cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Franséisch Revolutioun
De Kinnek an d'Revolutioun
De 14. Juli 1790, ee Joer nom Stuerm op d'Bastille, gouf um Champ-de-Mars d'Fest vun der Federatioun gefeiert. De Marquis de La Fayette war bei de Feierlechkeeten op der Säit vu Kinnek a Kinnigin dobäi. Et war e Moment vun nationaler Unioun: de Kinnek huet säin Eed op déi nei Constitutioun geleescht, an d'Vollek huet fir hie geklappt. An dësem Moment hätt ee kënne mengen, de Louis XVI. hätt sech mat de Verännerunge vun der Revolutioun offonnt. Mä de Géigendeel war de Fall. De Louis XVI. huet jiddwerengem gewénkt, an op eng Geleeënheet gewaart, fir seng Muecht nees zeréckzekréien. Well hien ausserdeem déif kathoulesch war, stoung hien op der Säit vum Poopst an de refractaire Paschtéier.
E Fluchtversuch (20. an 21. Juni 1791) huet dem Vollek seng wierklech Positioune gewisen. D'radikal Paräisser Patrioten hunn an dësem Gest e Verrot vum Kinnek gesinn, an hunn de Stuerz vum Kinnek verlaangt. Deputéiert wéi de Bailly an de La Fayette, Frënn vun enger konstitutioneller Monarchie, hunn eng Thees opgestallt, datt de Kinnek net geflücht wier, mä entfouert gouf. De 17. Juli 1791 koum et op en Neits zu Manifestatiounen. De Bailly huet den Uerder ginn, op d'Manifestanten ze schéissen, heibäi sinn haaptsächlech Fraen a Kanner ëm d'Liewe komm. Heiduerch koum et zum Broch tëscht de moderéierte Patrioten an dem Paräisser Vollek, wat sech op Leit wéi Danton, Robespierre a Marat verloosse konnt. Verschiddener, wéi de Condorcet hu souguer no enger Republik geruff. De Bailly an de La Fayette, a mat hinnen d'Majoritéit vun den Deputéierten, hunn de Club des Jacobins verlooss, an de Club des Feuillants gegrënnt. Fir si war d'Revolutioun eriwwer, de Regimm misst elo verstäerkt ginn, an d'konstitutionell Monarchie ënnerstëtzt.
Fir en Deel vun der Bevëlkerung war de Kinnek näischt méi wäert. Revolutionär Zeitungen hu Karikature vum Kinnek als Schwäin verëffentlecht. D'royalistesch Zeitungen hunn zu der oppener Resistenz opgeruff. Ëmmer méi Leit hunn emigréiert. D'Géigner vun der Revolutioun an d'Jakobiner hunn Influenzreseauen am ganze Land opgebaut, fir d'Meenung ze mobiliséieren.
De Louis XVI. huet an der Tëschenzäit op d'Zänn gebass, an d'Constitutioun vum September 1791 akzeptéiert. An dëser Constitutioun goufen Iddie vum John Locke a vum Montesquieu iwwer d'Trennung vun de Gewalten iwwerholl, wat si strikt duerchgesat hunn. De Kinnek hat nëmmen nach seng exekutiv Muecht, hie war net responsabel virun der Assemblée an dës konnt och näischt géint hie maachen. Hien hat e Vetorecht fir véier Joer zu all Gesetz, a konnt sech selwer seng Ministeren eraussichen.
De Stuerz vun der Monarchie
D'Emigranten, déi sech zu engem groussen Deel zu Koblenz ronderëm de Grof vun Artois opgehalen hunn, hunn Drock op d'europäesch Herrscher gemaach, fir a Frankräich anzegräifen. Fir si zefridden ze stellen, koum et am August 1791 zu der Pillnitzer Deklaratioun tëscht Preisen an dem Hlg. Réimesche Räich. Dës Deklaratioun gouf a Frankräich als Menace opgeholl. D'Assemblée législative huet um Enn vum Joer 1791 eng Partie Dekreter gestëmmt, déi d'Situation nach méi verschlëmmert hunn. Den 9. November 1791 huet si verlaangt, datt d'Emigranten zwéi Méint Zäit hätten, nees a Frankräich zeréckzekommen, am anere Fall géif hire Besëtz konfiszéiert ginn. D'auslännesch Prënze goufen opgeruff, d'Emigrante vun hire Lännereien ze verdreiwen. De Kinnek huet dëse leschten Dekret ënnerschriwwen, well dësen e Krich méiglech gemaach huet.
D'Feuillants an de Kinnek, déi sech bewosst waren, datt d'Arméi net gutt organiséiert war, hunn op eng séier Victoire gehofft. D'Jakobiner wollten d'Revolutioun duerch e Krich a ganz Europa verbreeden. De Robespierre war ee vun de wéinegen, dee géint e militäresche Konflikt war.
Den 20. Abrëll 1792 huet Frankräich op d'Propositioun vum Louis XVI. Ungarn a Béimen de Krich erkläert, dat heescht eigentlech Éisträich. D'Girondins hu vun engem Krich vun de Vëlker géint d'Kinneke geschwat, vun engem Kräizzuch fir d'Fräiheet. Preisen huet sech e puer Woche méi spéit op d'Säit vun den Éisträicher gestallt. D'franséisch Arméi, déi duerch d'Emigratioun vun adlegen Offizéier zimmlech desorganiséiert war, hat keng Méiglechkeete géint d'Preisen, an d'Grenze ware séier a Gefor. Bei de Patriote gouf vun engem Komplott vum Adel geschwat, zesumme mam Haff an de refractaire Paschtéier. D'Assemblée huet dräi Dekreter gestëmmt, fir d'refractaire Paschtéier ze deportéieren, d'perséinlech Gard vum Kinnek opzeléisen, an e Camp op d'Been ze stellen, fir Paräis ze verdeedegen. De Louis XVI. huet säi Veto bei de Paschtéier a bei der Garde fir Paräis ze beschützen agereecht. Doropshin huet d'Vollek d'Tuilerien den 20. Juni gestiermt. Mä dës Kéier huet de Kinnek sech net erginn. Hie war averstanen d'Phrygesch Mutz virun de Sans-culottes unzedoen, mä huet refuséiert, nozeginn. Den 11. Juli 1792 ass d'Assemblée de kinnekleche Veto ëmgaangen, andeems si d'patrie en danger ausgeruff huet, an all Fräiwëlleger op Paräis geruff huet.
De 25. Juli huet de Chef vun der preisescher Arméi, de Grof vu Braunschweig, wësse gelooss, datt Paräis géif zerstéiert ginn, wann d'Liewe vum Kinnek eng weider Kéier a Gefor wier. Wéi d'Manifest vu Braunschweig zu Paräis ukomm ass, hunn d'Revolutionär gefuerdert, de Kinnek ofzesetzen, mä d'Assemblée huet refuséiert. Sou koum et an der Nuecht vum 9. op den 10. August 1792 zu engem Opstand ënner der Leedung vu Pétion an Danton. Um fréie Moie waren d'Opstänneg bei den Tuilerien ukomm, an hunn dëse geplëmmt. D'Schwäizer Gard gouf op der Plaz ëmbruecht. De Kinnek ass an d'Gebai vun der Assemblée législative geflücht, mä déi huet sech géint hie gestallt, an hie vu senge Funktiounen entbonnen. D'Constitutioun vu 1791 war näischt méi wäert, a sou huet d'Assemblée decidéiert, eng Convention nationale ze wielen, fir déi nei Institutioune vum Land ze bestëmmen. Um Owend vum 10. August gouf e Conseil exécutif an d'Liewe geruff, an ënner de sechs Membere waren den Danton, Justizminister, an de Gaspard Monge, Minister vun der Marin.
