cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Steigen
thumb|De ligking van Steigen in de pervincie Nordland. Steigen is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 2.760 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 1.012,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 2,7. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
De gemeintecode is 1848.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2,6% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Auvermenneke
Auvermennekes (Nederlands: Alvermannetjes of aardmannetjes) ware, volges euverlevering, ’n saort goodaardig keboutervolk dat sjnachs de erm luuj en boere kaom helpe in hun dageliks werk.
Euverlevering
Ze dege dan dèks ’t werk aafmake wat de luuj euverdaag neet gedaon hèje gekrege. Went ’t dan duuster waor, kaome de auvermennekes oet hun sjoelplaatsj (meistal 'ne berg) gekraope wo-in ze zich euverdaag versjtaoke. Zie maakde dan sjtillekes 't hoes zuver, mólke de keuj, sjaore de sjäöp, wèsjde de kleijer, tappeseerde de moere of haolde de terf van 't veldj. Hieveur moosjte ze door die luuj waal waere veurzeen van aete en kleijing.
Auvermennekes wolle óm ein of anger duuster raeje neet höbbe dat ze door emes woorte beloerd. Wae dat toch deeg en daobiej woort getrappeerd, dae woort op ènne sjlaag blèndj, of woort mitgenómme nao hunne berg. Dat lètste euverkaom in die vertèlsels ummer jóng en sjoan vrouwluuj. Die woorte dan nao völ gedeuns en ambras lebendig urges in 'n duuster laok trukgevónje, mèr de auvermennekes, die ware versjwoende.
Ouch 't zandjmenneke weurt veurgesjtèld es 'n auvermenneke.
Optrejje
In versjèllende "sprookjes" trejje evermennekes op; dèkser geit 't daobij evels ieder um dwerge: minsechtege wezes die oongeveer haaf de minseleke lengde höbbe. Allewijl, noe geluif in moonsters en geiste neet mie zoe algemein is, trejje evermennekes veural nog in de kinderliteratuur op. Bekind in Nederland zien David de Kabouter vaan Rien Poortvliet en Pinkeltje vaan Dick Laan. De Vlaamse tv-serie Kabouter Plop (vaan Studio 100) haolde roond 't jaor 2000 groete commercieel successe. 'n Parodie vint me in Kabouter Wesley vaan Jonas Geirnaert.
Sømna
thumb|De ligking van Sømna in de pervincie Nordland. Sømna is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 2.048 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 192,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 10,7. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
In de gemeinte ligk ouch de plaats Berg.
De gemeintecode is 1812.
1979
1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 1979 (MCMLXXIX) waor e gewoen jaor wat begoó op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender.
Maan vaan 't Jaor
Ayatollah Chomeini
Meziek
Album top 10 (bron: popdossier.nl)
Bergnicourt
Bergnicourt ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 286 inweunersj, die Bergnicourtois (mannelik) en Bergnicourtoises (vrouwelik) geneump weure. Ze ies 8,16 km2 groat. Dao woonde dus zoan 35 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Château-Porcien, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Rethel. Wier liegk 't op 'n huègte van 72-136 meter.
In dees gemeinte weurt van oarsjpronk Champenois gekald, zoawie in de meiste plaatsje in de Franse Ardenne.
Veur e gans euverziech van de 463 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Dagblad voor Noord-Limburg
Dagblad voor Noord-Limbug is 'n vörmalège gezèt in 't noorde va Limburg die in 1945 mede dör Piet Stroeken waoërt opgericht. In 1995 gong dit dagblad op in 't Dagblad de Limburger.
Darwin
Darwin is 'nen dèks veurkommende achternaom in de Analsaksische wereld. Darwin kin nao mierdere persoene, of nao dinger vernaomp nao 'nen Darwin, referere.
Advokäötje
Wèttelikke ómsjrieving
Volges de VERORDENING (EG) Nr. 110/2008 VAN 'T EUROPEES PARLEMÈNT EN DE RAOD van 15 jannewarie 2008 betreffende de defenitie, de aandujing, de presentatie, de etikettering en de besjerming van geografische aandujinge van gedistilleerde dranke en tot intrèkking van Verordening (EG) nr. 1576/89 van de Raod] is advokaot: eine al dan neet gearomatiseerde gedistilleerde drank op basis van ethylalcohol oet landjboewpredukte, distillaat en/of eau-de-vie die de ingrediënte kwaliteitseijgael, eijwit en sókker of honing bevat. 't Gehalde aan sókker of honing, oetgedrök in invertsókker, bedreug minstes 150 g per liter. 't Gehalde aan kwaliteitseijgael bedreug minstes 140 g per liter eindjpreduk. 't Minimum alcoholgehalde bedreug 14% volumeprocent.
Gebruuk
Advokaot is zoa dik dat dae neet gedrónke kent waere, mer mèt ein laepelke gegaete wirt.
’t Wirt ouch waal geserveerd es 'n apéritief of ein digestief, in väöl gevalle wirt ’t waal gezeen es ein vrouwluujdrenkske. De traditionele meneer óm ’t dan te servere is in ein wied glaas, eine likeurcoupe of klein portglaeske mèt eine toef sjlaagroum en sóms dao-op ein bietje cacoapoejer. Advokaot wirt ouch gebruuk op ies of in gebak.
Gerelateerde drenkskes
D'r zint ouch eijerdrenkskes gemaak mèt ein kleiner hoeväölheid branjewien, zoaes Brabants genot en tokkelroum. Zie gebruke euver 't algemein gein gael kleursjtof, zoadat dees ein lichbeige/gael kleur höbbe. De Duutsje equivalent wirt 'Eierlikör geneump en de Poolse ajerkoniak (combinatie van ei en cognac) wobiej, in taengesjtèlling wat de naam suggereert, wodka wirt gebruuk. Rompope of Puebla oet Mexico en Sabajón oet Colombia zint bienao dezelfde drenkskes mer dan mèt es basis eijdaojers en vanille, mèt sóms toevoging van vesjillende sjmaakskes.
Independence Day
Independence Day is 'ne film oet 1996.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan actie, avventurefilms, sciencefiction (of Sci-Fi).
Peter Winnen
thumb|Winnen in 1980 Peter Johannes Gertrudis Winnen (Ysselsteyn, 5 september 1957) is 'ne veurmalige profwielrenner oet Nederland. Nao zien wielercarrière waas hae ouch actief es sjriever van beuk euver de wielerwaereld.
Biografie
Winnen waas profesjeneel fitserenner van 1980 pès 1991. Es amateur waas zien meis opvallende prestatie in 1980 toen hae es tweëde eindigde in de Vredeskoers. Later dat jaor nóm hae deil aan de Olympische Zomersjpele in Moskou wo hae ein 26e plaatsj behaolde biej de waegwedsjtried individueel.
