cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pils
De Pils, oder Pilsner Béier, ass en ënnergärege Vollbéier mat staarkem Happaroma an net méi wéi 12,5 % Stammwierz. De Pils huet säin Numm vun der Stad Pilsen aus der Tschechescher Republik (tschechesch: Plzeň). De Pils ass e Lagerbéier a gëtt dowéinst dacks "Lager" genannt.
Katar
Landschaft
Am Westen ass d'Hiwelkette vum Jebel Dukhan, där hiren héchste Punkt op ongeféier 110 Meter iwwer dem Mier läit. Ëm dat ganzt Land leie Koralleriffer.
Lowell-Observatoire
De Lowell war e räichen Amateurastronom an huet d'Canali (onkorrekt als "Canals" iwwersat) fir Bewässerungskanäl vun intelligente Liewewiesen a fir deen ausgedréchente Mars ze bewässeren. D'Faarfverännerungen, déi hie bei sengen Observatioune festgestallt huet, ware senger Meenung no Verännerunge vun der Vegetatioun.
Katar
Klima
De Klima ass subtropesch a ganz waarm. Well de Katar zimmlech no um Persesche Golf läit ass et dat ganz Joer iwwer zimmlech schmeier.
Lowell-Observatoire
Dës Gedanke goufe vu munneche Marsfuerscher nach bis zu de Landunge vun de Raumsonde verfollegt (Mariner 4 am Joer 1965).
Den Observatoire gouf vun de Bridder Edward a William Henry Pickering geplangt – op dréchenem Land op 2.210 m Héicht. E war vun Ufank un, mat de modernsten Instrumenter ekipéiert an hat z. B. 1910 mat 1,1 m de weltwäit drëttgréisste Spigelteleskop.
Flagstaff läit matzen an Arizona, ronn 120 km südlech vum Grand Canyon, tëscht Mount Humphreys (3.854 m) an dem Sunset Crater (Ausbroch virun 950 Joer, iwwer 2.000 km² Äeschen a Lava).
Am Joer 1912 huet de Vesto Slipher zu Flagstaff ugefaangen d'Spektre vu Spiralniwwele opzehuelen. Trotz liichtstaarken Instrumenter waren dozou Beliichtunge vun iwwer e puer Nuechten néideg – ausser beim Andromedaniwwel. Bei deem waren d'Spektrallinnen an d'Blot (amplaz rout) verréckelt, wat de Slipher duerch eng séier Beweegung vun eiser Mëllechstrooss erkläert huet. Ee vu senge Studente war den Edwin Hubble, dee spéider déi allgemeng Routverrécklung duerch Expansioun vum Kosmos gedeit huet.
1930 gouf de Pluto no joerzéngtelaange Viraarbechten zu Flagstaff entdeckt. Zanter e puer Joer déngt den Observatoire fir d'Sich no Asteroiden. Am Projet "Near Earth Object Survey" (LONEOS) gouf dofir en automatescht Teleskop entwéckelt.
Zu Flagstaff ass och den USGS-Zentrum fir Astrogeologie. Do war den Eugene Shoemaker haaptsächlech fir d'geologesch Studië fir d'Virbereedung vun de Moundlandunge verantwortlech. 1969 ass hien als Professer fir Geologie an d'Departement fir geologesch a planetaresch Wëssenschaften zu Pasadena zeréckgaangen.
Crystal Palace FC
Crystal Palace FC (Spëtznumm The Eagles) ass en englesche Foussballveräin am Südoste vu London. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 am Football League Championship, der zweethéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Selhurst Park Stadion.
De Veräin gouf 1905 gegrënnt. 1969 si si fir d'éischt an hirer Geschicht an d'First Division, deemools déi héchst Spillklass vum englesche Foussball, opgestigen. 1991 ware si um Enn vun der Saison op der 3. Plaz am englesche Foussballchampionnat, wat bis ewell hir bescht Positioun ass. Hir bescht Leeschtung am FA Cup koum 1990, wéi si et bis an d'Finall gepackt haten.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vu Crystal Palace FC
Koordinéiert Weltzäit
Déi Koordinéiert Weltzäit, kuerz UTC, ass d'Referenzzäit, déi fir déi ganz Welt déi selwecht ass a vun där all d'Zäiten an deene verschiddenen Zäitzone vun der Welt ofgeleet ginn.
Déi international Ofkierzung UTC stellt eng Zort Kompromëss tëscht dem englesche Begrëff Coordinated Universal Time an dem franséische Begrëff Temps Universel Coordonné duer.
Fréier war d'Greenwich Mean Time (GMT) d'Referenzzäit. Si ass 1926 a Universal Time (UT) ëmbenannt ginn. Si gouf bestëmmt duerch astronomesch Beobachtungen um Observatoire vu Greenwich, mat deenen d'Äerdrotatiounszäit bestëmmt gouf.
Well d'Gezäiten d'Rotatioun vun der Äerd ëm hir eegen Achs all Dag ganz liicht ëm 0,002 Sekonne méi lues gi loossen, an d'Rotatioun och nach weidere klengen onprevisiblen Onreegelméissegkeeten duerch Magmastréim tëscht Äerdmantel an Äerdkär ausgesat ass, huet déi Method leider keng prezis Zäitdefinitioun op engem Niveau ënner deem vun der Sekonn erlaabt. Et gouf no méi exakte Methode gesicht, an 1967 ass d'Definitioun vun der Sekonn als Zäiteenheet du vun enger Atomauer ofgeleet ginn.
1972 ass och d'Referenzzäit mat där Atomzäit synchroniséiert ginn, an d'UTC ass op där neier Basis entstanen.
Wann hautdesdaags nach vu GMT rieds geet, da just an engem reng informelle Kontext a synonym fir UTC oder UT1. D'wëssenschaftlech Gemeinschaft verfollegt d'Definitioun vun der GMT net méi a gebraucht just nach déi prezis an onzweedeiteg Termen UTC an UT1.
Lëtzebuerg läit an der Wanterzäit op UTC+1 an an der Summerzäit op UTC+2, d. h. datt dem Land seng Zäitzon, eng, respektiv zwou Stonne, virun der Referenzzäit läit. Sou ass et z. B. mat enger UTC vu 14:00 zu Lëtzebuerg am Summer scho 16:00.
Kuckt och
Aikajärjestelmä
Schäfferot
De Schäfferot ass an de lëtzebuergesche Gemengen d ' Regierung um lokale Plang. Normalerweis besteet de Schäfferot aus dem Buergermeeschter an zwéi Schäffen, déi alleguer Member vum Gemengerot musse sinn. Grouss Gemenge kënnen awer och méi Schäffen hunn. De Buergermeeschter gëtt vum Groussherzog genannt, d'Schäffen aus de Stied vum Groussherzog, an déi aus deenen anere Gemenge vum Inneminister, ëmmer op Virschlag vun der Majoritéit vun de Conseilleren.
Nieft de kommunale Chargen handelt de Schäfferot a bestëmmte Fäll och als Organ vum Staat. Hien ass zoustänneg fir d'Ausféierung vun de Gesetzer a Reglementer op lokalem Plang.
De Schäfferot preparéiert d'Sëtzunge vum Gemengerot a suergt fir d'Publizéieren an d'Ausféiere vun den Decisiounen. Hie geréiert déi kommunal Aarbechten a iwwerwaacht d'Servicer vun der Gemeng.
