjtripverhaol
In 't sjtripverhaol van Suske en Wiske (in 't Limburgs) "De waerwouf van Ieëtselder" weurt vertèld euver de waerwouf in de zómp bie Ieëtselder (Etzenrade).
Brón
H.W.A. Lemmerling, Oet vreuger jaore, deil 7, 1982
Kirchröadsj
thumb|'t Rienlandsj sjproachlandsjaf" 't Kirchröadsj plat is 't Ripuarisch dialek, dat i Kirchroa en umjeëving jekald weëd. Óch i Hertseroa, i Dütsjland, weëd 't jekald. 't Liechent vöal op 't Öcher Plat.
Van oeërsjprung jitt 't ejentlich keen "Kirchröadsj". 't Joof vöal óngersjiede tussje de dörper, oeë de sjtad Kirchroa hüts oes besjteet. Noe zint de dialekte en die dörper evvel zoeë noa-eenanger jejruid, dat me jemekkelijerwies sjpreche kan van 't Kirchröadsj dialek.
De sjprechere van 't Kirchröadsj numme hun eje sjproach Limburgsj, "Kirchröadsj" of jewuën plat. Ripuarisch is e sjproachwissesjaflisj woad, dat i Kirchroa en óch i Dütsjland noeëts durch de minsje jebroecht weëd.
Konsonante
Kirchroa ligk jet zudelisch va j'n Benrather Linie. Dees isojlos markiert de jrens tussje -k en -ch. Doadurch jehoeët de sjproach tsoe 't Ripoarisch en nit tsoe 't Limburgsj. Me zaat alzoeë mache en nit make, wie me dat i Heële al doeë. Dees jrens jeet durch Limburg hin, jleisch ónger Heële en Lankjraaf. Bóches, Zumpelveld en Vols ligke i Limburg, mar in 't Ripoarisch dialekroem. Óch typisch is dat 't [t] e [t͡s] weëd. Dat zeet me i wöad wie tsiet. I Heële en anger Limburgse dialekte is 't tied. 't Limburgsj oet weëd oes en 't [p] weëd [f], alzoeë: hope weëd hoffe. Dit versjinsel zeet me evvel nit bei kótte vokale, alzoeë 't Dütsje das blieëf dat. Natuërlisj is óch de oessjproach van 't [ɡ] huurbaar; dat weëd e [j]: jód.
Vokale
D'r Limburgse klank o-klank weëd jet kótter oesjesproake, wat me óch trükzuut i de jrafematisje wierjaaf: 't <oo> weëd óp 't Kirchröadsj es <ó> jesrève, verjeliesj good en jód. Óch 't [eu] weëd verkót: greun > jrung.
Baisjpiele
(Hollensje sjpelling NL-D: u=è; oe=u; i=ì; uu=ü; ie=i)
Korea
Korea is 'n veurmaolige staot in Oeas-Azië, bestäöndje oet 'n sjeereilandj det aan Sjina en Röslandj grens en det van Japan is gesjeie dore Japanse Zieë (in Korea de Oeaszieë geneump). De oppervlakdje bedruueg 221.487 kmå. 't Sjiereilandj is al 12 toet 18 doezjend jaor bewóndj. Oeats waas Korea ei groeat vereinig landj det zich toet Mantsjoerieje en Siberië oetstrèkdje. Korea waas 't centrum vanne ziejehanjel en inne zevendjen en achsten ieëf gólj 't landj es 't centrum veure bèste góldsmeje. Lang veur Johannes Gutenberg gebroekdje me hie de drökpers al. Korea is ouch bekèndj veur zien traditioneel gerech Kimchi, 'n meneer óm greundje door fermentatie haadbaar te haje gedoerendje de wintjer.
Innen twintjigsten ieëf waas Korea viefendertig jaor lang geannexeerdj door Japan. Nao de nederlaag van Japan in 1945 woort 't bewindj euver Korea verdeildj tösse de Sovjet-Unie enne Vereinigdje Staote.
