cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Waterkrachcentraal
Sjpeciaal oetveuring
Dao zeen planne om in Limburg ein pompsjpaarbekke mit elektriciteitsopwek te boewe. Ein pompsjpaarbekke elektriciteitscentrale werktj zo: Es de sjtroum goojekoup is ('s nachs) weurdj 't water omhoog gepomptj, den es 't de sjtroum duur is, of es d'r väöl vraog is leut men 't water nao ein ongergronds meer valle, via waterturbines, en zo kan men den voldoende sjtroum levere. In Ingelandj, Noorwege, de Alpelenj en zelfs in Duitslandj en Luxemburg weurdj dees meneer van opwekke al gebroektj. In Limburg zoew men den biejveurbeeldj in'ne miene 't water omleeg kinne laote valle, en 's nachs weer trök nao ein van'ne grindjgate kinne pompe.
Wantsekroed
Wantsekroed (Actaea cimicifuga of Cimicifuga foetida) is 'n kroedechtige plantj oete ranonkelfemielje (Ranunculaceae). Ieëre woort dees plantj ingedeildj ónger Cimicifuga, mer allewiel wuuertj ze veurnamelik ingedeildj ónger Actaea. Wantsekroed kump veur in Europa, Siberië en Oeas-Azië.
Vreuger maakdje me gebroek van 't wantsekroed taenge wandjluus. Zoea dieëj me-n 't kroed in 't bèdgood. Doordet de plantj bekèndj steit good te stinke, heel ze 't óngesiefer oppen aafstandj.
't Wantsekroed greutj op 'n huuegdje van 0 toet 1500 m baove zieëspegel. De plantj wuuertj 0,75 toet 2,5 m hoeag en haet 'ne wortelstek. De bleujtied vèltj inne zomer: van junie toet september.
't Kroed is lichtelik vergiftig.
Trelleborg
Trelleborg is 'n gemèndje in Skåne län, Zwede. De gemèndje tèltj 40.301 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 342,07 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 117,8 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
13,02% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Kesjteël Geulzicht
thumb|250px|Kesjteël Geulzicht thumb|250px|right|Kesjteël Geulzicht, vreuger koetsjhoes en koetsjiershoes
Besjrieving van 't kesjteël
Kesjteël Geulzicht is geboewd aan 't begin van de 20e eëuw en is hiemit ein van de lètste van de generatie kesjteële die door de völe rieke industriële en de "nouveau riche" op 't eindj van de 19e eëuw in Nederland woorte geboewd. 't Óntwerp is van de Mesjtreechse architect Henri Reek. 't Okerkleurig kesjteël is gans in mergel opgetrokke en haet 'n villa-achtige, romantische oetsjtraling in Engelsje neosjtiel. 't Is riekelik veurzeen van trapgevelkes en balustrades en haet drie taores, wobie de groatste deit dènke aan 'ne middeleëuwse donjon. 't Kesjteël is toegankelik via 'n toegangspaort en oprielaan. In de naobieheid ligke 'n koetsjhoes en 'n koetsjiersweuning, allebei oetgeveurd in dezelfde sjtiel es 't kesjteël.
't Interieur is oetgeveurd in Engelsje landjsjapssjtiel mèt völ houtsjniewerk, wanje mèt houte lambrisering en laere meubilair. D'r is 'ne groate monumentale aope haard bekleid mèt geglazuurde tegelkes en 'n sjouw mèt hout bekleid. In de óntvangshal zint plefónjsjilderinge van de handj van Adrianus Hartigh van Biebelse taferele en mythologische figure. Ein van de vertrèkke wirt gevörmp door de veurmalige bibliotheek wo-in 'ne bokekas mèt houtsjniewerk, wènj mèt houte lambrisering en 'n haardpartie die ouch weer bekleid is mèt geglazuurde tegelkes en 'n ómliesting. De aetzaal haet 'ne plefónj mèt decoratief sjtöcwerk en haet 'ne haard mèt ómliesting in wit marmer en dae rös op veer marmere zuultjes. Wiejer zint d'r veer kamers die besjikke euver 'n in de gróndj verzónke Romeins bad.
Óngergróndjs bevènje zich mergelgrotte die zint verbónje mèt 't kesjteël. In dees grotte zint ouch door Hartigh plefónjsjilderinge aangebrach.
Gesjedenis en eigenaere
't Kesjteël is geboewd in opdrach van Pieter Carel Zuyderhoudt oet Nijmege, mede-eigenaer van 'n kaole- en brandjsjtoffemaatsjappie. Via zien echgenote Fanny van Enthoven waas hae ouch eigenaer van 't Kasteel Hofwijck in Voorburg. 't Echpaar koch ouch later de nabiegelaege Geulemermeule. Zuyderhoudt euverleej in 1925, zien vrouw bleef tot 1936 in 't kesjteël wone. Zie verkoch 't kesjteël en de meule toen ze in financieel probleme geraakde. Nuje eigenaer woort Caspar Jozef Weinberg (Ome Joep) dae 't es hotel inrichde. Bie de aanvang van de aorlog woort 't kesjteël bezat door Duutsje officere die dao hunne centrale commandopos vestigde. Tegeliekertied zaote in 't kesjteël en de óngeraardse gèng 'n aantal joodse óngerdukers en ouch kunssjilders die weigerde óm lid te wère van de Kulturkammer. Ome Joep woort door hun betaald in natura mèt sjilderieje. 't Is algemein bekènd dat films van de lóchopname van 't bombardement van Rotterdam, die door verkènningsvleegtuge baove de frontlinies woorte gemaak, hie aafgewórpe woorte en in de kelders woorte óntwikkeld en wiejer aafgewirk. Bie de ingank is 'n plaquette ter herinnering aan de Twieëde Waereldoorlog.
't Hotel ging later in eigedom euver nao de dochter en sjoanzoon van de heër Weinberg. Toen zej mèt 't hotel stopde woort 't kesjteël aangekoch door de bekènde sjportjournalis Jean Nelissen, dae dao pès 1982 woonde. Sins daen tied is de bezitter van 't kesjteël de femilie van Kuik, die d'r nao 'n grónjige restauratie weer 'n hotelbesjtömming aan goof.
't Bildt
Historie
't Bildt waor 't lèste reske vaan de Middelzie, 'ne zie-erm dee oets tot deep in Friesland doordroong, meh in de loup vaan de late middeliewe bitsje bij bitsje ingepolderd woort. Aon 't begin vaan de zestiende iew beslote hertóg Sjors vaan Sakse en de Hollandse hiere vaan Wijngaarden 't Bildt ouch in te poldere en te exploitere. Veur de inpoldering en de kolonisatie gebruukde me achhoonderd wèrkers, die veur e deil oet d'n Alblasserweerd kaome (woe de hiere vaan Wijngaarden hiersde) meh ouch oet Friesland en de res vaan Holland. Daodoor spreke de inwoeners vaan 't Bildt nog ummer gei Fries, meh Bildts, e Hollands-Fries mingdialek wat nogal op 't Stadsfries liekent. In de zeventiende en achtiende iew bleef 't gebeed greuje doortot me aongespeulde kwelders ouch weer bediekde. Dit perces vaan landaonwinning in klein bittekes geit aon de Friese en Greuningse kös trouwes tot op d'n daag vaan vendaog door.
