cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stille Wasser
Stille Wasser (Duutsje naam) is 'n hieël klein gehöch inne Naordrien-Wèsfaalse gemèndje Hukkelhaove. 't Gehöch huuertj toet 't dörp Raotem en wuuertj döks gezeen es 'n óngerdeil vanne hujige wiek en 't veurmaolig gehöch Krickelberg. t'n Naorde en naordoeaste van 't gehöch ligk de Pützbach mit anen euverkantj 't gehöch Krickelberg; t'n oeaste ligk 't dörpscentrum van Raotem; t'n zuje ligk de Mühlenbach inne richting vanne reveer de Roer; en t'n wèste ligk e landjboewgebied inne richting van diezelvendje reveer.
Stille Wasser huuerdje vreuger bieje gemèndje Raotem, die op 1 jannewarie 1972 bie Hukkelhaove woort ingelief.
Biografieë van sjportluuj
E portaal nao versjillende biografieë van sjportluuj.
Schellberg
Schellberg (Duutsje naam) is e gehöch inne Naordrien-Wèsfaalse gemèndje Hukkelhaove. 't Gehöch huuertj toet 't dörp Kleingladbach. 't Ligk tössen e landjboewgebied inne richting van Gerderath en Gerderhahn nao 't naorde; e landjboewgebied inne richting van Audermiele nao 't wèste; 't gehöch Brück nao 't zuje en 't dörp Golkrath nao 't oeaste.
Schellberg besteit oet slechs eine waeg: de Schellbergstraße.
Schellberg huuerdje vreuger bieje gemèndje Kleingladbach, die op 1 jannewarie 1972 bie Hukkelhaove woort ingelief.
Auby
Auby is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59950.
De gemeinte is 7,12 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 7 239 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 1 017 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Auberchicourt
Auberchicourt is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59165.
De gemeinte is 7,12 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 4 551 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 639 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Krickelberg
Krickelberg (Duutsje naam) is e veurmaolig gehöch inne Naordrien-Wèsfaalse gemèndje Hukkelhaove. 't Gehöch huuertj toet 't dörp Raotem en vörmp allewiel daovan 'n wiek. Krickelberg ligk t'n zuje vanne Katschbruch, 'n historisch zómpig gebied inne richting van Wasseberg, t'n wèste van Gendorf en Raotem, t'n naorde van de Pützbach, de Mühlenbach en de reveer de Roer (inclusief e grindjgaat genaamp de Adolfosee) en t'n oeaste vanne Pützbach inne richting van 't gehöch Stille Wasser (wiejer t'n oeaste van dit gehöch ligk weer de Roer).
De naam zów zeen aaf te leie van 't aad waord kriekke, det sleejdäöre (Prunus spinosa) mèntj. Dit is 'n verwiezing nao 't feit det dees plantj oppe Roerterrasse väöl greutj.
Krickelberg huuerdje vreuger bieje gemèndje Raotem, die op 1 jannewarie 1972 bie Hukkelhaove woort ingelief.
Aubers
Aubers is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59249.
Boarnsterhim
Boornsterhem (officieel (Fries) Boarnsterhim; deze naom is ouch in 't Nederlands gebrukelek) is 'n gemeinte in de provincie Friesland. 't Oppervlak bedreug noe 168,95 km², op 1 augustus 2013 woende hei 19.517 lui.
Vaal góldmöl
De vaal góldmöl (Letien: Amblysominae) vörmen 'n óngerfemielje vanne góldmöl, bestäöndje oet tieën saorte. Alle saorte kómme veur in Afrika.
Aubers
De gemeinte is 10,14 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 1 674 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 165 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Boarnsterhim
Kerne
De gemeinte Boornsterhem bestoont oet de volgende kerne: De Friese naome, die hei tösse häökskes stoon, waore in de gemeinte officieel.
Vaal góldmöl
Dees óngerfemielje is veuren ieëste kieër besjreven in 1957 doren Iteljaense zoöloog Alberto Mario Simonetta.
Indeiling
De vaal góldmöl waere wiejer es volg ingedeildj:
Boarnsterhim
Kerne
Bij de herindeiling gónge Roordahuizum, Friens, Jirnsum, Grouw, Idaard, Aegum, Warga, Warstiens en Wartena nao Leeuwarden; Rauwerd, Deersum, Poppingawier, Terzool en Sijbrandaburen nao Súdwest-Fryslân; Akkrum, Nes en Oldeboorn nao Heerenveen en Terhorne nao De Friese Meren.
Lies van Limburgstalige sjrievers en dichters
Hie ónder sjtoon sjrieversj en diechtersj, die Limburgse literatuur sjrieve en/of gesjreve höbbe in de Limburgse taal, ouch waal Limburgs dialek geneump.
Zuug veur Limburgse literatuur.
Aubigny-au-Bac
Aubigny-au-Bac is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59265.
De gemeinte is 5,16 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 1 166 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 226 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Aubry-du-Hainaut
Aubry-du-Hainaut is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59494.
De gemeinte is 4,32 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 1 705 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 395 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Booksmart
Booksmart is 'ne film oet 2019.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan kemedie.
De film woort geregisseerd door Olivia Wilde en heet 'nen doer vaan 102 menute.
Aubencheul-au-Bac
Aubencheul-au-Bac is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59265.
De gemeinte is 3,2 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 546 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 171 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj. Dit is evels neet 't geval veur dees gemeinte, die al vaan vreuger aof bij Cambrai huurde.
Dordogne (revier)
thumb|right|De luip vaan de Dordogne De Dordogne is 'ne revier in Fraankriek. Heer oontsprink in Mont-Dore oet de Dore en de Dogne op de noordkant vaan de Puy de Sancy. Heer struimp veural riechting 't weste euver oongeveer 480 km, en mond oet in de Gironde, ten noorde vaan Bordeaux. De Dordogne is ein vaan de wienege reviere in de wereld dee 'n zoegenaompde vloodbranding kint: 't opkoumend tij vörmp 'n golf die tege de stroumriechting vaan de revier in geit tot wel 30 km landinwaarts.
