cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eurovision Song Contest 1967
D'Reegel fir d'Ofstëmmung ass nees geännert ginn: An all Land souzen 10 Jurysmemberen, déi jeeweils eng Stëmm ze verginn haten. D'Hallschent vun der Jury huet missen ënner 30 Joer al sinn. D'Jury konnt am Ganze sou maximal 10 Punkte verginn fir dat bescht Lidd. D'Resultater goufen telefonesch an ëffentlech op Wien iwwermëttelt.
Déi éischt Plaz krut d'Vertriederin vu Groussbritannien, d'Sandie Shaw mat 25 Punkte Virsprong virum Sean Dunphy (Irland). Déi drëtt Plaz krut d'Noëlle Cordier, déi fir Frankräich ugetruede war. Et war déi éischt Kéier dat Groussbritannien gewonnen hat, nodeem et bis dohi fënnefmol Zweete gi war.
D'Gewënnerlidd Puppet on a string ass a ganz Europa e groussen Erfolleg ginn, awer och dem Vicky Leandros säi Lidd L'amour est bleu hat grousse Succès.
Copernicus (Moundkrater)
Aussergewéinlech ass um Aschlagkrater, datt en net een, mä e puer Zentralbierger huet, déi bis zu 1,2 km héich sinn. De Kraterrand ass däitlech terrassefërmeg gegliddert a wéineg erodéiert, well en ee vun de jéngste Groussimpakten um Mound duerstellt. Wärend de Kraterbuedem ongeféier 3800 m méi déif wéi d'Ramplikämm läit, stinn déi ronn 900 Meter iwwer d'Flächen aus der Ëmgéigend eraus. Sou Héichtenënnerscheeder sinn zimmlech rar.
Baikonur
1991: Kris
D'Paien an d'Pensioune goufen net méi ausbezuelt. Waasser- an Energieversuergung sinn dacks zesummegebrach, d'Leit hunn d'Ariichtung geplëmmt, hunn Autoe geklaut, an hunn d'Kabelen aus techneschen Anlage gerappt, fir s'als Wäertmetall ze verkafen. Am Januar 1992 war de Start vun engem Versuergungsschëff vun der Mir bal ausgefall, well um Buedem déi onbezuelt Militärbeamte revoltéiert hunn. Ronn 40 % vun den Awunner haten d'Géigend verlooss.
Rei Momo
Rei Momo vu Santos
De Waldemar Esteves da Cunha (* 1920 † 2013), war de Rei Momo vu Santos vun 1950 bis 1956 a vun 1958 bis 1990, a war mat 93 Joer, och wann net méi aktiv, den eelste Rei Momo vu Brasilien. .
Copernicus (Moundkrater)
De Copernicus ass och – änlech wéi d'Krateren Tycho a Kepler – Ausgangspunkt vun engem Stralesystem, dat besonnesch bei Vollmound gutt ze gesinn ass.
Am Kader vum Apollo-Programm war de Rankbierg eng méiglech Plaz fir eng bemannt Moundlandung a koum fir d'Missioun Apollo 20 a méi eng enk Wal. Dëse Raumfluch gouf awer 1970 aus finanzielle Grënn ofgesot, ier eng Entscheedung getraff gouf.
Baikonur
1991: Kris
No offiziellen Donnéeë sinn 1993 och déi lescht Atomsprengkäpp vu Baikonur oftransportéiert ginn.
Den 28. Mäerz 1994 huet Russland schliisslech fir 115 Milliounen Dollar d'Joer, den Terrain vu Kasachstan gepacht. De Vertrag gouf den 9. Januar 2004 bis zum Joer 2050 verlängert.
Copernicus (Moundkrater)
D'Copernic-Period vun der lunarer Zäitskala gouf no dësem Krater genannt.
Baikonur
1995
De 4. Januar 1995 huet déi russesch Stadadministratioun hir Aarbecht an der kasachescher Stad ugefaangen. Um Territoire gëllt vun do un d'russescht an och d'kasachescht Recht, wat zum Beispill dozou gefouert huet, datt russesch Kanner an der Schoul eppes z'iesse kréien, a kasachesch Kanner net. D'Situatioun vu Baikonur ass historesch a juristesch ouni Beispill. De Buergermeeschter vu Baikonur sot am Joer 2002: Doriwwer wäerten nach vill Juristen hir Dokteraarbecht schreiwen.
Adolf Patek
Hien huet vum 18. September 1949 bis de 6. Mee 1953 déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp trainéiert déi an deem Zäitraum 31 offiziell Matcher gespillt huet.
Baikonur
1995
1996 hat d'Russesch Federatioun 761 Milliarde Rubel fir Baikonur virgesinn, vun deene wéinst finanzielle Problemer nëmmen 296 Milliarden d'Stad erreecht haten.
Trotz de Schwieregkeete goung et zu Baikonur liicht biergop. Mam Zouhuele vu kommerzielle Commanden a mat der internationaler Zesummenaarbecht wéi zum Beispill mat der Internationaler Raumstatioun ISS ass nees Geld an d'Stad komm. Am Mee 2002 gouf de Buergermeeschter duerch den Ex-Gouverneur vum Leningrader Oblast Aleksei Malkow, ersat.
Baikonur hat 2002 ronn 70.000 Awunner, dovu 70 % Kasachen.
De Kosmodrom
Baikonur ass déi gréisst Rakéitestartplaz vun der Welt. No offiziellen Donnéeën huet se 2004 eng Fläch vu 6.717 Quadratkilometer, 75 Kilometer vun Norden no Süden an 90 Kilometer vu Westen no Osten. Do kommen dann nach d'Landeplazen dobäi.
Zu der Buedeminfrastruktur gehéieren néng Startkomplexer mat 15 Startanlagen, 4 Ofschossanlage fir d'Fuerschung vun Interkontinentale Laangstreckerakéiten, 11 Montage- a Versuchskomplexer, zwou Tankplazen, zwee Fluchfelder, e Moosskomplex, e 600-Megawatt-Wäermtkraaftwierk, 470 Kilometer Eisebunnsgleiser, 1.281 Kilometer Stroossen a 6.610 Kilometer elektresch Leitungen.
Michelangelo Merisi da Caravaggio
De Michelangelo Merisi (och alt Michael Angelo Merigi), bekannt ënner den Numm vun der Uertschaft, wou senge Elteren hierkoumen, nämlech Caravaggio, gebuer den 29. September 1571 zu Mailand a gestuerwen den 18. Juli 1610 zu Porto Ercole beim Monte Argentario), war en italieenesche Moler vum Fréibarock.
Servais-Haus (Boulevard Royal)
Geschicht vum Haus
1928 ass den Émile Servais a sengem Haus um Boulevard Royal gestuerwen.
No 1945 haten noeneen eng Bank mat Reesbüro (Banque et Bureau de voyages Derulle-Wigreux et fils), de Reesbüro Jos. Weitzel, d'Banque Lambert Luxembourg, d'Banque générale du Luxembourg an d'ABBL (Association des banquiers, Luxembourg) hir Büroen am Gebai.
Michelangelo Merisi da Caravaggio
De Carvaggio hat e groussen Afloss op aner Moler, déi hei ans do Carvaggiste genannt goufen, dorënner Leit wéi Rubens oder Rembrandt.
