cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Janus (Mound)
Bannenzegen Opbau
Déi niddreg Dicht vum Janus weist drop hin, datt hie méiglecherweis zu de poréise sougenannte Rubble Piles gehéiert, déi duerch déi vergläichsweis schwaach Gravitatioun am Zentrum Huelraim opweisen.
Uewerfläch
D'Uewerfläch vum Janus ass staark vu Kratere gezeechent an huet vill grouss Aschlagkrater mat Duerchmiesser vun 30 km. Seng Uewerfläch erschéngt méi al wéi déi vum Nopeschmound Prometheus, mä méi jonk wéi déi vum Pandora.
D'Ramplië vun ettleche Krater hunn däischtert Material, dat um Epimetheus besser observéiert an dokumentéiert konnt ginn. Et sinn och Unzeeche vu renge Linne (vläicht Stralesystemer) um Rampli vun op d'mannst engem Krater entdeckt ginn.
Bis elo krute vun 1982 Januskrateren nëmme véier Krateren offiziell en Numm vun der USGS-Nomenklatur wéi déi beim Epimetheus déi bei der Legend vum Kastor a Pollux vun der (Griichescher Mythologie) abgeleet goufen.
De Janus huet eng ganz héich Albedo vun zirka 0,71, wat bedeit, datt hien eng ganz hell Uewerfläch huet, déi 71 Prozent vum agestralten Sonneliicht reflektéiert. Op senger Uewerfläch ass d'Gravitatiounsacceleratioun 0,0137 m/s², dat entsprécht ongeféier 0,1 % vun der ierdescher.
Genesis
Wéinst der Kraterdicht vu senger Uewerfläch gëtt ugeholl, datt et sech ëm e relativ alen Himmelskierper handelt. Well den Epimetheus an de Janus koorbital Mounde sinn, geet een dovun aus, datt si méiglecherweis vun engem kollektivem Ufankskierper ofstaamen, déi duerch eng Stéierung, zum Beispill eng Kollisioun mat engem aneren Objet an zwéin Kierper geplatzt war.
Fuerschung
De Janus huet eng visuell Magnitude vu 15,5m, déi 1:302000 vum Zentralplanéit ass. Zanter der Entdeckung am Joer 1966 an der Bestätegung 1980 an de Voyager-Laanschtflich gouf de Janus vun äerdgebonnenen Teleskope souwéi och vum Hubble-Weltraumteleskop ënnersicht. Seng Bunnparameter konnten doduerch preziséiert ginn.
De Janus gouf bis elo vun dräi Raumsonde besicht, de Laanschtfluchsonden Voyager 1 den 12. November 1980 a Voyager 2 de 25. August 1981 souwéi dem Saturn-Orbiter Cassini, dee vum 1. Juli 2004 bis de 15. September 2017 de Saturn ëmkreest huet. De Janus gouf vum Cassini méi dacks an d'Viséier geholl, sou datt seng Gréisst a Form a seng orbital Parameter an der Tëschenzäit ziemlech genee bekannt sinn. Dee nächste Laanschtfluch vum Cassini war beim 74. Ëmlaf ëm de Saturn den 1. Juni 2008, wou d'Sond den Epimetheus op enger Distanz vu 14.363 km passéiert hat.
Virleefeg Nummeréierungen
Duerch déi komplizéiert Entdeckungsgeschicht vum Janus an Epimetheus hat de Janus vun der I.A.U. op d'mannst fënnef systematesch Nummeréierungen erhalen, bei deene spéider nogewise konnt ginn, datt et sech ëmmer nees ëm de Janus gehandelt hat.
2024
D'Joer 2024 fänkt op engem Méindeg un. Et ass e Schaltjoer.
Aspach
De Begrëff Aspach bezeechent:
Mary Steenburgen
D'Mary Steenburgen, gebuer den 8. Februar 1953 zu Newport an Arkansas, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.
1978 krut si a Goin' South vum Jack Nicholson hir éischt Roll an engem Kinosfilm. Duerno huet si a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi Milos Forman, Jonathan Demme, Woody Allen, Martin Ritt, Arthur Penn, Bertrand Tavernier a Lindsay Anderson matgespillt.
1981 krut si en Oscar an e Golden Globe als bescht Schauspillerin an enger Nieweroll am Film Melvin and Howard (1980).
Philippe Felgen
De Philippe Felgen, gebuer den 8. Oktober 1975, ass e lëtzebuergesche Foussballsgolkipp.
Tëscht dem 5. Juni 1998 am 10. Oktober 1999 huet de Philippe Felgen aachtmol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
HIen huet seng Carrière beim Progrès Nidderkuer ugefaangen a war duerno vun 1995 bis 2000 bei der Jeunesse Esch. An der Saison 2003/2004 war hie beim F91 Diddeleng an duerno an der Saison 2004/2005 beim FC Etzella Ettelbréck. Duerno ass hie bei den CS Uewerkuer gewiesselt vu wou hien 2007 nees zeréck bei de Progrès Nidderkuer gaangen ass. 2010 ass hien du bei den CS Péiteng gaangen.
Kuurne-Brussel-Kuurne 2021
Déi '''73. Editioun vu Kuurne-Brussel-Kuurne''' war den 28. Februar 2021. D'Course ass eng Kompetitioun vum UCI ProSeries 2021 an der Kategorie 1.HC. Se gouf vum Mads Pedersen gewonnen.
Parcours
D'Streck huet där vun 2020 staark geglach. Eelef Koppen; verschidde Stécker vun der Streck sinn aus Pawee :
Coureuren
Et waren dräi Lëtzebuerger mat um Départ: de Jempy Drucker ass als den 59. op 1 Minutt an 48 Sekonnen, an de Kevin Geniets ass als 90. mat engem Retard vu 4 Minutten an 52 Sekonnen iwwer de wäisse Stréch gefuer. Den Alex Kirsch ass d'Course net op en Enn gefuer.
Vereenegt belsch Staaten
D'Vereenegt belsch Staaten (fr: États belgiques unis oder États unis belgiques; nl: Verenigde Nederlandse Staten oder Verenigde Belgische Staten) waren eng federativ Republik, déi 1790 aus der sougenannter Brabanter Revolutioun ervirgoung.
Déi Revolutioun, déi sech zanter 1787 ugekënnegt hat, huet 1789/90 den Ensembel vun den Éisträicheschen Nidderlande betraff, mat Ausnam vum Herzogtum Lëtzebuerg.
Virgeschicht
De Keeser Jousef II. hat laang ëmmer erëm nei zentralistesch a laizistesch Reforme lancéiert, déi a senge villen Herrschaftsgebidder op wéineg Versteesdemech gestouss waren, sou och an de Principautéite vun de südlechen Nidderlanden, déi zanter de Verträg vu 1713 zur éisträichescher Linn vum Haus Habsburg gehéiert hunn: d'Provënzialstänn (fr: états provinciaux), déi normalerweis ze consultéiere waren, hu sech vum keeserlechen Zentralismus iwwergaange gefillt. 1789 koum et dunn zu Bréissel (Brabant) zu enger Revolutioun, déi sech bal iwwerall an den Éisträicheschen Nidderlanden ausgebreet huet.