Es gevolg hievan woort Korea in 1948 opgedeildj in twieë ónaafhenkelike staote:
Tróds 'ne krieg inne jaore fieftig en later toegenieëkingspoeaginge zeen de twieë staote nag ummer gesjèdj. Zuud-Korea haet zich óntwikkeldj toet 'n modern kapitalistische industriestaot mit 'n snel-greujendje ikkenomie; Naord-Korea is 'n dictatuur, mit op gróndj vanne juche-ideologie 'n centraal-gelèdje ikkenomie en straef nao zelfveurzening.
Lies vaan geweze gemeintes in Euverijssel
Dit is 'n lies vaan gemeinteleke sameveuginge, splitsinge en naomsveranderinge in de provincie Euverijssel. Veur 1830 kin ze incompleet zien. Nui gevörmde gemeintes zien aongegeve mèt 'nen asterisk (*).
22 april
22 aprèl is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 112en daag vaan e gewoen jaor en d'n 113e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 253 daog.
Lies vaan geweze gemeintes in Euverijssel
2005
Sinds dees herindeiling heet de provincie nog 25 gemeintes.
2001
Nao dees herindeiling had de provincie nog 26 gemeintes.
1999
Nao dees herindeiling had de provincie nog 44 gemeintes.
1986
Nao dees herindeiling had de provincie nog 45 gemeintes.
1973
Nao dees herindeiling had de provincie nog 47 gemeintes.
1967
Nao dees herindeiling had de provincie nog 53 gemeintes.
1962
Nao dees herindeiling had de provincie weer 54 gemeintes.
1950
Nao dees herindeiling had de provincie weer 53 gemeintes.
1942
Nao dees herindeiling had de provincie nog 52 gemeintes.
1941
Nao dees herindeiling had de provincie nog 53 gemeintes.
1937
Nao dees herindeiling had de provincie nog 54 gemeintes.
1934
Nao dees herindeiling had de provincie nog 58 gemeintes.
1923
Nao dees herindeiling had de provincie nog 59 gemeintes.
1859
Nao dees herindeiling had de provincie nog 61 gemeintes.
1818
Nao dees herindeiling had de provincie 62 gemeintes.
1814
Stiechting (nui groondwèt) vaan de provincie Euverijssel mèt 54 gemeintes.
Call Me by Your Name
Call Me by Your Name is 'ne film oet 2017.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, romantiek.
De film woort geregisseerd door Luca Guadagnino en heet 'nen doer vaan 132 menute.
Kesjtieël Obsinnich
thumb|250px|[[Kesjtieël tösje Hommerig en Teuve.]] Kesjtieël Obsinnich is 'n kesjtieël in Obsinnich dat, midden-in d'r Euregio Maas-Rien en an d'r raand van 't Laand va Herf en 't toeristisch merk de Voerstreek, tösje Hommerig en Teuve liegkt. 't Kesjtieël hèèsjt al versjèjje decennia Castel Notre Dame en beejt al saer aeve lang groepe bies 170 persoeëne oonderdaak en facilitète väör oontdèkking van d'r sjtrieëk. Saer ènnige monde is dis toeristische accomodatie ooch erkaand dör toerisme Vlaandere.
Bokkeriejesj
thumb|250px|Plaquette in [[Valkeberg]] De Bokkeriejers is d'r naam van 'ne groep luuj dae in d'r 18de ieëw in 't Laand va Overmaas vör 't gerech is brach en veroordeeld. Recaent historisch oonderzeuk haat bewaeze dat d'r naam de Bokkeriejers bedach is dör machhubbers um hunne gruweleke en tomeloze zeuktoch nao daders van ènkele diefsjtalle te kinne rechvaardège. De verdachte waoërte gefolterd en zoe waoërte bekentenisse aafgedwonge en nuuj verdachte voonde, de nuuj verdachte waoërte ooch gefolterd...enzovoort. De jach op de Bokkeriejers wert aanzieë es 'ne laatiejège variaant op de heksevervolging.
