cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vadsø
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 8,4% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Pedro Sánchez
Pedro Sánchez Pérez-Castejón (Madrid, 29 fibberwarie 1972) is 'ne Spaonse politicus en d'n allewijle premier vaan Spanje seer 2 juni 2018. Daonever is heer sinds 2014 de lijstrèkker vaan de Partido Socialista Obrero Español (PSOE, Socialistische Partij Spaonse Wèrkers).
Sánchez waor gebore in Madrid. Ziene pap is 'nen ikkenoom en zien mam is advocaat. Sánchez studeerde aof in de ikkenemie in 1995 in Madrid en later ouch vaan 'n vervolgopleiing Polletiek en Ikkenemie in 1998 te Breusel. Sánchez haolde ziene PhD (vreuger doktoraot geneump) in de ikkenemie in 2012.
Veurtot Sánchez de nationaal polletiek in góng, wèrkde heer es parlementair assistent in 't Europees Parlemint, es personeelleier vaan 'nen hoege VN-vertegeweurdege in Bosnië tijes de Kosovo Oorlog en es professor in de ikkenemie.
Oonder de Partido Socialista Obrero Español (PSOE) begos Sánchez in 2003 'n besjeie lokaole carrière in de Madriliaanse lokaole polletiek. Vaan 2004 bis 2009 waor heer eine vaan de stadsraodslede vaan Madrid. Ouch heelp heer zien partijgenote in Galicië, boe de PSOE bekind steit es PSdG, in de Galicische regionaal verkezinge vaan 2005. Dao won de partij ach zetels, boedoor de partij de regionale prizzedent moch oetkeze.
Leier vaan de PSOE
Es partijleier vaan de Partido Socialista Obrero Español (PSOE) steit Sánchez bekind es 'ne groete veurstander veur 't Spaons fidderalisme. In tegendeil tot wat väöl lui dinke, is Spanje gein fidderatie mer heet 't 'n ingewikkeld systeem mèt versjèllende gecentraliseerde en gedecentraliseerde niveaus. Zoe heet 't Spaons Baskeland 'n autonomie die wijer geit es de autonomie vaan de fidderaole geweste vaan 't Bèlsj (Vlaondere, Wallonië en Breusel), wijl Catalonië 'n autonome regio is mèt vergeliekbare rechte wie de Belzje geweste. Väöl aander regio's, wie Castilië en León en Andalusië, valle direk oonder 't bestuur vaan Madrid (zoewie dat ouch 't geval is mèt de Limbörge te opziechte vaan de staote vaan Belsj en Nederland). 't Spaons fidderalisme wil die autonomies gladstrieke, zoetot edere regio eveväöl autonomie heet (dus minder mach es 't Baskeland, meh mie mach es Andalusië noe höbbe), vergeliekbaar mèt 't fidderaol model vaan Duitsland.
Poldermodel
Sánchez waor tege 't idee vaan groete coalities tösse linkse en rechse partije, zoewie partijgenoet en veurmaolege premier Felipe González dat wilde. Gonzáles had es visie 'n polletieke cultuur op te bouwe die vergeliekbaar is mèt die in Limbörgstaoleg Europa ('t zoegenaomp Rienland-model of Poldermodel).
Socialistische tegestand en fidderaliseringsplanne
Sánchez' planne um de Spaonse constitutie te veraandere op zoen meneer tot Spanje 'n fidderasie zaw weure en ouch in zien groondwèt väöl expliciter seculier zaw weure, zörgde veur enorme spanninge binne zien partij. Oetindelek zörgde zien hawwing d'r veur (mèt naome 't fidderaol deil vaan zien planne) tot oongeveer 'n kwaart vaan de PSOE-veurstanders hun support verplaotste nao de nuie socialistische partij Podemos (op EU niveau same mèt de Nederlandse SP en de Duitse Die Linke). In de verkiezinge vaan 2015 kaom Sánchez' PSOE op de twiede plaots. De groete conservatieve concurrent Partido Popular (PP) waor de winnaar. Naotot coalitiegesprekke tösse de twie rivale mislukde, kaome d'r in 2016 veur de twiede kier verkezinge. Ouch hei kaom de PSOE op de twiede plaots, noe mèt minder zetels. De PP kraog 't dizze kier veur mekaar um 'n rechse coalitie te vörme. Sanchez woort de oppositieleier vaan 't Spaons parlemint.
Affaire Gürtel
De zoegenaomde Affaire Gürtel in mei 2018 bestoond oet versjèllende groete corruptiesjandaole roontelum hoeggepositioneerde lede vaan de conservatieve regieringspartij Partido Popular (PP). De PSOE kraog 'n motie vaan wantrouwe contra de PP-premier Mariano Rajoy door 't parlemint. Per constutionele wèt meint dit tot de oppositieleier (de leiere vaan de groetste oppositiepartij) per direk premier vaan Spanje weurt. Dat waor Pedro Sánchez. Op 1 juni 2018 verkroog heer officieel 't premiersjap. Heer belaofde 'n nuie verkezinge (al zag heer neet wienie), mer tot heer in de tössentied versjèllende maotregele door 't parlemint heer wilde drökke die ziech riechde op de hoege wèrkeloesheid in Spanje (veural bij de jäög) en op gelieke salarisse veur manslui en vrowlui. Ouch moos heer belaove tot 't budget vaan Rajoys regiering neet zaw weure veraanderd. Dit waor 'n eis vaan de Baskische Nationalistische Partij wie zie mèt PSOE hawwe gestömp veur de motie vaan wantrouwe contra Rajoy.
Europese Unie
Sánchez is oetgesproke pro-EU. 't Ministerie vaan Boetelandse Affaires woort umgeduip tot Ministerie vaan Boetelandse Affaires, Europese Unie en Samewèrking en de herintroductie vaan 'n Staotssecretaris veur de Europese Unie. Ouch verkoos heer Josep Borrell, 'ne veurmaolege veurzitter vaan 't Europees Parlemint, tot Minister vaan Boetelandse Affaires en aajd-directrice veur 't EU budget, Nadia Calviño, tot Minister vaan Ikkenemie. Daoneve prizzentierde Sánchez ziech es 'nen actieve politicus op 't Europees toneel. Heer stèlde vaanaof 't begin vaan zien premiersjap tot "Spanje zien rol mot claime" en nömde ziechzelf 'ne "militante pro-Europeaan". Op 16 jannewarie 2019 sprook heer 't Europees Parlemint touw en stèlde heer tot de EU beter moos weure verdedeg, tot de Unie ziech mie moos opstèlle es globaole speuler en tot me 'n socialer Europa nudeg heet mèt 'n sterker monitair beleid. In miert 2019 stèlde heer in 'n touwspraok in Breusel tot de groetste vijande vaan Europa binne de Unie zien, boe-in heer ziech riechde tot rechse Eurosceptiste.
Immigratie
Sánchez prizzentierd ziech es pro-immigratie en veural pro-vluchteling in de Europese migrantecrisis. Dao-in stèlt heer ouch dèks tot de EU es gehiel 'n centraole rol mot speule in 't opbouwe vaan gemeinsjappelek Europees beleid bij de boetegrenze. Oonder de rechs-nationalistische en Eurosceptische Italiaanse regiering vaan Matteo Salvini, heet de regiering vaan Sánchez in eine kier 629 migrante opgevange die geweigerd woorte door Italië. Dit gebäörde daonao nog 's twie kier mèt 'n kleiner aontal migrante. De Spaonse regiering zörgde ouch veur betere aofspraoke mèt Duitsland en Griekeland roontelum 't verdeile vaan migrante en vluchtelinge.