In 1981 debuteerde hae in de Runj van Frankriek en baarde opzeen mèt ein riteuverwinning nao de Alpe d'Huez, ein viefde plaatsj in ’t eindjklassemènt en de eësjte plaatsj in 't jóngereklassemènt. 't Jaor daonao verbaeterde hae zichzelf nog gèt mèt ein veerde plaatsj in de eindjrangsjikking en opnuuj ein riteuverwinning in ein bergetappe, noe op de Joux-Plane. Zien bèste prestatie leverde Winnen waarsjienlik in 1983 toen hae, nao aanvankelik taengevallend rieje in de Pyreneje, sjterk trökkaom in de Alpe mèt opnuuj ein euverwinning op de Alpe d'Huez. Zelfs de eindjeuverwinning kaom bènne zien bereik. In de lètste bergrit zat zien ploog eine aanval in op klassemèntsleijer Laurent Fignon. Deze aanval faalde aevel door eine zjwaore val van ziene ploogmaat Johan van der Velde en door 't sjterke rieje in de sjlotfase van Fignon zelf. Winnen woort dat jaor derde in 't eindjklassemènt. Hae zouw later verklaore zich noats ech good te höbbe geveuld in dees Runje, ónger angere door ein zjwaor bronchitis die hae kort daoveur hèj opgeloupe, ein gebrek aan vertroewe van ziene ploogleijer Peter Post, door ein verziekte sfeer in de ploog en door privéprobleme.
Hiejnao volgde ènnige taengevallende jaore wo-in Winnen neet meë mèt de baetere mit ómhoag koosj in de berg. Door de kóms van talentvol ploogmaote, zoa-es Erik Breukink, waas d'r aevel weer ein rol van beteikenis veur häöm weggelag. Veural es helper, maar ouch ènnige eërvol plaatsje woorte nog behaold. Zoa woort hae in 1988 nog neugende in zoawaal de Runj van Italië es de Runj van Frankriek en tweëde in de Runj van Zjwitserlandj in 1990, wo hae op sjlechs ein seconde de eindjeuverwinning misde.
Winnen waas veural 'ne klömmer. Toch wis hae in 1990 't Nederlands kampioensjap op de waeg te winne veur o.a. Steven Rooks, Frans Maessen en Erik Breukink. Nao ein aanriejing tiedes ein training veur de Tour de France van 1991 sjtopde hae in dat jaor mèt fitserenne.
Doping
In ein oetzending van 't tv-program Reporter in jannewarie 2000 goof Winnen same mèt Maarten Ducrot en Steven Rooks toe dat hae tiedes zien wielerloupbaan doping hèj gebruuk.
Sjriever
Nao zien actieve wielerloupbaan góng Winnen nao de kunsacademie en publiceerde hae ènnige beuk euver de wielerwaereld, woónger Van Santander naar Santander. Daonaeve sjrief Winnen regelmaotig columns veur gezètte en tiedsjrifte, woónger NRC Handelsblad. In december 2005 góng ein meziektheaterpreduktie van zien handj in première, getiteld Fiets. De veursjtèlling geit euver de verhoujing tösje de wielersjport, de media en de commercie.
Euverwinninge
1981 1982 1983 1987 1990
Heusden
Heusden kènt verwieze nao:
Sociaoldemocratie
De sociaoldemocratie is 'n politieke ideologie die oonderdeil oetmaak vaan 't socialisme. De sociaoldemocrate wèlle de socialistische ideaole op 'n parlementair, dus democratische meneer realisere, in tegestèlling tot de communiste en anarchiste die aonsture op 'n revolutie.
De sociaoldemocratie is in d'n twieden hèlf vaan de negentienden iew oontstande in Duitsland. Dao raakde de sociaoldemocrate al gaw parlementair veraankerd, umtot dit land al evereiege vertegewoordeging kós. In len mèt e distriktestèlsel waor 't veur zoe'n partije lesteger in 't parlemint te koume. In 't Interbellum lökde dat in väöl len evels wel. Häöre groetste bleuj had de sociaoldemocratie in de Nao-oorlogsen Tied, wie väöl westerse len zelfs socialistische premiers kraoge.
Allewijl zien de mieste linkse partije, zeker in Wes-Europa, in feite sociaoldemocratisch. 't Woord weurt evels veural gebruuk veur partije mèt e gemaoteg links program, wie de Nederlandse PvdA, de Belzje sp.a en PS en de Duitse SPD.
Bekinde sociaoldemocrate
Hei volg 'n lies vaan bekinde sociaoldemocrate die op dees Wikipedia trök te vinde zien:
Tarnów
left|thumb|De mert van Tarnów. thumb|E boetesträötje. Tarnów (oetspraok: [ˈtarnuf], taarnoef; Pruus: Tarnau) is 'n stad in 't Poolse woiwodsjap Klein-Pole, gelaenge in de powiat Tarnowski. De oppervlakdje bedruueg 72,38 km², 't inwoeaneraantal 112.026 (2014).
Tarnów waerdje in de 14en ieëuw gestich en waas gónstig gelaenge aan de hanjelsroute tösje Krakau en Lwow. In de 15en ieëuw waerdje Tarnów door 'ne groeate stadsbrandj verwoos. De eigenere van de stad - de familie Tarnowski - gove de ópdrach aan Italiaanse boewmeisters de stad gans te hèrboewe. Häör invlood is toet op de daag van vandaag nag waorömber ó.a. in de vorm van 't rechheukig stadsplein es centrum van de stad, mit 'n aantal hoeze in de renaissancestiel.
Aan dit mertplein lègke ó.a. de vruueger synagoog (noe e museum) en 't stadhoes, wovan de öngelste verdepinge en de toeare nag oet de 14e ieëuw stamme.
Tilman Schreurs
Tilman Schreurs is 'ne Remunjsen ex-wèthajer veur de VVD dae in 't nuuds is gekómme vanwaege 't corruptiesjandaal mit Jos van Rey en projèkóntwikkeleer Piet van Pol, wo hae ouch betróch bie zów zeen. Tilman Schreurs beklèd nag de positie van directeur van de Óntwikkelingsmaotsjappie Midde-Limburg (OML).
In verbandj mit 't corruptiesjandaal weurt Schreurs verdach van ómkuiping.
Łobez
Łobez (Duits: Labes) is 'n stad in de Poolse wojwodsjap Wes-Pommere, aon de moond vaan de Rega. De stad had per 2015 10.409 inwoeners.
Heusden (gemeinte)
thumb|Ligking vaan Heusden in Nederland Heusden is 'n gemeinte in 't noorde vaan de Nederlandse provincie Noord-Braobant. Ze had op 1 januari 2006 43.079 inwoeners en heet 'n oppervlak vaan 78,73 km2. Heusden is geneump nao de hoofplaots, 't stedsje Heusden, meh de gemeinte, in zienen huiege vörm oontstoon oet 'n fusie vaan de aw gemeintes Heusden, Drunen en Vlijmen, umvat nog väöl mie kerne: Doeveren, Drunen, Elshout, Giersbergen, Haarsteeg, Hedikhuizen, Heesbeen, Herpt, Heusden, Nieuwkuijk, Oudheusden en Vlijmen.
Heusden heet 't veurmaoleg park land van Ooit en e deil vaan de Loonse en Drunense Dune binne zien grenze.