Turnhout 1789
Dat ass een Deel vun der Erklärung, firwat d'Herzogtum Lëtzebuerg sech aus der Brabanter Revolutioun eraushale konnt, respektiv erausgehale gouf; deen aneren Deel huet mat enger gewësser Dynastietrei vun de Lëtzebuerger ze dinn an och mat der Tatsaach, datt eis Virfuere mat enger Rei vum Jousef II. senge Reformen éischter liewe konnten, wéi déi aner Populatioune vun den Éisträicheschen Nidderlanden. Am kierchlech-reliéise Beräich, z. B., war d'Gebitt vum deemolege Lëtzebuerger Land schonn ëmmer op verschidden auslännesch Bëscheef verdeelt gewiescht (Tréier, Metz, Léck, Köln, asw.), an d'Lëtzebuerger, déi deemno keen eegene Bëschof haten, waren eebe méi gewinnt, munneches vu baussen a vun uewen imposéiert ze kréien.
Et war och zur Wal vun engem "souveräne Kongress" komm, mä de Provënzpartikularissem huet d'Bildung vun enger Zentralregéierong, déi staark genuch war, fir Neel mat Käpp ze maachen a fir eng Restauratioun vum éisträichesche Regime ze verhënneren, onméiglech gemaach. Sou koum et, datt d'Brabanter Revolutioun relativ séier liquidéiert konnt ginn: si ass am Sträit ënnergaangen an a sech zesummegebrach, an d'éisträichesch Truppen, déi no der Reichenbacher Konventioun de Réck vun de Goussmuechte gestäipt haten hu sech ënner dem Kommando vum Feldmarschall von Bender, op de Wee an d'Belsch gemaach a konnten zimmlech séier bei der Schluecht vu Falmagne déi belsch Revolutiounstruppen ënner dem Kommando vum britteschen Offizéier George Koehler an dem Barong vu Schönfeld, Meeschter ginn a sou den éisträichesche Regime nees asetzen. Mä d'Restauratioun vum éisträichesche Regime huet net laang gedauert, d'Franséisch Revolutiountruppen sinn am November 1792 ënner dem Kommando vum Generol Dumouriez an d'Nidderlanden agefall an hunn no der Schluecht vu Jemappes déi keeserlech Truppe bis op d'Roer zeréckgedréckt.
Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2011
Dat hei ass d' Archiv vun den neien Artikelen, déi en Zesummenhank mat Lëtzebuerg hunn, an dofir an der Rubrik "Neist Artikelen" am "Portal Lëtzebuerg" opgezielt goufen.
D'Nimm vun den Artikele sti chronologesch vun hannen no vir, wéi se bäigesat goufen.
2011
Dës Lëscht ass net 100 % vollstänneg. Mä déi allermeescht Artikelen am Zesummenhank mat Lëtzebuerg sinn hei opgefouert.
Brjansk
Brjansk (op Russesch: Брянск) ass eng Universitéitsstad am Oblast Brjansk am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland.
Et ass d'Haaptstad vun hirer Regioun an huet 415.721 Awunner (Stand 2010). D'Stad huet eng Fläch vun 230 km².
Brjansk gouf am d'Enn vum 10. Joerhonnert (980er Joren?) als Debrjansk (Дебрянск; alostslawesch: Дьбряньскъ) gegrënnt. D'Stad gouf 1146 fir d'alleréischt ernimmt.
Meta Brahms
Ënnert dem Numm Meta Brahms war e Gebai an der Groussgaass, um Eck mat der Neipuertsgaass bekannt. D'Gebai besteet haut nach, den Numm ass awer aus dem Sproochgebrauch verschwonnen.
Historesches
D'Gebai gouf tëscht 1932 an 1934 no de Pläng vum Architekt Nicolas Schmit (1899-1964) gebaut. Zur selwechter Zäit goufen an der Groussgaass nach dräi aner Gebaier modernistesch Geschäftshaiser (Jenny Grünstein, À la Bourse a Berg) opgeriicht.
Fir d'Geschäftsleit war d'Bauweis intressant, well d'Bauzäit relativ kuerz konnt gehale ginn a si doduerch éischter vun hire Geschäftslokaler profitéiere konnten.
Gebai
D'Gebai huet 4 Stäck; et huet op der ganzer Längt grouss Fënsteren duerch déi vill Luucht era fléisst. D'Fassad war ursprénglech mat Travertin agekleet.
Den Iwwerdaach um Rez-de-chaussée sollt et sengerzäit schonn erlabe fir bei all Wieder d'Butteksfënsteren ze kucken. Wéi et opgoung war um Rez-de-chaussée d'Hutt- a Moudegeschäft Meta-Brahms dran. Méi spéit koum eng lëtzebuergesch Bijouterie an d'Gebai, bis se 2017 zougemaach huet. 2019/20 gouf d'Gebai renovéiert an duerno koum e Buttek mat Luxusaueren dran.
Ben-Hur (Film 1959)
Ëm wat geet et am Film?
De Judah Ben-Hur an de Messala si Frënn schonn aus der Kannerzäit. Duerch onglécklech Ëmstänn gëtt de Ben-Hur verdächtegt en Attentat op de réimesche Gouverneur versicht ze hunn. De Messala obschonns hie weess dat säi Frënd onschëlleg ass liwwert hien en un e réimescht Geriicht. De Ben-Hur gëtt vererteelt…
Heinz Fischer
Den Heinz Fischer, gebuer den 9. Oktober 1938 zu Graz an der Steiermark, ass en éisträichesche Jurist a Politiker. Hie war vum Juli 2004 bis Juli 2016 Bundespresident vun Éisträich.
1962 gouf hien am Parlament Fraktiounssekretär vun der sozialdemokratescher Partei. 1971 gouf en an d'Parlament (Nationalrat) gewielt a war bis 2004 Deputéierten (ausser vun 1983 bis 1987, wéi e Wëssenschaftsminister war).
1975 gouf e Fraktiounspresident ("Klubobmann") vun der SPÖ, an 1977 Vizepresident vun der Partei. 1990 gouf en zum President vum Éisträicheschen Nationalrot (Parlament) gewielt a war dat bis 2002.
De 25. Abrëll 2004 huet hien d'Wale fir d'Bundespresidentschaft mat 52,39 Prozent vun de Stëmme gewonnen a gouf den 8. Juli den 8. Bundespresident vun der Zweeter Republik vun Éisträich (d. h. zanter 1945). De 25. Abrëll 2010 gouf e mat 78,9 Prozent vun de Stëmmen op eng weider 6 Joer an deem Amt confirméiert.
Camille Dennemeyer
De Camille Dennemeyer (Pseudonym: Heinrich Zerbst), gebuer den 13. Januar 1896 zu Diddeleng a gestuerwen de 7. Juni 1945 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Journalist, Schrëftsteller a politeschen Aktivist.
Biographie
De Camille Dennemeyer, dee fréi seng Eltere verluer hat, huet 1914, am Alter vun 18 Joer, Artikelen iwwer d'Chrëschtdagsfeier an d'Technik vun den U-booter am Luxemburger Wort verëffentlecht. Am Abrëll 1915 huet hie Lëtzebuerg verlooss an huet zu Oelpe am Ruhrgebitt an der Redaktioun vun enger kathoulescher Zeitung geschafft.
1918 ass hien an Uewerschlesien geplënnert, wou hie Chefredakter vum Oberschlesischer Kurier gouf. Am Juni 1918 gouf hien zu Krakau wéinst Spionageverdacht festgeholl a koum an de Prisong zu Wien. Wéi hien den 8. November 1918 fräi koum, ass hien op Lëtzebuerg zeréckkomm, wou en auserhéngert an a schlechtem kierperlechen Zoustand ukoum. Kuerz duerno huet hien d'Land erëm verlooss fir zeréck a Schlesien ze goen, wou hie sech am Freikorps Schlesien engagéiert huet, deen d'Grenz vum Däitsche Räich am Oste géint d'Russen an d'Pole verdeedege sollt. Nom Enn vum Éischte Weltkrich, koum hien nees zeréck op Lëtzebuerg, wou hien 1920 e Buch iwwer seng Erliefnesser mam Bolschewismus publizéiert huet (Im Höllenrachen des Bolschewismus). Duerno huet hien an Däitschland gelieft, wou hien awer 1936 aus onbekannte Grënn ausgewise gouf an duerno a Bulgarien gelieft huet.