D'koaliséiert Truppe si weider Richtung Paräis gezunn, an eng Festung no der anerer ass gefall. An dësem Kontext huet den Danton den 2. September 1792 deklaréiert: D'Vollek, a Panik, huet d'Feinden a Frankräich selwer fir dës Situatioun verantwortlech gemaach. Tëscht dem 2. a 6. September 1792 goufe Paschtéier a Gefaangen an de Prisonge massakréiert. Dat huet e puer Deeg gedauert, bis datt d'administrativ Autoritéite sech getraut hunn, anzegräifen, an d'Deputéiert hunn dës Massakeren eréischt e puer Méint méi spéit verurteelt. Dës Septembermassakere waren e wichtege Punkt an der Revolutioun, déi eng aner Richtung ageschloen huet.
D'Montagnards souzen op de méi héije Bänken, a kruten dohier hiren Numm. Si hu méi op d'Problemer vum Vollek opgepasst. Si ware bereet, sech dem Vollek unzeschléissen, wéi de Sans-culottes vun der Commune vu Paräis, a waren och bereet, zu aussergewéinleche Moossnamen ze gräifen, fir d'Republik ze retten. Zu hire Cheffen hu Robespierre, Danton, Marat a Saint-Just. Am Zentrum suz eng Majoritéit vun Deputéierten, déi La plaine oder Le marais genannt goufen, a jeeweils déi zwéin Extremer ënnerstëtzt hunn.
D'franséisch Arméi konnt den 20. September an der Schluecht vu Valmy d'Preise klappen. D'Preisen an d'Éisträicher hu sech aus Frankräich zeréckgezunn, Affären a Polen ware méi wichteg. De 6. November 1792 konnt de Generol Dumouriez d'Schluecht vu Jemmapes gewannen. D'franséisch Truppen hunn d'Éisträichesch Nidderlanden besat, am Osten huet d'Arméi vum Generol Custine d'lénkst Ufer vum Rhäin ageholl. Och d'Savoie gouf eruewert. Iwwerhall hunn d'Fransousen hiert revolutionärt Ideal verbreed, awer och däitlech gemaach, datt de Rhäin déi natierlech Grenz am Norden an Oste vu Frankräich wier.
D'Convention huet decidéiert, d'Monarchie ofzeschafen, an den 22. September 1792 gouf d'Republik ausgeruff. Dëst war den Ufank vun enger neier Ära.
Girondins géint Montagnards
An hiren éischten Deeg gouf d'Convention vun de Girondins dominéiert, déi am Conseil exécutif souzen. Si hu versicht, de Prozess vum Kinnek z'evitéieren, aus Angscht dëst géif zu enger neier Géigerevolutioun féieren, an d'europäesch Monarchie nach méi feindlech maachen. Mä wéi den 30. November 1792 den Eiserne Schaf (fr.: armoire de fer) fonnt ginn ass, war näischt méi géint e Prozess ze maachen. D'Dokumenter an dësem geheime Koffer sollen de Verrot vum Louis XVI. bewisen hunn. De Prozess huet den 10. Dezember ugefaangen. Um Enn gouf de Kinnek fir schëlleg deklaréiert. Hie gouf zum Doud verurteelt, allerdéngs nëmme mat enger knappser Majoritéit (366 géint 334 Stëmmen). De Sursis an den Opruff un d'Vollek, wat d'Girondins gefrot haten, goufe verworf. De Kinnek Louis XVI. gouf den 21. Januar 1793 op der Place de la Révolution guillotinéiert.
Seng Hiriichtung huet gemëschte Gefiller bei der franséischer Bevëlkerung ervirgeruff. D'europäesch Herrscher hu reagéiert, andeems si am Februar 1793 déi Éischt Koalitioun an d'Liewe geruff hunn. D'Girondins hunn de 24. Februar 1793 eng Levée vun 300.000 Männer beschloss, déi dem Lous no gemaach gouf, wat u Praktiken aus dem Ancien Régime erënnert huet. Wéi dës Levée bekannt ginn ass, koum et zu Opstänn am Elsass, an der Bretagne an am Massif central, déi awer séier nees ënnerdréckt goufen. Mä d'Convention huet e Gesetz gestëmmt, wat besot huet, datt all Rebell bannent 24 Stonnen ouni Prozess géif higeriicht ginn.
Am Mäerz 1793 hunn d'Opstänn an der Vendée ugefaangen. Um Süde vun der Loire huet d'Levée zu enger Allianz vu Baueren, déi vun der Revolutioun enttäuscht waren, dem refractaire Klerus an dem Adel gefouert. Obschonn d'Departementer eréischt 1789 an d'Liewe geruff gi waren, an den Opstand wäit iwwer d'Grenze vun der Vendée erausgaangen ass, gouf séier vum "Krich an der Vendée" (fr.: guerre de Vendée) geschwat. Dësen Opstand gouf als Argument vun de Montagnards an de Sans-culottes benotzt, fir ze weisen, datt d'Girondins ze moderéiert wieren, an hunn no aussergewéinleche Moossname geruff. D'Girondins ware gezwongen, d'Kreatioune vum Comité de Salut Public a vum Revolutiounsgeriicht z'akzeptéieren. Enn Mee an am Juni 1793 goufen d'Girondins vun de Paräisser Sans-culottes verdriwwen. D'Montagnards hu sech mat den extremisteschste Fraktiounen zesummegedo, fir un d'Muecht ze kommen. An der Provënz goung et genee ëmgedréint. Zu Marseille an zu Lyon hunn d'Girdonins d'Buergermeeschteren, déi zu de Montagnards gehéiert hunn, verdriwwen.
D'Republik a Gefor
Wéi d'Montagnards un d'Muecht koumen, war d'Republik a grousser Gefor. De Krich an der Vendée huet sech zu engem royalisteschen Opstand entwéckelt, nodeem d'Adeleg sech un d'Spëtzt gestallt hunn, an huet sech am Weste verbreed. Saumur an Angers goufen am Juni 1793 ageholl, mä Nantes huet nach widderstanen. Zu royalistesche Revolte koum et och an der Lozère an am Dall vum Rhône. D'Girondins, déi virun der Paräisser Repressioun flüchte konnten, hunn an den Departementer zu enger Revolt géint Paräis opgeruff. Si goufe vun den Autoritéite vun den Departementer, wéi an der Normandie, ënnerstëtzt.
Den 13. Juli gouf de Jean-Paul Marat vun der Federalistin Charlotte Corday ëmbruecht. Am Südweste sinn d'Spuenier iwwer d'Grenz komm, d'Arméi aus dem Piemont am Südosten, d'Preisen, d'Éisträicher an d'Englänner am Norden an am Osten. Ënner dem Drock vun de Sans-culottes hunn d'Montagnards decidéiert, zu radikale Mëttelen ze gräifen, fir géint dës Gefore firzegoen.
