cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ribkwalle
Statocyste en tentakele
Ripkwalle regenerere opvallend gemekelek: zelfs wienie d'n hèlf vaan 'n individu verlore geit, kin 't dèks oet d'n aanderen hèlf obbenuits greuje. Dat gèlt ouch veur inkel orgaone wie de statoliete, die zelfs es ze compleet verlore goon nog kinne weure geregenereerd.
Veurkoume
Alle ribkwalle leve in de zie, sommege tot op drei kilometer deepde. Hun verspreiing weurt in de ierste plaots door ziestruime bepaold, in 't bezunder door 't getij. Ouch in de Noordzie koume e paar soorte veur, wie 't al geneump Ziedruifke (Pleurobrachia pileus), de meloenkwal (Beroe gracilis) en de Amerikaanse ribkwal (Mnemiopsis leidyi), die es exoot soms plaoge vörmp.
De bekindste (ziechbaarste) soorte leve es deil vaan 't plankton in ondepe, leechte waterlaoge. Umtot ze evels wiedgoond doorziechteg en extreem frêle zien en miestens mer e paar milimeter tot e paar centimeter groet weure, oontsnappe ze aon de aondach vaan de mieste lui. Ze bove besjreve soorte speule evels dèks genóg aon op 't strand en zien mèt hun kinmerkend uterlek beter te vinde.
Zoe'n 35 soorte leve op de ziebojem. Heibij geit 't um ribkwalle oet 't taxon Platyctenida, geneump nao hunne platte vörm, die ze ieder op kwalle of zelfs wörm deit liekene. In 't Noordpoolgebeed zien ribkwalle mèt Mertensia ovum d'n dominante factor in 't zoöplankton.
Dieet
Ribkwalle zien carnivore. Mèt hun tentakele vaange ze (aander) plankton, larve, wörm, krabbe, nietlbieste en aander ribkwalle, meh noe en daan ouch klein vèsse. Wienie 'n etesdeilke de tentakele raak, daan kinne ze nao binne weure getrokke, boe bij de moondeupening de etesdeilkes weure aofgesjeid. Mèt oetgesjeid sliem of inwendege flagellae weure ze daan de maog in gewèrk. De soorte vaan 't geslach Haeckelia veuje ziech bekans oetslutend mèt nietelbieste. Die hun nietelcelle weure evels neet verteerd, meh es kleptocnide ('klaw-nietele') in de tentakele ingepas. Dezen deefstal heet laank bij zoöloge veur verwarring gezörg, umtot 't leek of bestumde ribkwalle ouch nietelcelle kóste make.
Zjus wie e groet aontal nietelbieste leve ouch de ribkwalle soms symbiotisch mèt diverse alge same, die hun door fotosynthees vaan energierieke koolhydraote veurzien. Parasitisme sjijnt mer bij ein inkel soort veur te koume, Lampea pancerina, dee in Mantelbieste (Tunicata) verblijf.
Natuurleke vijade
Tot de natuurleke vijande vaan de ribkwalle hure nietelbieste, ziesjèldpadde (Chelonidae), versjèllende vèsse (wie makrele (Scombidae) en de snotolf (Cyclopterus lumpus)), zieveugel en, wie zjus al gezag, aander ribkwalle.
Voortbeweging
Sommege soorte gebruke evels wel spiercelle veur te zwumme, en wel die in hun moondlappe. Nog aander soorte verplaotse ziech mèt golvende liefsbeweginge of krupe wie platwörm.
Voortplanting
thumb|Cydippea ('larf') vaan 'n ribkwal oet ; 't geslach [[Bolinopsis.]] Aofgezeen vaan de soorte oet de orde Platyctenida, die ziech oongeslechtelek kinne voorplante, is de voortplanting vaan de ribkwalle in de groond geslachtelek. Bekaans allemaol zien ze twieslachteg: ein individu heet zoewel 'klitse' wie 'eierstekke' (of entans: manneleke en vrouweleke geslachskliere), die ziech in 't mesoglea, dalek oonder de ribbe en neve de bove besjreve keneelkes bevinde. Bij bekans alle soorte weure de kiemcelle door klein eupeninge in 't epidermis, de gonoporië, in 't umgevingswater geïnjecteerd, boe daan de bevröchting plaotsvint. Zelfbevröchting is zeldzaom en kump allezeleve allein in 't geslach Menmiopsis veur. Ein soort, Tjalfiella tristoma, is levendbarend: de joonge greuje hei in 'n apaarte breujhaolte op.
Bij de bevröchde eicelle is nao twie celdeilinge de later liechaamssymmetrie vaan de ribkwalle al vasgelag. Ze oontwikkele ziech euver 't cydippea-stadium (boe-in ze al vrij zwumme); bij alle ribkwalle zuut dat oongeveer 'tzelfde oet. 'n Ribkwal in dit stadium weurt dèks larf geneump, meh deze naom is trompeus umtot 't hei neet um 'n aander gedaonte meh ieder um 'n miniatuurversie vaan 't volwasse bies geit. Bij bezunder gespecialiseerde gróppe wie de Platyctenida numme de cydippea en 't volwasse bies evels wel versjèllende niches in.
Aofstamming
'n Rei um toch 't zoe te zien parafyletisch taxon vaan de Häöltebieste te behawwe is de gedeilde conservatismes, die de ribkwalle alles bijein toch väöl mie op kwalle deit liekene es op wörm etc. (Vergeliek wie dat beveurbeeld ouch bij Vèsse en Reptiele 't geval is.) Kort samegevat koume de twie indeilinge hei-op neer:
Nog aander genealogieë zien veurgestèld, beveurbeeld 'n bezunder ing betrèkking vaan de ribkwalle mèt de platwörm. Es groond daoveur is oonder mie geweze op euvereinkomste tösse die lèste en aofgeplatde ribkwalle vaan de orde Platyctenida. De mieste zoöloge zien dao evels niks es oppervlekkege euvereinstumminge in, die neet op ing relaties duie.
't Weik lief vaan ribkwalle, wat neet mèt hel deile is bedèk, maak 'n fossilisering zier oonwoersjijnelek, zoetot de aofstamming vaan de ribkwalle fossiel hendeg slech is gedocumenteerd. Losse voondste, Archaeocydippida hunsrueckiana en Paleoctenophora bresseli, die ziech in de orde Cydippida laote zètte, stamme oet 't Devoontiedperk; in fienkorrelege sjievelstein oet d'n Hunsrück zien genóg details bewoerd gebleve um zoe'n identificatie meugelek te make. Of de oet de Chengjiangfauna vaan 't vreug-Cambrium bekinde soort Matianoascus octonarius ouch 'n ribkwal waor, is umstrejje; in plaots daovaan zien drei soorte, Ctenorhabdotus capulus, Fasciculus vesanus en Xanioascus canadensis bekind oet de Cambrische Burgess-sjievelstein.
Indeiling
De good hoonderd soorte die noe bekind zien weure traditioneel in twie klasse verdeild: de Tentaculata en de Nuda. De Tentaculata zien wiedoet de mies diverse gróp; 't gief zès ordes. Hun leie höbbe, wie de naom al zeet, tentakele, die evels bij sommege soorte mer rudimentair presint zien. De Nuda ('naakse') höbbe gein tentakele en bestoon oet mer ein orde.
