cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trier
Trier is e centrum van wienhandel en haat 'n belangrieke sjtrieëkfunctie es weenkelcentrum väör 'ne groeëte regio. Trier is ooch bekaand es gebaoërteplaatsj va Karl Marx. Zie gebaoërtehoes is noe e museum: 't Karl Marx-hoes.
Historie
Óp 't “Rote Haus” an d'r Groeëte Maert va Trier bevindt zich 'n inscriptie: “Ante Romam Treveris Stetit Annis Mille Trecentis” (Vör Roeëme besjtóng Trier al 1300 jaor). Dit is oongetwiefeld 'n mythe die in de Middelieëwe oontsjtande is, mae tóch…. In 't dal van de Moezel besjtónge al 3000 jaor v.Chr. miensjeleke nederzettinge (bandceramiekers) en Trier kan mèt rech eng van de odste sjtaej ten noorde van de Alpe geneumd werre.
Amb Mofert (gemèndje)
De gemèndje woor verneump nao 't bestuursdistrik Amb Mofert, det inne middelieëve bestóng.
Trier
Historie
Van 27 v.- bies 14 n. Chr. waor Augustus keizer van 't Romeins Riek. Roond 16 v.Chr. waoërt dör de Romeine in de buurt van 't Keltische sjtamheiligdom Treviren de nederzetting Augusta Treverorum gesjticht. An 't èng van d'r 3e ieëw verhoof keizer Diocletianus de sjtad, die inmiddels Treveris waoërt geneumd töt Romeinse keizerleke residentie en töt hoofdsjtad van 't westelek deel van 't Romeins riek. De sjtad kreeg d'r bienaam “Roma Secunda”, 't twiede Rome. D'r Romeinse waeg va Trier nao Mestreech, d'r Via Mansuerisca leep över de Boschsjtraot (noe vaeldwaeg) va Voere.
Amb Mofert (gemèndje)
Insignes
Op 25 april 1991 kreeg de nuuj fusiegemèndje, nag óngere naam Postert, 't volgendje waope toegekantj:
Manx Gaelic
Vergelieking mèt zien zöstertaole
In oonbeklemtoende lettergrepe op -agh (Iers en Sjots Gaelic -ach) blijf de [a] gehuurd, dewijl dao in de zöstertaole 'n /ə/ klink: jeeragh 'rechoet' [ˈdʒiːrax].
Trier
Historie
Ooch oontwikkelde zich hie an 't èng d'r 3e ieëw e centrum van 't vreug christendom.
In d'r 5e ieëw waoërt Trier dör de Franke veroverd. In 870 keumt 't bie 't Oostfrankisch-Duutsje Riek.
Manx Gaelic
Vergelieking mèt zien zöstertaole
De historische beginclusters cn-, gn-, mn- en tn- weure allewijl oetgesproke wie respectievelek /kr-/, /gr-/, /mr-/ en /tr-/. Dit is ouch zoe in 't Sjots Gaelic (bekaans in alle dialekte) en in de mieste Ierse dialekte (meh neet in 't Munster-Iers en in de standaardtaol). Tegeneuver 't Iers cnáid 'gekkegheid' steit zoedoende 't Manx craid.
Amb Mofert (gemèndje)
Gesjiedenis
De gemèndje Amb Mofert bestóng eigelik al saer 1 januari 1991, mer dan ónger de naam Postert. 't Waas 'n fusiegemèndje, die óntstange waas nao 't fusere vanne gemèndjes Postert, Berg ane Roer en Mofert. Op 1 januari 2007 is de gemèndje Amb Mofert mit de gemèndje Roerdale gefuseerd toet 'n nuuj gemèndje die ouch Roerdale geneump weurd.
Trier
Historie
In 958 waoërt mèt 't plaatsje van 't maertkruuts d'r Groeëte Maert (Hauptmarkt) 't centrum van de middelieëwse sjtad en 't centrum van allewiel.
In d'r 14e ieëw waoërte de Trierse aartsbisjóppe ooch keurvorst. Trier waoërt de hoofdsjtad van 't keurvorstendom, ooch Keur-Trier geneumd, bies ca. 1800. Trier kieëm kórte tied in Fraanse heng, mae in 1815 waoërt 't wer Duutsj en kieëm 't bie Pruse.
Bekiekenswaeërd
Al de baovesjtaonde monumaente zeunt UNESCO-Waelterfgood.
Manx Gaelic
Vergelieking mèt zien zöstertaole
Wie in 't Sjots Gaelic vaan de Highlands, meh gek genóg neet in de zuieleke dialekte boe 't Manx geografisch korter bij laog, weurt de klinker in d'n oetgaank -ann verlengk. Wie dat perceis gebäört versjèlt (of beter: versjèlde) per deil vaan 't eiland (zuug direk oonder). Clone 'kinder' kin klinke wie [klo:n] of [klaun], welke lèsten oetspraok euvereinkump mèt 't Sjots-Gaelic vaan de Hebride en 't Munster-Iers clann [kl̪ˠaun̪ˠ]. In 't Ulsteriers en 't zuielek Sjots-Gaelic is de klinker kort en de consonant laank (wie me oet de spelling zouw verwachte); in 't Connacht-Iers huurt me dao 'n [ɑː]: [klˠɑːn̪ˠ].
Klaanklier
Mèt 't bovestaonde in ach genome kump de klaanklier vaan 't Manx zoe oet te zien:
De klinkeriventair vaan 't Manx is vrij groet. Es korte vocaole kint me /i, u, e, ə, o, æ, a, ɔ/. Allemaol höbbe ze hunne langen tegenhenger, boete de sjwa; 'ne vergeliekbare lange klaank is de /øː/. 't Is umsjrejje of dit allemaol apaarte foneme zien; me kin de klaanklier ouch aanders analysere.
Spèlling
De intuïtief meneer boe-op dit gebäört - en de oonfonetische spèlling vaan 't Ingels, die es veurbeeld heet gedeend - maak tot de spèlling vere vaan fonestisch is. Meugelek waor dit e bitteke minder 't geval in 't dialek vaan Douglas, wat al oetgestorve waor wie me de taol op band góng vaslègke meh dinkelek es basis veur de spèlling heet gedeend (zuug bove).
Grammatica
Vaan alle Goidelische taole heet 't Manx 't minste euvergehawwe vaan 't naomvalssysteem. De genitief heet mer bij 'n minderheid vaan de wäörd 'nen apaarte vörm, al zien genitiefconstructies nog ummer verpliech (me kin de genitief dus neet mèt vaan umsjrieve wie in väöl aander taole). D'n datief besteit allein in e hemfelke staonde oetdrökkinge.
Literatuur
Umtot 't ummer al 'n klein taol waor, gief 't neet al te väöl literatuur in 't Manx. E hemfelke volksverhaole euver de finny, in traditioneel-Keltische stijl, zien opgeteikend. De mieste aw literatuur besteit oet vertaolinge vaan religieus tekste, wie 't Book of Common Prayer, 't Nui Testamint en diverse catechisme en preke. Ouch Paradise lost vaan John Milton woort in 't Manx vertaold.
