cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olympische Winterspeule 2018
Langebaonsjaatse
Gedoon op 18 fibberwarie. Winnares waor de Japanse Nao Kodaira, die ouch de doezend meter had gewonne. 'n Aander favoriet waor de Zuid-Koreaanse Sang-hwa Lee, die es twiede indegde.
Gedoon op 23 fibberwarie. Wie bij de 500 meter manslui laog 't veld hei ope, mèt e groet aontal favoriete. Bèste waor oetindelek de Nederlander Kjeld Nuis, dee ouch al de 1.500 meter had gewonne. Heer waor pas d'n ierste sjaatser dee allebei pak sinds Eric Haiden in 1980. De Noor Håvard Holmefjord Lorentzen, winner vaan de 500 meter, woort op korten aofstand twiede.
De kilometer bij de vrouwlui veel op 14 fibberwarie. Aanders es op väöl aander oonderdeile waor d'n topfavoriet gein Nederlandse meh 'n Japanse. Nao Kodaira, die dat sezoen alle 1000 meters had gewonne, kaom evels mer tot de twiede plaots.
De kampioen vaan 2014, de Pool Zbigniew Bródka, en d'n topfavoriet Koen Verweij (dee in 2014 nog zèlver pakde) vele sterk tege. In hun plaots woort Kjeld Nuis, dee twie kier ieder de Speule had gemis, kampioen. Ouch Patrick Roest, dee de twiede plaots behaolde, veel in positieve zin op. Bèste Belsj waor Bart Swings, dee zèsde woort - heer waor geine specialis in de 1.500 meter en vaan häöm woort zeker gein groeter prestatie verwach.
Hei waore gans get favoriete. Wie ummer woorte de Nederlandse vrouwlui hoeg ingesjat; ouch de Japanse Miho Takagi en de Amerikaanse Heather Bergsma waore evels serjeus kanshöbsters. Titelhawwer Jorien ter Mors deeg neet mèt; ze concentreerde ziech in plaots daovaan op häör shorttracktoernooj. Oetindelek won de Nederlandse Ireen Wüst, die daomèt es ierste Nederlandsen Olympiër vief gouwe medajele haolde.
Dezen aofstand woort op d'n ierste reguliere wèdstrijddaag gesjaats (10 fibberwarie). Topfavoriet waor Ireen Wüst oet Nederland, die op de drei kilometer al drei veurgoonde Speule goud had gepak. Zij woort oonverwach door häöre landgenoet Carlijn Achtereekte verslage. Ouch de daarde plaots waor Nederlands.
Dit woort op 11 fibberwarie gedoon. Ouch op dezen aofstand waor 'ne Nederlandse veteraon topfavoriet: Sven Kramer. Häöm lökden 't wel dees rol woer te make. De veurnaomsten outsider, de Nederlandse Canadees Ted-Jan Bloemen, woort twiede, 'n fractie veur Sverre Lunde Pedersen, d'n ierste Noor mèt 'n Olymnpische sjaatsmedaje sinds 2002. De Belsj Bart Swings en de aander Nederlanders kaome neet draon te pas.
De 5000 meter veur de vrouwlui waor op 16 fibberwarie. Favoriet waor wie sinds jaore de Tsjechische Martina Sáblíková, meh umtot die neet good in vörm waor heel me irnsteg rekening mèt outsiders. Winner woort de Nederlandse Esmee Visser, die mèt minimaol veurbereiinge de Speule had gehaold en nog noets tege de groete kanshöbbers had gesjaats. 'n Aander Nederlandse, Annouk van der Weijden, veel zjus neven 't podium. Ouch 'n Belzjin deeg mèt: Jelena Peeters woort tiende.
Gedoon op 24 fibberwarie, zoewel de haaf finales es de finaal. Bezunderheid waor de zèlvere medaje vaan Bart Swings, de ierste Belzje medaje op de Winterspeule sinds 1998.
Ouch gedoon op 24 fibberwarie, zoewel de haaf finales es de finaal.
Gedoon op 21 fibberwarie, mèt veurrundes op 18 fibberwarie.
N.B.: Umtot de medajes volges e knock-outsysteem weure verdeild, kin 't broonze team 'ne beteren tied höbbe es wat 't zèlvere of zelfs gouwe team in de finaal presteerde. Dat is 't geval bij Nederland, wat snelder waor es Zuid-Korea.
Gedoon op 21 fibberwarie, mèt veurrundes op de 19en.
Shorttrack
Bij deze sport, dee in Zuid-Korea hendeg populair is, gief 't ach oonderdeile, verspreid euver vief daog tösse 10 en 22 fibberwarie.
22 fibberwarie
Austrheim
thumb|De ligking van Austrheim in de pervincie Hordaland. Austrheim is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Hordaland in Nórwaeg. De gemeinte had 2.485 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 55,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 45,2. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't Nynorsk gebroek.
Elisie
Elisie is 'n taolweitesjappelek versjijnsel boebij ein of mierdere spraokklaanke weure weggelaote. Es me Limbörgs en Nederlands beveurbeeld mèt mekaar vergelieks, kumps de hendeg bekind Elisie tege. 't Guuf twie elisies tösse dees twie taole. De elisie vaan de slot -t en de elisie vaan de slot -n.
Austrheim
De gemeintecode is 1264.
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 2% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Elisie
Elisie vaan de slot -t
Op 't Limbörgs kin 'n t veurkoume aon 't begin vaan e woord (tien), in 't middel (betaole) en aon 't ind (oet). D'n t-klaank weurt op 't Limbörgs evels altied weggelaote in de volgende klaankcombinaties aon 't ind vaan wäörd (boe 't Nederlands wél 'n t heet):
Es Limbörgers Nederlands praote, passe ze dizze regel ouch dèks touw en laote ze de t weg: "In Maastrich is 't elke nach fees en krijg je nooit rus." Dit versjijnsel nump me soms ouch wel, plaotsgeboonde, Huilands of Nedertreechs.
Elisie vaan de slot -n
Op 't Nederlands kin de slot -n in hiel väöl wäörd al of neet weure oetgesproke, meh ze weurt altied gesjreve. In de Limbörgse vertaolinge vaan die wäörd weurt de slot -n neet oetgesproke en ouch neet gesjreve. De regel op de mieste Limbörgse dialekte is: Oonbeklemtoende lèttergrepe mèt de schwa-klinker aon 't ind vaan wäörd kinne neet oetgoon op -n. Veurbeelde:
In sommege dialekte kump dees slot -n evel wel trök es 't woord weurt gevolg door 'ne klinker of zelfs 'n h-. Dit gebäört beveurbeeld in 't Mofers.
Hitchwiki
Hitchwiki is 'n samewirkingsprojèk veur lifters. 't Projèk woert begos op 14 april 2005, later nao Wikia verplaatsj en in november 2006 is 't nao <tt>hitchwiki.org</tt> verhoes en opnuui gelancierd es Hitchwiki. Tegeliekertied woerde d'r versies in anger tale begos. Sins augustus 2008 zint d'r versies in 7 tale: Duutsj, Ingelsj, Fins, Frans, Portugieës, Russisch en Sjpaans. De website dreit op de MediaWiki-software en onderstjeunt inlogge mit OpenID.