Nom Artikel 107, Abschnitt (4) vun der Lëtzebuerger Constitutioun gëtt d'Gemeng ënner der Autoritéit vum Schäfferot administréiert, deem seng Memberen ënner de Conseilleren (de Membere vum Gemengerot) erausgesicht musse ginn: "La commune est administrée sous l'autorité du collège des bourgmestre et échevins, dont les membres doivent être choisis parmi les conseillers communaux.". Wat d'Bedéngungen un d'Nationalitéit vun de Membere vum Schäfferot ugeet, steet do: "Les conditions de nationalité que doivent remplir les membres du collège des bourgmestre et échevins sont déterminées par une loi votée dans les conditions de l'article 114 al. 5 de la Constitution."
Dës Bedéngunge sinn am Gemengegesetz ze fannen. Am Artikel 59 steet: "Le bourgmestre est nommé par le Grand-Duc parmi les membres luxembourgeois du conseil communal..." an am Artikel 39: "Les échevins sont nommés, à savoir, ceux des villes par le Grand-Duc, et ceux des autres communes par le ministre de l'Intérieur, les uns et les autres à choisir parmi les membres luxembourgeois du conseil communal...". Fir Member vum Schäfferot ze ginn, als Buergermeeschter oder Schäffen, muss een also d'Lëtzebuerger Nationalitéit hunn.
Politesch Iddien
Dës Lëscht vu politeschen Iddien ass en Deel vun de Referenztabellen.
Wolverhampton Wanderers FC
Wolverhampton Wanderers FC (Spëtznumm Wolves) ass en englesche Foussballveräin zu Wolverhampton. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 am Football League Championship, der zweethéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Molineux Stadion.
De Veräi gouf 1877 gegrënnt. Si hunn dräimol den englesche Foussballchampionnat gewonnen, an zwar 1954, 1958 an 1959, a véiermol den FA Cup (1893, 1908, 1949 an 1960). 1972 stounge si dobäi nach an der Finall vum UEFA-Cup.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vu Wolverhampton Wanderers FC
Uergel an der Kierch Mäertert
Déi éischt Uergel an der Kierch vu Mäertert gouf 1859 vun der Uergelmanufaktur Breidenfeld vun Tréier opgeriicht, en Atelier, deen och Uergele fir d'Kierche vu Gréiwemaacher, Ettelbréck, Pafendall an d'Paterkierch zu Lëtzebuerg gebaut huet.
Nom Neibau vun der Mäerterter Kierch 1885-86 gouf déi al Uergel an déi nei Kierch iwwerholl.
Déi zweet Uergel mat 15 Regësteren huet de Georg Haupt vun der Lëntgener Uergelfabréck 1949 gebaut. Den 18. Dezember 1949 gouf déi nei Uergel a Presenz vum Minister fir Erzéiung, Kultur a Wëssenschaften, dem Pierre Frieden, vum Deche vu Gréiwemaacher Ch. Huss feierlech ageweit.
1989 gouf d'Instrument fir d'éischt vum H. Schmidt vu Lëntgen restauréiert. Doropshin hat se 20 Regëstere mat Extensiounen, eng Schwëllkëscht an eng elektropneumatesch Traktioun.
+Teamgeist™
+Teamgeist™ ass den offizielle Spillball vun der FIFA Foussball-Weltmeeschterschaft 2006 an Däitschland. E gouf den 9. Dezember 2005 bei der Ennronnenauslousung zu Leipzig no dräijäreger Entwécklungzäit der Ëffentlëchkeet virgestallt an entsprécht dem Reglement vun der FIFA. E léist säi Virgänger bei Foussball-Weltmeeschterschaften, de Fevernova (2002 Japan/Südkorea), of. Duerch déi nei Unuerdnung vu 14 Panéile gëtt eng méi ronn Struktur erreecht (d'Bäll weisen eng maximal Ofwäichung vu 0,1 Prozent vun der perfekter Kugel op). Datt soll eng däitlech Verbesserung, wat d'Prezisioun an d'Ballkontroll ubelaangt, bewierken. Ausserdeem gëtt doduerch d'Längt vun den Néit méi kleng, wat zu enger besserer Belaaschtbarkeet féiert. Déi eenzel Panéile sinn net matenee verbitzt, mä, wéi beim offizielle Ball vun der UEFA Foussball-Europameeschterschaft 2004 a Portugal, dem Roteiro, verpecht.
Optesch passt sech den neie Ball un déi klassesch schwaarz-wäiss Faarwe vum Spillgeschir an den 1970er Joren un. Gläichzäiteg stinn d'Faarwe schwaarz a wäiss traditionell fir déi Däitsch Foussballnationalekipp. Zousätzlech gëllen Akzenter erënneren un de FIFA World Cup.
Uergel an der Kierch Mäertert
2008 koum et zu enger zweeter Restauratioun. Déi Kéier gouf se vun der Uergelmanufaktur Thomas Gaida aus dem däitsche Wemmetsweiler gemaach. Duerno hat d'Uergel dräi Manualer plus Pedall, 27 Regësteren an 31 Extensiounen. Vun do un ass déi elektropneumatesch Traktur elektronesch gesteiert. Eng Setzeranlag gouf agebaut, déi mat A-H/1-8 4.098 Kombinatiounen erlaabt. An hir sinn haut nach 11 Regësteren aus der éischter Uergel vun 1859 mat dran.
Solowierk, dat och um Schwëllwierk ka gespillt ginn
...
+Teamgeist™
Den Numm soll, dem Hiersteller Adidas no, Programm sinn: "Teamgeescht (zu däitsch: Teamgeist) ass déi wuel wichtegst Eegenschaft, déi all Ekipp muss hunn, fir zum Schluss de gëllene Pokal den eegene Fans presentéieren ze kënnen".
E puer vun de grousse Weltstaren hunn de Ball als optimal a revolutionär gelueft. Aner Spiller dogéint hu sech éischter negativ iwwer den neie Ball geäussert, well d'Fluchphase bei dësem komplett nei an dacks och ontypesch am Verglach zu anere Bäll verleeft. Trotz allem ass Adidas beméit, änlech gravéierend Problemer wéi beim Fevernova 2002 ze verhënneren.
Deen éischten offiziellen Asaz vum Ball huet den 10. Dezember 2005 beim éisträichesche Bundesligamatch tëscht Red Bull Salzburg a Rapid Wien stattfonnt.
Sonnereditioun
E Samschdeg, den 11. Februar 2006 gouf beim däitsche Bundesligamatch Schalke 04 géint Bayer Leverkusen an e Sonndeg, den 12. Februar, 1.FC Köln géint Borussia Dortmund mat enger Sonnereditioun mam Numm +F50 TUNIT gespillt. De Matchball ass vum Material hir identesch, huet awer en aneren Design mat blo-grénger Faarf. De Méindeg drop gouf och ënner dem Numm +50 TUNIT en neie Foussballschong vun Adidas virgestallt.
Um Spaweck
Campionato mondiale di calcio 2006
Theophanie
Theophanie (vu gr. θεός - Gott a φαίνομαι - siichtbar ginn, ausgesinn, erschengen) bezeechent am Allgemengen eng fir Mënsche sichtbar Manifestatioun vun enger Gottheet an der Natur oder an enger Persoun.