Twiede premiersjap
Naotot de nuie budgetaofspraoke woorte tegegehawwe door 't Parlemint, koos Sánchez d'r veur nuie verkezinge op 28 april 2019 te organisere. In de verkezingsoetslage won Sánchez mèt zien PSOE 29% vaan de stömme, wat leide tot de allerierste coalitie in de historie vaan de Spaonse democratie - en dat wijl Sánchez ziech zjus ierder in zien carrière fel tege 't konsep vaan coalities kierde. De coalitie oontstoond mèt de socialistische Podemos, die ziech 'n paar jaor ieder oonder Sánchez' partijleiersjap hawwe gesjeie vaan de PSOE. De PSOE en Podemos raakde 't mèt mekaar ins tot versjillende belaangrieke ministerposte nao Podemos zawwe gaon, mer tot gein positie zaw weure aongbode aon de Podemos-partijleier Pablo Igelesias.
Coronaviruspandemie
Op 13 miert 2020 verklaorde de Spaonse staot oonder Sánchez tot Spanje veur op z'n mins de aonkommende 15 daog verkierde in 'n noodsituatie vaanwege de pandemie vaan 't Coronavirus (COVID-19) die noe ouch euver Spanje is gaon hierse. De Spaonse staot kraog de volmach euver al 't beleid wat te make heet mèt 't indamme vaan 't Coronavirus. Zoe lökde 't de Sánchez-regiering um d'n daag daonao 'n ganse lockdown op te stèlle: alle restaurante, kaffees en zake ginge touw, behaave de noedzakeleke supermerrete. Me maag allein de straot op veur noedzakeleke kemmissies te doen of um nao noedzakelek wèrk te gaon wat me neet thoes kin doen (dit gilt mèt naome veur lui in de gezoondheidszörg. De regeling in Spanje is daomèt vergeliekbaar mèt die vaan Belsj Limbörg en Luik (provincie) en strenger es in Nederlands Limbörg en Noordrien-Wesfale.
Op 25 miert 2020 haw Spanje mie Coronavirus-doeje es China. Allein Italië had op dat memint 'n hoeger doedesaontal. Madrid (regio) had de meiste doeje.
Spanje is op dit momint d'n EU-lidstaot mèt de groetste capaciteitsperbleme in de gezoondheidszörg in verband mèt 't Coronavirus. Ouch is de Sánchez-regiering op dit memint de innegste regiering in de EU die tijes de Corona-virus neet op mie populaire steun in de peilinge kin rekene, mer zjus op fors minder steun.
Stang
S(j)tang kan verwieze nao:
Meersje
Meersje (Nederlands: Meerssen) is e dörp en 'n gemeinte in Zuid Limburg, aan de voot van 't Heuvelland, in 't dal van de Geul. 't Aantal inwonersj bedreug per 1 april 2016 19.071 en 't gróndoppervlak is 2747 km².
Ouw sjriefwies van de naam zin: Marsna, Marsanam en Mersenam. De beteikenis zou 'n aafleiing zin van Maris-onlu, dat moerassige baek beteikent. 'n Ander brón zaet, dat de naam kump van 't Latiense woord Marna, dat mergel beteikent. In de mergelgrotte langs de Geul höbbe in vreuger tieje luuj gewoond. 't Franse marne beteikent ouch mergel. In 't gemeintewape is 'n gedeilte van de kopie van 't wape van keuningin Gerberga van Frankriek en van 't wape van de veurmalige proosdie van Reims, wavan Meersje aafhankelik waor, verwèrk. Allein de H.Remigius en de Valkebergse ljèw zint noe weggelaote.
Meersje is veural bekènd vanwege 't verdraag van Meersje, dat in 870 nao Christus gesjreeve en onderteikend is. Dit verdraag hei tot doel um 't grwate riek van Karel de Grwate te verdeile onder zien drie naozaate.
Dörper en gehuchte in de gemeinte Meersje
Dörper, gehuchte, buurtsjappe en wieke:
Douzelage van Meersje
Meersje haet 'n douzelage, dwz partner mèt 19 ander sjtae in de Eurpese gemeinsjap, mèt Kötzting in Duutsjland; Houffalize in Belsj; Holstebro in Denemarke; Altea in Sjpanje; Granville in Frankriek; Preveza in Griekeland; Bunduran in Ierland; Bellagio in Italië; Niederanven in Luxemburg; Sesimbra in Portugal; Oxelösund in Zjwede ; Karkkila in Finland; Judenburg in Wastenriek ; Sheborne in Ingeland ; Chojna in Pole ; Sušice in Tsjechie ; Köszeg in Hongarië ; Sigulda in Letland ; Türi in Estland. D'n opzat is mje begrip veur elkaars cultuur, geweuntes en probleme.
Gesjiedenis
In 1853 krieg Meersje 'n halteplaats aan de sjpoorlien Mestreech - Aoke. 't Sjtasiegeboew kump in 1901. 't Aantal inweunersj greujt forsj. Nao de Tjwède Waereldoorlog weurt 'r, vanwege bevolkingsaanwas, ouch boete de ouw nederzètting geboewd. Dao vestige zich väöl forense, die in Mestreech wèrke.
Historische inweunertalle
(v1830=100)
Greun: Gemeinte Meersje Blauw: Provincie Limburg
Waope
thumb|Aajd waope vaan Meerse (veur de fusie). Op 16 fibberwarie 1874 kraog de gemeinte Meerse vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwgekind, wat ziech zoe liet umsjrieve:
Dit waope tuint de parochieheilege en de waopes vaan de proosdij Meerse en Valkeburg.
Bezeenswaerdig
thumb|right|Basiliek
Jehay
Jehay (Waals: Djihé) ies 'n dörp in de Luukse gemeinte Amay en in 't arrondissement Huy. Gemeintekerne hawwe in 2005 de lèste volkstèlling in Luuk; toen haw dit dörp 1.102 inweunersj. Toen haw de gemeinte 13.144 inweunersj. In 2021 haw de gemeinte 14.368 inweunersj. De luuj in 't dörp weure van awdser Jehaytois(e) geneump. De poscode ies 4540. In 't jaor 1977 verloor 't dörp zien gemeintelikke zelfsjtendigheid.
Sint Maarten (Frans)
Politiek en bestuur
Frans Sint-Maarten is unitair en kint gein administratief oonderverdeilinge, neet mèt en neet zoonder bestuurleke rillevantie. Ietot 't oonaofhenkelek woort vaan Guadeloupe, stoont 't eilandgebeed bekind es de Ville de Saint-Martin; 't woort dus feitelek es ein plaots gezien. 't Eiland weurt veurgezete door 'nen territoriaole raod mèt 23 zetele, zoewie door 'ne prefek (nao analogie vaan de Franse departeminte).