De lèste decennia weurt obbenuits literatuur in 't Manx gepubleceerd. Ouch noe geit 't veural um vertaolinge, dèks vaan bekinde kinderbeuk (wie De Gruffalo) of klassiekers wie Le petit prince.
Bronne
Dit artikel baseert ziech op 't corresponderend Ingelstaoleg artikel.
Cochise County
thumb|200px|Graofsjappe vaan Arizona thumb|200px|Ligking vaan Graham Cochise is 'n in 1891 gestiech graofsjap in Arizona, VS. 't Is aofgesplits vaan Yavapai County. De naom heet 't te daanke aon de inheimse bevolking die hei vreuger leefde. Allewijl zien zie oetgestorve. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Bisbee County.
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 16.107 km² boevaan 15.979 km² land is en 128 km² water.
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in Cochise County 117.755.
Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
Provinciale waeg 278
thumb| thumb|D'r N278 bei Wilder D'r provinciale weëg 278 is 'n verkiersweëg mit 'n lingde va ruum 30 kilomeëter in 't zude van de Nederlandse provincie Limburg, deë Mesjtreech, via Gulpe en Vols mit de Duutsje sjtad Oake verbingk. Va wes noa oeës lupt d'r weëg durch de plaatsje Mesjtreech, Hier, Keer, Mergroate, Gulpe, Wilder, Nieswieler, Lemieësj en Vols.
Gesjichde
't Tracé van d'r N278 lupt parallel aan en gediltelig same mit dat van d'r Aode Oakerweëg, 'n heërbaan oet d'r Romeinse tied. Dizze weëg woeëd waarsjienlig al vuur't ing van 't Ancien Régime vervange durch 'ne beëtere en langere weëg via Valkeberg en Heële en in 1779 verhad. In 1823 begós d'r aalek van d'r nuie rieksweëg tussje Margroate en Gulpe. Tussje 1826 en 1828 vóng de besjtroating plaatsj.
Vuurdat get noardeliger de A79 woeëd aangelag, woar d'r weëg gepland es A78. 't Autobaantracé zou óngevier 'tzelfde trajek es d'r N278 volge. Dit projek hat evvel ginne durchgank gevónge. Ópmerkelig is 't vuurmalige klieëblaadknooppunt Europaplein, aagezieë knooppunte mieëtstes vuurkómme óp plaatsje oeë 'ne sjnelweëg inne angere sjnelweëg of 'ne autoweëg krütst. In 't kader van d'r boew van d'r Kuëning Willem-Alexandertunnel, deë óp 16 december 2016 woeëd geöapend, is dit knooppunt umgeboewd gewoare.
Besjrieving
D'r N278 is inne van de wieënige N-weëg i Nederlank deë tussje twieë lanksgrenze lupt. Heë begint aa g'n grens mit 't Belsj, aa g'n wesgrens va Mesjtreech. Aa g'ne Belsje kank geet d'r N79 wieër noa Tóngere. D'r N278 is hei 'ne sjtadsweëg durch 't zude va Mesjtreech. Hei uëversjpant de Kennedybruk de Maas, oeënoa 't ouw Europaplein volg, de aasjleting mit de A2 noa Luuk en Eindhove. Oeësteliger lupt d'r N278 durch 't oeëste van de sjtad en vervolges durch versjillende dörper in 't Zuud-Limburgse huëvellank. Bei Mergroate lupt d'r weëg langs d'r Amerikaanse kirkhof en ten oeëste van dat dörp kin me via d'r N598 aafsjloa noa Norbik en Aubel. Óch kint d'r weëg 'n aantal klumsjtroake bei De Hut, tussje Gulpe en 't Plateau va Mergroate. Bei Nieswieler indig d'r N281, oeënoa d'r N278 parallel aa g'n grens mit Dütsjlank noa Vols lupt. D'r weëg geet vervolges durch 't dörpscentrum, oeënoa aa Dütsje zie de B1 wieër durch Oake geet.
't Bezieë weëd
Langs d'r weëg ligke 'n aantal rieksmónnemente oeë-ónger kesjtieële, kirke, kloeëstere en mónnementaal höaf. E bezónger mónnement is d'r kirkhof i Mergroate. Officieel heesj e Netherlands American Cemetery and Memorial.
Gewoen jaor
Zuug veur kalenders:
Marie-Louise Vaessen
Marie-Louise Jean Joséphine (Marie-Louise) Vaessen (Mestreech, 19 miert 1928 – Haors, 15 fibberwarie 1993) waor 'n Nederlands-Limburgse zwumster. Häör specialiteit waor de vrije slaag. Ze behaolde häör groetste zwumsuccesse kort nao de Twiede Wereldoorlog en aon 't begin vaan de jaore viefteg.
Vaessen greujde op in Heerle. Huugdepunte oet häör carrièr waore de twie broonze medaljes bij de Olympische Speule vaan 1948 in Londe op de individueel 100 meter vrije slaag en de 4x100 meter vrije slaag. Op de Olympische Speule vaan 1952 in Helsinki behaolde ze 'n zèlvere medalje op de 4x100 meter vrieje sjlaag same mèt Hannie Termeulen, Koosje van Voorn en Irma Schuhmacher.
Häör ierste succes waor in 1947 bij de Europese kampioensjappe zwumme in Monte Carlo boe ze mèt de Nederlandse ploog 'n zèlvere medalje wón op de 4x 100m vrije sjlaag achter häör landgenoetin Irma Schuhmacher. In 1950 kós ze bij de Europese Kampioensjappe in Wene dees prestatie verbetere door de gouwe medalje op de 4x 100 m vrieje slaag te winne same mèt Hannie Termeulen, Ans Massaar en Irma Schuhmacher en kós ze ouch nog 'n zèlvere medalje in de wach sleipe op 't individueel nómmer 100 m vrije sjlaag.
1474
1473 - 1474 - 1475
Ieslands hierevoetbalèlftal
Historie
Iesland waor tot 1944 e landsdeil vaan Denemarke en had gein officieel, bij de FIFA aongeslote èlftal. 'n Oonofficieel èlftal bestoont wel; dit späölde in 1930 tege de Faeröer (0-1 wins). In 1946 volgde de ierste officiële wèdstrijd, tege 't aajd mojerland Denemarke; Iesland verloor mèt 0-3. 't Land moch in 1954 neet mètdoen aon 't WK en kós ziech in 1958 neet kwalificere. Ze zouwe ziech pas vaanaof 1974 standaard veur WK's en EK's insjrieve.
Succes had 't team neet; de interlands vaan Iesland waore ummer boete de zomer, in kwalificatiematches, veur gein al te groet publiek. In 1996 hadde ze 'nen opmerkeleke primeur, wie tege Esland Eiður Smári Guðjohnsen in dezelfde wèdstrijd späölde es ziene pa Arnór Guðjohnsen. Vaanaof dezen tied begóste de prestaties veurziechteg te verbetere. Scouting en training vaan de jäög woorte zier serieus t'r haand genome um de klein talentepool tot 't uterste te benötte. Veur 't EK vaan 2004 lökden 't bekans um de play-offs te hole. Ouch gónge neet wieneg speulers voetballe in (middel)groete voetballen (in 't Belsj beveurbeeld Sverrir Ingi Ingason, in Nederland Kolbeinn Sigþórsson en Alfreð Finnbogason).