STAM RIBKWALLE
't Op Nederlandse en Belzje stande algemein ziedruifke huurt bij de Cydippida. E lid vaan de Nuda wat in dees streke veurkump is de meloenkwal (Beroe gracilis).
Op dit memint is nog wieneg bekind euver de plaots vaan de ribkwalle oonderling; daorum is oonbekind of de bove besjreve indeiling de wèrkeleke aofstammingshistorie (bij benaodering) zjus weergief. Dat kin allein zoe zien es de tentakeldragende soorte ziech oet de tentakelloeze höbbe oontwikkeld. Zien evels de tentakele bij de Nuda later verlore gegaange, daan zien de Tentaculata zier woersjijnelek e parafyletisch taxon, 'n gróp dus die neet alle aofstammelinge vaan eine gemeine veurawwer umvat. Wie heibove al gezag besjouwt de modern cladistiek ze daan es 'n oonnatuurleke samevatting vaan neet inger verwante soorte. De moleculaire genetica oondersteunt de zienswijs tot de Nuda oet de Tentaculata veurtkoume. Daoboete liekene de Cydippida ouch polyfyletisch; es dit riechteg is, umvat dees orde dus zelfs neet ein evolutionair te besjrieve gróp. 'n Samevatting vaan dit recint genetisch oonderzeuk in combinatie mèt 'awwerwètse' mofrologische studie lievert 't volgende op:
De plaots vaan de Ganeshida is oonbekind. Ouch de res vaan de verhajdinge binne de ribkwalle moot in dit stadium nog es oonzeker weure gezeen.
Bron
Dit artikel is vertaold oet 't corresponderend Duitstaoleg artikel, en wel in dees versie.
21 juli
Nationale fièsdaag in Belsj
Heiligedaag van Margaretha van Antiochië
N.E.C.
thumb|De selectie vaan N.E.C. in 2015, nao 't behole vaan 't kampioensjap in de Ierste Devisie. N.E.C. (voloet Nijmegen Eendracht Combinatie) is 'n voetbalclub oet de Nederlandse stad Nimwege, opgeriech op 11 aprèl 1910 oet 'n fusie vaan NVV Nimwege en Eendracht. De club promoveerde in 1936 nao de Ierste klas en verhuisde in deen tied ouch nao 't Goffertstadion, op welke groond 't (sinds 2000 in e nuigebouwd stadion) nog ummertouw späölt. Bij de instèlling vaan 't devisiesysteem in 1956 woort N.E.C. in de Twiede Devisie gezat. Nao 'n promotie in 1964 en nog ein in 1967 kaom 't tot in de Ieredevisie, boe 't sindsdeen de mieste jaore in heet gespäöld. Allein ind jaore tachteg, begin jaore negeteg kaom N.E.C. euverwegend in de Ierste Devisie oet. De lèste kier tot de club oet de Ierste Devisie promoveerde, in 2015, wis de club mèt 't recordaontal vaan 101 punte (21 mie es de nommer 2) kampioen te weure. N.E.C. heet diverse kiere Europees voetbal gespäöld; in 't sezoen 2008/09 wiste ze zelfs tot de knock-outfaas te koume.
Mèt SBV Vitesse späölt N.E.C. de Geldersen derby. Dees matches zien hendeg belaoje, neet allein um de animositeit tösse Arnhem en Nimwege meh ouch um 't groet versjèl in clubcultuur.
Rizzeltaote sinds 1957
Opmerking: 't Sezoen 2019/20 woort in verband mèt de COVID-19-pandemie aofgebroke.
Qatar
Qatar (officieel دولة قطر, dawlat(u) qaṭar) is e land in Azië, e sjiereiland vaan Arabië, mèt als eineg grensland Saoedi-Arabië. De hoofstad is Doha. Qatar waor iewelaank 'n oonopvallend en rillatief ermelek lendsje wat veural vaan de vèsserij leefde. Wie in d'n twintegsten iew evels eerdolie en -gaas woort gevoonde, woort 't land in korten tied sjatriek. De lèste decennia perbeert 't land ziech obbenuits oet te vinde es financieel centrum en hèlt 't diverse prestigeprojekte, boevaan 't WK voetbal vaan 2022 't groetste en bekindste is. 't Land heet 'n gespanne verhajding mèt diverse len in de regio en 'n slechte reputatie op minserechtegebeed.
Vlaardingen
thumb|Ligking vaan Vlaardinge in Zuid-Holland Vlaardinge (Nederlands: Vlaardingen) is 'n stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, aon de Nui Maos, bij Rotterdam, tösse Schiedam en Maassluis. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 26,71 km2, boevaan 2,90 km2 water. Per 1 juni 2005 heet de gemeinte 72.660 inwoeners. Vlaardinge heet gein ander kèrne; aw dörper en naobersjappe, wie Vlaardingerambacht en Holy, zien allaank in de stadsbebouwing opgenómme.
Qatar
Naom
De oetspraok in 't Modern Standaardarabisch is [ˈqɑtˤɑr], mèt de klemtoen op de ierste lèttergreep, al lègk me in 't weste gemeinelek de naodrök op de lèste. De [q] is 'n deepligkende k die mèt de huig weurt gemaak, de t is emfatisch (deepligkend oetgesproke). In 't plaotselek dialek zeet me vaan giṭar [ˈɡitˤar].
Bestuurleke indeiling
Qatar is verdeild in gemeintes, sinds 2014 zien 't 'rs nog ach.
Vlaardingen
Stadsfuncties
In Vlaardinge weure jaorleks de Geuzepenninge oetgereik.
Qatar
Politiek
Qatar is 'n unitair, parlemintair, semi-constitutioneel monarchie. D'n emir (ouch sjeik geneump) heet groete mach euver 't land. Oondaanks 't bestoon vaan 'n Raodgevende Assemblee, die oet 30 gekoze en 15 beneumde leie besteit, grens de mach vaan d'n emir aon 't absolute.
Vlaardingen
Stadsgeziech
thumb|Veurmaoleg raodhoes vaan Vlaardingerambacht; noe gemeinte-arsjief Vlaardinge is 'n aw stad en bewoert nog e paar aw monuminte, wie de Groete Kèrk, de Aw Merret, de meule Aeolus en 't aajd raodhoes vaan Vlaardingerambacht. De eineg neet-bebouwde groond in de gemeinte is de Broekpolder, dee door opspoeting mèt (vergifteg) slib oet de Rotterdamse have neet bebouwd moch weure (vergliek Maassluis).
Qatar
Politiek
'n Groondwèt gief 't wel; heiaon is in theorie ouch d'n emir geboonde. Veur väöl zake weurt de sharia gebruuk. Veur dinger wie euverspeul en alcohol drinke kin me stoksleeg kriege. Alcohol drinke door neet-moslims in hotels is touwgelaote. Veur homoseksualiteit en aofvallegheid kin zelfs de doedstraof (door steineging) weure oetgesproke; de lèste jaore is dat evels neet mie gebäörd. Ouch kin 'ne maan tot veer vrouwe höbbe.