1938 koum de Camille Dennemeyer op Lëtzebuerg zeréck, wou hie Redakter an der Obermosel-Zeitung gouf. 1940, kuerz no der Invasioun vu Lëtzebuerg duerch Nazi-Däitschland, huet hie sech an der Volksdeutschen Bewegung (VdB) engagéiert. Hien huet dës Organisatioun fir e puer Méint als Organisations- und Landesleiter zesumme mam Damien Kratzenberg (Landesleiter) geleet. Hien huet Naziriede gehalen an Ortsgruppen uechter d'Land gegrënnt. Säin Optrieden a seng Riede mat klassekämpfereschem Hannergrond goungen de Besatzer géint de Stréch. Den 2. September 1940 gouf hien ofgesat an den 13. September 1940 gouf hie vun der Gestapo festgeholl, koum fir kuerz Zäit an de Prisong zu Tréier an duerno an den Arbeitsdienst zu Wittlich op de Chantier vum Bau vun der Autobunn. An der Press war iwwer hien ze liesen: Sauberkeit und Ordnung in der Volksdeutschen Bewegung - Entfernung eines politischen Hochstaplers. Nodeems hie wéinst senger schlechter Gesondheet zu Wittlich entlooss gouf, huet hien zu Lëtzebuerg als Lokalredakter fir d'Metzer Zeitung geschafft.
No der Liberatioun koum hie wéinst senger Kollaboratioun mat der Besatzungsmuecht zu Lëtzebuerg an de Prisong. D'Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen huet sech fir seng Fräiloossung agesat, déi am Abrëll 1945 effektiv gouf. Hien ass zwéi Méint duerno gestuerwen.
Moulins (Aisne)
Moulins ass eng Gemeng am franséischen Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
MPLA
D' Ofkierzung MPLA steet ë. a. fir:
Egon Schiele
Den Egon Leo Adolf Ludwig Schiele, gebuer den 12. Juni 1890 zu Tulln an der Donau, Nidderéisträich a gestuerwen den 31. Oktober 1918 zu Wien, war en éisträichesche Moler deen zum Stil vum Expressionismus gezielt gëtt. Hie gëtt, nieft dem Gustav Klimt an dem Oskar Kokoschka, zu engem vun de gréisste Kënschtler vun der Wiener Moderne gezielt.
Hien ass scho mat 16 Joer op d'Akademie der Bildenden Künste zu Wien opgeholl ginn, wou en awer no zwee Joer d'Flemm krut a mat anere Kommilitonen d'Neukunstgruppe gegrënnt huet. Hien huet 1907 säin éischten Atelier opgemaach an 1908 eng éischte Kéier bei enger Ausstellung matgemmach. Iwwer de Konschtkritiker Arthur Roessler huet hien d'Konschsammler Carl Reininghaus an Oskar Reichel kennegeléiert, déi et him erméiglecht hunn, Commanden ze kréien, a vu senger Konscht kënnen ze liewen.
1911 ass e mat senger Frëndin Wally Neuzil, dat dacks fir hie Modell gestanen huet, op Krumau geplënnert, wou seng Mamm hier koum, spéiderhin op Neulengbach, an 1912 hannescht op Wien. Dank dem Gustav Klimt konnt en do, trotz sengem schlechte Ruff - datt en onbestuet mat senger Frëndin gekummert war, huet vill Leit net gepasst, a wéinst senge villen Nuen hat en e Ruff als Pornograph - séier nees Fouss faassen. 1913 gouf e Member vum der Bund Österreichischer Künstler. 1914 goufe, ouni säin Accord, Gedichter vum Schiele an der Fackel verëffentlecht. Bis 1916 huet hien e puermol theoreetesch a literaresch Texter an der Berliner Zäitschrift Die Aktion erausbruecht.
1915, huet hie seng Frëdin Edith Harms bestuet, déi vun him verlaangt huet, hie sollt sech vum Wally Neuzil ewechhalen. Hien ass an d'Arméi agezu ginn, wou en Bürosaarbecht huet misse maachen, ma och am Militärgeschichtleche Musée eng Ausstellung organiséieren duerft.
Nom Doud vum Gustav Klimt am Februar 1918 ass de Schiele an der Wiener Konschtszeen séier geklommen; sou war déi 49. Ausstellung vun der Wiener Secession him dediéiert, an hien huet do 19 grouss Uelechtableauen an 29 Zeechnungen ausgestallt. Mee schonn am Hierscht ass hien der Spuenescher Gripp, sou wéi och seng Fra, zum Affer gefall.
Capanne (San Marino)
Capanne ass eng kleng Uertschaft (Curazia) an der san-marineesescher Gemeng (Castello) Fiorentino.
Se läit am Norde vu Fiorentino an ass eng vun den dräi Uertschaften an der Gemeng.
Kyoto-Protokoll
De Kyoto-Protokoll (offiziell: Protokoll vu Kyoto zu der Kader-Konventioun vun de Vereenten Natiounen iwwer de Klimawandel; en.: Kyoto Protocol to the United Nations Framework Convention on Climate Change) ass en internationalen Accord deem säin Zil de Klimaschutz ass. E setzt Ziler a Friste fest, un déi industrialiséiert Länner legal gebonne sinn, fir d'Zäregasemissiounen erofzesetzen. Déi Zäregase sinn d'Haaptursaach vun der globaler Erwäermung.
1994 ass d'Kader-Konventioun vun de Vereenten Natiounen iwwer de Klimawandel a Kraaft getrueden. Déi ass ville Signatairen net wäit genuch gaangen, duerfir hunn d'Joer drop Verhandlungen iwwer en internationalen Accord ugefaangen, deen un dat Ofkommes gebonne mä autonom ass. De Kyoto-Protokoll gouf 1997 adoptéiert an ass de 16. Februar 2005 a Kraaft getrueden.
Ee vun de wichtegsten Aspekter ass, datt an deem Protokoll obligatoresch Ziler fir d'Reduktioun vun den Zäregasemissioune festgesat si fir déi Länner, déi wirtschaftlech staark sinn an zougestëmmt hunn. D'Engagementer variéiere vu Land zu Land. Dat globaalt Reduktiounszil tëscht 2008 an 2012 ware 5% manner Emissiounen par Rapport zu den Emissiounen am Joer 1990. Dobäi wollt d'Europäesch Unioun (mat den deemools 15 Member-Staaten) hir Emissiounen ëm 8% erofsetzen, an an der EU hat Lëtzebuerg dat ambitiéist Zil mat enger envisagéierter Reduktioun vun 28%. Dat Zil war awer vill ze héich gesat, well 2011 hat d'Groussherzogtum seng Emissiounen eréischt ëm 8,1% reduzéiert.
Nidderrhäin-Westfälesche Krees
Den Nidderrhäin-Westfälesche Räichskrees (am 16. Joerhonnert och nach Nidderlännesch-Westfälesche Räichskrees, méi spéit och dacks just Westfälesche Räichskrees) war ee vun den zéng Räichskreesser, an déi ënner dem Keeser Maximilian I. 1500, resp. 1512 d'Hellegt Réimescht Räich agedeelt gi war. 1512 bestoung en aus 55 Kreisständen, deenen hir Vertireder d'Kreistage gebilt hunn.