Alles begós op ziene plaots te valle nao de koms vaan de Zweedse trainer Lars Lagerbäck in 2011. Veur 't WK vaan 2014 haolde ze de play-offs (boe-in vaan Kroatië woort verlore). In de kwalificatie veur 't EK vaan 2016 woorte ze ierste in 'n poule mèt oonder mie Nederland (wat twie kier verslage woort), Tsjechië en Turkije. Naotot ze zoe 't EK haolde, volgde nui stunts door 't hole vaan de achste finaal en nao wins op Ingeland zelfs de kwartfinaal. Ouch veur 't WK vaan 2018 wiste ze ziech te plaotse; hei kaome ze oondaanks e geliekspeul tege Argentinië neet door de poulefaas.
Vrundsjappeleke match
thumb|[[Sydney FC späölt 'ne vrundsjappeleke match tege Los Angeles Galaxy, november 2007.]] thumb|Samevatting ([[Polygoonjournaol) vaan de vrundsjappeleke match Nederland-Belsj op 3 aprèl 1955 (1-0).]] 'ne Vrundsjappeleke match is, veural bij teamsporte, 'ne match tösse twie teams dee gein oonderdeil vaan e toernooj oetmaak en boe geinen titel of pries mèt te pakke vèlt. D'n inzat is dus allein wins of verlees vaan deen eine wèdstrijd. 't Begrip oefenmatch is oongeveer synoniem mèt vrundsjappeleke match; 't idee is tot zoe'n matche veural bedoeld zien um 't team in vörm te hawwe.
Voetbal
In 't voetbal waore in 't begin alle matche vrundsjappelek. 't Gaof nog gein competities, en clubs späölde dèks op aofspraok tegenein. 'n Club kós beveurbeeld in de gezèt doen zètte: "[Club A] daag [club B] oet veur 'ne match op [datum]". Pas wie links en rechs mie voetbalclubs woorte opgeriech, begós me dit systematischer aon te pakke; iers in Ingeland, later ouch op 't continent en in Zuid-Amerika. 't Ierste officieus Nederlands kampioensjap woort gehawwe in 't sezoen 1888/89; in 1898/99 voont 't ierste kampioensjap oonder de NVB plaots. Ouch de opriechting vaan bekertoernoje maakde de vrundsjappeleke match ummer mie euverbojeg. Allewijl zien vrundsjappeleke matche, zeker bij topteams, zeldzaom; ze vinde veural nog in 't zomerreces plaots of op bezunder meminte (beveurbeeld de eupening vaan e nui stadion).
Bij interlandvoetbal ligk dit aanders. Dit kraog pas nao 1900 vaste voot aon de groond boete de Britse eilen, en matche tösse nationaol teams waore es regel vrundsjappelek. Langen tied gaof 't allein op de Olympische Speule 'n interland-voetbaltoernooj. Nao 1930, mèt de opriechting vaan 't Wereldkampioensjap hierevoetbal, kaom dao veraandering in. Toch späölde me dao tössedoor nog gere losse matche. Pas mèt de inveuring vaan 't Europees kampioensjap en aander continentaol bekertoernoje, boe teams ziech ouch weer veur móste kwalificere, raakde de kalender ech vol. Zoe späölde tot en mèt 1968 't Belsj en Nederland eder jaor tegenein, meh besloot me daonao mèt die traditie te breke.
Oefenmatche bleve frequint um de loker in de kalender op te völle, en ouch um trainers te laote experimentere zoonder e groeter doel op 't speul te zètte. De belaankstèlling veur vrundsjappeleke matche waor evels door de koms vaan WK's en EK's hendeg klein gewore; dèks móste teams speule veur slech gevölde stadions en bleve adverteerders ouch weg umtot te wieneg lui de match op de tv zaoge. Diverse confidderaties beslote tot de opriechting vaan Nations Leagues, boe-in diverse len in poules mèt oongeveer eve sterke tegestanders woorte ingedeild. De UEFA Nations League góng in 2018 vaan start; de CONCACAF zal in 2019 mèt zien eige versie volge. Es gevolg heivaan zalle echte oefenmatche nog mer incidenteel weure gespäöld.
Vaux-lès-Rubigny
Vaux-lès-Rubigny ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Rethel, in 't zuudweste van de Franse Ardenne.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 44 luuj op 'n oppervlaak van 3,92 veerkante kilometer en daomèt goof 't 11,22 luuj de veerkante kilometer. vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van -4,1% de jaor.
Jef Lataster
Jozef (Jef) Lataster (Haerle, 27 juli 1922) is eine veurmalige Nederlandjse atleet, dae zich hej toegelag op de lang aafsjtenj. Haj naom names Nederlandj eine keer deil aan de Olympische Sjpele, in 1948 in Londe. Biej dees gelegeheid waas hae neet erg succesvol. Gedoerende zien atletiekloupbaan behaolde hae èlf Nederlandse titels en verbaeterde hae drie keër 't Nederlandse record op de 10.000 m.
Begin van zien loupbaan
Lataster waas lid van de Haerlesje atletiekvereiniging A.V.O.N.. Hae leep zich veur 't eësj internationaal in de kieker biej de Èngelsje AAA-kampioensjappe in 1947 in Londe wo hae oetkaom op de 3 Èngelsje miel. Hae bekroande dit optraeje mèt ein klinkende euverwinning in 14.20.00 min. Ómgeraekend nao de 5000 maeter kaom ’t erop neer dat hae eine tied van ruum ónger de 15 minute zouw höbbe geloupe. Boete Wim Slijkhuis waas dit nog noats eine Nederlander gelök.
In 't zelfde jaor 1947 veroverde Lataster de eësjte van zien in totaal èlf nationale titels. In Amsterdam wón hae biej de Nederlandse Kampioensjappe mèt euvermach en heël sjtielvol en beheërsjt loupend, de 5000 maeter. Ein jaor later zouw hae op deze aafsjtand tweëde waere, mèr veroverde hae waal de Nederlandse titel op de 10.000 maeter in eine Nederlandse recordtied van 31.30.08 min. In de jaore die volgde zouw hae nog neuge titels aan zien palmares toevoge.
Alliance of Liberals and Democrats for Europe
De Alliance of Liberals and Democrats for Europe (Alliantie vaan Liberale en Democrate veur Europa, ALDE) verwijs nao twie euverlappende polletieke grópperinge op 't niveau vaan de Europese Unie boe centrum-liberale en pro-Europese nationaol partije tot behure:
Jef Lataster
Olympische Sjpele
Mede door dees prestaties woort Lataster in 1948 oetgezónje nao de Olympische Sjpele van 1948 in Londe. Hae kaom hiej oet op zoawaal de 5000 es de 10.000 m. Op de 10.000 m, die direk es finale woort aafgewirkt woort hae, naodat hae eine achtersjtand van bienao tweë runj hej opgeloupe op de latere winnaer Emil Zatopek, door ein vergissing van de runjetèllersj ein runj te vreug oet de sjtried genómme. De 9600 maeter die hae hej aafgelag hej hae precies in 31 minute geloupe. Winnaer Zatopek hej de wedsjtried in ein nuuj Olympisch record aafgelag van 29.59.06 min. Op de 5000 m, wovan de series eine daag nao de 10.000 m plaatsjvónje, eindigde hae mèt eine tied van 15.39.00 es zevende in de kwalificatierunjes. Mèt deze tied waas hae veur wiejer deilname oetgesjlaote. Hiebiej mót waere aangeteikend dat hae gedoerende zien race woort gehinjerd door ein blaor ónger ziene voot, die hae de daag eërder op de 10.000 m hej opgeloupe.