Vlaardingen
Historie
Oet opgravinge is gebleke tot 't gebeed um Vlaardinge al in de late Steintied bewoend waor; me sprik wel vaan de Vlaardinge-cultuur. In de Roemeinsen tied huurde 't tot 't kèrngebeed vaan de Bataviere. Me heet dao reste vaan 'nen dam gevoonde, die tot de aajdste veurbeelde vaan damme in 't land huurt. Nao 't vertrèkke vaan de Roemeine evels bleef 't gebeed tot aon de achste iew oonbewoend, tot me in 726 in dit gebeed e kèrkske stiech, boerum 't dörp Vlaardinge oontstoont. In 985 leet graof Dirk II van Holland hei 'ne hoof bouwe; Vlaardinge is daomèt in 't Maasland ein vaan de aajdste plaotse. In 1018 en 1047 versleit de graof d'n Duitse keizer, dee Holland sjatpliechteg aon Worms wouw hawwe; noe kós heer zien eige belastinge inne en woort Holland de facto oonafhenkelek. In 1163 euverstruimde Vlaardinge tijdens 'ne störm; dit beteikende 't ind vaan zien leiende rol, die 't mós aofgeve aon Dordrech.
Qatar
Minserechte
Wie in aander Golfstaote zien de minserechte neet nao de westerse maot. Neve de discriminatie vaan vrouwlui, homoseksuele en neet-moslims (zuug direk bove) gief 't ouch groete probleme in de behandeling vaan migrante. Veur de väöl bouwprojekte in 't land weure migrante aongetrokke oet Zuid-Azië, en in minder maote oet Afrika, die dèks in de groetste hits mote wèrke en in wörgcontrakte zitte die neerkoume op modern slavernij. Dees missten, die neet uniek zien veur Qatar, kaome sterk oonder de aondacht naotot 't WK voetbal vaan 2022 aon Qatar woort touwgeweze. Ouch bij de bouw vaan de voetbalstadions waore väöl doeje gevalle en woorte de bouwers dèks wie slave behandeld.
Vlaardingen
Historie
In 1273 kraog Vlaardinge stadsrechte vaan de bekinde graof Floris V. In de sjaad vaan Rotterdam volgden 'ne kleine nuie bleuj, o.a. es vèsserlpaots meh die kaom tot e nui ind in 1574 wie de stad in opdrach vaan Wöllem vaan Oranje geofferd woort in de stried tege de Spaanjers: de Geuze staoke de stad in braand.
Qatar
In internationaol verband
Qatar is sinds de oonaofhenkelekheid in 1971 lid vaan de Vereinegde Naties. Ouch is 't lid vaan d'n Arabische Liga, vaan de OPEC en vaan de Samewèrkingsraod vaan Arabische Golfstaote.
Vlaardingen
Historie
In de twintegste iew greujde de stad es oetwiekgebeed veur Rotterdam ummer wijer aon. In 1941 woort Vlaardingerambacht bij Vlaardinge gevoog.
Qatar
Insignes
thumb|Aajd embleem vaan Qatar, tösse 1976 en 2022 gebruuk. 't Veendel vaan Qatar is marron mèt 'ne breie gekartelde band vaan zèlver (wit). De verhajding is 11:28, zoetot 't veendel rillatief smaal oetkump. 't Oontwerp is typisch veur de regio; Bahrein heet beveurbeeld e vergliekbaar veendel.
Qatar heet gein ech waope, iejer 'n embleem wat väöl vaan e bedriefslogo heet. Binne twie gekruusde zweerde - 't insegs ech heraldisch elemint - zuut me 'nen dhow ('ne traditionele vèssersboot), twie dadelbuim en get golve die de zie verbeelde. Heimèt tuint me wat Qatar iewelaank gewees is - e land aon de Perzische Golf vaan vèssers en bedoeïene. 't Embleem is einkleureg marron, 'n verwiezing nao 't veendel.
Dit embleem woort in 2022 in gebruuk genome. Daoveur gebruukde Qatar e soort zegel es embleem. Hei-op waore dezelfde eleminte te zien mèt roontelum de naom vaan 't land in 't Arabisch en Ingels. 't Arabisch stoont in Koefisch sjrif, 't Ingels in Gotische lètters; allebei de taole gebruukde 'n archaïsch aondoend sjrif.
Sør-Aurdal
De gemeintecode is 0540.
Qatar
Defensie
Qatar heet mer e besjeie leger. De ganse kriegsmach besteit oet 11.800 maan, boevaan 8.500 bij de landmach, 1.800 in de marine en 1.500 bij de lochmach. 't Land is door de iewe heer ummer aofhenkelek gewees vaan boetelandse besjerming of samewèrking. Allewijl vint me in 't land 'ne lochbasis vaan 't Amerikaons leger, d'n al-Oedeidbasis.
Sør-Aurdal
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2,5% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Odda
thumb|De ligking van Odda in de pervincie Hordaland. Odda is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Hordaland in Nórwaeg. De gemeinte had 7.247 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 1.647,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 4,4. De gemeinte is officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm.
Jean Castex
Jean Castex (Vic-Fezensac, Occitanië - 25 juni, 1965) is 'ne Catalaons-Franse politicus en d'n allewijle premier vaan Fraankriek. Op 3 juli 2020 woort heer door de President vaan Fraankriek, Emmanuel Macron, beneump tot premier.
Odda
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 4,3% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Jean Castex
Heiveur waor Castex börgemeister vaan Prades in 't departemint Pyrénées-Orientales. Heer deej dat oonder de centrumrechse partij Les Républicains (LR). Wie heer premier woort, stapde heer euver nao Macrons partij La République en marche ! (LREM). Vaanaof de verkiezingeuverwinning vaan Macron in 2016 verriechde Castex 'n aontal belaangriek opdrachde veur 't Élysée. Zoe stoond heer aon 't hoof vaan de dillegatie die de Olympische Zomerspeule in 2024 binnehaolde veur Paries. Op 2 april 2020 woort heer belas mèt 't behier vaan de Franse exitstrategie bij de coronacrisis in Fraankriek. Nao de Franse gemeinteraodsverkiezinge in juni 2020 volgde heer Édouard Philippe op es ierste minister vaan Fraankriek. Heer vörmde e kabbinèt wat groetdeils geliek waor aon dat vaan ziene veurgenger. Op milieu en zjustitie woorte evels nui ministers bemeump.
Castex' beneuming woort door väöl media gezien es 'n oriëntatie nao centrumrechs oonder Macron. Ouch zoge väöl critici de beneuming vaan Cortex es 'n reactie op de touwnömmend poppelariteit vaan toenmaolege premier Philippe. Macron zou zolges die critici bang zien in poletieke concurrentie te rake mèt Philippe.
Qatar
Economie
thumb|Boumdiagram vaan de Qataresen export. Me zuut wie sterk 't land aofhingk vaan eerdolie. Qatar is eint vaan de riekste len op de wereld. Rekent me allein de Qatarese staotsbörgers, daan is 't BNP per kop vaan de bevolking 't veerde hoegste vaan de wereld; wat inkoume per kop vaan de bevolking aongeit stoont 't zelfs jaorelaank bovenaon. Door de groete staotsinkomste oet olie kin me zoeget alles veur niks aonbeje. 't Land luf ouch gein inkomstebelasting.