Belsj Limburg
In Wellen in Belsj Limburg leidde dis procedure tut 116 verdachte vör 10 diefsjtalle. Daovan waoërte d'r 31 ter doeëd veroordeeld. 19 Gevangene waoërte gewurgd en op d'r braandsjtapel verbraand; 5 waoërte laevend verbraand; 2 geradbraakt; ene onthoofd; ene oontsjnapde; 2 gevangene sjtorve in de gevangenis, ene väör de foltering en d'r aandere d'r nao. Ene gevangene waoërt vriegelaote. De oonderzeukers sjtèlle zich de vraog of de handelswies van de drossaards geïnspireerd waor dör uvveriever of woolte ze - en dat wert uvver 't algemèng aangenaome - op die meneer bepaalde luuj oet d'r waeg ruime. thumb|250px|Bokkeriejersbeeld in Sjaasberg
Nederlands Limburg
De moder va Georges Simenon, Henriette Brühl, koom oet Nederlands-Limburg en sjtamde aaf va Gabriël Brühl, boer en in 1743 in Waobich terechgesjtèld op besjöldiging va lidmaatsjap van de Bokkeriejersj.
De aw legende
thumb|left|250px|[[Maske van 'ne aanhaenger va Frau Berchta, ooch wal Dame van de Bieëster geneumd en d'r leider van de middelieëwse Wil Jach.]] Nao ein awt volksgeluif zeen de Bókkeriejesj geister van gesjtórve luuj die op bök door de lóch rieje. 't Is ein vórm van de zogehete: Wilj Jach, ein thema det neet allein in 't Limburgse en Vlaamse landj bekènd is, mer ouch inne Dutsjland, Engelandj, Scandinavië en Noord-Fraankriek. De Wilj Jach woort volges 't volksgeluif oetgevuierd duer duvele die - es 't sjtórmde – deur de lóch vaegde en euveral luuj de sjtupe op 't leif jouge. Det is ein aajt volksverhaol oet Keltische tieje. In aaj tieje waor Limburg bewuindj deur Eburonen, Nervii enne Remi. Dit gelouf kump, wie 'ne deskundige vertèlde, den ouch oet de Keltische tied: 't zeen de dooj luuj die gein rös kènne vènje.
En de nuuj mythe
In Zuud-Limburg en de sjtreke óm ós haer maakde benjes ruivesj tösse 1730 enne 1790 misbroek van 't geluif inne Bókkeriejesj. Op dees meneier maakde ze de luuj bang. Zo kooste ze baeter hun batteravesjtreke oetvuiere. In 't begin woes de euverheid neet waat ze moosj beginne mit dees ruivesj. Mer ómdat de batterave zich óngerein neit versjtónge en zich begoste te verrao, koosje me op 't lès toch de aanvuierdesj vange benjes te pakke kriege. Wae wit, mesjiens vliege ze nog in 't balkeduuster door de lóch op zuik nao ein goodgeluivige zeel.
H.A. Poels
thumb|150px|right thumb|150px|right Dr. Henricus Andreas Poels (gebôre 14 februari 1868 in Venroj, gesjtorve 7 september 1948 in Imsterao) waor 'ne Limburgse filantroop.
Heë is bekend gewoere durch zien opkómme veur de gewoon luu. Heë kaam op tege de maatsjappelike missjtande van de koempels, veural tege 't groeët woningtekort en de erbarmelik sjlechte toesjtande van de weuninge. Dr. Poels wurt daorum döks "Vader der mijnwerkers" genump. Poels volgde iësj zieng preësteropleiding aan de seminaries van Rolduc en Remung. In 1891 is heë in Mestreech tot preëster gewied. Aan de universiteit va Leuve promoveërde heë in 1897 tot doctor in de Theologie, woanao heë tot professor aan 't Theologisj Instituut (Groët Seminarie) der Missionarissen van het Heilig Hart te Antwerpen-Borgerhout (1897-1899). Van 1899 tot 1904 woar Poels kapeloan aan de St.Martinuskirk te Venlo. Van 1904 tot 1910 werd heë hoëglieraar in de Exegese aan de Katholieke Universiteit te Washington, VS. Z'n waerk sjtong oonder zjwoere druk van de integraliste, 'n conservatief sjtreuming die in 't begin van d'r 20ste ieuw es reaktie op 't modernisme in de RK-kirk oontsjtaande waor. De integralisten hele alle aanpassinge van 't rooms-katholicisme aan de modern toesjtande taege. De praktijke van de integralisten waoërte in 1914 dör Paus Benedictus XV mit 't Ad Beatissimi Apostolorum aafgewaeze. Van 1910 tot 1939 waor Poels hoofdaalmoezenier van de arbeid in Limburg.