Rutte
Mèt Rutte kin weure gemeind:
Lệ Thủy
Lệ Thủy ies 'n distrik in de provincie Quang Binh, Vietnam. Daobie behuère de volgend sjtae en gemeintes:
Aobel
thumb|right|Liegking van Aubel in de provinééns Luuk thumb|250px|Sjtrieëkproducte zoewie cider va Stassen en sjroeëp va Meurens Aubel, in 't Limburgs Aobel, ies 'n dörp en gemeinte in de Belzje provééns Luuk, in 't arrondissement Verviers. De gemeinte haet 'n oppervlak van 18,83 km² en 't aantal inweunersj ies 4056 (1 januari 2005). Aubel liek aan de Berwien en de Bel in 't Land van Herf. Bie de gemeinte huère ouch de dörpkes Sint Jaansert (Saint-Jean-Sart) en De Kloes (La Clouse).
Functies
Aubel ies e klein landboewcentrum, bekènd veur zien sjtreekprodukte wie Herfse kiès, beer, sjroap, charcuterie, escargots en cider. Saer 1630 weurt in Aubel op zóndeg 'n weekmert gehouwte, woa ónder andere dees produkte verhandeld were.
Dörpsbeeld
thumb|250px|'t Centrum van Aubel In 't centrum van Aubel liegke nog 'n groat aantal ouw hoezer. De kèrk van Aubel ies gewiejd aan Hubertus. Ze ies in 1910 geboewd in neogotische sjtiel. De kèrktore mèt 'n huègde van 64 maeter domineert 't plaetske.
Binne de gemeinte Aubel liek de Abdij van Val-Dieu, die oorsjprónkelik dateert oet 1216. De geboewe die d'r allewiel sjtoont zint van de 17e en 18e ièw, wiel de abdijkèrk in de 19e ièw heropgeboewd ies in gotische sjtiel.
Sigmund Freud
Sigmund Schlomo Freud (Freiberg (Moravië), 6 mei 1856 – Lónje, 23 september 1939) waas 'ne neuroloog oet Oosteriek-Hongarije en de gróndjlègker van de psychoanalyse. Hae waas van juudse aafkóms. Dit waas de raeje wiezo d'r aan 't ènj van zie laeve, nao de euvernaam van Oosteriek door Nazi-Duitslandj mós vertrèkke nao 't Vereinig Keuninkriek. Hae weurt gezeen es eine van de invloodriekste psychologe en dinkers van d'n twintjigsten eew, ouchal zeen zien theorieje huuj d'n daag nog ummer ómsjtreje.
Podiumkunste
Podiumkunste of oetveurende kunste zunt kunsvörm die op 'n podium of teniel weure oetgeveurd doer acteurs, actrices, tenielkunstenaers. Dat kint auch 'n filmset zien. Sommige podiumkunste, zoas dans, musical en oepera ligke in 't verlengde van muziek. D'r zint vaak ouch sjterke raakvlakke mit de mythologie en de literatuur.
Akira Kurosawa
Akira Kurosawa (黒澤 明, Kurosawa Akira) (Tokio, 23 maart 1910 - Tokio, 6 september 1998) waor 'ne Japanse filmrezjiseur en filmsjriever. Heer steit nog altied bekènd es eine vaan de bekindste Aziatische rezjiseurs oets, en woort veural bekènd um zien actie- en misdaodfilms. Ziene bekèndste film is Seven Samurai, 'nen actiefilm dee heer in 1956 oetbrach. Ziene lètste film waor Madadayo, oet 1993. Ziene lètste bekènde film waor 'n oorlogsdraoma, naomelek Ran, oet 1985.
In 1970 perbeerde heer zelfmoord te plege, evels mislukde dit. Heer perbeerde dit umtot ziene film Dodesukaden waor geflop. Sommege zègke tot heer 't veur de twiede kier heet perbere te doen, en tot dat de reije is boeveur heer in 1998 is gehiemeld. De mieste hawwe 't d'rop tot heer 'n hartstilstand had gekrege.
Filmografie
Hei volge de films die heer heet gemaak:
San Sebastián
thumb|250px|D'r bóch va San Sebastián ([[La Concha)]] San Sebastián (in 't Sjpaans) of Donostia (in 't Baskisch) is de hoofsjtad van de provins Gipuzkoa in de Sjpaanse autonoom regio Baskeland. Ze ligkt circa 20 kilometer westelik van de Franse grens aan 'ne bóch in de Golf van Biskaje. D'r woeëne ruum 183.000 luuj (in 2007).
Breaking the Waves
Breaking the Waves is 'ne film oet 1996.
Sørfold
thumb|De ligking van Sørfold in de pervincie Nordland. Sørfold is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 2.119 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 1.653,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 1,3. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
Breaking the Waves
De film woort geregisseerd door Lars von Trier en heet 'nen doer vaan 159 menute.
San Sebastián
De sjtad hèt officieel San Sebastián in 't Sjpaans en saer 1980 aoch officieel Donostia in 't Baskisch. In 't Baskisch dialek van de sjtad waert 't Donosti geneumd. Dees name betaekene allenuij "Sint-Sebastiaan". Minder es de hèlf van de inweunesj kalt 't Baskisch nog.
Geografie
thumb|Ligking va San Sebastián i Sjpanje San Sebastián ligkt in 't uterste naorde van 't Iberisch Sjeereiland aan d'r weltbereumde bóch La Concha (Sjpaans vuur "de sjölp"), dae ziene naam dankt aa ziene opmirkelike vórm. De munding van d'r bóch waert doer 't rotsmassief van d'r Monte Igueldo en d'r Monte Urgull begrenst, daotösje ligkt 't klae rotseiland Santa Clara. D'r lankgerèkde baog van d'r bóch mit d'r sjtrandboulevard en de tösje La Concha en de munding van de revier de Urumea gelaeëge Parte Vieja (de aow sjtadskaer) zint bekinde toeristische attracties.
San Sebastián ligkt aan e wichtig knaoppunt van autobane. D'r laope direkde autobaanverbinginge nao Bayonne (± 60 kilometer), Pamplona (± 80 kilometer), Vitoria-Gasteiz (± 110 kilometer) en Bilbao (± 100 kilometer).
Historie
Volges sómmige historici woert de gaeëgend van de hujige sjtad oersjprunkelik Izurum geneumd. De ieësjte vermèlding van d'r naam "San Sebastián" waert gevónge i verband mit de besjrieving van 'n aantal plaatsjelike kloeëstesj in 'n oerkonde oet de vreuge 11e ieëw.
21 november
21 november is de 325ste daag van 't jaor (326ste daag in ein sjrikkeljaor) in de Gregoriaanse kalender. Nog 40 daag pes 't eindj van 't jaor.
San Sebastián
Historie
I januari 1489 lag 'ne groeëte brand de ganse, doemaols uëverwaeëgend oet haot opgetrókke neerzètting i sjrot en esj. D'r weeropbouw woert benótsd óm San Sebastián de basis vuur Cantabrische kreegsvlote te make, die bis aan 't ing van de 19e ieëw taeëge Franse, Hollendsje en Britse vlote mooste sjtrieje.
21 november
Gebäörtenisse
thumb|right|150px|Thomas Edison, oetvènjer van de fonograaf in 1847. thumb|right|150px|Albert Einstein, publiceert zien E=mc² in 1905.