Veurheer leefde 't land vaan vèsserij, gans in 't bezunder perelvèsserij. Wie de merret veur perele in 't Interbellum door Japanse perele euverspeuld raakde, kaom de economie in 'ne crisis. 't Vinde vaan olie in 1940 veraanderde alles. 't Klein Qatar bleek zoeget 12% vaan de wereldwij oliereserves te höbbe; mèt de opkoms vaan eerdolie es motor vaan de economie kaom de voonds op perceis 't good memint. Zoeget direk begós me dit groetsjaoleg te exploitere.
De aofhenkelekheid vaan olie en gaas, de zoegezagte Hollandse krenkde, maakde wel tot 't land bij vallende olieprieze direk mèt lieger standaarde te make kraog. Daorum, en umtot me anticipeert op 'n ind aon 't olietiedperk, wèlt me de economie diverser make. De lèste jaore heet me vaan Qatar, zjus wie dat in de naoberlen ouch gebäört, e centrum vaan handel en kinneseconomie wèlle make. De gering visabeperkinge en lieg belastinge trèkke väöl zakelui nao 't land. Ouch 't toerisme weurt oontwikkeld; intösse weurt Qatar jaorleks door mie es twie mieljoen lui bezoch.
Munteinheid
De munteinheid is de Qatarese riyal. 'ne Riyal is (per november 2022) zoeget 28 eurocent.
Fysische geografie
thumb|Köslandsjap in Qatar. Qatar is mer 11.437 km² groet, zoeget de gruutde vaan drie Nederlandse of Belzje provincies. 't Land besteit vaan nature gans oet weuste; de wienege plante die hei zoonder kunsgrepe kinne greuje kriege hun water vaan de zie. Door de vörm vaan Qatar, e sjiereiland, is de Perzische Golf euveral kortbij. Oonder Qatar valle e paar klein eilendsjes, oonder mie 't eiland Haloel, wat mer 1,5 km² groet is en zoeget 75 kilometer oet de ooskös ligk. De groetste eilen bij 't land zien kunsmaoteg. De Hawar-eilandegróp kort veur de weskös huurt bij Bahrein.
Klimaot
Qatar heet e typisch weusteklimaot. In de lange, heite zomer ligk 't maximum gemiddeld roond de 40°C en kin 't zelfs 50°C weure. Ouch 's nachs keult 't daan neet wijer aof es e graod of 30. In de korte, mèlle winter ligke de maxima veur in de twintig (jannewarie is mèt 22°C de kajdste maond) en weurt 't 's nachts roond de 15°C. Voors kump neet veur, wie dat in aander weusteklimaote nog wel ins 't geval is. Rege vèlt bekaans noets. In de winter kin 't 'nen inkele kier (hel) regene; wadi's veure de rege daan nao zie aof.
Levende natuur
Wie me ziech kin veurstèlle beujt de weuste gein plaots aon al te väöl soorte. De soorte die in naoberlen kinne leve, vint me in Qatar gemeinelek ouch. Heioonder valle de struusvogel, de Arabische gazelle en d'n Arabischen oryx, 't nationaol bies vaan Qatar. In 't water um Qatar vint me oonder mie doejongs en versjèllende ziesjèldpadde.
Demografie
De bevolking vaan Qatar is sinds de koms vaan de groondstofwinning en -verwèrking compleet geëxplodeerd. Had 't land in 1950 nog mer 25.000 inwoeners, intösse zien 't 'rs mie es 100 kier zoeväöl. Veur e groet deil kump dee greuj door immigratie. Begin 2017 waor mer zoeget 12% vaan de bevolking Qatarees staotsbörger. Vaan de 88% boetelenders is zoeget 60% - good 1,5 mieljoen lui - vaan Zuid-Aziaotischen aofkoms (Indiërs, Nepaleze, Bengaole, Pakistani). Zij doen gojekoup, dèks oongesjaold werk in de bouw, in de hoeshajding of es chauffeur. Veur de res gief 't väöl Filipijne, Egyptenere en nog get lui oet aander len. Europeaone wèrke dèks hoeg in de olie-industrie.
Peerdechtege
thumb|[[Hyracotherium (Eohippus), eine vaan de ierste fossiel peerdechtege.]] thumb|[[Savannezebra (Equus quagga), 'ne moderne peerdechtege.]] De Peerdechtege (Equidae) zien 'n femilie vaan oonevehovege zoogdiere; neve de neushores en de tapirs ein vaan de drei levende. Peerdechtege versjèlle vaan de aander Oonevehovege doortot ein tien neet allein 't mieste gewiech dreug, meh zelfs allein 'n hoof is goon vörme, dewijl de aander tiene zoe good wie verdwene zien. Daorum woorte ze vreuger in 'n apaarte orde ('Einhovege') ingedeild. Allewijl kinne de Peerdechtege mer ei geslach, naomelek Equus (peerd), meh 't gief nog hiel väöl mie fossiel geslachte. De Peerdechtege splitsde ziech in 't Eoceen (veur 54 mieljoen jaor) aof en höbbe ziech vaan bieste zoe groet wie 'nen hoond oontwikkeld tot de megafauna die ze noe zien. D'n achteroetgaank in diversiteit in de lèste paar mieljoen jaor kump veural door 't succes vaan 't euverlevend geslach Equus.
Qatar
Taol
De migrante spreke hun eige taole, wie Hindi, Bengaols, Nepalees, Telugu, Kannada, Punjabi, Tagalog of Egyptisch-Arabisch. Umtot de lokaol bevolking zoe in de minderheid is, en umtot de Arabische taol ziech neet op einen daag liet liere, is Ingels sterk es lingua franca in opkoms.
Relizjie
De otochtoon Qatareze zien praktisch allemaol moslim, wie bove al gezag is bekiering tot 'n aander geluif straofbaar. Euver 't algemein is de bevolking salafistisch, 'n ultra-orthodoxe struiming binnen 't Wahhabisme (en oetindelek binne de soenna) die hei in de regio väöl aonhengers heet. Väöl migrante zien ouch islamitisch, meh hinge aander struiminge aon. Aander geluive oonder de migrante zien in de ierste plaots 't hindoeïsme (bij de Indiërs) en 't katholicisme (bij de Filipino's). Door de groete mierderheid die de boetelenders oetmake heet de regering ziech verpliech gezeen die geluive neet allein touw te laote, meh ouch um gebèdshoezer te laote bouwe. Kèrke zien sinds 2008 touwgelaote. 't Preke oonder de eige bevolking blijf verboje.
Cultuur
thumb|'t Museum veur Islamitische Kuns in Doha. Op d'n achtergroond d'n horizon vaan de stad, mèt väöl hoegbouw. Qatar heet, wie mie len in de regio, 'n Arabisch-islamitische cultuur. De strengheid in de lier lègk de kuns groete beperkinge op. Toch heet me ziech de lèste decennia, um 't aonzien in de wereld te verhoege, in de kunswereld gemingk.
Arsjitectuur
Nao 2000 evels gaof 't 'ne regelrechte bouwhausse in en um Doha. Wie in aander stei in de regio zaog me hei ketoertories verrieze. In vergelieking mèt beveurbeeld Dubai of Rijaad heet me 't neet nujeg gevoonde um huugderecords te breke. 't Hoegste gebouw in 't land is anno 2022 d'n Aspire Tower mèt 300 meter. De Dubaitories, noe in aonbouw, goon dao wienie ze veerdeg zien evels wel mèt mie es hoonderd meter euverheen. Ouch in de nui veurstad Loesail stoon get opvallende gebouwe, boe oonder de Haaf Maon die lètterlek wie 'ne maonsikkel mèt twie opgaonde punte oetzuut.