Geografie
Mèt 54 km² is 't Frans deil vaan Sint Maarten e stök groeter es 't Nederlands, wat mer 34 km² mèt. Daan nog is 't kleinder es San Marino of de gemeinte Mestreech en mer oongeveer zoe groet wie Bermuda. 't Noordelek, Frans deil is e stök heuvelechteger es 't Nederlands deil; 't hoegste punt vaan 't eiland, Pic Paradis (411 meter), ligk midde drin. 'nen Aanderen heuvel, Flagstaff, is 390 meter hoeg en ligk op de grens. De grens löp wijer ouch door de Simonsbaailagune, e soort binnezieke mèt aon alle kante land. Ouch 't eilendsje Tintamarre, noordoostelek vaan Sint Maarten, is deil vaan 't eilandgebeed. 't Brits eiland Anguilla ligk 'ne kilometer of zeve nao 't noorde touw; vaanoet Marigot veurt e poontveer nao de have vaan Blowing Point.
Frans Sint Maarten waor ummer dunner bevolk es Nederlands Sint Maarten, meh sinds ind jaore tachteg is dao sterk verandering in gekoume.
Zuid-Koreaons hierevoetbalèlftal
't Zuid-Koreaons hierevoetbalèlftal (bijnaom 태극전사 'de Taeguk-kriegers' of 아시아의 호랑이 'de tiegers vaan Azië') vertreujt Zuid-Korea op internationaol voetbalmatche. 't Team is al tientalle jaore laank eint vaan de sterkere vaan 't wijer zwaak voetbalcontinent Azië. Eine kier, in 2002, straolden 't team ouch mondiaol.
Tarot
D'n Tarot (oetgesproke wie tárot of wie taró, umtot 't vaan 't Frans kump; origineel Italiaans: tarocchi; soms tarock) is e kaartspeul vaan 78 keertsjes, wat vaanaof 't midde vaan d'n 15e iew in versjillende deile vaan Europa weurt gespäöld. D'n oerspronkeleken tarot kump oet Zuud-Europa, woersjijnlek of oet de allewiele Zuid-Franse Provence-Alpes-Côte d'Azur of oet 't aongrenzende allewijle Noord-Italië. 't Gief in d'n tarot veer categorieë die euvereinkomme mèt de veer kleure vaan 't modern Europees kaartespeul wat op zien beurt besteit oet 52 keertsjes. In 't modern kaartspeul oontbreke evels de Groet Arcana. Wel kump in sommege kaartspeule de Joker veur, dee welliech door de laop vaan d'n tied de groeten arcanus De Zot (Nederlands: de Zot of de Dwaas, Duits: der Narr, Frans: le Mat, Ingels: the Fool) heet vervaange. Evels is 'r neet sömpelweeg 'n variant dao-op. In de 19e iew woort de Joker geïntroduceerd en heet heer veur e tiedsje zij aon zij mèt de Zot bestande.
De Groet Arcana
0. De Zot, de Nar of d'n Dölle
I. De Magiër of Bateleur
II. De Hoegepreesteres of de Papesse
III. De Keizerin, de Hierseres of de Imperatrice
Zuid-Koreaons hierevoetbalèlftal
Historie
Britse marineers brachte ind negentienden iew veur 't iers voetbal nao Korea. In 1905 woort Korea 'n Japanse kelonie en in 1910 woort 't zelfs integraol deil vaan Japan. Vaan 'n officieel team kós daorum gein spraoke zien. Wel bleujde 't voetbal tösse 1910 en 1940 op. Mèt de stiechting vaan de Joseon-liga woort binne 't Koreaons deil vaan 't riek 'n eige liga gestiech. Bèste team vaan Korea waor in deen tied Joseon FC, wat es 'n soort officieus nationaol èlftal woort gezeen en dèks gooj rizzeltaote haolde tege clubs oet 't eigelek Japan. Speulers wie Kim Yong-sik kaome ouch veur 't Japans nationaol èlftal oet.
Tarot
De Groet Arcana
IV. De Keizer, d'n Hierser of d'n Emperäör
V. De Paus, d'n Hoegepriester of d'n Hiërofant
VI. De Verleefde of de Geleefde
Zuid-Koreaons hierevoetbalèlftal
Historie
Nao d'n Oorlog woort Korea oonaofhenkelek, meh 't woort astrein verdeild in e noordelek en zuielek deil. In 1948 woort e Zuid-Koreaons team erkind, wat op de Olympische Speule in Londe voetbalde. Al in d'n ierste match, 'n 5-3 euverwinning op Mexico, woort dujelek wie wied 't land al waor mèt voetbal. In 1954, op 't Wereldkampioensjap in Zwitserland, deeg 't land ouch mèt, evels zoonder succes: 't land verloor mèt 9-0 vaan Hongarije en mèt 7-0 vaan Turkije.
Sint Maarten (Frans)
Etnische gróppe
Wie in 1985 de wèt-Pons de Franse Antille defiscaliseerde, kós Sint-Maarten tot e belastingparadies oetgreuje. Zoe naom de bevolking binne e paar jaor enorm touw: bij de volkstèlling vaan 1990 had 't gebeed al 28.518 inwoeners tege mer 8.072 in 1982. Me begriep daan ouch wel, tot de inheimse bevolking, die besteit oet creole vaan gemingk blood, sterk in de minderhied is. Neve väöl Europese Franse en Guadeloupeze leve veural groete gróppe zwarte Haïtiaonse arbeiers op 't eiland.
Tarot
De Groet Arcana
VII. De Wagel, de Zegewagel, de Chariot of de Kaar
Lewie XIII vaan Frankriek
Lewie XIII vaan Frankriek (Fontainebleau 27 september 1601 - Saint-Germain-en-Laye 14 mei 1643), op 't Frans Louis XIII de France en biegenump Lewie de Rechvaordege (Le Juste) en Lewie de kuise, waor keuning vaan Fraankriek vaan 1610 tot zienen doed. Zien vaajer waor Heinric IV vaan Frankriek en zien meer waor Maria de' Medici, dee ouch regent waor veur Lewie XIII.
Sint Maarten (Frans)
Taole
Frans is de insegste officieel taol, meh de bevolking spraok oonderein ummer 'n Ingels dialek (zjus wie die vaan 't Nederlands deil). Mèt de koms vaan väöl vreemdelinge oet de Franssprekende wereld is 't Frans es spreektaol belaankrieker gewore. Me huurt hei ouch nog wel Haïtiaons en Guadeloupees creool.
Zuid-Koreaons hierevoetbalèlftal
Historie
In 1986 plaotsde 't land ziech veur 't iers in langen tied weer veur e WK. Mèt ei geliekspeul en twie verleesbeurte kaom 't team neet wijer es de grópsfaas. In 1988, bij de Olympische Speule in eige land, en ouch de lèste kier tot A-teams op de Speule acteerde, wis Zuid-Korea twie kier geliek te speule en verloor 't eine kier. Ouch op de WK's vaan 1990, 1994 en 1998 (wie 't land mèt Nederland (5-0 verlees) en 't Belj (1-1 geliek) in de poule zaot) haolden 't land vergliekbaar rizzeltaote.
Twieëntwintegste iew
De twieëntwintegste iew is de iew dee nao de huiege kump. Ze zal loupe vaan 2101 tot en mèt 2200.