Am Chrëschtentum ass d'Transfiguratioun e Beispill vun enger Theophanie.
Anglizismus
Ënner Anglizismus versteet een e Wuert, eng Formuléierung oder eng Sazkonstruktioun, déi aus dem Engleschen an eng aner Sprooch, z. B. d'Lëtzebuergescht, iwwerholl ginn ass.
Formen
Ee Grond fir dësen Afloss ass den héije Prestige, deen d'Englescht genéisst. Englesch Wierder sinn dacks méi kuerz, prezis a klénge besser (cf. single/eleng, air conditioning/Klimaanlag...). Dës Neierungen ënnerleien dacks Konventionaliséierungsprozessen, dat heescht datt dës Begrëfflechkeete fir d'éischt vun de Spriecher akzeptéiert musse ginn, ier se zu enger Sprooch gehéieren. Virun allem an de Beräicher vu Computer, Sport, Kosmetik, Internet, Telefonie a Musek dauche sou Begrëffer op.
Ënner Schäinanglizismen versteet ee Wierder, déi no Englesch kléngen, mä déi et awer sou net am Englesche gëtt. Beispiller dofir sinn "Handy", "Soft-ice" oder "Swimming pool" (steet am Englesche fir privat wéi ëffentlech Schwämmen).
Déi meescht Verben, déi iwwerholl ginn, ginn einfach wéi aner lëtzebuergesch Verbe konjugéiert. Dëse Phenomeen nënnt ee Barbariséierung. z. B. chill-en (vun "to chill"): ech chillen, du chills, hien huet gechillt, mir hate gechillt, asw.
Vasa (Schëff)
D'Vasa ass e schweedescht Krichsschëff, dat tëscht 1626-1628 gebaut gouf. Et ass wärend senger éischter Rees den 10. August 1628 ënnergaangen, nodeem et nëmmen 1300 Meter zeréckgeluecht hat. D'Schëff ass a Vergiessenheet geroden nodeem am 17. Joerhonnert déi meescht vun de wäertvolle Kanounen aus Bronze gebuerge goufen. An de spéiden 1950er Joren gouf et an enger vill-befuerener Schëffsstrooss baussent dem Stockholmer Hafen nei entdeckt an 1961 gouf de gréisstendeels intakte Schëffskierper aus dem Waasser geholl an dréchegeluecht. Bis 1987 war et an engem temporäre Musée mam Numm Wasavaret ënnerbruecht, éier et an den nei gebaute Vasamusée geplënnert gouf. D'Vasa ass eng vun de populäersten Touristenattraktiounen a Schweden a gouf zanter 1961 vun iwwer 29 Millioune Leit gesinn. Zanter senger Restauratioun ass d'Schëff e wäitleefegt unerkannt Symbol fir d'Muecht vum fréiere schweedesche Räich.
D'Vasa gouf mat engem schwéieren Uewerberäich a mat net genuch Ballast gebaut. Obwuel et schonn am Hafen offensichtlech war, dat d'Schëff net genuch Support hat, gouf ëm erlaabt fortzeseegelen. Nodeem et no e puer Minutten mat méi staarkem Wand konfrontéiert war huet et ugefaange mat schwanken an ass kuerz drop ënnergaangen. D'Erlaabnis, d'Seegel ze setzen, war d'Resultat vu verschiddene Facteuren: de schweedesche Kinnek Gustav II. Adolph, deen zu deem Zäitpunkt seng Arméi am Ausland ugefouert huet, war ongedëlleg ze gesinn, wéi d'Vasa zu senger baltescher Flott am deemools Drëssegjärege Krich stéisst; gläichzäiteg huet de Responsabele vum Schëffsbau de Courage gefeelt, dem Kinnek vun de strukturelle Problemer vun der Vasa ze erzielen oder déi éischt Rees op e spéideren Zäitpunkt festzeleeën. Eng Enquête fir déi Responsable fir den Ënnergank ze fanne gouf vum schweedesche Räichsrot lancéiert, schlussendlech gouf awer kee fir de Fiasko bestrooft.
Wärend dem Ophiewe 1961 goufen Dausende vun Artifakter an déi stierflech Iwwerreschter vun mindestens 15 Leit an a rondrëm d'Wrack fonnt. Dorënner ware Kleeder, Waffen, Kanounen, Handwierksgeschier, Mënzen, Läffelsgeschir, Iessen, Gedrénks a sechs vun den zéng Seegelen. Déi Artifakter an d'Schëff selwer hunn Historiker Detailwëssen iwwer Séikrich, Schëffsbautechniken an d'alldeeglecht Liewen a Schweden am 17. Joerhonnert geliwwert. D'Vasa sollt den Expansiounswëlle vu Schweden ausdrécken an de Kinnek Gustav II. Adolph glorifizéieren. Dofir goufe keng Käschte fir d'Dekoratioun an d'Equipement vum Schëff gescheit, wat d'Vasa zu engem vun den deemools gréissten an am schwéierste bewaffente Schëff gemaach huet.
Kanech
Kanech ass eng Uertschaft an der Gemeng Lenneng.
Chambre d'agriculture
D'Chambre d'agriculture oder d'Landwirtschaftskummer (LWK) zu Lëtzebuerg ass d'Beruffschamber vun de Baueren, Wënzer a Gäertner. Se huet de Statut vun engem ëffentlechen Etablissement.
Geschicht
Duerch d'Gesetz vum 4. Abrëll 1924 gouf eng legal Basis fir d'Landwirtschaftskummer a véier aner Beruffschambere geschaaft.
Well d'Landwirtschaftskummer awer engersäits am ëffentleche Liewen net déi Bedeitung krut, wéi de Legislateur dat mat der Grënnung bezweckt hat an och well et anersäits zanter der Liberatioun keng offiziell gewielt Vertriedung fir d'Landwirtschaft méi gouf, ass op Basis vum groussherzoglechen Arrêté vum 10. Oktober 1945 e Gremium bannent der Bauerenzentral geschaaft ginn, fir d'Attributiounen an d'Funktioune vun der Landwirtschaftskummer z'iwwerhuelen. Dëse Gremium war ënnert dem Numm Conseil national de l'agriculture bekannt, och wann den Numm net am Arrêté festgehale gouf.
Et huet iwwer véierzeg Joer gedauert bis dat modifizéiert Gesetz vum 4. Abrëll 1924 ëmgeännert an erweidert gouf an du mam Gesetz vum 7. September 1987 de Fonctionnement an de Walmodus vun der Landwirtschaftskummer festgeluecht gouf. De 14. Juli 1988 war d'Landwirtschaftskummer du fest installéiert.
Organisatioun
De Verwaltungsrot vun der LWK besteet aus 19 Memberen. Dovu si 15 Baueren, dräi Wënzer an ee Gäertner. Fënnef vun de Membere bilden de Comité.
Sing Sing (Prisong)
Sing Sing (offiziell: Sing Sing Correctional Facility) ass e bekannten amerikaneschen Héich-Sécherheets-Prisong am US-Staat New York.
Russell Feingold
De Russell Dana („Russ“) Feingold, gebuer den 2. Mäerz 1953 zu Janesville, Wisconsin ass en US-amerikanesche Politiker.