Poels is 'ne tied- en geestesgenoot van Adolf Daens (RK priester en politicus) en z'ne broor Pieter Daens (journalist en politicus) oet Aals in Belsj en va Hein Mergelsberg, d'r ursjte väörzitter van d'r ursjte Katholieke Vakboond op 't Belsj.
Dr. Poels héd talrieke bestuursjs- en adviserende functies bekleid in hiël Limburg. In 't Limburgs archéf te Mestreech is zelfs een Poels-archéf. Zieng werk werd bekroond in 1947 mit 'n eredoctoraat in de economisje weitensjappe aan de toenmalige Katholieke Economisje Hoëgesjoël in Tilburg en de bevordering tot Groët-Officier in de orde van Oranje-Nassau (doanéve woar Poels al Ridder in de orde van de Nederlandse Leeuw). Noa zienge doëd werd zien stoffelik euverschot in ing zege- en gebedstoch euvergebrach noa zien gebôrteplaatsj Venroj.
Achagua (spraok)
't Achagua is 'n Arawakspraok die gekaldj wuuertj door 't Achaguavouk van Colombia. De spraok wuuertj gekaldj door zoea 250 luuj (2000) oet 'n etnische bevölking van 280 (2007) en haet de ISO 639-3 code aca.
't Achagua wuuertj ouch Ajagua, Xagua, Axagua en Achawa geneump. 't Aantaal spraekers nump aaf. 't Is neet bekèndj of 't versjillige dialekte guuef, meh de spraok liek op 't Piapoco. Tródsdet 't aantaal spraekers aafnump is 't Achagua nag zieër laevesvatbaar. 't Wuuertj gesjreven in 't Letiens sjrif en veurnamelik heim gebroek. Spraekers kallen ouch Piapoco en Spaans. De graod van gelitterdjheid inne ieëste spraok is 1% toet 5%; inne twieëdje spraok is det 5% toet 25%. In 1986 zeen deiler vanne Biebel ómgezadj nao 't Achagua.
De spraekers bevinje zich ane rechse kantj vanne Upper Meta-reveer, tösse Puerto López en Puerto Gaitán, en in 't El Turpial-rizzervaot. d'r Is spraok van significante acculturalisatie.
De spraokstatus veur dees spraok is bedreig (6b); det beteikentj det de spraok gebroek wuuertj veur persuuenlike communicatie door alle generaties, meh det 't aantaal spraekers aafnump.
Lochhave Ca Mau
thumb|250px|Lóchhave Ca Mau. Lochhave Ca Mau (Sân bay Cà Mau) (ICAO: VVCM, IATA:CAH) is ein van de groter vleegveljer in Ca Mau, Viëtnam. De lóchhave is 2 kilomaeter ten noorde vanne sjtad Ca Mau, 360 kilomaeter ten noorde van vanne sjtad Ho Chi Minh City.
Saint-Hubert
Aander kerne
left|thumb|Oetkiek övver Saint-Hubert. Arville, Awenne, Hatrival, Mirwart en Vesqueville.
Kuns
miniatuur|Kuns Kuns is ein breie term, dae op versjillende menere kint weure geïnterpretierd, vaak in samehang mit creativitiet, estetiek en 't opwekke van emoties.
Lochhave Phu Bai
thumb|250px|Lóchhave Phu Bai. Lochhave Phu Bai (Sân bay quốc tế Phú Bài) (ICAO: VVPB, IATA:HUI) is ein van de groter vleegveljer in Huế, Viëtnam. De lóchhave is 15 kilomaeter ten noorde vanne sjtad Huế, 1100 kilomaeter ten noorde van vanne sjtad Ho Chi Minh City.
