cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Minettsgéigend
Loutrengesch-lëtzebuergesche Minettsbaseng
De loutrengesch-lëtzebuergesche Baseng huet e Gefäll vun ongeféier 1 % a Richtung Zentrum vum Paräisser Baseng. Dowéinst läit dat iewescht Lager zu Lëtzebuerg dacks just e puer Meter ënner dem Buedem a konnt duerch Galeriesagäng an de Fronten oder carrément duerch Dagbau erreecht ginn, wärend et a Loutrengen dofir dacks scho vill ze déif louch a just duerch Pëtzer fir den Ofbau accessibel gemaach konnt ginn.
Landstreech a Bezeechnung
Landschaftlech war d'Minettsgéigend deemno vu Minièren (iwwer an ënner dem Buedem) a Schlakentippe markéiert, déi awer erëm zum Deel vun der Natur "erëmgeholl" goufen, an haut zum Deel Naturparke sinn, oder vun 1975 u staark ofgebaut goufe fir Terrassementsmaterial ze kréien. Aner markant Punkte waren d'Schmelzen an d'Héichiewen, déi och lues a lues aus dem Landschaftbild veschwannen.
Zu de Gemengen an der Minettsgéigend ziele streng geholl just d'Gemenge Péiteng, Déifferdeng, Suessem, Esch-Uelzecht, Schëffleng, Keel, Rëmeleng an Diddeleng. Meeschtens gëtt awer einfach de ganze Kanton Esch-Uelzecht domat gemengt.
Dat bossegt ass, datt just déi Leit, déi net am Land vum roude Buedem, mä am Rescht vum Kanton Esch-Uelzecht liewen, vu sech behaapten, si kéimen aus dem Minett. Déi richteg Minettsdäpp awer kennen deen Ausdrock guer net a soe ganz einfach, si wieren aus dem Süden.
Den Ausdrock vum roude Buedem / Terres rouges fir säin Deel geet net wéi ee kéint unhuelen op dat iewescht rout Minettslager zeréck, mä op den däitschen Hütten-Aktië-Veräin "Rothe Erde" mat senge bis zu 11 Héichiewen zu Lëtzebuerg, dee säin Numm vum Standuert vum Mammenhaus am Oochener Staddeel Rothe Erde hat, deen eytmologesch vun "ofgeholztene Buedem" ("gerodete Erde") hierkënnt. Sou ass dann och an éischter Linn d'Schmelz laanscht d'Other Strooss zu Esch-Uelzecht "Terres-rouge" genannt ginn, vum Enn vum Éischte Weltkrich u bis s'ugaangs der 1970er Joren zougemaach gouf. Mat der Zäit huet deen Ausdrock sech duerch eng falsch Iwwersetzung fir d'ganz Minettsgéigend agebiergert.
Geschicht
Schonn am 3. Joerhonnert v. Chr. hunn d'Kelten ugefaangen, Wakeminett (dt. Bohnerz) ze sammelen an anzeschmëlzen. Dat ware kleng knollenaarteg Brongeisesteng, déi een dacks nom Plouen einfach sou um Feld fonnt huet. Spéider an der Réimerzäit ass och verschiddentlech no Eisenäerz gegruewe ginn, mä dat huet d'Liewe vun deene meeschte Leit ni grouss beaflosst. Si waren aarm Baueren, déi maximal zu e puer Honnerten a verspreeten Dierfercher gewunnt hunn. Net ëmsoss huet den Napoléon 1795 d'Land als Département des Forêts a säin Empire erageholl, well ausser Bëscher an emol eng Wiss oder e Feld gouf et zu där Zäit net vill. Eng ganz Rëtsch Leit hu sech als Wander- a Geleeënheetsaarbechter duerch d'Liewe geschloen.
1850 ass de Fransous Renaudin, deen iwwerall Buedemprouwe geholl huet, op de groussen Eisegehalt vum Gestengs am Süde vum Land opmierksam ginn. Op lëtzebuergeschem Gebitt leien effektiv 3.740 vun den 100.000 ha vum loutrengesch-lëtzebuergeschen Äerzbaseng. Et handelt sech dobäi ëm déi bedeitendst Eisenäerzoflagerunge vun der Äerd. Mat där formidabler Entdeckung koum et zu enger schlagaarteger Verännerung am Minett, déi indirekt och fir de Rescht vum Land den Opschwonk bedeit huet.
Op industrieller Basis goufen d'Minettssteng dunn tëscht 1860 an 1981 ofgebaut a verschafft. .
Hydrographie
Déi meescht Waasserleef am Minett gehéieren zum Anzuchsgebitt vun der Musel. Eng Ausnam ass d'Kuer mat hiren Niewebaachen, déi zum Anzuchsgebitt vun der Meuse gehéieren.
Minetter Dialekt
An der Linguistik gëtt déi Dialektform vum Lëtzebuergeschen, déi am Südweste vum Land geschwat gëtt, dacks 'Minetter ' genannt. Charakteristesch dofir si Partikularismen am Vokalismus, wéi z. B. bei de Pronomina "mär" an "där" fir "mir" an "dir"; "moar" a "Goar" fir "mar/muer" a "Gare", asw. Dacks gëtt och de "sch" méi prononcéiert ausgeschwat wéi am Rescht vum Land a bei verschidde Wierder op "-cht" fält de "ch" ewech (z. B. "Lut" fir "Luucht", "Gesit" fir "Gesiicht").
Maastrichtium
De Maastrichtium, ass dat jéngst Zäitalter aus der Ieweschter Kräidepoch. Virum Maastrichtium war den Zäitalter vum Campanium aus der selwechter Epoch. De Maastrichtium gëtt selwer vum Danium aus der d'Epoch vum Paleozen ofgeléist.
Dës Stuf ass no der Stad Maastricht an Holland benannt. De belsche Geolog André Hubert Dumont (1809-1857) huet dësen Numm virgeschloen.
Minett (Äerz)
Minett ass en oolithescht Eisenäerz dat am Süde vum Lëtzebuerger Land usteet, an der sougenannter Minettsgéigend, souwéi a Loutrengen. Den Numm ass am Fong e pejorativen Diminutiv vu mine (Grouf) well d'Minett e relativ schappegen Eisegehalt vun 22 bis 37 % huet.
Arrondissement Hasselt
D'Arrondissement Hasselt ass eent vun den dräi Arrondissementer an der belscher Provënz Limburg. D'Arrondissement huet eng Fläch vun 906,15 km² an hat um 1. Januar 2006 395.032 Awunner.
D'Arrondissement ass e Geriichtsbezierk an en administrative Bezierk. An de Geriichtsbezierk falen och nach d'Gemenge Lommel, Hamont-Achel, Neerpelt, Overpelt, Hechtel-Eksel, Peer an Houthalen-Helchteren aus dem Arrondissement Maaseik.
Minett (Äerz)
Enstoe vun de Lager
D'Minett ass wärend dem mëttlere Jura, dem sougenannten Dogger, entstanen a fir genee ze sinn am Aalenium virun 174,1 bis 170,3 Millioune Joer.