Kooldioxide
Kooldioxide, koolstofdioxide of koolzoergaas is 'n anorganische verbinjing van koolstof en zoerstof, mit es brutoformuul CO2. In zuveren toestandj is 't e kluuerloeas, räökloeas gaas det van natuur inne dampkrink veurkump. 't Molecuul bezitj 'n lineair geometrie en behuuertj toete puntjgroep D∞h. Sómtieds wuuertj 't gaas aangeduudj es koolzoer, meh daomit wuuertj eigelik diwaterstofcarbonaat (H2CO3) gemèndj, de oplossing van kooldioxide in water.
Olympische Winterspeule 2018
Shorttrack
Gesjaats op 13 fibberwarie. Kampioen woort de Italiaanse Arianna Fontana. De Nederlandse Yara van Kerkhof had 'ne gelökkegen daag en pakde oetzunderlek 't zèlver. Ein vaan de groete favoriete, de Zuid-Koreaanse Choi Min-jeong, woort in de finaal gediskwalificeerd.
Kooldioxide
d'n Dampkrink vanne Aerd bevatj taengewuuerdig zoeaget 400 ppm kooldioxide. Dees concentratie nump jäörliks toe. 't Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) hèltj zich intensief ane geng mitte meugelike oearzaken en gevulge daovan veure opwurming vanne Aerd.
Olympische Winterspeule 2018
Shorttrack
Gedoon op 17 fibberwarie. Eine vaan de kanshöbbers, de Nederlander Sjinkie Knegt, woort in de kwartfinaal gediskwalificeerd.
Kooldioxide
Kooldioxide det is opgelos in water vörmp koolzoer of diwaterstofcarbonaat, det väöl gebroek wuuertj in fris. 't Toeveuge van kooldioxide ónger drök aan drinkes veure prik wuuertj carbonisere geneump. In beer zitj koolzoer nao vergisting vanne maltoos oet maat. 't Kump ouch van natuur veur in sómmige mineraalwatere.
Kooldioxide wuuertj in sómmige type aan brandjblussers gebroek óm vuur te bestrieje, mit naam es water gevieërlik zów zeen es blusmiddel, doordet 't chemische reacties veroearzaak, stroum geleidj of groeate sjaaj kan veroearzake, wie in pepiere archieve.
Olympische Winterspeule 2018
Shorttrack
10 fibberwarie
17 fibberwarie
De veurrundes waore op 13 fibberwarie. Verrassend góng Nederland hei, nao 'n diskwalificatie, neet door. De finaal op 22 fibberwarie waor nog väöl verrassender: de Hongaarse euverwinning lieverde dit land zien ierste Olympisch wintergoud op.
De haaf finales waoren al op 10 fibberwarie, meh op d'n twintegste woorte de finales verrijd. 't Nederlands team waor oetgesjakeld veur de A-finaal, meh umtot dao twie teams woorte gediskwalificeerd en ze de B-finaal wonne, pakden 't toch nog broons. Dit gebäörde zelfs in 'ne wereldrecordtied. 'n Wijer bezunderheid waor tot Jorien ter Mors, ieder al winneres vaan de 1500 meter langebaonsjaatse, mèt dit broons noe medajes in twie versjèllende sporte op dezelfde Speule had gehaold.
Kunssjaatse
Hei gief 't vief oonderdeile, iesdanse inbegrepe. De eveneminte, boebij me väöl pebliek verwach, loupe vaan 9 tot en mèt 23 fibberwarie, plus op de slotdag (de 25e) nog e demonstratiegala.
Bestoont oet twie oonderdeile: de korte kür (gedoon op 16 fibberwarie) en de vrije kür (einen daag later). Op de korte kür waor de Japanner Yuzuru Hanyu wiedoet de sterkste. Bij de vrije kür maakde d'n Amerikaon Jackie Chan de miesten indrök, meh umtot heer 'ne mindere korte kür had gesjaats, waor 't toch Hanyu dee 't goud pakde.
De korte kür waor op 21 fibberwarie, de vrije kür op 23 fibberwarie. Jevgenija Medvedeva oet Rusland verbeterde op de korte kür 't wereldpunterecord, meh häör landgenoet Alina Zagitova góng dao nog euverheen. Op de vrije kür haolde ze ex aequo de hoegste score, zoetot 't goud nao Zagitova góng.
Op 14 fibberwarie sjaatsde de paore 'ne korte kür. Daomèt kós me ziech kwalificere veur de finaal op 15 fibberwarie, die oet 'ne vrije kür bestoont. Oetindelek woorte de scores vaan de twie küre bijein opgetèld; 't totaol gaof d'n doorslaag.
't Duits kóppel Aljona Savchenko en Bruno Massot won, veural daankzij 'nen oetzunderlek sterke vrije kür dee wereldwied woort bewoonderd en 'n Olympisch punterecord oplieverde.
Gedoon op 19 (korten dans) 20 fibberwarie (vrijen dans). 't Winnend koppel, Virtue/Moir oet Canada, behaolde e wereldpunterecord in de korten dans en in d'n indstand. De winners vaan 't zèlver, Papadakis/Cizeron oet Fraankriek, pakde e wereldpunterecord in de vrijen dans.
Alpineskieë
Verdeild in aofdaling, slalom, reuzeslalom, super-G en medajes veur landeteams. Èlf oonderdeile tösse 11 en 24 fibberwarie.
Dit oonderdeil hej op 11 fibberwarie mote plaotsvinde, meh woort oetgestèld tot 15 fibberwarie um te väöl wind. E bitteke oonverwach waor 't goud veur de Noorse veteraon Aksel Lund Svindal.
Gedoon op 21 fibberwarie. Nao häör slechte prestatie op de super-G waor Lindsey Vonn hei gein favoriet mie. Ze haolde toch nog broons.
Königswinter
Königswinter is e Rienlands stedsje in de krink (Kreis) Rhein-Sieg Kreis, te Noordrien-Wesfale (Duitsland). Mèt häör 76,17 km² en 39.976 inwoeners (2014) heet 't 'n bevolkingsdeechte vaan 525 de veerkante kilometer.
Olympische Winterspeule 2018
Alpineskieë
Gehawwe op 16 fibberwarie. Dit oonderdeil hej op 15 fibberwarie mote plaotsvinde, meh umtot de gewoen aofdaoling al verplaots waor, mós dit e deegske doorsjuive.
Königswinter
't Op 80 meter hoegte ligkende pläötske is te klein um stadsdistrikte te höbbe, mer 't gief dao wel 9 stadsdeile.