Déi Versammlunge goufen nëmme seelen zesummegeruff, wann, da meeschtens zu Köln; d'Kreesarchiv war zu Düsseldorf. 1555 gouf den Herzog vu Jülich-Kleve-Berg Kreisoberst, säi reliéise Pendant war de Prënzbëschof vu Münster.
D'Grofen an d'Häre waren zanter 1653 am Nidderrhäin-Westfälesche Räichsgrofekollegium zesummegeschloss.
Wéi 1806 all Territoire lénks vum Rhäin u Frankräich goungen, ass de Krees opgeléist ginn.
Memberen
Heidrënner sinn d'Membere vum Räichskrees opgezielt, sou, wéi se an der Reichsmatrikel vu 1521 an enger Lëscht vu 1532 ze fanne sinn. Territoiren, déi virum Enn vum Räich aus dem Krees ausgetruede sinn, si kursiv gedréckt.
Weltlech Prënzen
bis 1792 nei:
Stied
Räichsstied:
Keng Räichsstänn:
John Glenn
Den John Herschel Glenn Jr., gebuer den 18. Juli 1921 zu Cambridge, am Ohio, a gestuerwen den 8. Dezember 2016 zu Columbus, am Ohio, war en US-amerikaneschen Offizéier vun de Marines, Testpilot, Astronaut an US-Senator. Hie war 1962 den éischten Amerikaner, deen d'Äerd an engem Raumschëff ëmkreest huet.
Liewen
De Glenn war 1943 bei d'Marines affektéiert ginn a war am Zweete Weltkrich souwéi spéider am Koreakrich Kampfpilot a blouf als Testpilot bei de Marines. Am Juli 1957 huet hien en neie Vitessrekord opgestallt, wéi hie mat enger Vought F8U-1P an dräi Stonnen an 23 Minutte vu Los Angeles op New York geflunn ass, den éischten Transkontinentalfluch mat Iwwerschallvitess. (Duerchschnëttsvitesse Mach 1,1).
Vun Abrëll 1959 war hien Astronaut bei der NASA am Kader vum Mercury-Programm. Fir déi suborbital Flich vu Mercury-Redstone 3 a Mercury-Redstone 4 stoung hien als Ersatzpilot zur Dispositioun an huet dobäi d'Astronauten Alan Shepard a Virgil Grissom ënnerstëtzt, an huet hinne gehollef, an dat klengt Mercury-Raumschëff eranzeklammen a lescht Tester ze maachen. Den 20. Februar 1962 ass hien als Pilot un der Spëtzt vun enger Atlas-Rakéit vun der Cape Canaveral Air Force Station a Florida fir d'Missioun Friendship 7 gestart. Hien huet domat als éischten US-Amerikaner dräimol d'Äerd ëmkreest. D'Missioun hat véier Stonnen, 55 Minutten an 23 Sekonne gedauert.
Den 30. Mee 1966 war de John Glenn zu Besuch zu Lëtzebuerg an huet do vir d'éischt den Amerikaneschen Zaldotekierfecht zu Hamm besicht a war duerno als Gaascht um Memorial Day zu Ettelbréck dobäi, wou en als Held gefeiert gouf.
1970 hat hien d'Wal zum Senator am Senat vun der USA verluer, konnt awer 1974 d'Wal fir sech entscheeden. 1980 gouf hie mat vill Stëmmen zeréckgewielt, och sou an de Joren 1986 an 1992. De Glenn huet d'Interesse vu sengem Heemechtsstad Ohio bis 1999 vertrueden. 1984 hat hie sech ëmsoss als Presidentschaftskandidat vun der Demokratescher Partei ugebueden.
Vum 29. Oktober bis de 7. November 1998 war de Glenn am Kader vun der Space-Shuttle-Missioun STS-95 mat der Raumfär Discovery nees am Weltraum, wou hien déi Kéier d'Äerd 134-mol ëmkreest hat. Dobäi sollt ënnersicht ginn, wéi sech d'Schwéierelosegkeet op al Mënschen auswierkt. Mat 77 Joer hält hien domat de Rekord als eelste Raumfuerer am Orbit souwéi mat 36 Joer déi gréisst Zäitspan tëscht zwéi Raumflich. Nom Doud vum Scott Carpenter war hien zanter dem 11. Oktober 2013 deen eenzege Mercury-Astronaut deen nach gelieft huet.
Kimm
D'Kimm ass e Lieu-dit an der lëtzebuergescher Gemeng Rammerech.
John Glenn
Liewen
Den 1. Mäerz 1999 gouf den NASA John H. Glenn Research Center at Lewis Field no him genannt.
Éierungen
De Glenn krut als véierten Astronaut d'Congressional Space Medal of Honor an 1976 gouf hien als éischte Raumfuerer an d'National Aviation Hall of Fame opgeholl. 2012 gouf de Glenn vum President Barack Obama mat der Presidential Medal of Freedom ausgezeechent, eng vun de béiden héchsten zivillen Auszeechnunge vun den USA. 2013 gouf hie Member vun der American Academy of Arts and Sciences.
Gene Sharp
Den Gene Sharp, gebuer den 21. Januar 1928 zu North Baltimore am Bundesstaat Ohio a gestuerwen den 28. Januar 2018 zu Boston am Bundesstaat Massachusetts, war en US-amerikanesche Politolog an de Grënner vun der Albert Einstein Institution. Hie gouf als ee vun den notabele Fuerscher an Ideolog vun de gewaltfräie "Faarfrevolutiounen" a vum ziville Widderstand consideréiert.
Ian De Toffoli
De Ian De Toffoli, gebuer de 25. Juni 1981 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Auteur an Editeur.
Liewen
De Ian De Toffoli ass an enger italieenesch-lëtzebuergescher Famill gebuer. No der Primärschoul um Briddel an der Première am Lycée Robert-Schuman huet de Ian De Toffoli zu Paräis Philologie a Konschtgeschicht studéiert. Hie schreift zanter 2004 reegelméisseg am Lëtzebuerger Land. 2012 huet hien de Verlag Hydre Éditions gegrënnt, deen op Theater- a Kuerztexter spezialiséiert ass. Hie lieft ofwiesselnd zu Bréissel an zu Lëtzebuerg.
Albas (Lot)
Albas ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Lot, an der Regioun Occitanie.
Klimaschutz
Klimaschutz nennt een d'Aktiounen, deenen hiert Zil et ass, den Impakt vum Klimawandel, respektiv der globaler Erwäermung, ze limitéieren. Si betreffen haaptsächlech d'Reduktioun vun den Emissioune vun den Zäregaser déi vun de Mënsche provozéiert ginn. Eng aner Méiglechkeet ass et, de Kuelestoffdioxid (CO2) aus der Atmosphär vun der Äerd an engem Reservoir ze fixéieren (zum Beispill duerch d'Planze vun neie Bëscher).
Zum Klimaschutz kann een och d'Mesuren zielen, déi geholl gi fir d'Mënschheet un de Klimawandel unzepassen, dorënner d'Konstruktioun vun Däicher an d'Preventioun an d'Preparatioun op Ëmweltkatastrophen.
L'attentat (Film 1972)
L'attentat ass e franséisch-italieenesch-däitsche Film vum Yves Boisset aus dem Joer 1972.
Ëm wat geet et am Film?