Servais-Haus (Boulevard Royal)
Geschicht vum Haus
Nodeems 2012 d'House of Finance op de Kierchbierg geplënnert ass, stoung d'Gebai dräi Joer eidel. Am Abrëll 2015 huet dunn d'BGL BNP Paribas d'Gebai dem Lux Future Lab zur Verfügung gestallt. 2015 haten 19 Start Ups hir Büroen am Gebai.
Michelangelo Merisi da Caravaggio
Ausstellungsplazen
D'Wierker vum Caravaggio sinn ë. a. an dëse Kierchen oder Muséeën ze gesinn:
Muséeën (no Stied)
Kierchen
Joseph McGrath (Filmregisseur)
De Joseph McGrath, gebuer 1930 zu Glasgow a Schottland, ass e schottesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
CR189
Den CR189 ass e Chemin repris am Kanton Capellen a geet vun der Kräizung mam CR110 beim Wandhaff an nërdlecher Richtung bis op d'Kräizung mam CR104 kuerz virun der Simmerschmelz.
Den CR189 ass ronn 5,2 km laang.
Sergei Wjatscheslawowitsch Lasarew
Hien huet Russland beim Eurovision Song Contest 2016 zu Stockholm (Schweden) mam Lidd You're The Only One vertrueden. Bei der Finall koum hien op déi 3. Plaz mat 491 Punkten. Hien huet Russland och beim Eurovision Song Contest 2019 zu Tel Aviv (Israel) mam Song Scream vertrueden. Bei der Finall koum hien nach eng Kéier op déi 3. Plaz mat 370 Punkten.
Georges Schranz
De Georges Schranz, gebuer den 31. August 1944, ass e fréiere lëtzebuergesche Vëlossportler.
Hollerecher Kierfecht
Den  (offiziell Cimetière de Hollerich) läit am Quartier Hollerech vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum Service Cimetières vun der Stater Gemeng falen. Mat knapp 5,5 ha ass et den drëttgréisste Kierfecht an der Stad.
Geschicht
De Kierfecht gouf 1879 ugeluecht an huet den alen Hollerecher Kierfecht ersat, deen 1904 zougemaach gouf.
Virun der Gemengefusioun vun 1920 huet den zur Gemeng Hollerech gehéiert.
Geographie
De Kierfecht läit südlech vun der Bouillon-Strooss an nërdlech vun der Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten.
Monumenter um Kierfecht
Um Hollerecher Kierfecht gëtt et Commonwealthgriewer wou 9 brittesch Zaldote begruewe sinn.
Anderssen-Erëffnung
D'Anderssen-Erëffnung ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssel A00 klassifizéiert.
Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Anderssen-Erëffnung ënner dem Schlëssel A00 klassifizéiert.
Joseph McGrath
Mat Joseph McGrath ka gemengt sinn:
Haaptsäit/WDS/Mee
All Dag gëtt op der Haaptsäit en neie Wousst Dir schonn datt...-Sätzelche gewisen (mat deene vun den Deeg virdrun ënnendrënner).
Op dëser Säit stinn d'Schabloune vum Mount Mee.
An der éischter Kolonn stinn déi vu geruede Joren, an der zweeter déi vun ongerueden (mam Zousaz "B").
Dir kënnt Ännerunge maachen, andeems der op den Datum klickt, an dann op "Änneren".
Denkt an deem Fall drun, dës Ännerungen och an de 4 Schablounen dono ze maachen, an deenen de Saz "no ënne rëtscht", an och op der Säit mat alle Sätz beieneen.
Abrëll < < < Mee > > > Juni
Francheval
Francheval ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
Vu 1560 bis 1642 huet Francheval zum Fürstentum Sedan gehéiert.
Kompott
Kompott ass eng Aart Gebeess an e séisse Plat aus Uebst, dat gekacht oder agemaach ginn ass. Och aus Geméis, wéi zum Beispill Rubbarb, kann ee Kompott maachen.
Zoubereedung
Kompott gëtt aus ganzem Uebst oder aus Uebst a Stécker gemaach, beispillsweis aus Aprikosen, Pijen, Bieren, Kiischten, Quetschen oder Äppel. Déi ginn an enger Flëssegkeet (Waasser, Sirup, Fruuchstaaft oder Wäin) lues gekacht. Meescht kommen nach Gewierzer wéi Kanéil, Vanill, Zitroun, Korënten oder Neelcheskäpp derbäi. De Kompott ka frësch waarm oder kal zerwéiert ginn, oder a Glieser agekacht ginn.
De Kompott gëtt dacks als Dessert zerwéiert, wéi dat zum Beispill a Frankräich dacks de Fall ass, oder als Begleedung fir en anere séissen oder net-séisse Plat (zum Beispill Fleesch).
Tinto Brass
Den Tinto Brass, gebuer als Giovanni Brass de 26. Mäerz 1933 zu Mailand, ass en italieenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur, Filmediteur a Filmproduzent.
Dale (Moundkrater)
Den Dale ass en Aschlagkrater um ëstleche Rand vun der viischter Moundsäit. D'Gebitt ass wéinst senger Lag, vun der Äerd aus nëmme staark verzerrt ze gesinn. De Krater läit südlech vum Mare Smythii, südëstlech vum Krater Kästner an nordëstlech vum Ansgarius. Hien ass staark erodéiert.
De Krater gouf 1976 vun der I.A.U. nom brittesche Biochimiker an Nobelpräisdréier Henry Hallett Dale genannt.
Jean Becker (Vëlossportler)
De Jean Becker, gebuer de 15. November 1946, ass e fréiere lëtzebuergesche Vëlossportler.
Lightweight Information Describing Objects
Lightweight Information Describing Objects, ofgekierzt LIDO, ass en XML-Schema fir d'Beschreiwung vu Muséessobjeten. D'Schema ka fir all Zorte vun Objete gebraucht gi wéi z. B. Konscht, Naturgeschicht, Technik oder Kulturgidder.
LIDO gëtt dacks fir d'Erfaasse vu Muséesdonnéeën a Verbondskatalogen an als éischte Schrack beim Konvertéieren a semantesch Formater wéi CIDOC CRM oder EDM agesat.
Amy Holland
D'Amy Holland, gebuer de 15. Mee 1953 zu Palisades, New York, USA als Amy Celeste Boersma, ass eng US-amerikanesch Popsängerin.
1981 gouf Amy Holland fir e Grammy Award als beschte neie Kënschtler nominéiert. , Uganks vun den 1980er Joren hat si hir gréisst Hits mat How Do I Survive (Billboard-Charts #22), She's on Fire an Turn Out the Light (aus dem Soundtrack vum Film Scarface).
Cäcilia (Zäitschrëft)
Cäcilia, Organ für katholische Kirchenmusik unter Mitwirkung auswärtiger Musiker war eng Zäitschrëft, déi tëscht 1862 an 1871 eemol am Mount zu Lëtzebuerg erauskoum. Editeur war den Heinrich Oberhoffer, Drécker de Victor Buck.
Cäcilia huet Artikelen zu den Theeme Gregorianesche Gesank, Uergelbau, Klackegéisserei, Musekunterrecht, Kierchemusek, asw. publizéiert, déi vum Oberhoffer selwer waren (hie war Organist an der Kathedral), oder awer vun anere Spezialisten aus dem Ausland.
Michel Tournier
De Michel Tournier, gebuer den 19. Dezember 1924 zu Paräis a gestuerwen den 18. Januar 2016 zu Choisel, war e franséische Schrëftsteller.