D'Convention huet am Juli 1793 eng demokratesch an dezentraliséiert Constitutioun gestëmmt, déi duerch e Referendum ratifizéiert gouf. D'Constitutioun vum Joer I huet versicht, eng populär Souveränitéit op d'Been ze stellen, duerch heefeg Wale bei universalem Walrecht, an andeems d'Bierger e Matsproocherecht am legislative Prozess haten. Mä dës Constitutioun gouf ni applizéiert. Den 10. August 1793 huet d'Convention dekretéiert, datt d'Constitutioun eréischt géif a Kraaft trieden, wann a Frankräich Fridde wier. De Saint-Just huet erkläert:
D'Haaptorgan vum Gouvernement war de Comité de salut public. Dëse Comité gouf am Abrëll 1793 gegrënnt a vum Danton bis zu senger Eliminatioun den 10. Juli dominéiert. De "Grand comité de l'an II" huet 12 Membere gezielt, déi all Mount vun der Convention nees nei gewielt goufen. Hien hat d'Gesetzesinitiativ, d'exekutiv Muecht an huet d'Fonctionnairen ernimmt. Duerch dëse Comité gouf d'Muecht an enger kritescher Zäit zentraliséiert. De "Grand Comité" gouf vum Robespierre dominéiert. All Member huet sech ee bestëmmte Beräich erausgesicht, sou zum Beispill de Carnot dee sech fir d'Arméi entscheet huet.
D'Membere vum Comité de sureté générale waren och Membere vun der Convention. Dëse Comité huet sech ëm d'Police gekëmmert, an d'Verdächtegelëscht opgestallt. Duerch eng Kompetenzrivalitéit stoung dëse Comité géint de Comité de salut public. Fir d'Moossnamen ëmzesetzen, huet d'Convention Membere bei d'Arméien an an d'Departementer geschéckt: d'Représentants e mission. Si haten e grousse Pouvoir, fir d'Géigner vun der Revolutioun ze strofen.
D'Convention huet missen op d'Paräisser Sans-culottes oppassen, zu de Radikalsten hunn de Jacques-René Hébert gezielt, deen d'Zeitung Le Père Duchesne gegrënnt huet, souwéi de fréiere Paschtouer Jacques Roux. De 4. a 5. September 1793 hu si d'Convention gestiermt, a konnten hir Iddi vun enger revolutionärer Arméi fir géint d'Géigerevolutioun firzegoen, duerchsetzen. Et koum zu der Terreur.
Gesetzer fir d'Republik ze retten
Grouss Moossnamen Duerch d'Gefor fir d'Republik huet d'Convention all Gesetzer gestëmmt, déi de Comité de salut public hir presentéiert huet. D'Gesetz vum 23. August 1793 zu der Levée e masse huet erlaabt, all jonk Männer, déi net bestuet waren, an d'Arméi ze schécken. Déi aner Fransousen hunn um Krichseffort misse mathëllefen, andeems si Militärequipement geliwwert hunn oder d'Mauere vun de Kelleren ofgeschruppt hu fir Salpéiter ze gewannen, dee wichteg war fir d'Polfer hierzestellen. Déi ganz Wirtschaft vun der Natioun war op de Krich ausgeluecht. Zimmlech séier konnt eng Arméi vun enger Millioun Männer op d'Bee gestallt ginn. Duerch hir Zuel an hire staarke Wëllen ze kämpfen, konnt d'Erfarung vun enger Beruffsarméi ersat ginn.
D'Membere vun der Convention haten d'Septembermassakeren net vergiess. Fir géint d'Géigner vun der Revolutioun ze gewannen, an en Opstand vum Vollek ze verhënneren, hu si déi legal Terreur agefouert. Am September 1793 gouf d'Gesetz vun de Verdächtege gestëmmt, an d'Lëscht war zimmlech laang. Den Adel, d'Emigranten, d'refractaire Paschtéier, d'Federalisten an hir Famille sinn all an dës Kategorie gefall. Si hu missen agespaart ginn, bis nees Fridden am Land war. D'populär Gesellschaften, déi vun de Sans-culottes kontrolléiert goufen, kruten Iwwerwaachungsmuecht a Policegewalt.
Resultater
D'Politik vum Comité de salut public konnt d'Republik retten. Zanter September 1793 konnten d'Membere vun der Éischter Koalitioun nees hanner d'Grenzen zeréckgedréckt ginn. D'federalistesch Revolt konnt zeréckgeschloe ginn, bis op Toulon, wou d'Royalisten d'Stad anhuele konnten, a si den Englänner ausgeliwwert hunn.
An der Vendée konnten d'republikanesch Truppe géint d'kathoulesch a royal Arméi an der Schluecht vu Cholet gewannen. Eng Partie vun der Arméi vun der Vendée ass Richtung Norde gezunn, an der Hoffnung den Hafe vu Granville am Cotentin anzehuelen. Dës Expeditioun, déi ënner dem Numm Virée de Galerne bekannt ginn ass, war zwar keen Erfolleg, mä huet awer däitlech d'Stäerkt an d'Determinatioun vun de Revoltéierte gewisen. Ländlech Banden hu sech weider am ganze Weste vu Frankräich erëmgedriwwen. Si goufe "Chouans" genannt. D'Repressioun géint d'Vendée war terribel. Tëscht September 1793 a Februar 1794 huet de Représentant en mission Jean-Baptiste Carrier Dausende vu Leit zu Nantes hiriichte gelooss. Zu Angers goufen eng Ronn 2 000 Fraleit higeriicht. D'"Colonnes infernales" vum Generol Louis Marie Turreau hunn Dierfer néiergebrannt, an d'Bevëlkerung massakréiert, ouni en Ënnerscheed tëscht Zivilisten a Revoltéierten ze maachen.
Moossnam fir d'Dechristianisatioun, spontan oder duerch d'Représentants en mission organiséiert, hu sech an der ganzer Republik verbreed. Am Numm vun der Gläichheet goufe Statuen, Kräizer a Klacken zerstéiert. De 5. Oktober 1793 huet d'Convention de Republikanesche Kalenner ugeholl. De 7. November huet den Äerzbëschof vu Paräis Gobel ofgedankt. All Paschtéier vun der Convention, ausser dem Abbé Grégoire, hunn hien imitéiert. D'Kierche goufen zougemaach, an d'Sans-culottes hunn e Märtyrerkult ronderëm d'Revolutioun developpéiert. Den 10. November gouf dFête de la Raison gefeiert, an Notre-Dame zu engem Tempel ëmgebaut. D'Onuerdnung, déi aus dëse Verhalen entstanen ass, huet de Robespierre ofgeschreckt, an hien huet verlaangt, d'Uerdnung nees hierzestellen.
De Robespierre an d'Grande Terreur
Op d'Initiativ vum Robespierre gouf en aussergewéinlecht Gouvernement duerch en Dekret vum 14. Frimaire Joer II an d'Liewe geruff. Aus der Convention gouf de « Centre unique de l'impulsion du Gouvernement ». Si hat am Prinzip de ganze Pouvoir. Fir willkürlech Akten an de Provënzen ze verhënneren, gouf de Pouvoir vun de Representante vum Vollek limitéiert. Verschiddener, sou wéi de Fouché, goufe fir hir Aktioune kritiséiert. De Robespierre huet den Atheismus verdaamt. Hie war géint d'Politik vun der Dechristianisatioun, an huet e Gesetz fir d'Fräiheet vum Kult stëmme gelooss, souwéi e Gesetz wat d'Onstierflechkeet vun der Séil unerkannt huet. Hien huet Representanten an den Norde geschéckt, fir der Onuerdnung déi d'revolutionär Arméi hei verbreet huet, en Enn ze setzen.