Taengesjlaag
Nao 1948 zouw Lataster nog veer keer Nederlands kampioen waere op zien favoriete aafsjtand, de 10.000 maeter. (1949-1952). Desóndanks kènde zien loupbaan es atleet in de aanvank van de 1950-er jaore ein grillig verloup. In 1951, wiej hae de ein nao de anger nederlaog moosj incassere, leek 't d'r op dat hae zouw sjtoppe. Mer consciëntieus doorgeveurde, systematisch opgezatte traininge en aanmódiginge door diverse sjportvrunj, brachte de inmiddels nao Zitterd verhoesde atleet weer d'r boave op en hae maakde eine sjoane come back biej eine wedsjtried in Brussel. Óndanks dat sjlaagde hae d'r neet in óm zich te kwalificere veur de Olympische Sjpele van 1952 in Helsinki. Hae kroog van de Atletiekunie 't verwiet dat hae zich de selectiewedsjtrieje veur de Sjpele ónvoldoende hej gemanifesteerd.
Lètste jaore
Wiej hae zich neet hej kènne kwalificere veur de Sjpele leek 't 'r op dat hae zien spikes weer aan de wilge zouw hange. Toch kroop 't blood wo 't neet koosj gaon, want begin 1954 goof Jef Lataster opnuuj acte de présence en, mer noe op de discipline van de crosses. Es aanloup nao de Nederlandse veldjloupkampioensjappe, leep hae nao ein magistraal euverwinning in eine cross in zien gebaorteplaatsj Haerle, wo hae de voltallige concurrentie bienao ein minuut veurbleef. 't Bleek aevel de lètste groate prestatie van de sjtielvolle Limburger dae, wiej hae ouch de Europese kampioensjappe in Bern aan zich veurbiej zaog gaon, zien spikes opnuuj en dit keër veurgood aan de wilge hóng.
Ane Berg (Roerdale)
Ónger 't gróndjgebied van Ane Berg valle de buurte de Nuuj Hei en 't Mariaveldj, esouch e deil vanne Moferter Alpe, naeven 't veurmaolig gehuch d'n Eikewal. Wiejer behuuere de netuurgebieden 't Roeazendaal, 't Reigelsbrook enne Kamerberg ouch toet Ane Berg. 't Roeazendaal en 't Reigelsbrook woorten ieëre troewes verdeildj óngere gemèndje Brach en Mofert; doe Sint Joeas in 1989 door 'n grenskreksje gans ónger Ech góng valle haet me ouch 't Reigelsbrook en 't Roeazendaal gans ónger Mofert gebrach, wodoor dees gebieden allewiel gans ónger Ane Berg valle.
Gesjiechte
Ane Berg is pas inne neugetieëndjen ieëf toet standj gekómme. De ieëste beboewing koom ane Linderwaeg ennen Hoesbóngerdwaeg. Later komen ouch hoezer ane Staasjeswaeg, de Waarderwaeg enne Roeazendaalsehei. Vanoete Waarderwaeg greudje 't gehuch wiejer oet aan 't Mariaveldj en 't boetegebied. Inne jaore '60 woort bieje Bóswaeg 't ieëste richtig deil vanne wiek 't Mariaveldj opgerich esouch de villawiek oppe Nuuj Hei. Inne jaore '80 woort 't heigebied vanne Nuuj Hei beboedj mit 'n wiek veure middestandj. De groeate oetbreijing van 't Mariaveldj begós inne jaore '90 en haet zich veurtgezatj toete begin vannen einentwintjigsten ieëf. Hienao haet de óntwikkeling vanne nuujboew in Mofert zich verplaats nao 't aaddörp zelf, mitte Kestieëltuinen enne Wiejerd.
Wen 't aaj veldjname betruf is de wiek de Nuuj Hei geboedj op 't vurste deil vanne Roeazendaalsehei en oppe Wolfsberg en ligk de villawiek oppen Erks en oppen Erksberg. Wiejer is de beboewing ane Staasjeswaeg deils oppen Ósseberg en hoot 't veldj wo noe de beboewing tösse de Linderwaeg (vreuger de Remunjsewaeg) enne Staasjeswaeg ligk vreuger de Sjeutjeshei. De kirkhaof ligk wo vreuger de Krukeleberg anen Hoesbóngerd loog; dezen haet me bao gans aafgegrave. 't Vurste deil wo noe de wiek 't Mariaveldj ligk waas ieëre d'n Hieërebós en 't echelste deil waas verdeildj tösse de Waarderhei en Ane Vèsmaer.
Dialek
't Plat det me hie kaltj wiek praktisch nieks aaf van 't Mofers, oetgezunjerdj van e paar wäördjes, en moog me daoveur gerös Mofers neume. Dore recènte bevoukingsgreuj vanoet Mofert huuertj me dees wäörd troewes konna. 't Opvallendjste versjil is aevel det Ane Berg achter 'n -r wuuertj gemouilleerdj, dewiel me det op 't dörp neet duit. Zoea zaet me  't raengertj , gesponserdj en waordj. Allewiel huuertj me de gemouilleerdje vörm bieje wirkwäörd troewes ouch väöl op 't dörp zelf; dewiel vörm wie waordj zeen verdwene. Wiejer huuerdje me vörm wie hae luip noeatj; hae löp is noe ouch op 't dörp de genkelike vorm. Ane Berg haet wiejer inkel apaarte gevel worin de -r in 'n -l verangertj, wie tejjel veur tejjer. Ouch kómme umlautsvörm wie lenger veur langer dökker veur.
Op fonetisch niveau haet zich de spirantverzaachting véúr [z], [j] en [m] Ane Berg baeter standjgehaje. E veurbild hievan is de oetspraok van oos Mie es [ó:z'mì:] en neet es [ó:s'mì:]. Dees verzaachting woor 'n exclusief kènmirk van 't Mofers det allewiel neet mieë besteit.
Es litste haet me Ane Berg nag inkel aaj vörm bewaardj wobie 't voltoeadj deilwaord neet begintj op ge-. 't Geit hiebie óm wirkwäörd die oet zichzelf 'n perfectief meining höbbe. De vörm die ieëre veurkome (ouch op 't dörp zelf) wore kómme, krege (van kriege), brach (van bringe), wore/waore (van waere), vónje (van vinje) en leje/li-jje (van lieje). Hievan huuertj me de vörm krege, vónje en waore nag.