Stroum
thumb|Kanovare op de Dordogne thumb|De Dordogne bij [[Argentat in Corrèze, deil vaan de Limousin region]] De departeminte vaan Fraankriek boe de Dordogne doorheen struimp, same mèt get stedsjes/stei in die departeminte die bij of kortbij de revier ligke, zie es volg:
Horst (Hukkelhaove)
Horst (Duutsje naam) is e gehöch inne Naordrien-Wèsfaalse gemèndje Hukkelhaove. 't Gehöch huuertj toet 't dörp Kleingladbach. t'n Naorde ligk 't baekske de Gladbach. Anen euverkantj van dit baekske ligk nag e klei deil van 't gehöchske Esjembrook, det wiejer veural t'n oeaste van Horst, anen euverkantj vanne Mellikerbaek, ligk. 't Dörpscentrum van Kleingladbach ligk net get wiejer nao 't naorde. t'n Wèste ligk e groeat stök aan landjboewgróndj det inne richting vanne Raotemer wiek Am Bammich geit. De begrenzing ane zuudkantj van 't gehöch is get lestiger: ieëre góng Horst vriewaal drek euver in Sjovemig wo vreuger de waeg 'ne bóch maakdje. Allewiel is de straotnaam Horst doorgetróch door vreuger landjgebied euver 't ganse stök langs de Mellikerbaek toet wo d'r euvergeit inne Schaufenberger Straße in Mellik. Deze litste waeg góng vreuger dus rechstreeks door nao Sjovemig, mer allewiel veurtj me dus euver e stök "Horst". Me kan waal zègke det vreuger t'n zuje van Horst drek Hukkelhaove loog, anen angere kantj vanne Mellikerbaek.
Dordogne (revier)
Zijreviere
thumb|De Dordogne in de [[Périgord]] thumb|[[Beaulieu-sur-Dordogne en Dordogne vaanoet Altillac]] thumb|[[Beynac-et-Cazenac]] De belaankriekste zijreviere vaan bron tot monding:
Horst (Hukkelhaove)
De Mellikerbaek struimp langs 't oeasten en zuudoeaste veurbie 't gehöch.
Avesnes-le-Sec
Avesnes-le-Sec is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59296.
Dordogne (revier)
Zijreviere
N.B. : (R) = rechter zijrevier; (L) = linker zijrevier
Avesnes-le-Sec
De gemeinte is 10,39 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 1 449 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 139 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Horst (Hukkelhaove)
Horst besteit oet twieë waeg: Horst en Romersmühle, deze litste bevindj zich op 'n eilendje inne Mellikerbaek.
Horst huuerdje vreuger bieje gemèndje Kleingladbach, die op 1 jannewarie 1972 bie Hukkelhaove woort ingelief.
Dordogne (revier)
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op de franstaolege, ingelstaolege en nederlandstaolege versie vaan 't corresponderend artikel dao.
Audignies
Audignies is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59570.
De gemeinte is 3,66 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 372 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 102 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Joker (2019)
Joker is 'ne film oet 2019.
De film woort geregisseerd door Todd Phillips en heet 'nen doer vaan 122 menute.
Aulnoy-lez-Valenciennes
Aulnoy-lez-Valenciennes is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59300.
De gemeinte is 6,12 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 7 224 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 1 180 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
The Farewell
The Farewell is 'ne film oet 2019.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan kemedie, dramafilms.
De film woort geregisseerd door Lulu Wang en heet 'nen doer vaan 100 menute.
Gisaengchung
Gisaengchung (Parasiet) is 'ne Koreaonse film oet 2019.
De film woort geregisseerd door Bong Joon Ho en heet 'nen doer vaan 132 menute.
Emmeloord
Emmeloord is de grótste plaats en ouch de houfplaats vanne gemèndje Naordoeaspolder. Formeel is 't gein stad ómdet 't noeatj stadsrechte haet bekómme. 't Dörp ligk midden inne polder en d'rómhaer ligken op bao gelieken aafstandj vanein tieën dörper. De plaats tèldje 25.642 inweuners op 1 jannewarie 2016.
Aangezeen Emmeloord ein vanne weinige grótter plaatsen oppe Naordoeaspolder is, haet 't 'n dudelike centrumfunctie.
D'n allewijle Nederlandse minister vaan Boetelandse Zake, Stef Blok, is gebore in Emmeloord.
Esjembrook
Esjembrook (Duutsj: Eschenbroich, op aaj kaarten ouchwaal gesjreven es Eschenbruch) is e gehöch inne Naordrien-Wèsfaalse gemèndje Hukkelhaove. 't Gehöch huuertj toet 't dörp Kleingladbach. 't Ligk tössen 't dörpscentrum van Kleingladbach nao 't naorde; Horst nao 't wèste; Hukkelhaove nao 't zuje en 't gehöch Bergerhof (inne richting van Houverath) nao 't oeaste. De Mellikerbaek struimp langs 't wèsten en naordwèste veurbie 't gehöch.
Esjembrook besteit oet twieë waeg: 't korte sträötje Eschenbroich, det juus t'n wèste vanne Mellikerbaek ligk, meh waal nag t'n naorde vanne Gladbach (t'n zuje hètj 't Horst) enne lange landjwaeg Im Siel, dae inne richting van Hukkelhaove trèk.
Esjembrook huuerdje vreuger bieje gemèndje Kleingladbach, die op 1 jannewarie 1972 bie Hukkelhaove woort ingelief.
Attiches
Attiches is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59551.
Roma (film)
Roma is 'ne film oet 2018.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms.
De film woort geregisseerd door Alfonso Cuarón en heet 'nen doer vaan 135 menute.
Thomashof
Thomashof (Duutsje naam) is e veurmaolig gehöch inne Naordrien-Wèsfaalse gemèndje Hukkelhaove. 't Gehöch huuerdje bestuurlik gezeen toet de stad Hukkelhaove zelf, mer haet ummer mieë verbenj mit Horst en Kleingladbach gehadj. Thomashof loog op 'n eilandj inne Mellikerbaek, juus wie 't naordeliker gelaenge Romersmühle, det ónger Kleingladbach vool en es 'n óngerdeil van Horst wuuertj gezeen. Thomashof vörmdje eigentlik 't zujelikste deil van Horst, meh doordet 't ónger Hukkelhaove vool en neet ónger Kleingladbach, woort 't es 'n apaart gehöch behanjeltj (daoveur steit 't es 'n apaarte plaats vermeldj inne kreisindeiling van 1935), tródsdet 't te klein is veur 'n apaart gehöch te vörme. Door verligkinge van waeg enne Mellikerbaek ligk d'n Thomashof allewiel gans t'n zuje vanne baek ane Ludovicistraße, kortbie de bushalte Dieks Mühle ('n vermeljing nao d'n Thomashof dae ouch 'n watermeule waas). Mirk op det de hoezer die ónnag ane Ludovicistraße, mer anen euverkantj vanne baek staon, neet ónger Hukkelhaove valle, mer ónger Horst. Daodoor zeen dees gein óngerdeil van Thomashof, veur zowied me nag kan spraeke van e bestäöndj, apaart gehöch.