In 1984 woort 't dörp Minnertsga, tot daan deil vaan de aw gemeinte Barradeel, ouch bij 't Bildt geveug. Dit dörp is Friestaoleg en besteit al zeker doezend jaor. Op 1 jannewarie 2018 góng 't Bildt op in de nui fusiegemeinte Waadhoeke.
Dordrech
frame|Ligking vaan Dordrech in Zuid-Holland De stad Dordrech (Algemein Nederlands: Dordrecht, Hollands: Dordt) is 'n stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. 't Is de zuidelekste plaots vaan de Randstad. 't Is mèt zien 119.111 inwoeners (1 januari 2021) de derde stad vaan Zuid-Holland. Börgemeister is sinds januari 2017 Wouter Kolff vaan de VVD.
Ligking en stadsgeziech
thumb|right|De Groothoofdspoort Umtot de stad op 'n eiland ligk, späölt water 'n groete rol in 't stadsgeziech. Vaanaof 't Groothoofd kin me good e reviereknuippunt zien: d'n Awwe Maos, de Beneden Merwede en Noord. 'n Aander knuippunt, aw Maos, Nuie Maos en Dordtse Kil, is zelfs 't dröks bevare punt vaan gaans Wes-Europa. Dordrech is de zesde ziehave vaan Nederland, veur e groet deil aofhenkelek vaan Rotterdam. De aw stad ligk ouch aon 't water, in 't noorde vaan 't eiland. Allewel 't neet de sjoenste binnestad vaan 't land is heet ze toch väöl sjoen, interessante gebouwe. 't Bekindste en meist bezochte is de Groete Kèrk, mèt 'nen 72 meter hoegen torie (trans op 68 meter).
Historie
thumb|right|De Groete Kèrk Dordrech heet de naom de ajdste stad vaan Holland te zien. Veur 't tegeswoordeg Holland gelt dit zeker. Dordrech kraog op ze lèts in 1220 stadsrechte, touwgekind door graof Wöllem I, meh in 1200 woort de plaots al oppidum, dat is stad, geneump. Geertruidenberg, wat vreuger ouch bij Holland hoort, kraog zien stadsrechte zeve jaore ieder, in 1213. De aw wiesheid, tot Dordrech in 1015 gestiech zouw zien, weurt allewijl neet mie aongenome.
In d'n Tachetegjaorigen Oorlog heet Dordrech 'n veurnaom rol gespeuld. In 1572 - de Watergeuze höbbe de stad euverigens zoonder geweld vereuverd - voont dao de ierste vergadering vaan de vrij Staote plaots. Nog bekinder gewore is de Synode vaan Dordrech (1618-1619), boe de bakes oetgezat woorte veur 't Hollands calvinisme en tot de vertaoling vaan de Biebel (zuug Staotebiebel) woort beslote.
Externe Link
Gemeinte Dordrech
Dúbravica
Dúbravica (IPA: /'du:braʋitsa/; Hongaars: Dubravica; Duutsj: Dubrawitza) is e dörp en 'n gemeinte in 't Sjlowaaks distrik Banská Bystrica. 't Plaetske ligk zon 17 km van de houfplaats Banská Bystrica aaf.
't Dörpke Dúbravica ligk op 'n heugde van 427 m. De oppervlaakde van de gemeinte is 8,51 km². De gemeinte Dúbravica haet 365 inweuners (31 december 2004) en 'n bevolkingsdichheid van 43 luuj/km². Volges de volkstèlling van 2011 wore bao alle inweuners van de gemeinte Sjlowake. De poscode van de gemeinte is 976 33.
Dúbravica ligk in e bergechtig gebied in 't daal van de Zolná-baek en beheurt tot 't traditioneel landjsjap Podpoľanie.
Gesjiechte
Dúbravica waerde veur 't eers vermeldj in 1400 (1400: Dubrauice; 1424: Dubrawyche) toe 't beheurde tot 't kesjteel van Slovenská Ľupča. In 1540 waerde de miene op 't gróndjgebied verleend door de graof János Dubravicky aan Kremnica.
Sjipperskèrk
Sjipperskèrk of Sjipperskirk (Nederlands: Schipperskerk) is 'n dörp in de gemeinte Zittert-Gelaen. Tot 1982 huèrde 't bie de gemeinte Obbeeg en Papenhaove. Tösje 1982 en 2002 tot de gemeinte Bor. 't Dörp is gelege op 'n eiland tösje 't Julianakanaal en de Maas. De naam kump van de veurmalige, hie gelege, Sjipperskèrk.
Naamgeving
De naam van ‘t gehucht kump van de väörmalige sjipperskirk, die centraal stuit in t plaetske. In dit kirkske koosjte sjippers en hun families terrech, vanwaege de ligging neave de have van Bor, aan ‘t Julianakanaal. De kirk duit gein deens meer, mér wurt noe gebroek as bloomezaak en expositieruimte. Ouch bestuit der un meugelikheid om te euvernachte in de Bed & Breakfast. Allein ’t kruus en de klókke zeen weggehaold, mer väör de res is de kirk nog in gooj konditie en ein gróate trékpleister väör fitsend Limburg
De buurt(-vereiniging)
De Sjipperskirk heat ein eige buurtvereiniging en biejbehüërend buurthoes, wat de naam ‘de Keet’ draag. Jeder jaor weare dao väöl activiteite en fiëste georganiseerd ten behoeve van buurtvereiniging ‘De scheepsbel’. Ouch de plaatselike hermenie, Kapel Eige Wies oefent in t buurthoes. Ouch head Sjipperskirk in het verleeje ein broesende vastelaovesvereiniging gehad. Meerdere kiëre woorte der gróate prieze benne gesjleip in de gróate optoch van Beeg. Mer helaas is door wegvalle van trouwe wageboewers en vastelaovesvierders is de echte elan van weleer ein tiedje verdwene geweas. Mer gelökkig is sinds 2008 weer animo om mét te doon, noe onger de naam van de Scheepsbel, weer groat genog. Der zeen enkele trofees en fotos te bewonjere in de Keet.
Ontgrinjinge
In de nabije toekoms zulle gróatsjalige ontgrinjinge plaatsvenje in de omgeving van de Sjipperskirk. Der wurdt dan ouch väöl äöverlas verwach in de toekoms. Met name ’t toenummende vrachverkiër en geluidsäöverlas zulle volkes de critici ein gróate rol gaon sjpele in de toekoms van Sjipperskirk, Beeg en omstreke.
Hôtele-Helichtre
Hôtele-Helichtre (Hollese naom: Houthalen-Helchteren) is 'n gemeint in Belsj Limburg. De gemeint haet bekan 30.000 inwoener.
Carlos Santana
thumb|Carlos Santana in 2003. Carlos Augusto Alves Santana (20 juli 1947 in Autlán de Navarro, Jalisco, Mexico) is 'nen Amerikaanse gitaris en zenger dae oet Mexico kump en bekèndj is es de leider vanne meziekgroep Santana.
Saer 't ènj vanne sèstiger jaore haet t'r albums oetgebrach óngere groepnaam Santana, mer haezelf is d'n ènsigste dae saer 't begin d'rbie zitj. Santana behuuertj toete groep van luuj die salsa, rock, blues en jazzfusion kómbineerdje toet latinrock en hae haet väöl gedaon óm deze stiel te versprieje.
Santana haet ouch de filmmeziek gemaak veure Amerikaanse biografische dramafilm La Bamba oet 1987. Dees film geitj euvere rockmuzikantj Ritchie Valens en ziene waeg nao beroempheid.