De Gehalt u Kallek a Kiselsaier spillt eng wichteg Roll, souwuel beim Ofbau wéi och bei der Verhüttung am Héichuewen. Wann d'Verhältnes CaO:SiO2 bei 1,5 läit, da kann een d'Eisenäerz ouni Zougabe schmëlzen, läit d'Verhältnes iwwer 1,5 dann ass et kallekegt Äerz, läit et drënner dann hu mer et mat kiselegem Äerz ze dinn. Zu Lëtzebuerg fënnt ee keen neutraalt Verhältnes, mä dofir awer déi zwee aner, getrennt duerch d'Uelzechtdall: am Rëmelenger Becken ass kallekegt Äerz (Fe 20-33 %; CaO 15-18 %, SiO2 6-7 %), an am Déifferdenger Becke kiselegt Äerz (Fe 29-34 %; CaO 8 %, SiO2 17 %).
D'Minett läit an zéng Lager, déi no hirer dominanter Faarf benannt goufen. Et ënnerscheet een tëscht dem routsandegen, ieweschte routkallekegem, ënneschtem routkallegen, rouden, wëlle gielen, gielen, groen, brongen, schwaarzen a grénge Lager (vun uewen no ënnen opgezielt). Zu Lëtzebuerg ware se awer net alleguer an all Minière vertrueden, gemenkerhand huet ee just dräi bis sechs Lager vu gewéinlech zwéi bis dräi Meter Déckt fonnt. Dës Minettsschichte gi getrennt vun de sougenannten Tëschemëttelen, an zwar Kalleksteen (Bengeléck), Mergel (Buch) a Sandsteen. Déi eenzel Schichte koumen zoustanen, well de Mieresspigel staark geschwankt huet, an dann aner Zorten Oflagerunge favoriséiert huet. D'Faarwe vun der Minett hänken domat zesummen op et vill Bakterië gouf déi d'Eise rout oxidéiert hunn oder net, a wéi eng aner Mineralie a wéi enger Konzentratioun mat ofgelagert goufen. Dobäi konnt eent an dat selwecht Lager och alt emol seng Faarf wiesselen, mä d'Terminologie ass trotzdem bliwwen. D'Minettslager hunn eng Neigung vun 1-2 % a Richtung Südwesten. Zu Lëtzebuerg komme se un d'Surface, soudatt een hei entweeder mat Galerië riicht erafueren oder souguer Dagebau bedreiwe konnt, wärend se a Loutrénge scho vill méi déif leien an dacks just iwwer Schächt erreecht konnte ginn. Duerch Beweegungen an der Äerdkuuscht si plazeweis Rëss entstanen, an déi gebascht Lager goufen op verschidden Héichte gesat. Et sinn déi sougenannt Verwerfungen, mat heiansdo bedeitende Spronghéichten, soudatt e Lager net ëmmer riicht weider ofgebaut konnt ginn. Déi bedeitendst Verwerfunge sinn:
Geschicht
Dat ganzt Becke vu ronn 100.000 ha, vun deem mat 3.740 ha just e klengen Deel op haitegem Lëtzebuerger Staatsgebitt läit, gëllt mat geschatenen urspréngleche 6 Milliarden Tonnen Äerz als eent vun de gréisste vun der Welt. Schonn am 3. Joerhonnert v. Chr. hunn d'Kelten dat sougenannte Bounäerz verhütt. D'Gallo-Réimer hu Stollen duerch de Fiels gedriwwen. Dat richtegt Ausmooss vun de Minettsvirkomme gouf awer eréischt 1850 vum Fransous Renaudin entdeckt an dat selwecht Joer hunn d'Bridder Metz sech dru gewot fir Minett an hirem Eecher Betrib ze schmëlzen. Den héije Phosphorgehalt vun der Minett (0,5 bis 1,0 %) huet uganks nach den industriellen Ofbau erschwéiert, bis datt dëse Manktem 1878 duerch d'Erfindung vum Thomas-Verfahre besäitegt konnt ginn. D'Offallprodukt Thomasmiel gouf e richtege Seege fir déi wéineg fruchtbar Éisleker Biedem an huet do den Ubau vu Weess a Gromperen erméiglecht. Eng Hellewull Minettsdäpp goufe gebraucht, als éischt aus allen Deeler vum Land, duerno koume jonk Italieener an däitsch Biergfachleit, tëscht deenen zwéi Weltkricher du virun allem Polen a Jugoslawen. Bal 7.000 Biergaarbechter waren 1906 gläichzäiteg beschäftegt, duerno sinn et der duerch den Asaz vu Maschinnen nees manner ginn. Iwwer 1.400 Doudeger huet de Biergbau am Ganzen ze bekloe gehat. Den Héichpunkt vun der lëtzebuergescher Äerzfërderung gouf mat bal 8 Milliounen Tonnen am Joer 1957 erreecht. Dat konnt awer net verhënneren, datt d'Minett do scho sukkzessiv duerch méi héich konzentréiert Importäerzer (mat engem Eisegehalt vu 60 bis 70 %) ersat gouf an ëmmer méi Grouwen hir Diere fir ëmmer hu missen zoumaachen.
Den 1. Dezember 1981 huet mam Thillebierg zu Déifferdeng déi lescht Lëtzebuerger Grouf opgehalen, an den 28. Juli 1997 war och Exitus zu Tressange, Montrouge Däitsch-Oth (den Agank louch zu Esch-Uelzecht). Ee Mount drop gouf dee leschte Lëtzebuerger Héichuewen zougemaach.
No ronn 140 Joer Ofbau däerft awer ëmmer nach d'Hallschent vun der Minett am Buedem waarden.
Nelly Sachs
D'Leonie genannt Nelly Sachs, gebuer den 10. Dezember 1891 zu Berlin, a gestuerwen den 12. Mee 1970 zu Stockholm, war eng däitsch - jiddesch Schrëftstellerin a Lyrikerin, déi zanter 1940 a Schweden gewunnt huet, an 1953 d'schwedesch Nationalitéit krut.
Séi vu Longemer
De Séi vu Longemer ass eng vun den Héichbuerge vum Tourismus an de Vogesen, an der Gemeng Xonrupt.
Nelly Sachs
1966 krut si zesumme mam Samuel Joseph Agnon den Nobelpräis fir Literatur.
Séi vu Longemer
Duerch de Séi, deen aus der Äiszäit staamt, leeft d'Vologne.
Nelly Sachs
Kuckt och
Lëscht vun de Laureate vum Nobelpräis fir Literatur
Séi vu Longemer
De Séi huet eng Fläch vu 76 ha, an ass 1.950 Meter laang, a 550 Meter breet. Seng geographesch Koordinate sinn:
D'Enstoe vun der Vallée des lacs
Am Laf vum Äiszäitalter waren d'Vogesen e puermol vu Gletscher bedeckt an déi dräi Séien an der Vallée des lacs stamen aus der leschter Period, der Würmäiszäit (80.000 - 10.000 v. Chr.).
Fédération luxembourgeoise de tennis de table
D'Fédération luxembourgeoise de tennis de table, ofgekierzt FLTT, ass d'Federatioun vun den Dëschtennisveräiner zu Lëtzebuerg.
D'FLTT gouf de 15. Oktober 1936 ënner dem Numm Fédération luxembourgeoise de ping-pong gegrënnt. D'Grënnungsversammlung war am Café de la Bourse an der Stad Lëtzebuerg.
Am Abrëll 1939 ass d'Federatioun an de Comité olympique et sportif luxembourgeois (C.O.S.L.) opgeholl ginn.