Meziek
In de bedoeïenecultuur vaan Qatar späölt meziek zeker 'n rol vaan beteikenis. Traditioneel danse wie de Arda weure roond 't vuur gedoon, boebij me zaank begeleid mèt trommele en aander slaagwerk. Ouch d'n oed weurt algemein gebruuk. De bedoeïenecultuur weurt veural nog hoeg gehawwe door de klein minderheid die boete de stad woent.
Musea
Wie aander rieke staote in de regio heet Qatar gein tekort aon musea. D'n emir en zien femilie geve väöl oet aon kunsmecenaot, veural aon kuns oet d'n islamitische wereld en modern kuns. 't Museum veur islamitische kuns (foto), opegedoon in 2008, is zoonder mie 't bekindste vaan 't land. 't Nationaol Museum (1975, in 2019 verhuis nao 't modern gebouw) tuint veural de natuurleke historie en de (materieel) volkscultuur. In 't Arabisch museum veur modern kuns vint me, wie de naom al haafum suggereert, veural modern kuns oet de regio. De collectie besteit oet zoeget 9.000 stökker.
Media
De Qatarese media bedene zoewel de inheimse bevolking es de expats. In 't klei land versjijne neet minder es zeve gazètte, veer in 't Arabisch en drei in 't Ingels. Diverse Zuid-Aziatische gezètte koume ouch in Qatar oet. Tv gief 't sinds 1970.
Media in Qatar zien neet vrij en höbbe te make mèt sterken drök vaanoet de euverheid. Gemeinelek geit 't neet um direkte censuur; iejer passe media zelfcensuur touw um neet in probleme mèt zjustitie te koume. Wel beujt 't land oonderdaak aon Al Jazeera, 'ne CNN-echtege zender annex website dee/die 't nuits vaanoet e neet-westers perspectief wèlt bringe. 't Ingelstaoleg kenaal is väöl gepreze um zien betrokkeheid bij dinger wie 't Arabisch Veurjaor en natuurrampe in Afrika en Azië (boe de westerse media soms neet zoe oetgebreid vaan beriechde). 't Arabisch kenaal is get minder vrij; dit woort evels wel wereldbekind wie 't ummer de peersberiechte vaan Osama bin Laden in han kraog en oetzond.
Oonderwies
Wie mie rieke golfstaote beujt Qatar gratis oonderwies aon. De gelètterheid ligk veur de regio hoeg: 3,1% vaan de manslui en 4,2% vaan de vrouwlui kós in 2012 neet leze (wereldwied is dit trouwens neet bezunder). Börgers mote vaan de kleutersjaol tot en mèt de middelbaar sjaol oonderwies volge. Sinds 1973 heet 't land 'n eige universiteit. Nao 2000 heet 't land hendeg in hoeger oonderwies geïnvesteerd. In Education City, 'ne groete campus in ar-Rajjaan, höbbe versjèllende boetelandse universiteite e satellietcolleesj. Doel vaan dit alles is um de aofhenkelekheid vaan olie en gaas aof te bouwe en neve de financieel dienste ouch 'n kinneseconomie op te bouwe.
Sport
Qatar heet de lèste jaore ouch hendeg in sport geïnvesteerd. De prinseleke femilie heet väöl in 't werk gestèld um prestigieus eveneminte nao 't land te kriege. 't Ierste groet evenemint waor 't Azatisch kampioensjap hierevoetbal in 1988, wat in 2011 nog ins in Qatar woort gedoon. Nog gans get groeter waore de Aziatische Speule, die 't land in 2006 organiseerde. In 2030 zal dit evenemint weer in Qatar weure gehawwe. Later perbeerde de sjeik de Olympische Speule nao Doha te kriege, meh tot twie kier touw woort 't bod zelfs neet touwgelaote tot de stumrunde.
Wel haolde me in 2010 't Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022 binne. In tegestèlling tot bij de Aziatische Speule kaom noe 'ne groete cultuursjok mèt de westerse wereld tot stand. Väöl lui voonte 't sjan tot zoe e klei land zoonder groete voetbaltraditie, allein mer mèt väöl geld, dit toernooj kós binnehole. Later woorte de sjendaole nog groeter, veural um d'n doed vaan doezende bouwvakkers die aon de stadions hadde gewèrk (zuug bove). Tot boycots kaom 't neet. 't WK vaan 2022 weurt mèt aofstand 't groetste evenemint oets in 't land gehawwe.
Oondaanks alles heet 't land toch wel 'n eige sportcultuur. 't Populairste zien traditioneel sporte wie de valkejach. Voetbal is de lèste jaore in de sjeem vaan 't WK sterk opgekoume. 't Qatarees hierevoetbalèlftal woort in 2019 kampioen vaan Azië. Väöl speulers zien genaturaliseerde Soedaneze of aander landslui, die evels in eige land zien opgeleid. Neve voetbal weure ouch handbal en basketbal vrij väöl gedoon.
Historie
De ajdste spore vaan minseleke bewoening goon 50.000 jaor trök. Me heet op 't sjiereiland veurwerpe gevoonde vaan de Ubaidcultuur, 'n prehistorische cultuur in Mesopotamië die direk aon de ierste gelètterde besjavinge veuraofgeit. Ouch de Babyloniërs höbbe op 't sjiereiland gezete. Me meint tot dees volker kleurstoffe oet zieslekke zochte; in Babylonische kolonies zien wel 3 mieljoen gepletde slekkehuiskes gevoonde. In 224 nao Chr. bezat 't Perzisch Sassanideriek Qatar; hun waor 't, neve de purperslekke, ouch um de perele te doen.
In 628 zouw de hierser vaan Qatar, Munzir bin Sawa al-Tamini, ziech zoonder geweld tot d'n islam bekierd en bij 't kalifaot aongeslote höbbe. Neet laank daonao veel 't Sassanideriek en woort ouch Perzië deil vaan 't kalifaot. Oonder 't Abbasidekalifaot bleujde Qatar. 't Lendsje greujde in deen tied oet tot e centrum vaan peerds- en kemelfokkerij. De perelvèsserij bleef vaan groet belaank en väöl sjepe die vaan of nao Baghdad vore, dege ouch Qatar aon. Wie 't kalifaot in verval kaom, leep ouch de economie vaan Qatar trök. In 1253, nao de verweusting vaan Baghdad door de Mongole, kaom Qatar in 't regionaol riek vaan de Oesfoeride te ligke; vaanaof 1320 laog 't in 't riek vaan Ormoes. Begin vieftienden iew kaom dit riek oonder Portugese suzereiniteit; um die te verjaoge reep de voors de besjerming vaan d'n Osmaanse sultan in.