1967 koum säin éischte Roman eraus, Vendredi ou les Limbes du Pacifique dee mam Grand Prix du Roman vun der Académie française ausgezeechent gouf an deen den Tournier 1987 iwwerschafft an als Vendredi ou la vie sauvage nei erausbruecht huet. Bekannt gouf en och fir säin zweete Roman, Le Roi des Aulnes (1970), fir deen en dat Joer de Prix Goncourt krut.
Hien huet do dernieft nach aner Romaner geschriwwen, sou wéi och Essayen, Kannerbicher, Héierspiller, Virträg, Radiosemissiounen, Zeitungsartikelen an däers méi.
Wierker (Auswiel)
Autobiographesch Erzielungen
Erzielungen an Novellen
Essayen
Kanner- a Jugendbicher
Romaner
Theater
Carin Meyers-Urban
D'Carine Meyers-Urban, gebuer den 28. Juni 1899 zu Karlsruhe a gestuerwen den 22. Juli 1960 zu Lëtzebuerg, war eng lëtzebuergesch Konschthandwierkerin a Molerin. Si huet hir Aarbechten als Carin Meyers ënnerschriwwen an ass och als Carine Meyers opgelëscht.
Liewen an Aarbecht
D'Carin Urban huet op der Konschtakademie zu München studéiert, wou si ënner anerem Interieur- a Moudendesign geléiert huet. Si hat en eegenen Atelier an der Stad Lëtzebuerg opgemaach fir den Design an d'Ausféierung vu konschthandwierklechen Aarbechten. Si huet och Coursen am Zeechnen a Mole ginn. Ënnert hire Schüler war d'Josephine (Josée) Gloden (1914-1998). An den 1920er Joren huet si sech mam lëtzebuergesche Moler Josy Meyers (1902-1970) bestuet.
Si huet Blummen, Nature-morten a Landschafte gemoolt. Wéi hire Mann war si Member vum Cercle Artistique de Luxembourg (CAL) an huet an den alljärleche Salonen ausgestallt. Zesummen hu si och als Grupp am "Kunsthaus Luxemburg" (Oktober 1943) an am Palais des Beaux-Arts (September 1945) zu Bréissel ausgestallt. Enn 1958 hat d'Meyers eng Solo-Ausstellung an der Galerie Wierschem zu Lëtzebuerg. An enger Revue am Luxemburger Wort huet de Konschtkritiker Jos Walentiny hir Blummemolereien "ganz sensuell, voluminéis a raumgräifend (...), awer op kee Fall als steril Naturimitatioune" beschriwwen.
D'Carin Meyers ass am Alter vun 61 Joer 1960 an der Stad Lëtzebuerg gestuerwen, hire Mann 1970. Si goufen um Märeler Kierfecht begruewen. 1977 war eng Retrospektiv am Gemengenhaus vu Stroossen mat Wierker vum Josy a Carin Meyers.
Emil
Emil oder Émile och Emile ass e männleche Virnumm, deen och zu Lëtzebuerg geleefeg ass. Variante sinn Ëmmel, Mil a Mulles
Den Numm kënnt vum Laténgeschen Aemilius, engem Familljennumm (Nomen gentile). No der Antiquitéit gouf den Numm kaum nach gebraucht a war sou gutt wéi vergiess. Dat huet sech op ee Coup geännert, wéi 1762 dem Jean-Jacques Rousseau säin Erzéiungsroman Émile ou De l'éducation erauskoum.
Duerno gouf den Numm an Europa verbreet. Aner Varianten wéi déi uewe sinn Emilio  (am Italieeneschen a Spueneschen), Emiel (am Hollänneschen) oder Eemil, resp. Eemeli am Finneschen.
Déi weiblech Form ass Emilie, Emli oder Milli, Emilia oder Emily (Englesch)
Jean Becker
Et gëtt verschidde Persounen déi Jean Becker heeschen:
Escombres-et-le-Chesnois
Escombres-et-le-Chesnois ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
CR190
Den CR190 ass e Chemin repris am Kanton Esch-Uelzecht um Gebitt vun der Gemeng Diddeleng.
Den CR190 ass ronn 3,0 km laang.
Camp Jules Dominique
De Camp Jules Dominique, fréier Centre d'instruction militaire oder Centre militaire Waldhof ass en Depot a Munitiounslager vun der Lëtzebuerger Arméi. De Camp ass nieft der Kasär um Härebierg an dem État-major an der Stad déi drëtt militäresch Ariichtung zu Lëtzebuerg.
De Camp ass nom Majouer Jules Dominique (- 1987), dem fréiere Chef vun der Groussherzoglecher Garde genannt.
Geographie
De Camp läit op enger Héicht vun ca. 404 Meter, südwestlech vum Lieu-dit Waldhaff am Flouer Groussen Ieselsknapp an der Gemeng Nidderaanwen.
Münchener Ofkommes
D'Münchnerer Ofkommes ass en Ofkommes, mat deem Frankräich a Groussbritannien et Nazi-Däitschland erlaabt hunn, Deeler vun der Tschechoslowakei laanscht d'däitsch Grenz, an deene virun allem däitsch geschwat gouf, an déi Sudentenland genannt goufen, ze anektéieren.
D'Ofkommes dat op den 29. September datéiert war, gouf fréi am Muere vum 30. September 1938 zu München vum Neville Chamberlain (fir Groussbritannien), Édouard Daladier (fir Frankräich), Benito Mussolini fir Italien) an Adolf Hitler (fir Däitschland) ënnerschriwwen. Vun der Tschechoslowakei war kee Representant dobäi.
Am Réckbléck gëtt et als e Versuch ugesinn, Nazi-Däitschland mat Konzessiounen ze zëssen (engl.: "appeasement"), deen awer näischt bruecht huet a vum Hitler éischter als Encouragement ugesi gouf, seng Annexiounspolitik weiderzedreiwen. Den Ewechfall vum "Sudentenland" war e schwéiere strategesche Schlag géint d'Tschechoslowakei, där hir Verdeedegungsinfrastrukture laanscht d'Grenz domat fleete waren. Vun tschechoslowakescher Säit gouf d'Ofkommes dofir och als e Verrot vu Frankräich a Groussbritannien ugesinn, an dofir "Münchener Diktat" (tschechesch: Mnichovský diktát; slovakesch: Mníchovský diktát) oder "Münchener Verrot" (tsch.: Mnichovská zrada; slow.: Mníchovská zrada) genannt.
Je parle d'amour
Je parle d'amour ass e franséische Film vun der Madeleine Hartmann-Clausset aus dem Joer 1979.
An zéro - Comment le Luxembourg a disparu
An zéro - Comment le Luxembourg a disparu ass eng Doku-Fiktioun vun der Myriam Tonelotto (als "Myriam T.") an dem Julien Becker. De Film gouf fir d'éischt 2021 um Luxembourg City Film Festival gewisen.
Den däitschen Titel ass Super-GAU – Die letzten Tage Luxemburgs.
Ëm wat geet et am Film?
D'Atomzentral vu Cattenom ass explodéiert; ganz Lëtzebuerg gëtt onbewunnbar. Gewise gëtt wéi d'Leit a Politik onmëttelbar drop reagéieren, an och, als fiktionaliséiert Reportagen, dräi Joer dono, wéi s'a Flüchtlingscontaineren an den Nopeschlänner liewen...