The Lighthouse
The Lighthouse is 'ne film oet 2019.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, fantasy (fantasie), horror, mystery (mysterie), thriller.
Avesnelles
Avesnelles is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59440.
De gemeinte is 12,71 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 2 371 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 187 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Monos
Monos is 'ne film oet 2019.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan avventurefilms, dramafilms, thriller.
De film woort geregisseerd door Alejandro Landes en heet 'nen doer vaan 102 menute.
Krök
Krök of kruk kan verwieze nao:
Portrait de la jeune fille en feu
Portrait de la jeune fille en feu is 'ne film oet 2019. De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de struiming: drama, romantiek.
De film woort geregiseerd door Céline Sciamma en heet 'nen doer vaan 122 menute.
For Sama
For Sama is 'ne film oet 2019.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan documentaire, biografiefilms, oorlog.
De film woort geregisseerd door Edward Watts en Waad Al-Kateab en heet 'nen doer vaan 100 menute.
Capharnaüm
Capharnaüm is 'ne film oet 2018.
De film woort geregisseerd door Nadine Labaki en heet 'nen doer vaan 126 menute.
Once Upon a Time in Hollywood
Once Upon a Time in Hollywood is 'ne film oet 2019.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan kemedie, dramafilms.
De film woort geregisseerd door Quentin Tarantino en heet 'nen doer vaan 161 menute.
Little Women
Little Women is 'ne film oet 2019.
De film woort geregisseerd door Greta Gerwig en heet 'nen doer vaan 135 menute.
Aulnoye-Aymeries
De gemeinte is 8,66 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 8 840 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 1 021 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Avesnes-sur-Helpe
Avesnes-sur-Helpe is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59440.
De gemeinte is 2,31 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 4 195 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 1 816 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Woiwodsjap Wes-Pommere
Wes-Pommere (Pools: Województwo Zachodniopomorskie; Dütsj: Woiwodschaft Westpommern; Kasjoebisch: Zôpadnopòmòrsczé Wòjewództwò) is 'n woiwodsjap i Pole. Zie ligk in 't noardweste van 't lank en grens in 't weste aa g'ne Dütsje deelsjtaat Mecklenburg-Vorpommern en Brandeburg, in 't noarde aa g'n Oeëszieë, Pommere in 't oeëste, Groeët-Pole in 't zuudoeëste en Lubusz in 't zude. De hoofsjtad en groeëtste sjtad is Szczecin.
De woiwodsjap umvat de ganse sjtrieëk Hingerpommere, óngerdeel va g'n historische regio Pommere. Vuurpommere ligk i g'ne Dütsje noabersjtaat Mecklenburg-Vorpommern, meh e kling deel ligk óch i g'n Poolse woiwodsjap. D'r naam is aafkómstig va de Sjlavische aaduding po more, wat zoeëget 'tzelfde beteëkent es Zieëlank.
Geografie
't Lanksjap va Wes-Pommere weëd durch ouw morenes oet d'r Iestied, meerkes en dichte dennebussje gedomineerd. 't Binnelank is huëvelechtig en is óngerdeel va g'ne Baltische Zankruk. 't Hoeëgste punt ligk bei g'n sjtedje Biały Bór en is 239 meter hoeëg. In 't weste va g'n woiwodsjap móngk de Oder oet i ge Oderhaf, dat i verbinging sjteet mit g'n Oeëszieë.
Sjteë
Sjteë mit mieë es 20.000 iwuënesj zint (sjtank: 30-06-2015):
Bevólking
't Ganse gebeed va de woiwodsjap maakde bis 1945 deel oet va Dütsjlank. Noa d'r Twieëde Weltkreeg woeëd 't gebeed etnisch gezuverd. Etnische Pole, oet g'n sjtrieëk tussje Vilnius in 't hütse Litouwe bis aa Lviv in Oekraïne, verdrieëve de etnische Dütsjesj i dees sjtrieëk. E groeët deel va de Dütsjesj koam heibei óch um 't leëve of woeëd vermoard. Hingergeblieëve Dütsjesj woeëde kultoereel geassimileerd. Heidurch zint hüj bekans alle lüj i g'n regio Pools en neet Dütsj.
De verdrieëve Dütsjsjpraokige bevólking va Hingerpommere kalde e Platdütsj dialek, dat Oeës-Pommesj heesj. De vlöchtelinge nome i Dütsjlank massaal 't Hoeëgdütsj aa, zieëker i gebede oeë de dialekte fósj aafwiekde va hön dialek. 't Oeës-Pommesj dialek leëf nog wier i Dütsje gemingsjappe i Brazilië, in 't bezónger i de sjtate Espírito Santo, São Paulo en Paraná. 't Pools dat hei gekald weëd behoeët tot ee va de zuvere variante. Óch guëf 't wieënig regionalisme i dees gegend, i teëgesjtelling tot anger Poolse regio's. De verkloaring heivuur is 't óntbreëke van 'n kultoerele binging va de Pole mit g'n sjtrieëk.
Black Panther (film)
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan actie, avventurefilms, sciencefiction (of Sci-Fi).
De film woort geregisseerd door Ryan Coogler en heet 'nen doer vaan 134 menute.
Sorry to Bother You
Sorry to Bother You is 'ne film oet 2018.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan kemedie, dramafilms, fantasy (fantasie), sciencefiction (of Sci-Fi).
De film woort geregisseerd door Boots Riley en heet 'nen doer vaan 112 menute.
BlacKkKlansman
BlacKkKlansman is 'ne film oet 2018.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan biografiefilms, kemedie, misdrieffilms, dramafilms.