Veurzeninge
E groeat deil vanne veurzeninge van Mofert ligk Ane Berg. Zoea bevindj zich hie de tankstaasje, 't ophaolcentrum veur aad pepier, de kirkhaof, de stort, e museum veur modern kóns, de boewmert en versjillige bedriever en euvernachtingsaccommodaasjes. Boetedet besjik Ane Berg ouch euver 'ne speeltuin, e zwumbaad (bie 't Sweeltje) en biejaardeweuninge. Vreuger loog oppe Kamerberg onnag 'n aopelóchtheater det allewiel weer trögk is opgestartj.
Hol
Hol kan verwieze nao:
Viel-Saint-Remy
Viel-Saint-Remy ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Rethel, in 't zuudweste van de Franse Ardenne.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 297 luuj op 'n oppervlaak van 22,63 veerkante kilometer en daomèt goof 't 13,12 luuj de veerkante kilometer. vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van -1,4% de jaor.
Vaux-Montreuil
Vaux-Montreuil ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Rethel, in 't zuudweste van de Franse Ardenne.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 108 luuj op 'n oppervlaak van 8,35 veerkante kilometer en daomèt goof 't 12,93 luuj de veerkante kilometer. vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van -0,46% de jaor.
Allier
thumb|Ligking van 't departement Allier. 't Departement Allier is eine vanne departementen in Frankriek en haet 't nómmer 03. 't Is gelaengen in 't centraal deil van 't landj, grenzendj ane departemente: Cher, Nièvre, Saône-et-Loire, Loire, Puy-de-Dôme en Creuse. De houfstad is Moulins.
Demografie
Lies vanne grótste tieën gemèndje in 't departement:
Twieëntwintegste iew veur Christus
dreiëntwintegste iew veur Christus - twieëntwintegste iew veur Christus - einentwintegste iew veur Christus De twieëntwintegste iew veur Christus leep vaan 2200 v.Chr. tot 2101 v.Chr. De iew woort gedomineerd door 't 2200-veur-Christusgebäöre, 'n natuurramp die veur druugde in ganse wereld zörgde en väöl culture tot 'n ind brach of hendeg verzwaakde.
Gebäörtenisse
Diverse jaortalle bij benaodering
Hurum
thumb|De ligking van Hurum in de pervincie Buskerud. Hurum is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Buskerud in Nórwaeg. De gemeinte had 8.913 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 163,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 54,7. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Bokmål gebroek.
Twieëntwintegste iew veur Christus
Persoenelekhede
Allemaol zien ze voorste.
Hurum
De gemeintecode is 0628.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 4,9% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Tingsryd
Tingsryd is 'n gemèndje in Kronobergs län, Zwede. De gemèndje tèltj 12.705 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 1.049,42 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 12,1 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
7,86% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Braziliaans hierevoetbalèlftal
thumb|'t Braziliaans team wat in 1970 de Wereldbeker pakde. 't Braziliaans hierevoetbalèlftal, bijgeneump Os Canarinhos ('de kanaries', um de felgeel kleur vaan hun T-shirt boe ze sinds 1954 in speule) vertrejt Brazilië in internationaol voetbalwèdstrije. 't Team gelt es eint vaan de bèste op de ganse wereld: 't heet (per 2018) es insegste èlftal aon alle Wereldkampioensjappe oets mètgedoon en is vief kier wereldkampioen gewees, e record. 't Braziliaans voetbal kaom in de jaore viefteg en zèsteg tot bleuj, neet in 't minste daankzij staarspeuler Pelé. Nao 1970 zakden 't get in, meh in de jaore negeteg waor 't team weer gans trök bovenaon. Neve Pelé zien nog diverse aander staarspeulers wereldbekind gewore, gemeinelek oonder allein hunne veurnaom of hunne bijnaom.
Opkoms
't Voetbal is in Brazilië pas rillatief laat populair gewore. 't Kaom begin twintegsten iew euvergewejd oet Argentinië en Uruguay, boe 't al langer gespäöld woort. In 1914 späölde e team samegestèld oet speulers vaan Rio de Janeiro en São Paulo tege de Ingelse club Exeter City, d'n iersten interland waor tege Argentinië en góng mèt 3-0 verlore. In 1919 waor 't team al zoewied tot 't de Copa América won; dao stoont evels weer e 6-0 verluus tege Uruguay in 1920 tegeneuver.
Brazilië sjreef ziech in veur 't allerierste WK, in 1930 in Uruguay, meh maakde dao neet väöl indrök. Ouch in 1934 kaom 't team neet wijer es de ierste runde. In 1938 góng 't beter; dao woort 't team oetindelek daarde. Heibei verloor 't de haaf finaal tege Italië; wèdstrije tösse dees twie èlftalle zouwe later bekind koume te stoont es de Wereldderby.
Ierste jaore es wereldmach
In 1950 waor 't WK voetbal veur 't iers in Brazilië zelf. Naotot 't èlftal de lèste runde had gehaold ('t gaof dat jaor gein knock-outmatches), verloor 't in 't Maracanástadion oonverwach vaan Uruguay, tot groete teleurstèlling vaan de Braziliane. Tot op vaandaog steit deze wèdstrijd bekind es de Maracanazo. Op 't WK vaan 1954 verlore ze in de kwartfinaal vaan Hongarije, in e bezunder fysiek en gewelddaodeg duel bekind es de Slaag vaan Bern.
Zier groet succes had Brazilië in 1958, bij 't WK in Zwede. In de grópswèdstrijd tege de Sovjet-Unie maakde de daan zeventienjaorege Pelé zie debuut, zoe good wie Zito en Garrincha. Hun speul maakde indrök op de wereld, dee in touwnummende maot euver de tv voetballe loerde. 't Späöl vaan Brazilië, en vaan Pelé in 't bezunder, weurt sambavoetbal geneump en kenmerkde ziech door 'n groete creativiteit mèt väöl sjijnbeweginge, die verdeidegers op 't verkierd bein mote zètte. De Braziliaone wonne de finaal tegen 't gasland mèt 5-2. In 1962 lökden 't 't èlftal ouch nog um kampioen te blieve, zelfs zoonder Pelé dee in de grópsfaas geblaseerd waor geraak.
Trökval
't Succes vaan 1970 waor neet te herhole. In 1974 woorte ze oetgesjakeld door Nederland, de groete revelatie vaan dat toernooj, en in 1978 lag Brazilië 't in de twiede runde op doelsaldo aof tegen Argentinië. Toch kaome roonde dezen tied ouch nui stare op, wie Zico en Sócrates. Dit team wis in 1982 twiede te weure. In 1986 woort de kwartfinaal gehaold, in 1990 kaom 't team, speulend in 'n oon-Braziliaans verdeidegend systeem, neet wijer es de achste finaal.
Nuie glorietied
Oondertösse waor evels wel 'ne nuie staarspits opgekoume, Romário, dee in Nederland bij PSV späölde. Tege d'n tied vaan 't WK in 1994, in de VS, waor heer 'ne wereldstaar en de veurmaan vaan e team wat de wereldtitel pakde, al waore daoveur penanties tegen Italië nujeg. Ouch Bebeto veel in dit toernooj op. Nao dit toernooj deende ziech Romário zienen opvolger alweer aon: Ronaldo, dee wie ziene landgenoet bij PSV góng voetballe en vaandao nao de Europese topclubs doorstruimde. Brazilië waor in 1998 weer favoriet veur de wereldtitel, meh verloor de finaal mèt 3-0 vaan gasland Fraankriek. In 2002 lökden 't wel weer tege Duitsland, boevaan ze de finaal mèt 2-0 wonne (oondaanks de indrökwèkkende WK-historie die ze allebei hadde, waor dit d'n ierste kier tot Brazilië en Duitsland op e WK tegenein späölde). 't Èlftal drejde um de drei r'e: Ronaldo, Rivaldo en Ronaldinho.