Hien ass Senator fir de Staat Wisconsin.
Guantánamo-Bucht
D'Guantánamo-Bucht bei Kuba ass bekannt duerch d'amerikanesche Militärbase, wou d'Amerikaner op enger Landzong e Camp fir Terroristen ageriicht hunn, deen an der Welt kritesch kommentéiert gëtt.
Ligue luxembourgeoise du coin de terre et du foyer
D'Ligue luxembourgeoise du coin de terre et du foyer, ofgekierzt CTF, op Lëtzebuergesch och alt Gaart an Heem, ass eng lëtzebuergesch Liga déi sech fir d'Fërdere vum Gaart- an Uebstubau als Fräizäitbeschäftegung asetzt.
Canton de Châtel-sur-Moselle
De Canton de Châtel-sur-Moselle ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Épinal, an de Vogesen an der Regioun Grand Est.
Zirkonium
Zirkonium (Symbol Zr) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 40 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 91,224.
Canton de Châtel-sur-Moselle
Den Haaptuert war Châtel-sur-Moselle.
Ligue luxembourgeoise du coin de terre et du foyer
Geschicht
D'Liga ass 1928 aus der Fusioun vun den dräi Associatiounen „Coin de Terre et du Foyer“, „Cercle Horticole“ an „Amis de la Fleur“ entstanen. Se setzt sech aus lokale Sektiounen, déi als landwirtschaftlech Genossenschafte unerkannt sinn, zesummen. E puer vun dëse Sektiounen hu sech mëttlerweil als Asbl registréiere gelooss an op de Privileeg vun der landwirtschaftlecher Genossenschaft verzicht.
2018 bestoung d'Liga aus 111 Sektioune mat ronn 19.511 Memberen.
Gaart an Heem (Zäitschrëft)
D'CTF gëtt eng Zäitschrëft fir hir Memberen eraus, déi Gaart an Heem heescht, sou wéi d'Liga am Volleksmond genannt gëtt. Si kënnt sechsmol d'Joer eraus.
Jean-Bernard Métais
De Jean-Bernard Métais, gebuer 1954 zu Le Mans am franséischen Departement Sarthe (Regioun Pays de la Loire), ass e franséische Sculpteur.
Portal:Stad Lëtzebuerg
<div style="background-color:#ADA9E0;font-size:1px;height:5px;border:1px solid #AAAAAA;-moz-border-radius-topright:0.5em;-moz-border-radius-topleft:0.5em;"> <div style="background-color:#F4F4FF;border:1px solid #ADA9E0;border-top:0px solid white;padding:5px 5px 0 5px;margin-bottom:3ex;">
[ änneren]
Sauerdallbréck (A1)
D'Sauerdallbréck ass eng Autobunnsbréck iwwer den Dall vun der Sauer tëscht Waasserbëlleg a Miesenech, bei Laser (Langsur) am Landkrees Tréier-Saarburg.
Se verbënnt déi Lëtzebuerger Autobunn A1 mat der däitscher A 64 an ass 1987 a Betrib gaangen.
Regioun Lappland
D'Regioun Lappland op Finnesch Lapin maakunta,, Schweedesch Lappland, a Samesch Lappi, ass eng Regioun vu Finnland mat 21 Gemengen.
D'Regioun Lappland
D'Regioun Lappland ass déi nërdlechst vun den 19 finnesche Regiounen, an ëmfaasst de finneschen Deel vu Lappland.
Mat enger Fläch vun 98.987 km² ass et gréisst finnesch Regioun, a mat enger Bëlkerungsdicht vun 2 Awunner op de Kilometerkarree, déi Géigend a Finnland déi am mannste bewunnt ass.
De Verwaltungssëtz a gréisst Stad an der Regioun ass Rovaniemi.
D'Urbevëlkerung vu Lappland, d'Sami sinn nach just eng kleng Minoritéit, hunn awer an e puer Géigende vun der Regioun verschidde Prioritéiten.
Gemengen an der Regioun
Déi 21 Gemenge sinn zu sechs Verwaltungsgemeinschaften zesummegeschloss. Dat si lokal territorial Unitéite fir kommunal Zesummenaarbecht.
New General Catalogue
Den NGC-Katalog, New General Catalogue (NGC), de kompletten Titel ass: New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars, ass e Katalog vu galakteschen Niwwelen, Stärekéip a Galaxien.
De Katalog
Den NGC gouf an den 1880er Joren zesummegestallt an 1888 vum Johan Ludvig Emil Dreyer verëffentlecht; virun allem duerch Observatioune vum Wilhelm Herschel. An de Joren 1895 an 1908 gouf e mat zwéin Index-Kataloge vergréissert.
Den NGC huet zirka 8.000 Objeten nummeréiert, dorënner och déi meescht aus dem Messier-Katalog. Den Ënnerscheed zum Messier-Katalog ass datt d'Objete vum NGC-Katalog no Rektaszensioun opgestallt sinn. Wéinst de villen Objeten huet hien och e puer kleng Feeler, sou sinn z. B. e puer Objete méi dacks mat verschiddene Katalognummeren enthalen oder an engem vun den Index-Katalogen nach eng Kéier opgeholl. Eng nei Versioun vum NGC ass den RNGC. A stänneger Observatioun gëtt de Katalog vum NGC/IC-Projet (kuckt och am Spaweck) verfeinert. Richteg Nofollger vun dësem Katalog an Zesummenhang mat senger Index-Katalog-Vergréisserung gëtt et net.
Den NGC gëtt ganz gär vun den Amateurastronome gebraucht, well vill Objeten dran opgelëscht sinn, déi och mat Amateurteleskopen z'observéiere sinn.
Éisträicheschen Ierffollegkrich
Den Éisträicheschen Ierffollegkrich ass 1740 nom Doud vum Karl VI. ausgebrach, a sollt bis 1748 daueren.
Am Joer 1740 ass et eriwwer mam Gläichgewiicht an Europa, an dat mam Doud vun zwee groussen Herrscher. Nom Doud vum Friedrich Wilhelm I. geet d'Kroun u säi Bouf, de Friedrich II., deemools 28 Joer jonk, deen de Ruff vun engem "Bel Esprit" huet, a sech haaptsächlech mat Museker, Philosophen a Poeten ofgëtt, also als "ongeféierlech" gëllt. Den Doud vum Keeser Karl VI. ass do scho méi problematesch. D'Pragmatesch Sanktioun, duerch déi seng Duechter Maria Theresia sollt d'Territoirë vun der Monarchie ierwen, gouf net vun allen europäeschen Herrscher unerkannt. De gréisste Problem war net, wat si ierwe sollt, mä wien alles dovu profitéiert. Bestuet war d'Maria Theresia nämlech mam François III. vu Loutrengen, an duerch d'Ierfschaft hat dësen eng Chance zum Keeser gewielt ze ginn. Fir Frankräich hätt dat d'Habsburger als direkt Nopere bedeit, wat si op kee Fall wollten. Doriwwereraus haten de Friedrich vu Preisen an de Karl Albrecht, Kurfürst vu Bayern hir eege Meenungen wéi den Territoire am beschte kéint opgedeelt ginn.
