cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turien (sjtad)
Demografie
I de joare van 't economisch wónger gruide de sjtad hendig: mit bevuurbild meh leefs 306.000 lüj tussje 1951 en 1961. De bevolkingsgrui is te verkloare durch d'r groeëte touwsjtruim va migrante oet Zuud-Italië. De migrante koame hei vuur 't wirk i g'n florerende auto-industrie. De populatie va Turien beriekde höar historische umvang in 1974 mit mieë es 1,2 mieljoeën iwuënesj. Doanoa is de bevolking hel aachteroet gegange, mit vergriezing es gevolg, wie in anger Italiaanse sjteë. 2001 woar 't deepdepunt mit 865.000, meh de letste joare sjtieg 't iwuënertal wier. Dit loat zich verkloare durch d'r touwsjtruim va migrante oet Sub-Sahara-Afrika, d'r Maghreb en Oeës-Europa. De mieëtste va de migrante (52.988) kómme oet Roemenië, Marokkane vurme de twieëde gróp mit 17.253 lüj en Peruane de daarde mit 7.569 lüj.
Referenties
''Dit artikel baseert zich óp 't corresponderend Dütsjsjproakig, Nederlandssjproakig en Ingelsjsjproakig artikel. Vuur 't óngerwerp demografie is gebroek gemaak va de Italiaanse zusterpazjena, ónger 't köpke "Evoluzione demografica".''
Harcy
Harcy ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 504 luuj op 'n oppervlaak van 19,15 veerkante kilometer en daomèt goof 26,32 luuj de veerkante kilometer. Vergelek mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van +0,05% de jaor.
Justified
In 2002 begós Justin Timberlake mèt 't wèrke aon 't nui album Justified, wat op 5 november 2002 oetkaom. Inkel maonde ieder maakde Timberlake zien opwachting op de MTV Video Music Awards mèt zien ierste single Like I Love You. 't Leedsje woort 'n groete hit. Um 't album te promote geit Timberlake same mèt Christina Aguilera op tour. Op dee Justified/Stripped Tour versjijne ouch de Black Eyed Peas. In 2003 koume ouch de singles Cry Me a River, Rock Your Body en Señorita oet. In 2004 gebruukde fastfoodketen McDonald's de single I'm Lovin' It, wat 't ierste album neet haolde, in wereldwije reclamecampagnes. Timberlake verkoch 't leedsje aon McDonalds en nao 't succes vaan de reclamecampagnes brach heer de single ouch oet, inclusief videoclip.
Grafiet
thumb|Grafiet. Grafiet is e mineraal det besteit oet kaolstóf en ouch stabielsten allotroop van det elemèntj is. Grafiet tröf m'n aan in versjillendje saorte baom oppe aerd, mer ouch in meteorieten en maonstein. 't Is 'ne rilletief goje lektrikgeleier, wodoor 't owwel wuuert gezeen es 'n halfmetaal. 't Is veural bekandj es eine vanne gróndjstuf vanne stif in 'ne potloead.
Grafiet haet 'ne geläögendjen hexagonale struktuur. De laoge bestaon oet zèsheukige kaolstófring, wovan de sjemische binjing kan waere vergelee mit moleculair verbinjinge wie benzeen en naftaleen. De binjing tösse de laogen is sterk; zie waere gewuuenelik gestapeldj es -A-B-A-B-. Dit is de 2H-grafietstruktuur waat 't archetype is vanne isotypie zien A9-struktuur. Ouch haet 't nag 'n romboëdrische waergaaf aangetróffe mit -A-B-C-A-B-C-. De laoge sjuve mekkelik euver einanger haer, wodoor me grafiet kan broeken es e smeermiddel.
De Hèj
De Hèj is 'n buurtsjap va S'n Pieëter en liegkt op de huuëgde tussje 't Voordal en 't dal van de Berwinne. D'r sjteunt ènnige hoezer en 't is 'n besjermd natuurgebied.
Julia
Julia is 'n meidskesnaom vaan Latiense aofkoms, de vrouweleke vörm vaan Julius; zuug Julia (veurnaom). Oersprunkelek waore 't allebei geslachsnaome; es zoedaoneg de naom verboonde mèt de femilie vaan Julius Caesar.
't Begrip Julia heet talloes aander beteikenisse:
Oscar Niemeyer
Jäög
Oscar Niemeyer woort gebore in de buurt Laranjeiras es zoon vaan Oscar de Niemeyer Soares en Delfina Ribeiro de Almeida. Zienen euvergrampeer waor es immigrant nao Brazilië gekoume; dee ziene grampeer waor weer 'nen Duitser dee nao Portugal waor verhuis. Dit verklaort zienen Duitse naom. Ziene grampeer vaan moojerskant, Antônio Augusto Ribeiro de Almeida, waor opperrechter.
Zien jäög brach Niemeyer door es bohemien. In 1928, op 21-jaorege leeftied, trouwde heer mèt de 18-jaorege Annita Baldo. In 1929 sjreef heer ziech in aon de Sjaol veur Sjoen Kunste in zien woenplaots, boe heer in 1934 aofstudeerde mèt 'n böl in arsjitectuur. Nao zien aofstudere góng heer oonbetaold wèrke in 't atelier vaan Lúcio Costa, Gregori Warchavchik en Carlos Leão. Zie geld verdeende heer in de typografie-werkplaots vaan ziene pa.
Ierste gebouwe
thumb|Detail vaan 't Ministerie veur Oonderwies en Volksgezoondheid in Rio de Janeiro, 't ierste gebouw boe Niemeyer bij betrokke waor. Costa waor zier belaankriek in de vörming vaan Niemeyer. Heer had zoezjus de in Europa opkoumende Internationaole Stijl oontdèk en wouw dee ouch in Brazilië inveure. In 1936 kraog Costa vaan de regering de opdrach um 't nui gebouw vaan 't Ministerie veur Oonderwies en Volksgezoondheid (allewijl 't Palácio Gustavo Capanema) te oontwerpe. Heer deeg veur dit projek Le Corbusier es adviseur nao Rio koume, en stèlde diverse vaan zien assistente aon. Niemeyer waor neet vaanaof 't begin gevraog, meh moch nao get aondringe toch mètdoen. Centraol in dit oontwerp stoont de poging 't modernisme vaan d'n Internationaole Stijl te integrere in de Braziliaanse cultuur. Heiveur pasde me mozaïeke mèt geglazuurde tegele touw, en deeg me landsjapsarsjitek Roberto Burle Marx tropische häöf aonlègke. 't Werk kaom veerdeg in 1943.
Niemeyer zien ierste voltoejd werk waor 'n kindercrèche veur de filantopische organisatie Obra do Berço, die heer in 1937 oontworp. In 1939 oontworpe Costa en Niemeyer same 't Braziliaans paviljoen op de Wereldtentuinstèlling in New York. 't Gebouw stoont neve 't väöl groeter en massiever Frans paviljoen, en waor oontworpe um in plaots vaan massa op te valle door elegantie. Costa neumde 't paviljoen, nao analogie mèt de klassieke bouwkuns, 'Ionisch', in tegestèlling tot d'n 'Dorische' stijl vaan de aander, ouch in Internationaole Stijl opgetrokke paviljoens. Hei kundeg ziech de zöch nao mie illegantie en vleujender bouwilleminte, die Niemeyer zie later werk zouw teikene, al aon. 't Werk kós rekene mèt de waardering vaan oonder mie de börgemeister vaan New York, Fiorello H. La Guardia.