Ingehaold door concurrente
Nao 't veur de zoeväölste kier winne vaan de Copa América in 2004, en de Confederations Cup in 2005, woort väöl van de Braziliaone verwach op 't WK vaan 2006. Hei kaome ze in de kwartfinaal evels neet veurbij Fraankriek. In 2010 verlore ze ouch de kwartfinaal, tege Nederland. In 2014 waor 't toernooj veur de twiede kier in eige land. Tot aon de haaf finaal waor wieneg aon de hand, al maakden de speulstijl vaan 't èlftal geinen indrök. In de haaf finaal in Belo Horizonte góng 't evels finaol fout: de Pruse wonne mèt 7-1. Ouch de jaore dao-op kaom 't neet good mèt 't Braziliaans voetbalteam. Zeker de prestaties op de Copa América vaan 2016 stèlde teleur. Gedeilteleke revanche woort genome op de Olympische Speule die datzelfde jaor in eige land waore: in de finaal versloog Brazilië, mèt de nui staar Neymar, 't Duits èlftal en pakden 't zien ierste gouwe Olympische medaaje oets. Dit kraog gei good vervolg: op 't WK vaan 2018 kaom 't team neet wijer es de kwartfinaal, boe 't Belsj te sterk waor. 't Jaor dao-op won 't team weer ins de Copa América (deeskier in eige land), meh wie twie jaor later (obbenuits in Brazilië) vaan Argentinië verlore woort, zaog me dit es e geveuleg verlees. Ouch op 't WK vaan 2022 in Qatar maakde 't team 'ne wisselenden indrök; in de kwartfinaol woort nao penanties vaan Kroatië verlore.
Departement
E departement (neet te verwarre mit de Departeminte van Fraankriek) is 'n aafdeiling en 't waord wuuertj döks gebroek veur e bepaoldj gebiedsdeil in e landj of 'n aafdeiling van 'n verein of organisatie mit aan te duje. Zoea wuuertj de benaming in 't Belsj ouch in 't óngerrich gebroek veur 'n subfaculteit of universitair vakgroep. Ouch gebroek me 't waord in 't leger veur e legeróngerdeil mit aan te duje.
In Nederlandj waere ministeries ouch aangeduudj es departemente.
Hole
Hole is 'n term oet de golfsjport. 't Waord haet twee meininge, mer meistes is dao gein verwarring tösse:
Santa Cruz County (Arizona)
thumb|200px|Graofsjappe vaan Arizona thumb|200px|Ligking vaan Santa Cruz Santa Cruz is 'n in 1899 gestiech graofsjap in Arizona, VS. Santa Cruz is verneump nao de Santa Cruz, die struimp door 't graofsjap. Zie heet häöre naom weer te daanke aon de Spaons benumming vaan heileg kruus. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Nogales.
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 3.206 km² boevaan 3.205 km² land is en 1 km² water. Heimèt is Santa Cruz 't Arizoons graofsjap mèt 't kleins wateroppervlak.
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in Santa Cruz County 38.381.
Alstom
Alstom (Sjriefwies nao eige ontwerp Corporate Design vanaaf 2007, daoveur ALSTOM, en veur 2001 Alsthom mit h) is ein waereldwied opererendj concern in'ne produksie van energieopwekkers en transportmiddele. 't Hoofkantoor van'ne ongernumming sjteitj op dit moment in Levallois-Perret biej Paries (Frankriek).
't Concern is ein NV, wovan de aandeile op'pe beurs van Paries (Euronext) waere verhanjeldj. Toet 2006 waas de Franse sjtaot de grootste aandeilhajer. Die verkoch toen de aandeile die veural door 't Franse concern Bouygues waerdje euvergenomme, en die zich daodoor grootaandeilhajer moge numme.
't bedrief besjtuitj in principe oet juridisch lossjtaondje ongernumminge, die in 70 lenj van'ne waereld gevestigdj zeen. In september 2008 wirkdje d'r ongeveer 76.000 miense waereldwied. De omzet bedroog in 't bookjaor 2006/2007 (april 2006 toet meert 2007) 14,2 Miljard Euro.
Alstom is waereldleider in 't boewe van hydro elektrische centrales, en in 't ontwikkele van nucleair elektriciteitscentrales sjpeeltj 't bedrief ouch ein grote rol. Verder is 't bedrief waerldjberoemp op 't gebied van hoogsjnelheidstreine. 't Is zowaal boewer van'ne AGV, TGV, en'ne Eurostar series. Ouch weurdj door 't bedrief de Citadis tram geboewdj. Verder levertj Alstom producte veur lokaal transport, regionaal trein modelle, infrastructuur ongerdeile veur de sjpaorwaeg en ein heel deil aanverwantje services.
Gesjiedenis
Oorsjpronkelik hédje 't bedrief Alsthom (vanaaf 1989 GEC-Alsthom). De naam Alsthom is afgeleidj van'ne de Franse regio Als ace (Elzas) en'ne achternaam van Elihu Thom son, de oprichter van väöl elektronicabedrieve in'ne VS, Frankriek en 't Verenigd Keuninkriek.
Omdet Ingelstalige ein aafwiekendje oetsjpraok höbbe veur de lettercombinatie 'th' is, om verwarring euver de oetsjpraok te voorkomne, de naam in 1998 gewiezigdj in Alstom.
Alstom haetj onger angere de Duitse rollend materieelfabrikant Linke-Hofmann-Busch (LHB) oet Salzgitter euvergenomme. Leveranseers van elektriese en elektroniese siesteme wie ACEC oet Charleroi (Belsj), SASIB Railway / GRS (Italië, Verenigde Sjtaote en Nederlandj), en Holec oet Ridderkerk (Nederlandj) zeen ouch door Alstom euvergenomme.
Veur de energietak van 't bedrief waerdje eers ein belang van 50% in ABB genomme, waat in 2000 is omgezatj in ein 100% belang.
In Limburg
Veur Limburg is 't sjoon om te weite det door Alstom in'ne kommendje jaore weurdj geboewtj aan'ne oetbreijing en vernujing van'ne Clauscentrale in Maasbrach. Dao waere drie gaasturbines geboewdj mit aafgassekaetels, die de aaj sjtoumturbine van sjtoum gaon veurzeen. die sjtoumturbine weurdj waal ein bietje aangepastj aan'ne legere drök.
Vaucluse (verdudeliking)
Vaucluse kan verwieze nao:
Clackamas County
thumb|200px|Graofsjappe vaan Oregon thumb|200px|Ligking vaan Clackamas County Clackamas is 'n in 1843 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Clackamas heet ziene naom te daanke aon de gelieknaomege indianestam. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Oregon City.
Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 4.867 km² boevaan 4.839 km² land is en 28 km² water.
Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in Clackamas County 338.391.
Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
Korfoe
thumb|500px|right|Ligking vaan Korfoe in Griekeland Korfoe (Grieks: Κέρκυρα, spreek oet: Kaerkieraa) is 'n stad, departemint en eiland vaan Griekeland, in de Ionische Zie gelege. 't Ligk gelege tösse de Europese regio's Epirus (GR), Zuid-Albanië en Puglia (IT) in. 't Is de hoofplaots vaan de Ionische Eilen en 't gelieknaomeg departemint. Sinds 2011 steit Korfoe evels geliek aon 't departemint en besleit zoewel de gemeinte wie 't departemint 't gaans eiland. Volges de census vaan 2011 gief 't 101.080 inwoeners en 'n oppervlak vaan 606,581 km². 't Gief in Korfoe daomèt 'n inwoenersdeechheid vaan 167/km². Heidoor is Korfoe ein vaan de deechbevolkste stei vaan Griekeland, mer steit 't pas op de tiende plaots vaan de groetste stei vaan 't land. De stad is bekans jummers (evels minder good mèt nievel) te zien vaanoet Albanië. Mèt groete helderheid is de stad te zien vaanoet 't Italiaans Otranto. Korfoe weurt in aw beuk oet d'n Aajdgrieksen tied ouch wel 's geneump nao de Griekse godin Artemis. 'nen Tempel vaan dees godin is nog ummertouw te vinde in Korfoe.
Herindeiling
Veurtot Korfoe woort gefuseerd tot ein gemeinte, bestoont 't oet väöl pläötskes:
Kyriakos Mitsotakis
Kyriakos Mitsotakis of Kyriákos Mitsotákis (Nuigrieks: Κυριάκος Μητσοτάκης; 4 miert 1968 te Athene) is 'ne Griekse polletiekus en sinds 8 juli 2019 d'n allewijle premier vaan de Hellinistische Rippebliek (ofwel: Griekeland). Heer naom 't premiersjap euver vaan de wiedlinkse Alexis Tsipra. Heer is sinds 2016 al de veurzitter vaan zien polletieke partij, Nui Democratie (Nea Demokratia) - die op 't niveau vaan de Europese Unie (EU) deil oetmaak vaan de centrumrechse Europese Volkspartij (de EVP; boe ouch bijhure de Nederlandse CDA en CU, de Belzje CD&V en cdH en de Duitse CDU en CSU). Mitsotakis is premier oonder 't prizzedentsjap vaan Katerina Sakellaropoulou - d'n ierste vrouweleke prizzedent vaan 't land.
Op 10 jannewarie 2016 woor Mitsotakis verkoze es de veurzutter vaan Nui Democratie (Nea Demokratia, ND), wat gebäörde in de konteks vaan de partij häör zwoer verlees in d'n tied tot de extreemlinkse Syriza vaan 2015 bis 2019 regierde euver Griekeland en ND ziech opins moos sjikke tot 'n besjeie positie in de oppositie (get wat de ND neet waor geweend).
De ND is oonder Mitsotakis 'n strenge hawwing nao migrante touw gaon aonnömme. Zoe is de regiering vaan häöm groet veurstendersjap vaan 't aonsjerpe vaan 't Europees migratiesysteem en 't dao-oet veurtzèttend Frontex. Ouch op aander gebede is Mitsotakis veurstender vaan wijer Europees integratie, wie op 't gebeed vaan veilegheid, boetelandse affaires en d'n Euro. Wijers steit zien regiering bekind um häör veurstendersjap vaan 'n zuinege polletiek, boebij 't argumint dèks is tot dit de belasting umlieg brink, daomèt de drök op wèrkers aofnömp en daomèt de Griekse ikkenomie aontrèkkeleker weurt. De ND is oonder Mitsotakis op väöl terreine veraanderd mer neet op cultureel-conservatief gebeed: zoe blijf Mitsotakis 'nen tegenstender vaan 't legalisere vaan 't homohouwelek in Griekeland.
Villers-le-Tourneur
Villers-le-Tourneur, neet te verwarre mèt Villers-devant-le-Thour, ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Rethel, in 't zuudweste van de Franse Ardenne.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 196 luuj op 'n oppervlaak van 7,85 veerkante kilometer en daomèt goof 't 24,97 luuj de veerkante kilometer. vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van +1,2% de jaor.
Bruno Majcherek
Bruno Siegfried Majcherek (Heële, d'r 3e januar 1936 - september? 2020) woar 'ne volkszenger oet Heële. Zing ouwesj woare Pools, die in Heële i g'n koel koame wirke. Vanaaf 1952 troon d'r regelmieësig óp, mit naam in (Zuud-)Limburg. Heë sjteet veural bekind vuur zing tango's en walse. In d'r begintied houw d'r zing ege orkes, de Regentostars.
Zinne groeëtste hit woar Laila oet 1960, woeëmit d'r óch internasjenaal vuul succes behoalde, vuural in Dütsjtalige leng.
In 2015 woeëd durch filmmeëker Hans Heijnen 'n documentaire uvver zinne hit Laila gemak.
Discografie
LP's: cd's:
Wieër zóng d'r mit op diverse zammel-cd's.
Britse Maagde-Eilen
De Britse Maagde-Eilen (officieel (Ingels) Virgin Islands, meh gemeinelek veur de dudelekheid British Virgin Islands geneump) zien e Brits euverzies territorium in 't Caribisch gebeed, geografisch gezeen deil vaan de Maagde-Eilen, zjus oostelek vaan Puerto Rico. De eilen weure gemeinelek gerekend tot de Klein Antille bove de wind, al ligke ze wel oet de route vaan de aander bowewindse eilen. 't Groetste deil vaan de bevolking woent op 't eiland Tortola.
Bestuurleke indeiling
De Britse Maagde-Eilen weure unitair bestuurd en zoeget wie gemeintes gief 't hei neet. Soms weurt gesproke vaan vief administratief distrikte, Anegada, Jost Van Dyke, Tortola, Virgin Gorda en de kleinder eilen; dit zien evels wieneg mie es planregio's. Wel gief 't nege keesdistrikte, die weure gebruuk bij de verkezinge veur de Wètgevende Raod. Zeve vaan die distrikte ligke gans op Tortola (eventueel mèt e klein eilendsje debij), Jost Van Dyke deilt ein distrik mèt e paar plaotse op 't hoofeiland en Anegada en Virgin Gorda make same 't eineg distrik wat neet op Tortola ligk oet.
Fysische geografie
thumb|left|De väölheid vaan eilendsjes in de Britse Maagde-Eilen De veer groetste eilen woorte zoezjus al geneump; daoneve gief 't nog tientalle zier klein en gooddeils oonbewoende eilendsjes, boevaan sommege privébezit vaan rieke lui (wie Richard Branson) zien. In totaol is 't land 153 km² groet; daomèt is 't kleinder es Liechtenstein en neet väöl groeter es de gemeinte Venroj. 't Groetste eiland Tortola is al kleinder es de gemeinte Mestreech.