De Sadiel, en arabesche Politiker, lieft an der Schwäiz am Exil. De franséischen an den US-amerikanesche Geheimdéngscht schaffen e Plang aus fir de Sadiel z'ermuerden...
Tour de Luxembourg 1992
Déi '''52. Editioun vum Tour de Luxembourg''' gouf vum 11. bis den 14. Juni 1992 gefuer.
Barbençon
Barbençon (op Wallounesch a Picaredesch: Berbinçon) ass eng Uertschaft a Sektioun vun der belscher Gemeng Beaumont an der Provënz Hainaut. Bis zu der Fusioun am Joer 1977 mat Beaumont war Barbençon eng eegestänneg Gemeng.
Serie 181 DB
D'BR 181 vun der DB ass eng Serie vun elektresche Lokomotive fir de Betrib ënner dem däitsche Stroumreseau 15.000 Volt 16 2/3 an dem franséisch-lëtzebuergesche mat 25.000 Volt 50. Si goufen 1966 vun der DB an Déngscht gestallt, fir de grenziwwergräifende Verkéier a Richtung Lëtzebuerg a Frankräich. Si komme souwuel am Persouneverkéier, wéi och am Giddertransport an den Asaz.
Déi éischt Serie huet aus 4 Maschinne bestanen an ass 1966 ausgeliwwert ginn. Et ënnerscheet een dobäi tëscht den Deelserien 181.0 an 181.1. Well d'Demande séier méi grouss ginn ass, huet d'DB vun 1974 un eng zweet Serie vu 25 Maschinne mam Numm 181.2 an Déngscht gestallt.
Geschicht
Well sech Frankräich an Däitschland Enn der 1960er Jore wirtschaftlech méi no komm sinn, ware Lokomotive gefrot déi souwuel ënner dem däitsche Stroumsystem, wei och ënner dem franséisch-lëtzebuergesche Reseau konnten zirkuléieren. Bis dohi gouf de grenziwwergräifenden Trafic entweeder mat Diesellokomotive gefuer oder d'Lokomotiv huet missen op der Grenz gewiesselt ginn.
Déi éischt Serie
Déi éischt Serie gëtt och dacks als "Virserie" bezeechent, well se technesch nach méi no un de Maschinne vum Virgängermodell E 410 waren. Ier déi éischt Serie 1966 an den Asaz koum, gouf se op béide Reseaue getest. Souwuel déi däitsch DB, wéi och déi franséisch SNCF hunn ëmfangräich Tester duerchgefouert, absënns, wat d'Sécherheetstechnik an de Kontakt mat der Stroumleitung ugaangen ass.
Am Persouneverkéier war déi éischt Serie exklusiv op der Verbindung tëscht Metz an den däitsche Stied Darmstadt, Frankfurt am Main, Heidelberg, Kaiserslautern, Karlsruhe, Mannheim a Saarbrécken ënnerwee.
Am Giddertrafic, ware se virun allem op den Achse Saarbrécken/Tréier - Forbach an Tréier - Waasserbëlleg/Lëtzebuerg ënnerwee.
An hirer Glanzzäit, an de Joren 1970 bis 1975, hu si d'TEE-Zich tëscht Frankfurt am Main a Metz gezunn.
Déi éischt Serie ënnerscheet sech vun der zweeter haaptsächlech doran, datt se eng elektresch Brems hat. Si huet d'Energie déi beim Bremsen entstanen ass, an elektresche Stroum verwandelt. Bei den zwou leschte Maschinne vun der Serie(181.1 konnt dee souguer nees an d'Netz zeréckgespeist ginn.
Haut existéiert nëmmen nach d'Maschinn mat der Nummer 181 001. Si steet als Muséeslokomotiv am Eisebunnsmusée zu Koblenz.
Asätz vun der zweeter Serie
Enn der 1980er Jore war déi Serie och mat EuroCity- an EuroNightzich ënnerwee. Hiren Asaz gëtt awer méi rar zanter datt d'Inter City Express an d'TGVen de Persounentrafic tëscht Metz, Stroossbuerg a Frankfurt iwwerholl hunn.
Haut (2010) si se nach op den InterCityzich tëscht Lëtzebuerg a Koblenz, an op den EuroNightzich tëscht Karlsruhe a Metz ënnerwee.
Pantographen
Am Géigesaz zu modernen 2-System-Lokomotiven, wéi den CFL 4000, huet d'Serie 181 nëmmen 2 Pantographen. De 15kV Pantograph ass iwwer dem Führerstand 1, wärend dee méi schmuele 25 kV Pantograph iwwer dem Führerstand 2 ass. Schonn an der Virserie sinn nëmmen 2 Stéck verbaut ginn, obwuel Plaz genuch do war fir der 4 z'installéieren. Sou kënnt et datt d'Maschinnen ënner dem jeeweilege Stroumreseau ëmmer nëmmen de selwechte Pantograph benotzen, onofhängeg vun der Richtung an déi se fueren.
Unité Multiple
Fir an UM, bei där déi zwou Lokomotiven hannerenee gekoppelt sinn, mat der Héchstvitess vun 160 km/h däerfen ze fueren, mussen an Däitschland d'Führerstänn 2 vu béide Maschinne mat den Nuese widderenee gekoppelt sinn, ënner 25 kV sinn et d'Führerstänn 1. Et well ee sou verhënneren datt d'Pantographe sech bei héijer Vitess géigesäiteg beschiedege soubal wéi Fonke fléien. Wa se mat ënnerschiddleche Führerstänn widderenee gekoppelt sinn, dann ass hir Vitess souwuel an Däitschland wéi och a Frankräich op 140 km/h limitéiert.
Asaz mat Steierween
Asätz mat Steierween sinn net bekannt. Et sief awer preziséiert datt virgesin war, fir se mat den DB-Steierween 735 a 740 ze fueren, mä well se awer ni am Regionalverkéier gelaf sinn, ass et ni dozou komm. Haut existéieren déi Steierween net méi, wat den Asaz mat Steierween am Allgemengen ausschléisst.
Faarfvarianten
Déi éischt Maschinne goufen an där zu deem Zäitpunkt bei der DB gebräichlecher, kobaltbloer Livrée geliwwert. Haut fiert keng 181er méi aktiv mat där Livrée. Zanter der 181 211 gouf sech fir eng ozeanblo/beige Livrée decidéiert, dovu fiert haut nach eng eenzeg. Vun 1992 un huet d'DB hir Lokomotiven orientrout mat engem wäisse Fleck op béiden Enner, am Eisebunnerjargon Sabbelduch genannt, ugestrach. Vun 1998 un huet d'DB eng Partie vun de Maschinne verkéiersrout ugestrach. Béid Livréeë sinn haut wäit verbreet.
Bruno Paolinelli
De Bruno Paolinelli, gebuer am Joer 1923 zu Roum a gestuerwen de 16. September 1991 zu Roquebrune-Cap-Martin a Frankräich, war en italieenesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
Verschidde Filmer huet hien och ënner dem Pseudonym John Huxley gedréint.
Frente para a Libertação do Enclave de Cabinda
D'Frente para a Libertação do Enclave de Cabinda (kuerz FLEC; op Lëtzebuergesch: Front fir d'Befreiung vun der Cabinda-Enklav) ass eng Guerilla an eng politesch Beweegung, déi fir d'Onofhängegkeet vum angolaneschen Territoire Cabinda kämpft. Et gëtt haut e puer Gruppen, déi deen Numm benotzen.