Umtot de Turke neet al te väöl intrèsse hadde in dit aofgelege en strategisch en economisch oonbelaankriek gebeed, hadde ze hei gei groet garnizoen. 't Lökde de stam vaan de Bani Chalid in 1670 de Turke gans te verjaoge en eige baos te weure. Ouch zij waore neet bezunder in Qatar geïntresseerd en hoonderd jaor later waor 't sjiereiland compleet verwaarloes. De inheimse al-Chalifafemilie stiechde in 1783 ei riek wat zoewel Qatar es Bahrein umvatde. Korten tied later begós de keuning vaan 't hoes Saoed 'n vereuveringscampagne aon de zuieleke golfkös. Umtot de Turke ziech evels weer in de regio gónge minge, kaome de Saoedi's noe in de verdrökking. Nao 'ne chaotischen oorlog lökden 't de femilie al-Chalifa in 1811 weer aon de mach te koume.
In 1821 góng 't Vereineg Keuninkriek ziech in Qatar meuje, umtot de bevolking aon zieruiverij deeg. Nao veer jaor woort de femilie ath-Thani es sjeik geïnstalleerd en woort Qatar 'ne Britse vazalstaot. Oonder de bevolking bleef 't nog laank oonrösteg. De Osmaanse Turke dege in 1871 nog ein gelökde poging um Qatar in han te kriege: de sjeik wisselde vaan hier en verklaorde ziech vazal vaan 't Osmaans Riek. De Turke waore neet väöl geleefder oonder de bevolking es de Britte. Die lèste bleve aonspraok op Qatar hawwe. In de Turks-Britse Conventie vaan 1913 beloofde 't Osmaans Riek Qatar aof te stoon. Dao waor evels nog niks vaan gekoume wie d'n Ierste Wereldoorlog oetbraok. Hei-in stoonte 't Brits en 't Osmaans Riek tegeneuverein. De Britte pakde Qatar noe mèt geweld, en in 1916 woort 't protectoraot definitief. Planne um 't land, same mèt Bahrein, bij de Verdraagsstaote (de later Vereinegde Arabische Emiraote) te veuge mislökde door conflikte oonderein.
In de jaore daarteg kaom 't land in financieel probleme door 't instorte vaan de perelmerret (zuug bove), meh de ontdèkking vaan eerdolie brach verandering. D'n Twiede Wereldoorlog zörgde veur vertraging, meh vaanaof 1947 woort 't op groete sjaol geëxploiteerd. Later oontdèkde tot 't land neve olie ouch enorm wieväölhede eerdgaas heet. Qatar veraanderde heidoor zoeget vaan 't ein op 't aander memint in e sjatriek land. In 1971, praktisch tegeliek mèt Bahrein en de Emiraote, woort 't land oonaofhenkelek. D'n iersten emir vaan d'n oonaofhenkeleke staot, Ahmad bin Ali ath-Thani, woort e paar maond nao zien aontrejje aofgezat door ziene neef Chalifa bin Hamad ath-Thani. Häöm gebäörde in 1995 'tzelfde, wie ziene zoon Hamad bin Chalifa ath-Thani de mach pakde. Hamad woort hei-in gesteund door 't leger, diverse naoberlen en ouch westerse machte wie Fraankriek. Hamad heet sindsdeen oondaanks get beperkde moderniseringe toch veural otocratisch geregeerd. Oonder häöm begós Qatar aon de groete bouwprojekte en sporteveneminte boe 't land um bekind kaom te stoon. Ouch maakde heer 't land tot 'n regionaol vrijhave veur boetelandse dissidente. Heer riechde oonder mie 't al geneump Al Jazeera op en booj oonderdaak aon dissidente oet diverse len, meh ouch aon terroriste en aander extremiste. Dit brach de sjeik diverse kiere in de probleme mèt ander len oet de regio.
Leopoldshöhe
Leopoldshöhe (Nedersaksisch: Up’r Höchte of Up’r Höh, lètterlek: Oppe Huègte) ies 'n gemeinte in de Wes-Duutsje krink Kreis Lippe, in d'n deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk, wie de res van de krink, in 't Regierungsbezirk Detmold.
De op 130 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 36,93 km², op 31 december 2018 16.282 inweunersj. Daomèt haw ze 'n bevolkingsdichte van 441 de veerkante kilometer.
Wie de res van Kreis Lippe, liegk daes plek historisch in noch 't Rienland noch Wesfale. Bies de sjtiechting van 't Duutsj Riek in 1870/71 waor Lippe 'nen onaafhenkeleken dwergsjtaat mèt Detmold es houfsjtad.
Hein Simons
Hendrik Nikolaas Theodoor Simons, baeter bekend es Heintje, (Heële, 12 augustus, 1955) is 'ne Nederlandse zanger en acteur.
Biografie
Heintje woort in 1966 óntdek door de Nederlandse platebaas Addy Kleijngeld naodat hae in Sjaasberg ’ne talentewedsjtried hèj gewónne. In ’t zelfde jaor maakde hae in Amsterdam zien eësjte plaatopname in 't Nederlands. Hae woort veural bekènd es kènjersjter mèt zien leedje Mama oet 1967 en in oktwoaber 1967 maakde hae de Duutsje verzie van dees plaat womit hae metein in dat landj doorbrook. Mama waas al in 1938 door Cesare Andrea Bixio (Italie) gesjreve en door Beniamino Gigli gezónge. Door de oetveuring van Heintje woort ’t leedje nuuj laeve ingeblaoze
Heintje hèj zoavöl succes in Duutsjlandj dat hae ouch es kèndj-acteur in versjillende Duutsje films in de 1960-er en 1970-er jaore acteerde. Hae scoorde tweë nr-1 hits in de Nederlandse top-40, allebei in 1968. 't Betróf Ich bau dir ein Schloss (27 waeke in de top-40) en Heidschi bumbeidschi (13 waeke in de top-40). 't Leedje Ich bau dir ein Schloss waas in 1968 in Nederlandj de hit van 't jaor.
Naodat hae in 1972 veur 't lèts 'ne hit scoorde in Nederland mèt "Meine Liebe für dich", wis hae, op 'n klein oplaeving in 1978 nao, allein nog mèr succes te haole in Duutsjlandj.
Hae hèj later toen hae volwassen waas ouch succes es zanger mèr dan ónger de naam Hein Simons en hae is es zoadanig veural populair in de Duutsj spraekende lènj. Hae haet worldwide mieë es 40 miljoen plate verkoch. Hein traejt nog sjteeds op en maak jaorliks ein nuuj cd.
In zien jeugdjaore woonde hae biej zien awwesj in Neu-Moresnet, 'n deilgemeinte van Kelmis in de Belsje provincie Luuk. Allewiel woont hae mèt zien gezin op Schimper in Moresnet, 'n deilgemeinte van Plombières.
Externe links
Officiele website: www.heinsimons.com
.bb
.bb és de ccTLD-code vër 't topleveldomein van 't Caraïbisch souverein aajlaand Barbados. 't Domein woëd geïntroduceerd én 1991 en hèt 'nen actieve staotus. De egelike bedoeléng vër 't domein és zaoke daaj verwaant zin aon 't laand Barbados, mèr 't wiëd doë niët heil vël gebrauk. Registratie és beperk tot énwoeëners van Barbados en bedraajver daaj doë geregistreerd zin.
Requiem for a Dream
Requiem for a Dream is 'ne film oet 2000.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms.
De film woort geregisseerd door Darren Aronofsky en heet 'nen doer vaan 102 menute.