Allgemeines helvetisches, eydgenössisches oder schweizerisches Lexikon
D'Allgemeines helvetisches, eydgenössisches oder schweizerisches Lexikon, och bekannt als Leu-Lexikon, ass déi eelst Schwäizer Enzyklopedie.
Kriibsen
D'Kriibsen (Crustacea) bilde mat op d'mannst 52.000 bekannten Aarten en Ënnerstamm vun den Arthropoden. Déi meescht dovu liewen am Mier.
Kierperbau
Kriibsen ënnerscheede sech ganz däitlech an der Gréisst an um Kierperbau. Si hunn awer alleguer e Baussesklett, dee si fir ze wuesse vun Zäit zu Zäit ofhaite mussen, an zwee Puer Antennen. Vill vun hinnen hu Komplexaen. Si ootme meeschtens duerch hir Kimen un de Been. Verschidde Kriibsaarten hu speziell Bee fir ze schwammen. Zéngfousskriibsen hunn dacks vir Schéieren amplaz Been. Hire Kreeslaf ass op an hiert Blutt (Hämolymphe) fléisst bei de groussen Aarten duerch de Kierper an d'Häerz zeréck. D'Nervesystem besteet aus Kniet.
Organell
Organell ass den Diminutiv vun Organ. Domat sinn déi Elementer bannent enger Zell gemengt, déi dës Zell funktionéieren dinn, sou wéi d'Organer en Organismus funktionéieren dinn.
Claude Jade
Mat Regisseure wéi Édouard Molinaro (Mon oncle Benjamin), Serge Korber (Les feux de la chandeleur) a Benoît Lamy (Home sweet Home) huet d'Claude Jade sech no an no zu enger vun deene beléiftste franséische Schauspillerinnen entwéckelt. Si huet an amerikaneschen (Topaz), belschen, italieeneschen, japaneschen, däitschen a russesche Filmer matgespillt.
Organell
Et kann en d'Organelle follgendermoossen opdeelen:
Claude Jade
D'Claude Jade ass den 1. Dezember 2006 an engem Spidol un engem Retinoblastom, engem béisaartegen Aekriibs, gestuerwen.
Literatur
Hir Memoire sinn 2004 publizéiert ginn ënner dem Titel Baisers envolés bei Milan, an der Kollektioun Essais Documents, 224 Säiten.
Fësch
D'Fësch (Pisces) si Wierbeldéieren déi ausschliisslech oder bal ausschliisslech am Waasser liewen, mat Kimen ootmen, a keng Tetrapoden (Wierbeldéiere mat Patte) sinn.
Mat iwwer 33.300 Aarte stellen d'Fësch méi wéi d'Hallschent vun den haut liewende Wierbeldéieren.
An der traditioneller Systematik ginn d'Fësch als eege Grupp gefouert. Well si awer keng natierlech Déieregrupp bilden, gi si an der moderner, phylogeneetescher Systematik, där hir Grondlagen an den 1950er a 1960er Joren ausgeschafft goufen, net méi als eege Grupp gefouert. D'Grënn dofir sinn:
Aus reng praktesche Grënn an och am alldeegleche Sproochgebrauch gëtt dacks de Begrëff Fësch bäibehalen, awer a wëssenschaftlechen Texter da meeschtens tëscht Gänseféisercher gesat.
Liewensraum
Fësch fënnt een am Séisswaasser an am Mier.
Beschreiwung
Si hunn e stroumlinnefërmege Kapp a Kierper mat enger schläimeger a glater Haut. Hir Flosse si mat knachegen a knorpelege Flossestrale gestäipt. Iwwer d'Kimen huele si Sauerstoff aus dem Waasser op. No der Kierperform an dem Kierperbau ënnerscheet een dräi grouss Gruppen: déi ouni Kifer, d'Knorpelfësch an d'Schankefësch.
Wirtschaftlech Bedeitung a Menacen
A wirtschaftlecher Hisiicht bedeitend ass d'Fëscherei, mä och den Handel mat Zirfësch. Déi zwéi kënnen awer d'Fëschbestänn bedreeën. Weider Gefore fir d'Fësch si Schuedstoffbelaaschtung, Flossverbauung, Erwäermung an Ausdréchnen.
Ecotoxicologesch Bedeitung
D'Fësch sinn der Waasserqualitéit (Sauerstoffkonzentratioun, pH-Wäert, Temperatur, geléisten natierlech an anthropogene Matièren) iwwer hir Kimen direkt ausgesat a reagéieren dowéinst empfindlech op d'Verschmotzung. Se sinn dofir och wäit verbreet Test- a Monitoring-Aarten a wëssenschaftlech Modellorganismen an der Ecotoxicologie.
Langusten
D'Langusten  (Palinuridae) gehéieren zu de Panzerkriibsen (Reptantia).
Kazendéieren
D'Kazendéieren (Feloidea) sinn eng Iwwerfamill aus der Uerdnung vun de Raubdéieren.
Fernand Toussaint
De Fernand Toussaint, * 1873, † 1956, war e belsche Moler. Hien ass haaptsächlech duerch seng Fraeportraite bekannt ginn. Hien huet awer och Blummen a Landschafte gemoolt a Plakaten entworf. Eng vu senge ganz bekannte Plakaten huet hie fir d'Bréisseler Foire entworf.
Canton de Toulouse-1
De Canton de Toulouse-1 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Toulouse, am Departement Haute-Garonne an der Regioun Occitanie.
Zytoplasma
D'Zytoplasma bezeechent alles wat an enger Zell enthalen ass, ausser dem Zellkär, et erstreckt sech also vun der Membran bis un d'Enveloppe vum Kär. Sou enthält et nieft dem Zytosol (Waasser + geléisten Substanzen) och déi membranéis Organellen.
Wal
D'Wuert Wal bezeechent:
Arrondissementer am Departement Aisne
D'Departement Aisne huet 5 Arrondissementer mat follgenden Haaptuerten: Laon, Château-Thierry, Saint-Quentin, Soissons a Vervins.
D'Arrondissementer sinn:
Park zu Heeschdref
De Park zu Heeschdref gehéiert zum Heeschdrëffer Schlass a läit lénks vun der Strooss (N7/E421) déi vu Walfer op Bouferdeng am Uelzechtdall féiert.
De Park
Vun der Haaptstrooss ass de Park duerch eng héich Mauer getrennt. D'Haaptentrée vum Park, an och déi vum Schlass, leien an der Strooss déi vun Heeschdref op Mëlleref a Steesel féiert (rue de Müllendorf).
Hannenaus am Park, a Richtung Walfer, laanscht d'Haaptstrooss, läit de Kierfecht fir d'Nonne vun der Doctrine chrétienne.
Bemierkenswäert Beem am Park
Am Park stinn eng Rëtsch al Beem, vun deenen der zwéin zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gezielt ginn: eng Schwaarzkifer an eng Summereech. Béid Beem si ronn 175 Joer al.
Schwaarzkifer
D'Schwaarzkifer (Pinus nigra; pin noir; Schwarzkiefer) steet nieft enger kënschtlech ugeluechter Quell, där hiert Waasser duerch de Park erof an e Weier leeft. Dëse Bam ass deen imposantste vu senger Aart zu Lëtzebuerg. 1981 gouf hien als den 12. déckste Bam zu Lëtzebuerg gefouert.