Erezée
thumb|Locatie van Erezée in Luxemburg. Erezée of Érezée is 'n gemèngde en plaatsj in de provincie Luxemburg op 't Belsj in 't arrondissemaent Marche-en-Famenne. Op 'n oppervlakde va 78,44 km² wonne 3.240 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 41 minse per km².
Aander kerne
left|thumb|Zich óp de kèrk en kiosk van Erezée. Amonines, Biron, Blier, Clerheid, Fisenne, Mormont en Soy.
Bilabiaal
'ne Bilabiaal is inne fonetiek 'ne mitklinker dae mit bei luppe wuuertj oetgespraoke.
Versjillige bilabiaal klenk zeen bilabiale nasaal, stumloeaze bilabiale plosief, stumhöbbendje bilabiale plosief, bilabialen approximant (de w vanne meiste Limbörgse dialekte), bilabialen tril ('t geluid det me maak wen me 't kaad haet), stumloeaze bilabiale fricatief ('t oetblaoze van e kaesjke) en stumhöbbendje bilabiale fricatief.
Wiejer guuef 't nag e groeat aantaal aan bilabiaal klenk die neet-pulmonisch zeen, wie de bilabiale klik, dae klink wie 'ne puun, enne stumhöbbendje labio-velairen approximant , dae me kèntj oet 't Ingels en 't Surinaams, es ouch inkel Limbörgse dialekte.
18 april
Hallo Dennis
Gorleben
Gorleben is 'n plaats in de Pruse deilsjtaot Nedersaksen, en maakt deil oet van 't distrikt Lüchow-Dannenberg. Gorleben telt ongeveer 661 inwoners. Gorleben woor veur 't irs vermeld es 'n dörpke door de bevelhöbbendje van Dannenberg in 1360; d'r woor 'n fort in Gorleben. De naam "Gorleben" kömp waorsjienlik van Goor "slib"; in Slavische tale. Gor beteikend ouch "berg" en leben "erfgood". Gemeinte site Gorleben is bekint es 'n plaots van radioactief aafval. 't Trekt geregeld proteste van milieudeskundige sinds 1970.
Salomonseilen
De Salomonseilen (officieel (Ingels) Solomon Islands) zien 'n eilandnatie in de Stèl Oceaon, oostelek vaan Papoea Nui-Guinea, zuielek vaan de Federaol Staote vaan Micronesië, zuidwestelek vaan Nauru, westelek vaan Tuvalu, noordwestelek vaan Vanuatu en Nui-Caledonië en noordoostelek vaan Australië. Vaan alle len boete 't ierste ligk väöl hoonderde tot doezende kilometers eweg. De eilandegróp is deil vaan Melanesië, allewel tot de westelekste eilen tot Polynesië te rekene zien. De bevolking is divers vaan cultuur. Hoofstad en wiedoet groetste stad is Honiara.
Gorleben
Plaetje:Gorleben.png
Salomonseilen
Bestuurleke indeiling
De Salomonseilen zien verdeild in tien provincies; nege zuver provincies en ein stad, Honiara, die direk es provincie door de regering weurt bestuurd. De mieste provincies besloon ein of mierder eilen.
Fysische geografie
Mèt good 28.000 km² zien de Salomonseilen 't 140e zelfstendeg land op de wereld, tösse Armenië en Albanië en ouch kleinder es Nederland en 't Belsj. Toch is 't nog 't groetste Pacifisch land. 't Land de Salomonseilen vèlt neet gans same mèt d'n arsjipel mèt dezelfde naom: 't westelek Bougainville huurt bij Papoea Nui-Guinea. De veurnaomste eilen vaan de Salomonseilen die wel bij 't land hure zijn, vaan wes nao oos, Choiseul, Santa Isabel, Guadalcanal, Malaita en San Christobal; zuielek vaan Choiseul ligke ouch de New Georgia-eilen. Die zie die zuidwestelek vaan de Salomonseilen en oostelek vaan Papoea Nui-Guinea ligk neump me de Salomonszie. 'n Ind oostelek vaan San Christobal ligk e grupke kleinder eilen, de zoegenaomde Santa Cruzeilen. 'n Ind zuielek vaan Guadalcanal ligk ouch nog 'n eiland, Rennell. De groeter eilen kinne bepaold bergechteg zien; 't hoegste punt vaan 't land is de Popomanaseu op Guadalcanal, mèt 2.332 meter. Ouch völkaone koume veur. Väöl vaan de kleinder eilen zien evels mer atolle en steke naovenant koelek bove de ziespiegel oet.
Levende natuur
De Salomonseilen höbbe 'n gevarieerde natuur; vaan de 289 veugel die in 't land veurkoume zien 'rs neet minder es 71 endemisch. In tegestèlling tot väöl aander eilandegróppe gief 't hei wel inheimse landzoogdiere: versjèllende knaagdiere (wie de endemische keuningsrat, Uromys rex) en ei buildier, d'n oosteleke gewoene koeskoes (Phalanger intercastellanus). 't Gief ouch endemische reptiele, zoewie de Salomonsskink (Corucia zebrata).
Etnische gróppe
De bewoeners vaan de hoofeilen zien in groete maote Melanesisch: zoe'n 94,5% vaan de bevolking huurt daobij. Aander gróppe zien de Polynesiërs (3%), de Micronesiërs (1,2%) en de Papoea's. In 't land leve ouch e paar doezend etnische Chineze.
Taole
't Aonbod vaan taole op de Salomonseilen is groet (74 taole opgegeve, boevaan 'rs 3 intösse zien oetgestorve) en divers. 't Aontal taole is te groet um hei compleet op te neume. De einege officieel taol (um de einheid in 't land te bewoere) is 't Ingels, boeveur me gein mojertaolsprekers opgief. 't Pijin, 'n creooltaol gebaseerd op 't Ingels, is mèt zoe'n 24.000 sprekers direk de groetste volkstaol. De inheimse taole zien veur e groet deil Austronesisch. De zien gein taolkundege einheid; ze spreke versjèllende tek vaan Austronesische, mier in 't bezunder Oceanische taole. De Micronesische taole en Polynesische taole, boevaan 'rs e paar op de Salomonseilen weure gehuurd, zien dao ouch twie tek vaan. Boete Austronesische taole huurt me ouch Papoeataole op de Salomonseilen: de zoegeneumde Centraol-Salomonstaole. Ouch Chinees weurt op de eilen gesproke, es immigrantetaol.
Religie
In de koloniaolen tied zien de mieste eilanders gekeerstend. 't Groetste genoetsjap zien de anglicaone (de zoegenaomde Church of Melanesia; 32,8%); de roems-kathelieke volge mèt 19%, daan kump de evangelische kèrk (South Seas Evangelical Church) mèt 17%, daan de zevendendaagsadventiste mèt 11,2%, de United Church in Papua New Guinea and the Solomon Islands (e genoetsjap mèt Presbyteraanse en Methodistische wortele) 10,3%, de Christian Fellowship Church mèt 2,4%; aander genoetsjappe höbbe same 4,4%. De euverege oongeveer drei percint volg nog inheimse religies.