Cartografie
Cartografie is de weitenschap die zich bezig hilt met de zoeë getrouw meugelikke weergave op ein plat vlaak of op ein bolvormig oppervlaak van 't ganse aerdoppervlaak of ein deil daovan. As dit proces is afgerónd haet me ein aafbeelding van 't aerdoppervlak. Eine vólgende stap is dan um lande, staej, dörper waeg e.d. in te teikene. Dees weitenschap hit Topografie.
De cartografie mak ouk studie van de systeme die 't meugelik make um ein bolvormig oppervlaak op ein plat vlaak aaf te beelde.
Verantwoordelik veur de Nederlandse cartografie is 't Kadaster. Vruùger waas dit de Topografische Dienst.
Interne links
Lóchfotografie
Externe links
Kadaster
Phoenixeilenj
De Phoenixeilenj zeen 'n groep van ach atolle en twee ónger 't zeesjpegel gelaege koraalriffe in de centrale Groten Oceaan, t'n ooste van de Gilberteilenj en t'n weste van de Line-eilenj. Ze zeen 'n óngerdeil van Kiribati. De arsjipel is gooddeils ónbewoond. Slechs op 't eilandj Kanton wone get luuj (41 in 2005).
Aan 't inj van de jaore '30 van d'n twintjigsten eew perbeerde Groot-Brittannië de eilenj te kolonisere.
Zuienkerke
Zuienkerke (Wes-Vlaams: Zuunkerke) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Brugge, mèt 'n oppervlak vaan 48,86 km² en per 1 januari 2.796 inwoeners. 't Is ein vaan de kleiner gemeintes vaan de provincie en heet 'n oetgesproke lendelek karakter wat contrasteert mèt de stad Brugge en de diechbebojde Vlaamse kös, boetösse Zuienkerke is ingeklemp.
Deilgemeintes
Zuienkerke heet veer deilgemeintes. De hoofgemeinte is 15,89 km² groet en had op 13 januari 2005 1.478 inwoeners.
Historie
Zuienkerke leep in d'n twintegsten iew laankzaam leeg, meh greujde weer aon es forenzedörp veur Bruggelinge. In 1977 woort de gemeinte oetgebreid mèt Houtave, Meetkerke en Nieuwmunster.
Bezeensweerdeghede
In Zuienkerke steit 'n ind-gotische Michielskèrk mèt romaansen torie (zuug foto).
Walt Whitman
thumb|250px|Walt Whitman in 1849 Walter "Walt" Whitman (West Hills (New York), 31 mei 1819 - Camden (New Jersey), 26 maart 1892) waor 'ne Amerikaanse dichter, essayist, journalist en humanist. Töt z'n beroemdste waerk behure de dichtbundels Leaves of Grass en Drum-Taps.
Leaves of Grass
Whitmans mèts bekaande werk is Leaves of Grass. E bleef d'r bies an z'ne doeëd aan wèrke en redigere. Nog ömmer wert 't besjoewd es z'n mèts persuënlèk en polletiek waerk. 'ne Groep van die gedichte, die över d'r Amerikaanse börgerkreeg geunt, werre soms aafzoonderlek gepubliceerd oonder d'r titel Drum-Taps. De örsjte publicatie versjaen oonder ège beheer en waoërt mer maotig oontvange dör 't laezerspubliek. In versjillende gedichte verheerlijkt Whitman 't miensjelek lichaam in 'ne gaans vernujende catalogiserende sjtiel, wat 'm vanwaege d'r heersende Victoriaanse ethiek neet in daank waoërt aafgenaome. Oondanks z'ne revolutionaire inhoud kreeg 't waerk in de VS ooch in daarópvólgende oetgaves wènnig belangsjtèlling. Boete de VS makde 't evvel furore, vöral in Frankriek oeë Whitmans humanisme de naturalistische literaire sjtroming beïnvloedde. Taege 1865 how Leaves of Grass Whitman waeltberoemd gemakd en zie waerk waoërt noe dör 'n belangrieke oetgaeveriej aanvaard.