Geschicht
1885 ass Cabinda als portugisescht Protektorat etabléiert ginn. An den 1960er hunn d'Géigner vun der portugisescher Verwaltung a Cabinda ugefaange sech z'organiséieren. D'FLEC ass aus der Fusioun vun dräi Organisatiounen ervirgaangen: dem Movimento para a Libertação do Enclave de Cabinda (MLEC) vum Luís Ranque Franque; dem Comité de Acção da União Nacional de Cabinda (CAUNC) vum Nzita Tiago an der Aliança Nacional Mayombe (ALLIAMA) vum António Sozinho. . Nach virun der Onofhängegkeet vun Angola, vum 2. bis de 4. August 1963, hu si zesummen d'FLEC gegrënnt. Gebuertsplaz vun der Beweegung war d'Stad Ponta Negra an der Republik Kongo. Éischte President war de Franque; de Sozinho gouf Generalsekretär an den Nzita Vizepresident.
An den 1980er ass d'FLEC vu Südafrika an der União Nacional para a Independência Total de Angola (UNITA) ënnerstëtzt ginn, déi allebéid géint d'MPLA-Regierung vun Angola gekämpft hunn. An den 1990er sinn zwou nei FLEC-Fraktioune gegrënnt ginn: d'FLEC-Renovada an d'FLEC-FAC (FAC fir Forças Armadas de Cabinda). An all deene Joerzéngte si reegelméisseg Attacken an aner Aktivitéite géint d'angolanesch Autoritéit a Cabinda ënnerholl ginn. 2006 huet d'angolanesch Regierung e Waffestëllstand mat enger vun de FLEC-Fraktiounen annoncéiert, dee vun den anere FLEC-Fraktiounen awer net unerkannt ginn ass.
Den 8. Januar 2010 ass de Bus vun der togolesescher Foussballnationalekipp a Cabinda ugegraff ginn. Dräi Persoune sinn dobäi ëm d'Liewe komm an aacht Leit verletzt ginn. De Bus war um Wee op d'Afrikameeschterschaft an Angola a gouf vun angolaneschen Zaldote begleet. D'FLEC huet déi Attack fir sech revendiquéiert a sech dofir entschëllegt.
Maison de Raville
D'Maison de Raville ass en Haus op Nummer 4 an der Rue de la Reine an der Stad Lëtzebuerg.
Geschicht
Et gouf ëm 1575 als Häresëtz vum Jacques de Raville, aus der Adelsfamill de Raville, baue gelooss. 1638 koum et an de Besëtz vun den Häre vun Ierwerleng, a 1651 vun der Abtei Orval. D'Abtei huet et an der Mëtt vum 17. Jh. un de Schäffen Hermann Cramer verlount. 1682 goufen d'Häre vu Cassal nei Besëtzer.
Paul Hindemith
De Paul Hindemith, gebuer de 16. November 1895 zu Hanau a gestuerwen den 28. Dezember 1963 zu Frankfurt am Main, war en däitsche Komponist vu moderner Musek (Nei Musek).
Als jonke Komponist huet hie gär d'Publikum vu klassesche Concerte provozéiert a schockéiert, andeems en nei Kläng agebaut huet, wéi graff Rhythmen, grell Dissonanzen oder Elementer aus dem Jazz. An der Zäit vum Nationalsozialismus hu seng Stécker net dierfe gespillt ginn, wouropshin hien an d´Schwäiz, a vun do an Amerika emigréiert ass, wou e bis 1953 op der Yale University enseignéiert huet.
Maison de Raville
Geschicht
D'Haus gouf déifgräifend renovéiert, 1980 vun der UCL an 1998 vun der Dresdner Bank Luxembourg.
Paul Hindemith
Säi Stil ass iwwerdeems nees méi klassesch ginn (Neoklassizismus) an huet sech mat klassesche Forme wéi Sinfonie, Sonat oder Fugue auserneegesat.
Maison de Raville
Geschicht
Dee ganze Komplex, zu deem d'Maison de Raville gehéiert, awer och d'Maison Wiltheim (laanscht d'Waassergaass) an de fréieren "Ancre d'Or", deen op der Plaz vun "De Berwart" stoung, ass vum Staat zesumme mam Institut luxembourgeois de régulation (ILR) kaaft ginn. Vu September 2012 un huet do den ILR säi Sëtz. Weider hunn och nach Servicer vum Parlament a vun der Staatsverwaltung do hir Büroen.
D'Maison de Raville steet zanter dem 25. Juni 1975 op der Lëscht vum Inventaire supplémentaire vun de klasséierte Monumenter.
Paul Hindemith
Den Hindemith war en Universlmuseker, dee sech souwuel an der Theorie wéi och an der Praxis gutt auskannt huet. Hien huet am Orchester Gei a Viola gespillt, a war Dirigent, ma konnt och déi meescht aner Instrumenter spillen.
William Frederick Denning
De William Frederick Denning, gebuer de 25. November 1848 zu Redpost am Somerset a gestuerwen den 9. Juni 1931 zu Bristol war en engleschen Astronom.
Hien huet vill Zäit mam Opfanne vu Koméite verbruecht, wat him och gelongen ass. Zu sengen Entdeckunge gehéieren de periodesche Koméit 72D/Denning-Fujikawa an deen an der Tëschenzäit verluerene Koméit D/1894 F1.
Hien hat ausserdeem Meteore gesicht an ënnersicht. Hien huet och no Novae gesicht an dobäi d'Nova Cygni 1920 entdeckt.
Ëmweltschutz
Ëmweltschutz sinn all d'Dispositiounen, déi vun enger individueller Persoun, enger Organisatioun oder der Regierung zum Schutz vun der Ëmwelt geholl gi fir déi natierlech Liewensgrondlag vun alle Liewewiesen z'erhalen. D'Ëmwelt geréit duerch den demographeschen an technologesche Wandel ënner Drock an hiren Zoustand verschlechtert sech doduerch, deelweis op eng permanent Manéier. Dee Problem ass generell erkannt ginn a vill Regierungen hunn ugefaangen, Aktivitéiten, déi d'Ëmwelt degradéieren, ze verbidden. Dacks gëtt sech op een Deelberäich vun der Ëmwelt fokusséiert (zum Beispill de Buedem, d'Loft, de Klima, d'Waasser). Zënter den 1960er hunn Ëmweltschutzbeweegungen d'ëffentlech Bewosstsinn zu der Thematik verstäerkt.
Tour de Luxembourg 1991
Déi '''51. Editioun vum Tour de Luxembourg''' gouf vum 12. bis de 16. Juni 1991 gefuer.
Global Erwiermung
D'global Erwiermung, reegelméisseg och einfach nëmme Klimawandel genannt, ass e Begrëff deen d'Klamme vun der Duerchschnëttstemperatur vun engem Deel vun der Atmosphär vun der Äerd a vun de Mierer bezeechent. Experte schätzen, datt d'Mënschheet eng grouss Roll dobäi spillt, haaptsächlech andeem si duerch d'Emissioun vun anthropogenen Zäregasen den natierlechen Zäregaseffekt verstäerkt hunn.
Zu de Konsequenze vun der globaler Erwiermung zielen d'Klamme vum Mieresspigel, d'Schmëlze vum Äis am Mier a vun de Gletscheren, d'Entdeeë vum Permafrostbuedem, d'Ausbreedung vun de Regioune mat Waassermangel a Wieder-Extreeme mat entspriechende Réckwierkungen op d'Liewens- an d'Iwwerliewenssituatioune vun de Mënschen, Déieren a Planzen.