De film woort geregisseerd door Spike Lee en heet 'nen doer vaan 135 menute.
Avesnes-les-Aubert
Avesnes-les-Aubert is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59129.
De gemeinte is 9,01 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 3 630 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 403 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
The Favourite
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan biografiefilms, kemedie, dramafilms, historiefilms.
Hereditary
Hereditary is 'ne film oet 2018.
The Favourite
De film woort geregisseerd door Yorgos Lanthimos en heet 'nen doer vaan 119 menute.
Hereditary
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, horror, mystery (mysterie), thriller.
De film woort geregisseerd door Ari Aster en heet 'nen doer vaan 127 menute.
Brakele
thumb|Oetzich euver 't centrum van 't dörpke. Brakele (Duutsj: Brachele) is e dörp inne Naordrien-Wèsfaalse gemèndje Hukkelhaove. t'n Naorde van Brakele ligke de reveer de Roer en 't dörpke Helfet (inne richting van Hukkelhaove); t'n zuje ligke Linnich en e windjmeulepark; t'n oeaste ligke Rurich en Körrenzig; t'n naordwèste Randerath en Himmerich; en t'n zuudwèste Lindern. Wiejer ligk Brakele ane spaorlien dae richting 't noeardoeasten op Baal aan trèk. 't Dörpke ligk juus t'n zuudwèste vanne Teichbach.
Op 30 juni 2014 haw Baal 3.402 inwoeaners.
De plaatsnaam woort veur 't ieës vermaldj in 1204 es Brakele. Me verklaortj deze naam es 'n samestèlling van bracha (braakligkendj landj) en loea (dörp ane bós).
Brakele vörmdje vreuger zien eige gemèndje, die op 1 jannewarie 1972 bie Hukkelhaove woort ingelief.
Avengers: Infinity War
Avengers: Infinity War is 'ne film oet 2018.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan actie, avventurefilms, sciencefiction (of Sci-Fi).
De film woort geregisseerd door Anthony Russo en Joe Russo en heet 'nen doer vaan 149 menute.
Awoingt
De gemeinte is 6,31 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 816 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 129 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Groninge (provincie)
Groninge (officieel Groningen, Gronings Grönnen) is 'n provincie in 't noordooste vaan Nederland. Sociaal besteit ze oet e dunbevolk platteland (de Ommelanden) um de gelieknaomege hoofstad die es centrum vaan gaans Noord-Nederland fungeert en de zevende stad vaan 't land is. De provincie grens aon Friesland, Drente en 't Duitse Nedersakse.
Taol
In de provincie Groninge weure dialekte gesproke die same 'n aofwiekende oonderverdeiling vaan 't Nedersaksisch vörme, bekind es Gronings-Oosfrieslands. Ouch in noordelek Drente weurt Gronings gesproke. Drei dörper zien Friestaoleg. De dialekte versjèlle wel vaanein, meh vergeleke mèt 't (Zuid- en Middel-) Drents en Twents valle de euvereinkómste op. Oongeveer 65% vaan de Groningers sprik nog Gronings; 't (relatief) aondeil vaan sprekers in de stad is evels väöl lieger es dat op 't platteland.
Gemeintes
Groninge kint per 1 januari 2021 10 gemeintes.
Zuug veur 'n euverziech Lies vaan geweze gemeintes in Groninge.
Aongrenzende distrikte
Groninge grens aon de volgende distrikte (Nederlandse provincies en Duitse distrikte):
Auchy-lez-Orchies
Auchy-lez-Orchies is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59310.
Friesland
Friesland (officieel Fryslân) is 'n provincie in 't noorde vaan Nederland. Nao oppervlak is 't de ierste provincie vaan Nederland, meh 41% vaan dat oppervlak is full-time of part-time water. De provincie grèns aon Groninge, Drente, Euverijssel, Flevoland en Noord-Holland. De provincie kint veer bewoende (Wadden-)eilen: Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog.
Orgaan
'n Orgaan is binnen 'n organisme e gehieël aan weefsele mit ein of mieëder functies die det organisme dene. Zoea is 'n hoedmuundje (of stoma) 'n orgaan det de ventilaasje regeltj bie plantje. Döks euve stèlsele van inkel organe samen ein bestumdje functie oet; zoea verzörgen 't hert enne bloodvater same de functie vanne bloodsómloup.
Auchy-lez-Orchies
De gemeinte is 7,79 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 1 502 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 193 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Orgaan
't Grótste miensjelik orgaan is de hoed. Dees bedèk 't ganse lief en haet versjillige functie: mit naam 't besjurme van 't miensjelik lief taengen oetdruueging, óngerkeuling, besjajiging en gekrenkdjekaene.
Friesland
Taole
Friesland is 't toesland vaan de twiede officieel taol in Nederland: 't Fries. 't Weurt door get mie es de helf vaan de Frieze gesproke. De Stellingwerve, 't zuidooste vaan Friesland, zien vaanajds neet Friestaoleg meh Saksischtaoleg. In de stei en groete plaotse die in de Renaissance veurnaom waore weurt sinds viefhoonderd jaor e Nederlands dialek gesproke: 't Stadsfries, dat erreg door 't Fries beïnvleujd is. Algemein Nederlands kump ummer mier in gebruuk ten koste vaan de versjèllende streektaole.
Archeologie
Archeologie (Grieks: archaios - 'oud', logios - 'gelièrd') of oudheidkunde ies de weitensjap die door besjtudering van materieel euverbliefsele oet 't verleje inziech probeert te kriege in (de prehistorische fase) van culture, hun óntwiekkeling, de meneer woa-op culture ziech höbbe beïnvloed, enz.
Friesland
Gemeintes
Sinds 2019 kint Friesland nog 18 gemeintes.
Archeologie
De modern archeologie is begonne mèt de inzichte van de geologe James Hutton en Charles Lyell.