Historie
thumb|Salomonseilanders in ceremoniëlen oorlogskano, [[fotochroom, 1895.]] De Papoea's weure geach de oersprunkeleke bewoeners vaan de Salomonseilen te zien; ze zien mesjiens al 30.000 jaor geleie de eilen opgekoume. Op archeologische grun meint me tot de Austronesiërs zoe roond 4000 veur Christus binnevele. Tösse 1200 en 800 veur Christus gaof 't hei de Lapitacultuur, die vaan de Bismarckeilen kaom, later weer wijer nao 't ooste trok en geassocieerd weurt mèt de Polynesiërs. De Spaonse kaptein Álvaro de Mendaña de Neira deeg de eilen in 1568 aon. De wèl inheimse bevolking, die aon koppesnelle en kannibalisme deeg, sjrok potentieel koloniste evels aof. In de negentienden iew woorte missionaire actief, meh pas aon 't ind vaan deen iew raakde koloniaol machte geïntrèsseerd. De Britte stèlde tösse 1893 en 1900 gans 't land oonder protectoraot. In euverlèk mèt Duitsland woort aofgesproke tot de eilen Buka en Bougainville in Duits bezit zouwe blieve.
In mei 1942 vele de Japaneze de Salomonseilen binne en zatte 'ne basis op bij Tulagi. Dat jaor evels begós 'n groete geallieerde campagne um 't Pacifisch territorium vaan Japan aof te numme, die begós bij de Slaag um Guadalcanal. Vaan augustus 1942 tot fibberwarie 1943 vele hei de Britse en Amerikaanse legers dit eiland binne en perbeerde de Japanners ze mèt groet materieel tege te hawwe. Dit zörgde veur enorm personeel (26.000 Japanse soldaote gesneuveld en nog ins 9000 gestorve aon krenkde) en materieel verleze. Nao d'n oorlog veranderde 't land vaan 'n kolonie geleidelek aon in e gebeedsdeil. Wie in 1975 naoberland Papoea Nui-Guinea oonaofhenkelek woort, geunde me ouch de Salomonseilen otonomie (1976) en oonaofhenkelekheid (1978). Vaan 1998 tot 2000 weujde 'ne börgeroorlog mèt 'nen etnischen achtergroond. In 2007 woort 't land door 'nen tsunami geraak.
Bronne
Dit artikel is gooddeils gebaseerd op 't corresponderend Ingelstaoleg artikel en wel in dees versie; wijer kump ouch informatie vaan en:Geography of the Solomon Islands, en:List of birds of the Solomon Islands en en:List of mammals of the Solomon Islands.
Olm (beerbrouwerie)
De brouwerie koeëm in augustus 2005 in 't nuujs waege de kartelvormeng van grote brouwers in Nederlandj.
Tot op hedde wordt door Olm allein beer verkoch aon cafés in vut van 50 en 30 liter. Vanaof 1 april 2006 zaw 't beer ouch in (wegwarp)flasje verkoch worde in slitterieë. Op dae zelfde datum wil 't bedrief ouch op de bursj tritte.
Vereineg Keuninkriek
Bestuurleke indeiling
Wie heibove aongegeve weurt 't Vereineg Keuninkriek in veer stökker verdeild: Ingeland, Sjotland, Wales en Noord-Ierland. Binne 't Keuninkriek weure die deile volweerdege len (countries) geneump. De veer regio's weure daorum ouch dèks binne 't VK countries within a country geneump. Boete 't Vereineg Keuninkriek erkènd evels geinen inkele staot die veer regio's es apaarte len. Wel weure ze es zoedaoneg dèks op cultureel gebeed geneump en kump me kaarte vaan Europa tege boe-in de veer regio's weure aongegeve es apaarte len.
Op lieger niveau zien Ingeland en Wales in counties verdeild, Sjotland in regions en Noord-Ierland in districts. Zuug veur de indeiling bij de apaarte landsdeileuverziechte.
Armenië
Armenië (officieel: Rippebliek Armenië: Հայաստանի Հանրապետություն, Hajastani Hanrapetut῾jun) is e land in de Kaukasus, gelege aon de zuidkant, grènzend aon Georgië, Azerbaidzjan (boevaan 't e deil bezèt hèlt), Iraan en Törkije. Hoofstad is Jerewan, ander stei zien Alaverdi, Vardenis en Kapan. 't Land is hendeg bergachteg; e groet bergmeer is 't Sevanameer. Armenië behuurt, mits tot dat contenint gerekend, tot de ermste len vaan Europa. Börgers vaan de Rippebliek Armenië weure Armene of Armeniërs geneump.
Vereineg Keuninkriek
't Vereineg Keuninkriek in Internationaal Verband
Sins de jaore zeveteg is 't Vereineg Keuninkriek lid vaan de Europese Unie; 't land koos evels in 2016 veur dit verband te verlaote. 't Stoont ummer al drum bekind hiel kritisch mèt zie lidmaatsjap um te goon. Zoe heet 't 't Verdraag vaan Schengen noets geteikend en d'n euro neet ingeveurd. 't Vertrèk vaan 't Vereineg Keuninkriek oet de EU waor op 31 jannewarie 2020.
Armenië
Bestuurleke indeiling
Armenië is ingedeild in 11 provincies, marzer geneump.
Vereineg Keuninkriek
't Vereineg Keuninkriek in Internationaal Verband
Es eine vaan de euverwinners vaan d'n Twiede Wereldoorlog heet 't land 'ne permaninte zetel in de Veilegheidsraod gekrege. Ouch is 't land sinds de opriechting lid vaan de NAVO.
Armenië
Demografie
De bevolking is veur 't euvergroete deil Armeens. Minderheidsgrópe zien de Koerde en de Azeri's. In 't zuie koume Jezidi's veur. 't Armeens vörmp 'n eige groop binne de Indo-Europese taole.
Vereineg Keuninkriek
Historie
Al sinds de dertiende iew behiersde Ingeland Wales en sinds 1603 waor de keuning vaan Sjotland ouch keuning vaan Ingeland. Wales woort in 1536 officieel geannexeerd en mèt de Act of Union (1707), woort ouch Sjotland formeel debij betrokke: 't Keuninkriek Groet-Brittannië woort daomèt opgeriech. In 1800 woort door weer 'n aander Act of Union noe ouch Ierland debijgevoog: 't Vereineg Keuninkriek vaan Groet-Brittannië en Ierland waor e feit. In de negentiende iew wón 't land, mechteg op zie, ummer mier kolonië op alle kontinente, en tege 1900 besloog 't Brits Riek e kwaart vaan 't eerdoppervlak (zoonder Antarctica). Laank kós 't zien mechteg positie neet vashawwe: al gaw verklaorde Canada en Australië ziech oonaofhenkelik. In d'n Ierste en Twiede Wereldoorlog voch 't land succesriek aon Geallieerde zij mèt, al mós 't touwstoon tot de Vereinegde Staote lankzaam aon de leiende rol gónge euvernumme. Nao d'n Twiede Wereldoorlog woorte lankzaam aon ouch de mieste ander kolonië oonaofhenkelek of geannexeerd door ander len, 't lès gebäörde dat mèt Hong Kong in 1997. De Falkland-eilen kóste ze evels nao 'nen oorlog mèt Argentinië in 1986 behawwe.
Armenië
Demografie
Armenië heet te kampe mèt 'n groete leegloup vaan veural jóngere, die massaol de ermooj oontvlöchte en nao Rusland of Europa trèkke.