Nodeem d'Terreur an de Provënzen zeréckgaange war, ass si zu Paräis ëmmer méi staark ginn, virun allem nodeem d'Gesetzer vu Prairial gestëmmt goufen. D'Revolutiounsgeriicht war als eenzeg Institutioun dofir zoustänneg, politesch Krimineller ze verurteelen. D'Definitioun vum Feind vun der Revolutioun war zimmlech breed: "Ceux qui cherchent à anéantir la liberté par la force ou par la ruse". Et gouf keng Zeien a keng Affekote méi, an nëmmen zwee Urteeler ware méiglech: Fräiheet oder Doud. Duerch d'Gesetz vum Prairial koum et zu der sougenannter Grande Terreur. An de Wochen duerno goufen zu Paräis iwwer 1.400 Leit guillotinéiert. 1794 huet sech de Krichseffort vum Vollek bezuelt gemaach. Duerch d'Victoire vu Fleurus de 26. Juni 1794, konnten d'Fransousen d'Belsch nees anhuelen. Iesswuere goufen an de besate Regioune requisitionnéiert, an a Frankräich geschéckt.
Wéi de Robespierre sech nees bei der Convention gewisen huet, huet hien den Deputéierte mat enger weiderer Epuratioun gedreet. De Komplott géint hien huet konkreet Formen ugeholl. Den 9. Thermidor Joer II gouf de Robespierre festgeholl. Eng Aktioun vun der Commune vu Paräis huet hien ouni säin Averständnis befreit, an an den Hôtel de Ville bruecht. Mä d'Sans-culottes hu sech de Frënn vum Robespierre net ugeschloss. D'Convention huet de Robespierre zu engem "Hors la loi" erkläert, an Truppe geschéckt, fir d'Gebai ze stiermen. Den Dag drop, den 28. Juli, goufen de Robespierre a seng Haaptunhänger higeriicht. D'thermidorianesch Deputéierte vun der Convention hunn d'Girondins nees zeréckgeruff, an der Terreur en Enn gesat.
Déi nei Constitutioun vum Joer III gouf den 29. Messidor gestëmmt, an am September fatifizéiert. Si ass de 4. Vendémiaire a Kraaft getrueden, an huet en neie Regimm op d'Bee gestallt, den Directoire.
Si Versailles m'était conté
Si Versailles m'était conté ass e franséisch-italieenesche Film vum Sacha Guitry aus dem Joer 1953.
Franséisch Revolutioun
Den Directoire (1795 - 1799)
Fir de revolutionnäre Kalenner huet den Directoire vum 4. Brumaire Joer IV bis den 18. Brumaire Joer VIII gedauert. Dat war den zweete Versuch, e stabille Regimm op Basis vun enger Konstitution opzebauen. D'Pazifikatioun vum Westen an d'Enn vun der Éischter Koalitioun hunn den Etablissement vun enger neier Constitutioun erlaabt. Fir d'éischt Kéier a Frankräich war d'Legislativ an den Hänn vun engem Parlament mam Zweekummersystem: D'exekutiv Muecht louch an den Hänn vun engem Directoire vu fënnef Persounen, déi vum Conseil des Anciens no enger Lëscht vum Conseil des Cinq-Cents erausgesicht goufen. D'Ministeren an d'fënnef Direktere waren net responsabel virun der Assemblée, mä si konnten dës och net opléisen. Wéi scho 1791 waren och hei keng Prozedure virgesinn, fir Konflikter ze reegelen.
Si Versailles m'était conté
Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Geschicht vum Schlass vu Versailles vu 1624 bis 1953 sou wéi de Sacha Guitry se gesinn huet.
Franséisch Revolutioun
Den Directoire (1795 - 1799)
D'Thermidorianer konnten duerchsetzen datt zwee Drëttel vun de Gewielten aus der Convention géife kommen. D'Regiounen am Westen, dem Dall vum Rhône a vum Oste vum Massif Central hu royalistesch Deputéierte gewielt. Wärend der ganzer Dauer vum Directoire gouf et eng politesch Instabilitéit. Royalistesch Korrespondenzreseauen hu Propaganda an Informatioun verbreed, mat der Ënnerstëtzung vun de Bridder vum Louis XVI. an den europäesche Muechten. D'Unhänger fir eng Monarchie konnten d'Wale vu 1797 gewannen. D'moderéiert Republikaner hunn am September 1797 e Staatsstreech duerchgefouert, deen zwéi vun de fënnef Direktere verdriwwen huet, an d'Wal vu 1797 als ongëlteg deklaréiert huet. 1798 hunn d'Walen d'Jakobiner begënschtegt. D'Conseilen hu sech doropshin d'Recht geholl, d'Deputéiert an der Hallschent vun de Circonscriptioune selwer erauszesichen. D'Thermidorianer konnten zwar un der Muecht bleiwen, mä keen huet hinne Vertraue geschenkt.
Si Versailles m'était conté
Ëm wat geet et am Film?
Déi vill bekannte Schauspiller hunn dozou bäigedroen datt de Film e ganz grousse Succès hat, an datt de Film an de Recetten vun de franséische Filmer am Joer 1954 als éischte klasséiert war.
Franséisch Revolutioun
Den Directoire (1795 - 1799)
D'wirtschaftlech Situatioun huet d'Fransouse weider vun der Republik ewechgedriwwen. Den Assignat, dee säi ganze Wäert verluer hat, gouf duerch nei Billjeeën ersat, de Mandat territorial, deen awer nëmmen ee Joer gehalen huet. Vu 1797 un huet de Staat d'Steieren a Form vu Suë gefuerdert. Mä duerch d'Finanzkris waren d'Mënze rar. No den Inflatiounsjoren duerch den Assignat koum et a Frankräich zu engem Stuerz vun de Präisser, dee virun allem d'ländlech Welt betraff huet. Well si net kapabel waren, d'Scholde vun der absolutter Monarchie an 8 Joer Revolutioun ze begläichen, hunn d'Assembléeë sech fir d'Faillite vun den "zwee Drëttel" entscheet. Frankräich huet zwee Drëttel vun der ëffentlecher Schold net bezuelt, mä de leschten Drëttel konsolidéiert andeems d'Schold an de Grand livre de la dette agedroe gouf. Eng nei Steier op d'Dieren a Fënstere gouf 1798 an d'Liewe geruff, d'Gendaarme waren zoustänneg fir d'Steieren anzedreiwen.
Si Versailles m'était conté
Wat seet de Sacha Guitry zum Film?