Dem Friedrich II. säin Ugrëff op Schlesien am Dezember 1740 provozéiert de Krich. De jonke Kinnek vu Preisen notzt de Moment aus fir seng eege Lännereien op Käschte vun Éisträich ze vergréisseren, wat duerch d'Ierffolleggedeessems geschwächt ass.
Den 11. Dezember setzt de Friedrich II. der Maria Theresia en Ultimatium, an dem hie Schlesien als Präis fir seng Unerkennung vun der Pragmatescher Sanktioun a seng Ënnerstëtzung fir d'Wiel vun hirem Mann François zum Keeser fuerdert. Ouni op eng Äntwert ze waarden, falen d'Preisen de 16. Dezember a Schlesien an, a besetzten d'Gebitt ouni grouss Resistenzen. D'Éisträicher hu sech a Béimen a Mieren zeréckgezunn an d'Preise konnten de ganze Wanter iwwer a Schlesien bleiwen. Nëmmen nach d'Festunge Glogau, Brieg an Neisse waren an éisträichescher Hand. De 5. Abrëll 1741 kënnt et zu der Schluecht vu Mollwitz, enger Victoire fir d'Preisen. Dës Victoire encouragéiert d'Fransousen, de Kurfürst vu Bayern aktiv bei senger Campagne z'ënnerstëtzen, fir zum däitsche Keeser gewielt ze ginn. Ausserdeem gëtt zu Versailles och iwwer eng Allianz mam Kinnek vu Preisen nogeduecht, deen jo awer méi staark ass, wéi dat ugeholl gouf. De 5. Juni 1741 schléissen déi dräi eng Allianz. De Karl-Albrecht kritt d'Stëmm vum Kurfürst vu Brandenburg zougeséchert an eng militäresch Hëllef vu Frankräich. Dem Friedrich seng Eruewerungen a Schlesien ginn unerkannt, an de Louis XV. kritt Berg a Juliers. Schonn am Mee 1741 war et zu enger Allianz tëscht Bayern a Spuenien komm, déi zu Nymphenburg ënnerschriwwe gi war: de Karl-Albrecht huet dem Philippe V. seng Rechter op d'italienesch Territoirë vun den Habsburger unerkannt.
Sou entsteet eng Koalitioun géint Éisträich, ouni datt Frankräich der Maria Theresia oppen de Krich erkläert huet. De Maillebois passt mat enger Arméi zu Hannover op, datt d'Englänner neutral bleiwen, an an der Tëschenzäit mécht sech de Belle-Isle mat enger zweeter Arméi op de Wee Richtung Éisträich.
Krich a Béimen an a Bayern (1741-1743)
De Karl Albrecht vu Bayern féiert seng Truppen, déi aus Fransousen a Bayern bestinn, an Ueweréisträich. De Moritz vu Sachsen, deen e Corps vun dëser Arméi leet, hëlt Linz a Passau an, bedreet Wien a marschéiert a Béimen an. Hien erreecht och, datt säi Brudder Friedrich August, Kurfürst vu Sachsen a Kinnek vu Polen, sech an de Krich amëscht. Trotz dem Verhale vum Friedrich II., deen obschonn hien eng Allianz mat Frankräich huet, de 7. Oktober 1741 e separate Waffestëllstand zu Klein-Schellendorf mat der Maria Theresia aushandelt, zéie sech d'éisträichesch Truppen zeréck.
Am November belageren d'franséisch Truppe Prag an huelen d'Stad schliisslech an. De Karl Albrecht mécht seng Entrée zu Prag a léisst sech als Karl III. zum Kinnek vu Béime kréinen. Duerno verléisst hie Prag nees, a léisst d'Stad de Fransousen ënner dem Commandement vum de Broglie. De Karl Albrecht reest op Frankfurt wou hien de 24. Januar 1742 zum Keeser ënner dem Numm Karl VII. gewielt gëtt.
1742 geet et fir Éisträich allerdéngs nees biergop. D'Maria Theresia war trotz dem Réckzuch nämlech net inaktiv bliwwen. De 25. Juni 1741 gëtt si zur Kinnigin vun Ungarn gekréint, an duerch eng grouss Ried um Reichstag den 11. September sinn d'Ungaren averstanen, hir eng Arméi vu 40.000 Mann zur Verfügung ze stellen. Aus dem Tiroul kënnt weider Ënnerstëtzung. Sou kënnen d'Éisträicher Linz zeréckerueweren an a Bayern afalen. Den 23. Februar 1742 huelen si souguer München an. De Friedrich II. huet an der Tëschenzäit de Waffestëllstand vu Klein-Schellendorf "vergiess", an ass a Mieren agefall. De 17. Mee 1742 gëtt et op en Neits eng Victoire fir d'Preisen géint d'Éisträicher an der Schluecht vu Chotusitz. No Virverhandlungen zu Breslau kënnt et zu engem Friddensvertrag tëscht Preisen an Éisträich den 28. Juli 1742 (Traité vu Berlin).
Well de Friedrich II. sech och net méi u seng Allianz mat Frankräich hält, stinn des elo eleng a Béimen. Prag gëtt vun den Éisträicher zeréckeruewert. Dem Belle-Isle geléngt et awer an engem spektakuläre Manöver mat 15.000 Mann aus der Stad ze kommen. Prag kapituléiert den 2. Januar 1743. D'Campagne a Béimen ass en Echec vun der anti-éisträichescher Politik vum Belle-Isle an huet schlussendlech nëmmen dem Friedrich II. erlaabt, Schlesien anzehuelen.
1743 schéckt England der Maria Theresia Truppen, ouni Frankräich de Krich z'erklären. Den George II. begéint de 27. Juni 1743 bei Dettingen um Main der Arméi vum Noailles, a gewënnt des Schluecht. Um Enn vum Joer 1743 zéie sech d'Fransousen op de Rhäin zeréck, a reorganiséieren d'Arméi.
Aner Fronten
De Krich huet sech net nëmmen op däitschen Territoiren ofgespillt, mä och an Italien. Allerdéngs sinn des Kämpf extreem zweetrangeg, wat de ganze Krich ugeet. De Charles-Emmanuel vun der Savoie hat zwar d'Pragmatesch Sanktioun net unerkannt, mä kritt awer Angscht, bei senge Versich Mailand z'erueweren, eleng géint d'Spuenier do ze stoe. Sou muss hien eng Säit wielen, an hie schléisst sech der Maria Theresia un a gëtt vun den Englänner ënnerstëtzt. 1743 kënnt et zur Schluecht vu Campo-Santo, mä ouni eendeitege Gewënner. Zu Worms ginn den 13. September Accorden ënnerschriwwen, wouduerch et zu enger Allianz tëscht Éisträich, England a Sardinie kënnt: De ie Charles-Emmanuel kritt eng Arméi vun 30.000 éisträicheschen Zaldote gestallt, Subsiden, an eng Partie vun den Territoiren ronderëm Mailand. Dofir muss hien d'Pragmatesch Sanktioun akzeptéieren. No dësem Ofkommes brécht de Louis XV. all Verhandlunge mat der Savoie of, a schléisst mam Traité vu Fontainebleau de 25. Oktober [[1743, en zweete Familljepakt mat Spuenien. Déi zwou Monarchien halen zesumme fir Mailand a Parma zeréck z'erueweren. Spuenien hofft souguer Gibraltar a Minorca zeréckzekréien. Italien an d'Mëttelmier sinn 1744 déi nei Bün vun dësem Krichsspektakel. De Prënz vu Conti kann Nice erueweren.