Pampulha
left|thumb|'t Museum vaan Pampulha, veurheer e casino. In 1940 lierde Niemeyer Juscelino Kubitschek kinne, dee daan börgemeister vaan Belo Horizonte waor. In dees jóng en snel greujende stad mós aon de noordkant 'n nui stadswiek koume, Pampulha geneump. Kubitschek neujegde Niemeyer oet um hei 'n aontal bouwwerke te oontwerpe, wie e casino, e restaurant mèt danszaol, 'n jachclub, 'n golfclub en 'n kèrk, alles roontelum e kunsmaoteg meer. 't Ensemble kaom in 1943 veerdeg; modèlle woorte tentoengestèld op de expositie Brasil Builds in 't MoMA in New York.
thumb|De kèrk vaan de H. Franciscus vaan Assisi in Pampulha. 't Belaankriekste en revolutionairste is evels zoonder twiefel de kèrk vaan de H. Franciscus vaan Assisi. Allewel tot de modern arsjitectuur volop gewaopend beton touwpasde, gebruukde me dit veural veur pilere, belk en aander traditioneel bouwilleminte. 'n Belaankrieke eigesjap vaan gewaopend beton is evels tot 't, aanders es zuver beton, neve drökkrachte ouch trèkkrachte kin weerstoon. Niemeyer zaog in tot me heimèt paraboloïde constructies kós bouwe die nao beleve op- daan wel aoflepe. Zoe'n constructie oontworp heer veur de kèrk, die oet veer paraboloïde structure besteit ('t middesjeep, wat vaan veur nao achter touwlöp; d'n apsis en twie bijgebouwe aon edere kant). De klokketorie gebruuk gein kromme, meh vertuint wel diverse oongelieke heuk en löp nao bove touw oet. Ouch dee oonttrèk ziech dus naodrökkelek aon de regelmaotege ideaole die toen in de arsjitectuur heersde. De kèrk woort bekleid mèt mozaïeke vaan Candido Portinari in geglazuurde tegele; heimèt volgde Niemeyer 't ideaol vaan Costa um de cultureel erfenis vaan 't koloniaol Brazilië in de modern arsjitectuur te integrere.
Oondaanks de lof dee 't werk vaan Niemeyer bij arsjitekte en arsjitectuurleefhöbbers losmaakde, kós de Kèrk 't gebouw minder op pries stèlle. Dit had deils ouch te make mèt ein vaan de veurstèllinge die Portinari maakde. Oetindelek doorde 't tot 1959 tot de bisjop 't gebouw inwijde.
left|thumb|'t Dreihooksgebouw (Edifício Triângulo) in São Paulo.
Jaore veerteg en viefteg
thumb|'t Hoofkerteer vaan de Vereinegde Naties in New York. Heiveur wèrkde Niemeyer intensief same mèt Le Corbusier. In São Paulo kós heer zien visie op modern steidebouw aanders touwpasse: hei had 'r minder ruimte es in Pampulha, meh kós heer zienen eigen drej geve aon de hoegbouw. In de economische hoofstad vaan 't land realiseerde Niemeyer oonder mie 't Montreal-gebouw, 't Dreihookgebouw 't Eifelgebouw en 't Copangebouw. Kinmerkend veur diverse vaan zien flats zien oonder mie de V-vörmege pilotis. Ouch in Belo Horzonte versjeen, good tien jaor nao 't Pampulha-projek, hoegbouw vaan zien hand: de organisch vörmgegeve flat in die stad hèt allewijl nao häöm Edifício Niemeyer.
't Aontal opdrachte oet 't boeteland waor, oondaanks de naom dee Niemeyer euver de ganse wereld had gemaak, beperk. Tösse 1954 en 1955 oontworp heer e museum veur Caracas, de hoofstad vaan Venezuela, wat evels noets woort gerealiseerd. Belaankrieker en veural bekinder is zien bijdraog aon 't hoofkerteer vaan de Vereinegde Naties in New York. Heiveur woort Niemeyer, same mèt diverse aander arsjitekte oonder wee Le Corbusier, gevraog in samewèrking 'n oontwerp in te dene. De twie woorte 't neet gemekelek ins en deende versjèllende planne in, die oetindelek in e compromis wijer woorte oontwikkeld. Oetindelek kraog Le Corbusier, dee de leier vaan 't projek waor, gooddeils ziene zin. Gekoze woort veur 'n combinatie vaan eine rechte, groete toreflat ('t Secretariaotsgebouw) mèt diverse lieger, gewelfde gebouwe dao-umheer, wie 't gebouw vaan de Algemein Vergaodering. 't Ensemble waor in 1952 veerdeg.
Brasília
left|thumb|'t Palácio do Planalto, 't werkpeleis vaan de Braziliaanse president. De kinmerkende vörm vaan de pilere zuut me in väöl vaan Niemeyer zien oontwerpe veur Brasília trök. In 1956 waor Juscelino Kubitschek president vaan 't land gewore. Heer maakde direk werk vaan e plan wat al jaore woort besproke: de stiechting vaan 'n nui hoofstad in 't midde vaan 't land. Kubitschek, dee Niemeyer in zienen tied es börgemeister good had liere kinne, gaof de opdrach direk aon zienen awwe compagnon. Dee wunsde 't ontwerp vaan de stad evels neet gans allein te doen en sjreef 'n priesvraog oet veur 't stadsplan. 't Winnend plan kaom vaan zienen awwe liermeister Lúcio Costa.
thumb|De kathedraol vaan Brasília, mèt häör kinmerkende hyperboloïde structuur. Costa oontworp veur Brasília e plan in de vörm vaan e vleegmesjien (aanders es wat soms weurt beweerd, deeg heer dat neet expres daorum). De roomp zouw weure gevörmp door 'n zier brei hoofas, boe-aon de regeringsgebouwe móste koume. De woenwieke kaome daan in de vleugele. Niemeyer zouw de mieste vaan zien creatief energie steke in de hoofas, de Monumentaol As (Eixo Monumental) geneump, dewijl in de woenwieke vrij sumpel flatgebouwe zouwe koume. In lijn mèt 't links gedachtegood vaan de maander zouwe alle gebouwe staotsbezit weure en zouwe ministers en arbeiers dezelfde woenblök bewoene. Zjus wie Pampulha zouw de nui stad koume te ligke aon e kunsmaoteg meer.