''J'ai l'honneur de vous présenter un film ou plus exactement un grand livre d'images. Il s'intitule Si Versailles m'était conté et j'avoue que j'en suis l'auteur. En écrivant ce film, en le réalisant, j'avais un double but: remplacer quelques pierres du château de Versailles et recueillir des fleurs pour en couvrir la France.'' (Sacha Guitry)
Franséisch Revolutioun
Den Directoire (1795 - 1799)
An der Tëschenzäit war d'franséisch Arméi an d'Offensiv gaangen. Am Fréijoer 1796 houf eng grouss Offensiv an Däitschland lancéiert, fir Éisträich zum Fridden ze zwéngen. D'Italienarméi vum jonke Generol Napoleon Bonaparte konnt eng Victoire no der anerer fir sech verbuchen, an Éisträich war gezwongen, de 17. Abrëll 1797 den Traité vu Campo Formio z'ënnerschrwien. Tëscht 1797 a 1799 gouf d'italieenesch Hallefinsel an eng Schwësterrepublik verwandelt, mat Institutiounen nom franséische Modell. Obschonn d'Victoiren d'Finanze vum Directoire verbessert hunn, sou hu si de Pouvoir dach ëmmer méi vun der Arméi ofhängeg gemaach. De Bonaparte gouf zum Arbitter fir bannepolitesch Streidereien. D'Expeditioun an Egypten sollt den Englänner de Wee an Indien verspären, d'Direkteren hu s'sserdeem als Méiglechkeet bnotzt, de Bonaparte wäit fort ze schécken.
Wéi ëmmer méi Schwësterrepubliken an d'Liewe geruff goufen, kruten d'europäesch Groussmuechten Angscht, virun allem Russland an England. Si hunn eng ze grouss Dominatioun vu Frankräich iwwer Europa gefaart. Sou koum et dann och zu der Zweeter Koalitioun am Joer 1798. D'englesch, russesch an éisträichesch Offensive konnten awer vun de franséischen Arméien ënner dem Brune a Masséna zeréckgedréckt ginn.
Den Directoire ass mam Coup d'État vum 18. an 19. Brumaire Joer VIII (9. an 10. November 1799) duerch den Napoleon Bonaparte op en Enn gaangen, deen deklaréiert huet: De Consulat gouf an d'Liewe geruff, en autoritäre Regimm dee vun dräi Konsulen dirigéiert gouf, wou awer nëmmen den Éischte Konsul wierklech d'Muecht hat.
Fir verschidden Historiker ass de Consulat déi lescht Phas vun der Franséischer Revolutioun. Fir anerer gëtt de Consulat mam Premier Empire als eng nei Etapp an der franséischer Geschicht ugesinn.
Literatur zum Theema
Allgemeng Informatiounen:
Spezifesch Aspekter:
Gesellschaft, Kultur a Relioun:
Biographien:
Dictionnairen:
Gravitatiounsgesetz
D'Gravitatiounsgesetz ass en universellt physikalescht Gesetz vum Isaac Newton ofgeleet fir d'Kraaft vun zwéi Kierperen ze berechnen déi sech géigesäiteg unzéien.
D'Unzéiungskraaft ass also ëmsou méi grouss wat d'Masse vun de Kierpere méi grouss sinn, an ëmsou méi kleng wat den Ofstand vun den zwéi Kierperschwéierpunkte méi grouss ass.
Formele vum Gravitatiounsgesetz
Den Proportionalitéitsfaktor G bezeechent een als Gravitatiounskonstant, wobei
Bertrange (Moselle)
Fir déi lëtzebuergesch Uertschaft, déi op Franséisch Bertrange heescht, kuckt: Bartreng
Bertrange ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Am Uert, deen zum Arrondissement vun Diddenuewen-Ost gehéiert, liewen 1.994 Awunner (Stand 1999).
Beschreiwung vum Wopen: Burelé d'or et d'azur de dix pièces.
Hawaii
Hawaii ([], Englesch [] ass eng Inselketten am Pazifeschen Ozean. Si ass no der gréisster Insel vum Archipel benannt, déi inoffiziell och Big Island genannt gëtt. D'Inselkette gouf de 7. Juli 1898 vun de Vereenegte Staate vun Amerika annektéiert an ass zanter 1959 hire 50. Bundesstaat.
D'Insele waren uganks och ënnert dem Numm „Sandwich Islands“ (Sandwichinselen) bekannt, nodeems den James Cook se bei senger Entdeckung am Januar 1778 nom Marinn-Admiral John Montagu, 4. Earl of Sandwich (1718-1792) genannt hat.
29. Mee
Den '''29. Mee''' ass den 149. Dag vum Joer (150. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Otto von Bismarck (Homonymie)
Fir aner Begrëffer mam Numm Bismarck kuckt wgl. Bismarck a Bismarck (Adelsgeschlecht).
Kachkéis
Kachkéis, och alt nach Barekéis oder Buerekéis ass eng Kéisspezialitéit déi een haaptsächlech zu Lëtzebuerg, am Elsass an an der Franche-Comté fënnt. Och an Éisträich fënnt een de Kachkéis als Steirerkäse mager. E gëtt do als Sauermilchkäse vermaart an et ass dacks Kümmel dran.
Et ass ee more Kéis, deen aus Brach vun entrahmter Koumëllech gemaach gëtt. De Kachkéis ass fréier am net gekachten Zoustand verkaaft ginn, an et huet een e bei sech doheem misse selwer opkachen. Haut gëtt e vu Molkereien als opgekachte Kéis a verschiddenen Zorten op de Maart bruecht. An net gekachtem Zoustand huet de Kéis eng giel-gréngelzeg Faarf.
D'Spezialiste kachen en awer léiwer selwer op, well s'esou selwer den definitive Goût kënne bestëmmen.
De Kachkéis opkachen
Fir de Kéis opzekachen (oder méi korrekt "ze schmëlzen", well en däerf op kee Fall kachen) gëtt et e puer Methoden.
Déi einfachst ass:
De Kachkéis op der Schmier
De Kachkéis kann op der Schmier einfach sou giess ginn.
Amateure vum Kéis hunn e gär mat Moschter, entweeder mat Moschter um Brout ënner dem Kéis, oder op dem Kéis.
Hummer (Handwierksgeschier)
En Hummer ass e Schlaginstrument, bei deem nom Hiewelgesetz d'Intensitéit vum Schlag duerch eng Verlängerung vum Hiewelaarm verstäerkt gëtt.
En Hummer besteet aus engem Kapp an engem Still. De Kapp vum Hummer kann, jee no Gebrauch, e Gewiicht tëscht e puer Gramm bis enger ettleche Kilogramm hunn. De Still ass mat engem Käil an engem Lach, dat am Hummerkapp ass, festgemaach.
En Hummer ka fir verschidde Saache gebraucht ginn, wouvun déi gängegst sinn:
Jee nodeem ass d'Gréisst an d'Form vum Hummer ugepasst.
Symbolik
Den Hummer ass en Deel vum Symbol vun de Biergaarbechter an doriwwer eraus fir de Biergbau, oder d'Aarbecht am Allgemengen.
Am Fändel vun der fréierer Sowjetunioun ass den Hummer, nieft der Séchel, déi fir en Akerbau steet, d'Symbol fir d'Industrie. E war och am Fändel vun der fréierer DDR (mat engem Zierkel) a fënnt sech, zesumme mat der Séchel, haut nach am Logo vu verschiddene kommunistesche Parteien, dorënner der lëtzebuergescher.
Columba (Stärebild)
D'Dauf, laténgesch Columba ass e Stärebild um südleche Stärenhimmel.