Moussy-Verneuil
Moussy-Verneuil ass eng Gemeng am franséischen Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Hydrographie
Duerch d'Gemeng leeft de Oise-Aisne Kanal vun deem zwou Schleisen um Territoire vun der Gemeng sinn.
Frente Nacional de Libertação de Angola
D'Frente Nacional de Libertação de Angola (kuerz: FNLA; op Lëtzebuergesch: Nationalfront fir d'Befreiung vun Angola) ass eng politesch Beweegung an Angola, déi fir dem Land seng Onofhängegkeet vu Portugal a spéider ënnert dem Holden Roberto am Angolanesche Biergerkrich (1975-2002) gekämpft huet.
Si ass 1954 als União dos Povos do Norte de Angola (UPNA, Unioun vun Vëlker aus Nordangola) gegrënnt ginn an huet sech duerno União dos Povos de Angola (UPA, Unioun vun de Vëlker vun Angola) genannt. 1961 huet sech d'UPA mat dem Partido Democrático de Angola (PDA, Demokratesch Partei vun Angola) zesummegeschloss fir d'FNLA ze bilden. .
D'FNLA an hir Virgängerorganisatioune sinn ursprénglech och gegrënnt gi fir d'Interesse vun de Bakongo am Angola ze vertrieden .,.
Kevin James
De Kevin James, gebuer als Kevin George Knipfing de 26. Abrëll 1965 zu Mineola am Bundesstaat New York, ass en US-amerikanesche Komiker, Filmschauspiller, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
Hien huet seng Kannerzäit zu Stony Brook, och am Staat New York, verbruecht. De Kevin James huet seng Carrière fir d'éischt als Komiker ugefaangen, a säin Debut a Filmer war am Joer 1998.
Den James gouf mat der Haaptroll als Doug Heffernan an der CBS-Tëlesserie The King of Queens (1998-2007), an och mat de Rollen an der TV-Serie Everybody Loves Raymond , bekannt.
2006 gouf hie fir e Primetime Emmy Award an an de Joren 2005 an 2015 dräimol fir Teen Choice Awards nominéiert.
Forsythia
D'Forsythien (Forsythia) sinn eng Planzegattung bannent der Famill vun den Oleaceae. Et gëtt eng 13 Forsythia-Aarten, déi ursprénglech all, bis op eng, déi aus Südosteuropa kënnt, aus Asien kommen. D'Hybrid Forsythia ×intermedia (kuerz: Forsythie) ass eng Kräizung aus zwou Aarten a gëtt heefeg an temperéierte Klimagéigenden als Zierstrauch a Gäert a Parke geplanzt.
Dat Charakteristeschst un de Forsythie sinn hir knallgiel Bléien, déi am Fréijoer, nach virun de Blieder, erauskommen.
Systematik
D'Gattung Forsythia gouf 1804 vum Martin Vahl am Enumeratio Plantarum...., Band 1, S. 39, opgestallt. Typusaart ass Forsythia suspensa (Thunb.) Vahl. De Gattungsnumm Forsythia ass en Hommage un de brittesche kinnekeleche Gäertner William Forsyth.
D'Gattung Forsythia gehéiert zu der Tribus Forsythieae bannent der Famill Oleaceae.
Riesenhaff
De Riesenhaff ass e fréiere Bauerenhaff a Lieu-dit an der lëtzebuergescher Gemeng Rammerech.
E läit praktesch op der Kräizung vun der N23 mat der N27. An de leschte Joren huet sech vis-à-vis vum Bauerenhaff eng kleng Industriezon installéiert.
Alcázar vu Sevilla
Den Alcázar vu Sevilla (Spuenesch: Reales Alcázares de Sevilla) ass e befestegte Palais (alcázar) zu Sevilla a Spuenien. De Bau gouf 844 ënner dem Emir Abd al-Rahman II ugefaangen a gouf an de Joerhonnerten duerno ëmmer nees ëmgebaut.
(4) Vesta
De 4 Vesta (Symbol: ) ass mat engem mëttleren Duerchmiesser vun ongeféier 516 km den zweetgréissten Asteroid an drëttgréissten Himmelskierper an der Haaptasteroidenceinture. Méi Mass huet nëmmen nach den Zwergplanéit (1) Ceres.
Entdeckung
De Vesta gouf den 29. Mäerz 1807 vum Heinrich Wilhelm Olbers zu Bremen als véierten Asteroid entdeckt. Nodeems den Olbers am Joer 1802 schonn den Pallas entdeckt hat an deem en Numm ginn hat, hat hien d'Recht fir d'Benennung déi Kéier dem Carl Friedrich Gauß gelooss, dee mat senger neier Method fir d'Bunnbestëmmung entscheedend zu der Sécherung vun nei entdeckten Asteroide bäigedroen hat. De Gauß huet den Himmelskierper no der Vesta, der réimescher Gëttin vun Heem an Uewen a Schwëster vum Ceres genannt.
Laurent Deville
De Laurent Deville, gebuer de 24. November 1967, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
(4) Vesta
Entdeckung
Wéi den 1801 entdeckten Zwergplanéit Ceres an déi 1802 souwéi 1804 entdeckt Asteroide Pallas an Juno goufen am Ufank och d'Vesta als Planéit bezeechent. Well bis zu der Entdeckung vum Asteroid Astraea nach méi wéi 38 Joer vergoe sollten, hat sech doru weider näischt geännert. Eréischt nodeem 1850 d'Zuel vun de klengen Himmelskierper méi grouss gouf, hu sech fir déi Objeten d'Bezeechnunge "Kleng Planéiten", "Planetoiden" oder "Asteroiden" duerchgesat.
Helga Liné
D'Helga Liné, gebuer als Helga Lina Stern de 14. Juli 1932 zu Berlin ass eng däitsch Schauspillerin.
D'Helga Liné ass mat hiren Elteren virum Naziregime a Portugal geflücht. Hir Filmcarrière huet sech a Portugal, Spuenien an Italien ofgespillt. Si huet haaptsächlech a Genrefilmer wéi Sandalefilmer, Horror- a Sexfilmer an Italowestern matgespillt. An den 1980 Joren huet de Pedro Almovador hir och eng Roll an 2 vu senge Filmer ginn. Bis haut (2015) war si an enger 130 Kinos- an TV-Filmer ze gesinn.
Laurent Deville
Sportlech Carrière
Tëscht dem 31. Mee 1998 am 6. Oktober 2001 huet hien, zesumme mat sengem méi jonke Brudder Frank Deville, 17-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
(4) Vesta
Ëmlafbunn
D'Vesta beweegt sech tëscht 2,15 AE (Perihel) an 2,57 AE (Aphel) an 3,63 Joer ëm d'Sonn. Seng Ëmlafbunn ass 7,1° géint d'Ekliptik gebéit, d'Bunnexzentrizitéit ass 0,089. D'Bunn läit also an der bannenzeger Asteroidenceinture.
Déi synodesch Period vum Asteroid Vesta läit bei 504 Deeg.
Gréisst an Hellegkeet
D'Form vum Asteroid Vesta entsprécht engem triaxialen Ellipsoid mat de Radien 280 km, 272 km an 227 km (± 12 km) Fir d'Mass gouf aus Bunnstéierunge vun aneren Asteroiden e Wäert vun 1,36 (± 0,05) × 10−10 Sonnemassen (2,71 × 1020 kg) an domat eng mëttel Dicht vun 3,7 (± 0,3) g/cm 3 berechent D'Rotatiounsperiod vum Asteroid ass ongeféier 5,3 Stonnen.