E veudeil wat Niemeyer en Costa hadde waor bekaans oonbeperkde ruimte. In 't te bebouwe gebeed waor allein extensief viehawwerij en ze hoofde mèt gein bestoonde bebouwing rekening te hawwe. De gebouwe stoon zoe wied oeterein es de arsjitekte 't nujeg voonte en sjete ouch neet oet noedzaak de huugde in. De twie ketoergebouwe bij 't Nationaol Congres (die rappelere aon de Secretariaotstorie in 't VN-complex) zien de insegste hoegbouw; dee deent hei expliciet e praktisch doel. De stad zouw ruimte beeje aon zoewel d'n oto es wandeleer, en mie es geneug natuur euverlaote tösse de gebouwe. Ouch zouwe de doorgoonde otoweeg ziech neet geliekvloers mote kruse.
left|thumb|'t Nationaol Congres vaan Brazilië, boe diverse stijle weure gecombineerd. Niemeyer oontworp de gebouwe binne e paar maond tied. Oonder zien belaankriekste oontwerpe zien 't presidentieel paleis (foto bove links), 't Nationaol Congres (direk links) en 't gebouw vaan de Hoeg Raod, die same aon 't Dreimachteplein (Praça dos Três Poderes) ligke. Ouch vaan groet belaank is de Esplanada dos Ministerios, 't deil vaan de As wat direk noordwestelek vaan 't Dreimachteplein löp en, boe de naom al zeet, de diverse ministeries stoon. Väöl vaan de regeringsgebouwe kinmerke ziech door de karakteristieke vörm vaan de pilere, die nao drei kante (de groond, 't aofdaak en de moer) slaank touwloupe en gooddeils röste op 't robuus middedeil (ouch weer 'n meugelekheid die 't gewaopend beton beujt). De congresgebouwe vertuine diverse stijleleminte nevenein: wie gezag zitte de amtenere in torieflats, meh de regeringsgebouwe weure geseerd door twie sjaole, einen holle en eine bolle, mèt allein 'n decoratief functie.
Ballingsjap en leve euverzie
thumb|'t Ketoer vaan oetgeverij Mondadori in Italië. Nao zien ballingsjap oontworp Niemeyer gebouwe in diverse len. In 1964 pleegde 't leger 'ne coup tege president João Goulart. 't Leger zouw oetindelek 21 jaor aon de mach blieve. Niemeyer waor op 't memint tot dat gebäörde in 't boeteland; um perceis te zien in Israël, boe heer e plan bespraok veur de universiteitscampus vaan Haifa. Um zien linkse gezindheid kaom heer astrein oonder drök te stoon. Zie ketoer woort doorzoch, 't gebouw vaan e blaad boe heer aon mètwèrkde gesloop en diverse vaan zien getrouwe en opdrachgevers verdwene. In 1965 naom heer, mèt mie es 200 aander intellectuele, oontslaag aon de universiteit. Datzelfde jaor reisde heer nao Fraankriek, boe in 't Louvre 'n tentoenstèlling euver zie werk woort gehawwe. Vaanaof 1966 góng heer dao definitief woene.
In zien Franse jaore deeg Niemeyer e ketoer ope aon de Champs-Élysées en oontworp heer diverse gebouwe in miejer len. Veur de Libanese stad Tripoli teikende heer e tentoenstèllingscentrum wat zjus veur de börgeroorlog veerdeg kaom (en daodoor pas väöl later in gebruuk woort genome). In Algerije verrees vaan zien hand de Houari Boumediene-universiteit en 'n moskee in Algiers, in Segrate bij Milaan 't gebouw vaan oetgeverij Mondadori (foto) en op Madeira versjeen vaan häöm e casino. Zie bekindste werk in Fraankriek zelf woort 't hoofkerteer vaan de Franse Communistische Partij; wijer oontworp heer dao 'n departemintaol bäörs in Bobigny (umgeving Paries) en 't cultureel centrum vaan Le Havre.
Niemeyer concentreerde ziech neet allein op arsjitectuur, meh oontworp ouch meubele. Zien zedelere, poefs en zitbaanke versjene iers klante bij lui toes, meh woorte later in groeter aontalle gemaak (vaanaof 1978 ouch in Brazilië). Veural in ketoere vaan communistische partije in diverse deile vaan de wereld waore en zien ze väöl te vinde.
Lèste decennia
left|thumb|'t Museum veur Modern Kuns in Niterói, ein vaan Niemeyer zien lèste werke. Tege 1980 begós de militair dictatuur in Brazilië te verweike en dors Niemeyer 't aon trök te koume nao zie vaajerland. Al direk in 1980 oontworp heer e monumint veur Juscelino Kubitschek, wat me aon de Monumentaol As kin vinde. Aon dezelfde straot kaome later nog 't Tancredo Neves-Pantheon (1985), de Militair Kathedraol en 't Monumint veur de Inheimse Volker. Ouch in São Paulo kaom nog e complex vaan häöm, naomelek 't Memorial da América Latina. Architectonisch minder opvallend, meh alum in gebruuk, is 't Sambódromo in Rio de Janeiro.
In 1996 versjeen in Niterói, 'n veurstad vaan Rio de Janeiro, 't Museum veur Modern Kuns vaan Niemeyer zien hand. Dit museum oondersjeit ziech door ziene karakteristieke paddestoolvörm, zoewie door de entree wied bove de groond, die de bezeuker euver 'n trap mote bereike. Dit gebouw tuint Niemeyer zien zeuktoch nao nui vörm in zien lèste jaore. Aander gooj veurbeelde daovaan zien 't Oscar Niemeyer-museum in Curitiba en d'n oetziechstorie in 't stadspark vaan Natal, die ziech in 'ne vergeliekbare vörm bove de groond verluffe. Aon d'n aandere kant rappeleert 't Complexo Cultural da República (2006), kortbij Niemeyer zien eige kathedraol, zjus weer sterk aon 't awwer werk in Brasília.
Persoenelek
Zienen trouw mèt Annita Baldo, wat heer in 1928 sloot, doort tot häören doed op 93-jaorege leeftied in 2004. In 2006, kort veur ziene 99ste verjaordag, trouwde Niemeyer obbenuits, en wel mèt zien laankjaorege secretares Vera Lucia Cabreira.
Oet zien ierste houwelek woort mer ei keend gebore, Anna Maria Niemeyer. Zij woort ouch arsjitekte. Ze storf in juni 2012, 82 jaor aajd, zoetot häöre pa häör e haaf jaor euverleefde. Bij zienen doed had Niemeyer vief kleinkinder, daartien achterkleinkinder en zeve bètachterkleinkinder.
Niemeyer had zie leve laank linkse, jao communistische sympathieë. Die kaome voort oet de groete inkoumesoongeliekheid in zie vaajerland en de diverse rechse dictature boe heer mèt te make had gehad. Heer waor lid vaan de Communistische Partij en waor dao tösse 1992 en 1996 zelfs veurzitter vaan. Heer leet ziech in die functie neet persoenelek mèt politiek in, meh zörgde door zien oetstraoling en ziene status wel veur einheid in de partij boe sjäöring dreigde. De Cubaanse president Fidel Castro merkde ins op tot Niemeyer en heer 'de insegste op de wereld euvergebleve communiste' waore. Ouch waor heer bevrund mèt Hugo Chávez, d'n uters linkse en umstrejje president vaan Venezuela.
Oondaanks zien eige politieke ideeë had heer noets probleme mèt projekte die tege zien ideologie in gónge. Heer weigerde gein opdrachte mèt e bourgeois karakter, wie 't complex vaan Pampulha of 't casino op Madeira, en ouch mèt kèrke wie de kathedraol in Brasília had heer oondaanks zien atheïsme gein probleme. Heer sjeide zien artistiek werk vaan zien politieke euvertuiging, en meinde tot 't neet de taak vaan de kuns waor um de wereld te veraandere.
Allewel tot heer 'nen hoege leeftied haolde, waor Niemeyer zie gans leve 'ne rouker, dee zien lèste jaore zelfs mie begós te rouke. Bekind is tot heer dat ouch in zien atelier deeg.