Sint Maarten (Frans)
Historie
De Franse presintie in de regio begint in de zeventienden iew, mèt de stiechting vaan de Compagnie de Saint-Christophe in 1626. De Fransoze verbouwe touwbak op 't eiland, ouch al gief 't tegeliek op 't zuidooste e Spaons garnizoen. In 1648 numme de Hollenders 't zuie euver; me besluut veur de kwestie mèt de Fransoze op te losse en 't eiland te verdeile wie 't noe nog verdeild is (Verdraag vaan COncordia). In deen tied ressorteert 't Frans deil oonder de kolonie op Saint Kitts (Saint-Christophe in 't Frans). Es tijdens de Nederlands-Ingelse oorloge de Ingelse e paar kier Sint Maarten pakke, numme ze ouch 't Frans deil in; vaan 1689 tot 1697 (Vrei vaan Rijswijk) weure de Franse bewoeners vaan 't eiland zelfs gedeporteerd. In de chaos Franse revolutie lök 't de Hollenders in 1794 't Frans deil te pakke, meh in 1796, nao de Franse bezètting vaan de Nederlen, weurt de situatie umgedrejd. Tösse 1810 en 1815 bezètte de Britte Sint Maarten nog eine kier, um 't in 1816 definitief trök te geve. In 1839 slete de Fransoze en de Nederlanders 'n conventie boe-in 't Verdraag vaan Concordia gepreciseerd weurt, en boe-in ouch gooj aofspraoke euver 't gemein gebruuk vaan beveurbeeld de zaajtpötte weure gemaak.
In 1985 weurt 't eiland gedefiscaliseerd, wat 'n demografische revolutie op gaank brink (zuug bove). In 2007 weurt Saint Martin, same mèt Saint Barthélemy, bestuurlek aofgesplits vaan Guadeloupe.
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Ingelstaoleg artikel, en wel in dees versie, zoewie 't corresponderend Franstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Óngerbenk
De Óngerbenk (Nederlands: (De) Onderbanken) is 'n veurmaolege gemeinte in Nederlands Limburg, ten noorde vaan de Parkstad Limburg. Mèt dees stei vörmp de gemeinte 'n opmerkelek contras es plattelandsgemeinte. De gemeinte had tösse de 7.500 en 8.000 inwoeners en 't oppervlak bedroog 21,24 km².
Tarot
De Groet Arcana
VIII. De Zjustitie of de Gerechtegheid
IX. D'n Eremiet of de Kluizeneer
X. 't Raad vaan Fortuin of 't Raad
XI. De Force of de Krach
XII. De Gehaange of d'n Opgehaange
Óngerbenk
De gemeinte oontstoont in 1982 bij de groete fusiegolf in Zuid-Limburg oet de aw gemeintes Bèngelder, Jaobik, Merkelbek en Sjilvend. De naom Óngerbenk is e historisch begrip, naomelek 'n gróp dörper die same 'n rechseinheid vörme. In 2019 góng de gemeinte same mèt Nut en Sjènne op in de nui fusiegemeinte Baekdale.
Tarot
De Groet Arcana
XIII. D'n Doed (ouch soms de naomloeze kaart geneump)
XIV. De Gemaotegheid of de Tempérance
XV. D'n Duvel
Óngerbenk
Kortbij de Óngerbenk, bij 't Duits Geilekèrk, ligk sins de late jaore zeveteg 'n lochmachbasis vaan de NAVO. In 't verleie heet me väöl geprotesteerd tege 't lewej wat de vleegmasjiene make. Begin einentwintegste iew maakde me bekind tot zes hectaar bos zjus tege de grens gekap mós weure, veur de mesjiene nog lieger te kinne laote euvervlege. Vaanaof 2003 verzat de gemeinte ziech daotege, meh in 2005 stèlde de Raod vaan Staot ze in 't oongeliek. In januari 2006 woort 't stök bos gekap, naotot 'n gróp actieveurders vaan GroenFront! en de Vereniging STOP awacs mèt geweld oet 't bos weggehaold mós weure.
Kerne
Dörper, gehuchte en buurtsjape:
Tarot
De Groet Arcana
XVI. D'n Tore
XVII. De Staar
XVIII. De Maon
Zuid-Koreaons hierevoetbalèlftal
Historie
't 5-0 verlees tege Oranje, in Zuid-Korea bekind es de 'tragedie vaan Marseille', waor rei veur hervörminge. Oetgerekend Guus Hiddink, dee Nederland in dee match had gecoach, woort aongetrokke. Directe rei waor 't WK vaan 2002, wat in Japan en Zuid-Korea gehawwe woort. Me voont 't belaankriek noe good veur d'n daag te koume - es 't eve kós beter es groete rivaol Japan. Wie Zuid-Korea, wat nog noets 'ne match op 't WK had gewonne, oonder Hiddink alle drei de grópsmatche won, braok de gekkegheid oet in 't land. In de achste finales mós 't land op tege Italië, wat veuraof zoe good wie oonmeugelek leek meh boe 't team nao verlenging mèt 2-1 vaan won. Ouch de kwartfinaal tege Spaanje woort benajd gewonne. Oetindelek waor Duitsland in de haaf finaal te sterk. Hiddink woort door dees prestaties 'ne volksheld in Zuid-Korea, boe me e standbeeld veur 'm opriechde en boe heer es ierste boetelender ierebörgersjap kraog. Zie geboortedörp Varsseveld in d'n Achterhook greujde oet tot pelgrimsoord veur Koreaonse voetbalfans.
Tarot
De Groet Arcana
XIX. De Zon
XX. 't Oordeil of de Rechbaank
XXI. De Wereld
Ombret-Rawsa
Ombret-Rawsa ies 'n dörp en veurmalige gemeinte, besjtoonde oet Ombret en Rawsa. Saer 1977 ies 't opgesjpliets in de Luukse gemeintes Amay en Modave. 't Liegk in 't arrendissement Huy. Gemeintekerne hawwe in 2005 de lèste volkstèlling in Luuk; toen haw Ombret 783 inweunersj. De gemeinte Amay haw toen 13.144 inweunersj. In 2021 haw de gemeinte 14.368 inweunersj. De poscode ies 4540. In 't jaor 1977 verlore Ombret en Rawse hun gemeintelikke zelfsjtendigheid.
Hoof vaan Tilly
thumb|right|Poortgebouw vaan d'n Hoof vaan Tilly oet 1714. D'n Hoof vaan Tilly is ;n komplex gebouwe en aajd stadspalies op de Groete Grach in 't centrum vaan Mestreech. De gebouwe centrere ziech um 'ne rechhokegen hoof. De naom vaan d'n hoof kump vaan de Militair Gouverneur vaan Mestreech dee 't gebouwd heet en Tilly hètde.
De historie vaan d'n hoof geit trögk nao 't jaor 1529. Toen stoonte 'n kloester (refugiehoes) en 'n kapel vaan 'n adelek damesstif oet Munsterbilze aon d'n hoof. 't Aongeziech verandert in 1714 gróndeg. Veur de graof vaan Tilly, d'n hier Claude-Frédéric t'Serclaes vaan Tilly, woort in 1714 't stadspalies gebouwt. De graof vaan Tilly woort in 1718 militair gouverneur vaan de stad en blijf dit tot zienen doed in 1732. D'n hoof bestoont oet 'n' poortgebouw en 'n' gebouw mèt vleugele wie 'nen U-vörm um 'nen hoof. 't Poortgebouw en 't middelste gedeilte vaan 't aajd U-vörmeg gebouw zien euvergebleve. Sinds 1834 deende d'n hoof es 'n lieger Riekssjaol. In 1885 woort aon de binnekoer eine vleugel (en 'n turnzaol vaan vakwèrk mèt brikke aachter d'n hoof) touwgevuug, wie d'n hoof 'n Riekkweeksjaol woort. Mie es hoonderd jaor later woort d'n hoof 'n vesteging vaan de Hoegesjoal Mestreech in 1990. In 1998 köp de Universiteit vaan Mestreech d'n hoof vaan Tilly en liet 't restaurere. Ze veuge 'n verdeeping touw aon ein vaan de vleugele. Sinds 2003 is 't de Faculteit vaan de Cultuur- en Maotsjappijwetensjappe dee in d'n hoof gevesteg is.
thumb|right|Sierbron op d'n hoof, mèt 'n aofbeelding vaan de ontvoering vaan Aphrodite door Poseidon.