D'Schwaarzkifer ass ënner dem Numm Bam vum Prënz Henri bekannt. Den Henri vun Oranien-Nassau (1820-1879) war 1849 vu sengem Brudder, dem Wëllem III., Kinnek vun Holland a Groussherzog vu Lëtzebuerg, zum Gouverneur vu Lëtzebuerg ernannt ginn. De Prënz Henri huet am Schlass zu Walfer gewunnt, vu wou aus hie säi Frënd an Noper, de Banquier Léon Lippmann (1808-1883) op deem sengem Schlass zu Heeschdref besicht huet. Béid Männer sinn dacks am Park spadséiert an hunn ënner dëser Kifer gerascht a sech ënnerhalen. Dohier den Numm vum Bam.
Den Ëmfank vum Stamm, op Broschthéicht gemooss, huet follgendermoossen zougeholl:
Stilleech
D'Stilleech (Quercus robur; chêne pédonculé; Stieleiche) steet ronn 50 m vun der Schwaarzkifer ewech. Hire Stamm ass bis héich erop dicht mat Wantergréng (Efeu) bewuess. Dëse Bam gouf 2002 fir d'éischt op d'Lëscht vun de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg opgeholl.
Ëm 2000 gouf en Ëmfank op Broschthéicht vu 4,33 m (wéinst dem Wantergréng ass de geneeë Wäert e bëssen onsécher) an eng Gréisst vun 29 m gemooss.
De Kierfecht am Park
1980 gouf um Kierfecht eng Morgue gebaut, dat no de Pläng vum Architekt André Haagen. Si erënnert och un d'Schwësteren déi 1964 am Kongo ermuert goufen.
Italieenesch Kricher
D'Italieenesch Kricher waren eng Rei vu Konflikter vu 1494 bis 1559, déi sech zum gréissten Deel um Gebitt vum haitegen Italien ofgespillt hunn. Nieft alle gréisseren europäesche Staate waren och bal all italieenesch Staaten an souguer d'Osmanescht Räich doru bedeelegt. An Allianzen, déi ëmmer nees gewiesselt hunn, goufen zimmlech ënnerschiddlech Krichsziler verfolleg. Zu de Kricher koum et duerch en dynastesche Konflikt ëm d'Kinnekräich Neapel, deen an engem europäesche Muechtkampf tëscht dem franséische Kinnekshaus Valois an den Habsburger eskaléiert ass. D'Kricher si 1559 mam Fridde vu Cateau-Cambrésis zugonschte vu Spuenien op en Enn gaangen.
Maschinenring
E Maschinenring ass en Zesummeschloss vu landwirtschaftleche Betriber, fir zesumme grousst Material - Trakteren, Méidrescher,... - zesummen ze notzen, an och, fir landwirtschaftlech Aarbechtskräfte bei Iwwerkapazitéiten ze vermëttlen. Si kënnen als Veräin oder als Genossenschaften organiséiert ginn.
Italieenesch Kricher
D'Kinnekräich Italien, wat nom Enn vum karolengesche Räich entstane war, ass schonn am 10. Joerhonnert ënner d'Virherrschaft vum däitsche Keeser Otto I. geroden. An dësem däitsch-italieenesche Groussräich hu sech de Poopst an de Keeser ëm d'Virherrschaft gestridden. Dës Streidereien hunn an den italieenesche Gemengen de Géigesaz tëscht Ghibellinen a Guelfen zur Folleg gehat. No an no hu sech déi italieenesch Stadstaate vun der Virherrschaft vum Hellege Réimesche Räich lassgerappt, sinn duerno awer duerch Kämpf tëscht verschiddenen Adelsfamilljen ënner d'Herrschaft vun eenzele Fürste geroden. Dës Fürsten hu versicht, hir Muecht an hiren Aflossberäich duerch Sëldnerarméien (Condottieri) z'erweideren. Déi Entwécklung huet sech bis zum Fridde vu Lodi (1454) konsolidéiert, dee versicht huet, e Gläichgewiicht (wann och labil) tëscht den onofhängegen italieenesche Staaten ze schafen.
Maschinenring
An der Lëtzebuerger Landwirschaft ginn déi Kooperatiounsforme vum Staat nohalteg ënnerstëtzt, well se zu enger Reduktioun vun de feste Käschte féieren an domat zu der Erhalung an der Verbesserung vun der Kompetitivitéit vun de Betriber bäidroen.
Italieenesch Kricher
Vun Norden no Süden huet sech Italien an der Renaissance follgendermoosse presentéiert:
Maschinenring
D'Maschinenringe sinn zu Lëtzebuerg tëscht 1972 an 1974 a Form vu Genossenschaften entstanen.
Um Spaweck
Websäit vum MBR
Canton de Guillon
De Canton de Guillon ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Avallon, am Departement Yonne an der Bourgogne-Franche-Comté.
Klatz
Eng Klatz ass e kugelfërmegt Spillgezei, dat virun allem bei Keelespill zum Asaz kënnt. Am Géigesaz zu engem Ball si se aus enger homogeener Matière; traditionell si Klatzen aus Holz, et gëtt der och aus Konschthaarz.
Kuckt och
Schnéiklatz
Canton de Salers
De Canton de Salers ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mauriac, Departement Cantal an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Departement Ariège
D'Ariège (09) [] ass e franséischt Departement. D'Departement huet d'Nummer 09 an der Numerotatioun vun de franséischen Departementer a läit an der Regioun Occitanie.
Canton de Vatan
De Canton de Vatan ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Issoudun, am Departement Indre an der Regioun Centre.
Tubak
Den Tubak (Nicotiana) ass eng Planzegattung aus der Famill vun den Nuetsschietgewächser (Solanaceae).
Et gëtt 65 verschidden Aarte vun Tubak.
Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt et ronn 50 Lycéeën oder Schoulen an deene Secondairesklassen ugebuede ginn. An den ëffentlechen a private Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg waren 51.374 Schüler fir d'Schouljoer 2022/2023 ageschriwwen.
Steve Morse
De Steve J. Morse, gebuer den 28. Juli 1954 zu Hamilton / Ohio, ass de Gittarist vun Deep Purple.
Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg
Lycée oder Lycée technique ?
Duerch Gesetz vum 24. Juni 2004 iwwer d'Organisatioun vun de Lycéeën an den technesche Lycéeën, kréien déi Secondairesschoulen, déi vum 20. Juli 2004 un an d'Liewe geruff ginn an och techneschen Enseignement ubidden, d'Bezeechnung "Lycée".
Steve Morse
De Steve Morse ass ee vun deene verséiersten an virtuoseste Gittariste vun der Welt. Hien ass a praktesch alle Musekstiler doheem, wat op seng verschidden, a vill Influenzen zeréckzeféieren ass. Hien huet wéi vill aner grouss Gittaristen, op der Berklee School of Art zu Bosten (USA) Jazz studéiert.
Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg
« Enseignement secondaire »
Den 29. August 2017 gouf d'Gesetz vun 2004 op enger Rëtsch Punkte g'ännert. Absënns d'Bezeechnung vun den eenzele Secondairesausbildunge gouf ëmgenannt:
De Superjhemp géint de Bommeléer
De Superjhemp géint de Bommeléer ass den 1. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga deen 1988 erauskoum.
Ëm wat geet et?