Friesland
Gemeintes
Friesland waor ummer al groetsjaoleg opgezat. De provincie bestoont oet èlf stei en 'n aontal lendeleke grietenije, traditioneel 30 meh nao 1814 32, die mèt de koms vaan de Gemeintewèt in 1851 transformeerde tot 43 gemeintes. Pas in 1984 woorte veur 't iers op groete sjaol gemeintes heringedeild. Daonao bleef 't nog ins tientalle jaore stèl. De lèste jaore zien obbenuits fusies gewees, te beginne in 2011 mèt de vörming vaan de enorm gemeinte Súdwest-Fryslân, daonao in 2014, 2018 en 2019 nog ins versjèllende aander deile vaan de provincie. Veur de koumende jaore zien gein nui herindeilinge veurzien.
Archeologie
De archeologie kènt 'ne praktische kant (veldwerk; 't doon van opgravinge) en 'ne theoretische kant (analyse, datering en conservering van 't gevónge materiaal; 't op grond van gevonge materiaal opsjtèlle, verbetere en bevestige van theorieë enz.). Ónterech weurt de archeoloog soms gezeen es 'ne (sjat)graver. Hae ies èvvel 'ne deskundige dae weitensjappelik bezig ies.
Friesland
Gemeintes
Zuug veur e gans euverziech Lies vaan geweze gemeintes in Friesland.
Krök (muibel)
'n Krök is e muibel worop me kan zitte. Per diffenisie haet 'n krök gein leuninge, ouch neet anen achterkantj. Wen e zitmuibel waal leuningen anen achterkantj haet sprèk me meistes euver 'ne stool (of 'ne zaetel). 'n Krök haet meistes eine, drie of veer puuet, mer hievan wuuertj nagal aafgeweke. 't Guuef versjillige saorten aan krökke, worónger:
Drenthe
Drenthe (soms Drente gesjreve) is 'n provincie vaan Nederland, in 't noordooste vaan 't land. De provincie besteit veur e good deil oet zandgroond; in 't noorde en ooste evels ligk hoegtörf. De provincie bestoont veur langen tied veurnaomelek oet hei; in de twintegste iew zien väöl vaan die heivelde met bos beplant.
Taol
In Drenthe weure väölerlei variante vaan 't Nedersaksisch gesproke, die wel weure samegebrach oonder de naom Drents meh wieneg gemeinsjappeleke kinmèrke höbbe. Me moot versjèl make tösse de taol vaan 't zand, wat al sinds minseheugenis weurt bewoend, en die vaan 't veen, 't oontginningsgebeed wat pas in de lèste iewe woort gekoloniseerd. Op 't zand goon Drentse dialekte gesteidegaon euver in 't Gronings naomaote me wijer nao 't noorde reis. De veenkolonies zien 'n aander verhaol: in 't noorde weurt ech Gronings gesproke (dit gebeed is vaanoet de stad Groninge gekoloniseerd), 't zuie is 'n taolkundege misjmasj umtot de oontginning dao vaan versjèllende oondernumminge oetgong, die lui oet versjèllende plaotse mètbrachte.
Nog oongeveer d'n hèlf vaan de Drentenere spraok begin einentwintegsten iew Drents. De rockband Skik en ziene zenger Daniël Lohues höbbe veur nationaol succesvolle meziek in 't Drents gezörg.
Gemeintes
Drenthe kint 12 gemeintes. Dat zien nao Flevoland de minste.
In Drenthe zien mer eine kier echte herindeilinge gewees, en wel in 1998. Veur deen tied had de provincie nog 36 gemeintes. Door de dao gebrukeleke bestuursvörm waor de provincie al ummer groetsjaoleg ingeriech. Nao 1998 zien in de provincie gein herindeilinge mie te verwachte.
Veur e compleet euverziech zuug Lies vaan geweze gemeintes in Drenthe.
Aongrenzende distrikte
Drenthe grens aon de volgende distrikte, naomelek Nederlandse provincies en Duitse distrikte.
Amiens
thumb|De Slevrouwekathedraal van Amiens Amiens (sjpreek oet: Amjáé; IPA: ​[a.mjɛ̃]; Picardisch: Anmyin) ies 'n sjtad en 'n gemeinte in 't Noord-Frans departemint Somme, in de sjtreek Picardië (deil van de regio Hauts-de-France). Amiens is ouch de houfsjtad van Somme. Amiens maak deil oet van 't arrondissemint Amiens, en de kantons Amiens 1 tot 7.
Avelin
Avelin is 'n gemeinte (commune) in de Nord (ofwel 't Noordelek Departemint) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59710.
De gemeinte is 13,76 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 2 641 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 192 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj.
Nasjonaal Park De Maasdune
thumb|De Maasdune 't Nasjonaal Park De Maasdune is 'n nasjonaal park in 't naorde van Nederlands Limburg. 't Is ein bós- en heigebeed op 'ne langgerekde zandrök, tösse de Maas en de päöl mit Pruses. 't Park is zoeën 4.500 hektaar groeët, twintig kilomaeter lank, slechs twieë à dreej kilomaeter breid en leet veur 'n groeët deil in de gemeinte Baerge. De dune zien ónderdeil van 'n langer kete van reveerdune tösse Gennep en Venlo. Daomit is ze de langste revierduungordel van Nederland. Ten naorde van Gennep hèlt de dunerie op en is 't land vlaker, beej Venlo gaon ze euver in de Maasterasse. De dune zien tösse de vieftieën en de dertig maeter hoeëg. De hoeëgste is 34 maeter baove N.A.P.
De vörming van de Maasdune
De fysische factore water en wind hebbe 'ne wiechtige rol gespeuld beej de vörming van de Maasdune. 't Netuurgebeed besteit oet fluviatiel aafzettinge en aafzettinge mit melm. In 't Pleistoceen struimde de Rien nog door 't gebeed en waas de Maas 'n ziereveer van de Rien. Det kin me truukzeen aan de grindaafzettinge in d'n baojem. De Maasdune zelf zien zoeën 21.000 jaore truuk gevörmp tiedes de letsten Iestied. In daen tied woort 't leechter melm aafgezet door 'ne krachtige westewind. Allewiel zien sómmige van die gebeje nog altied in "bewaeging", al zien groeëte stökke bebós mit graove den en vuuel ander plekke zien bedek mit hei. In de prehistorie woort 't land al geraojd. In de Romeinsen tied woort dit gedaon veur d'n aanleg van infrastructuur en boew, in de middelieëwe opniej veur raojingsactiviteite en extensief landboew. Vanaaf 't begin van de twintigste ieëw kreeg 't gebeed 'n neteurfunctie. In 1996 woort 't neteurgebeed officieel 'n nasjonaal park, mer nog ónder de naam "De Hamert". Twieë jaore later kreeg 't zienen hujige naam.