Fir de Film goufen ë. a. interviewt: Den Energieminister Claude Turmes, d'Ëmweltministesch Carole Dieschbourg, de President vum Wirtschafts- a Sozialrot Jean-Jacques Rommes, déi fréier Kulturministesch Erna Hennicot-Schoepges an de Verfassungsjurist Luc Heuschling.
Produktioun vum Film
D'Iddi fir de Film ass 2015 entstanen, wéi de Lëtzebuerger Staat Iod-Pëlle fir all Stot am Land verdeelt huet, fir de Fall vun enger Nuklearkatastroph zu Cattenom. D'Dréibuchauteuren hunn d'Iddi der Produktiounsgesellschaft Skill Lab virgeschloen, déi de Projet gutt fonnt hunn a fir seng Entwécklung finanziell Ënnerstëtzung vum Lëtzebuerger Filmfong kruten. De Film krut am Ganzen ronn 120.000 Euro fir d'Dréibuch ze entwéckelen. Zousätzlech krut Skill Lab am Februar 2018 eng finanziell Ënnerstëtzung vun enger Millioun Euro fir d'Produktioun vum Film accordéiert, déi spéider op 1.157.607 Euro erhéicht gouf.
D'Ko-Regisseurin Miriam Tonelotto ass Ufank 2019 bei d'Ekipp derbäikomm an d'Pre-Produktioun vum Film huet Ufank 2020 ugefaangen.
An zéro war den éischte Film, deen zu Lëtzebuerg nom éischte Lockdown wéinst der COVID-19-Pandemie am Fréijoer 2020 gedréint gouf.
D'Ko-Regisseurin Miriam Tonelotto war net mam Montage vun der leschter Fassung vum Film averstanen, a wollt dowéinst och net, datt hiren Numm am Film steet. Dowéinst steet si just als 'Myriam T.' am Générique. Si sot, d'Produzenten hätten Informatiounen erausgeschnidden, ënner anerem den Numm "Cattenom" an d'Referenz op de Bedreiwer EDF, fir net vun deem verklot ze ginn, an d'Erkläerung, datt de forcéierten Exil méi schlëmm wier wéi de GAU selwer, an dat hätt déi däitsch Atomkraaftgéigner kéinten agacéieren. D'Ko-Regisseurin gesäit dat als Zensur an huet sech géint de "sensationalisteschen Toun" vun der ausgestraalter Filmfassung ausgeschwat, a gesot, de Film wier onwëssenschaftlech a géif Lëtzebuerg express an e schlecht Liicht setzen. Dowéinst géif si eng zweet Versioun op Youtube publizéieren.
Der Miriam Tonelotto hir Accusatioune iwwer Zensur a Sensationalismus goufe vum Ko-Regisseur Julien Becker an engem Communiqué vehement bestridden. De Projet wier esou ëmgesat gi, wéi en ursprénglech geplangt gewiescht wier.
Exploitatioun a Präisser
An zéro hat seng Avant-Première um Lux Film Fest de 7. Mäerz 2020. Duerno gouf de Film den 21. Abrëll 2021 an der däitscher Synchronfassung op Arte Däitschland, an an der franséischer Synchronfassung op Arte Frankräich gewisen. Am Dezember 2021 gouf en och op RTL Télé Lëtzebuerg gewisen.
En ass am November 2021 och um kanadesche Festival de films francophones Cinemania zu Montréal gelaf.
Kritik
Joël Adami, Woxx: "„An Zéro“ [...] stellt viele spannende Fragen, verzichtet jedoch darauf, endgültige Antworten zu geben. Weder das Chaos der Evakuierung noch die Identitätsfindung Jahre nach dem Unfall werden wirklich gezeigt, denn dazu nehmen die Aussagen der Expert*innen zu viel Raum ein. Hier wäre es wünschenswert gewesen, wenn mehr von dem Diskutierten auch in den Spielfilmszenen gezeigt worden wäre. Ein sehenswertes Gedankenexperiment, das von hervorragenden Schauspieler*innen getragen wird, ist „An Zéro“ jedoch allemal."
Harald Keller, Frankfurter Rundschau: "Das Themenspektrum umfasst soziologische, historische, medizinische Aspekte, bedeutsame und wichtige Beiträge, zwar optisch ambitioniert, leider aber doch eher spröde eingerichtet. Es wird viel erklärt und wenig gezeigt. Dramaturgisch unglücklich, dass auf die filmische Exposition bereits eine lange Wortstrecke eingefügt wurde, ehe in der achtzehnten Minute der Schnitt zurück zum fiktionalen Geschehen erfolgt. [...] [D]ie dargebotenen Inhalte sind von allgemeinem Interesse. Die Fachleute sprechen auch Fragen an, die man bei dieser Thematik vielleicht nicht unbedingt erwartet."
Radamel Falcao
De Radamel Falcao García Zárate, och dacks just als Falcao ernimmt, gebuer den 10. Februar 1986 zu Santa Marta, ass e kolumbianesche Foussballspiller op der Stiermer-Positioun.
Hien huet a senger Profiscarrière ënner anerem fir Clibb CA River Plate (2005–09), FC Porto (2009–11) an Atlético Madrid (2011–13) gespillt, an zanter 2013 fir d'AS Monaco.
Zanter dem 7. Februar 2007 spillt de Falcao fir déi kolumbianesch Foussballnationalekipp. ,
Routhirsch
De Routhirsch (Cervus elaphus) ass eng Aart aus der Gattung Cervus, bannent der Famill vun de Cervidae. A Mëtteleuropa ass de Routhirsch mat dat gréisst vun de wëllen Déieren, déi fräi liewen. Ursprénglech huet d'Aart an oppenen an hallefoppene Landschafte gelieft, haut ass dat bal nëmme méi nach a Bëschbiotopen. Markant um Routhirsch ass dat imposant Gewei, dat d'Männercher am Laf vun de Joren opbauen.
D'Weibche vum Routhirsch gëtt "Hirschkou", dat Jonkt "Kallef". D'Männercher sinn "Hirsch"en, woubäi d'Jeeër weiderhin no der Zuel vun de Wutzen um Gewei ënnerscheeden: En "Zwielefenner" ass en Hirsch deem säi Gewei zweemol sechs Enner huet oder eemol sechs an eemol fënnef (ongrueden Zwielefenner). Wat d'Zuel vun den "Enner" méi grouss ass, wat se fir Jeeër eng méi grouss Bedeitung als Juegdtrophee hunn, a wat den Hirsch méi al ass.
Et gëtt e puer Ënneraarte vum Routhirsch, déi an Europa an an Asie verbreet sinn;
Et gëtt staark Ënnerscheeder tëscht den Ënneraarte vun de Routhirschen, wat hir Gréisst ugeet: déi op Sardinien an an der Corse z. B. si relativ kleng a gi just maximal 80 Kilo schwéier. Bei den Aarten a Mëtteleuropa sinn d'Männercher vu Kapp bis Hënner 180 bis 210 cm laang a kënne bis 110 Kilo schwéier ginn. D'Gewiicht variéiert awer bis zu 25 % jee no Joreszäit. Allgemeng geet d'Gewiicht an d'Gréisst och an d'Luucht wat ee méi vu West- an Osteuropa geet.