Alcázar vu Sevilla
Den Alcazar vu Sevilla ass zanter 7 Joerhonnerten eng kinneklech Residenz a gëtt nach haut vun der kinneklecher Famill benotzt.
(4) Vesta
Zesummesetzung an Uewerfläch
De Vesta ass en differenzéierten Asteroid mat enger basaltescher Kuuscht, ultramafitischem Mantelgestengs an, wéi een aus der mëttlerer Dicht schléisse kann, engem Eisen-Néckel-Kär. De Vesta huet en änlechen Opbau wéi déi terrestresch Planéiten an ënnerscheet sech doduerch vun allen aneren Asteroiden an der Haaptceinture Eisemeteoritten, déi op der Äerd fonnt goufen, loossen allerdéngs de Schluss zou, datt et an der Fréizäit vum Sonnesystem weider differenzéiert Planéitesimaler gouf, déi méiglerweis duerch Kollisiounen zerstéiert goufen, well d'Eisenmeteoritte ginn als Brochstécker vu metallesche Käre vun dësen Objete gedeit.
(126) Velleda
Den (126) Velleda ass en Asteroid vun der Haaptceinture. Den Objet gouf de 5. November 1872 vum Paul Pierre Henry entdeckt an no der Veleda, enger germanescher Prophetin genannt.
(4) Vesta
Zesummesetzung an Uewerfläch
Mat der Hëllef vum Hubble-Weltraumteleskop konnt net nëmmen d'Form an d'Gréisst vun der Vesta bestëmmt ginn, mä et konnten och hell an donkel Regiounen op der Uewerfläch erkannt ginn, souguer eng geologesch Kaart konnt gemaach ginn. D'Uewerfläch schéngt ganz aus magmateschem Gestengs ze bestoen. Déi an der geologescher Kaart gréng duergestallt Regioune ginn als zu Basalt verhäerte Lavaflëss interpretéiert a stellen domat Reschter vun der ursprénglecher Uewerfläch duer. Déi roudelzeg kodéiert Gebidder besti warscheinlech aus Intrusivgestengs, dat ufanks ënner der Uewerfläch ofkillt, spéider awer duerch Aschléi fräigeluecht gouf
(126) Velleda
De Velleda beweegt sech tëscht 2,2 (Perihel) A.E. bis 2,7 A.E. (Aphel) an 3,8 Joer ëm d'Sonn. D'Bunn steet 2,9° schréi zu der Ekliptik, d'Bunnexzentrizitéit ass 0,11.
Alcázar vu Sevilla
Den Alcazar vu Sevilla ass, zesumme mat der Kathedral Notre-Dame vu Sevilla an dem Archivo de Indias op der Lëscht vun den Unesco-Weltkulturierwen agedroen.
(4) Vesta
Zesummesetzung an Uewerfläch
D'geologesch Aktivitéit vum Vesta geet méiglecherweis op déi beim radioaktiven Zerfall vum Aluminium-Isotop 26Al fräigesat Wäermt zeréck an dierft scho viru ronn 4,4 Milliarde Joer, also relativ kuerz no der Genesis vum Sonnesystem viru 4,55 Milliarde Joer, nees opgehalen hunne.
(126) Velleda
En huet en Duerchmiesser vu 44,8 km an eng hell silikaträich Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,17. A ronn 5 Stonnen an 22 Minutten rotéiert den Asteroid ëm seng eegen Achs.
(4) Vesta
Zesummesetzung an Uewerfläch
Spektroskopesch Observatiounen um Mauna-Kea-Observatoire hu gewisen, datt op der Vesta-Uewerfläch och kleng Unheefunge vu waasser- oder hydroxidhaltege Mineraler existéieren. Et geet een dovun aus, datt dat Material nom Ofkille vum Asteroid beim Aschlag vu Koméiten oder kuelege Chondritte getraff gouf
Meteoritten a Vestoiden
Méiglecherweis ass de Vesta och de Mammekierper vun de Meteoritte vun der HED-Grupp (Howarditten, Eukritten, Diogenitten), déi eng Ënnergrupp vun den Achondritte bilden an déi ierdeschem magmatesche Gestengs gläichen. D'Verbindung tëscht den HED-Meteoritten an der Vesta gouf gebilt, well sech d'Spektren vun dëse Meteoritten an déi vum Asteroid gläichen. Gestëtzt gëtt dës Zouuerdnung duerch d'Tatsaach, datt all ënnersicht HED-Meteoritten en Alter vu 4,4 bis 4,5 Milliarde Joer hunn. De Mammekierper vun dëse Meteoritten hat sech also no der Genesis vum Sonnesystem séier ofgekillt, wat op e relativ klengen Himmelskierper hindeit an eng Ofstamung vu gréissere Mounden oder Planéiten ausschléisst
Mam Asteroid Vesta ginn och d'Vestoiden a Verbindung bruecht, dat ass eng Klass vu klengen Asteroiden, déi och spektral Änlechkeete mam Vesta opweisen a méiglecherweis vun him stamen an ewechgeschloe goufen. D'Vestoide kënne vläicht déi Brochstécker sinn, déi virun enger Milliard Joer beim Aschlag aus der Kuuscht vum Vesta erausgeschloe goufen D'Verdeelung vun de Vestoiden erstreckt sech vun der Vestaëmlafbunn bis hin zu Regiounen an der Asteroidenceinture, déi Bunnstéierunge duerch de Planéit Jupiter ënnerleien. Sou kéinte Brochstécker vun der Vesta Äerdbunnkräizer ginn, an och HED-Meteoritte hätte sou an d'Géigend vun der Äerd transportéiert gi sinn. Ob si direkt vun der Vesta stamen oder indirekt iwwer en Vestoid, ass bis elo nach net kloer
Erfuerschung mat der Raumsond Dawn
Den Asteroid Vesta war dat éischt Zil vun der Raumsond Dawn, déi de 27. September 2007 gestart gouf. De 15. Juli 2011 war d'Sond an eng Ëmlafbunn ëm d'Vesta ageschwenkt. Aus de Biller, déi tëscht Juli an August 2011 wärend dem Erukomme souwéi aus enger Héicht vun 2700 km gemaach goufen, hat d'Aarbechtsgrupp ëm de Ralf Jaumann vum Däitschen Zentrum fir Loft- a Raumfaart en 3D-Video opgestallt. Wärend dem virtuellen Iwwerfluch ass um Südpol e Bierg vu ronn 25 km Héicht ze gesinn, dee bal dräimol méi héich ass wéi de Mount Everest op der Äerd. D'Dawn huet de Planetoid bis de 5. September 2012 weider erfuerscht a flitt zënterhir weider a Richtung Ceres, wou se Ufank 2015 ukomme soll.
Et versprécht ee sech vun där Missioun, den Asteroid Vesta a seng Bezéiung zu de Meteoritte besser charakteriséieren ze kënnen. Och e Verglach vu Vesta mat de kuelestoffhaltegen Asteroiden an der baussenzeger Asteroidenceinture, déi duerch den Zwergplanéit Ceres representéiert ginn, wäert méiglech sinn.
Nomenklatur
No der IAU-Nomenklatur gi Strukturen op der Vesta wéi uschléissend genannt:
Den 30. September 2011 hat d'IAU fir d'éischt d'Benennung vu 14 Krateren an engem Tholus matgedeelt Déi genannt Strukturen hunn Duerchmiesser tëscht 0,7 (Claudia) a 500 km (Rheasilvia).
Tour de Luxembourg 1990
Déi '''50. Editioun vum Tour de Luxembourg''' gouf vum 13. bis de 17. Juni 1990 gefuer.