Beschreiwung
D'Stärebild Columba ass en onopfällegt Bild. Et läit ënner dem Stärebild Lepus a besteet aus enger Rei vu Stären, déi zickzackeg leien. Ee vun de Stären erreecht déi 2. Gréissteklass. Am Stärebild Columba ass den Antapex vun eisem Sonnesystem. D'Sonn mat hire Planéite beweegt sech, relativ zu eise Nopeschstären, mat 20 km/s vun dësem „Punkt“ ewech.
Um Wanterhimmel huet d'Columba ëm Hallefnuecht hir héchste Positioun. Nëmmen déi nërdlechst Stäre vun dësem Bild kucken iwwer de Südhorizont.
Geschicht
D'Columba gehéiert zu den dräi neie Stärebiller, déi den hollänneschen Astronom an Theolog Petrus Plancius am 17. Joerhonnert agefouert huet.
D'Columba soll de Vull duerstellen, deen dem Jason a sengen Argonauten de Wee duerch déi geféierlech Klippe vum Bosporus gewisen huet.
Stären
De β Columbae, läit 86 Liichtjoer vun eis ewech an ass e giele Stär mat der Spektralklass K2. Den Numm Wezn oder Wazn ass arabesch a bedeit „Gewiicht“.
De Stär μ Columbae gehéiert mat dem AE Aurigae an dem 53 Arietis zu de Runaway-Stären; allen dräi Stäre beweege sech mat héijer Vitess vun der Orion-Associatioun ewech, aus där si viru ronn 2,5 Millioune Joer erausgeschleidert goufen.
Duebelstären
Den α Columbae, den hellste Stär an der Columba, ass een Duebelstäresystem op enger Distanz vun 268 Liichtjoer. Den arabeschen Numm „Phakt“ leet sech warscheinlech vun al-fakhita, „d'Dauf“, of.
NGC-Objeten
De Kugelstärekoup NGC 1851 ass ronn 40.000 Liichtjoer vun eis ewech. Dësen Objet gouf am Joer 1828 vum James Dunlop entdeckt.
Deutsche Lufthansa
D'Lufthansa (Deutsche Lufthansa AG) ass déi gréisst däitsch Fluchlinn mat Sëtz zu Köln. Hiren Heemechtfluchhafen ass zu Frankfurt, zweet Dréikräiz vun der Gesellschaft gëtt lues a lues de Fluchhafe vu München. D'Haaptmaintenancehale sinn zu Hamburg. D'Lufthansa war bis 1953 zu bal 100 % a staatlechem Besëtz, 1966 ass d'Lufthansa-Aktie fir d'éischt un der Bourse cotéiert ginn, 1994 huet de Staat nach 34 % vun den Aktie kontrolléiert; zanter 1997 ass d'Lufthansa vollstänneg privatiséiert. D'Lufthansa ass Grënnungsmember vun der Star Alliance.
D'Lufhansa gehéiert och international zu de gréisste Gesellschaften. Mat hire Verkéiersleeschtungen ass se virbäi am internationale Loftverkéier: Am Joer 2003 huet se am internationale Verkéier déi meescht Passagéier vun allen IATA Fluchgesellschaften transportéiert an ass och bei der Fracht op der 1. Plaz. 2003 goufen 3,5 Prozent méi Passagéier transportéiert wéi d'Joer virdrun. Bei der Lufthansa Cargo gouf duerch déi schwaach Konjunktur manner Fracht transportéiert, 2,7 Prozent manner wéi nach 2002. D'Auslaaschtung ass mat 65,6 Prozent nëmmen ee Prozentpunkt ënner där vun 2002 bliwwen.
Geschicht
D'Geschicht vun der Lufthansa besteet aus zwéin Deeler, sou wéi et sech bei der Lufthansa och em zwéi verschidde Betriber handelt. Déi eng Lufhansa gouf et bis 1945. Déi aner, déi nei, Lufthansa ass an den 1950er Joren entstanen, wéi d'Alliéiert et bis erlaabt hunn.
Déi éischt Lufthansa 1926-1945
1926 gëtt d'Lufthansa als "Deutsche Luft Hansa Aktiengesellschaft" gegrënnt. Et handelt sech dobäi em d'Fusioun vun Deutscher Aero Lloyd (DAL) a Junkers Luftverkehr. Den éischte Fluch no festem Horaire geet vun Halle iwwer Erfurt a Stuttgart op Zürich. Am Mee gëtt mat Berlin-Königsberg den éischten Nuetsfluch gemaach. Nodeem d'Restriktioune vum Paräisser Loftofkommes gefall si gëtt eng Fluchlinn Berlin - Köln - Paräis an Zesummenaarbecht mat der franséischer Lignes Farman op d'Bee gestallt. Am Summer komme Flich Richtung Nord- an Ostséi dobäi. 1927 kommen eng ganz Rëtsch Strecken dobäi, wéi z. B. München - Salzburg - Klagenfurt - Venedeg. D'Lufthansa benotzt fir verschidde Linnen och Fluchbooter. Am August gëtt mat der Reichsbahn eng Kooperatioun beim Frachttransport ausgemaach. D'Lufthansa grënnt och déi éischt Sub-Gesellschaften am Ausland, 1926 ass dat de Syndicato Condor Ltda a Brasilien. Den 12./13. Abrëll 1928 flitt den Hermann Köhl mat dem Günther Freiherr von Hünefeld und Fitzmaurice an enger Junkers W33 vun Irland aus iwwer den Nordatlantik. D'Lufthansa flitt 1928 souguer a Sibirien an op Tokio.
Déi Zäit déi déi al Lufthansa nach ze liewen huet an de 40er Jore steet am Zeeche vum Krich, no 1942 och am Zeeche vum Ënnergank. Méi a méi Strecke mussen de Betrib astellen, well sech de Krich zu Ongonschte vun den Nationalsozialisten entwéckelt. Scho laang ka keen normale Bierger méi mat der Lufthansa fléien. D'Maintenancehalen an d'Personal vun der Lufthansa stinn de facto am Déngscht vun der Luftwaffe, schonn eleng doduerch datt d'Gesellschaft muss militäresch Aufgaben iwwerhuelen.
Am November 1940 gëtt bei der Eurasia de Betrib agestallt, dat no enger Interventioun vun der chineesescher Régierung. D'Base zu Kunming gëtt geraumt an d'Personal verléisst China. Mëtt Dezember 1941 muss de brasilianesche Syndicato Condor Ltda. de Betrib astellen, de Mäerz vun deem Joer huet schonn d'Deruluft liquidéiert misse ginn. 1942 gëtt de Syndicato Condor Ltda. an Servicos Aereos Cruzeiro do Sul Ltda. ëmbenannt. Vun 1943 bis 1945 ginn no an no ëmmer méi Strecke suppriméiert. D'Piloten an d'Lufthansareparaturbetriber schaffe fir d ' Luftwaffe. D'Maschinne ginn als Transporter agesat. Den 23. Mäerz 1945 gëtt de leschte Fluchplang gemaach. Am Verlaf vum Joer gëtt déi al Lufthansa liquidéiert.
Déi nei Lufthansa (zanter den 1950er Joren)
Scho kuerz nom Krich versichen e puer vereenzelt Symphatisanten erëm eng Grondlag fir eng zivil Aviatioun opzebauen. Mä eréischt uganks der 50er Jore geléngt et hir Aktiounen op eng zolidd Basis ze setzen. Kuerz drop entwéckelt sech d'Lufthansa erëm zu enger profitabler a moderner Entreprise, déi Däitschland an der Welt representéieren däerf a kann.