Vereineg Keuninkriek
Historie
't Vereineg Keuninkriek heet probleme gehad mèt de integratie nao 't Europees vasteland, en steit als "euro-sceptisch" bekind. In 1973 trooj 't land touw tot de EEG. Wie in 1997 Tony Blair aon de mach kaom gaof heer Sjotland, Ingeland en Noord-Ierland 'n eige parlemint, en sjafde heer 't middelieuws systeem vaan 't Hoegerhoes aof. De monarchie is in de jaore negenteg ter discussie gekoume; toch blijf nog ummertouw twie daarde vaan de Britte veurstander vaan 't keuningsjap. Nao 2000 naom de intern verdeildheid sterk touw. E groet deil vaan de bevolking kierde ziech tege Europese samewèrking, dewijl veural in Sjotland separatistische sentiminte opkaome. E rifferendum euver Sjotse oonaofhenkelekheid woort in 2014 zjus verlore, e rifferendum euver 't verlaote vaan de EU in 2016 haolde 't wel.
Armenië
Historie
Roond 't begin vaan de jaortèlling woar Armenië 'n imperium wat ziech euver 't groetste deil vaan de Kaukasus oetstrèkde. Door de expansie vaan 't Roemeins Riek, ouch um de Zwarte Zie, raakden 't land get vaan zien mach kwiet, meh bleef nog iewe euverind. In 301 góng Armenië es ierste land t'r wereld euver op 't christendom. Nao de Romeine en Parthe vele achterein de Arabiere, de Mongole en de Perze in, tot de Osmaanse Törke en de Perze 't land in 1454 oonderein verdeilde.
Vaanaof 1828 waor 't modèrn Armenië oonderdeil vaan 't Rössisch tsareriek; 't westelek deil bleef Törks. Vaan 1915 tot 1923 voont dao de Armeense genocide plaots, die aon 1 tot 1,5 miljoen Armeniërs 't leve kosde. De Törkse regering erkint nog ummer neet tot 't um genocide góng, wat e laankdorend conflik tösse Törkije en Armenië heet opgeleverd. 't Rössisch deil vaan Armenië woort nao 'n korte zelfstendegheid in 1920 door de USSR es deilrippebliek opgenome.
Religie
Armenië waor 't ierste land wat 't Christendom es staatsreligie inveurde in 't jaor 301. Volges de traditie is de Armeense Kèrk gestiech door Lucas en Bartolomeus, twie vaan de apostele vaan Christus. De naom vaan de kèrk is daan ouch de Armeens-Apostolische Kèrk. De Kèrk weurt ouch wel Gregoriaanse Kèrk geneump, mer me zuut die benaoming evels liever neet: Gregorius de Verleechter waor 'slechs' d'n ierste officiële leier vaan de Kèrk. De Koerde en Azeri's zien islamitisch.
In Armenië weurt Keersmes op 6 jannewarie gevierd. Ind daarde iew woort in Rome de fiesdaag vasgestèld op 25 december. Dit deeg me umtot deen daag sameveel mèt 'ne heidense fiesdaag, zoetot 't gemekeleker waor um heidene te kinne bekiere tot 't Christendom. In deen tied waor 't evels al gewoen in de oosterse Kèrke um Keersmes op 6 jannewarie te viere, en dat is tot vendaog nog steeds zoe. Sinds begin 20e iew gebruuk de Armeense Kèrk ouch de Gregoriaanse kalender
Hook (Leudaal)
Hook (Nederlandjs: Hoek) is e klein gehuch bie Rogkel en Heitse inne gemèndje Leudaal. 't Gehuch ligk t'n naordwèste van Rogkel. In 't naorde wuuertj Hook begrens door Sjtrubbe, in 't oeaste door De Sjans, in 't zuje door De Laak en Blenkert en in 't wèste door Sjtrubbe (vreuger Sivers). 't Ligk anen oeaskantj vanne Rogkelsebaek.
Hook haet mer ein straot en die haet dezelvendje naam es 't gehuch zelf.
Labiodentaal
'ne Labiodentaal is inne fonetiek 'ne mitklinker dae mitte óngerlup enne baovetenj wuuertj oetgespraoke.
Versjillige labiodentaal klenk zeen labiodentale nasaal, labiodentalen approximant (de w van 't naordelik Nederlandjs), stumloeaze labiodentale fricatief en stumhöbbendje labiodentale fricatief.
Live 8
thumb|right|Live 8 in Berlien Live 8 waor 'ne cyclus vaan konzèrs dee op 2 juli 2005 gehawwe woort in nege versjèllende stei: Londe, Paries, Berlien, Roeme, Moskou, Johannesburg, Tokio, Barrie (Canada) en Philadelphia. De concerte woorte georganiseerd nao aonleiing vaan 'n tóp vaan de G-8 in Edinburgh, dee dao-op volgde. Op deen tóp zouw naomelek beslote weure wat me vaan de sjölde, die de oontwikkelingslen in veural Afrika höbbe, zouw kwietsjelle. Daorum woort in eder G-8-lidstaot en in Afrika e concert gehawwe. De artieste pleitde veur 'n coulante hajding vaan de rieke len.
De naom Live 8 waor e zinspeuling op de twinteg jaor ieder gehawwe Live Aid-konzèrs, die ouch veur Afrika bedoeld waore en hendeg succesriek waore verloupe. De 8 sloog op de G-8.
Alle konzèrs waore 'n eclatant succes. Tot de optrejjende artieste behuurde U2, Paul McCartney, Robbie Williams, The Who, Björk, Shakira, Muse, Neil Young, Madonna, Andrea Bocelli en Pink Floyd. De konzèrreeks waor de groetste popmanifestatie oets gehawwe.
Veolia
Mit Veolia kèn waere gemeind:
Barbara Mergelsberg
Barbara Mergelsberg is 'n Belzje lyrische sopraan en zangpedagoge aafkomstèg oet Kelmis. Ze sjtudeerde en wèrkde an de conservatoria van Luuk, Kölle en Wene. Saer 2007 wèrkt en sjtudeert ze an de Rutgers University in New Brunswick in New Jersey in de VS. Daonaeve zingt en sjpäölt ze 'n hoofdrol in 'n scène van d'r opera Hoffmans vertellingen van Jacques Offenbach.
Bakhoes
thumb|300px|right|bakhoes mèt sjtookhoes in [[Bómmerig, opgetrokke in vakwerk, foto: jaore 80.]] 'n Bakhoes,  bakh's  of bakkes ies 'n lossjtaond gebuuwke woa-in 'ne bakove ies gemetseld. Dat los sjtoon waor hièl belangriek, zeker in vreuger jaore toen väöl daker van hoezer van sjtruè waore gemaak. De genstersj (vónke), die oet de sjouw vloge koeste mèt gemaak, maetersjwied eweg zoan daak aansjteke mèt 't gevolg dat'r brand oetbrook. De aafsjtand tot 't woonhoes waor van de euverheid oet bepaald op 60 voot (18 maeter).
Consjtructie
De overuumde houw 'ne sjteine of leime vloer en 't plafón, de hemel geneump, waor ouch van leim of van gemetselde veldbrandsjtein. De eupening, de ovesmoel, woort aafgesjlote door 'n iezere deurke. De aafveur van zjwaam (rouk) ging via 'n gemetselde sjouw.
Veur en tege 't bakh's aan sjteit dèks nog 'n, get groater, gebuuwke dat fungeert es sjtookh's. Hie sjtoon houte rèkker woa op alle gebakke broajer en vla's oet kènne dampe. In 'ne hook sjteit meistal 'n kies of 'ne ouwe voorketel mèt aomere. Dat zint euvergebleve houtskoolreste. Die woorte bewaard um van dae poejer blinkende iezere en kopere veurwerpe te poetse.