Erfenis en oerdeile
thumb|'t Blazoen vaan 't [[Federaol Distrik (Brazilië)|Braziliaans Federaol Distrik is geïnspireerd op de arsjitectuur vaan Oscar Niemeyer.]] Oondaanks de massa's kritiek die heer bij leve vaan e conservatief publiek kraog, weurt heer algemein gezeen es nationaolen held, es de belaankriekste Latiens-Amerikaansen arsjitek en zoewiezoe es eine vaan de belaankriekste arsjitekte vaan d'n twintegsten iew. Kritiek oet d'n hook vaan arsjitekte en arsjitectuurkinners spitsde ziech langen tied touw op zien 'euvermaoteg' gebruuk vaan decoratief eleminte. Puriste vaan de Internationaole Stijl, wie Max Bill, voonte ziene stijl väöls te barok. Umtot in de jaore viefteg in väöl artistieke kring 'n absoluut functionaliteitsideaol heersde, kaom zoe'n kritiek wel aon.
Vaan de 600 gebouwe die Niemeyer heet oontworpe, höbbe veural die in Brasília iconische weerde gekrege. De typische vörm vaan zien pilere, beveurbeeld bij 't Palácio do Planalto, zien e symbool veur gans Brasília gewore. 't Federaol Distrik, de bestuurseinheid boe de stad oonder vèlt, dreug al sinds 1960 e blazoen wat op deze vörm gebaseerd is.
Prieze
Niemeyer sleepde de mies prestigieus prieze in de wach die de arsjitectuur mer kint. Gemeinelek woort zie gans leveswerk bekroend.
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Ingelstaoleg (in dees versie) en Portugeestaoleg artikel (in dees versie).
Coesfeld
Coesfeld (bis de 20e iew nog dèks gesjreve es Koesfeld, Nedersaksisch: Koosfeld) is e Wesfaals stedsje in de krink (Kreis) Kreis Coesfeld, te Noordrien-Wesfale (Duitsland). Mèt häör 141,36 km² en 35.813 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 253 de veerkante kilometer.
't Op 89 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel twie stadsdeile.
E-mail
E-mail (Elektronische pos) is 'n meneer um beriechte te make, te versjikke, op te sloon en te oontvaange euver digitaal, elektronische communicatiesysteme. 't Geit zoewel euver internet-e-mail (dee versjik weurt via 't Simple Mail Transfer Protocol) es euver intranet-e-mail veur beriechte tösse gebrukers binnen e bedrief. Dèks gebruke de intranetsysteme de internetprotocolle veur 't versjikke en oontvaange vaan e-mail.
De allerierste versie van e-mail dateert al oet 1965 (dus nog vaan veur tot 't internet bestoont) um beriechte te versjikke aon aander gebruukers die op dezelfde mainframe computer wèrkde. Dit woort later oetgebreid um ouch tösse versjèllende computers beriechte te kinne versjikke. In 1972 woort 't @-teike gebruuk um gebrukersnaome te kinne oondersjeie vaan de computernaome.
Floitgraf
Floitgraf is e gehuch inne gemèndje Hinsberg in 't Kreis Hinsberg, Naordrien-Wèsfale. 't Ligk tösse de Unterbruch, Brehm, de stad Hinsberg, Eicken en Theberath in. Mit die litste twieë is 't gehuch praktisch vergreudj.
Floitgraf huuerdje oearsprunkelik bieje gemèndje Kerke, meh woort op 1 januari 1972, wie die gemèndje woort opgeluf, samegeveug mit Hinsberg.
Straote
De volgendje straote vallen ónger Floitgraf:
De Weerd
De Weerd kan verwieze nao:
São Paulo
thumb|'n Käör aon stadsgeziechter oet São Paulo. Vaan bove nao oonder: Sint-Paulskathedraol, Handelscentrum vaan de VN, Kunsmuseum vaan São Paulo, Museo Paulista, Bandeiras-monumint, Oliveirasbrögk, oetziech vaanaof 't Arantesgebouw. São Paulo is de groetste stad vaan Brazilië en de hoofstad vaan de gelieknaomege staot. De bevolking woort in 2014 gesjat (geplot) op 11.967.893; mèt de ganse agglomeratie kump de bevolking op 21 mieljoen oet. Heimèt is 't neet allein de groetste stad vaan Brazilië, meh ouch ein vaan de groetste op de wereld. Veural de economische beteikenis vaan São Paulo is zier groet. De vesteging vaan väöl multinationals vertaolt ziech in 't groet aontal wolkekretsers (oonder mie aon de Avenida Paulista) wat 't stadsgeziech domineert (zuug heineve). Daotössedoor kin me evels nog väöl aw barokgebouwe vinde.
São Paulo geit trök op 't Colégio de São Paulo de Piratininga, e jezuïetecolleesj wat hei in 1554 gestiech woort en aon d'n H. Paulus woort gewijd. Um dat colleesj heer oonstoont e dörpke, São Paulo dos Campos de Piratininga, later aofgekort tot São Paulo. De stiechting vaan 'n Europees dörp tientalle kilometers landinwaarts waor 'n unicum, umtot alle Europese nederzèttinge vaan beteikenis aon zie laoge. Daobij waor Zuid-Brazilië ouch väöl dunner bevolk en minder welvaorend es 't noorde. Pas tegen 't ind vaan de zeventienden iew kaom 't oet zien isolemint. In 1690 woort in 't binneland goud oontdèk, en de koms vaan massa's goudzeukers (bandeirantes) maakde São Paulo, wat op de weeg vaan havestad Santos nao 't binneland laog, intrèssant es woenplaots. Wie later de goudzeukers euvergónge op landbouw, woort de stad 'n belaankrieke merretplaots. Tegen 't ind vaan de negentienden iew kaom de industrie op. Dit trok immigrante vaan euver de ganse wereld aon; hei-aon daank de stad häör diverse populatie mèt oonder aandere Japaneze, Italiaone, Arabere en joede. De industrie en later deenste bleve immigratie aontrèkke, wat rizzelteerde in e groet aontal sloppewieke (favelas). De groete economische oongeliekheid heet gezörg veur e zier umvaankriek misdaodprobleem.
Mienekes van Ophaove
Mienekes van Ophaove, voloet Dominicus Hubertus van Ophoven (Mofert, 24 januari 1838 – Bonn, 1926), waas 'ne Limburgse pioneer op 't gebied van de landjboew. Hae is verantjwäördelik veur 'n aanzeenlik deil druuegligkinge en óntginninge in Limburg en Braobantj.
Laevesloup
Mienekes van Ophaove is in Mofert opgegreudj es veerdje kindj van Peter van Ophaove (12 juli 1800 – 16 april 1874) en Anna Barbara Frencken.
In 1880 waas hae pechter van 'n boerderie bie Kölle. Hiebie is d'r in aanraking gekómme mit 't gebroek van kunsmès.
Braobantj
In 1880 koom d'r in 't bezit van e landjgood ónger 't Braobantjse Mill. Veur de óntginning hievan richdje d'r de N.V. Maotsjappie toet Exploitatie van de Landjboewóngernumming Princepeel op, nao 't gelieknamige landjhoes. Nao de meujzame decennialang óntginninge van zien veurgengers, slaagdje hae drin 't gebied van 400 toet 600 ha, in tieën jaor tied, óm te zitte in vröchbare landjboewgróndj. Róndj 1900 waas d'r eigenieër en directeur van dit landjgood det aevenèns De Princepeel hètj.