Och England bleift net verschount. Et gëtt ëmmer nees Pläng fir Invasiounen an England, mam Zil dem Old Pretender James III. nees zeréck op den Troun ze hëllefen. Mä schlussendlech bleift et bei enger passiver Sympathie vum Louis XV. fir d'Jakobiten.
Preise verfollegt weiderhi seng eege Politik, trotz Allianzen. Sou probéiert hien eng nei Allianz mat Frankräich ze schléissen, obschonn hie sech mat der Maria Theresia gëeenegt hat. D'Sympathie fir de Kinnek vu Preisen, dee blann vum d'Argenson ënnerstëtzt gëtt, ass ënner anerem duerch de Voltaire a Frankräich grouss. D'Maria Theresia kann de Friedrich August vu Sachsen als Alliéierte gewannen, mä si verléieren d'Schluecht zu Hohenfriedeberg de 4. Juni 1745 an de Friedrich II. kann Dresden anhuelen. De 25. Dezember 1745 ënnerschreift de Friedrich II. mat Éisträich a Sachsen de Fridde vun Dresden an zitt sech definitiv aus dësem Krich zeréck.
Mä de Krich ass nach laang net eriwwer, a verlagert sech an d'éisträichescht Holland.
Franséisch Victoiren an Holland (1744-1748)
De Louis XV. ass selwer un der Spëtzt vun der Campagne an Holland am Joer 1744. Mat zwou Arméie marschéiert hien am Mee an. D'Belagerunge loossen net laang op sech waarden: de 25. Juni huelen d'Fransousen Ypres an, den 10. Juli Furnes. D'Schnellegkeet vun dëser Campagne léisst ganz Europa staunen, a beweist datt Frankräich nach ëmmer e staarke Géigner ass. D'Éisträicher erhéijen hiren Drock op den Elsass a bedrohe Loutrengen. De Louis XV. verléisst Flandern a mécht sech op de Wee Richtung Osten, wou hien d'Éisträicher nees zeréckdränge kann. D'Flandernarméi iwwerléisst hien dem Moritz vu Sachsen. De Louis XV. muss sech allerdéngs dann zu Metz zeréckzéien, nodeem hien e geféierlecht Féiwer kritt hat.
Vu 1746 bis 1747 gëtt et weider franséisch Campagnen, déi sech un d'Victoire vun de Jore virdrun uleenen. 1747 schléisst de Moritz vu Sachsen d'Eruewerung vun Holland of.
No der terribler Belagerung vu Berg-op-Zoom sëtze sech d'Kontrahenten 1748 schlussendlech un een Dësch a verhandelen de Fridden.
Bilan: Louis XV., Arbitter vun Europa
De 25. Oktober 1748 gëtt de Fridden zu Oochen ënnerschriwwen. Zur allgemenger Iwwerraschung iwwerléisst de Louis XV. seng Eruewerungen an Holland nees den Éisträicher, a gëtt sech mat Parma an Guastalla als Kompensatioun zefridden. D'Wal vum François vu Loutrengen zum däitsche Keeser gëtt vun alle Groussmächt akzeptéiert. 1749 zéie sech d'Fransousen aus Holland zeréck. Duerch seng Generositéit kann de Louis XV., arbitre de l'Europe, d'Bourbonen an d'Habsburger nees méi no zesummeféieren.
Ferenc Puskás
De Ferenc Puskás, gebuer den 2. Abrëll 1927 zu Kispet (haut e Quartier vu Budapest) an Ungarn als Ferenc Purczeld, a gestuerwen de 17. November 2006 zu Budapest war de bekanntsten ungaresche Foussballspiller.
De Puskás mam Spëtznumm De Majouer oder och Puskás Öcsi ass ee fréieren ungaresche Foussballspiller an Trainer.
Hie war tëscht 1950 a 1954 Kapitän vun der ungarescher Nationalekipp. Héichpunkte vu senger Carrière waren ënner anerem 1953 ee 6:3 Gewënn géint England an d'Finall vun der Weltmeeschterschaft 1954 zu Bern géint Däitschland, wou Ungarn allerdéngs 2:3 verluer huet.
1956 ass de Puskás a Spuenie geplënnert an huet vun 1958 u bei Real Madrid gespillt.
Wéi hie bis d'spuenesch Nationalitéit hat, konnt hien och fir Spuenien 1962 op der Weltmeeschterchaft matspillen. Mat 39 Joer huet hien opgehale mat Spillen a gouf Foussballstrainer.
An där Funktioun huet hien 1971 Panathinaikos Athen bis an d'Finall vum Europapokal vun de Landesmeeschtere bruecht, a si goufen och e puermol griichesche Meeschter.
Vun 1993 u war hien Trainer vun der ungarescher Nationalmannschaft.
Zanter 2000 war hie schwéier krank an huet misse seng Zäit am Spidol verbréngen.
De Puskás gëllt als de beschten ungaresche Foussballist a seng Dossardsnummer 10 ass legendär ginn, soudatt no senger Zäit an de groussen Ekippen de Spillmécher déi Nummer gedroen huet.
Hie gouf vum Foussballweltverband an d'FIFA 100 opgeholl.
No him ass de Foussballstadion vu Budapest benannt: de Ferenc Puskás Stadion. Ausserdeem gëtt all Joer de Ferenc-Puskás-Präis un deejenege Foussballspiller verginn, deen de schéinste Gol wärend enger Saison schéisst.
Foussgängerbréck zu Iechternach
D'Foussgängerbréck vun Iechternach ass eng Grenzbréck iwwer d'Sauer. Si verbënnt Iechternach mat Fölkenbach an Däitschland.
Et ass eng Plackendunnebréck an huet eng Längt vun 82 m.
D'Dunn déi d'Bréck dréit ass 2 m breet, an den Tablier aus virgespaantem Bëtong ass 1 m déck. D'Bréck huet dräi Felder mat follgende Moossen: 23,00 m - 36,00 m - 23,00 m.
Se gouf 1974 an der Zäit vun 200 Deeg gebaut, a si gëtt vun der Vereinigung Deutsch-Luxemburgischer Natupark ënnerhalen. D'Bréck hat deemools 301.050 DM kascht. D'Land Rheinland-Pfalz hat 60 % dovun iwwerholl. Den Äifelkrees Béibreg-Prüm hat zesumme mat der Gemeng Iechternacherbréck 10 % iwwerholl, an de Rescht gouf vum Lëtzebuerger Staat, der Gemeng Iechternach an dem Iechternacher Verschéinerungsveräin zu gläichen Deeler bezuelt.
Patrick Moore
De Patrick Moore, gebuer de 4. Mäerz 1923 zu Pinner/Middlesex a gestuerwen den 9. Dezember 2012, war en engleschen Astronom, Auteur vu ville populärwëssenschaftleche Bicher an Tëleesmoderateur.
Liewen
Zanter, datt de Patrick Moore sechs Joer al war, hat hien zu Sussex, England gewunnt. Tëscht sengem siwenten an zwielefte Liewensjoer war de Patrick dacks krank, soudatt hien net an d'Schoul goe konnt a meeschtens doheem huet musse léieren. An där Zäit hat hie vu senger Mamm eng Editioun vun The Story of the Solar System kritt, déi seng liewenslaang Begeeschterung fir d'Astronomie erwächt huet.