Olympische Winterspeule 2018
Alpineskieë
Dit woort gedoon op 17 fibberwarie. De wins vaan de Tsjechische Ester Ledecká waor niks aanders es 'n sensatie: zij had ziech gaaroet neet veur 't skië geplaots meh waor veur 't snowboarde gekoume. De Amerikaanse favoriet Lindsey Vonn indegde mer op de zèsde plaots. Opvallend waor wijer de Liechtensteinse medaje veur Tina Weirather.
Gedoon op 18 fibberwarie. Marcel Hirscher oet Oosteriek pakde zien twiede gouwe medaje.
Gepland op 12 fibberwarie; oetgestèld tot de 15en um helle wind.
Gedoon op 13 fibberwarie. De beslissing woort gelieverd op de slalom; de specialiste in dat oonderdeil indegde op 't podium.
Gedoon op 22 fibberwaie. Ouch hei waor Lindsey Vonn favoriet. Zij deeg ouch de snelste aofdaling, meh kós häöre slalom neet aofmake.
Langlaufe
Twelf oonderdeile, die vaan 10 tot en mèt 25 fibberwarie weure gehawwe.
Gehawwe op 13 fibberwarie. De Noord Klæbo maakde zien favorieterol woer.
Gehawwe op 13 fibberwarie, op dezelfden daag wie bij de manslui dus.
Gehawwe op 15 fibberwarie.
25 fibberwaire, de aofsleting vaan 't langlauftoernooi.
Gehawwe op 11 fibberwarie. Bij dit oonderdeil bestoont 't podium gans oet Nore.
Gedoon op 10 fibberwarie.
De manslui skide op 18 fibberwarie euver 4×10 km.
Gedoon op 21 fibberwarie.
Ouch op 21 fibberwarie geskied.
Sjansspringe
Veer eveneminte. De series veur 't ierste oonderdeil zien al op 8 fibberwarie, de lèste medajes weure op de 19e verdeild. Allein op de gewoene sjans doen ouch vrouwlui mèt.
De series waore al op 8 fibberwarie, de finaal woort op d'n 10en aofgewèrk.
Gedoon op 12 fibberwarie.
Dit evenemint waor op 17 fibberwarie.
Noordse combinatie
Hei-in gief 't drei sets medajes, boe op 14, 20 en 22 fibberwarie um weurt geskied. E vrouwetoernooj gief 't neet.
Gepland op 14 fibberwarie en oondanks slech winterweer neet aofgelas. De beslissing veel op 't langlaufdeil: de winner vaan 't sjansspringe Franz-Josef Rehrl maakde dao niks klaor, dewijl de specialiste astrein op kop kaome.
Gedoon op 20 fibberwarie. Op dit oonderdeil waore de Pruse hier en meister: ze woorte ierste, twiede en daarde, op korten aofstand vaanein.
Gedoon op 22 fibberwarie. Wie verwach pakde Duitsland weer goud, veural door e zier good langlaufdeil.
Vrijestielskieë
18 fibberwarie
16 fibberwarie
12 fibberwarie
11 fibberwarie.
20 fibberwarie.
21 fibberwarie
23 fibberwarie
Hydrologie
Hydrologie is de studie nao 't gedraag enne eigesjappe van water innen dampkrink, op en ónger 't aerdoppervlak. 't Vakgebied behanjeltj ónger angere:
Vuur
Vuur is 't gehieël van leechversjienselen en wurmdjeóntwikkeling det optruuetj wen 'n branjbaar stof 'n oxidatiereactie óngergeitj bie hoeag temperatuur. Door opwurming van genekelike materie kómme branjbaar gase vrie, die zelf ouch weer oxideren en wurmdje make, womit 't proces zichzelf in standj hèltj. De wurmdjeóntwikkeling veroearzaak convectie, 'ne verticale lóchstruim vanwaenge de wèt van Archimedes, ómdet de verhitte gasen oetzètten enne dichheid daodoor aafnump. 't Leech van 't vuur wuuertj euver 't algemein veroearzaak door hieël heite gleujendje rootdeilkes en guuef e karakteristiek vlamspectrum. De broen deiler van 't vuur waere veroearzaak door nimmieë gleujendj root det e deil van 't leech vanne vlam d'rachter absorbeertj. Bie ónbehieërsdje oetbreijing sprèk me van 'ne brandj. De klènste einheid van e vuur nump me 'n vlam. De verbranjingsprodukte vervoele d'n dampkrink en 't gevörmdje kooldioxide speeltj 'n wichtige rol bie 't breujkaseffek.
Olympische Winterspeule 2018
Vrijestielskieë
17 fibberwarie
Hydrologie
In 't waterbehieër wuuertj dankbaar gebroek gemaak vanne kènnis oete hydrologie. Mit behölp van die kènnis kan waere gegarandeerdj det bewóndje en landjboewgebiede besjikking höbben euver zat water van gooj kwaliteit en det die veilig zeen taengen euverstruiminge.
De hydrologische cyclus vörmp de basis veur 't vakgebied vanne hydrologie. Die besjrief de waeg dae 't water aaflègk doren dampkrink (inne vorm van waterdamp en wölk), nao de Aerd (es naerslaag), euver en dore baom (baeke, reveren en gróndjwater), nao 'n zieë of oceaan en weer trögk nao d'n dampkrink (door verdamping).
Olympische Winterspeule 2018
Snowboarde
Op 24 fibberwarie gedoon.
Vuur
d'r Kan ouch spraok zeen van 'n direkte oxidatie van e vas oppervlak; dit wuuertj smeule genump. Bie poreus matterjale wie houtskaol kan de oxidatiereactie ouch in 't matterjaal plaatsvinje. 'ne Vónk leech op dore hoeag temperatuur, die ouch door oxidatie aan 't oppervlak get lenger in standj kan waere gehaje, wie in vuurwirk.
Toepassinge
Vuur haet väöl toepassinge, wie:
De minseleke behiersing vaan 't vuur
De controle euver 't veur veur praktisch dool, woort door de homo erectus in de prehistorie, oongeveer 1,6 miljoen jaor veur Christus, geïntroduceerd (ofwel nog vaan veur 't Paleolithicum of Awwe Steintied). De vreuge mins kraog vuur oet natuurleke brónne en oontwikkelde later allerlei menere um zelf vuur te make. 't Vermeuge vuur te make is uniek veur de minseleke besjaoving. D'n ierste confrontatie vaan vreug minse mèt vuur bestoond woersjijnlek oet bosbren es rizzeltaot vaan blikseminslaag. Dees waore verweustend en potentieel doejlek, meh boje ouch touwgaank bis vuur, allewel de mins dit nog neet kos behierse, laot staon aonsteke. 't Gief bewieze tot gróppe vaan de Homo eractus al 1,6 miljoen jaor geleije 't vuur einegzins oonder controle hadde. Roond 400.000 bis 250.000 veur Christus behierste ze 't in eder geval en mesjiens koste ze 't zelfs aonsteke. Roontelum 125.000 veur Christus, 'ne langen tied nao de koms vaan de modernen homo sapiens, waor 't behierse en make vaan vuur wiedverbreid en algemein. De mach vaan de mins euver 't vuur had direk en deepgaond gevolge veur de ivvelutie. Vuur besjermde lui contra bieste, zörgde veur verleechting, baoj wermde in de kaj, vergemekelde 't make vaan wèrktuig, maakde 't bereije vaan veujsel meugelek en wierde insekte en aander plaoge en krengdes aof. Vuur waor zoe nötteg veur 't bereije vaan veujsel, tot de mins 't innegs bies is dat gekook in plaots vaan raj veujsel manzjeert. Vuur nömp in de minseleke cultuur zoe'n groete plaots in, tot 't woord es metafoor weurt gebruuk veur hendeg väöl begrippe wie romantische leefde, kónflikte, deströktie en intens verlang.
Olympische Winterspeule 2018
Snowboarde
Gedoon op 22 fibberwarie. Zoi Sadowski-Synnott oet Nui-Zieland haolde op dit oonderdeil de ierste Olympische wintermedaje veur häör land sinds 1992. Wie later deen daag ouch vrijestijlskiër Nico Porteous broons haolde, woorte dit de succesvolste Winterspeule oets veur 't land.
De kwalificatie waor op 13 fibberwarie, de finaal op de 14e. Wie in mie disciplines waor hei 'nen Amerikaon favoriet, en wel de veteraon Shaun White. White maakde zien rol ouch waor, al kaom de Japanner Ayumu Hirano wel nog kortbij.
Dit oonderdeil woort aofgewèrk op 12 en 13 fibberwarie. Topfavoriet Chloe Kim maakde häör rol gans woer; al vaanaof de kwalificatie waor dit oonderdeil neet mie spannend, en in häören daarde run haolde ze bekaans 'n perfekte score.
Op 24 fibberwarie gehawwe.
Ouch op 24 fibberwarie.
11 fibberwarie.
Op 15 fibberwarie gehawwe. 't Ierste oonderdeil zoonder Amerikaanse winner.
Gehawwe op 16 fibberwarie.
Werl
Werl ies 'n sjtad in de Wesfaalse krink Kreis Soest, in de Duutsje deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk wier in 't Regierungsbezirk Arnsberg.
De op 90 meter huegte liegkende sjtad haw, mèt 'n oppervlaakte van 76,35 km², in december 2018 30.772 inweunersj. Daomèt haw 't 'n bevolkingsdichte van 403 de veerkante kilometer.
James Buchanan
James Buchanan (23 april 1791 - 1 juni 1868) waor de 15e President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika. Ziene vicepresident waor John C. Breckinridge. Heer waor president vaan de Vereinegde Staote vaan 4 miert 1857 bis 4  miert 1861.
De president waor lid vaan de polletieke partij vaan de Democraote (Ingels: Democrats).
Zuug ouch: Lies van presidente van de Vereinigde Sjtaote
Ubuntu
350px|right|Ubuntu 13.04 Ubuntu is waorsjienlik het miest gebroekt GNU/Linux systjaem. 't Is gebaseerd óp Debian in 't jaor 2004. De lèste versie is 16.04 "Xenial Xerus".
Er zin versjèllende variaante:
Dippach (Luxemburg)
thumb|right|200px|Ligking vaan Dippach, in Luxemburg Dippach (Luxemburgs: Dippech) is 'n gemeinte in 't kanton Capellen, distrik Luxemburg, Luxemburg.
Geografie/Demografie
left|thumb|150px|Lochfoto vaan Dippach De gemeinte tèlde op 1 januari 2017 3.501 inwoeners, en heet 'n deechde vaan 200,98/km². Dippach heet 'n oppervlak vaan 17,42 km².
Gemeinte
De gemeinte Dippach besteit oet veer plaotse.
Anröchte
De op 197 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 	73,79 km², in december 2018 10.275 inweunersj. Daomèt haw 't 'n bevolkingsdichte van 139 de veerkante kilometer.
Pekskesaovend
Pekskesaovend is 'n fees waobeej minse kadootjes aan einanger gaeve, en net doon of die van Sinterklaos kómme.
Pekskesaovend wuerd traditioneel op 5 december, dus vlak nao 't vertrèk van Sinterklaos gevierd.
Rio de Janeiro (staot)
Rio de Janeiro is 'n staot vaan Brazilië, in de macroregio Zuidoos. De staot grens mèt de klok mèt aon Minas Gerais, Espírito Santo, d'n Atlantischen Oceaon en São Paulo. De staot is geneump nao zien hoofstad Rio de Janeiro. Heer is diechbevolk, mèt de mieste bevolking roontelum de agglomeratie Rio geconcentreerd. Fysisch-geografisch gezeen is Rio de Janeiro veural bergechteg; de staot löp vaanaof zie op tot aon 't plateau in 't binneland. Rio is ein vaan de riekste vaan 't land, meh door de groete sociaol tegestèllinge leve väöl lui in ermooj.
Fysische geografie
Mèt zoe'n 43.000 km², oongeveer zoe groet wie Denemarke en neet wezelek groeter es Nederland en 't Belsj, is Rio de Janeiro ein vaan de kleinste staote vaan 't land: de 24e en d'n op twie nao kleinste (Federaol Distrik neet mètgerekend).
thumb|left|'n Gróp [[gouwe lieweepkes (Leontopithecus rosalia), 'n apesoort endemisch in Rio de Janeiro.]] De staot besteit oet e smaal liegland aon zie, boe-oet innins e plateau opries. Op sommege plaotse, beveurbeeld in en um de stad Rio, koume de berg tot zier kort bij zie en is 't liegland neet väöl mie es e strand. Erosie heet dao gans bezunder bergvörm doen oontstoon. Hoegste punt is de berg Agulhas Negras op de grens mèt Minas Gerais; d'n top ligk op 2791 meter bove zieniveau.
't Klimaot in Rio de Janeiro varieert. In de kösstroek kint me 'n Aw-klimaot, mèt heite en nate zomers en druug en gemaotegde winters. 't Jaorgemiddelde bedreug dao oongeveer 24°C. Wat me in Brazilië 'winter' neump, veult veur Wes-Europese begrippe nog werm aon; de winter in Rio vèlt in de maonde juni-augustus, umtot de staot op 't Zuielek Haafroond ligk en 't weer miestal oet 't zuie kump. In 't hoegland is 't weer keulder; dao is de winter winterser en kump 't jaorgemiddelde roond de 16°C oet.
De oersprunkeleke plantegreuj is Atlantisch bos, meh me is dit al sinds 't begin vaan de kolonisatie goon kappe veur landbouwgroond en hoezer. Allewijl sjut dao veural in bergechteg gebeed get vaan euver. In nationaol parke wie Tijuca en Serra dos Órgãos is dao nog gans get vaan trök te vinde. Dees bosse herberge diverse biestesoorte. Sommege vaan die soorte zien endemisch in de staot, en zien door de inperking vaan hunnen habitat intösse sterk bedreig, wie 't gouwe lieweepke.
Politiek
thumb|De staot Rio de Janeiro mèt zien gemeintes en regio's. 't Staotsparlemint vaan Rio de Janeiro tèlt 70 leie. De staot sjik 46 aofgeveerdegde nao 't federaol Hoes vaan Aofgeveerdegde. Drei senatore numme veur de staot zitting; oonder hun ouch ex-voetballer Romário. Gouverneur is anno 2017 	Luiz Fernando Pezão vaan de centristische PMDB.
De staot is verdeild in 96 gemeintes, die zien gegróppeerd in 6 mesoregio's en 18 microregio's. De regio's höbbe, wie euveral in 't land, allein statistische beteikenis en zien gein bestuurslaoge.
Bevolking
De inwoeners vaan de staot Rio de Janeiro weure fluminenses geneump, wat ziech liet aofleie vaan flumen (Latien veur 'revier', of de lètterleke vertaoling vaan rio). De inwoeners vaan de hoofstad stoon beter bekind es cariocas (aofkumsteg vaan 'n inheims woord). Mèt oongeveer 16,7 mieljoen lui is de bevolkingsgruutde vaan de staot te vergelieke mèt die vaan Nederland.
Taol
't Dialek vaan Rio de Janeiro-stad is zoewel zier herkinbaar ('t versjèlt dudelek vaan aander dialekte) es zier levendeg ('t weurt door carioca's vaan alle bevolkingslaoge gesproke). 't Kinmerk ziech doortot 't al-evel de typisch Braziliaanse innovaties heet doorgeveurd (palatalisatie vaan de/di en te/ti, l-vocalisatie, verdwijne vaan 't wäördsje tu), meh ouch de typisch Portugese verbreiing vaan sibilante (oetspraok vaan s en z wie [ʃ] aon 't ind vaan 't syllaab). Wijer vèlt de oetspraok vaan de r op: die weurt in Brazilië algemein gebrouwd, meh in Rio deit me dat zoe extreem tot ze wie 'n [h] geit klinke. In de res vaan de staot vint me e vergeliekbaar accent, meh (vaanoet Braziliaans ougpunt) minder sterk.
Etnische gróppe
De raciaol samestèlling vaan de staot Rio de Janeiro is vrij typisch veur gans 't land. Mèt 54,5% blaanke is de staot wel 'witter' es gemiddeld. Vreem genóg is 't aontal lui wat ziech es zwart versteit ouch hoeger es lendelek: 12,6%. De pardo's vörme 32,4%. Mer wieneg lui (0,4%) zien Aziatisch of inheims; de inheimse bevolking is al iewe geleie gooddeils oetgestorve of geassimileerd.
Economie
thumb|Diagram vaan versjèllende exportprodukte vaan Rio de Janeiro. Rouw olie nump good 64% in. Mèt 'n Oontwikkelingsindex vaan 0,761 is Rio de Janeiro de veerde oontwikkeldste staot (Federaol Distrik mètgerekend) vaan 't land. Es zelfstendege natie zouw 't evels nog ummertouw 'n oontwikkelingsland zien. Belaankrieker is de groete oongeliekheid die 't hei gief.
Umtot de mieste groond hei bebouwd of natuurrizzervaot is, wèrke mer wieneg lui in de landbouw. Bekaans gans 't bruto staotsproduk geit um in de industrie (37,5%) en de deenste (62,1%). Belaankrieke deenste zien de telecommunicatie, de IT, 't toerisme, d'n handel en 't verzekeringsweze. De industrie hingk veur e groet deil aof vaan de petrosjemische industrie; rouw olie is ouch wiedoet 't belaankriekste exportproduk vaan de staot. Aander exportprodukte vaan beteikenis zien iezergerei, boorplatforms en mesjiene.
Historie
Vaanaof oongeveer 1000 n.Chr. waor 't gebeed vaan d'n huiege staot Rio de Janeiro bewoend door Tupi's, die oet 't Amazonegebeed kaome. De ierste Europeaone degen 't gebeed in 1502 aon. De Portugeze hadde in 't begin nog wieneg intrèsse in 't gebeed, boe trouwens ouch Spaanje aonspraak op maakde. Wie evels in 1555 de Fransoze ziech hei perbeerde te vestege (de kolonie Antarctisch Fraankriek), beslote de Portugeze 't gebeed roond de bej ouch mer te kolonisere. In 1565 stiechde Estácio de Sá de stad en 't kapteinsjap Rio de Janeiro. Dit lèste gebeed kèump euverein mèt d'n huiege staot.
De focus laog langen tied op 't noorde vaan Brazilië. Wie evels, ind zeventienden iew, in 't later Minas Gerais goud woort gevoonde, gónge ziech väöl lui in 't zuie vestege. Rio bleujde op es doorveurhave veur 't goud en veur alles wat 't welvaorend binneland importeerde en exporteerde. In 1763 woort 't zelfs de hoofstad vaan de ganse kolonie, en in 1808, wie de Portugese voorste veur de tróppe vaan Napoleon vlöchde, ouch de residentie vaan gans 't Portugees Riek.
Wie Brazilië ziech losmaakde vaan Portugal, woort Rio de hoofstad vaan 't land. Me meinde evels, nao Amerikaans veurbeeld, tot de hoofstad eigelek neutraol mós zien en bij gein inkel provincie moch hure. In 1834 maakde me daorum de stad Rio de janeiro los vaan de staot, die Niterói es hoofstad kraog. Nao de revolutie vaan 1889 veraanderde de terminologie: de provincies woorte staote en de neutraol gemeinte e federaol distrik. Vaan 1894 tot 1902 waor Petrópolis de hoofstad vaan de staot Rio de Janeiro; daonao weer Niterói.
Mèt de stiechting vaan Brasília in 1960 waor de noedzaak veur 'n neutraol stad Rio de Janeiro verdwene. De stad góng noe 'nen eigestaot vörme mèt de naom Guanabara. Guanabara en Rio-staot woorte in 1975 weer tot eine staot vereineg.
Bronne
Dit artikel baseert ziech op zien Ingelstaolege en Portugeestaole equivalente, en wel in dees respectievelek dees versie.
Exermont
Exermont ies 'n dörpke en 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Vouziers, in 't zuudoaste van 't Frans departemint Ardennes, langs de grens van de departeminte Marne en Meuse. Vreuger loog dit gebeed in de provincie van de Champagne. Nao de Franse Rivvelutie woort Sedan deil van 't departemint Ardennes. Traditioneel weurt in dees gemeinte dan ouch Champagnois gekald en neet Welsj, wie dat weurt gekald in 't groatse gedeilte van de échte, geografisch gedefinieerde, Ardenne.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 38 luuj op 'n oppervlaak van 18,29 veerkante kilometer en daomèt goof 't 18,29 luuj de veerkante kilometer. Vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van -1,9% de jaor.