't Bakke
thumb|300px|[[Limburgse vla|Lödderkesvla en toert]] De ove woort gesjtook mèt sjanse. Dat zint bössele bie-eingezeumerde tek. Um 'ne ove good werm te kriege tot zoan 200-250 grade, waore waal 10 sjanse nuèdig. 't Verdeile van de sjanse gebeurde mèt 't raocheliezer, 'ne lange iezere haok. Es dan de ove nao ongevaer ein oer good werm waor, woorte mèt de sjeuter, 'ne lange sjtek mèt 'n soort platte sjöp aan de veurkant, de deigvörme nao binne gesjote. Nao de bak vaegde me de laege ovevloer zuver mèt 'ne bessem, gemaak van ginster (brem). Zoane bessem woort ouch waal ovewösj geneump.
Gebroek
thumb|300px|Bak- en sjtaokhoes van [[kundersjtein / veldbrandsjtein en sjanse in Winthage.]] De nog werme ove woort nao 't bakke nog gebruuk um eppelkes en paerkes te druège, de zoa geneumde äöfte, die dan in de winter es sjpies op de vla 'n plaetske krege.
Zoane bakove kreeg in tieje van kèrmes, communiefièste en broelofte geine tied um aaf te keule. Hae waor dan daaglank in gebroek. Tièntalle wietbroajer, zjwartbroajer, vla's en sjinke woorte dan gebakke. In vreuger jaore houw ederein waal 'n bakhuuske op de wei, in de gaard of bie de koalh'f sjtoon.
Trivia
Gezèkdes:
Herk
Herk (Vlamse noam: Herk-de-Stad) is 'n stad en gemeinte in Bels Limburg. De stad het mier as 11.500 inwoeners.
Historie
Herk war ien van de Gooj Steej van 't graafsjap Loeën da be 't prinsbisdóm Luik huurde.
In 1338 kwampe hè de Anglofiele same. De Anglofielen wore 'n grop keuninge moe onner Jan III van Brabant en Diederik van Heinsberg (pretendent vur den tittel van graaf van Loeën) die den Engelse keuning beh den Hónderdjaorigen Oorlog steunde.
Evenemènte
In Herk jât ieder joor 't Rock Herk festival georganisseird.
Delft
thumb|Ligking vaan Delft in Zuid-Holland Delft is 'n stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, tösse Rotterdam en D'n Haog in. De gemeinte had per 1 juni 2005 94.098 inwoeners. Delft heet gein ander kèrne, al waor Tanthof (noe verdeild in de wieke Tanthof Oost en Tanthof West) oets 'n apaart dörp. Delft is 'n technisch georiënteerde stad en hoesvès 'n technische universiteit (de TU Delft).
Stadsfuncties
Wie bove gezag hoesves de stad 'n universiteit, die hendeg väöl studente aontrèk, in groete mierderheid jónges. Wie Leie is Delft 'n echte studentestad. Väöl bedrieve höbbe ziech dao vaanwege dees experties gevesteg, oonder andere Gist Brocades, allewijl deil vaan DSM, wie ouch 't oonderzooksinstituut TNO. Wijer is Delf euverloupgebeed veur de groete stei in häör naobersjap, veural veur D'n Haog, boemèt 't de inmiddels euverlaoje Haogse veurstei Rijswiek en Voorburg oontlas.
Stadsgeziech
thumb|De Nui Kèrk Delf heet 'n rieke binnestad mèt väöl historische gebouwe, boe-oonder de vreug-gotische Aw Kèrk en de laat-gotische Nui Kèrk, boe-in me sinds iewe de stadhawwerlike en later keuninklike femilie begräöf. De Nui Kèrk ligk aon de merret, mèt ouch 't stadhoes en väöl veurnaom patriciërshoezer. Die lèste vint me ouch laanks de algemein good bewoerd gebleve grachte.
Historie
Delft is ein vaan de awwer stei vaan Holland: neet zoe aajd es Dordrech meh belangriek awwer es Rotterdam en D'n Haog. 't Oontstoond te lèste in de elfde iew aon de samevleujing vaan de reveerkes de Delf en de Gantel, dee lankzaam verzandde. Hei vestegde de graof vaan Holland 'ne vroenhoof. In 1246 kraog Delft vaan graof Wöllem II van Holland stadsrechte, boenao de plaots ziech snel kós oontwikkele door zien centraol plaots in 't Zuiderkerteer vaan Holland. Me deeg aon handel en industrie: de stad woort o.a.d. bekind um zien beerbrouwerije. In 1389 groof me e kenaal, de Schie, nao de Maos, en me lag bij de mónding vaan dat kenaal Delfshave aon, de have vaan de stad, die 'ne sterke concurrent vaan Rotterdam woort.
In 1536 woort de stad gooddeils door 'ne braand verweus. In d'n Tachtegjaoregen Oorlog sloot de stad ziech al gaw bij Willem van Oranje aon, wie deze evels in 1584 in Delft verbleef woort 'r vermaord door Balthasar Gerards. Delf bleujde in de zevetiende iew nog es derde stad vaan Holland - nao Dordrech en Haarlem en nog veur Amsterdam en Rotterdam, meh mèt d'n opkoms vaan de ziehandel oontwikkelde Amsterdam, Rotterdam en de Zuiderziestei Enkhuze en Hoorn ziech väöl sterker. Wel woort de stad bekind um zie Delfs Blaw, oontstoon oet 'n poging veur porselein te make. Ouch had 't oondanks zien ligking in 't binneland 'n kamer in de VOC. In 1654 oontplofden 't kroethoes; de krater dee dat achterleet is noe 'ne plei, de Paardenmarkt. Vaanaof 't ind vaan de zevetiende iew raakde de stad ech in verval.
Pas in de negetiende iew bleujde ze weer op: in 1842 woort dao de Keuninklike Academie gevesteg, de tegewäördege universiteit. Ouch raakden 't door zien geunsteg ligking tösse D'n Haog en Rotterdam al in 1847 mèt de spoorweeg verboonde. Later vestegde ziech dao 't gisfabrik en 't TNO. Vaanaof deen tied is Delft weer gegreujd. Nao d'n Twiede Wereldoorlog raakde Delft in gebruuk es euverloupgebeed veur de groete stei.
Veolia Transport Nederland
Veolia Transport Nederland is e commercieel Nederlands transportbedrief, wat es dochteroondernumming deil oetmaak vaan de Frans Veoliagróp.
Historie
De bemeujenis vaan Veolia mèt Nederland begós wie 't in 1997 Lovers euvernaom, wat op dat memint al werk maakde vaan 't penetrere vaan 't zoezjus geliberaliseerd spoorwegenèt. 't Bedrief hètde toen nog CGEA. Allewel tot Lovers Rail in 1999 stopde, bleef 't bedrief in 't land actief. Ind 2001 koch 't bedrief, noe oonder de naom Connex, 't Braobants bösbedrief BBA op. Kort tenao kraog 't bedrief veuj aon de groond in Limbörg, door 't euvernumme vaan 't Mestreechter bösbedrief en Arriva zien streekbösse in de provincie. In 2006 begós 't mèt geujertreine; vaanaof 10 december vaan dat jaor, bij 't ingoon vaan de nui deensregeling, regelde 't ouch 't regionaol treinverkier in dees provincie.
Concessies
Veolia Transport heet allewijl (2012) de volgende concessies in han:
In Limbörg exploiteert Veolia de geneumde Maoslijn (vaan Remund of Venlo tot oetindelek Nimwege) en de Heuvellandlijn (vaan Mestreech Randwiek nao Kèrkraoj).