Wéi déi meescht aner Hirschaarten och hunn d'Routhirschen eng Rëtsch vun Drüsen, mat deene s'olfaktiv Signaler setzen an déi am Sozialliewen eng Roll spillen. Déi opfällegst ass déi sougenannt Anorbitaldrüs beim A. Si sekretéieren, besonnesch an der Brunftzäit, eng Flëssegkeet, déi net gutt richt, an déi u Beem a Gestrëps ofgeriwwe gëtt. Aner Drüse sinn d'Metatarsaldrüs, un den hënneschte Been, an d'Circumcaudaldrüs beim Schwanz vun den Hirschen. Och d'Gewei sekretéiert Flëssegkeet, fir Gerochsmarquen ze setzen.
De Pelz gëtt 2-mol am Joer, fir de Summer a fir de Wanter, gewiesselt; de Wanterpelz ass méi groelzeg brong a méi laang a méi wolleg wéi dee fir de Summer, deen éischter roudelzeg-brong ass (an der Aart den Numm ginn huet). Charakteristesch ass deen hellgroe Fleck ronderëm d'hënnescht Hamen. Männercher an der Brunft, déi a Mëttel- a Westeuropa liewen, kréien eng Zort Mähn ronderëm den Hals. D'Kaalwer hu wäiss Flecken.
D'Männercher stoussen all Joers am Fréijoer hiert Geweiof, sou datt bannent den nächste 5 Méint en neit nowiisst. Bei gudde Liewensverhältnesser gëtt d'Zuel vun den Enne bis 12 Joer ëmmer méi grouss (maximal bis ongeféier 20, d. h. 10 pro "Aascht"). Wärend d'Gewei wiisst, ass et mat enger Basthaut iwwerzunn. Mat der Zäit stierft déi Haut of, an d'Hirsche feeën, wann de Wuesstem bis fäerdeg ass, déi Basthaut un Äscht a Gestrëpps of.
Routhirschen hunn e gutt entwéckelte Gerochssënn an Aen, déi Beweegunge gutt registréieren. Si si virun allem an der Schummerecht an an der Nuecht aktiv, an hunn dofir Pupillen, déi grouss opgoe kënnen.
Routhirsche friesse Gras, Kraider, Ribben a Grompere vun de Felder, Eechelen, Buchecker, Käschten, Uebst, Pilzer, d'Schuel vun de Beem, Mooser, Flechten, jonk Knospe vun den Äscht, asw. Routhirschen idderze bis zu 10 Stonnen den Dag.
D'Routhirsche si sozial Déieren a liewe gewéinlech am Ruddel. D'Ruddele bleiwe gewéinlech an der selwechter Géigend, an hir Gréisst hänkt vum Biotop of wou se liewen.
Déi erwuessen Déiere liewen, ausser an der Brunftzäit, a Ruddelen, déi no Geschlechter getrennt sinn. D'Kaalwer liewen am Ruddel bei hirer Mamm. Männlech Hirsche kënnen, wa se méi al sinn, och alt Eenzelgänger sinn. Wa s'am Ruddel sinn, da gëtt duerch Imponéieren an Dreeën, och alt duerch Dueller, eng hierarchesch Ranguerdnung opgestallt.
D'Brunftzäit ass a Mëtteleuropa am September, bis an den Oktober eran. D'Hirsche léisen dann hire Ruddel op a sichen déi vun de Weibercher. Well meeschtens méi wéi een Hirsch vun de Kéi ugelackelt gëtt, kënnt et dann zu Gestreits a richtege Kämpf, bis just nach een als Vainqueur Rescht bleift, dee säin Trapp Weibercher verdeedegt.
D'Kaalwer kommen tëscht Mëtt Mee an Ufank Juni op d'Welt, meeschtens eent pro Mamm. Si hu bei der Gebuert tëscht 6 a 14 Kilo. Si hunn, als Tarnung, wäiss Flecken op hirem Pelz, wat mécht, datt ee se kaum gesäit, wa s'ouni ze wibbelen, zesummegerullt um Buedem leien.
De Routhirsch zu Lëtzebuerg
Wärend am Mëttelalter de Routhirsch an der Géigend vum haitege Lëtzebuerg wäit verbreet war, war en am 19. Joerhonnert extreem rar ginn : An de groussen Ardennerbëscher gouf et z. B. 1845 just nach eng Plaz (d'Forêt de Freyir bei Saint-Hubert), wou sech eng kleng Populatioun erhale konnt. An der Äifel gouf et an der éischter Hallschecht vum 19. Joerhonnert sou gutt wéi keng méi. Si ware sou rar ginn, datt d'Gewei vun engem Aachtenner, deen zu Roetgen geschoss gi war, 1900 op der Weltausstellung zu Berlin ausgestallt gouf. A Frankräich gouf et de Routhirsch just nach an der Bretagne an de Kinnekleche Bëscher ronderëm Paräis, souwéi, méi rar, am Elsass. A Loutrengen gouf et am 19. Joerhonnert praktesch keng méi. Zu Lëtzebuerg selwer war de Routhirsch dem Alphonse de la Fontaine no, scho 1795, dem Jean-Pierre-Joseph Koltz no 1810, ausgerott ginn. Geleeëntlech gouf uechtert d'19. Joerhonnert alt nach dat eent oder anert Exemplar gesinn, respektiv geschoss.
1921 an 1922 goufen am Deel vum Gréngewald, deen dem Groussherzog gehéiert, jee 4 Routhirschen aus Holland ausgesat. Eréischt an der zweeter Hallschecht vum 20. Joerhonnert huet de Bestand vun de Routhirschen am Land, besonnesch am Eislek, lues a lues nees zougeholl. De Grond war, datt Déieren aus den Nopeschlänner an d'Land komm sinn, an allgemeng, datt et de Leit besser goung, a se net méi heemlech op d'Juegd hu misse goen, fir eppes z'iessen ze hunn. 1955, sou gouf vun engem Forstinspekter geschat, louch d'Zuel am Land bei 175 Exemplaren.
D'Zuel vun den Déieren, déi pro Joer geschoss ginn (oder iwwerrannt goufen) geet zënterdeems och an der Moyenne an d'Luucht: 1963 waren et der ronn 100, 1980 der 170; 2002 goufen 202 dout Déiere gemellt, an 2006 der 313. Wat d'Gesamtpoplulatioun vu Routhirschen am Land betrëfft, sou gouf déi 2003 op ronn 3.200 Béischte geschat. An de Joren duerno goufe geleeëntlech Déiere fonnt, déi am Land illegal ausgesat gi waren.
A Relioun a Kultur
Zu Nidderkuer am Turbelslach gouf 1860 e Relief mam Hirschgott Cernunnos fonnt (haut Kollektioun vum Nationalmusée fir Geschicht a Konscht). Zu Bollendorf gëtt et en Diana-Monument aus dem 2. Joerhonnert, op deem d'Juegdgëttin mat enger Hirschkou ze gesinn ass. Vum hellegen Hubert (oder Haupert; ca. 656-727), dee Bëschof vu Léck a Maastricht war, gëtt et d'Legend, datt hien am Ardenner Bësch en Hirsch mat engem Kruzifix am Gewei gesinn hätt, iwwerdeems eng Stëmm him gesot hätt, hie soll ophalen, seng Zäit mat weltleche Plaiséieren ze verbëtzen, a bei den hellege Lambert goen, deem him scho soe géif, wat e misst maachen. Déi Geschicht war vun der Legend vum Hellegen Eustachius geknäipt ginn, deen a südleche Länner de Patréiner vun de Jeeër war. D'Abtei Saint-Hubert huet s'am 15. Joerhonnert iwwerholl an op "hiren" Hellegen - mat Succès - iwwerdroen, sou datt dee bis haut Juegd-Patréiner an de Beneluxlänner an an Norddäitschland ass.