D'50er Joren
Den Opbau vum zerstéierten Däitschland, d'Wirtschaftswonner an de Kale Krich loossen et zou, datt scho sou kuerz nom Krich rem an Däitschland ka geflu ginn an och däerf. Lukrativ Maschinnen, gënschteg Präisser an e gudde Service bei héijer Zouverlässegkeet loossen d'Lufthansa séier erëm an d'Gewënnzon fléien.
D'60er Joren
D'1960er Jore stinn am Zeeche vum Fortschrëttsglawen an dem onbegrenzte Wuesstem. Den Düsefliger steet am Mëttelpunkt vum Interessi. De Wuerentransport gëtt méi rapid a Linieflich an den Ostblock iwwerwannen ideologesch Grenzen.
D'70er Joren
Den 13. Oktober 1977 gëtt d'Lufthansa-Maschinn Landshut um Fluch vu Palma de Mallorca op Frankfurt am Main vu véier palestinenseschen Terroristen entfouert an den 18. Oktober vun der GSG 9 an der Operatioun Feuerzauber befreit.
D'2000er Joren
Zanter 2003 gehéiert der Lufthansa d'Air Dolomiti.
D'Lufthansa haut
Déi zur Zäit operativ Lufthansa-Flott besteet aus follgenden Typpen:
Flott vun der Lufthansa Passage:
(Stand 7. Mai 2014):
Weideres
Bei internationale Verbindunge kréien d'Flich Richtung Däitschland ongerued Nummeren an d'Flich an d'Ausland gerued Nummern. D'Lufthansa huet ee vun den opwennegste Villfléierprogrammen (Miles and More).
Ernest Ludovicy
Den Ernest Ludovicy, gebuer den 22. Juni 1904 a gestuerwen den 23. November 1975, war e lëtzebuergesche Professer an Auteur vu literareschen, linguisteschen a pedagogesche Schrëften.
Säi Liewen
Den Ernest Ludovicy huet virun allem a Frankräich an der École normale supérieure studéiert a gouf Professer um Stater Kolléisch nodeem den deemolegen Educatiounsminister Joseph Bech hie fir ee Joer fräigestallt hat fir Spezialetuden iwwer Romanistik ze maachen. Seng Publikatioune ginn iwwer Sproocherzéiung zu Lëtzebuerg aus senger Lag tëscht Frankräich an Däitschland eraus, de franséischen Theater, an allgemeng iwwer Frankräich, op dat hie grouss Stécker gehalen huet.
1928 ass hie Member vun der Luxemburgische Sprachgesellschaft ginn, déi 1935 eng Sektioun vum Institut grand-ducal gouf. An där Sektioun war hie Keessje an duerno bis zu sengem Doud Sekretär.
Den Ernest Ludovicy war an der Wierderbuchkommissioun zanter hirer Grënnung 1936 a gouf nom Doud vum Professer Joseph Meyers 1964 hire President.
Bäiträg
(Auswiel)
Stoffi
Stoffi oder Wäisse Kéis (dt.:Quark) ass eng Kéisspezialitéit, déi zu Lëtzebuerg staark gefrot ass an och do produzéiert gëtt.
Et ass extreem "jonke" Kéis, deen entsteet, wann een de Wässeg vun der Brach trennt, doduerch datt een en no e puer Deeg duerch en Duch ofschëtt. An d'Brach ginn dann e puer Käre Salz gemëscht. En huet eng sämeg Konsistenz an en héije Fiichtegkeetsgehalt. Deemno muss e bannent e puer Deeg verdillegt ginn, well e soss schimmeleg gëtt.
Stoffi kann ee grad sou wéi de Jugurt mat Friichten oder mat Gebeess mëschen, Zocker drënnerréieren, oder e Schotz Rahm draginn, jiddwereen no sengem Goût.
A Frankräich fënnt een de Wäisse Kéis a verschiddene Géigenden op der Dessertskaart.
Folkendeng
Folkendeng ass eng Uertschaft an der Ärenzdallgemeng. Bis Enn 2011 huet si zu der Gemeng Iermsdref gehéiert.
Geographie
Folkendeng läit op enger Héicht vun 313 Meter. Um Flouer vun der Uertschaft sinn d'Quelle vun der Keiwelbaach.
D'Uertschaft ass un de Verkéier ugeschloss iwwer den CR356B.
Fluchhafen Dong Hoi
De Fluchhafen Dong Hoi (vietn.: Sân bay Đồng Hới), läit ongeféier 6 km süd-westlech vun Đồng Hới, Provënz Quang Binh, Vietnam.
Folkendeng
Geographie
Zu Folkendeng sti 5 Haiser, dovun ee groussen Haff an U-Fom, a vis-à-vis vun deem steet d'Kapell vun der Uertschaft.
Fluchhafen Dong Hoi
2008 gouf de Fluchhafen offiziell ageweit.
De Fluchhafen huet 1 Haaptpist vun 2400 Meter Längt.
Folkendeng
Geschicht
Folkendeng war fréier eng kleng autonom Seigneurerie. ,
Bettelainville
Bettelainville gehéiert zanter 1661 zu Frankräich an huet deemools nach Betstroff geheescht.
Zanter dem Joer 1811 sinn déi zwee Nopeschdierfer Altroff (Altdorf) a Mancy (Menchen) eng Gemeng.
Am Uert, deen zum Arrondissement vun Diddenuewen-Ost gehéiert, liewe 598 Awunner (Stand 1999).
Eisebunnsstreck Libramont - St. Vith
D'Eisebunnsstreck Libramont - St. Vith ass eng fréier Eisebunnsstreck vun der Belscher Eisebunnsgesellschaft SNCB wou se Ligne 163 heescht.
Dës Streck gouf a véier Etappe gebaut:
Gouvy - St. Vith
Tëscht Gouvy a St. Vith sinn d'Garen all ewechgerappt. Bei Beho huet en Entreprener säi Maschinnepark op der Plaz vun der fréierer Gare stoen, zu Weisten huet sech eng Seeerei op der Streck installéiert an zu Krombach ass eng kleng Cross-Pist drop. D'Brécke stinn nach all op dësem Deel vun der Streck.
Verlaf vun der Streck
Libramont - Ourt - Bernimont - Wideumont - Rosières - Morhet - Sibret - Villeroux - Baaschtnech-Süd - Baaschtnech-Nord - Bizory - Bourcy - Tavigny - Limerlé - Gouvy - Beho - Maldingen - Weisten - Krombach - St.Vith.
Geologie
D'Geologie (vum griicheschen γη, ge „Äerd“ an λογος, logos „Wuert“) ass d'Wëssenschaft vum Opbau, vun der Zesummesetzung a Struktur vun der Äerd, hir physikalesch Eegenschaften an hirer Entwécklungsgeschicht, souwéi vun de Prozesser, déi si geformt hunn an och haut nach formen. D'Geologie ass en Deelgebitt vun de Geowëssenschaften.
Critérium du Dauphiné libéré 2009
Déi '''61. Editioun vum Critérium du Dauphiné libéré''', gouf 2009 vum 7 bis de 14. Juni gefuer. D'Course mat Depart zu Nanzeg an Arrivée zu Grenobel gouf vum Spuenier Alejandro Valverde gewonnen. Hien hat déi vun 2008 och schonn konnte fir sech entscheeden. Et war déi aacht Course um Kalenner vum UCI ProTour 2009.