't Succes van de Princepeel haet indirek gelèdj toet 't óntstaon van 't plaetske Wilbertsoord.
Calvarie
thumb|270px|right|Calvarie in de grot van [[Maria Magdalena in La Ste-Baume (Provence)]] Calvarie (woord oet 't Latien), of triomfkruus ies 'n twiè- of driedimensionaal aafbeelding van Jezus aan 't kruus mèt aan beids kènt de treurende Maria en Sint Jan (Johannes). Sóms sjtoon d'r nóg twiè kruzer neve van twiè ander martelaere, die gehange zint gewore. Ouch Maria Magdalena, volgelinge van Jezus, weurt sóms bie 't tafereel aafgebeeld. In de kèrk ies 't kruusbeeld opgesjtèld op 't doksaal of hingk (of sjteit op de triomfbalk) op de grens van sjeep en koar ónder de triomfbaog. Diet ies de ièrebaog van de triomferende Christus.
Mienekes van Ophaove
Limburg
Veural in Midde-Limburg is de nuuedige gróndj óntgindj. Aan 't inj vanne negetieëndje ieëw begós d'r mit 't druuegligke van Pötbrook bie D'n Deelgaard. Ouch introduceerdje hae in zien gebäörtedörp de kunsmès. Wiejer waas d'r 'ne lieërmeister van de paters van abdie Lilbosch bie Pej.
Avesta
Avesta is 'n gemèndje in Dalarnas län, Zwede. De gemèndje tèltj 21.960 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 615,67 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 35,7 luuj de km².
Mienekes van Ophaove
Limburg
Aan 't begin van de twintjigste ieëw óntwikkeldje hae zich toet de belangriekste óntginner vanne Pieël.
Calvarie
In Oud-Valkeberg bevingk ziech op 'ne driesjprunk mèt 'n brök euver de Geul 'n calvarie besjtaonde oet 'n houte kruus mèt kruusbeeld geflankeerd door groate beelde in klein mergele kapelkes mèt topversering: Slevevrouw en Sint Jan (1739).
Avesta
Demografische óntwikkeling
9,36% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Calvarie
In Moresnet-Chapelle, de baevaartsplek Eikske, bevingk ziech 'ne groate calvarie in 'n kruusweegpark oet 1903.
In de kruusweeg beeldt de 12e sjtasie 't zelfde oet es de calvarie.
FutureSex/LoveSounds
'T album FutureSex/LoveSounds is 't twiede solo-album vaan Justin Timberlake, en kwam op 12 september 2006 oet. Al inkele maonde ierder kwam de ierste single SexyBack oet, gekènmerkt door 'ne prominente electrosound. De twiede single My Love, mèt rapper T.I. woort ouch e groet succes, zjus wie derde single What Goes Around.... In april 2007 woort in de Vereinege Staote de veerde single vaan 't album gelanceerd, Summer Love. FS/LS (zoe es de bijnaom luid vaan dit album), is nog altied ein populair product in de meziekproduktie.
Kèsing
thumb|250px|Martinuskirk oppe neerhof ([[motte) mèt opperhof oppe achtergróndj]] Kèsing (Hollanse naam: Kessenich) is 'n dörp en deilgemeintje van Kinder in Belsj Limburg. Kèsing is 't meis noordoëstelike dörp van Belsj, en grensj zoewaal in 't noorde es 't oëste aan Hollandj. In 't oëste is de Maas 'n nateurlike grens, in 't noorde ligke de dörpe Thoear, Ittervoort en Itter.
Kèsing waas tot de annexatie door Frankriek in 1795 'n onaafhankelike vriej hiërlikheid.
De barons Michiels van Kèsing verbleve hiej lange tied op de Berg, 'nen aangelagdje heuvel in 't centrum. Later verhoesjde der nao 't kastiël Borgitter tege de grens mèt Itter. Óndanks de naam wore de Michielse gein hiër euver 't onaafhankelike Kèsing.
René Scheffer
thumb|René tiejes opnames in de studio René Scheffer (Venlo, 1962) waas o.m. drummer beej de bend Risk, zenger/gitaris beej de Venlose bends de Drekskaters en Minsekinder, zenger beej 't Ahoy-operakoeër. Echte hoeëgtepunte in zien muzikale carrière zien de äöpening van 't Zomerparkfees in Venlo en 't winne van de Jazz-priès met de formatie "De Waltons" in Oostende. In de Venlose revue (2005) vertolkte hae de rol van rouverhoufman "Niente". Naevebeej werkde hae ouk aan diverse CD projecte mei, zoeë-as Mooder Hellup en "Derds" van Neet um aan te huure.
Hoeksche Waard
D'n Hoeksche Waard is 'n gemeinte en e gebeed (weerd) in 't zuie vaan de Nederlandse provincie Zuid-Holland, zuielek vaan Rotterdam en westelek vaan Dordrech. De gemeinte, ein vaan de groetere in de provincie, besleit zoeget 269 km² landoppervlak en umvat neve d'n eigeleke weerd ouch 't eiland Tiengemeten. De bevolking bedreug good 85.000 inwoeners. Hoofplaots en groetste plaots is Oud-Beijerland. Sinds 1 jannewarie 2019 vörmp 't gebeed ein gemeinte.
Kerne
De gemeinte umvat de kerne Goidschalxoord, Goudswaard, 's-Gravendeel, Heinenoord, Klaaswaal, Maasdam, Mijnsheerenland, Nieuw-Beijerland, Numansdorp, Oud-Beijerland, Piershil, Puttershoek, Strijen, Strijensas, Westmaas en Zuid-Beijerland.
Daoneve gief 't nog diverse naobersjappe en gehuchte, soms vaan aonzieneleken umvaank, te weite Blaaksedijk, Bommelskous, Brabersweg, Cillaarshoek, Greup, Hitsertse Kade, Keizersdijk, De Klem, Kuipersveer, Maasdijk, Mariapolder, Middelsluis, Mookhoek, Nieuwendijk, Oosthoek, Oudendijk (Goudswaard), Oudendijk (Strijen), Oudesluis, Reedijk, Schenkeldijk, Schuring, Sint Anthoniepolder, Steenplaats, Vuurbaken, De Wacht, Westdijk, Zinkweg, Zuidzijde, Zwanegat en Zwartsluisje. Ouch op Tiengemeten is 'n naobersjap. De bebouwing vaan Mookhoek en Schenkeldijk same functioneert min of mie wie e klei dörp.
Historie
thumb|'t Zuidooste vaan Zuid-Holland begin veertienden iew, aon de veuraovend vaan de Sint-Elisabethsvlood. 't Gebeed vaan de huiegen Hoeksche Waard kós al in de Romeinsen Tied bewoening. Die concentreerde ziech roond de Maos, die in dezen tied door 't gebeed leep (de Binnebediekde Maos, e laankwerpeg meer in d'n Hoeksche Waard, is dao 'n euverbliefsel vaan). Nao 't vertrèk vaan de Romeine is 't gebeed tijelek oonbewoend; pas roond 800 kump hei weer permanente bewoening. In 't begin woort 't gebeed nog neet bediek, meh woorte terpe ('hille') opgeworpe; de plaotsnaom Piershil rappeleert dao nog aon.