Déi fréier Gemeng Munzen hat en Hirsch an hirem Wopen. Dëse war vum Gemengerot erausgesicht gi, well Munzen wéinst sengem Haupeschmaart bekannt war.
Michel Reuter
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1952 zu Helsinki vertrueden.
Routhirsch
A Relioun a Kultur
Well fréier Hirschprodukter als Heelmëttel benotzt goufen, gouf och déi eng oder aner Apdikt nom Hirsch genannt, sou och zu Iechternach, wou op der Maartplaz bei der fréierer Pharmacie du Cerf nach haut iwwer der Entrée eng Skulptur vun engem Hirsch, dee läit, ze gesinn ass.
Fir d'Kulturhaaptstad Lëtzebuerg 2007 gouf als Logo déi himmelblo Silhouette vun engem Hirsch erausgesicht.
Michel Reuter
Tëscht dem 19. Mäerz 1950 am 17. Juni 1959 huet de Michel Reuter 21-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Wargentin (Moundkrater)
De Wargentin ass en Aschlagkrater um südwestleche Rand vun der viischter Moundsäit, südwestlech vum Krater Schickard an nordwestlech vum Krater Phocylides.
Lavaqueresse
Lavaqueresse ass eng Gemeng am franséischen Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Wargentin (Moundkrater)
De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom schweedeschen Astronom Pehr Wilhelm Wargentin genannt.
Comando de asesinos
Comando de asesinos ass en däitsch-spuenesch-portugisesche Film vum Julio Coll aus dem Joer 1967.
Tervuren
Tervuren (al Schreifweis: Tervueren) ass eng belsch Gemeng an der Peripherie vu Bréissel, déi an der Provënz Flämesche Brabant (Vlaams-Brabant) läit. Zu der Gemeng Tervuren, déi 2008 ronn 21.000 Awunner hat, gehéieren d'Lokalitéiten: Tervuren, Duisburg a Vossem.
Den Arboretum an de Kinnekleche Musée fir Zentral-Afrika (Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Musée royal d'Afrique centrale) zielen zu den Haaptattraktioune vun Tervuren.
Hammer Kierfecht
Den  (offiziell Cimetière de Hamm) läit am Quartier Hamm vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum Service Cimetières vun der Stater Gemeng falen. Mat ronn 80 Ar ass et den zweetklengste Kierfecht an der Stad.
Geschicht
Virun der Gemengefusioun vun 1920 huet den zur Gemeng Hamm gehéiert.
2012 KT42
2012 KT42 ass en äerdnoen Asteroid vum Typ Apollo. Hie gouf den 28. Mee 2012 vum Alex R. Gibbs um Mount-Lemmon-Observatoire mam Catalina Sky Survey entdeckt. 2012 KT42 huet d'Äerd den 29. Mee 2012 op enger Distanz vu ronn 14.400 km passéiert. . Domat koum hien der Äerd méi no wéi d'Ëmlafbunn vun de geostationäre Satellitten. Hien huet e geschaten Duerchmiesser vu 4 bis 10 Meter.
Et bestoung keng Kollisiounsgefor mat der Äerd an den Asteroid gouf den 30. Mee 2012 aus der Iwwerwaachungslëscht vun der NASA gestrach.
Bazeilles
Bazeilles ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Meuse.
Vu 1560 bis 1642 huet Bazeilles zum Fürstentum Sedan gehéiert.
Béla Volentik
De Béla Volentik, gebuer de 5. Dezember 1907 zu Szolnok (Ungarn) a gestuerwen de 27. Oktober 1990 zu Budapest, war en ungaresche Foussballspiller an -trainer.
Madeleine Hartmann-Clausset
D'Madeleine Hartmann-Clausset, ass eng Dréibuchautorin, Filmregisseurin a Filmproduzentin.
Béla Volentik
Als Foussballspiller huet hie fir ungaresch a Schwäizer Foussballekippe gespillt. 1927 huet hien ee Match fir déi ungaresch Foussballnationalekippe gespillt.
Hien huet déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp vum 20. September 1953 bis de 16. Januar 1955 als Trainer betreit, déi an där Zäit 9 offiziell Matcher gespillt huet. Ënner senger Leedung huet d'Nationalekipp all Match verluer. Säin Nofollger war den Edouard Havlicek.
Gielercher
Säi gréissten Erfolleg als Foussballtrainer war d'Finall vum UEFA-Cup vun 1964 déi e mam MTK Budapest FC géint de Sporting Lissabon verluer huet. Mam FC Lugano huet hien 1949 déi Schwäizer Meeschterschaft gewonnen.
Gerhard Riedmann
De Gerhard Riedmann, gebuer als Gerhard Anton Riedmann de 24. Mäerz 1925 zu Wien a gestuerwen den 9. Februar 2004 zu Kematen in Tirol, war en éisträichesche Schauspiller. Als Schauspiller huet de Gerhard Riedmann 1947 seng Carrière zu Wien am Theater in der Josefstadt ugefaangen
Hie gouf haaptsächlech mat senge Rollen an den 1950er Joren an Operettefilmer bekannt an awer och an deenen an Däitschland sou beléiften Heimatfilmer. A ville Filmer hat hien d'Waltraut Haas, d'Johanna Matz an d'Marianne Hold als Partnerinnen.
Roberto Bisacco
De Roberto Bisacco, gebuer den 1. Mäerz 1939 zu Turin, ass en italieenesche Schauspiller.
Hien huet a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi Joseph Losey, Franco Zeffirelli an Alain Resnais matgespillt.
Autolycus (Moundkrater)
De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom griicheschen Astronom a Mathematiker Autolykos vu Pitane genannt.
Joé Flick
De Joé Flick, gebuer de 16. Juli 1979, ass e lëtzebuergesche Foussballsgoalkeaper.
Den 29. Mee 2004 huet hie fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp géint Portugal matgespillt.
NGC 5398
Den NGC 5398 ass eng Balkespiralgalaxis am Stärebild Centaurus. Am NGC 5398 läit dat risegt Stäregebuertsgebitt Tol 89, dat zanter 2006 vun den Astronomen ënnersicht gëtt.
Ware-Erëffnung
D'Ware-Erëffnung ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssele A00 klassifizéiert.
Miel
Miel ass e Polver, dat duerch d'Muele vun de Kären entsteet. Miel kann een zum Beispill mat de Kärenzorte Weess, Spelz, Kar, Huewer, Geescht, Hirse, Mais a Räis produzéieren.
Ware-Erëffnung
D'Ware-Erëffnung fänkt mam follgenden Zuch un:
Miel
D'Maschinn, mat där een d'Kären zu Miel transforméiert, ass d'Millen.
Dactyl (Mound)
Den Dactyl ass e klenge Mound vum Asteroid Ida, an den éischten entdeckten Asteroidemound. Säin Duerchmiesser huet an der Moyenne 1,4 km.
Ware-Erëffnung
Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Ware-Erëffnung ënner dem Schlëssel A00 klassifizéiert.
Dactyl (Mound)
Entdeckung a Benennung
Den Dactyl gouf de 17. Februar 1994 vun der Ann Harch aus dem Team vun der Galileo-Missioun beim Nokucke vun opgezeechenten a spéider iwwerdroene Biller entdeckt, déi vun der Raumsond Galileo den 28. August 1993 gemaach goufe, wéi se laanscht den Ida geflunn ass. Déi Biller hunn den éischten direkte Beweis fir d'Existenz vun engem Asteroidemound geliwwert. D'Entdeckung gouf den 12. Mäerz 1994 publizéiert; de Mound hat doropshin déi virleefeg Bezeechnung S/1993 (243) 1 kritt.