Zanter engem Joer gëtt Luxusbuerg vun engem Bommeleeër terroriséiert, deen d'Kachkéisfabréck, d'Bouneschluppfabréck, d'Brauerei, de Palais an de Justizministère an d'Luucht gesprengt huet. Wéi d'Regierung en Erpresserschreiwes kritt, ass kloer datt de Bommeleeër, als Deel vun enger internationaler Organisatioun, drop aus ass, fir all d'Banken aus dem Land erauszekréien. Soss géif et mat de Bomme weidergoen, bis datt d'Identitéit vun de Luxusbuerger komplett zerstéiert ass.
An dëser Zäit vu gréisster Nout mellt sech de Superjhemp bei den Autoritéiten an deklaréiert, datt hien dem Bommeleeër d'Handwierk leeë wëll. De Lieser gëtt weider gewuer, datt de Superjhemp nieft senger Geheimidentitéit als Superheld nach e biergerlecht Liewen als Charel Kuddel féiert, engem brave Familljepapp, deen am Ministère fir Ongeléist Problemer, Sektioun vun den Hoffnungslose Fäll, schafft.
De Policeinspekter Schrobiltgen enquêtéiert fir säin Deel bei de Banken, fir erauszefannen, op déi och sou en Erpresserbréif kruten. Säi Wee féiert en als éischt bei d'Bank Rott, déi awer just als Tarnung fir de Chef vun der Terrorband déngt. Well de Schrobiltgen do duerch Zoufall e wichtege Kompliz vun den Terroriste gesäit, huelen déi e fest a spären en an den Tresor an. E kann zwar vun do fortlafen, mä grad wéi en dem Superjhemp erziele wëll, wien den Terroristen hire Kompliz ass, kritt en eng op d'Kopp a verléiert sou säi Verhalt.
Op sech eleng gestallt, fält dem Superjhemp op eemol an, datt hie viru kuerzem als Charel Kuddel am Ministère fir Ongeléist Problemer en Dossier iwwer e gewësse Poli Sprock am Grapp hat, dee grad sou freeschlech geroch huet wéi e Schong, deen de Bommeleeër eng Kéier verluer hat. De Superjhemp flitt direkt a säi Ministère an iwwerrascht do de Bommeleeër, dee keen anere wéi dee Sprock ass, wéi e grad wollt säin Dossier klauen.
Kuriéises
D'Geschicht vum alleréischte Superjhemp-Album gräift kloer d'Bommeleeër-Affär op, déi Lëtzebuerg knapps zwee Joer virdru beweegt huet. Donieft fënnt een awer och kuerz Referenzen op aner Aktualitéitssujeten, wéi d'Erëffnung vum Helleg-Geescht-Tunnel, d'Aweiung vun der Atomzentral zu Kettenuewen oder d'Gruewe vum Eurotunnel ënner der Manche.
An der zweeter Oplo vum Album, déi 1991 nokoum, fënnt een zwou Säite weider wéi an där éischter. Et handelt sech ëm en Epilog, deen de Lien mécht mat engem spéidere Superjhemp-Album.
Personnagen am Album
(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)
Canton d'Agde
De Canton d'Agde ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Béziers, am Hérault, an der Regioun Occitanie.
Canton de Cusset-Nord
De Canton de Cusset-Nord war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Vichy, am Allier an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Éiter
Geographie
Éiter läit am Sirdall, tëscht den Uertschafte Schraasseg am Norden a Mutfert am Süden. Weider Nopeschdierfer sinn der Auer no, Kanech, Greiweldeng, Bus, Ierseng, a Sandweiler. D'N2, d'Haaptverbindungsstrooss tëscht Réimech an der Stad féiert 2 Kilometer südlech laanscht d'Duerf. Trotzdeem geet ee groussen Deel vum däitsche Grenzverkéier iwwer d'Busser Strooss duerch Éiter, fir an d'Stad schaffen ze fueren.
Virgeschicht
Siidlungsspueren an den Hielen an ënner de Fielsen, op béide Säite vum Ufer vun der Kackeschbaach, net wäit vun der Éitermillen, deiten op eng prehistoresch Siidlung an der Géigend vun Éiter hin. Den Nic Thill, en Hobby-Archeolog a fréiere Schoulmeeschter vun Éiter, huet an den 1930er Joren do bedeitend Entdeckunge gemaach. Hien huet, als éischt am Steebroch beim Kackerter Haff a méi spéit och um Huelen Äer (en Hank südwestlech vun der Heed), prehistoresch Déiereschanken an Handwierksgeschier fonnt. Dat mécht Éiter zu enger vun den eelste Siidlungen zu Lëtzebuerg.
Réimesch Spueren
Am Wénkellach si réimesch Griewer entdeckt ginn, an Iwwerreschter vun enger réimescher Villa mat Waasserleitung goufen am Wëllemslach fonnt. Déi wichtegst réimesch Siidlung stoung um "Hacca", an der Géigend vum haitegen Hakenhaff. Do stoung eng grouss réimesch Villa um Kiem, eng wichteg Militär- an Handelsstrooss, déi Metz mat Tréier verbonnen huet an duerch Éiter gefouert huet. Ee klenge Wee, ee sougenannten Diverticulum, deen d'Stroosse vu Reims op Tréier an déi vu Metz op Tréier matenee verbonnen huet, huet um "Hacca" op d'Haaptstrooss geleet. D'Villa um "Hacca" war warscheinlech ee Posten, wou d'Passante vum "Diverticulum" kontrolléiert gi sinn.
Fränkesch Spueren
Den däitschen Numm, Ötringen, deit op ee fränkeschen Ursprong hin. Uertsnimm mat der Endung "-ingen", ginn an der Reegel op déi vir-karolengesch Siidlungsperiod zeréck. Warscheinlech hu sech, scho virum Enn vun der Vëlkerwanderung, fränkesch an alemannesch Famillen zu Éiter néiergelooss. Ee Beweis, fir déi Besiidlung, si fränkesch Griewer, déi beim Bau vun der Strooss, tëscht Éiter a Kanech, géint Enn vum nonzéngte Joerhonnert, fräigeluecht goufen. D'Franken an d'Alemannen, déi zur Spéit-Antiquitéit agewandert sinn, hunn déi réimesch Villaen zerstéiert, éier si sech an der Géigend néiergelooss hunn. D'Réimer, sinn zu hirer Zäit, deene suppegen Ecker laanscht d'Sir, ëmmer aus de Féiss gaangen, an hu léiwer op de Koppen iwwer dem Dall gebaut, déi nei Eruewerer, am Géigesaz, sinn awer lues a lues an den Dall geplënnert, fir do hir Siidlungen ze bauen. D'Duerf, a senger haiteger Form, ass deemno eréischt an der Frankenzäit entstanen. Zu där Zäit ass och ugefaange ginn, d'Sir riicht ze zéien.
Geschichtlech Dokumenter
Déi éischt noweislech Schrëftstécker, an deenen Éiter ernimmt gëtt, féieren op d'Joer 1128 zeréck. 938 haten d'Mënschen aus der Diözees Tréier ënner enger schwéierer Dréchent ze leiden. Déi betraffen Awunner hate vun do u geschwuer, all Joer op Tréier ze pilgeren, sollt hiert Gebiet no Reen erhéiert ginn. Well de Reen dunn agetraff war, huet den deemolegen Tréierer Äerzbëschof, Egbert vun Tréier an engem Schreiwes déi sougenannt Bannpressessioun op Tréier ugeuerdent, déi all Joer um Mëttwoch vun der drëtter Woch no Ouschtere si sollt. Spéider hunn déi Uertschaften, déi méi wäit ewech waren, erlaabt kritt an d'Abtei Notre-Dame a Clausen ze pilgeren. Den Abt Folmar hat d'Erlabnes, fir d'Verleeë vun der Wallfaart vum Tréierer Bëschof Bruno krut. An engem Schreiwes vun 1128 huet de Folmar sech dee Privileeg, vum Poopst Honorius II., bestätege gelooss. 26 Pare si vun elo un a Clausen gepilgert, eng vun deene benannte Pare war Otheriga, also Éiter.