Gebreke aon 't treinverveur, in 't bezunder structureel vertraoginge op de Maoslijn, höbbe tot klachte geleid, die oetindelek in de politiek zien behandeld.
1991
1988 - 1989 - 1990 - 1991 - 1992 - 1993 - 1994 1991 waor e gewoen jaor wat begós op dinsdig op de Gregoriaanse kalender.
Maan vaan 't Jaor
Ted Turner
Las Vegas (stad)
Las Vegas (Spaons veur De Weie) is 'n stad in Nevada (VS) en de hoofplaots vaan Clark County. Las Vegas is veural bekind um häör casino's en hotèls. 't Hart vaan de amusemintsindustrie, de Las Vegas Strip, ligk evels boete de stadsgrenze en huurt bij de gehuchte (unincorporated communities) Paradise en Winchester.
Demografie
Volges de census vaan 2006 heet Las Vegas 552.539 inwoeners en is daomèt mèt 15,5% gegreujd binne zès jaor.
Vaan de bevolking is 11,6% awwer es 65 jaor en besteit voor 25% uit einpersoenshoeshawwes. De werkeloesheid bedreug 4,1%.
Oongeveer 23,6% vaan de bevolking vaan Las Vegas besteit oet hispanics en latino's, 10,4% is vaan Afrikaanse oersprunk en 6,8% vaan Aziatische oersprunk.
Zilverkaes
Zilverkaes (Actaea heracleifolia of Cimicifuga heracleifolia) is 'n plantjesaort oete ranonkelfemielje (Ranunculaceae). De plantj woort ieëre ingedeildj ónger 't geslech Cimicifuga, mer allewiel veural ónger Archaea. Zilverkaes kump oearsprunkelik veur in Azië, mit naam in Naord-Sjina, Mansjoerieje en 't gebied rónjelómme reveer d'n Amoer. Wiejer kump de plantj veur in sierhäöf.
De zilverkaes is 'n hoeage, kroedechtige plantj die toet 1 m en zelfs get hoger greutj. Wiejer haet de plantj 'ne kreftige, zwertsige wortelstek. De beblajerdje stengel is kaal (ónbehaordj).
De bleujtied is van augustus toet september.
De millesiene die oete wortelstek waere gehaoldj wirken antibacterieel, antiviraal, pien-verlichtendj, koearts-verlieëgendj en beroewigendj. Hiedoor is 't kroed 'n aad hoesmiddel taenge kop- en kaelpien, tandjvleisóntstaekingen en anger gekrenkdjes. De wortele waere daoveur biejeingezameldj inne herfs en kónne zowaal vers es gedruueg waere gebroek.
Kamiel Vanhole
Kamiel Vanhole (Etterbeek, 1954 - 2008) waor 'ne Vlamsje sjriever.
Vanhole waoërd gebaore in de Brusselse deelgemèngde Etterbeek, mae brach z'n jeugd dör in de Vlamsj-Brabantse gemèngde Sterrebeek. E sjtudeerde Germaanse filologie an de Katholieke Universiteit Leuven. E wonde in Kessel-Lo bie Leuve. Nao z'ne burgerdeens góng e es scenarist wèrke in d'r Brusselse tekenfilmsjtudio Graphoui. Vanhole vertaalde verhaole en essays van onder aandere Vladimir Nabokov, John Berger, Marguerite Duras, John Updike en Charles Simic.
Vanhole haat väöl gereesd. E waor polletiek geëngageerd. Zoe waor e ènge van de initiatiefneumers van 't "Bomspotting"-project, dat Belsj kernwapenvrie woolt make. Same mèt Charles Ducal sjreef-e in 1993 "Over de voorrang van rechts" oeë-in e d'r ópkómst van 't extreem-rechse Vlaams Blok (noe Vlaams Belang) hekelde. E zoog dao-in 'n ernstig bedreiging väör de samenleving. Kamiel Vanhole is op 12 juni 2008 gesjtorve.
Sjtäölkes
De Hartstreek ''Ik ben vijftien, het is hoogzomer. Ik loop met haar die ik jou noem, door de heuvels. Noorbeek, Ulvend, van die kanten. We zijn de grens overgestoken, maar dat weten we nog niet. Er zijn daar zoveel smokkelpaden en wij lopen maar. Onbestemd, kinderen nog, twee rare zielen dooreen. De zon begint te zakken en wij dalen een pad af dat de zoom van het bos volgt. Achter een bocht zien we een smeedijzeren hek, het staat aan...We rennen een berm af en komen op een oude spoorlijn uit. De rails blinken, ze worden nog gebruikt...We zien dat de lijn in een tunnel verdwijnt, een groot donker ei in een heuvel, net zo'n zwart gat als waar we over geleerd hebben op school. Het slurpt alles op wat maar in zijn buurt komt.'' '''Reeuw. Steekspel om een heuvelrug.''' ''Jij kent alleen de prijs van de dingen. Maar jij bent van een uitstervende soort, vriendje. Jouw generatie wordt bedankt. Weet je wat jullie gedaan hebben? Jullie hebben altijd goed voor jezelf gezorgd. Doen, delegeren, dumpen: de grote pak-de-poenshow. En nu zitten wij met de teringtakkezooi. Voor ons is de cruciale vraag: how can we get the shit back into the horse, als je begrijpt wat ik bedoel. En als ik even jouw globale managerstaaltje in de mond mag nemen.'' Barbaroi. ''En gek is dat, zo tussen ons: vroeger zongen de poëten nog over veldslagen. Nu zien ze enkel hun eigen worgengel nog zitten, en het gevecht dat ze tegen zichzelf voeren ocharme, terwijl ze aan pensioensparen doen. Of moeten we de wereld dankbaar zijn om ons banaal gevecht elke dag in dit ons eeuwig Benidorm, met hier en daar een glimp nog van de pijn, de zeertjes van de ziel die ooit eens alles wou. O wij middenstanders van onze kleine wanhoop...Maar ik verveel u, mensen, u wil geweld zien, niet? Daarvoor bent u gekomen.''
Harbor Area (Los Angeles)
De Harbor Area besleit de gaanse kös vaan Los Angeles, Californië. 't Is e distrik wat verneump is nao Harbor City, 'n veurmaolege stad die noe 'n wiek is vaan Harbor Area. Harbor Area weurt ouch wel Port of Los Angeles geneump (Limburgs: Have vaan Los Angeles), mer dit is neet zjus. De have vaan Los Angeles is mer e deil vaan Harbor Area. 't Groetste deil vaan 't distrik zien gewoen woenwieke.
Wieke
Alle districte in Los Angeles höbbe wieke, zoe ouch Harbor Area. 't Gief vief wieke, boemèt Harbor Area de minste wieke heet vaan alle LA-distrikte. Dit beteikent neet tot Harbor Area 't kleinste distrik is. De woenwieke (boete Terminal Island, wat veurnaomelek oet natuur besteit) zien gewoen erg groet.