Hoegste punt is de völkaon Mount Sage, op Tortola, mèt 530 meter. De eilen höbbe e typisch tropisch zieklimaot, mèt daagtemperature roond de 30°C gans 't jaor door. Passaotwin zörge veur e bitteke mie rege es gemiddeld in de herfs vaan 't noordelek haafroond.
Levende natuur
D'n avifauna vaan de Britse Maagde-Eilen versjèlt neet wezelek vaan die vaan naoberlen. 't Gief 171 soorte, boevaan 'rs 3 zien ingeveurd en 13 zeldzaome veugel of daolgaste zien.
Cultuur en demografie
De bevolking umvat zoe'n 27.000 aon 28.000 lui, boevaan 'rs zoe'n 23.000 op Tortola woene en nog e paar doezend op Virgin Gorda. Anegada en Jost Van Dyke höbbe mer e stök of 200 inwoeners, de klein eilendsjes nog minder.
Etnische verdeiling
Vaan de bevolking is, volgens de volkstèlling vaan 2004, 83,4% zwart (Afro-Caribisch), 7% blaank en 9,6% aanders: Indo-Caribiërs, Indiaone, lui vaan gemingk zwart en Indiaons blood (sambo's) en vaan gemingk blaank en zwart blood (mulatte). Zoe'n 5% vaan de bevolking is vaan Latiens-Amerikaanse aofkoms, vaan n'importe welk ras.
Taole
Officieel taol is 't Ingels; 't groetste deil vaan de bevolking sprik Maagdeneilands Creoolingels, 'n taol die de eilen deile mèt de Amerikaanse Maagde-Eilen zoewie mèt Sint-Maarten, Sint-Eustatius en Saba. Dees taol is al 'n ind gedecreoliseerd en liekent daodoor mier op e gewoen Ingels dialek.
Religie
Zoe'n 84% vaan de bevolking is christelek; daovaan is 23%pt. methodistisch, 12%pt. anglicaons, 11%pt. aonhenger vaan de Church of God ('n pinkstergemeinte) en 9%pt. roems-katheliek. Moslims make 1,2% vaan de bevolking oet.
Bronne
Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Ingelstaoleg artikel, en wel in dees versie; wijer koume bittekes informatie vaan en:Districts of the British Virgin Islands en en:List of birds of the British Virgin Islands.
Ieredevisie 2017/18 (hierevoetbal)
't Is veurluipeg 't lèste sezoen boebij de landskampioen ziech otomatisch veur de grópsfaas vaan de Champions League plaots. Vaanaof 't sezoen 2018/19 moot de kampioen barraasjmatche speule tege 'n aander club.
Kampioen woort PSV, wat op 15 aprèl 2018 d'n insegsten concurrent Ajax in e direk duel versloog. Op 29 aprèl woort bekind tot FC Twente, in 2010 nog landskampioen, zouw degradere.
Clubs
De volgende clubs dege mèt aon de Ieredevisie 2017/18:
Pinatubo
thumb|De oetbersting vanne Pinatubo op 12 juni 1991. De (Mount) Pinatubo is 'nen aktieve volkaan op 't Filipiens eilandj Luzon oppe grenze vanne pervinsjes Zambales, Bataan en Pampanga. Toet 1991 waas de berg ónopvallendj en zwaor erodeerd. De berg waas bedèk mit toe bus wo e paar doezjend Aeta's wóndje. Die hawwe dao häör toevlöch gezóch vanoet 't lieëglandj wie de Spanjoeale vanaaf 1571 Luzon vereuverdje.
De oetbersting van juni 1991 waas de ieëste nao viefhóngerd jaor tied en waas ein vanne grótste en explosiefste oetberstinge vanne twintjigste ieëw. Me wós de oetbersting mit succes te veurspèlle wodoor me nag tieëndoezjende luuj kós evacuëre. d'n Ómligkendje gebiede woorte hieël zwaor aangetas door pyroclastische struime, asraenges en later ouch lahars (heite módderstruime).
De wieväölheid fienstóf waat vriekwaam inne stratosfeer zörgdje werreldwied veur maondje lang veur e verhuueg zwaevelzoergehalte. Ouch zakdje d'n temperatuur gemiddeldj 0,5 °C en woort de aafbraak vannen ozon versneldj.
Kolonie
Mit kolonie kin waere gemeind:
N.B. In 't Limburgs weurt de derde beteikenis dèkser mit de klemtoen op de lèste syllaab oetgesproke (koloníe), in de anger beteikenisse aevel mit de klemtoen op de veurlèste (k(o)lónie). 't Ierste woord haet as miervoud kolonies, 't lèste in principe kolonië.
Megleno-Roemeens
thumb|400px|Romaanse taolenclaves op de zuieleke Balkan. Geel: [[Aroemeens; mauve: Megleno-Roemeens.]] 't Megleno-Roemeens (otoniem: Vlăheshte) is 'n Romaanse taol gesproke in e klei gebeed op de grens tösse Noord-Macedonië en Griekeland. 't Huurt tot de Oos-Romaanse taole en is ing verwant aon 't (Daco-)Roemeens, 't Aroemeens en 't Istro-Roemeens. Soms weure al dees taole es dialek vaan 't Roemeens gezeen. 't Megleno-Roemeens weurt soms tot 't Aroemeens gerekend; dit gebäört evels mie op geografisch es op taolkundege grun. In 2002 had de taol nao sjatting zoe'n 5.000 sprekers.
Woengebeed
Aon de Griekse kant weurt Megleno-Roemeens gesproke in e paar dörper in de distrikte Pella en Kilkis, allebei deil vaan de provincie Macedonië. Aon de kant vaan de Noord-Macedonië weurt de taol in 'ne smale stroek laanks de Griekse grens gesproke. In ei dörp, Huma, sprik zelfs de mierderheid vaan de bevolking de taol nog.
Nao d'n Ierste Wereldoorlog zien diverse sprekers geëmigreerd. Vlache (sprekers vaan Roemeens-echtege taole op de Balkan) krege vaan de Roemeense regering 't rech op trökkier; e hemfelke Megleno-Roemene heet dao gebruuk vaan gemaak. Hun naozaote woene veural in 't dörp Cerna, boe nog zoe'n 1.200 lui de taol spreke. Aander sprekers zien zoonder twiefel nao Turkije gemigreerd; 't geit hei daan um lui die moslim waore gewore.
Kinmerke
In vergelieking mèt 't Aroemeens steit 't Megleno-Roemeens minder wied aof vaan 't Roemeens oet Roemenië. 't Zouw evels te gemekelek zien um vaan 'n euvergaanksdialek te spreke. Um 't beginne heet 't Megleno-Roemeens mie Slavische lienwäörd, dewijl 't Aroemeens veural oet 't Grieks heet geliend. In de klaanklier valle get dinger sterk op. Zoe heet 't Megleno-Roemeens, in tegestèlling tot zien zöstertaole, lang vocaole. Ze weure mèt macrons aongegeve (ā, ē, ī, ō, ū). Wijer vèlt op tot de ǎ en de â ziech tot o höbbe oontwikkeld (câmp > comp 'veld'). Oonbeklemtoende klinkers aon 't begin vaan e woord zien gemeinelek verdwene (eram > ram 'iech waor').