Behaer
't Park is in behaer beej 't Limburgs Landschap, Staotsbósbehaer, gemeinte Baerge en Gennep en inkele particuliere eigenaere. Wiechtig ónderdeil van 't beleid is 't nateurlik in stand halde van de hei door 't truukdringe van bós, in 't bezónder rilletief jónge graove denne-aanplant. Daoveur waere geite en gallowayrindere ingezet. Heejdoor óntsteit 'n aafwisselend landschap mit naoldbös, loufbös, hei, venne en melm.
't Nasjonaal park is verbónde mit de Mienwaeg en 't terasselandschap beej Venlo.
De kroeënekraan
De kroeënekraan trek in 't veur- en in 't naojaor euver De Maasdune en striek denaer beej de vuuele venne in 't neteurgebeed, wie De Hamert. Dit is hieël bezónder in Nederland. Daorum is de vogel opgenaome in 't logo van 't nasjonaal park.
Ónderverdeiling
De volgende neteurgebede hure beej 't park.
Toerisme
Toerisme is 'ne wiechtige brón van inkómste veur de gemeinte Baerge. 't Neteurschoeën trek jaorliks vakensiegengers. Daodoor zien d'r rilletief vuul bungalowparke, hotels en kampeerplatse te vinde. Op 't Leukermaer en 't daomit verbónde Reindersmaer wuurt watersport beoefend. 't Strandbad van 't Leukermaer is regionaal good bekind, wies Numwaege en wies ónder Venlo.
Brón
Dit artikel is gebaseerd op d'n inhald van 't corresponderende artikel op de Nederlandse zösterpazjena.
Gelderland
Gelderland is 'n provincie in 't ooste vaan Nederland en zuver nao laandoppervlak (zoonder water) gemete wiedoet de groetste vaan 't land. Drei veurnaom stei ligke drin (Nijmege, Arnhem en Apeldoorn), boe-um ziech drei landelike gebeje vörme: d'n Achterhook, de Betuwe en de Veluwe. De provincie grens aon Flevoland, Overijssel, Limburg, Noord-Braobant, Zuid-Holland, Utrech en de Duitse länder Nedersakse en Noordrien-Wesfale ('t is daomèt de einegste Nederlandse provincie die aon twie Duitse länder grens). Gelderland is, wie Limburg, in trèk es bestumming veur binnelands toerisme.
Taol
In d'n Achterhook en op de Veluwe weurt 'n Nedersaksische streektaol gesproke. Zuid-Gelderland kint 'n ing aon 't Braobants verwant dialek. Op de Veluwe goon Hollands en Nedersaksisch laankzaam inein euver.
Gemeintes
Gelderland heet 51 gemeintes (2019)
Oondaanks zien groetde is Gelderland neet zoe dèks veurwerp vaan gemeinteleke herindeilinge gewees es de provincies in 't weste vaan 't land. Groete herindeilinge voonte plaots in 1818 (Veluwe en Reveregebeed), 1955, 1978 (Betuwe), 1984 (Land vaan Maos en Waal), 1999 (Bommelerwaard) en 2005 (Achterhook).
Zuug wijer lies vaan geweze gemeintes in Gelderland.
Aongrenzende distrikte
Gelderland grens aon de volgende distrikte (Nederlandse provincies en Duitse districte).
Bleujbaom
De bleujbaom, bleujas of bloombaom (receptaculum) is 't al dan neet verbrèdj ènj vanne bloomssteel (stengel) worop alle deiler vanne bloom staon ingepaotj. Inne regel is dit stengeldeil zoea kort det de lejen enne knuup neet óngersjeibaar zeen.
De bleujbaom kan plat, haol of bol zeen. De term bloombaom broek me meistes ouch veure verbrèdje houfas van e kupke of van e körfke bie samegestèldjbleumige (Compositae). Sómtieds is de bleujbaom baove de inpaoting vanne kelch enne kroean verhuueg of toet 'n sjief aangezwolle.
'n Sjief- of ringvörmige verdiekking vanne bleujbaom neump me sjief of discus; dees haet nektarklere. 'nen Discus kump veur bieje esdäöre (Acer).
Animisme
Animisme (oet 't Latien: anima - zièl, geis) ies ein natuurgodsdeens. In 't animisme geluif me in 't besjtoon van gooj en koaj geiste. Me geluif dat geiste in eder veurwerp kènne goon ziette. Me moet die geiste te vrund houwte. Dat kèn door offersj te bringe en bepaalde rituele oet te veure. 't Verière van geiste en anger sjpiritualiteite van veurouwersj ies ouch hièl belangriek.
Krök (hölpmiddel)
'n Krök (meistes gezag op 't mieëvaad krökke) is e medisch hölpmiddel det wuuertj gebroek wen emes get aan 'ne bein of aan bèds bein haet, meistes 'n verwónjing. Ouch waere krökke gebroek wen emes gei gewich oppe bein moog zètte.
't Guuef versjillige saorten aan krökke. De meis-veurkómmendje krökke höbben 'ne steun veuren óngererm, mer ouch guuef 't krökke die toet óngerane oksel kómme, of krökke wobie de gewóndje bein bieje kneen kan rasten oppe krök. Dees litste saort guuef mieë vrieheid veure henj.
Kelch (bloom)
De kelch of kelk (calyx) is de boetelste krants van 'n bloom en steit ingepaotj oppe bleujbaom. De kelchblajer (sepale) kónne zeen vergreudj en zoea 'n kelchbuus vörme, wie bie 'n aubergine. Aevel kan de kelch ouch gans óntbraeke.
Meistes haet de kelch 'n gruuen kluuer, meh det hoof neet ummer. Zoea is die wit bieje bósbótterbloom en haet 'n tulp hieël väöl versjillige kluuermuuegelikheje.
Ane kelch kan sómtieds e spaor zitte det meistes mit nekter is gevöldj,
Sómtieds guuef 't 'n biekelch (epicalyx), 'n krants van kelchechtige blaedjes die aevel neet toete kelch behuuertj. E veurbild hievan is de biekelch van 't muskuskieëskeskroed (Malva moschata), die besteit oet drie lien- toet spaerpuntjvörmige blajer.