Galblaos
De galblaos (Letien: vesica fellea of vesica biliaris) is e paervörmig hol orgaan det ane rechse kantj van 't lief, achter (mieë nao binne) en óngere laever ligk. 't Orgaan is verbónje mitte laever via de galbuus. De galblaos sleit de gal op die wuuertj aafgesjeie via de centrale galgank of ductus choledochus nao d'n derm wen vèthajendj aetes d'n derm inkump. Gal bevatj stoffe die vèt toet gans klein vètdruupkes in 'n waterige oplossing kónne verdeile (emulgere). Door dees oppervlakdjevergruueting kan vèt mekkeliker dore enzyme waere vertaerdj. De galblaos vörmp e reservoir veure galvleujstof die dore laever wuuertj geperduceerdj. De galblaos haet 'n waterónttrèkkendje wirking oppe gal die zoea wuuertj ingediek en 'n tupisch gruuen kluuer krieg. De wieväölheid aan gal die nao d'n derm wuuertj aafgeveurdj is aafhenkelik vanne wieväölheid vèt innen derm die mót waere vertaerdj.
Neet alle zougdere höbben 'n galblaos. Dere wie de rat höbbe gein gespecialiseerdj orgaan veuren opslaag van gal. Juus daoveur zeen ratte zón geleefdje proofderen inne biosjemie: ze vertaere väöl drekke en kónne neet käöke.
Galstein
Oete gal kristallisere bie sómmige luuj vaste bestandjsdeiler oet. Det kump neet zelje veur. Toet óngevieër 25% vanne luuj haet galstein die meistes gooddeils bestaon oet cholesterol.
Cholecystis
'n Óntstaeking vanne galblaos neump me cholecystitis; 'n bacterieel óntstaeking vanne galwaeg hètj 'n cholangitis.
Cholecystectomie
Cholecystectomie is 'n sjirurgisch eweghaole vanne galblaos.
Hotton
thumb|Locatie van Hotton in Luxemburg. Hotton is 'n gemèngde en plaatsj in de provincie Luxemburg op 't Belsj in 't arrondissemaent Marche-en-Famenne. Op 'n oppervlakde va 57,32 km² wonne 5.471 inwoners (1.1.2014) en det guf 'ne bevolkingsdichheid van 95 minse per km².
Aander kerne
left|thumb|'t Kesjtieël va graof Montaigu in de gemèngde Hotton. Fronville, Hampteau en Marenne.
27 juni
27 juni is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 178en daag vaan e gewoen jaor en d'n 179e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 187 daog. 27 juni is de nationaole fiesdaag vaan Djibouti.
Sjtrubbe
Sjtrubbe (Nederlandjs: Strubben of Streube) is e klein gehuch bie Rogkel inne gemèndje Leudaal. 't Gehuch ligk t'n naordwèste van Rogkel. In 't naorde wuuertj Sjtrubbe begrens door Asbrook en Nijke, in 't oeaste door De Sjans, in 't zuje door Hook en Blenkert en in 't wèste door e stök bós richting Hei.
Vellinge
Vellinge is 'n gemèndje in Skåne län, Zwede. De gemèndje tèltj 32.303 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 143,18 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 225,6 luuj de km².
Demografische óntwikkeling
6,29% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).
Gallië
Gallië is d'r vernederlandste naam van de Latiense benaming (Gallia) vör 't westelek gebied van Europa, dat övereenkeumt mèt 't moderne Frankriek, Belsj, 't weste van Zjwitserland, en zuideleke en oosteleke dele van Nederland en dele van Duutsjland ten weste van d'r Rien. Gallia is nog ömmer d'r Griekse naam vör Frankriek. Galliërs, ooch Kelte geneumd waore de bewoners van Gallië en e groeët deel van de res van Europa an 't èng van d'r iezertied.
De Galliërs waore versjprèjd in Europa tiedens de Romeinse bezètting, en kalde versjillende Keltische dialekte. D'r wónde ooch Galliërs in de vlaktes van Noord-Italië 't zoegenaamde Gallia Cisalpina (Gallië aan dizze kaant van de Alpe) en Venetië. Aander Kelte waore gemigreerd över de Pyreneeë, nao 't noorde en weste van Sjpanje, oeë ze zich mèt de Iberische oerbevolking vermengde en 't volk der Keltiberiërs vormde, dat 'n mèt 't Gallisch verwaante taal kalde.
Gallië waoërt överwónne dör de Romeine, wie Julius Caesar de Gallische sjtamme in het gebied overwon, in de periode tösje 58 v.Chr. - 51 v.Chr.. E besjraef zieng ervaringe in zie book Commentarii de bello Gallico (Versjlage över d'r Gallische kreeg). D'r gaanse kreeg koosde an e miljoeën Kelte 't laeve en nog 'ns 'n miljoeën waoërte sjlaaf gemakd.
't Gebied waoërt vervólges geregeerd es 'n aantal Romeinse provincies. De hoofdsjtad van de Galliërs was Lyon.
Gallië waoërt dör de Romeine es vólgt ingedeeld:
In bekaans al dis "Gallia's" waoërte verwaante dialekte van dezelfde Keltische taal gekald. In Aquitania kalde me evvel 'n gaanse aander taal, die verwaant waor an 't Baskisch en (waarsjienglek) aan 't oetgesjtórve Iberisch. 't Waor dus öm geografische raejes dat Caesar dit gebied töt "Gallia Comata" raeëkende.
Vanaaf d'r 3e ieëw begoes 't Romeins gezag oonder druk van invallende Germaanse sjtamme af te brökkele. Óp 31 december 406 sjtoke versjèjje Germaanse sjtamme d'r Rien över, en begoesse an de invasie van Gallië.
In 486 eindigde 't Romeins gezag in Gallië, wie d'r Romeinse gouverneur Syagrius överwónne waoërt dör de Franke.
Howland Island
Howland is 'n eilandj in de Groten Oceaan en ligk óngeveer halverwaeges Hawaï en Australië. 't Maak e deil oet van de Vereinigde Sjtaote. 't Eilandj is ónbewoond en haet e leeg-ligkendj, vriewaal plat, zandjechtig terrein, ómgaeve door e rif. 't Is vriewaal gans begreudj mit graas en leeg struke. 't Hoogste puntj is 3 maeter. De oppervlakde bedreug 1,84 veerkantje maeter. De lokale tiedzone is UTC-12.
Hubert Vos
Hubert Vos kèn zeen:
Theodoor Dorren
Theodoor Dorren, gebore op 30 augustus 1857 en gesjtorve 23 januari 1937 in Valkeberg, waor 'ne diechter in 't Valkebergs. Hae sjreef artikele in 't Nederlands en sjtèlde de 1e woordelies van 't Valkebergs dialek same. Van beroop waor hae bankètbekker. In 1885 waor hae mètopriechter en vanaaf 1908 president van de Valkenburgse VVV, die later VVV Het Geuldal geneump zou waere. Op latere laeftied besjreef 'r de óntdèkking van wat waal ins 'n prehistorische woongrot zou kènne zin gewaes. De ruumte, verseerd mèt primitief gravures, zou liegke ónder de de rewien van 't kesjtièl van Valkeberg. Dorren weurt in Valkeberg ge-ièrd mèt de naam van 'n plein in 't centrum: 't Theodoor Dorrenplein. Aan de gaevel van zien geboortehoes hingk 'n brónze plaquette.
sjtäölke
oet: Ónder mienen heulentaer. Bloomlaezing Rierank 1992
Los Feliz (Los Angeles)
Los Feliz is 'n distrik vaan Los Angeles, Californië. Umtot 't noordwestelek ligk weurt 't ouch wel 's gewoen Noordwest-Los Angeles geneump, mer dit is neet officieel. 't Elysian Park is 't bekinste geziech vaan 't distrik, en 't groetste stadspark vaan Californië.