Entstoe vum Duerf
No der Vëlkerwanderung hu sech verschidden Eruewerer am Sirdall néiergelooss. Dat Duerf dat an där Period entstanen ass, war am Ufank sou kleng, datt et den Titel "Duerf" eigentlech kaum verdéngt hat. Meeschtens waren déi haiteg Dierfer deemools nëmmen aus e puer, oder souguer nëmmen aus engem eenzegen Haff, zesummegesat. Och Éiter war warscheinlech am sechste Joerhonnert, nëmmen zwéi bis dräi Häff grouss, mat ronn 20 Awunner. Zu Éiter ass d'Bevëlkerung bis zum Schluss vum éischte Joerdausend staark geklommen. D'Zuel vun den Häff war an der Tëschenzäit an d'Luucht gaangen, an Éiter war e richtegt Duerf ginn. Wéi vill Bauerenhäff genee zu där Zäit do waren, ass net genee gewosst. Aus dem fréie Mëttelalter, sinn nach keng Dokumenter iwwer Éiter opgedaucht.
NGC 6389
Den NGC 6389 ass eng Spiralgalaxis, déi ronn 164 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Am NGC 6389 goufe mat SN 1999ab an SN 2000m bis elo zwou Supernovaen observéiert.
Entdeckung
D'Spiralgalaxis NGC 6389 gouf den 29. Juni 1799 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
Warschauer Pakt
De Warschauer Pakt war wärend dem Kale Krich vun 1955 bis 1991 eng Militärallianz tëscht der Sowjetunioun a sengen osteuropäesche Satellittestaaten an domat den direkte Géigespiller vun der NATO.
NGC 1049
Den NGC 1049 (och Fornax 3 genannt) ass e Kugelstärekoup am Stärebild Fornax. Hie gouf am Zäitraum tëscht 1834 bis 1838 vum John Herschel entdeckt. De Kugelstärekoup war duerch seng däitlech méi héich Flächenhellegkeet laang Zäit viru senger Heemechtgalaxis, der Fornax-Zwerggalaxis z'observéieren. Den NGC 1049 ass deen hellste vu sechs bekannte Kugelstärekéip an der Fornax-Zwerggalaxis. De Stärekoup weist eng kleng Metallizitéit op an ass domat an der Fréigeschicht vun der Zwerggalaxis entstanen.
Carl Czerny
De Carl Czerny, gebuer den 21. Februar 1791 zu Wien, an do gestuerwen de 15. Juli 1857, war en éisträichesche Komponist, Pianist an e berüümte Pianospedagog.
Bei him sinn e puer bekannt Museker an d'Schoul gaangen, dorënner de Franz Liszt. Hie selwer war e Schüler vum Beethoven, Clementi, Hummel a Salieri, mais hien huet seele Concerte ginn.
Chamagne
Chamagne ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.
G8
D'G8 war bis de 25. Mäerz 2014 en Zesummeschloss vun e puer vun de gréissten Industrielänner an zwar Kanada, Frankräich, Däitschland, Italien, Japan, Groussbritannien, d'USA a Russland. Am Kader vun der Krimkris gouf Russland als Member ausgeschloss.
Canton de Bouglon
De Canton de Bouglon ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Marmande, am Departement Lot-et-Garonne an der Regioun Nei-Aquitaine.
Canton de Cusset-Sud
De Canton de Cusset-Sud war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Vichy, am Allier an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
La rampante
La rampante ass eng monumental bronze Skulptur vum Lucien Wercollier, déi um Campus Geesseknäppchen an der Stad Lëtzebuerg, tëscht dem Lycée Michel-Rodange an dem Kolléisch steet.
D'Skulptur erënnert un e wuerm- oder schlaangenänlecht Déier, dat sech krëmmt an opriicht.
La rampante gëtt vun de Schüler de Wiermchen genannt. Si ginn sech Rendez-vous beim Wuerm.
Historique
D'Skulptur ass 1962 am Optrag vun der Regierung beim Bau vum ‘neie Kolléisch’ um Geesseknäppchen entstanen.
De Wercollier huet dës Skulptur an zwou Versioune geschaaft:
1971 gouf se virun der Entrée vum Lycée Michel-Rodange installéiert.
Wéi an den 1990er Joren op där Plaz e Pavillon (Container) mat Schoulsäll opgeriicht gouf, huet d'Skulptur missen deplacéiert ginn. Si koum dunn op hir haiteg Plaz um Campus, ronn 100 m vun der éischter Plaz ewech, tëscht dem Lycée Michel-Rodange an dem Kolléisch.
Kuckt och
Aner Skulpture vum Lucien Wercollier an der Stad Lëtzebuerg:
Canton d'Allanche
De Canton d'Allanche ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Flour, Departement Cantal an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Léon Daum
De Léon Daum, gebuer den 21. Mäerz 1887 zu Nanzeg, gestuerwen den 31. Mee 1966 och do, war e franséischen Industriellen. Vun 1952 - 59 war hie franséische Member vun der Héijer Autoritéit (dem Executivorgan vun der CECA), déi den 10. August 1952 zu Lëtzebuerg hir Aarbecht opgeholl huet.
No senger Formatioun op der École polytechnique an de Joren 1905-1907 huet hie vun 1911 un als Biergingenieur geschafft, vun 1913 un a Marokko.
Am Krich 1914-1918 war hien Artillerieoffizéier. 1919 gouf hien erëm Biergwierksingenieur op der Saar. 1927 gouf e Generaldirekter vun der Compagnie des forges et aciéries de la marine et d'Homécourt. Am Joer 1949 ass hien hire Vizepresident ginn a geschwënn drop gouf e President vun der "Sollac" (Société lorraine de laminage continu - "Loutrengesch Walzwierksgesellschaft"). Ausserdeem war en am Verwaltungsrot vu verschiddene groussen Entreprisen, wéi "Sidelor", dem Héichuewewierk zu Givers, de Schmelze vu Saint-Étienne a vun Dillingen, awer och am Opsiichtsrot vum Crédit National.
Kapell Näerzeng
De Patréiner vun der Kapell ass den hellegen Andreas, deem säi Fest den 30. November gefeiert gëtt.
Si steet am ëstlechen Deel vun der Uertschaft an der Kierchestrooss, enger Sakgaass, nëmmen zirka 50 m vun der CFL-Linn 60. Ronderëm d'Kapell ass de Kierfecht ugeluecht.
Op der Fassad iwwer dem Agank steet d'Joreszuel 1758.
Zur Par Hunchereng gehéieren ausser der Kapell vun Näerzeng och nach d'Parkierch vun Hunchereng an d'Kapell vu Fenneng.
