Herman_Basudde
Okufaakwe n'ebyavaamu
Nga tanafa, Basudde yali yalagula okufaakwe ng'ayita mu bigambo n'ebikolwa. Aisha Nakito nga ye namwandu we annyumya ebyaliwo olunaku lumu emabega nga tanaba kufa. Ng'enaku z'omwezi 10 mu mwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 1997, yagenda okusisinkana eyali mukyala we omulala Jane Basirika oluvannyuma lw'okumala enaku eziwerako ng'atalaaga amawanga g'omubuvanjuba bwa Afrika.Baalya bombi, webaali balindirira okujja kwa Serunjoji. Oluvannyuma lwa Serunjoji okujja, yamuwa akafumito oba yamugwa mu kafuba. Baali baafunamu obutakaanya mu emabegako, nga wamui baalina olukungaana lwa famire okutereeza ebyaali byabasobako. Oluvannyuma lwa bino byonna, baayolekera e Masaka. Kuba taata wabwe yali yasanyalala ng'era abeera waka. Mu lugendo lwabwe, baayimirira ku luguudo lw'e Lukaya okufuna ku by'okulya, nga wano Basudde yafunamu obutakaanya n'omusajja omu eyali amunyizizza, ng'era yali abulako katono okulwanagana naye.Wabula Sylivester Busuulwa ensonga zino yazikakanua. Yatandika emmotoka ng'ajudde obuzungu bungi ng'ate yali kundiima ey'ekika ekyawagulu. Bweyatuuka e Kabaale Bugonzi, newabeerawo obuzibu, nga loole eyali egezaako okuyisa yaviirako, Basudde okulemererwa okukakana ng'emmotoka yeerindigudde ekigwo era neyeevulungula emirundi egiwerako. "Ono omusajja ng'anteese mu buzibu bungi!" Yasa omuka gwe ogwali gusembayo. Hermann Basudde, eyali omuyimbi omumannyifu ennyo mu Ugand n'okusuna endoongoyafiira mu kabenje k'emmotoka akaali ak'entiisa bweyali agenda okulaba bazadde bbe abaali babeera e Masaka, mubukiika kono bwa Kampala. Basudde yalina abagoberezi bangi olw'edoboozi lye n'engeri gyeyali ayimbamu n'omukwano ssaako n'okwagala ku nti ebyali bikwatagana ku bibeera bigudde mu baagalana nadala mu mukwano nga tebabyetegekedde, ssaako n'abasajja abafumbo abaagala eby'okwegata ennto n'abakazi mu nsonga z'akaboozi k'abakulu, wamu n'eby'obuloogo, kyekika ky'ennyimba ezamuyamba okumugya mu bwavu okumuteeka mu by'obugagga ebyali bibalibwamu obukadde n'obukadde bw'enssimbi mu biseera bye. Yali abuludde ennyimba za Kadongo Kamu ssaako n'abaali baziyimba, nga bano baali bamnnyikiddwa nnyo mungeri gyabaali basunamu endoongo zaabwe. Nga Basudde tanafa yakiremerako nti bandibadde bamuziika n'endongo ye gyeyali asinga okwagala gyebaali bayita "dry guitar", nga webaali bagiyita. Yali yakimannya nti munywanyi we gweyali aludde naye, Livingstone Kasozi yali azikiddwa ng'akutte ng'akutte olutaambi lwa teepu, nga naye mungeri y'okumubuda buda, yali ayagala kibeera bwekityo mubuamu obwali buddako.Okuziika kwa Basudde gwalinga mukolo gwa ggwanga lyonna. Kuba kuntaana ye kwaliko bamungi 'womuntu eyali mukunyolwa. Emukutu kya ttivi gyali giraga abaantu abaali abangi abaali bagenze okumuwerekerako ng'azikibwa. Omulangirirwa ku leediyo ezimu yakaaga bweyali ayogera kukufaakwe, nga n'okuziika kwe kwakungaana obukadde 12 obwa ssente za Uganda. Ennyimba za Basudde zaafuna endowooza n'okumannyikwa nga kino kyali kiva kumpapula z'amawulire wamu n'emikutu egy'enjawulo. Olupapula lwa Uganda Monitor kyabiyita ng'ebyali bijjuddemu emizimu ng'ate bisikiriza mungeri y'eby'obufuzi". Abamu beejusa nga bagamba nti yali tasobola kubeerawo kulwanyisa mbeera z'abazungu ezaali zoonoonye endozooza z'abanayuganda nga bayita ku mikutu gya leediyo.Abalala baalaba nga Basudde ng'omuzimu ogwali giyeekera. Abamu baalaba nga Basudde ng'omuzimu ogwali guyekera. Yali yalekulira e klezia y'abakatuliki n'adda mu kusamira nga yalumbibwa nga nnyo abantu abaali badukanya e kelzia olw'okulekulira ediini n'asawlo okudda mu bulogo. Baamulumiriza okuleeta obuwala ku siteegi mu nnyimba zze nga buno obwali bwambadde engoye ezaali zisikiriza, n'okubeera ng'abayimbi b'ennyimba za Kadongo Kamu yabafuula bakugula.