Bekènde vertalinge en thema film
Tibor Tollas vertaalde "O Captain! My Captain" van Walt Whitman tiedens zien gevangsjap. O Captain! My Captain is 'n apostrof. Huub Beurskens oet Tegele is ing van de 21 Hollendsje dichters die d'r bundel "Laeves of Grass" in 2007 vertaalde in 't Nederlandse "Grasbladen". In d'r film Dead Poets Society is d'r titel van dit gedich e belangriek repetetief thema.
Vertaling örsjte sjtrofe van "O Captain! My Captain" dör Bep Mergelsberg.
Werken
thumb|290px|left|Walt Whitman, New York, 1887
Lady Bird
Lady Bird is 'ne film oet 2017.
De film woort geregisseerd door Greta Gerwig en heet 'nen doer vaan 94 menute.
Zuid-Egeïsche Eilen
270px|right|thumb|Periferieë in Griekeland: 1.[[Attika, 2.Centraol-Griekeland, 3.Centraol-Macedonië, 4.Kreta, 5.Oos-Macedonië en Thracië, 6.Epirus, 7.Ionische Eilen, 8.Noord-Egeïsche Eilen, 9.Peloponnesos, 10.Zuid-Egeïsche Eilen, 11.Thessalië, 12.Wes-Griekeland, 13.Wes-Macedonië]] De Zuid-Egeïsche Eilen (Grieks: Νότιο Αιγαίο, Notio Ejeo) is 'n periferie (vergeliekbaar mèt de regio's in Fraankriek) en 'n eilengróp in Griekeland.
Geografie
De Zuid-Egeïsche Eilen höbbe 'n oppervlak vaan 5.286 km². 't Ligk tösse Turkije en Griekeland in. De laank oetgestrèkde Griekse kös vaan 't vasland dat tegeneuver de Zuid-Egeïsche Eilen ligk bevind ziech in de periferieë Attika en Centraol-Griekeland. Ouch ligke neve bepaolde Zuid-Egeïsche Eilen get Centraol-Griekse eilen, ten noorde de Noord-Egeïsche Eilen en ten zuie 't bekinde eiland Kreta. Vergeleke mèt Kreta en aander Egeïsche en Ionische Eilen is dees eilandgróp väöl minder populair.
Eilen
De Zuid-Egeïsche Eilen bestoon oet mer leefs zeventien (dèks onofficieel) eilen. De zeve bekinste eilen zien:
Aandere zien:
Demografie
Volges de census vaan 2011 höbbe de Zuid-Egeïsche Eilen 'n inwoenertal vaan 308.975, en 'n deechde vaan 58/km². De bevolking vaan de eilen bleef de aofgeloupe jaor constant. 't Groetste deil vaan de bevolking woent op ein vaan de zès groete eilen. De hoofstad is Hermoupolis.
Departeminte
Tot 2011 had de regio mer twie departeminte, die de rol vervölde vaan prefecture (nomos):
Schaufenberg
Schaufenberg is e klein gehuch ónger Birgele inne Duutsje gemèndje Wasseberg, innen deilstaot Naordrien-Wèsfale. t'n Naorde van Schaufenberg ligke busj inne richting van Vloearep-Stasie, t'n wèste ligk Rosenthal, t'n zuje ligk 't landjboewgebied Ossebrook, inne richting van Birgele en t'n oeaste ligk e bósgebied inne richting van Willeraod. De bei busj vörmen oetloupers vanne Mienwaeg.
Topografie
thumb|right|'nen Topografische kaart Topografie is de studie van de beschrièving van kinmèrke van platse en gebede. De naom is óntleind aan 't Greeks: topos= plats, grafein= schriève. Tot de topografie behuurt ouk de studie van de ligking en de naome van plaotse, watere, bèrg, streike en lande en ander geografische vörme.
Middels topografie waere de name van plaatse, gebede e.d. op ein cartografisch produk gezatte.
Schaufenberg
Bie Schaufenberg ligk ouch 'n campingplaats.
Schaufenberg huuerdje vreuger bieje gemèndje Birgele, die op 1 jannewarie 1972 bie Wasseberg woort ingelief.
Zuid-Egeïsche Eilen
Departeminte
Nao 2011 woorte de Griekse departeminte regionale einhede, wat beteikende tot ze hun polletieke functie verlore. Noe gief 't väöl mie departeminte in de regio, naomelek 11.