D'Kapell vun Näerzeng gouf eng Rei Méint tëschent Enn 2021 an Ufank 2022 vun enger Fräikierch benotzt, der Kierch vum Nazareener, eng Glawensgemeinschaft, deenen hir Memberen haaptsächlech vum Cap Vert kommen. Am Februar 2021 gouf Lëtzebuerg, vun der Kierch vum Nazareener, als déi 164. Regioun vun der Kierch ernannt.
Osmanescht Räich
D'Osmanescht Räich (och Ottomanescht oder Tierkescht Räich; tierkesch: Osmanlı İmparatorluğu, amtlech osmanesch Bezeechnung 1907 Memalik-i Osmaniye) ass den Numm fir d'Räich vun der Dynastie vun den Osmanen vun zirka 1299 bis 1923. An Europa gouf d'Land och deemools als "Tierkei" respektiv "Tierkescht Räich" ernimmt. Iwwer Joerhonnerte war d'Osmanescht Räich déi wichtegst Muecht a Klengasien, am Noen Osten, um Balkan, an Nordafrika an op Krim. Am Laf vum 18. a virun allem 19. Joerhonnert gouf d'Räich an Ausernanersetzunge mat en europäesche Muechten a Klengasien zeréckgedréckt, an huet an der Tierkei säin Nofollgerstaat fonnt. D'Osmane ware sunittesch Moslemen an hunn no der Hanefitescher Rechtsschoul gelieft.
Canton du Donjon
De Canton du Donjon war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Vichy, am Allier an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Nomokratie
Nomokratie (vu griichesch nomos d'Gesetz an kratía d'Muecht, Herrschaft) ass d'Ausübung vun der Herrschaft no engem Reegelsystem, dat dem Zougrëff vun den Herrschende zum groussen Deel entzunn ass.
E Klassiker an der Literatur ass d' Introduction to the Study of the Law of the Constitution vum Albert Venn Dicey.
Offensiv Vertrieder vun enger Nomokratie sinn de Friedrich August vun Hayek an den James McGill Buchanan Jr..
Nomocracy
Verviers
Verviers (wa.: Vervî) ass eng Stad a Gemeng an der belscher Provënz Léck. D'Gemeng wéi se haut besteet ass bei de Gemengefusioune vun 1977 entstanen, bei deenen déi fréier Nopeschgemengen Ensival, Heusy, Lambermont, Petit-Rechain a Stembert mat Verviers fusionéiert hunn. 1930 war schonn Hodimont bei Verviers geprafft ginn.
Zu Verviers wunnen eppes iwwer 53.000 Awunner, déi "Verviétois" genannt ginn. D'Stad läit drësseg Kilometer vun der däitscher Grenz ewech, am Dall vun der Weser net wäit vum Barrage vun der Gileppe. Se ass den Haaptuert vum Arrondissement Verviers, deen 29 Gemenge begräift.
Geschichtleches
Zanter dem 10. Joerhonnert huet Verviers zum Fürstentum Léck gehéiert. De Kinnek vu Frankräich Charel den Einfachen hat der Kierch vu Léck dësen Territoire iwwerlooss. Well d'Bëscheef vu Léck och d'Prënze vu Léck waren, koumen dës Territoirë bei de Fürstentum Léck dobäi. Verviers war en Deel vun de 5 bans de Franchimont dat heescht vun der Maarkgrofschaft Franchimont.
Bis an d'Mëtt vum 15. Joerhonnert war Verviers e klengt Bauerenascht, d'Haiser waren aus Holz gebaut, d'Lächer an d'Fouen tëscht den hëlzen Deeler ware mat enger Mëschung vu Stréi a Leem (fr:torchis, de:Kleiberlehm) gestoppt an d'Diech ware mat Stréi oder Lëtsche gedeckt.
Déi éischt Haiser stoungen op enger Plaz déi Sommeleville geheescht huet. Haut erënneren dodrun nach de Pont Sommeleville, d'Place Sommeleville, den Numm vun der Nationalstrooss N61 déi hei Percée de Sommeleville genannt gëtt.
Déizäit hat d'Textilindustrie sech nach net am Dall vun der Vesdre installéiert. D'Woll déi zu Verviers hiergestallt gouf, gouf zu Leiden, dat déizäit eng Textilmetropol war, veschafft. Vill Aarbechter vu Verviers sinn och op Leiden schaffe gaangen. Vu 1638 un huet déi Situatioun sech awer lues a lues geännert. Zu Verviers goufen dunn Dicher hiergestallt, déi mat Woll déi aus der Géigend vun Oochen a Maastricht koum, gewieft goufen, an haaptsächlech op Frankfurt a Stroossbuerg verkaaft goufen. Duech deen Ëmschwonk huet déi ekonomesch an demographesch Situatioun sou geännert, datt Verviers schliisslech 1651 zu der 23. Bonne Ville am Fürstentum Léck ernannt gouf. Am 18. Joerhonnert gouf et um Bord vun der Vesdre Dosende vun Textilfabrécken.
Wéinst dem Merkantalismus tëscht 1650 a 1665 huet Verviers de Marché mat Frankräich an de Vereenegte Provënze verluer. Déi grouss Clientèle koum dunn aus Däitschland soudatt ëm 1740 80% vum Export op de Foirë vu Frankfurt, Leipzig, Köln, a Stroossbuerg gemaach gouf, a vun do weider a Mëttel- an Osteuropa verdeelt gouf. Déi aner 20% goufen an de südlechen a méi spéit an den éisträicheschen Nidderlanden ofgesat.
Grousse Schued war zu Verviers den 18. September 1692 bei engem Äerdbiewen entstane bei deem d'Géigend vu Verviers am Epizentrum louch. Dat Äerdbiewe gëtt zu de Grousse Biewen a Westeuropa gezielt.
Et war an där Zäit vu grousser Prosperitéit, wéi 1781 d'Stadhaus vu Verviers gebaut gouf. D'Pläng ware vum Jacques-Barthélemy Renoz an et hat deemools 300.000 brabännesch Florine kascht.
Un déi grouss Textilbranche zu Verviers erënneren haut nach en ettlech Schlässer a grouss Villaen an der Stad. Um fréieren Douanes-Entrepôt op der Gare Verviers-Ouest dee komplett restauréiert gouf, ërënneren op den zwou Fassaden, d'Wope vun all de Stied déi Handel mat Verviers gemaach hunn, un déi grouss Zäit. Bei der Restauratioun goufen déi fréier Wopen mat enger moderner stiliséierter Fassong ersat.
Haut gëtt et zu Verviers nach just zwéi grouss Textilfabrikanten, dorënner déi weltbekannt Firma Iwan Simonis déi sech an der Fabrikatioun vu Filzer fir Billardsdëscher spezialiséiert huet, a bei där de William Cockerill säin éischt Engagement als Maschinnebauer hat.
Am Ufank vum 17. Joerhonnert hat Verviers d'Stadrechter gefrot a krut déi awer eréischt 1651 accordéiert.
Picpus (Film)
Picpus  ass e franséische Film aus dem Joer 1942 vum Richard Pottier mat der zu Gréiwemaacher gebuerener franséischer Schauspillerin Juliette Faber.
Ëm wat geet et am Film?
Et ass e Kriminalfilm mam Commissaire Maigret no engem Roman vum Georges Simenon.
Carlos Sastre
De Carlos Sastre Candil gebuer den 22. Abrëll 1975 zu Madrid, ass e spuenesche professionelle Vëlossportler.