Falaise
Falaise ies 'n gemeinte (Frans: commune) in 't departemint van de Ardenne (Ardennes), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk.
't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Vouziers, in 't zuudoaste van 't Frans departemint Ardennes, langs de grens van de departeminte Marne en Meuse. Vreuger loog dit gebeed in de provincie van de Champagne. Nao de Franse Rivvelutie woort Sedan deil van 't departemint Ardennes. Traditioneel weurt in dees gemeinte dan ouch Champagnois gekald en neet Welsj, wie dat weurt gekald in 't groatse gedeilte van de échte, geografisch gedefinieerde, Ardenne.
De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 336 luuj op 'n oppervlaak van 9,52 veerkante kilometer en daomèt goof 't 35 luuj de veerkante kilometer. Vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van +0,91% de jaor.
Gazastrook
right|250px|Kaart vaan de Gazastrook De Gazastrook (Arabisch: Qita` Ghazza - قطاع غزة, Hebreeuws: Retzu'at 'Azza - רצועת עזה ) is 'n gebeed, gelege in 't Midde-ooste en 'n gedeilte vaan historisch Palestina. De strook is geneump nao de stad Gaza.
Anarchisme
Anarchisme ies 'n soort sjtaotsvörm als ies 't ironisch genoeg ouch 't tegeeuvergesjtèlde van 'n sjtaotsvörm umdat 't gein sjtaot bove ziech haet. 't Woord kump van 't Nuugrieks: an meint gein en archos meint hièrser. In 't anarchisme sjtreef me nao 'n geweldloze situatie of samelaeving woain zonger mach of autoriteit laeve ('n anarchie). 't Is de verzameling dinkwieze die truuk te bringe is tot de gedachte dat ein individu op geinen inkele meneer 'n ongergesjikheid aan of van get of emes erkint. In de omgengstaal weurt de term anarchisme diks verward mit ein anger duujing van 't begriep anarchie, dat veural gebruuk weurt um chaos en wanorde aan te gaeve. Mit de term sociaal-anarchisme trech me die verwerring tege te goon. Es politieke sjtruiming ies de modern anarchistisch bewaeging rond 1860 ontsjtange es ein aafsjplitsing van 't socialisme. 't Belangriekste versjil tösje bei struiminge ies dat 't anarchisme ouch nao de rivvolutie edere vörm van centraal gezag aafwies. Waal zin beij 't d'reuver ins dat de productiemiddele collectief bezit behuère te zin. In de Jaore 80 waor d'r 'n klein oplaeving van 't anarchisme. Saer dat decennium geit anarchisme dèks heng in heng same mit krake en bepaalde anarchistische metal-meziek.
Bergen (Nórwaeg)
thumb|De ligking van Bergen in de pervincie Hordaland. Bergen is 'n gemeinte in de pervincie (fylke) Hordaland in Nórwaeg; 't is ouch de houfsjtad van die pervincie. De gemeinte had 242.158 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 465,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 520,8. De gemeinte is officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm.
De gemeintecode is 1201.
Bergen is de tweede sjtad van Nórwaeg en haet, es 'n aaj Hanzesjtad, 'n historisch centrum; bekènd is Bryggen.
Rutherford B. Hayes
Rutherford B. Hayes (4 oktober 1822 - 17 jannewarie 1893) waor de 19e President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika. Ziene vicepresident waor William A. Wheeler. Heer waor president vaan de Vereinegde Staote vaan 4 miert 1877 bis 4  miert 1881.
Bergen (Nórwaeg)
Demografische óntwikkeling
In 2004 waas 7,4% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg.
Andrew Johnson
Andrew Johnson (29 december 1808 - 31 juli 1875) waor de 17e President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika. Heer waor president vaan de Vereinegde Staote vaan 15 april 1865 bis 4 miert 1869.
Rutherford B. Hayes
De president waor lid vaan de polletieke partij vaan de Rippeblikeine (Ingels: Republicans).
Mihai Eminescu
Eminescu sjtudeerde filosofie in Wene en Berlien. Nao ziene truukkièr nao Roemenië wèrkde hae es bibliotheekdirecteur, leraar Duutsj, sjoalinspecteur en es journalis bie de gezèt Timpul. Vanaaf 1883 góng hae geistelik achteroet es gevolg van Syfilis.
Eminescu waor actief in de literair sociëteit Junimea en waor 'n prominent lid van de Roemeense conservatief partie.
Rutherford B. Hayes
Zuug ouch: Lies van presidente van de Vereinigde Sjtaote
Ense
Ense ies 'n gemeinte in de Wesfaalse krink Kreis Soest, in de Duutsje deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk wier in 't Regierungsbezirk Arnsberg.
De op 198 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 51,08 km², in december 2018 12.213 inweunersj. Daomèt haw 't 'n bevolkingsdichte van 239 de veerkante kilometer.
Pacaya
thumb|Oetbarsting van'ne Pacaya in 1976
De Pacaya is ein vulkaan in Guatemala. De sjtratovulkaan is 2552 maeter hoog. De Pacaya is veurnamelik gevormdj in de letste 23.000 jaor. Hae besjtuitj oet ein vulkanisch complex mit eine aje stratovulkaan en eine jongere dae veural gevormpdj is door basalties sjtollingsgesteinte. Sinds 1565 is de Pacaya zeker 23 keer oetgebarste, de meist recente activiteit vonj plaats in 2010. Taegewoordig is de Pacaya ein toeristiese trékpleister veur bezeukers die ein 'wérkendje vulkaan' van kortbiej wille zeen. Bie ein krachtige oetbarsting van'ne vulkaan is donderdig 27 mei 2010 eine grote massa as oetgesjtote. 't Lochruim baove Guatemala waerdje door de autoriteite gesjlaote.
thumb|De Pacaya vulkaan in Guatemala
Geologiese gesjiedenis
De Pacaya maaktj deil oet van ein kete vulkane langs de weskös van Guatemala. Dees vulkaniese kete is ontsjtange door de subduksie van'ne Cocosplaat onger de Caribiese plaat. De vulkaan bevindj zich aan'ne zuidranj van eine omvangrieke caldera, wo ouch 't Maer van Amatitlán bie heurtj, die gedoerendje 't Pleistoceen is gevormdj. In'ne letste 300.000 jaor is deze caldera de bron gewaes van minstens nege heel zjwaor oetbarstinge, wobiej ongeveer 70 km³ aan magma is vriejgekomme.
Andrew Johnson
De president waor lid vaan de polletieke partij vaan de Rippeblikeine (Ingels: Republicans).
Pacaya
Geologiese gesjiedenis
Nao de letste zjwaor caldera-vormendje oetbarsting, ongeveer 23.000 jaor geleje, höbbe zich versjillende kleiner vulkane gevormdj in en langs de renj van'ne caldera. De Pacaya is de grootste van dees post-caldera vulkane, en mit minstens 24 erupties in'ne letste 500 jaor, ouch ein van'ne meist actieve vulkane in Centraal Amerika.