Ware-Erëffnung
Kuckt och
Unreegelmäßige Eröffnungen
Dactyl (Mound)
Entdeckung a Benennung
De 26. September 1994 gouf de Mound vun der Internationaler Astronomescher Unioun (IAU) offiziell no den Daktylen genannt, Dämonen aus der griichescher Mythologie, déi op dem Ida-Bierg op der griichescher Mëttelmierinsel Kreta gelieft hunn. D'Daktylen haten dee jonke Gott Zeus beschützt, nodeems hie vum Ida op dem Bierg verstoppt a groussgezu gouf. Aner mythologesch Quelle soen, datt d'Daktylen d'Kanner vum Ida an Zeus selwer sinn.
Dactyl ass déi englesch Singularform vun „Daktyloi“ (griichesch fir „Fanger“).
Freiheit (Zeitung)
D'Freiheit war eng kuerzlieweg däitschsproocheg Zeitung zu Lëtzebuerg, déi 1910 an 1911 erauskoum. Hiren Ënnertitel war Sozialistisches Organ für die Interessen des werktätigen Volkes. .
Wochenblatt für Bürger und Landleute
Se koum zu Dikrech eraus a war déi éischt "Provënz"zeitung am Land, an och déi éischt mat engem Feuilleton. Mat-Editeur war de Vendelin Jurion.
Freiheit (Zeitung)
Si gouf vum Georges Droessaert gegrënnt, deen 1903 schonn d'Zeitung Der arme Teufel matgegrënnt hat. Hien hat déi 1910 verlooss well se him net revolutionär genuch war. D'Freiheit gëtt vun Historiker deelweis als anarchistesch beschriwwen,,. mä huet sech selwer ass revolutionär-sozialistesch, antipatriotesch, antimilitaristesch, gewerkschaftlech a fräidenkend bezeechent. ..
Dactyl (Mound)
Ëmlafbunn
Den Dactyl kreest op enger prograder Ëmlafbunn op engem Ofstand vun 108 km ëm den Zentrum (3,44 mëttler Idaradien) vum Ida. D'Bunnexzentrizitéit ass 0,2; d'Bunn steet 8° schréi zum Equator vum Ida.
Freiheit (Zeitung)
D'Redaktioun war dem Generalstreik, direkten Aktiounen, der Obstruktioun souwéi der Fuussejuegd (dat heescht der Juegd op Streikbriecher) favorabel agestallt an huet sech fir d'Trennung vu Kierch a Staat ausgeschwat.
Wochenblatt für Bürger und Landleute
1837 gouf se an Diekircher Wochenblatt ëmgenannt (dee sengersäits am Januar 1849 an Der Wächter an der Sauer iwwergoung).
Dactyl (Mound)
Ëmlafbunn
D'Ëmlafbunn vum Dactyl ass net prezis bekannt. D'Sond Galileo war um Bunneplang vum Mound, wéi déi meescht Fotoe gemaach goufen, wat déi genee Bunnbestëmmung méi schwéier gemaach huet.
Freiheit (Zeitung)
Déi éischt Ausgab koum den 18. Dezember 1910 eraus. Administrateur war den Nidderkuerer J. P. Schütz a Redakter den Déifferdenger Georges Droessaert.
An de Lëtzebuerger Nationalarchiven ass nëmmen déi éischt Ausgab ze fannen. D'Schwäizer Zeitung La voix du peuple huet am Abrëll 1911 geschriwwen:.
Dactyl (Mound)
Ëmlafbunn
Am Ament vum Laanschtfluch war den Dactyl ongeféier 85 km vum Ida ewech. Op Basis vu Computersimulatioune muss de Perihel vun der Dactylbunn op d'mannst ronn 65 km bedroen, fir eng stabil Ëmlafbunn ze garantéieren. D'Bandbreet vun de berechenten Ëmlafbunne gouf duerch d'Noutwendegkeet ageschränkt, datt dës duerch déi vu Galileo observéiert Punkten um 16:52:05 UT bei 85° Längt hu lafe missen.
Déi genee Ëmlafzäit konnt net ermëttelt ginn a gëtt op 37 Stonne geschat.
Rotatioun
D'Eegerotatioun ass op d'mannst aacht Stonnen, ass awer méiglecherweis mat der Ëmlafzäit synchron. D'Längsachs vum Mound war zum Zäitpunkt vum Laanschtfluch op den Asteroid Ida ausgeriicht, wat éischter op eng synchron Rotatioun hindeit.
Physikalesch Eegenschaften
Den Dactyl ass en onreegelméisseg geformten, awer bemierkenswäert gläichméissegen ellipsoide Kierper mat enger Gréisst vun 1,6 × 1,4 × 1,2 km. D'Ofwäichung vun engem perfekten Ellipsoid ass héchstens 130 Meter. D'Mass vum Dactyl gëtt op 4 • 1012 kg geschat.
Wéi beim Ida ass och d'Uewerfläch vum Dactyl mat Krateren iwwerséit, wat op en héijen Alter hiweist. Hien huet op d'mannst eng Dose Krateren, déi méi grouss wéi 80 Meter sinn. Déi béid gréisst goufen Acmon an Celmis genannt. Acmon ass op dem beschtopgeléiste Bild genee op der Dag-Nuecht-Grenz (138° O, 39° S) an huet 280 Meter, Celmis läit eppes méi déif vun der Bildmëtt (220° O, 46° S) am Schiet an huet 160 Meter. Op d'mannst sechs Kratere vun enger linearer Kette weisen op lokal entstane Brochstécker hin, déi méiglecherweis vum Ida ofgesprengt goufen an op de Mound ageschloe waren. D'Katere vum Dactyl hunn am Ënnerscheed zu deenen um Ida méiglecherweis Zentralbierger. Dëst an déi ronn Form weisen drop hin, datt den Dactyl trotz senger klenger Gréisst gravitativ gebonnen ass. D'Uewerflächentemperatur huet an der Moyenne déi vum Ida, a gëtt op −73 °C geschat.
Am Spektrum gläichen den Ida an den Dactyl den anere Membere vun der Koronis-Famill. Kleng spektral Ënnerscheeder deiten drop hin, datt deen duerch de Weltraum bedéngte Verwitterungsprozess op den Dactyl manner aktiv wéi op den Ida ass. Seng kleng Gréisst géif d'Bildung vu vill Regolith onméiglech maachen, am Ënnerscheed dozou ass den Ida vun enger décker Schicht vun dësem Material bedeckt. Ausserdeem gëtt ugeholl, datt an der Zesummesetzung vun de béide Kierper den Deel vu Pyroxenen an Olivine beim Dactyl méi héich ass.
Zu der Genesis vum Dactyl existéieren zwou Theorien: Entweeder gouf den Dactyl bei engem Aschlag vun engem anere Klengkierper um Ida vum Asteroid a vergläichsweis jonker Vergaangenheet ofgesprengt, oder den Ida an den Dactyl sinn d'Reschter vun engem nach méi groussen Urspronkskierper, dee bei enger Kollisioun mat engem aneren Asteroid komplett zersprengt gouf an dobäi d'Koronis-Famill gebilt huet. Et ass och méiglech, datt viru 100 Millioune Joer e gréisseren Aschlag um Dactyl war, deen deem seng Gréisst reduzéiert hat.