Macedonisch
Mecedonisch is de Zuidslavische taol die in de rippebliek Macedonië gesproke weurt. De taol is hendeg verwant aon 't Bölgaars; Bölgaarse en Griekse taolkundege neume 't altied e Bölgaars dialek. De taole versjèlle veural in vocabulaire vaanein: oongeveer 85% dele ze, de res is versjèllend. 't Bölgaars is veur neologismes laank vaan 't Rössisch aofhaankelik gewees, tewijl 't Macedonisch vaan 't Servokroatisch leende.
De taol heet twei miljoen sprekers.
't Gemaak
right| thumb|150px| Sjets van ’t gemaak bie ’n kesjteël met sjlotgrach 't Gemaak ('t privaat of toilet) woort vreuger bie kesjteële gebruuk en hóng boete de kesjteëlmoer (zuuch plaetje). De oetwerpsele vele zoa in de grach. Dat waas bie nate grachte 'n relatief hygiënische oplossing ómdat 't grachwater vaak continu woort vervaesjt door ’n aangesjlaote baek of revier. Bie nate grachte woort ouch waal van 'n 'plónsjplee' gesjpraoke. Ein veurbeeld hievan is te vènje bie Kesjteël Ammersoyen. left|thumb|250px| Kesjteël Ammersoyen met ’t gemaak aan de lènker taore D'r wirt veróngersjtèld dat 't gemaak 'n dooróntwikkeling is van de mezekouw die in vredestied ouch waal deende es 'gemaak', en dan woort veurzeen van 'n plank mèt dao-in 'n gaat. Nao de Middeleëuwe woort dit princiep ouch toegepas bie door nate grachte ómgaeve vestinge. 'n Houte boewsel baove de vestinggrach dat via 'n loupbrök vanaaf de vestingwalle waas te bereike, fungeerde es toilet. Veurbeelde hievan zin te zeen bie de vesting van Bourtange.
Rosenthal
't Gehuch is opgeboedj gewaore rónjelómme Sjaagbaek en wuuertj gesjeie van Schaufenberg door 'nen houtwal.
Rosenthal huuerdje vreuger bieje gemèndje Birgele, die op 1 jannewarie 1972 bie Wasseberg woort ingelief.
Aalsmeer
frame|Ligking vaan Aalsmeer in Noord-Holland Aalsmeer (plaotselek Hollands: Buurt) is 'n plaots en gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Holland, tege de grens mèt Zuid-Holland, aon de rand vaan de Haarlemmermeer, mèt op 1 juli 2006 14.539 inwoeners. 't Oppervlak bedräög 34,40 km², boevaan 11,71 km² oet water besteit. Aalsmeer is bekind es centrum vaan tuinbouw en heet de groetste blómmehandel vaan de wereld binne zien grenze.
Historie
Wie Almere heet ouch Aalsmeer, in 1133 veur 't iers geneump es Alsmar, ziene naom waorsjijnlik te daanke aon e meer, boe me in de Middeliewe op iel (Hollands aal of paling) visde. De ielvangs is iewelaank e bestoonsmiddel gewees en weurt tot op d'n daag vaan vaandaog op amateurbasis veurtgezat.
Wie Alsmar in 1133 geneump woort waor 't neet mie es e naat törfgebeed. In dit jaor weurt 't euvergedraoge aon de abdij vaan Rijnsburg. Dees donatie weurt in 1199 bevesteg. In de koumende iewe weurt in hoeg tempo de törf aofgegraove; heidoor kump Aalsmeer ummer mier in watergebeed te ligke en geit de landbouwgroond verlore. De meiste bewoeners sjakele euver op de vèsserij. In de nuien tied weure de versjèllende plasse weer ingepolderd. Es midde negentiende iew oetindelek ouch de Haarlemmermeer weurt druuggelag sjakelt de plaotseleke bevolking weer euver op de landbouw, in 't bezoonder op tuinbouw. Aalsmeer woort 'n belangrieke producint vaan eerbeize en zouw dat tot deep in de twintegste iew blieve. Later kaome ouch ander tuinbouwproducte op, boevaan de seerblómme de succesvolste waore. Tot de ier vaan dees bedriefstak woort in 1962 e standbeeld vaan de godin-personificatie Flora opgeriech.