San Sebastián
Historie
Kuëning Filips IV verlieënde San Sebastián i 1662 sjtadsrechte.
21 november
Gebore
thumb|right|150px|Voltaire, gebaore op 21 november 1694. thumb|right|150px| Paus Benedictus VX, gebaore op 21 november 1854.
Gesjtorve
thumb|right|150px|Henry Purcell, gesjtorve op 21 november 1695.
San Sebastián
Historie
I 1719 woert de sjtad doer 'ne Franse hier veruëverd en deende vervolges es garnezoen vuur óngevaer 2000 Franse soldaote, bis ze in 't kader van 't vreijesverdraag van Haya op 25 augustus 1721 aa Sjpanje truukgegaeëve woert.
In 1863 loot Kuëningin Isabella II de sjtadsmoere aafbraeëke. Daodoer kaom d'r waeëg vrie vuur 'n groeëtse oetbreijing van de sjtad nao 't zuje.
Cultuur en bezienswaerdighaede
thumb|250px|[[Tamborrada]]
Sørfold
De gemeintecode is 1845.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 0,6% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
GNU Free Documentation License
De GNU Free Documentation License (GFDL) is ein copyleft licensie veur vrieje content, ontworpe doer de Free Software Foundation (FSF) veur 't GNU projèk. De hudige sjtaat van de licensie is versie 1.2, de officieel tèks kint weure gevónge op http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html.
Ieredevisie 2018/19 (hierevoetbal)
2018/19 waor 't 63e sezoen vaan de Ieredevisie voetbal veur manslui. 18 clubs kaampde um 't 130e Nederlands voetbalkampioensjap. Titelverdeideger waor PSV, nui in de Ieredevisie waore FC Emmen, Fortuna Zitterd en De Graafschap. Twie Limbörgse clubs dege mèt: Fortuna en VVV-Venlo. 't Gong vaan start op 10 augustus 2018 en leep tot 15 mei. Nao de regulier competitie volgde nog play-offs veur 't Europees voetbal en tege degradatie. AFC Ajax won op de lèste späöldag, al waor 't eine späöldaag ieder al zoe good wie zeker vaan d'n titel. Direkten degradant waor NAC Breda.
GNU Free Documentation License
De licensie is óntworpe veur de documentasie van software en anger referentie- en oetlikmateriale. 't Haet as veurwaarde dat elke kopie van 't materiaal, zelfs as 't verangerd weurt, ónger dezelfde licensie vilt. Kopieë kinne weure verkoch, meh motte ouch wier toegankelik zun in e formaat dat verder bewirke mekkelik mak. Wikipedia is 't grotste documentasieprojèk dat dees licensie gebroek.
Väöl luuj en groepe, en nota beine 't Debian projèk, besjouwe de GFDL as ein onvrieë licensie. De oerzaak hievan is dat de GFDL "invariante" teks toelit, die neet kint weure verangerd of weggehaold, en dat de besjerming taege digital rights management (DRM) systeme ouch gewunsjde menere van gebroek aantas.
Rieksweeg 2
thumb|Rieksweeg 2 oetgeleech tösse de aander Nederlandse rieksweeg. Rieksweeg 2, algemein bekind es d'n A2, is 'ne rieksweeg en otosnelweeg in Nederland. Heer begint, wie alle rieksweeg mèt e lieg nómmer, in Amsterdam en löp door tot aon de Belzje grens bij Èèsjde, boe heer euvergeit in de Belzjen A25. 't Stök vaan Amsterdam tot Utrech huurt bij d'n E35 (Amsterdam-Roeme), de res bij d'n E25 (Rotterdam-Genua).
Verloup
D'n A2 begint in Amsterdam, boe 'r Nieuwe Utrechtseweg weurt geneump, en ligk dao in 't verlèngde vaan de s110 ('ne stadsweeg aon d'n Amstel). Heer löp daan in zuidwesteleke riechting nao 't noordooste vaan de provincie Utrech, boe heer gooddeils in de buurt ligk vaan de spoorweeg Amsterdam - Arnhem en 't Amsterdam-Rijnkenaal. In de stad Utrech slut heer veur e stök aon op de rinkweeg um dees stad. Daonao geit heer tösse Nieuwegein en Vianen de Lek euver en vervolg heer ziene weeg door de relatief dunbevolkde Betuwe. Bij Zaltbommel kump d'n A2 euver de Waal en nao d'n al eve dunbevolkde Bommelerwaard geit heer bij Den Bosch de Maos euver.
Nao dees stad geit de weeg e stökske nao 't weste (tot aon Vught) um daonao zien oersprunkeleke windriechting weer op te pakke. Ouch bij Eindhove heet de weeg 'n rinkfunctie, en veur e stökske vèlt 'r same mèt rieksweeg 67. Hei heet de hoofweg ouch 'ne belaankrieke parallelweeg, dee N2 weurt geneump. Nao Veldhoven geit de weeg rizzoluut de kant vaan Limbörg op, boe heer tösse Weert en Nedeweert doorkump.
Bij Wessem geit heer de Maos obbenuits euver, en nao 'nen drej um Brach heer geit d'n A2 noe in veural zuidoosteleke riechting, min of mie parallel aon de Maos, veurbij Geleen nao Mestreech.
Sinds 16 december 2016 is 't stök in Mestreech oondertunneld. Daankzij de Keuning Willem-Alexandertunnel hoof zoewel 't doorgoond verkier es 't lokaol en regionaol verkier neet mie door de bebouwing vaan Mestreech, en kin me zoonder stopleechte doorrije. Tot deen tied góng 't verkier tösse Kruusdoonk en 't Europaplein bovegroonds door 't Wittevrouweveld en Sjaan, wat veur väöl lochvervojling, opoonthaajd en gevierleke situaties zörgde. 't Gaof krusinge vaan de President Rooseveltlaon (zoewie de N2 in Mestreech hètde) bij 't Keuningsplein en bij 't Oranjeplein.
Nao 't Europaplein geit de snelweeg wijer tot 'r veurbij Eijsde de grens euvergeit.
Art deco
thumb|300px|detail van Palais Stoclet in Brussel Art-deco ies 'n kunssjtielperiode die volg op de Art nouveau of Jugendstil. De term sjtamp oet de jaore 60 van de 20e ièw en geit truuk op de waereldtentoansjtèlling van 1925 in Paries ónder de naam: "Exposition internationale des Arts Décoratifs et industiels modernes". De periode löp van óngevaer 1910 tot 1935 ('t Interbellum). De tentoansjtèlling waor van groate invlood op veural de toegepasde kuns in de jaore 20 en 30. Op 'n internationaal woonbeursj in Paries in 1920 waore veur 't ièrsj avant-gardistische, sjtrak en asymetrisch vörmgegeve muibele te zeen. Groate (Franse) name van óntwerpersj in 't begin zin Ruhlmann, Leleu en Sue & Mare.
Ouch de sjtiel van de Amsterdamse sjoal en de Delfse sjoal valle ónder de Art deco. De Art deco maak gebruuk van elemente oet 't Expressionisme, Fauvisme en 't Kubisme, die in dezelfde tied florere.