Monopol
E Monopol (Algriichesch vu μόνος (monos) = „eleng“ a πωλεῖν (pōlein) = „verkafen“) nennt een an der Ekonomie eng Situatioun vun engem Maart, wou et fir eng bestëmmte Wuer oder e bestëmmte Service nëmmen een eenzege gëtt, deen dës ubitt.
Dat bréngt mat sech, datt dësen Een (de Monopolist) kenger Konkurrenz ausgesat ass, an dofir de Präis setze kann, wéi e wëll. Dobäi muss en awer beuechten, datt, wann de Präis ze vill héich ass, d'Demande erofgeet, an en sou am Ganze manner fir seng Wuer oder säi Service kritt. Dëst gouf fir d'éischt 1838 vum Augustin Cournot exakt analyséiert.
Linz
Linz ass d'Haaptstad vun Ueweréisträich.
Mat 189.343 Awunner (Stand: 1. Januar 2007) ass et déi gréisst Stad vun Ueweréisträich, an no Wien a Graz déi drëttgréisst Stad an Éisträich. Et ass eng sougenannt Statutarstadt, wat heescht datt se souwuel eng Gemeng wéi ee Bezierk ass.
Um Spaweck
Зальцбург
Wilhelm II. vun Däitschland
De Wilhelm II., mam vollen Numm Friedrich Wilhelm Viktor Albert von Preußen, gebuer de 27. Januar 1859 zu Berlin, a gestuerwen de 4. Juni 1941 zu Doorn, an Holland, huet als Jong vum Keeser Friedrich III. aus der Dynastie vun den Hohenzollern gestaamt, a war vun 1888 bis 1918 den drëtten a leschten Däitsche Keeser an de leschte Kinnek vu Preisen.
Guillaume Pescatore
De Guillaume Pescatore (De blanne Pescatore), gebuer de 17. Mee 1798 an der Stad Lëtzebuerg, an och do den 19. Mäerz 1875 gestuerwen, war e lëtzebuergeschen Industriellen.
Hien hat eng ganz Rei Aktivitéiten. 1830 huet hien d'Faïencerie vun Eech-Millebaach mat sengem Koseng Théodore gegrënnt. Hien huet an den 1840er Joren d'Dummeldenger Schmelz am Gréngewald iwwerhol an 1846 d'Stengeforter Schmelz gegrënnt. D'Stengeforter Schmelz huet hien 1852 mat Bëscher um Schwaarzenhaff fir 57.000 Florin un de Charles a Jules Collart verkaaft.
De Guillaume Pescatore war och Besëtzer vu Bëscher a Lännereien, dorënner de Waldhaff am Gréngewald.
NGC 1512
Den NGC 1512 ass eng Balkespiralgalaxis deen op enger Distanz vu ronn 30 Millioune Liichtjoer vun eiser Äerd ewech ass. D'Galaxis läit am Stärebild Horologium um südleche Stärenhimmel. Si huet en Duerchmiesser vun ongeféier 70.000 Liichtjoer an ass domat eppes méi kleng wéi eis Mëllechstrooss, zu där eist Sonnesystem gehéiert.
D'Galaxis gouf am Joer 1826 vum James Dunlop entdeckt.
Aner Biller
Nieft der héichopléisener Foto gouf d'Galaxis vum Hubble-Teleskop a verschiddene Spektralberäicher opgeholl.
Leoben
Leoben ass déi zweetgréisst Stad am éisträichesche Bundesland Steiermark. Si ass de wirtschaftlechen Zentrum vun der Uewersteiermark a Sëtz vun der Montanuniversität Leoben. Si ass Bezierkshaaptstad vum Bezierk mat dem selwechten Numm.
Am Staddeel Donawitz steet eent vun den zwee Voest-Wierker an deem zanter 1953 LD-Stol produzéiert gëtt.
LD-AC-Procedé
Den LD-AC-Procedé ass e Procedé fir e qualitativ héije Stol ze produzéieren.
Turin
Turin (ital:Torino, am Dialekt vum Piemont: Turin) ass eng italieenesch Groussstad am Norde vun Italien. Turin ass d'Haaptstad vun der Regioun Piemont an der Provënz Turin. D'Stad selwer huet 902.255 Awunner (2004), am Groussraum wunnen awer ëm déi 1.700.000 Leit.
LD-AC-Procedé
AC steet fir "Arbed" a "Centre national de Recherches métallurgiques de Liège".
Turin
Turin war vum 10. bis 26. Februar 2006 Organisateur vun den Olympesche Wanterspiller.
Jumelagen
Turin ass jumeléiert mat:
Tour du Sud-Est
Den Tour du Sud-Est war engm Etappescouse am Vëlo déi a Frankräich gefuer gouf.
Bei der éischter an der zweeter Oplo huet d'Course Circuit de Province geheescht. Am Laf vun de Joren ass den Numm vun der Course e puermol geännert ginn.
Am Tour des Provinces du Sud-Est - wéi den Numm vun der Course vun 1955 bis 1957 war - huet de Charly Gaul am Joer 1955 gewonnen.
Zännstaang
Eng Zännstaang ass eng Läischt mat Zänn, déi mat engem Schleekerad oder mat engem Zännrad gekoppelt ka ginn. Op déi Manéier wierkt d'Zännstaang wéi en Zännrad mat engem onendlech groussen Duerchmiesser.
Eng Applikatioun vun der Zännstaang sinn d'Zännradwann, d'Zännradbunn an de Walzeschiber.
Um Spaweck
Cremalheira
Distroff
Distroff ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Beschreiwung vum Wopen:
De gueules au chef d'argent chargé de trois fusées accolées de sable.
30. Mee
Den '''30. Mee''' ass den 150. Dag vum Joer (151. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Bousse (Moselle)
Bousse ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Am Uert, deen zum Arrondissement vun Diddenuewen-Ost gehéiert, liewen 2.362 Awunner (Stand 1999).
Buding
Am Uert, deen zum Arrondissement vun Diddenuewen-Ost gehéiert, liewe 472 Awunner (Stand 1999).
Jatt
Eng Jatt (och Boll), ass eng kleng Schossel, déi wéi eng Taass benotzt gëtt (z. B. fir Kaffi, Téi oder och Zopp).
NGC 1528
Den NGC 1528 ass en oppene Stärekoup am Stärebild Perseus. Den NGC 1528 huet e Wénkelduerchmiesser vun 18 Bouminutten an eng Hellegkeet vu +6,40 mag. Den oppene Stärekoup NGC 1528 gouf den 28. Dezember 1790 vum däitsch-britteschen Astronom Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.
Don LaFontaine
Den Donald ("Don") LaFontaine, gebuer den 2. August 1940 zu Duluth a gestuerwen den 1. September 2008 zu Los Angeles, war en US-amerikanesche Stëmmschauspiller, dee berüümt ass fir eng 5.000 Film-Traileren a méi wéi 350.000 Televisiounsreklammen, Programmhiwieser a Videospiller den Text geschwat ze hunn.
Duerch seng streng a schwéier Stëmm krut hien de Spëtznumm Thunder Throat, The Voice of God oder einfach The Voice. E vill gebrauchte Saz "In a world..." vun him ass praktesch zu engem Cliché ginn.