Avançon
Avançon ies 'n commune (gemeinte) in 't departement Ardennes van de regio Grand Est (ouch-waal 't Groate Oaste), te Noordoas-Frankriek. In 2018 haw de plaatsj in de Ardenne 323 inweunersj, die Avançonnais (mannelik) en Avançonnaises (vrouwelik) geneump weure. Ze ies 20,99 km2 groat. Dao woonde dus zoan 15 luuj de km2 in 2018. Ze maak deil oet van 't kanton van Château-Porcien, wat waer deil oetmaak van 't arrondissemint van Rethel.
Veur e gans euverziech van de 463 gemeintes in de Franse Ardenne, zuug de lies van gemeintes in Ardennes.
Karstpiep
'n Orgelpiep is op de èègeste meneer oontsjtande mae sjtèèt neet in verbeending mèt 'n oonderaardse grot. Dèk vulde die orgelpiepe zich in d'r loop van d'r tied op mèt allerlèj materiaal, oeë-oonder sjtèng. Bie 't oontginne va mergel moes me ummer oppasse dat me gene mergel oonder 'n orgelpiep oethaolde. Es me dat toch deeg, besjtong de kaans dat de orgelpiep insjtorde en d'r mergelwinner bedolve waoërt.
Waopes vaan Nederlands Limbörg
De provincie Nederlands Limbörg dreug, wie alle Nederlandse provincies, e waope. 'tzelfde gelt veur de gemeintes en watersjappe, zoewie veur de mieste veurmaolege gemeintes en watersjappe. Ouch zien sommege (bestaonde en veurmaolege) gemeintes vaan waope veranderd, dèks mèt 'n herindeiling es rei. Waopes vaan opgelufde gemeintes weure allewijl nog dèks geveurd es oonofficieel dörpswaopes.
Types vaan Limbörgse waopes
Nederlands-Limbörgse waopes versjèlle in väöl gevalle vaan waopes oet de res vaan 't land. Gemeintes in Holland en Zieland waore miestens rechsopvolgers vaan aw ambachshierlekhede, die begin negentienden iew al e waope hadde (soms sinds iewe). In Limbörg hadde e paar stei wel hiel aw waopes (en continueerde die ouch, zuug beveurbeeld Mestreech en Zittert), meh de plattelandsgemeintes in dees provincie kaome voort oet sjepebenk, neet oet hierlekhede, en die benk droge gemeinelek allein e zegel. Väöl plattelandsgemeintes in Limbörg bleve daorum laank zoonder waope; versjèllende höbbe 't pas in d'n twintegsten iew aongevraog. Zelfs 'n stad wie Wieërt had tot 1918 gei waope. Versjèllende gemeintes zien ouch opgeluf zoonder oets e waope te höbbe gedrage; zuug oonder.
Es me oetindelek toch e waope aonvroog, leet me ziech dèks inspirere door 't aajd zegel vaan de sjepebaank. Dat zegel vertuinde dèks e kèrkelek symbool: 'nen heilege. Dèks, meh neet ummer, woort deen heilege daan gecombineerd mèt 't sjèld vaan de vreugere hier euver 't dörp. Dees oplossing waor bezunder populair in Zuid-Limbörg, meh kump ouch in 't midde en noorde vaan de provincie wel veur (zuug beveurbeeld 't waope vaan Mook en Middelar). Soms trejt d'n heilege allein es sjèldhawwer op. Populairsten heilege is zeker Sint-Maarten, dee same mèt de bedeleer trökkump in de waopes vaan Groêselt, Hare, Houtem Ittere, Lin, Stein en Tegele.
E paar Limbörgse waopes drage riekskleure: e veld vaan lazuur (blauw) mèt 'n figuur vaan goud, de kleure vaan 't waope vaan de Nederlen dus. Die kleure kraog me touwbedeild es me 'n neet-ingekleurde teikening zoonder bijgoonde besjrieving inlieverde. Dat waor dèks 't geval bij waopes die vaan zegele waore aofgeleid (zegele kinne jummers gein kleure höbbe).
Provinciewaope
Waope vaan Nederlands Limburg|300px In tegestèlling tot Belsj Limbörg veurt de Nederlandse provincie Limbörg e samegestèld waope, wat de zier complexe politieke historie vaan de provincie deils weergief. 't Waope, wat op 17 december 1886 bij Keuninklek Besluut woort verliend, liet ziech zoe umsjrieve:
De vief sjèlder stoon veur respectievelek veur 't Land van Valkeberg (wat groete bezittinge in 't Heuvelland had), 't hertogdom Gulik (Bor en umgeving, zoewie gebeed in de huiege Parkstad), 't graofsjap Häör (oetgebreide stökker vaan Midde-Limbörg), Gelder (Noord- en Midde-Limbörg) en 't Hertogdom Limbörg. Dat lèste hertogdom besloog oonder 't ancien régime mer e klei stökske in 't uterste zuie vaan 't huieg Limbörg, meh allein al umtot de provincie denao verneump is, en de keuning d'n titel (groet)hertog vaan Limbörg claimde en op de provincie touwpasde, besloot me dit waope op te numme. De provincie Limbörg in de Vereinegde Nederlen deeg 't mèt allein 't aajd hertogelek waope, zjus wie de Belzje provincie nao de splitsing in 1839. 't Nederlands deil, wat tot 1866 bij d'n Duitse Boond hoort, heel 't aonvenkelek ouch. Wie 't gebeed evels oet de Boond góng en mier 'n gewoen provincie vaan Nederland woort, oontstoont de zöch nao 'n eige waope, wat tot slot in 1886 woort gehonoreerd.
Tot de waopes vaan Valkeberg en 't Hertogdom geliek zien, is min of mie touwvalleg: 't land vaan Valkeberg, officieel gein deil vaan 't Hertogdom, woort door 'n tak vaan de femilie Vaan Limbörg geregeerd.
Vreuger gemeintewaopes
De waopesjèlder die me hei-oonder zuut, zien veur 't groetste deil vaan opgelufde gemeintes.
Opmerkinge:
Washington
Mèt Washington kin me bedoele:
Plaotse
D'r zien in hieleboel aander plaotse mèt dee naom:
Internationaal Orkes van d'r Vetex
Internationaal Orkes van d'r Vetex of Orchestre International du Vetex is 'n internationaal feestfanfaar. Eind februari 2005 vroog de festitivitète-organisatie De Kreun an d'r Kortrijkse musicus Richard Deprez öm 'n grensuvversjrèjjende fanfaar te vorme mèt 't doel öm te sjpäöle in 't kader van Fiesta Mestiza, 'n grensuvversjrèjjend feest in de halle van de väörmalige sjpinneriej Vetex in Kortrijk.
Optraejes.
Mit de sjteun van 't grensuvversjrèjjend projekt PassPartout is 't Orchestre International du Vetex sjtilaan 'n naam waoëre in gaans Belsj en Noord-Fraankriek. De feestfanfaar, die besjteet oet Vlaminge, Welzje en Noord-Fransoeëze wert noe in gaans Vlaandere, Wallonië en Fraankriek gevraogd väör optraejes (o.m. Dranouter, Cactusfestival, Gentse feeste, La Noche) D'r groep sjpäölde óch in Luuk en Belsj Limburg. Op 8 juni 2008 waor dit orkes te beloestere op d'r maert va Mestreech. Öp 23 mei sjpäöle ze óp 't Volksfeest vör de beide Limburge in Meeswijk.