= Kènmerke = De vörmgeving ies sjtrakker en soberder es de in de Art nouveau. Me haet 'n veurkeur veur geometrische vörm. Geleefde materiale bie muibele waore exotische houtsoorte en lakwerk. Daoneve toepassing van nuuj materiale es nikkel, chroom en celluloid. Rechhokige vörm mèt aafgerónde heuk, baogsegmente in besjtek, kleier en auto's.
Exrpessief boewe: verseringe in metselwerk, mèt ornamente, scuplture en frieze. Vènsterindeilinge. Depe, dynamische kleure. Blokvörmige boewlichame, golfmotieve, cylindrische vörm, daker tot op de grónd, sculpture van bakstjein. Driehook, segementbaog en trapezium. Massieve vörm. Mix mèt Kubisme, get expressionisme, zakelikheid en mesjiensesthetiek. Reclame-affiches. Gebruuk van glanzend chroom. = Geboewe = thumb|right| Chrysler Building (Van Alen) in New-York
Duutsjland
Bauhaus
Frankriek
René Lalique: glaaskuns en seerraojer.
Sjaol van Richter
De sjaol van Richter is 'n meneer womit me de kraf van 'nen aerdsjóddel aanguèf. De sjaol is opgestèldj doren Amerikaanse seismoloog Charles Richter in 1935. 't Is 'n logaritmische sjaol van de sterkdje van de trilling, zowie die waere gemaete op 't seismogram.
't Ciefer op de sjaol van Richter guèf 'n indikaasje van de sterkdje van de sjoek, de biebehuèrendje ómsjrieving guèf 'n indikaasje van de gevolg van de sjoek:
Óntwikkelingsmaotsjappie Midde-Limburg
De Óntwikkelingsmaotsjappie Midde-Limburg (OML, Nederlandjs: Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg) is 'n maotsjappie die zich besjeftig mit bedriefsterreine in Midde-Limburg. De maotsjappie beheert bestäönde terreine en óntwikkelt nuuj. Ouch verköp ze boew- en bedriefskavels. Financieel is OML aafhenkelik van vief aandeilhajende gemeintes: Ech-Zöstere, Leudaal, Maasgoew, Roerdale en Remunj.
30 september
Heiligedaag van Hieronymus
Rottumerplaat
thumb|Keek op Rottumerplaat. Rottumerplaat is e Nederlandjs waddeneilandj waat vèltj óngere gemèndje Het Hogeland (Greuninge).
Te naorde grens 't eilandj ane Naordzieë en te zuje ane Waddezieë. Te wèste ligk Sjiermonnikoug, wovan 't wuuert gesjèdj dore Lauwers, en t'n oeaste Rottumeroug, wovan 't wuuert gesjèdj door 't Schild. Op Rottumerplaat ligk 't näördelikste puntj van Nederlandj.
De plaat is óntstange vanaaf 1833 en begós es 'n zandjplaat. In 1950 haet Riekswaterstaot 'n stoefdiek dao aangelag, went me wól toe nag Rottumerplaat gaon broeken es e wirkeilandj veure Waddezieë in te poldere.
Juus wie Rottumeroug versjuuf Rottumerplaat zich lansaamaan nao 't oeaste: ane wèskantj kalf 't aaf en anen oeaskantj slib 't aan. De zujeliker gelaenge zandjplaat Boschplaat greudje in 1959 vas aan Rottumerplaat.
Van 1965 toet 1985 greudje 't eilandj stendig nao zoea 900 hektaar, worop 't veur tieën jaor lang trögk klènder woort. Sieëre midde vanne jaore neugetig greudj 't eilandj weer get; det kump doordet ane naordwèskantj dune zeen óntstangen en 't aanslibben anen oeaskantj nag ummer doorgeit.
Rottumerplaat is ónbewóndj; toegank toet 't eilandj is zelfs verbaoje veure netuuróntwikkeling. Toet 1991 verzoch me de kuslien te handjhave, mer allewiel kump m'n allein nammeh twieë kieër de jaor dao veur zwerfaafval eweg te haole. Boetedet haet m'n e deil stake gepaotj zodet 't nuuj landj zich baeter hèltj en neet drek ewegspeultj.
FC Twente
thumb|FC Twente in 'ne toesmatch. FC Twente is 'ne voetbalclub oet Enschede. Ze woort in 1965 opgeriech es fusieclub tösse SC Enschede en Enschedese Boys. Twente späölt zien toeswèdstrije in de Grolsch Veste, geneump nao de beerbrouwer dee hoofsponsor vaan de club is. De club begós direk in de Ieredevisie en haolde vaanaof ind jaore zèsteg aonsprekende rizzeltaote. In 1974 haolde Twente zelfs de twiede plaots. Begin jaore tachteg kaom eve de klad drin en in 1983 degradeerde de club nao de Ierste Devisie, um nao e jaor weer te promovere. In de viefentwinteg volgende jaore waor FC Twente 'ne subtopper, dee dèks wied kaom in de KNVB-beker. 'n Wiedgoonde sjaolvergroeting kump in d'n twieden hèlf vaan de jaore nul op gaank, oonder veurzitter Joop Munsterman. Heer wèt, mèt trainer Steve McClaren, vaan Twente 'n topclub te make, en in 2010 weurt de club zelfs landskampioen. Zie financieel beleid waor evels riskant en oetindelek desastreus: de club kós neet oonder de sjöldelas oetkoume en verloor ziene topstatus. Diverse kiere dreigde de club failliet te goon en/of häör proflicentie kwiet te rake. Ouch sportief góng de club bergaof; in 2018 degradeerde ze nao de Ierste Devisie, boe ze e jaor in verbleef.
Rizzeltaote sinds de opriechting
Opmerking: 't Sezoen 2019/20 woort in verband mèt de COVID-19-pandemie aofgebroke.
Provincie
Aan 't hoof van 'n provincie sjteit de Commissaris van de Keuning (Nederland) of de gouvernäör (Belsj). De Commissaris van de Keuningin van Nederlands Limburg weurt dèks ouch gouvernäör geneump. In Nederland weurt 't provinciaal besjtuur gevörmp door de Provinciaal Sjtate, de Gedeputeerde Sjtate en de Commissaris van de Keuning(in); in Belsj zint diet respectievelik de provincieraod, de Besjtendige Deputatie en de gouvernäör.
Apulië
Apulië (Italiaons: Puglia) is 'n regio in Zuidoost-Italië, ten noordweste vaan en inclusief de hak vaan de Laars vaan Italië, gelege aon de Adriatische Zie (Kanaal vaan Otranto) en de Ionische Zie (oonder aandere Golf vaan Tarente).
Bestuurleke indeiling
De regionaol hoofstad is Bari. De regio besteit oet zès provincies:
Lone Star
Lone Star is 'ne film oet 1996.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, mystery (mysterie), western.
De film woort geregisseerd door John Sayles en heet 'nen doer vaan 135 menute.
Bao-toewe gerónje centraal-achterklinker
De bao-toewe gerónje centraal-achterklinker of gerónje bao-geslaote centraal-achterklinker is 'ne klinker dae in sómmige gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 't Internationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is.
Kènmirke
Kènmirke vanne bao-toewe gerónje centraal-achterklinker zeen:
Limbörgs
In 't Limbörgs kump de bao-toewe gerónje centraal-achterklinker in väöl dialekte veur es 'ne korte klinker, en waal dae klinker dae gesjreve wuuertj es ó. Inne meiste dialekten is de preciezen oetspraok aevel lichtelike gecentraliseerdj toet, of nag e klei stökske wiejer nao of. De ó kóntrasteertj den mitte korten aope gerónjen achterklinker, gesjreven es o, en in sómmige dialekten onna mitte korten aop-midde gerónjen achterklinker , ò. Ónger invlood van 't Nederlandjs dreige dees klenk bieje jeug same te valle.
Sómmige dialekte, wie 't Valkebergs, wuuertj de korte ó in väöl vel 'n korte oe: knoep veur knóp. Dit is aevel in väöl Midde-Limbörgse dialekten ouch 't val, meh get minder consequent doorgeveurdj: s(j)toep, foekke en boets(j)e, taengeneuver stóp, fókke en bóts(j)e. Det zuut me den veural in littergrepe wobie gein toeankóntraste kónne waere gemaak. In dialekte wie 't Mofers kómme döks twieë variantje naevenein veur; zoea kan me zowaal póppe es poeppe zègke; in anger vel is 't houfwaord ónverhoeag, meh de aafleijing waal, wie lóch taengeneuver loeftig en bók taengeneuver boekketig.
Bildjhawwer (sterrebildj)
't Sterrebildj is is 1752 ingeveurdj gewore door Nicolas-Louis de Lacaille. De oearsprunkelike beneuming waas Apparatus Sculptoris "bildjhawwerswirkplaats". In modern brónne wuuertj döks de historisch ónjuuste beneuming Bildjhawwer gebroek.
Bildjhawwer haet gein klaor sterre; de klaorste, alpha Sculptoris, haet 'n magnituud van 4,31.
Aangrenzendje sterrebiljer
(mitte wiezers vanne klok mit)
Salm
De Salm is 'n Belzje reveer die oontsjpringt in Bovigny en in Trois-Ponts oetmondt in de Amblève. D'r hydroniem Salm is van keltische oorsjprong: Salwa of zjwart. In feite is de Salm 'n väöl klènger baeëk, die in Poteau (Petit-Tier) oontsjpringt en in Vielsalm oetmondt in de Glain. In d'r loop van d'r tied is me evvel de Glain de Salm goeë neume.
Trois-Ponts
Trois-Ponts (Welsj Troes Ponts) is 'n gemèngde in de provincie Luuk in Wallonië op 't Belsj. De plaatsj daankt ziene naam an driej brögke: èng över de Amblève, 'n aander över de Glain of Salm en 'n driejde över de Baleur. Dis driej revere kaome in Trois-Ponts biejèè.
Demografie
Op 1 januari 2004 wonde 2445 luuj in Trois-Pont op 'n oppervlakte van 68,90 km². de bevolkingsdichtheid is dus 35,15 inwoners per km².
Westerveld
frame|Ligking vaan de gemeinte Westerveld in Drente Westerveld is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Drente, aon de grens mèt Euverijssel en Friesland, mèt 'n oppervlak vaan 282,75 km2 (daovaan 3,76 km2 water) en per 1 april 2016 19.045 inwoeners, boemèt 't ein vaan de dunsbevolkte vaan Nederland is. De gemeinte umvat de kerne Darp, Diever, Dieverbrug, Doldersum, Dwingeloo, Eemster, Frederiksoord, Geeuwenbrug, Havelte, Havelterberg, Leggeloo, Lhee, Lheebroek, Nijensleek, Uffelte, Vledder, Vledderveen, Waspe, Wasperveen, Wilhelminaoord, Wittelte en Zorgvlied. De hoofplaots is Havelte; 't is de bedoeling tot dit binnekort Diever weurt.
De gemeinte Westerveld is in 1998 oontstande oet de gemeintes Diever, Dwingeloo, Havelte en Vledder.
Satyajit Ray
Satyajit Ray (Calcutta (India), 2 mei 1921 - Calcutta, 23 april 1992) waor 'ne Indiase filmrezjiseur, dee ziech veural specialiseerde in drama en arthouse. Ziene bekènste film, is ouch d'n ierste, naomelek: Pather Panchali, oet 1955. Op zien 71e hiemelde heer door kaanker.
Filmografie
Ray heet 37 films gemaak, hei is de lies:
Ieredevisie 2022/23 (hierevoetbal)
2022/23 waor 't 67e sezoen vaan de Ieredevisie. Wie ummer späölde 18 clubs um 't landskampioensjap. De verdeigedende kampioen waor AFC Ajax. Nui in de Ieredevisie waore FC Emmen, SBV Excelsior en FC Volendam. Fortuna Sittard waor de insegste Limbörgse club die mètdeit.
Feyenoord woort op 14 mei 2023 kampioen, in späölrunde 32; 't waor 't 16e kampioensjap veur de club. SC Cambuur en FC Groningen zien direk gedegradeerd.
Stand
N.B.: 't Ticket veur de Europa League is in principe veur de winner vaan de KNVB-beker. PSV woort op 30 aprèl bekerwinner; zouw dees club noe es nommer twie indege, daan geit dat ticket otomatisch nao de nommer drei vaan de Ieredevisie.
The English Patient
The English Patient is 'ne film oet 1996.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, romantiek, oorlog.
De film woort geregisseerd door Anthony Minghella en heet 'nen doer vaan 162 menute.
Wouter Bos
thumb|right|Wouter Bos Wouter Bos (Vlaardingen, 14 juli 1963) is 'ne Nederlandse politicus, dee lid is vaan de Partij van de Arbeid. Sins 2002 is 'r de politieke leismaan vaan dees partij. Heer waor vaan 2007 tot 2010 minister vaan Financië en vice-premier in 't kabinèt-Balkenende IV.
Leve en carrièr tot 1998
Bos greujden op in e protestants-christelek gezin. Oondanks dees sinjatuur waor ziene pa links gezind en stumde me altied op de PvdA. Mèt 17 jaor rundde Bos 't gymnasium in 1980 aof, woenao heer in Amsterdam aon de Vrij Universiteit economie en politicologie studere geit. In 1981 weurt heer lid vaan de PvdA. Es heer in 1988 cum laude aofstudeert geit 'r bij Shell wèrke; kritiek vaan sommege tot 'ne socialis neet bij zoe bedrief zouw mote wèrke weerlègk heer mèt 't argumint tot me de plaotse in 't bedriefsleve neet mer allemaol aon rechse lui moot laote.
Carrièr in de politiek
In 1998 zeet heer zie werk bij Shell op en geit 'r staasj loupe bij staotssecretair Rick van der Ploeg, um nao de verkezinge vaan datzelfde jaor in de Twiede Kamer oet te koume. Heer veurt bij belastingzake 't woord naomes de partij en hèlt ziech ouch mèt breier economische dinger bezeg. Es in 2000 Willem Vermeend minister vaan Sociaol Zake weurt, nump Bos zien plaots es staotssecretair vaan Financië in.