De Sastre huet als Profi 1997 bei der Ekipp ONCE ugefaangen. Zanter 2001 fiert e fir déi dänesch Ekipp CSC.
Wëlzerbaach
Si huet hir Quell op enger Héicht vun 385 Meter, an enger Griecht déi hiren Ufank am Bësch Alheck nordwestlech vu Buerschent huet. Se leeft déi ganzen Zäit no Norden, fir op der Giewelsmillen, op enger Héicht vun 335 Meter an d'Sauer ze lafen. Si ass 620 Meter laang.
Mëtschbaach
Si huet hir Quell op enger Héicht vu ronn 318 Meter nordëstlech vum Seylerhaff a leeft vun do no Südwesten laanscht de Klenge Buerghaff, tëscht dem Buerghaff an dem Schleederhaff erduerch, fir dann nodeem se ënner dem CR123 erduerch ass, beim Schleederbierg op enger Héicht vun 210 Meter vu riets an d'Uelzecht ze lafen.
D'Mëtschbaach ass ronn 4,5 km laang.
Bouxurulles
Bouxurulles ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.
Canton de L'Isle-sur-Serein
De Canton de L'Isle-sur-Serein ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Avallon, am Departement Yonne an der Bourgogne-Franche-Comté.
Peter Goldreich
De Peter Goldreich, gebuer de 14. Juli 1939 zu New York City ass en US-amerikaneschen Astrophysiker an Astronom.
De Goldreich krut 1963 op der Cornell University den Doktortitel an der Physik. No enger Aarbecht op der Universitéit vu Cambridge gouf hien am Joer 1964 Assistenzprofesser op der University of California zu Los Angeles. 1966 wiesselt hien an d'California Institute of Technology wou hie bis zu senger Emeritéierung 2003 Professer war. Duerno huet hie sech dem Institute for Advanced Study zu Princeton ugeschloss.
Déi theoreetesch Aarbechte vum Goldreich ëmfaasse vill Theemaen, dorënner Planéiten an hir Réng, d'Dynamik vu Galaxien, den interstellare Medium, Pulsaren an Helioseismologie.
Canton de Bédarieux
De Canton de Bédarieux ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Béziers, am Hérault, an der Regioun Occitanie.
Au bonheur des dames
Au bonheur des dames  ass e franséische Film aus dem Joer 1943 vum André Cayatte mat der zu Gréiwemaacher gebuerener franséischer Schauspillerin Juliette Faber.
Ëm wat geet et am Film?
E sozialkritesche Film iwwer den Iwwerliewenskampf vun engem klenge Geschäft géint e grousst Geschäfthaus.
Canton de Castelmoron-sur-Lot
De Canton de Castelmoron-sur-Lot ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Marmande, am Departement Lot-et-Garonne an der Regioun Nei-Aquitaine.
Canton d'Escurolles
De Canton d'Escurolles war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Vichy, am Allier an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
NGC 3344
Den NGC 3344 ass eng Spiralgalaxis vum Typ Sc II am Stärebild Leo Minor an ass ronn 25 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech. Den NGC 3344 huet eng Wénkelausdeenung vu 7,1 × 6,5 Bouminutten an eng visuell Magnitude vu +9,70 mag.
Entdeckung
D'Galaxis NGC 3344 gouf de 6. Abrëll 1785 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
Lannemezan
Lannemezan (op Okzitanesch: Lanamesa) ass eng kleng franséisch Stad am Departement Hautes-Pyrénées, an der Regioun Occitanie. Et ass och den Haaptuert vun 1 Kanton.
Seng Awunner heesche Lannemezanais.
Geographie
D'Bastide Lannemezan läit am Zentrum vum Plateau de Lannemezan, wou net manner wéi uechtzéng Waasserleef hir Quell hunn.
Eos (Mythologie)
D'Eos ass an der griichescher Mythologie d'Gëttin an d'Personifikatioun vum fréie Moien (dt. Morgenröte / fr. aurore), Duechter vu Hyperion an Theia. Hir Gesëschter sinn den Helios an d'Selene.
D'Kanner déi si mat hirem éischte Mann Astraios kritt huet waren d'Wandgëtter Boreas, Euros, Notos an Zephyros, sou wéi den Heosphoros (Muergesstär).
Mythos
Moies ass d'Eos mat hirem Won, dee vun de Päerd Phaëton ("dee Blénkegen") a Lampos ("deen Hellen") gezu gouf, aus dem Mier eropgeklommen an iwwer den Himmel gezunn, dobäi huet hir de Phosphoros de Wee gewisen. Hire Brudder Helios ass hir op sengem Gespan iwwer den Himmel nogefollegt.
Eng Affär mam Krichsgott Ares hat schlëmm Follge fir d'Eos. D'Aphrodite, d'Maitresse vum Ares, huet aus Rach dofir gesuergt datt d'Eos ëmmer erëm de Begier no jonke stierfleche Männer hat an zanterhier huet si all moies wa se iwwer dem Horizont opgezunn ass no Männer fir hir erotesch Aventurë misse sichen. Si huet sech dowéinst selwer geschummt an ass rout am Gesiicht ginn, wat sech op den Himmel ofgefierft huet.
Verhältnesser hat d'Eos och mam Kleitos, Orion, Kephalos, Ganymed an Tithonos.
Walter Kempowski
Säi Liewen
De Kempowski war de Jong vun engem Reeder aus Rostock an enger Hamburger Mamm. Hien ass zu Rostock an d'Schoul gaangen. 1943 huet hien d'Bombardement op Hamburg iwwerlieft, wéi en do op Besuch war. 1945 ass e mat 15 Joer an d'Wehrmacht agezu ginn.
Nom Zweete Weltkrich huet de Kempowski zu Hamburg an zu Wiesbaden gelieft. Hien huet den Amerikaner Informatioune ginn iwwer Maschinnen déi vun der Sowjetunioun aus Ostdäitschland no Osten transportéiert goufen. Wéi en 1948 seng Famill besicht huet gouf en duerch de Geheimdéngscht NKVD festgeholl an zu 25 Joer Prisong zu Bautzen verurteelt. 1956 koum e fräi an ass op Hamburg wunne gaangen. Hie gouf duerno Schoulmeeschter an engem Duerf bei Hamburg.
Mat sengem autobiographesche Roman Tadellöser und Wolf, deen 1971 erauskoum, gouf e bekannt. Hien huet dora seng Jugend am Nazi-Däitschland beschriwwen. Et war dëst deen éischten Deel vun enger Serie vun néng Bicher, déi als Deutsche Chronik bekannt sinn.
Carrosserie Roemen
D'Carrosserie Roemen mat Sëtz an der Gemeng Kielen ass eng lëtzebuergesch Entreprise am Karosseriebau.
Geschicht
De Betrib gouf 1936 vum François an Theo Roemen gegrënnt, an hat säi Sëtz zu Bauschelt. Am Laf vun de Jore waren d'Éisleker Koppen net méi attraktiv fir de Betrib, soudatt 1980 zu Kielen e modernen a groussen Atelier ageriicht gouf.
Haut ass et e Betrib mat enger Capacitéit vun 30 Leit, an eng vun de gréissten Entreprisen um lëtzebuergesche Karosseriemaart.
Produkter
asw.
Jean de Marguenat
De Jean de Marguenat, gebuer den 2. Mee 1893 zu Paräis, a gestuerwen am Joer 1956, war e franséische Filmregisseur.