Twieëzaodlobbige höbbe veer toet vief kelchblajer en einzaodlobbige drie of e väölvaad daovan.
Waegbrei
Waegbrei of weegbree (Plantago) is e geslech oete waegbreifemielje (Plantaginaceae). 't Geslech besteit oet windjbestuvers en haet aorvörmige bleujwieze. De blajer zeen bieje meiste saorte parallelvörmig, det ieëre e kènmirk is veur einzaodlobbige. Door dees twieë kènmirke doon de waegbreiplantje get dinken aan graas. Bieje meiste saorte die veurkómmen in Wès-Europa staon de blajer in e blaadrozèt biejein.
Oete zaodhoed vanne zäöj van sómmige saorten aan waegbrei wuuertj e perduk gemaak det wuuertj gebroek veure stoolgank: psylliumvaezel. Dit zwèltj op wen 't same mit zat voch wuuertj gebroek en vertaertj neet, zodet 'n zaachter, volumineuzer óntlasting óntsteit.
Op anger dialekte neump me dees plantj ouch waal waegtrae(j), waegtraon(e) of waeg(ter)blaad/waegblajer.
Saorte
In Nederlandj en op 't Belsj kómme de volgendje saorte veur:
Jo Luijten
Jo Jacobus Wilhelmus Luijten (Remunj, 24 april 1978) is eine in Amerika woonechtige Nederlandse videokunsteneer, computerprogrammeur en neerlandicus, dae mit Kinna McInroe wirk ónger het pseudonym Squirrel-Monkey.
Video's
Zien bekindste werk besjteit oet video's die tuine wie social media-sites en computerspelle d'r oet gezeen zólle höbbe, es die al hadde besjtaon in de jaore '80 en '90. Dees filmkes zeen waereldwied good óntvange.
In 't kader van de Youtube Comedy Week in 2013, haet Warwick Davis eine video van Jo Luijten oetgerope toet ein van de beste Tech Sketch Moments. De Nighthawk Cinema in New York haet in samewirking met Daily Motion de video If Angry Birds were Invented in the '80s gesillekteerd om te vertuine in de bioscoop. De Hongaarse website Urbnplyr vónj de video If Instagram were invented in the '80... ein van de beste video's van 2014.
Games
In 2016 ontwikkelde Luijten twee computersjpelle wo de sjpeler ónger 't vel kan kroepe van Donald Trump en Hillary Clinton.
Krók
thumb|Krók of kaorevlam.
Krók, op 't Mofers meistes kaorevlam (Agrostemma githago) is 'n plantj oete anjerfemielje (Caryophyllaceae). De saort is in Nederlandj hieël zeldjzaam en sterk aafgenómmen in aantaal. Van netuur kump ze in Nederlandj veur in 't reveergebied, Twente en in Zuud-Limbörg. Krók wuuertj ouch in einjäörige bloomsweijen oetgezejdj en gekwieëk is sierhäöf.
Jo Luijten
Games
Jo Luijten is eine naef van sjriever Hugo Luijten, womit hae de video Limburg Welcomes Trump In His Own Words maakde. Deze ging viral in Limburg.
Krók
Krók is 'n einjäörige plantj die 20 toet 100 cm hoeag wuuertj, spaerpuntjvörmige blajer haet en weik-behaordj toet viltjig is. Krók bleutj van junie toet julie mit alleinstäöndje, lankgesteeldje, deepraos toet paarsroeaj blome. De kelch is roew-behaordj enne kelchblajer zeen puntjig en langer es de kroeanblajer. De blome zeen twieëgeslechtig. Tródsdet de ganse plantj vergiftig is, zeen de duusterkluuerige zäöj 't giftigste. Ieëre woorte dees mitgeougs en bie te min zuvering mitgemaole, wodoor 't kaoremael vergiftig woort en dore saponine dao-in kós leie toet maag- en dermperbleme.
Krók kump veur op löss en zenjetige klei en greutj tössen 't kaore, veural tösse rögke en wiejer op braakgrunj. De plantj is vrie slap en haet steun nuuedig vanne kaoreplantje. Ieëre waas 't 'n algemein-veurkómmendj kaorenónkroed.
Anger name
Op 't plat kintj dees plantj väöl versjillige name, worónger: krök(kebloom), christusoug, orgeloug, steeknaeske en mögkebloom.
Zieland
Zieland (Nederlands: Zeeland; Ziews: Zeêland) is 'n provincie in 't zuidweste vaan Nederland. Ze besteit oet 'n aontal (geweze) eilen en e gebeed wat grens aon 't Belsj bekind es Ziews-Vlaondere. Aon de väöl zie-erm die me op de kaart vaan Zieland zuut daank de provincie häöre naom. De veurnaomste inkoumesbronne zien landbouw, visserij en toerisme. Väöl toeriste koume oet Duitsland.
In streke
Zieland weurt veural es 'n verzameling veurmaolege eilen gezeen; 'ne Zieuw oontleent zien eigeheid dèks aon 't eiland boe heer vaandan kump. De streike zien:
In gemeintes
Sinds 2003 kint Zieland nog mer daartien gemeintes.
't Aontal gemeintes waor vreuger väöl groeter: begin negentienden iew hadde alle dörpkes en zelfs en groet aontal gehuchte hun eige bestuur. Dit kaom doortot de Ziewse gemeintes de rechsopvolger vaan de ambachsheerlekheide waore, die in Holland en Zieland dèks hendeg klein waore. Groete tot zier groete herindeilinge voonte plaots in 1813 en 1816 (gehuchte en verdeilde dörper), in 1961 (Schouwen-Duiveland), in 1966 (Walcheren), in 1970 (Zuid-Beveland en Ziews-Vlaondere), in 1971 (Tholen), vaan 1995 tot 1997 (ganse provincie) en in 2003 (Ziews-Vlaondere). Oondaanks discussies euver beveurbeeld ein gemeinte Walcheren of ein gemeinte Ziews-Vlaondere lieke de gemeinteleke herindeilinge in de provincie Zieland te zien gestop.
Infrastructuur
Door de gaanse provincie loupe mer twie otosnelweeg, boevaan eine, d'n A 256, mer e paar kilometer laank is. D'n aandere, d'n A 58, löp vaan de grens mèt Noord-Braobant bij Rilland tot aon Vlissingen. In de res vaan de provincie weure N-weeg gebruuk. Ouch kint de provincie mer eine spoorweeg, dee aon d'n A 58 parallel löp en nege staties heet.
Tot 1953 (zuug oonder bij "Historie") waore de meiste eilen allein per boot te bereike. 't Deltaplan, dat boete diekverzwoering ouch 't bouwe vaan aofsletende damme inheelt, sjöpde e systeem vaan verbindinge tösse de tot daan geïsoleerde deile vaan de provincie. Bekind is de Zielandbrögk, dee korten tied de langste brögk vaan de wereld waor en jaorelaank de langste vaan Europa. In 2003 woort de Westersjeldetunnel geëupend, dee Zuid-Beveland mèt Ziews-Vlaondere verbint.
Taol
't Platteland vaan Zieland kint 'n nog vrij levendege streiktaol, bekind es Ziews. Eder dörp, of zeker eder eiland, heet zien eige dialek, meh de dialekte vaan bove de Westersjelde zien good oonderein te verstoon. Roond Hulst weurt gei Ziews, meh 'n Oos-Vlaoms dialek gespoke.
'nen Aonvraog um de Ziewse dialecte och es streektaal erkind te kriege binne 't Europees Handvest, dat och 't Limburgs erkind, woort oetindelek aofgeweze nao 'n negatief advies vaan de Nederlandse Taolunie.
Historie
Zieland woort in de Romeinsen tied bewoend door Kelte. Bekind is de plaotseleke godin Nehalennia, die door de Romeine dao ouch verierd woort. In deen tied waor 't gebeed nog neet zoe geaffecteerd mèt water wie later 't geval woort.
In de Middelieuwe behoort 't gebeed iers bij Vlaondere. 't Eiland Walchere gebruukde de graof veural es veurpos um de handel op Brugge veileg te stèlle en Antwerpe (en daomèt Braobant) dweers te zitte. Later in de middeliewe kaom 't mieste vaan 't gebeed, naomelek alles ten noorde vaan de Westersjelde, in 't bezit vaan de graof vaan Holland.
Wie de Rippubliek vaan de Zeve Vereinegde Nederlen de aw geweste in eine staot vereinegde woort Zieland vaan Holland losgemaak. In de zeventiende iew bleujt Zieland same mèt Holland wie noets teveure. 't Weurt hendeg belaangriek in de handel en de oorlogsveuring. In de achtienden en negentienden iew raak 't gebeed in verval.
In 1953 gebäört de groetste natuurramp in Nederland in de twintegste iew. Veural Schouwen-Duiveland en 't Zuid-Hollands Goeree-Overflakkee rake euverstruimp bij 'ne zwoere störm. In totaol sterve 1835 lui en väöl mie rake hun hoes kwiet. De internationaol hölp kump snel op gaank.
Aongrenzende provincies
Noord-Braobant grens aon de volgende Nederlandse en Belsje provincies.
Bósbótterbloom
De bósbótterbloom, witte bótterbloom, witte bósbloom of duvelsklaw (Anemone nemorosa) is 'n lieëg vaste plantj oete ranónkelfemielje (Ranunculaceae). 't Is 'ne geofyt mit 'ne wortelstek. De bósbótterbloom bleutj van mieërt toet en mit mei.
Meistes greutj de bósbótterbloom in groeate gruup. De plantje höbbe drie huuegdjeblajer oppe bloomsstengele mit witte blomen en waere 10 de 25 cm hoeah. De wortelstek vanne plantj löp kort euvere gróndj en haet witte knuup. Oppe wortelstek staon ouch blajer.
De bósbótterbloom greutj döks op leimige, kleiachtige of sterk-humeus bósbäöm mit hoeage gróndjwaterstandj in 't halfjaor rónjelómme wintjer. De euverblievendje plantj mit óndepe wortelstekker greutj veural in loufbus, meh wuuertj ouch gevónjen in houtwel, grave, knaalkantje, slaotkantje, langs baeken en sómtieds ouch in huilenj.
Périgord Noir
thumb|right|Ligking vaan de Périgord Noir De Périgord Noir (de zwarte Périgord) is 'n oonderdeil vaan de landstreek Périgord, in 't departemint Dordogne in de regio Nui-Aquitanië in Fraankriek. 't Is 'n toeristisch gebeed mèt väöl prehistorische grotwoeninge (abri's), grotte mèt prehistorische grotsjèlderinge, kestiele en ruïnes. De bekindste grot mèt grotsjèlderinge is de grot bij Lascaux. Daoneve gief 't ouch druipsteingrotte zoewie Grotte du Grand Roc bij Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil.
Bekinde plaotse in de Périgord Noir:
Antropologie
Antropologie is de sjtudie of lier van de minsj. Dees sjtudie hilt zich bezig mit alle luuj én mit alle dimensies van de minsjelikheid. In de modern antropologie sjtit 't begrip dat de minsjelike aard 'cultuur' is centraal. Angesj gezigk, dat oos soort de capaciteit haet ontwikkeld óm ozze wèlt in symbole te zeen, en dat veer de wèlt (en ószelf) op basis van dergelike symbole kinne transformere.
Antropologie weurt euver 't algemein in veer gebede óngerverdeild:
Dit zien de antropologe die 'n artikel op dees Wikipedia höbbe:
Wrattekroed
Wratte(le)kroed kan verwieze nao:
Veldeke
thumb|300px|De [[watermeule|watermuuële va Veldeke aan de Demer waor waarsjienlik de geboerteplek van Heinric van Veldeke.]] thumb|300px|right|Plaquette van Heinric van Veldeke op de watermuuële in Veldeke Veldeke waor volges väöl literatuurweitensjappersj en neerlandici 'n good op 't grondgebied van Spalbeek bie Kermt, noe 'n deilgemeente va Hasselt. 't Good waor 'n lieën van de abdij van Herkenrode. 't Is in jieker geval de geboerteplaats va Heinric van Veldeke (1128), 'ne Oudlimburgse hofdichter of minstreel. De Veldekewatermuuële in Spalbeek is nao häöm genump.