Hans Christian Andersen
thumb|Hans Christian Andersen in 1869. Hans Christian Andersen (Odense, Denemarke, 2 april 1805 - Kopehage, Denemarke, 4 augustus 1875), op 't Deens veural bekind es H.C. Andersen (HC weurt op 't Deens oetgesproke es hao-see) waor 'nen Deense sjriever en diechter, 't bekins um zien spreukskes, die late zawwe gelle es de prototiep Europees spreukskes. In vaan zien bekindere wèrke zien de Roej Sjeun,  't Tinne Seldäötje en 't Zandmenneke. Ouch zien studiereis door Europa in 1835, boe-in 'r, volges häömzelf, ziechzelf lierde kènne, weurt hendeg gewaardierd in de wereld vaan literatuur. In 1871 veel Andersen oet zie bèd en raakde daodoor ernsteg gewoond. Heer herstèlde hei noets mie gaans vaan mer leefde wel nog veer jaor door, bis 1875.
Math Wanders
Math Wanders (Norbik - 2008) waor 'ne keunssjmid oet Norbik en noom de sjmederiej över ziene pap, d'r keunssjmid Jef Wanders.
Biografie
Nao 't voltooje van de HTS, sjtudeerde Math Wanders keunshistorie. Naeve barere en beelde sere ooch väöl kruutser van zieng haand de openbaar ruimte. Math Wanders is ene van de lètste keunssjmede in d'r regio. Wanders haat väör keramisch bedrief 'PERKEO Kunstatelier GmbH' hoonderde ontwerpe van beelden gemakd. Beelde van baby's, keender, beroepe, mienwerkers en wandplastieke. Hieël bekaand is z'n serie mienwerkers in Duutsjlaand en z'n serie babybeeldsjes in Belsj. Verkoch en tentoongesjtèld waoërte z'n beelden op beursje in o.m. Paries, Brussel en Frankfurt.
Jorge Luis Borges
thumb| Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo, of kortweeg Jorge Luis Borges [ˈxorxe ˈlwis ˈβorxes] (24 augustus, 1899 in Buenos Aires, Argentinië bis 14 juni, 1986 in Genève, Zwitserland), waor 'nen Argentiense sjriever, dee bekind steit es ein d'r groetste twintegste iewse sjrievers vaan de Spaonse literatuur. Merkweerdeg is tot 't gein romans vaan Borges gief mer inkel beuk vaan häöm mèt versjillende klein verhäölselkes. Borges waor neve sjriever ouch diechter, kritikus en vertaoler.
Bekènde citaote
"De Eerd die veer behojze is 'n faut, 'n incómpetènte parodie. Spegels en vaojersjap zien aofsjuielek umtot ze ziech vermeinegvöldege en bevestege." (Dogma vaan 'n fiktief relizjie in Hakim, de maske verver vaan Merv. 'n Deil vaan dit citaot weurt ouch tougesjreve aon aander verhaole vaan häöm.
"Iech höb miech ummertouw veur gestèld tot d'n hiemel zoeget gief wie'n bibliotheek."
Langs de Lijn
Langs de Lijn is e Nederlands radioprogram wat gewijd is aon sport. 't Woort oetgezonde op NPO Radio 1 en verzörg door de NOS. 't Program löp al sinds 1 jannewarie 1967; 't vervóng toen diverse losse sportprogramma's vaan de verzuilde umrope.
't Program verzörg op daog mèt väöl sport, veural de zaoterdagaovend en de zondag, orelang oetzendinge boebij gewisseld weurt tösse versjèllende matche en koerse die op dat memint aon de geng zien. Tössedoor vinde discussies plaots en weurt meziek gespäöld. Die kinne weure oonderbroke wienie get bezunders te melle vèlt, beveurbeeld 'ne goal.
't Hoofbestanddeil vaan de oetzending is in 't gemein Ieredevisievoetbal, meh ouch aander potentieel veur luusterere intressante sporte (koers, cross, sjaatse, Formule 1) weure debij gehaold. Vaan 't boetelands voetbal weurt noe en daan 'ne nuitsflits gegeve.
Roond de Runde vaan Fraankriek en de Olympische Speule maak 't program speciaol oetzendinge oonder de naom Radio Tour de France en Radio Olympia.
Allewijl (2020) is de prizzentatie op de zondag in han vaan Henry Schut en Studio Sport.
Hedmark
thumb|De ligking van de pervincie Hedmark in Nórwaeg. Hedmark is 'n pervincie (fylke) van Nórwaeg. 't Vèlt ónger 't landjsdeil Østlandet. In 2007 had 't 188.511 inweuners en e gebied van 27.397 km². De houfsjtad is Hamar.
De pervincie is officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm.
Moezezang
Ein moezezang neumde me vreuger ein bösjelke, van ’t veldj biejeingezeumerde, aore dat me hoagoet tösje de doem en wiesvinger koosj vas hawwe. Dit woort doe door eine wichter ('ne waeger) beaordeild. Went me de bösjel mèt tweë henj koosj ómsjpanne dan woort dat ein kattezang geneump. ’t Wirkwoord zange is ein awt Limburgs woord veur verzamele. In ’t Vlaams weurd dat zante geneump.
Martinair
Martinair is 'n vleegmaatsjappiej die op 24 mei 1958 is opgerich door John Block en Martin Schröder. Zie vlooge onger de naam Martin's Air Charter maar in 1966 kreeg 't de huidige naam. En mit de recent aangesjafte B747-400BCF's (dees vleegtuuge zeen geleased) is 't ouch eine sjterke sjpeler in 't Nederlandse vrachverveur aan 't waere. Martinair haetj inkele Boeing B767's die ein groot vleegbereik höbbe en hiemit ver besjtömminge aanvleege. Martinair is in 't verleeje eine troewe klantj van Douglas gewaes. Zo haetj de maatsjappiej, naeve de F28 en'ne Havilland Dove, ouch mit de DC-3, DC-8, DC-9 en DC-10 gevlaoge. Vanaaf 31 oktober 2007 veurtj Martinair gein Europese vluchte meer oet. Drie A320's die op Sjiphol waare gestationeerdj zeen oet de vloot gehaoldj, 't veerde toesjtel (deze sjtuitj gestationeerd in Zuud-Amerika) blief vluchte uitveure.
De huidige vloot
B747-400BCF, B767-300ER, MD-11C (Combi), MD-11F
Gewoen jaor wat op goonsdig begintj
E gewoen jaor op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender wat begintj mit 'ne goonsdig haet de volgende kalender:
Veurbeelder oet d'n twintigsten en einentwintigsten iew
1902, 1913, 1919, 1930, 1941, 1947, 1958, 1969, 1975, 1986, 1997, 2003, 2014, 2025, 2031, 2042, 2053, 2059, 2070, 2081, 2087, 2098
Lochhave
Lochhaves in Nederlandj
Sjiphol, biej Amsterdam. Dit is de nationaal lochhave, de grootste van Nederlandj.