Taol
De bewoeners spraoke vaanajds e Hollands dialek wat sterk versjèlde vaan alles wat in de umgeving woort gesproke, zeker ouch vaan aander aajd-Hollandse dialekte in de buurt. 't Klassiek Aalsmeers is in 2004 oetgestorve; 't vèlt evels neet oet te slete tot sommege lui nog aajd Aalsmeers taolgood gebruke.
Death Proof
Death Proof is 'ne film vaan Quentin Tarantino oet 2007. Tarantino heet de film zoewel geregisseerd es gesjreve. De hoofrolle weure gespäöld door de aktäörs Kurt Russell, Rosario Dawson en Vanessa Ferlito.
't Verhaol
Veur Austin's bekindste DJ, Jungle Julia, beejt 't valle vaan de nach de gelegeheid ziech te oontspanne mèt häör bèste vrun: Shanna en Arlene. Euveral in Texas weure de drei meidskes verlekkerd naoge-uig. Evels is neet alle aondach plezant bedoeldt: stèllekes weure ze gevolg door Stuntmaan Mike. Deze doorleefde rebel beloert ze vaanoet ziene stuntwage. Dewijl de meidskes ziech aon 't pèls zètte, luip slechs inkel meters wijer 't toeretal vaan Mike's geheim waope gevierlek hoeg op.
Grindhouse
Death Proof waor 'n oonderdeil vaan Tarantino's en Rodriguez' Grindhouse. Evels woort Death Proof es oonaofhenkeleke film beter oontvaange es de twiedeilege film Grindhouse.
Dohr
Dohr is e klein gehuch inne Duutsje gemèndje Wasseberg, innen deilstaot Naordrien-Wèsfale. 't Besleit slechs ein straot en inkel häöf en sjöp.
Dohr ligk t'n zuje vanne Sjaagbaek en 't Effelder Wald, t'n oeaste vanne Birgelerbaek, inne richting van Ophaove, Sjteinkirk en Effeld, t'n naorde van Kraveld ennen Uleboesj en t'n wèste van Birgele.
Tellin
thumb|Locatie van Tellin in Luxemburg. Tellin is 'n gemèngde en plaatsj in de provincie Luxemburg op 't Belsj in 't arrondissemaent Neufchâteau. Op 'n oppervlakde va 56,64 km² wonne 2.442 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 43 minse per km².
Aander kerne
left|thumb|'t Klókkemuseum van Tellin. Bure, Grupont en Resteigne.
Wellin
thumb|Locatie va Wellin in Luxemburg. Wellin is 'n gemèngde en plaatsj in de provincie Luxemburg op 't Belsj in 't arrondissemaent Neufchâteau. Op 'n oppervlakde va 67,52 km² wonne 2.973 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 44 minse per km².
Aander kerne
left|thumb|Zich óp Wellin. Sohier, Chanly, Halma en Lomprez.
Levice
Levice (Hongaars: Léva, Pruus: Lewenz) is 'n stad mit ruum 36.000 inwoeaners, gelaengen in 't wèste van Slowakieë in de noordoeastelike pöntj vanne Donauvlekdje (Slowaaks: Podunajská nížina) en ane linksen euver vanne reveer de Hron.
Gesjiechte
De ieëste sjriftelike verwiezing nao Levice (es Leua) stamp oet 1156. Toet 1918 behuuerdje de stad toet 't Keuninkriek Hongarije, en vanaaf det memèntj toet 't nuuj óntstange Tsjechoslowakieë. De stad behuuerdje van 1938 toet 1945 tiejelik weer toet Hongarije en saer de splitsjing van Tsjechoslowakieë toet Slowakieë.
Stadsdeil
De gemèndje Levice besteit naeve de stad Levice zelf oet de volgendje kerne. Tössen häökskes steit 't jaor worin 't stadsdeil of dörp bie de gemèndje woort geveug.