Wärend dem Zweete Weltkrich war hien Navigator beim Bommekommando vun der Royal Air Force. Fir iwwerhaapt an d'Royal Air Force opgeholl ze ginn hat hie seng Gesondheetsënnerlage gefälscht an e falschen Alter uginn (de Moore war bei senger Umeldung eréischt 17 Joer al).
Géint Enn vum Krich huet hie mat selwergebaute Spigelteleskopen ugefaangen den Äerdmound ze observéieren. Seng genee Observatiounen, Opzeechnungen a Kaarten hunn hien zu engem Expert op dësem Gebitt gemaach.
1959 huet d'Sowjetunioun seng Kaarte gebraucht, fir si mat den éischte Fotoe vun der Luna 3-Missioun ze vergläichen. Hie war och bei de Virbereedunge vun den Apollomissioune bedeelegt, fir eng passabel Landeplaz ze fannen.
Vun 1965 bis 1968 war hien Direkter vum Armagh Planetarium.
De Patrick Moore huet méi wéi 70 Bicher iwwer d'Astronomie geschriwwen. Zanter Abrëll 1957 hat hien eemol am Mount déi beléifte Sendung The Sky at Night bei der BBC presentéiert. Hie krut dofir eng Notiz am Guinness-Book of Records als déngschteelsten Tëleemoderateur.
Seng Bicher an Tëleeserien hunn d'Astronomie an Groussbritannien populär gemaach a Generatioune vun Astronome beaflosst.
Donieft huet hien och e puer Science-Fiction-Erzielunge geschriwwen. Déi éischt dovu gouf am Joer 1977 am Magazin Scott Saunders Space Adventure publizéiert.
Nieft senger Léift fir d'Astronomie war de Patrick Moore e Museker. Hien huet Xylophon a Piano gespillt.
Am Joer 2001 gouf hie vun der englescher Kinnigin zum Ritter geschloen.
Uergel an der Kierch Stolzebuerg
D'Uergel an der Kierch Stolzebuerg aus der Manufacture d'orgues luxembourgeoise succ. Georges Haupt vu Lëntgen gouf 1957 an där Kierch installéiert an den 18. August 1957 ageweit.
Kuiper Airborne Observatoire
D'Kuiper Airborne Observatory (KAO) ass een nom Gerard Peter Kuiper genannte Cassegrain-Teleskop mat 91,5 Zentimeter Spigelduerchmiesser, dat an engem ëmgebaute Militärtransporter vum Typ Lockheed C-141 ënnerbruecht ass. Et gouf vun 1974 bis 1995 vun der NASA haaptsächlech fir d'Infraroutastronomie agesat. Mat dem KAO goufen ënner anerem den 10. Mäerz 1977 bei der Bedeckung vum Stär SAO142857 duerch de Planéit Uranus d'Uranusréng entdeckt.
D'Iddi, en Infraroutteleskop u Bord vun engem Fliger z'installéieren, geet op de G. Kuiper zeréck. Fir d'éischt gouf dat an den 1960er Jore realiséiert, wéi mat engem klengen Infraroutteleskop duerch eng Fënster vum NASA-Fuerschungsfliger Galileo astronomesch Observatioune gemaach goufen.
Direkte Virgänger vum KAO war de Lear Jet Observatory (LJO) deen 1967 a Betrib gesat gouf. Dobäi handelt et sech ëm e Fliger vum Typ Learjet, bei deem eng Kabinefënster erausgeholl an duerch eng Ëffnung fir en Infraroutteleskop mat 30 Zentimeter Spigelduerchmiesser ersat gouf.
De Kuiper Airborne Observatory gouf 1995 ausser Déngscht gestallt a soll vum SOFIA ofgeléist ginn, bei deem d'Entwécklung bis an d'Joer 2010 dauere wäert.
Aasselbuer
Aasselbuer, Aasselburren bei den Awunner, ass eng Uertschaft an der Gemeng Wëntger.
Geographie
Aasselbuer läit op engem Éisleker Plateau op enger Héicht vu ronn 470 Meter. Ronderëm d'Uertschaft ass eng fräi Gewan mat Wisen a Felder, am Süden dovun zitt sech vu Westen no Osten eng Sträif mat Bëscher an Hecken, déi um ieweschte Bord vum Hank stinn, deen op d'Aasselbuerer Millen an op den Dall vun der Trëtterbaach erof geet. Den héchste Punkt vun der Uertschaft ass mat 491 Meter en trigonometresche Punkt um Flouer Rigdescht op der Sektiounsgrenz mat Saassel. Den niddregste Punkt ass mat 400 Meter am Dall vun der Trëtterbaach, do wou déi den Territoire vun der Uertschaft verléisst.
Geschicht
Zu Aasselbuer gouf et fréier d'Poststatioun vun Aasselbuer, déi eelst bekannt Poststatioun aus dem Land, vun där d'Gebai nach deelweis erhalen ass.
Fréier Gemeng Aasselbuer
Duerch d'Gesetz vum 20. Juli 1925 gouf d'Sektioun Biwesch vun der Gemeng Aasselbuer ofgetrennt, an ass bei d'Gemeng Ëlwen derbäikomm.
Den 1. Januar 1978 gouf duerch Fusioun vun de Gemengen Aasselbuer, Béigen, Helzen an Uewerwampech déi nei Gemeng Wëntger gegrënnt.
Bei där Fusioun, goufe 7 ha 88 a aus der Sektioun B vun Aasselbuer bei d'Gemeng Ëlwen geprafft.
Déi fréier Gemeng hat eng Fläch vun 2.453,0464 ha.
Uertschaften a Lieu-diten an der fréierer Gemeng
Ausser Aasselbuer hu follgend Uertschaften zu der fréierer Gemeng gehéiert:
Verkéier
Aasselbuer ass un d'Stroossennetz ugeschloss iwwer d'N12 tëscht Wolz an Ëlwen, an den CR334, deen op Saassel féiert, a vun deem am Dall vun der Trëtterbaach den CR373 op Boxer fortgeet.
Canton de Remiremont
De Canton de Remiremeont ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Épinal, an de Vogesen an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Remiremont.
Finanzplaz Lëtzebuerg
Als international Finanzplaz hëlt Lëtzebuerg haut de Verglach mat Zentre wéi Frankfurt am Main, Paräis oder London op.
D'Finanzplaz Lëtzebuerg ass 2015 am Global Financial Centres Index op Plaz 17 vu weltwäit 82 Stied komm. A Westeuropa war se hanner London, Zürich a Genf op der 4. Plaz. Si ass och weltwäit no den USA den zweetgréissten Zentrum fir d'Verwaltung vun Investmentfongen. Am Ganze ginn do 2.680 Milliarden Euro geréiert (Stand: 2014). ,
Virgeschicht
Den éischte wichetege Schrëtt an der Entwécklung vun de Finanzaktivitéiten ass 1929 gemaach ginn, wéi eng Holding-Gesetzgebung agefouert gouf. An demm klenge Land, dat nach kee Reseau vun Duebelbesteierungsofkommen hat, ass et drëms gaange fir duerch dëst selbststännegt Virgoen e Bäitrag zur Verhënnerung vun enger Duebelbesteierung ze leeschten. Am selwechte Joer 1929 ass och d'Lëtzebuerger Bourse opgaangen. Si war 1927 op gesetzlecher Basis geschaf ginn. Dat ass deemools aus enger internationaler Perspektiv eraus geschitt.