Burgerlochvaart
Lochhaves veur de burgerlochvaart, zo es Sjiphol, zeen bedoeldj om grote aantalle passageers te verveure en goedere te exportere en importere. Typerendj veur dit saort lochhaves is det d'r meistal vleegtuuge van groot formaat sjtaon. Hiej kins se ouch versjillendje facilieteite vinje: sjtart- en lanjingsbane, hangars, vrachopsjlaagmeugelikhede en bagaasjaafhanjeling. Verder bevinje zich op ein lochhave ouch inkele anger kleiner deensverlenende bedrieve: catering, de-icing, brandjsjtoftoeveur en'ne sjoonmaak. Verder is d'r nog de douane, brandjwaer, politie en medische zorg te vinje. Om 't lochverkeer in gooj bane te leije vinjs se op ein lochhave altied eine verkeerstore. In deze verkeerstore zitte de lochverkeersleiders. Dees miense zorge d'rveur det arriverendje en vertrekkendje vleegtuuge veilig kinne lanje, opsjtijge en taxieje.
Passageers die mit 't vleegtuug vertrekke komme es eerste aan in'ne terminal. Eine terminal is ein verzameling van winkels, deensverleninge en wachruumtes in ein groot geboew. Eine terminal is ongerverdeildj in versjillendje piere (plaatse wo vleegtuuge aankome en passageers kinne insjtappe). Kinmerkendj aan dees piere zit eine sjlurf, de zogenumdje vleegtuugsjlurf. Deze sjlurf bevestigdj zich aan 't vleegtuug wodoor passageers zônger väöl meujtje in en oet 't vleegtuug kinne sjtappe. Ein veurdeil van eine sjlurf is det passageers gein trap motte gebroeke en neet mit de bös hoove te gaon, zowie det vreuger ging. D'r zeen versjillendje verbinjinge mit lochhaves veur de burgerlochvaart. Zo zeen ze te bereike mit de auto, trein, bös en taxi. Veur de auto's kint men biej ein lochhave grote parkeerplaatse vinje en veur de trein en stasie. Veur de bös en'ne taxi is d'r veur de ingangk van'ne terminal meistal ruumtje.
Vleegbasis
Eine vleegbasis is ein vleegveldj veur de militaire lochvaart, zowie Leeuwarde en Eindhove Airport. Op eine militaire basis vinjs se de sjtandaardfaciliteite, maar ouch ein aantal die uniek zeen vergeleke mit ein lochhave veur de burgerlochvaart. Dit zeen biejveurbeeldj shelters (hangaars), lochtafwaergesjöt en ein lochdoelraketsysteem.
Kattezang
Ein kattezang neumde me vreuger ein bösjel, van ’t veldj biejeingezeumerde, aore die me hoagoet mèt tweë henj koosj ómsjpanne. Dit woort doe door eine wichter ('ne waeger) beaordeild. Went me ein bösjelke haw dat hoagoet tösje de doem en wiesvinger koosj waere vas gehawwe, dan woort dat ein moezezang geneump. ’t Wirkwoord zange is ein awt Limburgs woord veur verzamele. In ’t Vlaams weurd dat zante geneump.
Sjpitsmuus
Sjpitsmoeze höbbe eine extreem hoage hartsjlaag, pes 600 sjlaeg per minuut. Hiejdoor laeve ze ouch relatief kort, maximaal 2,5 jaor.
Sjpitsmoeze höbbe eine cloaca, eine primitieve oetgank van zoawaal 't veurtplantings- es 't sjpiesvertaeringssjtèlsel. Biej de meiste zoogdere zint dees oetgeng gesjeije. Ouch zint sjpitsmoeze giftig: hun sjpeekselkliere sjeije ein giftige substantie oet. De sjpitsmoeze beheuëre tot de kleinste zoogdere. 't Kleinste landjzoogdeer is de wimpersjpitsmoes. Allein Kitti's verkesnaasvleermoes is kleiner. Ein anger, neet nej verwante Europese sjpitsmoes, de klein dwergsjpitsmoes, wirt get groater.
Ènnige väölveurkómmende saorte in Europa zint:
Sjpitsmoeze waere allwiel in de volgende óngerfemielies en gesjlachte ingedeild: Wiejer de volgende óngerfemielies:
Nónnevot
thumb|right|'n Nónnevot 'n Nónnevot is e Limburgs gebekske, det van vreugeroet oet Zittert kump. 't Haet de vorm van 'n lös mit 'ne knoup drin, ouch waal strik geneump.
In Haerle wuuert de nónnevot ouch waal poeffel geneump.
Gesjiechte
De gesjiechte van de nónnevot geit trök toet in 't Zittert van de zevetieëndjen ieëw. 't Persieze óntstaon d'rvan is aevel neet dudelik, meh waat vassteit, is det in 1676 nónnevotte woorte aangebaoje aan Franse bevelhöbbers, die in daen tied de stad wólle innumme.
Wie 't baksel ziene naam gekregen haet, is neet gans dudelik. In de zevetieëndjen ieëw waas d'r e kloeaster in Zittert van de Zösters Franciscanesse. Volges sómmige haet 't ziene naam te danke aan miense die dao fóddele brachte veur de erm luuj, woveur de nónne häör dit gebak gove. Volges angere zów de naam aafkumstig kónne zeen van de strik die nónne op häör echelste (oppe vot) droge.
Gebroeke
Nónnevotte waere traditiegetroew genöttig bie fieëstelike gelaege, wie de vastelaovendj en halfvaste. Ze waere döks ouch oetgedeildj dore vastelaovesvereiniging bie groeate optochte.
Allewiel zeen nónnevotte 't ganse jaor door verkriegbaar. Me itj ze ouch waal mit nujaor.
Bereiing
Nónnevotte waere gemaak van mael, mèlk, ges, zaat, sókker, bótter en aoling. 't Gehieël wuuert vervolges gefrituurdj.
Bösjel
Eine bösjel (Nederlandjs bussel) is ’t verkleinwoord veur bosj in de zin van eine bösjel sjtreuë, eine bösjel tek of hout, eine bösjel heuëj.
Herman Van Rompuy
Herman Van Rompuy, officieel Herman Achille graof Van Rompuy (Etterbeek, Breusels Hoofsteielek Gewes; 31 oktober 1947) is 'ne Belzje politicus vaan de CD&V (die op EU-niveau geallieerd is mèt de Waolse cdH, de Nederlandse CDA en de Duitse CDU binne de Europees Volkspartij). Heer waor tösse 30 december 2008 bis 25 november 2009 de Premier vaan Belsj en vaan 1 jannewarie 2010 bis 30 november 2014 de Prizzedent vaan d'n Europese Raod, in de media dèks inkorrek de 'Prizzedent vaan Europa' geneump ('n claim die ouch soms inkorrek weurt gemaak door de Prizzedent vaan de Europees Kemissie). Op 19 november 2009 woort bekindgemaak tot heer waor verkoze bis de permaninte prizzedent en op 1 miert 2012 woort Van Rompuy mèt algemein stömme door de 27 staotshoofde en regieringsleiers vaan de EU-lidstaote beneump veur 'n twiede periood. Nao dees periood waor heer neet mie herkeesbaar.