Es de PvdA bij de verkezinge vaan 2002 hendeg verleert en in de oppositie terechkump, weurt Bos woordveurder veur volksgezoondheid en inkoumesbeleid. Intösse huurt me vaan alle kante tot heer d'n opvolger vaan d'n aofgetreien Ad Melkert moot weure. Op 12 november 2002 keuze de partijlede Bos es nuie leismaan, bove Jeltje van Nieuwenhoven en Klaas de Vries. Mèt 'n aontal good gekoze oetspraoke en e natuurlek charisma lök 't häöm de kezers, die teväöre massaol vaan de PvdA waore aofgestap, veur ziech trök te winne. Bij de verkezinge vaan 23 jannewarie 2003 weurt zien partij zjus twiede, achter 't CDA. 'n Coalitie CDA-PvdA liekent veur de haand te ligke, meh kump dao nao maondelang gesprèkke mèt Jan Peter Balkenende neet.
Bos weurt noe oppositieleier tege 't Kabinet-Balkenende II. Zien oppositie is aggressief vaan aard en heer riech ziech eupelek op 't zoe snel meugelek doen valle vaan 't kabinet. Op 't partijcongrès vaan 10 december 2005 kundeg heer aon premier te wèlle weure vaan e volgend kabinèt. Zien oppositie tege 't kabinèt kaom op häör huugdepunt bij de gemeinteraodsverkezinge vaan mei 2006: heibij won de PvdA enorm terrein. Wie in november 2006 evels parlemintsverkezinge gehawwe woorte kós heer dees wins neet vashawwe; de PvdA leej zelfs 10 zedele verlees. Door de oonevewichtege zedelverdeiling in de Twiede Kamer laog 't mètdoon in de regering veur de PvdA evels veur de haand. Vaan december 2006 tot en mèt februari 2007 veurden 'r mèt Jan Peter Balkenende en André Rouvoet (ChristenUnie) coalitiebesprekinge die op 7 februari tot e regeerakkaord leide. In 't kabinet-Balkenende IV woort Bos minister vaan Financië en vice-premier. In de maonde die op 't regeerakkaord volgde verloor de PvdA nog mie aonhaank oonder de bevolking, wat ziech oonder mie vertaolde in slechte rizzeltaote bij de verkezinge veur de Provinciaal Staote in miert. De kritiek op zien functionere es leider vaan de PvdA naom daan ouch touw.
Wie tege 't ind de vreigel tösse veural CDA en PvdA touwnaom, kraog Bos weer mie profiel es politieke leismaan. Gesjèlle tösse de twie partije gónge veural euver 't rapport-Davids (euver de Nederlandse steun aon d'n Irak-oorlog oonder 't kabinet-Balkenende II) en euver 't verlènge vaan de militair missie in Afghanistan. In de nach vaan 19 of 20 februari 2010 beslote de PvdA-ministers oontslaag te numme. Tenao lag Bos ziech touw op de campagne veur de gemeinteraods- en parlemintsverkezinge.
Angelusklökske
thumb|'t Angelus (1857–59), sjilderie door [[Jean-François Millet]] thumb| 'n Angelusklok 't Angelusklökske is de kleinste klok van 'n geluuj (aantal klokken) en haet doavan de hoagste toan.
De Angelusklok woort vreuger dageliks geloejd óm 6 oer 's mörges, op 't middigoer en óm 6 oer 's aoves. Dat ware de tieje wo-op roams-katholieke woorte opgerope óm 't Èngel des Heëre (ofwaal 't Angelus) te baeje. De naam van de Angelusklok is neet te verwarre mèt 'papklok'. Dees klok loejde 's aoves óm 9 oer, de luuj aote doe pap veur 't sjlaope gaon. Dit woort door de papklok ingeloejd.
In de Oude Kerk (Amsterdam) woort in 't naojaor 2006 de Angelusklok in eëre hersjtèld naodat dees biej de Alteratie in 1578 waas weggehaold. De nuuj klok is 77 cm hoag, haet 'ne diameter van 77 cm en waeg 200 kg. Dees Angelusklok is gesjónke door ein van de klokkeloejers, de zoon van de vreugere predikant Kaptein. Aanleiding waas 't 700-jaorig besjtaon van de Aw Kirk, 't awtste geboew van Amsterdam.
De taore wo-in 'n Angelusklökske hink wirt in de boewkuns ouch waal de Angelustaore geneump.
In Duutsjlandj, Nederland en in deile van Frankriek woort 't Angelusklökske ouch waal de Vredesklok geneump en door ’t klökske in tieje van aorlog te loeje woort daomit 'ne oproop veur vrede gedaon.
Angelus
Internet
't Internet is 't publiek toegankelike wèltwieëd systeem van mètein verbonge computernètwerke die data versjture mit behulp van packet switching en gebroek makend van e gesjtandaardizeerd Internet Protocol (IP) en väöl anger protocolle. 't Is opgeboewd oet doezende kleiner commercieel, academische en uuëverheidsnetwerke.
'n Paar van de meis gebroekde internetprotocolle zunt IP, TCP, UDP, DNS, PPP, SLIP, ICMP, POP3, IMAP, SMTP, HTTP, HTTPS, SSH, Telnet, FTP, LDAP, SSL, and TLS.
Navigere
Zich 'ne waeg zeuke op internet wuurt navigere of surfe genump.
Petroeënheilige
D'r heilige Isidorus van Sevilla, is d'r hudige petroeënheilige van internet en computersj. Hae is gesjtorve op 4 april 636 in Sevilla (Sjpanje).
Internetcultuur
Vuur de etiquette op internet en de naodeile van internet zuug Nettiquette
Tjeldsund
thumb|De ligking van Tjeldsund in de pervincie Nordland. Tjeldsund is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Nordland in Nórwaeg. De gemeinte had 1.396 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 317,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 4,4. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
De gemeintecode is 1852.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 1,5% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Zürich (kanton)
Zürich (Duits: Zürich; Frans: Zurich; Italiaons: Zurigo; Reto-Roemaans: Turitg; Ingels: Zurich; Latien: Turicum; Zwitserduits: Züri) is 'n kanton in 't midde vaan Zwitserland.
Plaotse en gebede
De groetste plaotse in Zürich zien (2002)
Landes
Demografie
Lies vanne grótste tieën gemèndje in 't departement:
Oxelösund
Oxelösund is 'n gemèndje in Södermanlands län, Zwede. De gemèndje tèltj 11.095 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 35,57 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 311,9 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
14,72% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Ironman (Mestreech)
D'n Ironman is 'nen triatlon mèt begin- en indpunt in Mestreech, geneump nao d'n Iron Man-loup op Hawaï. 't Zwumme gebäört in de Maos (nao 't Gouvernemint en weer trök), 't fietse besteit oet twie rundes vaan 90 kilometer door 't Heuvelland en 't loupe gebäört in de stad, in veer rundes vaan 10,5 km. De mieste deilnummende atlete zien amateurs. Dezen triatlon woort in 2015 veur 't iers gehawwe en góng in 2016 op herhaoling. Kampioene waore in 2015 Bas Diederen en Yvonne van Vlerken, in 2016 Igor Amorelli en Mary Beth Ellis.