Andrew Johnson
Zuug ouch: Lies van presidente van de Vereinigde Sjtaote
Pacaya
Bronne
Dees pagina is vertaaldj vanoet de Hollandse Wikipedia.
Bad Sassendorf
Bad Sassendorf ies 'n gemeinte in de Wesfaalse krink Kreis Soest, in de Duutsje deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk wier in 't Regierungsbezirk Arnsberg.
De op 107 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 63,46 km², in december 2018 12.068 inweunersj. Daomèt haw 't 'n bevolkingsdichte van 190 de veerkante kilometer.
Alge
thumb|Globaol evolutie vaan de versjèllende gróppe alge. Bestumde details zien nog umstrejje. De blauwalge, die hei los zien ingeteikend, hure neet bij de stamboum (zuug ouch de teks). De alge zien 'n polyfyletische gróp sumpel plantechtege wezes. Ze kinne veurkoume es eincellege en es miercellege. Euver 't algemein versteit de modern biologie oonder alge alle plantechtege wezes boete de landplante. Dat beteikent tot ze eukaryote zien die wel aon fotosynthese doen, meh gein wortele of rizoïdes höbbe. Oonstande in 't water (boe 't leve vaandan kump), leve allewijl de mieste soorte dao nog.
Traditioneel weurt gesproke vaan greunalge, roedalge en blauwalge. De lèste gróp besteit evels oet bacterië, die de fotosynthees oonaofhenkelek höbbe oontwikkeld. (In modern lierbeuk weure ze daorum neet mie es alge behandeld.) Wie de versjèllende soorte alge mote weure ingedeild is umstrejje; vas steit evels tot zoewel de greunalge es de roedalge neet fyletisch zien es dus oet versjèllende oonderein oonverwante gróppe bestoon.
Bram Moszkowicz
thumb|Bram en [[Max Moszkowicz in 1987]] thumb|'t Ketoer vaan de joonge Moszkowitz in Amsterdam.
Bram Moszkowicz (Mestreech, 26 juni 1960) is 'ne Nederlandse politicus en ex-avvekaot vaan juudsen aofkóms. Ziene pa Max Moszkowicz sr. is ouch 'ne bekinde straafpleiter. Moszkowicz woort bekind vaan versjèllende spraokmakende zakes mèt zwoer krimmenele en bekinde publieke figure, zoewie vaan versjèllende tv-optrejjes. In 2012 woort heer oet zien amb gezat naotot heer versjèllende tuchregele mie es eine kier had euvertrooje. In hoeger beroop woort dat royemint bevesteg.
Studie
Moszkowicz studeerde rechte in Amsterdam. Heer veel dao neet op door oetzunderlek talent, wel evels door iefer en formeel gedraag. De maan zeet zelf 't mieste te höbbe gelierd vaan ziene pa, nao dee zien pleidoeje heer zoe dèks meugelek kaom luustere.
Loupbaon es (bekinden) avvekaot
Moszkowicz oondersjeide ziech door 'n veurleefde veur zake mèt väöl media-aondach, en dao-oet voortkoumend de veurleefde veur bekinde, dèks beröchte cliënte, wie de beroopscriminele Cor van Hout, Willem Endstra en Willem Holleeder, legerleidsmaan Desi Bouterse, politicus Geert Wilders, zengeres en tv-perseunlekheid Patty Brard en voetballer Robin van Persie.
Zaak-Bouterse
De joonge Moszkowicz raakde bekind doortot heer de Surinaamsen ex-dictator Desi Bouterse góng verdeidege. Heer deeg dat in plaots vaan ziene pa, dee devaan aofzaag door zien vrundsjap mèt collega Gerard Spong. Spong had in Suriname zelf bij de Decembermaorde, boeveur Bouterse terechstoont, vrun verlore. 't Verdeidege vaan Bouterse woort de joonge Moszkowicz neet koelek genome, zien al te vrundsjappeleke ban mèt häöm evels wel. Zoe kós me foto's trèkke boe-op de twie ziech nao de wins vaan de zaak umhelsde, zoewie beeld sjete vaan e denske wat de twie mètein dege. Vaan dat lèste zag heer tot 't beeld oet zie verband gerete waor: heer zouw dao neet mèt Bouterse aon 't danse zien, meh door de lèsten eve vaan 'n aander denske zien weggetrokke.
Endstra en Holleeder
't Wèrke veur zoewel Endstra es Holleeder veel bij väöl lui verkierd: Holleeder woort verdach vaan aofpersing op Endstra en me naom Moszkowicz koelek veur t'r duvel en zien aw moor te wèrke. De erve Endstra deende 'n klach in tege Moszkowicz bij de Orde vaan Avvekaote, boe-in ze eisde tot de maan verboje woort veur Holleeder te wèrke. Zij woorte dao-in gesteund door journalis Jort Kelder, dee Moszkowicz veur e 'maffiamäötsje' oetmaakde. D'n avvekaot spande dao-op in fibberwaire 2007 'n zaak tege Kelder aon, die heer verloor: de rechter voont tot Moszkowicz zien betrèkkinge tot beroopskrimmenele zoe sterk waore tot dees kwalificatie riechteg waor. In hoeger beroop woort dees oetspraok wel aofgezwak.
Op 15 fibberwarie, d'nzelfden daag tot de rechter in iersten aonlag oetspraok had gedoon, leep de situatie oet de hand. Vaanoet 't ketoer vaan Moszkowicz zouwe belastende stökker euver Endstra zien geleek, wat d'n avvekaot ziene nuie cliënt Holleeder in e beter daagleech zat. Zoe kaom 't al gaw tot bedreiginge tege Moszkowicz, dee pelitiebewaking kraog. Oetindelek lag heer op de 19en de verdeideging vaan Holleeder neer.
Houtskaol
't Waord houtskaol (Letien: carbo) sleit op 'n verkaoling van hout en óntlieëntj zien beteikenis ane óntleding (pyrolyse) van hout. 't Geitj óm 'n bewirking wobie hout zoeadanig wuuertj verhitj det slechs 'n bepirkdje wieväölheid zoerstof dŕbie kan. 't Grótste deil van 't hout verbrandj den neet en de vlöchtige bestandjsdeiler óntwieke. In taengestèlling toet hout det oet kómplekse molecule besteitj is houtskaol bao zuver koolstof. 't Is dus 'n väöl geliekmaotiger stof es hout en 't brandj baeter. 't Is druueg op zichzelf, dewiel hout döks water bevatj inne vorm van sap. 't Haet ouch 'n grótter oppervlakdje es 't toet poejer vermaole wuuertj; get det bie hout neet meugelik is. Houtskaol kump chemisch kórt bie steinkaol of steinkaolcokes of törfcokes. Zoeaget 1000 jaor veur Christus woort houtskaol al op groeate sjaol toegepas óm iezer te winnen oet iezererts. Pas väöl later woort euvergegangen op 't baeter steinkaol en nag later op steinkaolcokes.