De watersituatie waor in dezen tied gans aanders. Roond 1400 waor de huiege Hoeksche Waard verdeild euver versjèllende gebeje, veur e deil nog neet ingediek. 't Weste bestoont gooddeils oet slikke, meh 't gaof ouch al 'ne polder, Strienemonde. Dit gebeed woort in 't ooste begrens door de middeliewse Maos (zuug bove) zoewie door de Striene - iejer e revierke wat in de Maos oetmundde, nao 't opebreke vaan 't Harinvliet 'nen ope zie-erm. In 't midde laoge ouch slikke, mèt de Maos in oos-wesriechting middedoor loupend. Nao d'n aonlag vaan de Maosdam evels struimde dee Maos al neet mie. Dezen dam hóng same mèt de Groete Waard, 'ne zier groete polder (deils collectie awwer polders), gooddeils op Hollands gebeed meh verboonde mèt 't vasteland vaan Noord-Braobant en mèt Dordrech es hoofplaots. Dit waor 't oostelek deil vaan d'n Hoeksche Waard; belaankriekste plaots dao waor Strijen.
Op 18 november 1421 woont de Sint-Elisabethsvlood plaots. Heibij leep de Groete Weerd gans oonder, en ouch de polder Strienemonde verdween, zoe good wie de dörper op de hille ouch oonderlepe. Allein twie polders noordelek vaan de Maos, de Sint Anthoniepolder en de polder Oud Bonaventura, euverleefde de vlood. Door de vlood veraanderde ziech de waterhoeshawwing: diverse nui waterluip oonstoonte. 't Hollands Diep, al te breid en deep veur weer te bedieke, braok de band mèt Braobant, en d'n Dordtse Kil creëerde ouch 'ne waterloup tösse Strijen en Dordrech. Maos en Striene evels gónge noe verzande. 't Gebeed roond Strijen en Maasdam kós weer weure ingepolderd, en ouch in 't weste waor bedieke 'n optie. Zoe oontstoont Oud-Beijerland, geneump nao de Beierse graove die toen ouch euver Holland heersde. 't Gebeed zuielek daovaan leet neet laank op ziech wachte, wie de Korediek woort aongelag. 't Midde, 't gebeed roond Klaaswaal, kaom in de zèstienden iew in cultuur; 't zuielek gebeed, roond Numansdorp, mós tot de zeventienden iew wachte. Heimèt waor de Hoekse Waard gooddeils compleet, al móste sommege klein gebeje nog get laanger wachte. Vaanaof de zeventienden iew, meh veural in de negentienden iew, góng me ouch Tiengemeten inpoldere.
Herindeilingshistorie
D'n Hoeksche Waard bleef (gooddeils) vaan herindeilinge versjoend tot 1984, wie 't aontal gemeintes woort trökgebrach vaan veertien tot zès. Dat woorten 'rs in 2009 vijf, wie 's-Gravendeel woort opgeluf. Discussies euver de vörming vaan ein gemeinte Hoeksche Waard lepe al roond 't jaor 2000, meh de gemeintes waore dao toen neet veur te vinde. In de loup vaan de jaore tien veraanderde dit. Op 1 jannewarie 2019 woort de bestuurleke vereineging vaan de ganse weerd 'n feit.
Politiek
De raod vaan de gemeinte Hoeksche Waard besteit oet 37 zetele. De verkezinge lieverde veur 2019 de volgende raod op:
Börgemeisters
Oondaanks zie kort bestoon heet de gemeinte al veer börgemeisters gehad. Dit kump umtot twie locobörgemeisters achterein um gezoondheids- en aander privéreies tröktraoje.
Insignes
't Waope vaan de gemeinte liet ziech zoe besjrieve:
De drei andreaskruiskes zien 't aajd waope vaan de hierlekheid en gemeinte Strijen. De golvenden dweersbalk steit veur de Binnebediekde Maos; dit symbool kaom ouch al veur in 't waope vaan de gemeinte Binnenmaas. De sjuinse roete zien 't waope vaan Beiere en verwieze nao de drei Beijerlande, die dit ouch in hun waope hadde. De naom en 't symbool laote ziech droet verklaore tot de hertoge vaan Beiere in deen tied ouch graove vaan Holland waore. De greune zuim, dee ouch al in 't waope vaan Binnenmaas stoont, steit veur de rinkdiek um alles heer.
Landsjap
D'n Hoeksche Waard besteit veur 't groetste deil oet kleinsjaoleg polderlandsjap, wat mèt zien krom dieke organisch aondeit. Oondaanks d'n aonlag vaan d'n A29 en 't HSL-trajek (wat hei trouwens gein statie heet) is dit landsjap nog rillatief oongesjonde. Aon väöl vaan die dieke concentreert ziech lintbebouwing in naobersjappe (zuug bove). Wie op wel mie plaotse in Holland euverheers de veeteelt, zoetot 't landsjap gooddeils besteit oet greun weie. 't Opvallendste illemint in 't landsjap is de Binnebediekde Maos, 'n aw revierbèdding die plots liek te beginne en oet te sjeie en zoedoende wie e laankgerèk meer in 't land ligk.
Mèt de klok mèt weurt d'n Hoeksche Waard umzuip door d'n Awwe Maos in 't noorde, d'n Dordtse Kil in 't ooste, 't Hollandsch Diep en 't Haringvliet in 't zuie en 't Spui in 't noordweste. Tösse de Waard en Tiengemeten struimp 't Vuile Gat.
Natuur
Tiengemeten, vreuger in gebruuk es landbouweiland, is in de jaore negenteg en nul oontpolderd en tot natuurrizzervaot oontwikkeld, veural mèt de bedoeling 'n käör aon vogelsoorte aon te trèkke. 't Eiland is ope veur bezeukers en trèk veural in 't vreugjaor en de zomer väöl toeriste.
Cultuur en bevolking
Oondaanks de kortbij ligking vaan Rotterdam en Dordrech is d'n Hoeksche Waard gooddeils versjoend gebleve vaan wiedgaonde versteideleking. Allein Oud-Beijerland is nao d'n Twiede Wereldoorlog ech verveursteidelek; in de res vaan 't gebeed zien de dörpsgemeinsjappe gooddeils intak gebleve. Dit heet ziene weerslaag op de cultuur en volksaard.
Taol
In d'n Hoeksche Waard is 't traditioneel Zuid-Hollands nog laank bewoerd gebleve. Nog ummer kin me, veural oonder de aw generatie, in väöl dörper nog Hoeksche Waards hure praote. Door hun zuieleke ligking vertuine dees dialekte neet allein sterke euvereinkomste mèt aander aajd-Hollandse dialekte (wie 't Katwijks), meh ouch affiniteit mèt 't Ziews. 't Bèste bestudeerd is 't dialek vaan Oud-Beijerland.
Religie
D'n Hoeksche Waard is e sterk prottestants-christelek gebeed, mèt e groet aondeil bevindelek grifformeerde. Veural 't weste vaan 't gebeed is dao sterk in: in de veurmaolege gemeinte Korendijk waor de SGP de groetste partij in de raod mèt zeker e kwart vaan de stumme.
Bronne
Dit artikel is gooddeils gebaseerd op de Nederlandstaolege artikele euver de gemeinte (in dees versie) en 't gebeed (in dees versie).