Erfuerschung
D'Sond Galileo hat den 28. August 1993 47 Fotoe vum Dactyl a 5,5 Stonnen opgeholl. Beim éischte Bild vum Dactyl war d'Sond 10.760 km vum Asteroid Ida ewech an 10.870 km vum Mound Dactyl; 14 Minutte méi spéit war dat Gréisst Erukommen (2.393 km un den Ida) un d'System. Déi bescht Opléisung beim Dactyl waren 39 Meter pro Bildpunkt.
De 26. Abrëll 1994 hat den Hubble-Weltraumteleskop wärend aacht Stonnen d'System observéiert, woubäi et net an der Lag war, den Dactyl duerch déi kleng Gréisst a seng kuerz Distanz zum Ida ze lokaliséieren. Dat wier nëmme bei enger minimaler Distanz vu 700 km méiglech gewiescht.
Zanter der Entdeckung vum Dactyl, dee scho beim zweete Laanschtfluch bei engem Asteroid entdeckt gouf, gëtt dovun ausgaangen, datt Asteroidemounde keen ongewéinleche Phenomeen an der Asteroidenceinture sinn. Schonn am November 1998 gouf vun der Äerd aus en zweeten Asteroidemond mam Numm Petit-Prince entdeckt, deen den Eugenia ëmkreest.
Aeroflot Fluch 343
De Fluch 343 vun der Aeroflot war e Fluch vun der sowjetescher Fluchlinn Aeroflot vum Fluchhafe Moskau-Scheremetjewo aus op Lima (Peru), mat Tëschestoppen um Fluchhafe Lëtzebuerg-Findel a La Havana (Kuba).
Den 29. September 1982, um 19h23 GMT (20h23 Lokalzäit), ass d'Iljuschin 62M, déi de Vol gemaach huet (registréiert als CCCP-86470), bei der éischter Tëschelandung um Findel verongléckt. Wéi d'Maschinn um Buedem opgesat huet, huet bei engem vun de Reakteren d'Schubumkehr net richteg funktionéiert, déi de Fliger ofbremse sollt. D'Maschinn ass dofir beim Rullen no riets ofgedréint, iwwer de Wupp vun der Pist ewech e Rampli erofgefall, woubäi s'en 1,3 m héicht Gebai mat ewechgerappt huet. 2.200 Meter hanner an 200 m nieft der Landepist ass se am Bireler Gronn un d'Stoe komm. Nodeems déi meescht Leit erausklamme konnten, huet de Fliger Feier gefaangen.
CR190A
Den CR190A ass e Chemin repris am Kanton Esch-Uelzecht um Gebitt vun der Gemeng Diddeleng. Et ass eng Verbindungsstrooss vum CR190 op den CR184 an heescht rue du Centenaire.
Den CR190A ass ronn 180 m laang.
Gambia (Floss)
De Gambia ass e Floss a Westafrika. Seng Quell läit am Biergmassiv vum Fouta-Djalon am Norde vu Guinea, wou och d'Flëss Senegal an Niger entsprangen. Duerno fléisst en duerch de Senegal, ënner anerem duerch den Niokolo-Koba-Nationalpark. Op där Streck hëlt en e puer grouss Niewefloss op, dorënner den Niokolo Koba, den Niéri Ko an de Koulountou. Spéider kënnt nach de Sandougou dobäi.
Bei Fatoto ass d'Staatsgebitt vu Gambia erreecht. Bei der gambescher Haaptstad Banjul fléisst de Floss Gambia an engem Estuaire an den Atlanteschen Ozean.
Wilhelm Foerster
Den Wilhelm Julius Foerster, gebuer de 16. Dezember 1832 zu Grünberg a Schlesien a gestuerwen, den 18. Januar 1921 zu Bornim war en däitschen Astronom.
Famill
De Foerster war den zweete Jong vum Duchfabrikant Friedrich Foerster a senger Fra Hulda Foerster, gebuere Seydel.
Vun 1868 bis 1908 war hie mat der Ina Foerster, gebuere Paschen bestuet. Si haten dräi Jongen an zwou Duechteren. Hiren éischte Jong war de Philosoph a Pazifist Friedrich Wilhelm Foerster (1869–1966), e Géigner vum Nationalsozialismus. Den zweete Jong war de Staudenziichter an Naturphilosoph Karl Foerster (1874–1970). Den drëtte Jong, Ernst Foerster (1876–1955), war Schëffsconstructeur bei Blohm & Voss, Chef vum Schëffswiese vun der Hamburg-Amerika-Linn souwéi Editeur vun der Zäitschrëft "Werft, Reederei, Hafen".
Liewen
De Wilhelm Foerster goung vun 1847 op de Maria-Magdalenen-Gymnasium zu Breslau. Vun 1850 bis 1854 huet hie Mathematik, Physik, Konschtgeschicht a spéider Astronomie op der Universitéit Bonn ënnert dem Friedrich Wilhelm August Argelander studéiert. Vun 1855 un schafft hien als zweeten Assistent an zanter 1860 als éischten Assistent vum Johann Franz Encke, deem deemolegen Direkter vum Berliner Observatoire. Zesumme mam Otto Lesser entdeckt hien 1860 den Asteroid (62) Erato.
1858 habilitéiert hie sech op der Berliner Universitéit a gouf 1863 zum ausseruerdentleche Professer beruff. Am selwechte Joer gouf hie no der Krankheet vum Encke säi Stellvertrieder. Nom Encke sengem Doud huet hien am Joer 1865 d'Positioun vum Direkter iwwerholl, déi hie bis 1903 gemaach huet. Eng vu sengen éischten Aufgaben als Leeder vum Observatoire war d'Erneierung an d'Moderniséierung vum Instrumentarium. Sou gouf de Fraunhofer-Refrakter, mat deem den Johann Gottfried Galle am Joer 1846 de Planéit Neptun entdeckt hat, iwwerschafft an e 7"-Meridian-Teleskop an Optrag ginn an opgestallt. Zu senge weideren Aufgaben huet och d'Organisatioun vum Zäitdéngscht gehéiert, déi genee Gradmiessung (Längten- an Breetegraden) an d'Iwwerwaachung vum Äerdmagnetismus. De Foerster huet d'Auer vum Observatoire mat elektresche Kontakten ersat an hat mat Kabel genee Zäitsignaler zu der Berliner Zentral vun der telegrafenstatioun geschéckt.
Zesumme mam Johann Jacob Baeyer hat de Foerster eng Denkschrëft "Promemoria betreffend die Organisation eines Instituts für höhere Meßkunde" opgestallt. Si hunn d'Schrëft de 16. Mäerz 1867 beim Preisesche Kultusministère eragereecht. Dat hat 1870 zu der Grënnung vum Kinniklech Preisesche geodeteschen Institut zu Berlin gefouert.
De Foerster publizéiert 1871 eng Denkschrëft fir de Bau vun engem Observatoire fir d'Observatioun vun der Sonn. Dat war den Ustouss fir d'Grënnung vum Astrophysikaleschen Observatoire a spéider vum Bau vum Einsteintuerm zu Potsdam. 1874 grënnt hien d'Astronomescht Recheninstitut, dat ë. a. d'Bunne vu villen Asteroide berechent. Am Joer 1875 gëtt en zum uerdentleche Professer ernannt.