Zien christendemocratische partij CD&V behuurt op EU-niveau bij de Europees Volkspartij (EVP), boe ouch de Waolse
Bösjel
Etymologie
’t Woord is aafgeleijd van ’t Duutsje woord Büschel.
Anger beteikenis
Bösjel haet ouch ein beteikenis van ein goodaardig, ónneuëzel vroumesj, in de volksmóndj wirt dan gezag: ''Ein gooj bösjel’’.
Herman Van Rompuy
Jäög
Herman Van Rompuy is 'ne zoon vaan d'n ikkenemieprofessor Vic Van Rompuy. De Van Rompuys stamme oet 'n polletiek femilie mèt adele achtergroond. Herman Van Rompuys vrouw, Geertrui Windels is polletiek aktief - zoe-ouch ziene broor Eric Van Rompuy, zien zöster Tine Van Rompuy en ziene zoon Peter Van Rompuy. Herman Van Rompuy studeerde zelf Grieks-Latien humaniora aon 't Sint-Jan Berchmanscollege in Breusel bis 1965 en woort baccalaureus in de wiesbegeerte in 1968. Oetindelek behaolde heer in 1971 'n licentiaatsdiploom in de ikkenomische weitesjappe aon de Kattelieke Universiteit vaan Leuve.
Begin vaan de polletieke carrière
Heer begos es attaché op de studiedeens vaan de Nationaol Baank vaan Belsj vaan 1972 bis '75. Tösse '73 en 75 waor heer d'n oonderveurzitter vaan de CVP-jongere. De christendemocratische CVP zaw ziech later (vaanaof 2001) oontwikkele bis de allewijle CD&V. Vanaof '78 waor heer lid vaan 't partijbureau vaan de CVP. Vaan 1975 bis 1980 waor heer d'n advisäör op de kabbinètte vaan de CVP-ministers Leo Tindemans ('75-'78) en Gaston Geens ('78-'80). Vaanaof de middel vaan de Tachteger Jaore behuurde Van Rompuy bis d'n tóp vaan zien partij en vaan 1980 bis '88 waor heer d'n direktäör vaan de studiedeen vaan de partij: Cepess. Heer oonderhandelde mèt bij de regieringsvörminge vaan Wilfried Martens (vaan 't daarde bis 't achste kabbinèt) (1982-1988) en Jean-Luc Dehaene, zoe-ouch bij de groete staotshervörminge vaan 1980, 1988 en 1993. Van '82 bis 2008 doceerde heer aon de Vlaoms Ikkenomisch Hoegsjaol vaan Breusel (VLEKHO). Tijens die periood waor heer d'n arrondissemntele CVP-veurzitter veur Breusel-Halle-Vilvoorde. Vaan 1988 bis 1993 waor heer de veurzitter vaan de CVP. Ouch waor heer vaan mei bis september 1988 de staotssikkertaris veur Financië en KMO in de achste regiering vaan d'n ierdergeneumde premier, Wilfried Martens.
Minister vaan Begroeting & Vicepremier
In september 1993 volgde Van Rompuy Mieke Offeciers op es minister vaan Begroeting. Daonever waor heer bis 1999 de vicepremier vaan de regieringe Jean-Luc Dehaene Ein en Twie. Es begroetingsminister wis Van Rompuy 't Belsj begroetingstekort op zès jaor tied hel trök te dringe. Dat waor noedzakelek um de Mestreechter standaard (vaan 't Verdraag vaan Mestreech te haole en Belsj te laote touwtreije bis de Eurozone.
Van Rompuys ministeriëel carrière kaom veurluipeg te ind nao 't groet verkezingsverslees vaan zien partij in juni 1999 (oonder mie es gevolg vaan de zoegenaomde dioxinecrisis), boenao de CD&V in de oppositie terech kaom. Sins deen tied waor Van Rompuy lid vaan de fidderaol Kamer vaan volksvertegeweurdegers, boe heer vaan 1995 bis 2009 (mèt 'n oonderbrekeing door zien ministersjap) zetelde. Daoveur waor heer vaan 1988 bis 1994 'ne geoöpteerde senator en vaan 1994 bis 1995 waor heer rechstreeks gekoze senator veur 't arrondissemint Breusel in de Belzje Senaot. Vaan 1994 bis 1995 zetelde heer heidoor automatische aoch in de Vlaomse Raod.
In 2004 kraog heer de ieretitel vaan Minister vaan Staot. Tijes de twie regieringe vaan Guy Verhofstadt (1999-2007) waor Van Rompuy veural online bekind mèt zien blog, boe-in heer haiku's publiceerde die - nao eige zègke - 'n remidie mooste zien veur 't feit tot zien CD&V in de oppositie zoot. Op 12 juli 2007 woort Van Rompuy aongestèld es de nuie Kamerveurzitter.
Van Rompuy reprizzentierde binne de CD&V de conservatieve vleugel vaan de partij; heer lègkde mie de naodrök op maotsjappeleke en gezameleke weerdes, ethiek en collectiviteit. In discussies umtrint thema's die hei mèt te make hadde, prizzentierde Van Rompuy ziech dèks es 'nen intellectueel.
Jupille
Jupille (vooloet Jupille-sur-Meuse, Welsj Djoupeye) is väörmalige Belzje gemèngde die noe dèèl oetmakd va Luuk.
Herman Van Rompuy
Minister vaan Begroeting & Vicepremier
Ziene jongere broor Eric Van Rompuy is ouch politicus veur CD&V en waor minister in de Vlaomse regiering vaan 1995 bis 1999. Zien zöster, Christine Van Rompuy, waor evels kandidaot veur 't [[Europees Parlemint naomes de Marxistisch-extreemlinkse partij PVDA+.
Jupille
Jupille is de plaatsj oeë de Broeweriej van Piedbœuf (InBev group) sjtèèt, oeë 't Jupilerbeer gemakd wert.
Jupille is ooch de plaatsj oeë d'r Pepien va Herstal gesjtorve is. Me veroondersjtèlt dat 't ooch de gebaoërteplaatsj is va Pepien d'r Kórte, köning va de Fraanke (751-768) en messjie ooch van Karel d'r Groeëte, keizer en köning van de Fraanke.
Herman Van Rompuy
Opdrach nao de fidderaol verkezinge vaan 2007
Tijes de regieringsoonderhaandelinge waor Van Rompuy lid vaan de gróp oonderhaandeleers vaan de Vlaomse christendemocratische CD&V. Op 29 augustus 2007 woort heer door Keuning Albert II aongeweze es "verkènner" um oet de impasse vaan de regieringsformatie te gerake. In dees functie brach heer twie kier verslaag oet bij de Keuning. Bij zie bezeuk op 10 september kaom naodrökkelek 't book "Courage: Eight portraits" vaan Grodon Brown in beeld vaan de media. Van Rompuy leek daomèt dudelek te verwieze nao 't idee tot dees coalitievörminge veur väöl couraasj vraoge.