V.V. de Sjalevaegers
V.V. de Sjalevaegers is 'n Nederlands-Limbörgse vastelaovendsvereineging die in mier es ein plaots actief is.
Saer de oprichting in november 2004 is V.V. de Sjalevaegers actief in de Limburgse Vastelaovend. Ein van de doelstellinge, verkenning van 't volledig Limburgse Vastelaovesklimaat is óndertösse 'n eder jaor trökkómmend thema. De Sjalevaegers zeen in de loup van de jaore oetgebreid mit leeje oet ander regio’s, verkrege via glaas-tot-glaas reclame.
Prinse van de Sjalevaegers
Vanaaf 2009 bie het 5 joarig besjtoan van de Sjalevaeger is er veur het ierjst(j) ein Prinsj out gereupe:
Sjtandaardtaal
De sjtandaardtale zeunt mètstens oontsjtande oet die dialekte die gekald woaërte in e gebied oeë de sociaal-economische en dus ooch culturele mach van e laand te vinge waor of is. Soms waoërt e welbepaald waerk in 'n taal es örsjte norm verhaeve. Zoewie De Goddelijke comedie van Dante väör 't Italiaans, d'r Sjtaotebiebel vör 't Nederlands of 't waerk va Shakespeare väör 't Ingelsj. Soms waoërt bie de èènmaking van 'n taal bewust väör, van de officieel landstaal aafwiekende vorme gekaoze, mèt de bedoeling öm 'ne aandere oorsjprong aan te tuëne, zoewie 't Fries.
Liest van burgemeesters van Gennep
De stad en gemeente Gennep hit de volgende burgemeesters gehad:
Bron
Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend artikel van de Nederlandse Wikipedia.
Loead
Loead is e sjemisch element mit 't symboeal Pb en 't atoeamnómmer 82. 't Is e dónkergries houfgroepmetaal.
Isotoeape
Oppe Aerd kómme drie stabiel loeadisotoeape veur, eine radioaktieve isotoeap mit 'n dusdanig lang halveringstied det 't ouch es stabiel kan waere betrach en 'n aantaal aan radioaktieve isotoeape mit kórter halveringstieje.
Toxicologie
Langdoerige bloeatstèlling aan loead en loeadverbinjinge kan herrebesjajiginge veroearzaken en toet beveurbeildj dementie leie. Loeadcarbonaat woort in varf gebroek, mer ouch es decoratie op behang. Sjilfere mit loeadcarbonaat höbben 'n e bietje 'ne zeute smaak. Inne neugetieëndjen ieëf koom 't dökker veur det klein kinjer hie-op kawdje; veur e zich óntwikkelendj herre is de mentaal sjaaj hieël groeat en blievendj.
Veur dezelvendje raejene is 't neet mieë toegestange loead te gebroeke veur waterleijingen of veur waterleijinge te soldere. Mit modern knelfittinge zeen alle verbinjinge te make.
Faro (distrik)
District Faro (IPA: [ˈfaɾu]) is 'n district van Portugal. Faro grens in 't noorde aon Beja, in 't weste en zuie aon d'n Atlantischen Oceaon en in 't ooste aon Spanje. 'n Groet deel vaan de Algarve vèlt oonder dit distrik.
Bestuurleke indeiling
't distrik is oonderverdeild in 16 gemeintes:
Fysische geografie
't Hoegste punt vaan Faro is de berg Fóia mèt 902 meter in de Serra de Monchique. Wijer gief 't 'n lagune Ria Formosa, die is aongeweze es natuurpark, en boe hoonderde versjèllende soorte veugel stoppe tijdens hun migratie in 't veurjaor en naojaor. De zuieleke köslijn is zoe'n 150 kilometer laank. De köslijn steit bekind um de väöle kalksteingrotte en -groeve's.
Haute-Saône
thumb|Ligking van 't departement Haute-Saône. 't Departement Haute-Saône is eine vanne departementen in Frankriek en haet 't nómmer 70. 't Is gelaengen in 't oeastelik deil van 't landj, grenzendj ane departemente: Côte-d'Or, Haute-Marne, Vosges, Territoire de Belfort, Doubs en Jura. De houfstad is Vesoul.
Belvédère
thumb|right|Ligking vaan Belvédère Belvédère is 'n nog te realisere wiek in 't noordweste vaan Mestreech, ten noorde vaan het Bosscherveld, en ten ooste vaan 't Laonekerveld. De wiek Bosscherveld, wat veural 'n industrieterrein is, zal oonderdeil weure vaan dees nui wiek. 't 'Masterplan Belvédère' betrèk ouch de wiek Boschpoort bij de nui wiek. De Belvédère moot volges de planne goon veurzien in 'n groete woen- en kentoerbehoefte.
Saillant detail is dat 'n deil vaan de wiek gebouwd zal weure op 't vreuger stort. De realisering vaan de wiek zal zeker tot 2025/2030 dore.
Extern link
Website vaan de nui wiek
Kinetiek
De kinetiek is de studie van 't verloup van sjemische reacties innen tied (reactiekinetiek) of van verveursversjiensele (wie diffusie, aafzètting op oppervlakken en katalyse). De kinetiek óngerzeuk zowaal 't macroscopisch verloup van 'n reactie (macrokinetiek) es 't gedetailleerdj verloup vanne aafzunjerlike deilreacties (microkinetiek). In anger wäörd besjeftig de kinetiek zich mitte besjrieving vanne snelheid womit 'n sjemische reactie löp. De kinetiek is 'n óngerdeil vanne fysiosjemie.
De reactiesnelheid hèngk aaf van e groeat aantaal aan factore, wie de concentratie (of activiteit) vanne reactante, de temperatuur, de drök, de ionsterkdje, de verdeilingsgraod, de aanwaezigheid van 'ne katalysator, d'n aanwaezigheid van straoling (wie fotokatalyse en fotosjemie) enne vraog wie wied de reactie oet aevewich is.
Bieje dynamica wuuertj 't begrip kinetiek ouch gebroek. Hiebie besjrief 't de samenhank tösse bewaegingen en krafte, dewiel de kinematica zich besjeftig mitte bewaeging van e lichaam zónger daobie de krafte te betrachte.
Paerds
Paerds (Nederlands: Peerds) is 'n buurtsjap va S'n Pieëter in de gemèngde Voere en liegkt op de huuëgde es me d'r waeg bie de Dreenk leenks nao baove gèèt. Nèmt de waeg rechs da keumt me via Brabant in Rule oet. D'r sjteunt e paar hoezer en 'n boerderiej.
1758
1755 - 1756 - 1757 - 1758 - 1759 - 1760 - 1761
Magne Bois
Magne Bois is 'n buurtsjap va Rimmersjdel en liegkt tösje d'r Roeje Bösj en d'r dörpskern. 't Besjèèt oet 'n groeëte gerestaureerde en tut appartemaente umgeboewde boerderiej.
Dülmen
Dülmen is e Wesfaals stedsje in de krink (Kreis) Kreis Coesfeld, te Noordrien-Wesfale (Duitsland). Mèt häör 184,83 km² en 45.870 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 248 de veerkante kilometer.
't Op 65 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel 7 oortsdeile.