Bram Moszkowicz
Zaak-Wilders
In 't perces-Wilders, wat in 2010 en 2011 leep, verdeidegde Moszkowicz de rechse politicus. Huugdepunt veur d'n avvekaot in dit proces waor de vraking vaan d'n tribbenaol op 22 oktober 2010. Oetindelek woort Wilders op 23 juni 2011 gans vrijgesproke.
Tuchzaak
In 2012 spande de Nederlandse Orde vaan Avvekaote e proces tege Moszkowicz aon bij de Raod vaan Disciplien. De klachte waore financieel vaan natuur, zoewie 't aonnumme en neet aongeve vaan groete somme baar geld en 't neet euverlègke vaan de lèste drei jaorrekeninge, meh gónge ouch euver te wieneg rechbijstand: zoe klaogde väöl cliënte tot heer neet op aofspraoke waor gekoume, 'ne stagair veur ziech had doen pleite en oonbereikbaor veur klachte waor. D'n deke had e jaor sjorsing geëis, boevaan e haaf jaor veurweerdelek; de Raod evels, die alle klachte gegroond verklaorde, voont op 30 oktober tot Moszkowicz zie vak zoe had verwaarloes tot heer oet zien amb mós weure gezat.
Houtskaol
De constructie worin houtskaol woort bereidj hètj 'ne meiler. Veure bereijing van 1 tón aan houtskaol woor 5 toet 8 kuub hout nuuedig.
Dijk en Waard
thumb|Ligking vaan Dijk en Waard in Noord-Holland Dijk en Waard (Westfries: Doik/Dìk en Weard/Weerd) is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Holland, in Wesfriesland, mèt ongeveer 87.000 inwoeners en 'n oppervlak vaan 67,02 km2 (daovaan 4,84 km2 water).
Houtskaol
Houtskaol woort väöl es brandjstof gebroek, meh de aafgaevendje eigesjap lieëntj zich ouch veur artistieke ènj wie teikene.
Bram Moszkowicz
Tuchzaak
Moszkowicz had 30 daog d'n tied um heitege in beroop te goon, wat heer ouch deeg. Op 22 aprèl 2013 evels bevèstegde d'n Hoof vaan Discipline dit royemint, boemèt Moszkowicz veurgood oet zien amb woort gezat. Me naom häöm neve de feite boeveur heer in iersten aonlag al waor geroyeerd, bezunder koelek tot heer, oondanks beloftes, niks had gedoon um verbetering in zie functionere te bringe.
Hafis
Hafis (gebore um 1320 in Shiraz, Mongools Riek bis roontelum 1389 aldao, ouch wel Hafez en Hafiz, Perzische oetspraok Hafez, Arabische oetspraok: Hafiz) is eine vaan de bekindste Perzische diechters. Ziene volle naom, Ḫāǧe Šams ad-Dīn Moḥammad Ḥāfeẓ-e Šīrāzī (ouch: Muḥammad Šams ad-Dīn) (Perzisch: ‏خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی‎), bevat ouch de naom vaan zien geboortestad Shiraz. Dao Hafis al in kindertied de ganse Koran oetwèndeg gelierd had, beheelt heer zienen ieretitel Hafis (eine dee de Koran oetwèndeg kint). Ouch heer zelf gebruukde in zien gediechde oetslutend de naom vaan Hafis.
Bram Moszkowicz
Nao 't royemint
Ind november 2013 maakde Moszkowicz bekind tot heet es juridisch adviseur zouw goon wèrke bij 't avvekaoteketoer vaan ziene veurmaolege collega Henk Brink.
Op 21 aprèl 2015 woort officieel bekind tot heer liestrèkker zouw weure vaan de rechs-conservatief partij VNL, die waor voortgekoume oet 'n aofsplitsing vaan de PVV. 13 jannewarie 2016 woort heer dao weer oetgezat, umtot 't partijbestuur häöm neet betrokke genoog voont.
Media
Boete de rechszaol raakde Moszkowicz bekind es misdaodkundege in RTL Boulevard, en door 'n talentejach veur jóng avvekaote in 2005, oonder de naom De Nieuwe Moszkowicz. Ouch waor heer te zien in Villa Felderhof, Zomergasten en NOVA College Tour.
Privéleve
Moszkowicz is twie kier getrojd gewees en heet oet allebei de houweleke kinder. Tot 2012 had heer 'n relatie mèt nuitslezeres Eva Jinek; de breuk woort einen daag veur zie royemint bekind. 'ne Persoeneleke vrund vaan häöm is d'n ouch juudse sjriever Leon de Winter.
Bron
Dit is artikel is vrij vertaold oet 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in dees versie.
Hafis
D'n Diwan
D'n Diwan is Hafis' bekinste wèrk. In gedrökde oetgaoves bevat heer mierdere hoonderde es origineel gèldende ghazele, daoneve ouch einege gediechte in aander vörm.
Dijk en Waard
De gemeinte is op 1 januari 2022 oontstoon oet sameveuging vaan de aw gemeintes Heerhugowaard en Langedijk.
Ulysses S. Grant
Ulysses S. Grant (27 april 1822 - 23 juli 1885) waor de 18e President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika. Zien vicepresidente waore Schuyler Colfax en Henry Wilson. Heer waor president vaan de Vereinegde Staote vaan 4 miert 1869 bis 4  miert 1877.
De president waor lid vaan de polletieke partij vaan de Rippeblikeine (Ingels: Republicans).
Houtskaol
Houtskaol waas van 1000 toet 1918 e wichtig bestandjsdeil van buskruut. 't Wirk wie koolstof, meh bevatj ouch kaliumcarbonaat, det es 'ne katalysator wirk. Nag tiejes d'n Ieëste Weltkrieg woorte ganse bósje geraodj óm dao houtskaol van te branje veur buskruut te make. Houtskaol is ouch broekbaar es absorptiemiddel beveurbeild es taengegif of veur te óntgäören of te óntkluuere.
Chester Alan Arthur
Chester A. Arthur (5 oktober 1829 - 18 november 1886) waor de 21e President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika. Ziene vicepresident waor Geine. Heer waor president vaan de Vereinegde Staote vaan 19 september 1881 bis 4 miert 1885.
De president waor lid vaan de polletieke partij vaan de Rippeblikeine (Ingels: Republicans).
Zuug ouch: Lies van presidente van de Vereinigde Sjtaote
Lippetal
Lippetal ies 'n gemeinte in de Wesfaalse krink Kreis Soest, in de Duutsje deilsjtaat Noordrien-Wesfale. Ze liegk wier in 't Regierungsbezirk Arnsberg.
De op 70 meter huegte liegkende gemeinte haw, mèt 'n oppervlaakte van 126,61 km², in december 2018 11.871 inweunersj. Daomèt haw 't 'n bevolkingsdichte van 94 de veerkante kilometer.