Aals (arrendissement)
't Arrendissement Aals is ein vanne zès besteurleke arrendissemente van de provincie Oes-Vlaondere. 't Arrendissement haet 'n oppervlak van 468,92 km² en haw op 1 juli 2005 264.566 inwoener.
't Bestuit oet de gemeinte:
1657
1654 - 1655 - 1656 - 1657 - 1658 - 1659 - 1660 thumb|rechts|150px|'t Sjlingeroerwerk van Huygens
Secrets & Lies
Secrets & Lies is 'ne film oet 1996.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan kemedie, dramafilms.
De film woort geregisseerd door Mike Leigh en heet 'nen doer vaan 136 menute.
Hilvarenbeek
thumb|Ligking vaan Hilvarenbeek in Norod-Braobant Hilvarenbeek is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, tege de Belzje grens aon, mèt 'n oppervlak vaan 97 km2 en 'n inwoeneraontal vaan 15.115 per 1 januari 2006. Sins 1997 maak 't dörp Diessen deil oet vaan de gemeinte.
Hilvarenbeek heet 'ne vriethof, mèt dao-aon 'n kèrk, gewijd aon Sint-Pieters-ban, in de Kempese Gotiek mèt veural 'ne monumentalen tore. Ouch zien dao e draankmuseum, museum De Dorpsdokter en 'n museumbrouwerij Roos. Veur d'n Tachetegjäöregen Oorlog waor Hilvarenbeek, geneump nao de dörpsheilege Sinte-Hildivari, 'n bleujende handelsplaots, meh sinsdeen kaom 't in de periferie te ligke.
Ermbandoer
't Ermbandoer, 't oer of de horloge ies 'ne klok ofwaal 'n oerwirk wat klein en draagbaar um de erm ies, meistes de pols. 't Woord horloge beteikent in de praktiek in de Limburge meistes 'tzelfde es ermbandoer. Van origine ies 'n horloge ivvels e woord veur eder soort klok; zoa weurt 't woord nog altied in 't Frans gebruuk en daorum ouch dieks in 't Limburgs (Platduutsj) van Provincie Luuk (ôrlodje).
Neve de tied toane sommige ermbandoere ouch de daag, datum, maond en jaor aan. Véúr de 20e ièw waore de meiste horloges zoagenaamde tesjhorloges of savonettes. Meistes waore die veurzeen van 'n kitting. De polshorloge maakde zienen opmars vanaaf de vreuge 20e ièw.
De Pruusj Peter Henlein oet Neurenberg maakde tusje 1504 en 1508 d'n ièrsjte draagbare klok mèt veermechanisme. 't Kosde Henlein tièn jaor um 't te ontwikkele. Vanaaf de 19e ièw ies 't ermbandoer emper verangerd. De ièrsjte ech groate verangering die 't daonao goof waor op 3 jannewarie 1957, wie 't elektrisch ermbandoer geaamk woort: de Hamilton Electric in de VS. In plaats van 'n veer voorzoog 'n batterie 't mechanisme van de krach um de wiezers rond te dreie.
Basilicata
Basilicata of Lucanië is 'ne regio in 't zuie vaan Italië die grens aon Campanië in 't weste, Apulië in 't ooste en Calabrië in 't zuide. 't Heet 'ne korte kösstrook aon de Tyrreense Zie en ouch aon de Golf vaan Tarente (deil vaan de Ionische Zie) aon de zuidooskant.
Bestuurleke indeiling
De hoofstad vaan de regio is Potenza. De regio besteit oet twie provincies:
Fermium
Fermium is e sjemisch element mit es symboeal Fm en 't atoeamnómmer 100. 't Is wersjienlik e gries- of zilverkluuerig aktinied.
Glain
De Glain is 'n Belzje reveer die in Bovigny oontsjpringt en via Vielsalm, oeë ze samevloeit mèt de Salm in Trois-Ponts oetmondt in de Amblève. Bies 1977 waor de Glain de grens tössje Luxemburg en Luuk.
Fermium
't Element is verneump gewaore nao Enrico Fermi.
Curtis
'ne Curtis, Curia of haof waas 'n middeleëuwse (Karolingische tied) benaming veur 'n centrum van 'n groatgróndjbezit mèt agrarisch bedrief, meistal in eigedóm van 'ne landjheër of haofheër, 'n kloaster of 'n kapittel. 't Besjtóng meistal oet 'ne haof en de daobiej beheuërende lanjerieje (mansi) die door heuërige woorte beboewd.
Eigenaere en hunne vertaengewoordiger
Op dezen haof zetelde de haofheër of daene ziene vertaengewoordiger. Deze woort aangeduud es haofmeier of villicus (in sómmige sjtreke ouch waal es amptman, schult, scholt of meier). Völ gróndjeigenaere, zoa-es landjsheëre, kloasters en kapittelkirke, die versjeije haove in bezit hèje en die 't beheër neet zelf koosjte veure, ware genoadzaak dit saort vertaengewoordigers aan te sjtèlle. Oarsjprónkelik hele dees vertaengewoordigers de haof völal ten horige rech. Zie droge, ónger gebruukmaking van de dao-aan versjöldigde heëredeenste door de heuërige, zörg veur beboewing van de haof, dae dèks völ groater waas es de gewoon boerebedrieve. Ouch hèje zie in hunne hoedanigheid van vertaengewoordiger van de örges angesj verblievende haofheër de dagelikse leiding in de haofrechtkrink. Es rentmeisters zörgde zie veur 't beheër van de ónger de haof beheuërende goedere.
De heuërige
De heuërige ware aan 't landj gebónge en moosjte ein deil van hun opbrèngste aafdrage aan de eigenaer van de haof of aan daene ziene plaatsjvervanger. Teves moosjte zie deenste verrichte op ’t landj, zoa-es ploge, ègge en 't bènnehaole van de oags. Op hun rösde sóms baovendeen de plich óm de aaf te drage producte aaf te levere biej de (meistal) op groate aafsjtand wonende eigenaer. De heuërige vele ónger 't haofrech en koosjte veur 't haofgerech waere gedaag. Daonaeve ware zie gehawwe aan de regel óm op gezètte tieje aan hunne heér bepaolde betalinge te doon, zoa-es de jaorlikse hoofcijns. Ze ware erfelik ónvrie en óngerwórpe aan oeteinloupende beperkinge. Dao sjtóng taengeneuver de garantie dat zie neet van hun landj koosjte waere gezat.
De curtis of haof dateert in zien "klassieke" beteikenis es sjtèlsel oet de Karolingische tied, mèr sins 't eindj van de 12e eëuw woorte geleidelik aan ouch waal groate boerderieje zónger meë, al dan neet heuërig, es curtis aangeduud. Veur zoaver vilt nao te gaon, kènne de haove van de kesjteële Kertiels en Eijsde es 'ne klassieke curtis waere besjouwd.
Piet van Pol
Piet van Pol waas 'ne Remunjse projèkóntwikkeleer dae d'n eigeneer is van 't bedrief Van Pol Beheer BV. Van Pol is in 't nuuds gekómme vanwaege corruptie (de zaak mit Jos van Rey) en ónrechmatige verrieking.