Maazsjes
thumb|250px|Waegwiezers óp Maazjes Maazjes is 'n buurtsjap va S'n Pieëter en liegkt op de huuëgde tösje 't Voordal en 't dal van de Berwinne an d'r waeëg dae Kapel mèt Waeërsj en Bjen verbindt. Dizze waeëg makt ooch de grens tösje Voere en Aubel of in brèjjer verbaand Vlaandere en Wallonië. D'r liegkt èè groeët laandhoes mèt 'ne tuin dae vool sjtèèt mèt rododendrons, die zich bies in d'r beusj, dae an d'r uvverkaant van 't dal van de Voor liegkt, oetgeziejd haant. Es de Belzje vlag oethèngt is d'r ègenaer hèèm.
De Weerd (Maasgoew)
De Weerd is e klei gehuch inne gemèndje Maasgoew in Nederlandjs Limbörg. 't Ligk aan 't Vlaot t'n naordwèste van Lin. 't Ligk tössen 'nen erm vanne Maas (bieje Sjpaorplas) enne Clauscentraal in.
Straote
De volgendje straote ligken oppe Weerd:
Gereidsjap
Gereidsjap ies de verzamelnaam veur veurwerpe die helpe um 't werk liechter en gemekkeliker te make. 'n Deil van dit handgereidsjap of getuug ies vervange door electrisch gereidsjap. (boormesjien, dremel, zaegmesjien, cirkelzaeg, decoupeerzaeg, sjoermesjien, graasmesjien of graasmièjer, sjtrimmer, haokse sjlieper, fleks, hakselaer, betonmeule, cementmeule,)
't Gebroek van sjerpe projectiele
De miensjheid gebruukte al veur 't begin van de gesjreve historie sjerpe projectiele, naomelek al in 't Paleolithicum (of Aw Steintied). Oet drie houte sjpere gevonge in Schöningen bliek dat de homo heidelbergensis al 400.000 en mesjien waal 500.000 jaor v.Chr. projectiele gebroekte. De langste van de drie sjpere waor 23 meter en alle sjpere hawwe e verdiek gedeilte aan de veurkant zoawie 'n modern werpsjpies. Dit wies d'rop dat ze specifiek waore bedoeld um te goaje en neet um te sjteke. Rond 300.000 v.Chr. gebroekte de homo neanderthalensis veurgevörmde sjtein pieplunte in Zuud-Afrika en umringend leng. Veur de oetvinding van sjerpe projectiele waore miensje aangeweze op sjtompe wapes, wie rotse, sjtein, sjtek en hun heng en teng. Sjerpe projectiele waore väöl effectiever es sjtompe wapes, want ze waore neet allein doajelek, mer koeste ouch vanaaf 'n groater aafsjtand weure ingezat. Zoa koeste luuj op groater, gevièrlek wild jage zonger al te väöl risico te loupe. Sjerpe projectiele stimuleerde technologische ontwikkelinge en leide tot de oetvinging van nuu menere um sjtein en hout te bewirke en oetindelek tot 't winne en genete van metale. 't Belang van sjerp gereidsjap weurt bevesteg door groepe wilde chimpansees in Senegal, woavan onlangs woort vasgesjtèld dat ze van boumtek zelf sjerp gereidsjap maakde veur de jach. De vruikes bleke dikser projectiele te gebruke en dit brach ongerzeukers tot de speculatie tot vrouwe mesjien 'n sjleutelrol höbbe gesjpeuld in de evolutie van wirktuug bie de vreuge miensj. Sinds de koms van sjerpe projectiele höbbe luu ze verfiend, geperfectioneerd en vereerd vanwege hun einvoud en effectiviteit. Es basisgereidsjap veur oorlogsveuring en euverleving woorte ze pas betrèkkelek recent in de miensjeleke historie vervange wie vuurwapes effectief en algemein woorte.
Neve 't speciaal gereidsjap (zuug de rubrieke hie-ónder), maak 'ne vakman ouch gebruuk van 't basisgereidsjap van o.a. d'n tummerman.
Gereidsjap in de tuin en van de boer
biel of biele, biekel of bikkel, haaksj of aaks, sjoeffel of sjóffel, graafsjöp, sjöpke, platte sjöp of bats, sjörgskar/sjörsker of sjoepkar, reek, gaffel, zessel, beursjtel, bessem, vaeger, wetsjtein of wetsjtèè, hègkesjièr, graassjièr, sjnoeizaeg, sjnoeisjièr, boumzaeg,
Gereidsjap van de tummerman
rolmaot of maeter, meetlat, hamer (klauwhamer, houte hamer), beitel (hakbeitel, sjteekbeitel, tapbeitel, gutsj), zaeg (handzaeg, foekssjwans, kapzaeg, troefelzaeg, versjtekzaeg, figuurzaeg), sjaaf (bloksjaaf, zeutsjaaf, veurluiper, surform, davidsjaefke), boormesjien en beurkes (sjpiraalboor, speedboor, centerboor, verzinkboor, proppeboor), winkelhaok, zjwejhaok, kruushout, potload, waterpas, teikenhaok, lineaal, rasp, viel, pietsjtang, combinatietang, banksjroef, liemklem, versjtekklem
Materiaal: soorte negel: draodnagel, sjtansnagel, nagel mèt verlore kop, ovale nagel, paneelnagel, platkopnagel, fineernagel,
sjroeve: gleufkopsjroef, kruuskopsjroef en sjterkopsjroef. Ze höbbe allenei hunne eige biepassende sjroevedrièjer. Platkopsjroef (verzinkbaar) en bolkopsjroef. Gipsplaatsjroef, sjpaanplaatsjroef. Kopere sjroef, rvs-sjroef, plastic sjroef.
Gereidsjap van de sjilder en behanger
kwaste, pensele, sjoerpapier, lödder, verfroller, kartonmets, sjtopmets, plamuurmets, sjeetload, naodroller, behangsjièr, behangbeursjtel, waterpas
Gereidsjap van de sjmeed, lasjer en bankwèrker
aambeeld, banksjroef, buigtang, banksjroef, bankhamer, buigtang, combinatietang
Gereidsjap van de sjriever
völpen, ink, balpen, typemesjien, computer mèt beeldsjerm, gum, paperclip, lineaal, potload,
Gereidsjap van de electriciën
sjroevendrièjer, tange, sjtriptang, trèkvaer, buigvaer, soldeerbout,
Gereidsjap van 'ne sjoester
nagelsvoot, driepoat, hamer, tange, pietsjtang, liemklem, nièjmesjien, sjoermesjien, diverse maote leiste,
Gereidsjap van de niejeersj of nièjster
nièjmesjien, lockmesjien, centimaeter, gare, diverse maote naolde mèt en zónder punt, sjpang, sjièr, kartelsjièr, tornmets, radeeraparaat, teikenkriet, sjtop-ei,
Vrouwelike handwerke
Breinaolde in diverse maote mèt en zonder kop; haoknaolde in diverse diekdes (nummering); tunische haoknaold. Breimesjien.
Gereidsjap van 'ne loadgeter of pómpemeker
pómpetang, combinatietang, bahco, ringsjleutel, sjteeksjleutel, piepetang,
Gereidsjap van 'ne plekker (sjtucadoor) en tegelzètter
troefel, sjpóns, liemkamp, voge-iezer, tegelsjniejtang, tegelsjniejmesjien, tegelzaeg, tegelviel