Op 17 september brach Von Rompuy es Keuninkleke Verkènner veur d'n daarde kier verslaag oet bij de Keuning. De taak vaan de verkènner wort in opdrach vaan 't Keuninklek Pelies verruimp: "Neve de institutioneel perbleme zal heer, es d'n tied häöm dat gönt, de sociaol, ikkenomisch en maotsjappelek perbleme verkènne". Op 24 september mèlde 'ne woordveurder vaan 't Keuninklek Pelies dat Van Rompuy binne inkel daog zien opdrach zaw trökgeve, umtot heer neet in staot bleek te zien de impasse te doorbreke. Op 29 september mèlde 'ne woordveurder vaan 't Pelies tot Van Rompuy zien opdrach had voltoeid umtot heer de oonderhandelinge obbenuits op geng had kènne trèkke. Vaanaof 30 september stoond Van Rompuy de nuien aongestèlde formatäör Yves Leterme bij in de oonderhandelinge die mooste leie tot 'n nui fidderaol regiering veur Belsj.
De gezèt Le Soir stèlde tot Van Rompy vaanaof 20 oktober 2007 neet langer deil oet zaw gemaak höbbe vaan 't oonderhandelingsteam vaan de CD&V nao versjèllende verwiete vaan de N-VA nao Van Rompuy die stèlde tot heer te väöl zaw gönne aon de Waole en te wieneg aon de Vlaominge.
Tijes de septemberdaog vaan 2007 vaan de meuizaom verlaopende oonderhandelinge tot de vörming vaan 'n nui fidderaol regiering nao de verkezinge vaan 10 juni 2007 waor Van Rompuy d'n oontwerper vaan de zoegenaomde spooknota, boe-in versjèllende groete hervörminge vaan 't Belsj systeem woorte veurgestèld mer op zoe'n meneer woorte bijgeveug bij de aander regieringsveurstèlle tot 't in ierste instantie leek op get vrij oonbelaangrieks.
Regiering-Van Rompuy I
Nao de val vaan de regiering vaan Yves Leterme in december 2008, woort Van Rompuy geneump es kandidaot-premier. Op 23 december mèlde heer tot heer vaan 't premiersjap aofzoog. Verkènner Wilfried Martens perbeerde um häöm esnog te euvertuige. In 't verleie heelt heer altied aofstand vaan dit soort verhaole umtot Van Rompuy stèlde geine zin te höbbe in 't premiersleve. Nao 't aofslete vaan Martens' verkènningsopdrach in verband mèt 't vörme vaan 'n nui fidderaol regiering woort Van Rompuy op 28 december 2008 op 't Keuninklek Pelies vaan Laoke gevraog 'n formatieopdrach op ziech te nömme. Heer aonveerde dees op verzeuk vaan Keuning Albert II en begos gesprekke um 'n nui Belsj regiering te vörme. Dao-in had heer succes op 30 december 2008. Heidoor moos heer oontslaag nömme es Kamerveurzètter en moos heer de Kamer verlaote.
Op 30 december 2008 lègkde heer de eed aof bij de Keuning en woort heer de 66e premier vaan 't Belsj, oondaanks 't feit tot heer laank vol had gehawwe dit amb neet nao te wille streve. In de Amerikaanse gezèt The Wall Street Journal woort heer besjreve es 'nen "intellectueel mèt 'n neiging um haiku's te sjrieve".
Prizzedènt vaan d'n Europese Raod
Aon 't begin vaan november 2009 woort Van Rumpuy ummertouw naodrökkeleker geneump um meugel d'n ierste prizzedent vaan d'n Europese Raod te weure; 'n positie die in 't leve woort gerope um d'n Europese Raod efficienter te laote wèrke in de Eurocrisis. Zelf leet heer weite geine kandidaot te zien en de functie allein te ambiëre es heer bij algemeine consensus daoveur gevraog woort. De primier leek daoneve ouch neet de indrök te wille wekke tot heer vaan plan waor de Belzje polletiek te verlaote.
Op 17 november sjreef de Amerikaanse gezèt The Wall Street Journal: "Van Rompuy lökde 't um e land mèt zès parleminte en 'n bureaucratie mèt mie es viefteg minister bij mekaar te hawwe. Es me wit wie me Belsj mot reagiere, dan kin me zeker ouch de EU leie".
Op 19 november 2009 woort bekènd gemaak tot heer d'n ierste Prizzedent vaan d'n Europese Raod zaw weure. Vaanaof 1 jannewarie 2010 waor heer dit inderdaad. Heimèt waor 't veur d'n ierste kier zoe tot iemes vaan de Europese Unie permanint deilnömde aon de Raods-vergaojeringe: de vergaojeringe vaan de nationaal leiers vaan de EU-lidstaote. Dit is dus 'n aander functie es die vaan de Prizzedent vaan de Europees Kemissie, die al väöl langer bestoond en wel wètsveurstèlle doorsjik nao de Raod (en vica versa) mer neet aktief mètdeit binne dee Raod. De europees Kemissie en de Raod zien strik gesjeie.
Op 24 fibberwarie 2010 beledegde Nigel Farage, Brits anti-EU lid vaan 't Europees Parlemint, Van Rompuy door te zigke tot Van Rompuy 't "charisma vaan 'ne nate dweil" en de "oetstraoling vaan 'ne twiederangs baankmedewèrker" heet.
Op 1 miert 2012 woort Van Rompuy door de 27 leiers veur 'n twiede mandaot beneump. Heer bekleide 't prizzedèntssjap bis november 2014. Nao dees termijn waor heer neet mie herkeesbaar.
Herman Van Rompuy woort veur dezelfde ambstermien ouch aongeduid es d'n ierste veurzitter vaan d'n Eurotóp. De bijeinkomste vaan deen tóp woorte minstes twie kier in 't jaor gehawwe. Op 1 december 2014 volgde de Poolse Donald Tusk häöm op es prizzedent vaan d'n Europese Raod. Nao zie maondaot woort Van Rompuy gasprofessor aon de Franstaolege Université catholique de Louvain, in Louvain-la-Neuve. In juni 2015 woort heer aongestèld es de nuie veurzitter vaan d'n dènktank European Policy Centre.
Teheran
Teheran of Tehran is de houfsjtad van Iraan. Ze ligk in 't naordelik deil van 't landj aan de voot van d'n Elboers. Tiejes de volkstèlling van 2006 had de sjtad taenge de 7.800.000 inweuners. Same mit de veursjtej weurt in 't sjteielik gebied 'n inweunersaantal van ruum 13 miljoen luuj gesjat.
Geografie
Teheran haet 'n groot aantal sjtraot mit aan beidskantje aaj platane.
San Antonio (Texas)
San Antonio is 'n sjtad in de Amerikaanse sjtaat Texas en lik aan de gelieknamige revier. De sjtad telt 1.144.646 inwoners (2000). Het is hiejmit de zevende sjtad van de Vereinegde Staote. Het óppervlak bedraagt 1055,2 km², en daomit is 't de achste sjtad van de Vereinegde Staote.
Gesjieddenis
San Antonio is de aajste sjtad in Texas. Het gebied waerde in 1691 veur 't eers door Sjpaanse óntdekkers benumd. De naam geit truuk nao de Antonius van Padua, wo de zendelinge van in 't gebied gesjtopt wore. In 1718 bouwden de Franziskaner de missiepos San António de Valero, ein gebouw det allewiel algemein bekend sjteit es Alamo. Biej 'n militaere basis, es verdediging van de misjenarisse, waerde in 1735 de nederzètting San Antonio de Béxar gesjtich, en det waas 't oetgangspuntj van de huidige sjtad.