Lies vaan peerdsrasse
Dees lies gief 'n alfabetisch euverziech vaan versjèllende peerdsrasse, mèt summier informatie euver eder ras apaart. Ponyrasse, die numeriek de gewoen peerdsrasse euvertrèffe, zien mètgenome.
Internationaal Orkes van d'r Vetex
CD/DVD Le beau bazar.
In mei 2005 kieëm d'r ursjte CD/DVD (Tralala-label. Via Lactea vzw) oet. Le beau bazar is opgenaome in de sjtudios van Maison de Folie va Lille-Moulins. De 12 nömmers zeunt 'n bizar Fraans-Vlamsje mèngeling van catchy balkanmuziek, opsjwepende gypsie, sjtraotmuziek, ska, polka, java, latino...
Lies vaan peerdsrasse
A
thumb|Appaloosa. thumb|Arabeer (lèt op 't typisch hol profiel).
B
thumb|Braobander (mèt gecoupeerde start).
C
thumb|Camarguepeerd.
D
thumb|Dartmoorpony.
F
thumb|Fries peerd.
G
thumb|Gelderlander.
H
thumb|Hannoveraon.
I
thumb|Ingels volblood.
K
thumb|Konik.
L
thumb|Lippizaner.
N
thumb|Namibpeerd.
P
thumb|Percheron.
R
thumb|Rijnlands wermblood.
S
thumb|Shetlander.
T
thumb|Trakehner.
Ule
D'n órde van d'n uul (Letien: Strigiformes) bevatj de vólgendje twieë femieljes: Ule höbben e róndj, aafgeplat gezich mit groeate nao veur gerichdje öig die vas in 't sjedel staon. Óm dus in diverse richtinge te kinne kieke, mót d'n uul steeds de kop drejje, waat ule den ouch zieër good kinne. Ze höbben 'ne haoksnavel en krachtige klawwe aan häör puuet, die dök dichbevaerdj zeen. Ule höbbe groeate öig die helpen 'ne proeai in 't duuster te óntdèkke. Ze vlege dök geruusloeas dore nach op zeuk nao proeaidere, wie muus. Euverdaags wuuertj 'ne slaopendjen uul soms aangevalle door kleinder veugel wie buzerdje, die 'm perbere te doeaje, om zelf neet 's nachs door 'm gedoeadj te waere es ze slaope. D'n uul sleup euverdaag en jeug 's nachs. Ule nestele in 'ne holle boum, op de gróndj of in geboewe. Omdet ze kórtbie slech zeen, kinne ze zelf gein ès boewe. Ze nömme döks 't ès van 'nen angere voeagel wie 'nen èkster, dae ze verjagen of doeaje.
22 september
Heiligedaag van Mauritius
Nationale fièsdaag in Bölgarieë
Naers
't Naers is 't plat waat wäördj gekaldj in Naer.
Klinkers
Lang klinkers
2.    AO in: laote (laten), gedaon (gedaan), kraon (kraai), s(j)taon (staan), kwaoje (kwade)
Kórte klinkers
4.    È in: bèd (bed), mèt (met), kènne (kennen), stèl (stel), oplètte (opletten), wèt (wet)
Lèt op: de –è- is in waeze ein korte –ae-.
5.    Ó in: bóks (broek), jónk (jong), lónge (longen), móndj (mond), kóntj (kont)
Lèt op: de –ó- is in waeze ein korte –oo-.
6.    Ö in: tösse (tussen), Kölle (Keulen), kölse (knikkeren), zök (sokken), böl (bollen)
Lèt op: de –ö- is in waeze ein korte –äö-.
Twieëklanke
7.    OEA in: broead (brood), sjoeal (school), doead (dood), noeat (nooit)
Hie moog se ouch broeëd, sjoeël, doeëd en noeët sjrieve.
8.    UUË in: bruuëdje (broodje), sjuuëlke (schooltje), puuët (poten), Stuuëte (Steuten)
9.    IEË in: Pieër (Peer), tieë (thee), snieë (sneeuw), Wieërt (Weert), Gieërla (Gerlacus)
10. Gebroek dus noeëts 't teiken ^ op eine lètter.
11. Ò (met o met `) en é (e met ´) kome in 't Naers neet väör!!!)
De ieërste 11 regels zeen 't belangriekste!
Medeklinkers
12. SJ as –sch- in: sjoeël/sjoeal (school), sjoeën/sjoean sjoon (schone/mooie schoenen), sjat (schat)
13. SJ maag ouch in: sjtaon of staon (staan), sjlaon of slaon (slaan), sjpare of spare (sparen), sjmiete of smiete (smijten)
14. GK in: Gerègke (Gerheggen), ligke (liggen), bagke (biggen), zègke (zeggen)
15. NJ in: vinje (vinden), kinjer (kinderen), linjeboum (lindeboom), branje (branden)
16. TJ en DJ in: bóntj (bont), kantj (kant), brandj (brand), landj (land)
We sjrieve hie mer ein -j-; dus neet bónjtj, branjdj, lanjdj
17. LJ in: Helje (Helden), gölje (gulden), melje (melden)
Hugo de Jonge
Hugo de Jonge (26 september 1977, Bruinisse, allewijl gemeinte Schouwen-Duiveland) is 'ne Nederlandse politicus vaan 't CDA. Heer is minister vaan Volkshoesvesting en Ruimteleke Ordening in 't Kabbinèt-Rutte IV. Heer waor vicepremier en minister vaan Volksgezoondheid, Welzien en Sport is in 't Kabbinèt-Rutte III.
Bij de val vaan 't Kabbinèt-Rutte II en de start vaan Rutte-III, naom De Jonge 't vicepremiersjap euver, same mèt Kajsa Ollongren en Carola Schouten, vaan de PvdA'er Lodewijk Asscher. 't Ministersjap vaan Volksgezoondheid, Welzien en Sport naom heer euver vaan zien partijgenote Edith Schippers.
De Jonge is lid vaan de Protestantse kèrk. Heer is getrouwd en heet twie kinder.
Fribourg (kanton)
Fribourg (Frans: Fribourg, Duits: Freiburg, Italiaons: Friburgo, Reto-roemaans:Friburg) is 'n kanton in 't weste vaan Zwitserland.
Stei en gebede
't Gief 2 echte stei in Kanton Fribourg:
Aander toeristisch intressante plaotse en gebede zien:
Distrikte
't Gief zeve distrikte:
Lies van börgemeisters van Amb Mofert
In zie kort bestaon (zèstien jaor) haet de gemeinte Amb Mofert toch vief börgemeisters gekèndj, waornummendje mitgeraekendj:
Bron
Dees paasj is vertaald oet 't corresponderendj Nederlandstalig artikel, en waal in dees versie.
22 juli
Heiligedaag van Maria Magdalena
Gladiator
Gladiator is 'ne film oet 2000.
De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan actie, avventurefilms, dramafilms.
De film woort geregisseerd door Ridley Scott en heet 'nen doer vaan 155 menute.
Upplands Väsby
Upplands Väsby is 'n gemèndje in Stockholms län, Zwede. De gemèndje tèltj 37.876 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 75,37 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 502,5 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
21,26% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).