D'Wirtschaftskris an der Welt huet leider verhënnert, datt déi zwou Initiativen onmëttelbar voll zum Droe komm sinn. Zum richtegen Opschwonk vu Lëtzebuerg als Finanzplaz ass et eréischt nom Zweete Weltkrich komm, wéi d'Europäesch Kapitalmäert sech entwéckelt hunn, an zu Lëtzebuerg weider Ustrengunge gemaach goufe fir seng Ausgangspositioun ze verbesseren. Den Ofschloss, lues a lues, vun enger grousser Zuel vun Duebelbesteierungsofkomme mat auslännesche Länner war nëmmen eent vun den Elementer, déi sech positiv ausgewierkt hunn.
Emissioun vun internationale Kreditter
No 1945 war New York City gewëssermoossen deen eenzege grousse Kapitalmaart, wou Kreditter, meeschtens an Dollar, gemaach goufen. Dat huet sech vun 1963 u geännert, wéi d'USA Beschränkungen, wéi d'Aféierung vun enger Zënsausgläichsteier, beschloss hunn. Doduerch goufen dës Emprunte méi deier an en Eurodollarmaart an en Euroemissiounsmaart sinn an Europa an op anere Plazen an der Welt entstanen. Vun dësem Kuch hunn d'Lëtzebuerger Banke sech e gutt Stéck erofgeschnidden. Si hunn et verstan, sech féierend an den Emissiounskonsortiumen ze positionéieren an och nei komposit Wärungsunitéiten, wéi d'Unité de compte an den Eurco z'erfannen, an deenen dës Emprunte gemaach goufen, an zwar fir doduerch de Wärungsrisiko ofzeschwächen. D'Lëtzebuerger Bourse huet genuch dovu profitéiert. Hire Kursziedel mat cotéierten Emprunten ass ëmmer méi laang ginn.
Et war u sech den Eurodollarmarché, deen d'Bankeplaz Lëtzebuerg richteg am internationalen Ëmfeld lancéiert huet. Vun dëser Reputation, an och dem Knowhow, huet se och herno bei ganz anescht ausgeriichte Geschäftsfelder profitéiert.
Iwwerstaatlecht Kreditgeschäft
Lues a lues hunn d'auslännesch Banken Intressi kritt, fir um Eurogeschäft zu Lëtzebuerg ze participéieren. Déi däitsch Banken hunn domat ugefaangen. Däitschland hat nämlech, fir d'Evolutioun vun de Kreditter ze bremsen, d'Banke fir Oprechterhale vu Mindestreserve bei der Bundesbank verflicht. Doduerch goufen an Däitschland d'Kreditzousoen zugonschte vu Kreditter un däitsch Cliente méi deier an déi Lëtzebuerger Plattform ass fir däitsch Banken interessant ginn. D'Presenz vun den däitsche Banken huet och Banken aus anere Länner op Lëtzebuerg gezunn, besonnesch déi Banken, déi och am Euro-DM-Geschäft aktiv waren. Dat war de Grond, firwat Lëtzebuerg sech zum wichtegste Finanzzentrum am Euro-DM-Gechäft entwéckelt huet.
Domiziliatioun vun Investmentfongen
Eng aner Aktivitéitsspart bilden d'Investmentfongen, déi zu Lëtzebuerg domiciliéiert an och do geréiert ginn.
An der Nokrichszäit goufen d'Autoritéite sech bewosst, datt d'Méiglechkeete vun der Holdingesetzgebung nach méi konsequent kéinten ausgeschefft ginn. An deem Gedankegang gouf d'Applikatioun vun hire Potentialitéien 1959 op d'Investmentfongen an och op Finanzéirungsgesellschafte vu sougenannte Multien ausgedeeent. Dat huet d'Kreatioun vun den OPC (Organes de placement collectif) stimuléiert. 2004 waren 1909 Investmentfonge mat engem Gesamtavoir vun ongeféier 1 Mrd Euro zu Lëtzebuerg domiziliéiert. Déi 1988 gegrënnten ALFI (Association Luxembourgeoise des Fonds d'Investissement) huet zur Promotioun vun den OPCen zu Lëtzebuerg weesentlech bäigedroen. Haut figuréiert Lëtzebuerg no den USA nämlech un 2. Plaz wat d'Importenz vun OPC-geréirten Avoiren ugeet.
Intensivéierung vum Privatkontegeschäft
Et war haaptsächlech d'Entwécklung vum personalintensive Privatkontegeschäft an den Ausbau vun den Investmentfongen, déi, vun den nonzeger Joren un, zu engem staarken Zouwuess vun de Beschäftegten an de Banke gefouert hunn. Hir Zuel huet sech op 22.554 am Joer 2004 erhéicht. Dat sinn 10 % vun der aktiver Populatioun. D'Privatkontegeschäft gouf bewosst vun alle Banken, de Guichetsbanken an den aneren international ausgeriichte Banken ausgebaut, well een Abroch vun de Gewënnmargë sech am internationale Kreditgeschäft bemierkbar gemaach huet an d'Banken hir Aktivitéiten dofir nei hu missen ausriichten.
Internationaalt Assurancegeschäft
D'Finanzplaz Lëtzebuerg war bis spéit an déi siwwenzeger Joren ausschliisslech op d'Aktivitéite vun de Banken opgebaut. Déi deemoleg Regierung ënner dem Staatsminister Pierre Werner huet et awer als nëtzlech an noutwenneg ugesinn, fir dës Aktivitéiten ze diversifizéieren an auszebauen. De Moment war konsequent gewielt. Duerch d'Aféierung vun engem fräien Déngschtleeschtungsverkéier, deen och fir d'Assurance gëlteg ginn ass, gouf et méiglech, vun engem Standuert aus an alle Länner vun der Communautéit z'operéieren. An hirer Regierungserklärung vum 24. Juli 1979 heescht et:
"Parallel zum Opschwong vun de Bankenaktivitéiten, favoriséiert d'Regierung och d'Entwécklung vun anere Branchen am tertiäre Secteur (Assurancen, Reassurancen, international Handelsaktivitéiten, Marketing, Studiebureauen, Expertisen, Legal Uerde vun Architekten an Experts comptablen)".
Dofir huet D'Regierung am Ausland eng Prospectioun vun den neie Méiglechkeeten ënnerholl. Mä si huet och déi déi gesetzlech Bestëmmunge geännert, déi dëser Ausriichtung am Wee kéinte stoen. Mat Bezuch op d'Assurancen ass dat iwwer zwee Gesetzer geschitt:
Dës zwee Gesetzer hunn ënner anerem bewierkt:
An der éischter Entwécklungswell waren et Captive-Assurancen, déi sech zu Lëtzebuerg néiergelooss hunn. Wéi d'Bahamen ass och d'Finanzplaz Lëtzebuerg en Zentrum fir Captiv-Assurance ginn.
Zuel vun den Assurancen, déi 2003 zu Lëtzebuerg etabléiert waren: