cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(588) Achilles
Den (588) Achilles ass en Asteroid aus der Grupp vun de Jupiter-Trojaner, an e leeft op der Bunn vum Jupiter ëm d'Sonn.
Den Achilles gouf den 22. Februar 1906 vum Max Wolf als éischten Trojaner entdeckt an ass nom griicheschen Held Achilles aus der Ilias genannt. Den Numm vum Asteroid gouf ufanks vum Johann Palisa, engem Frënd a Kolleeg vum Max Wolf, virgeschloen. Den Asteroid leeft dem Jupiter op senger Bunn 60° virdrun (en ass um L4-Punkt). Déi virlafend Trojaner ginn och als Griiche bezeechent a sinn dofir no antike griicheschen Helde genannt. D'Bunn vum Achilles verleeft tëscht 4,429 (Perihel) an 5,956 (Aphel) astronomeschen Eenheeten an ass 10,3° géint d'Ekliptik gebéit. D'Bunnexzentrizitéit ass 0,147.
Wärend der Oppositioun erreecht den Achilles eng visuell Magnitude vu 16,6 M. Hien ass domat en Objet um Nuetshimmel dee schwaach liicht.
Nieft senger klenger Gréisst ass och d'Albedo (Reflektiounsverméigen) vum Achilles fir seng niddreg Hellegkeet verantwortlech. Hie reflektéiert nëmmen 3,3 % vum optreffendem Liicht, ass also méi schwaarz wéi Asphalt. Seng Uewerfläch besteet no Miessunge vum IRTF vun der NASA warscheinlech zu 20 bis 40 % aus Pyroxen (verschidde Silikater). Fir déi observéiert Routfierwung vum reflektéierten Undeel däerft Eise verantwortlech sinn. Tholinundeeler, also duerch Ultraviolett Liicht ëmgeformte Methan- an Ethanbestanddeeler, iwwer 10 % op der Uewerfläch konnten duerch Spektralanalysen ausgeschloss ginn. Genee sou aarm ass d'Uewerfläch och u Chlorit (maximal 1 %).
Canton d'Étain
De Canton d'Étain ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Verdun, Meuse an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Étain.
Konvertibel Obligatioun
Eng konvertibel Obligatioun kann, laut dem Emissiounsprospekt, zu all Moment, respektiv wärend verschidde Perioden, zu engem festgeluechte Präis an Aktien ëmgewandelt ginn.
Den Zënssaz vun dëser Aart vun Obligatioun ass méi niddereg wéi déi vun enger klassescher. Hire Präis op der Bourse ass direkt ofhängeg vun der Evolutioun vum Cours vun der Aktie an déi si ëmgewandelt ka ginn.
Prix Limes
De Prix Limes, och Prix d'Art Limes oder Kunstpreis Limes genannt, war e Konschtpräis vum Konschtveräin "Der Kunstverein /Cercle artistique LIMES e.V". Iwwerreecht gouf dee Präis tëscht 1988 an 2006 all zwee Joer am Kader vu Wanderausstellungen déi a verschidde Partnerstied wéi Arel, Esch-Uelzecht, Freyming-Merlebach, Bitburg, Blieskastel, Merzig, Saarlouis a Wittlich organiséiert goufen. Nodeem d'Christiane Hamann, déi lescht Presidentin vum Konschtveräin, sech no dräi Joer vun hirem Posten zeréckgezunn hat a keen Nofollger font gouf, ass de Konschtveräin 2007 opgeléist ginn. Domat war et och mam Konschtpräis eriwwer.
Roof Seat Break
E Roof Seat Break oder och Built up Break ass e Break mat enger verlängerter Këscht, deen am Zweespänner oder Véierspänner ka gefuer ginn. An der Këscht sinn Sëtzer de queesche Wee montéiert, sou dat Passagéier sech vis-à-vis sëtzen, oder mat de Récker widdereneen.
De Roof Seat Break war an den 1880er an 1890er Joren an der Moud. De bekannten New-Yorker Kutschebauer Brewster huet ëmmer den Numm Roof Seat Break, contestéiert, well d'Kutsch keen Daach hat, hien huet seng Kutschen ënner dem Numm Platform Break op de Maart bruecht.
Danielle Grosbusch
D'Danielle Grosbusch, gebuer den 30. Abrëll 1956 zu Ettelbréck, ass eng lëtzebuergesch Graveuse a Molerin.
Nom Secondaire op der Sektioun Beaux-Arts am Lycée des arts et métiers um Lampertsbierg, huet d'Danielle Grosbusch op der Gerrit Rietveld Academie zu Amsterdam an op der Académie royale des beaux-arts zu Bréissel studéiert.
Skeleton-Tandem-Cart
E Skeleton-Tandem-Cart ass eng zweeriedereg Kutsch a spezieller Bauweis fir datt se ka kamoud am Tandem gefuer ginn.
Demokratesch Republik Kongo
D'Demokratesch Republik Kongo ass e Staat an Zentralafrika. E läit um Equator a grenzt am Norden un d'Zentralafrikanesch Republik an un de Sudan, am Osten un den Uganda, de Ruanda, de Burundi an un Tansania. Seng südëstlech Grenz ass mam Sambia, südwestlech läit den Angola. Am Westen huet en Zougang op den Atlantik, doriwwer läit nach e Stéck vum Angola an de Rescht grenzt un d'Republik Kongo.
Bevëlkerung
D'Majoritéit vun der Bevëlkerung, ëm déi 80%, gehéiert zum Bantu-Vollek, déi wichtegst Gruppen dovu sinn d'Kongo, d'Mongo, d'Luba an d'Lunda. 15 % stame vu Sudangruppen, déi virun allem am Norden ugesidelt sinn. Minoritär gëtt et nach d'Niloten am Nordosten, an d'Pygmäen an d'Hamiten am Osten. Déi wäiss, meeschtens belsch Bevëlkerung huet bis ongeféier Enn vun den 1960er Joren d'Land bal ganz verlooss.
Déi Demokratesch Republik Kongo huet eng geschate 70,9 Mio. Awunner (2010). D'Bevëlkerungsdicht läit bei 32 Awunner pro km². An de leschte Jore gouf et massiv Mouvementer vu Flüchtlingen. D'Bevëlkerung konzentréiert sech haaptsächlech op d'Biergbaugebitt Katanga (Shaba) an op den ënneschte Laf vum Kongo-Floss.
Paule Lemmer
D'Paule Lemmer, gebuer den 3. Mee 1967 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin.
Warrant
E Warrant ass e Souscriptiounsbong. Dëse Bong oder och nach Optiounschäin genannt gëtt sengem Besëtzer d'Recht, fir eng Aktie oder eng aner Wuer zu engem am Emissiounsprospekt festgeluechte Präis, bis zu engem gewëssenen Datum, ze kafen.
An der Reegel gëtt de Warrant separat op der Bourse gehandelt. Säi Präis variéiert mat der Evolutioun vum Cours vun der Wuer déi kaaft ka ginn. Nom Verfallsdatum ass de Bong näischt méi wäert.
Belval Nord
Belval Nord ass ee vun de fënnef Quartieren, déi op de Frichë vun Esch-Belval ugeluecht goufen. E läit am Nordweste vum Belval, an der Gemeng Suessem.
Den Terrain vu Belval Nord, eng 20 Hektar grousser Fläch, zitt sech parallel zu der Escher Strooss, déi vum Suessemer Gemengenhaus zu Bieles bis bei den Escher Quartier Raemerech féiert. Südlech dovun ass de Park Belval. Haaptachs ass d'Rue Waassertrap.
Op Belval Nord goufen tëscht 2009 an 2020 am Ganze ronn 600 Wunnenge fir eng 1.300 Awunner gebaut. Deen éischte Wunnblock gouf den 10. Oktober 2009 der Ëffentlechkeet virgestallt.
Des Weidere gëtt et do ee Centre intégré pour personnes âgées (CIPA), d'"Résidence Op der Waassertrap" fir 120 eeler Leit, wouvun der 20-40 fir Demenz-Patiente sinn. E gouf den 29. November 2012 offiziell a Betrib geholl.
Telekommunikatioun
Telekommunikatioun (griich. tele "wäit"; lat. communicare - "matdeelen") bezeechent ganz allgemeng jeeglechen Austausch vun Informatiounen iwwer eng gewëssen Distanz ewech, ouni se materiell ze transportéieren (z. B. als Bréif).
Ekonomie
Déi zéng gréisst Telekommunikatiounsbedreiwer vun der Welt sinn:
Stand: 11/2004 nom Ëmsatz.
Déi gréisst Telekommunikatiounsbedreiwer weltwäit am kommerzielle Satellitteberäich:
Déi gréisst Ausrüster vun den Telekommunikatiounsbedreiwer:
Michel Séméniako
De Michel Séméniako, gebuer 1944 zu Annecy, ass ee franséische Fotograf.
Gare Bierchem
D'Gare Bierchem ass eng Gare op der CFL-Linn 6 tëscht der Gare Lëtzebuerg an der Gare Beetebuerg vun der Lëtzebuerger Eisebunn.
Michel Séméniako
Hie krut 1991 de Präis La villa Médicis hors les murs. E Joer méi spéit krut hien de Prix Nadar.
Gare Bierchem
D'Linn 6 féiert vu Lëtzebuerg op Beetebuerg a vun do iwwer Näerzeng op Rëmeleng respektiv Esch-Uelzecht, vu wou et op Däitsch-Oth respektiv Rodange geet. Vu Beetebuerg féiert d'Linn 6 och nach op Diddenuewen respektiv op Wuelmereng.
Michel Séméniako
Vun 1991 bis 2004 war hie Member vun der Agence Métis.
Hien ass Conferencier am Beräich Fotografie an hält Schoul op der Faculté des arts d'Amiens.
Um Spaweck
Websäit iwwer de Michel Séméniako
John Evershed
Den John Evershed, gebuer de 26. Februar 1864 zu Gomshall am Surrey, a gestuerwen de 17. November 1956 zu Ewhurst am Surrey, war en engleschen Astronom.
Züri Metzgete
Züri Metzgete, (Meeschterschaft vun Zürich), ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an der Schwäiz gefuer gëtt.
Dominica
Dominica, net ze verwiessele mat der Dominikanescher Republik, ass eng Insel vun de Klengen Antillen an der ëstlecher Karibik a läit tëscht de franséischen Iwwerséidepartementer Guadeloupe am Norden a Martinique am Süden. D'Insel ass 46,4 km laang a 25,6 km breet. D'Inselrepublik ass en eegestännege Member vum Commonwealth.
Züri Metzgete
2005 an 2006 huet den Züri Metzgete zu der Serie vum UCI ProTour gehéiert.
Dominica
An der Sprooch vun de karibeschen Urawunner gouf Dominica wéinst sengem hiwwelegen Inselprofil Ouaitocoubouli respektiv an enger moderner Transkriptioun Wai'tukubuli („Hire Kierper ass héich") genannt.
Züri Metzgete
De Fränk Schleck ass 2005 op déi zweet Plaz vun dëser Course komm.
John Evershed
Den John war dat siwent Kand vum John Evershed a senger Fra Sophie, d'Duechter vum David Brent Price of Portsmouth. An der Primärschoul war den John Jr. beim Neville Chamberlain an der Klass.
Züri Metzgete
Well fir 2007 kee Sponsor fonnt gouf ass d'Course fir dat Joer ofgeblose ginn. Zanter 2008 ass Züri Metzgete eng Amateur Course.
John Evershed
1890 war den Evershed Matgrënner vun der British Astronomical Association, an 1906 huet e sech mat der Mary Ackworth Orr bestuet, déi mat him bis zu hirem Doud 1949 zesummegeschafft huet.
Den Evershed gouf duerch seng Entdeckung vu Massebeweegunge bekannt, déi an de Sonneflecke spektroskopesch konnten nogewise ginn.
Wëldbréck
Eng Wëldbréck erméiglecht et dem Wëld, staark frequentéiert Verkéiersweeër wéi z. B. Autobunnen ouni Gefor z'iwwerbrécken, a ginn dofir och op deene Plazen ugeluecht, wou d'Wëld gewinnt war, vun engem Deel vun hirem Habitat an en aneren ze zéien.
John Evershed
Seng lescht Publikatioun, en autobiographeschen Text, gouf 1955 a Vistas in Astronomy publizéiert.
Wëldbréck
Wëldbrécke sinn dacks mat Traisch beplanzt a mat Barrièrë vum Verkéier ofgeschiermt, fir d'Wëld net ofzeschrecken.
Wëldbrécken zielen zu den Ecoducken, déi allgemeng der Zersiidlung vun der Landschaft entgéintwierke sollen, andeems net nëmmen Déieren, ma och Planzen, Pilzen, asw., sech iwwer soss oniwwerbréckbar Obstakelen ewech, ausbreede kënnen.
Maldiven
D'Republik Maldiven ass en Inselstaat am Südweste vu Sri Lanka am Indeschen Ozean. Se besteet aus 1.190 Koralleninselen, vun deenen der 202 bewunnt sinn, déi sech iwwer 820 Kilometer vun Norden no Süden an 130 Kilometer vun Osten no Westen zéien.
Dat Ganz stellt en Archipel duer vu 26 méi groussen Atollen. D'Haaptstad Malé mat 75.000 Awunner, ass an der Mëtt vun enger Atollketten.
6. Juni
De '''6. Juni''' ass den 157. Dag vum Joer (158. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Short Message Service
SMS (Méizuel: SMSen) steet fir Short Message Service an ass eng Textnoriicht, déi iwwer Handy geschéckt gëtt.
Als Verben an deem Zesummenhank gëtt et eng SMS schécken.
Déi éischt short message vum Short Message Service (SMS) hat als Text „Merry Christmas“ a gouf den 3. Dezember 1992 vum britteschen Ingenieur Neil Papworth vun engem Computer un e GSM am brittesche Vodafone-Netz geschéckt. Also ongeféier e Joer no der Aféierung vum GSM-Standard fir Handyen an Europa (1991).
Zanter 1997 ginn och SMS-Noriichten iwwer Internet verschéckt.
Opbau vun der SMS
Eng SMS besteet aus zwéin Deeler:
Codéierung
Haaptartikel SMS-Codéierung
Et gëtt dräi verschidden Aarte vun SMS-Codéierung:
Catherine Kill
D'Catherine (Schleimer-)Kill, gebuer den 19. Mee 1884 zu Esch-Uelzecht an do gestuerwen den 18. November 1973, war eng lëtzebuergesch Politikerin a Fraerechtlerin.
Si war d'Meedche vum Schmelzaarbechter Henri Kill a senger Fra Françoise Laux. Tëscht 1899 an 1902 ass si an d'Léierinnen-Normalschoul gaangen, wou se 1902 hire Léierinnendiplom krut. Hir éischt Plaz krut se 1903 zu Uewerglabech an der Gemeng Noumer, wou se no 5 Méint gekënnegt huet.
1905 huet se de Schoulmeeschter Jean Schleimer bestuet, dee vun 1901 bis 1942 zu Esch geschafft huet. Deen éischte Jong, de Paul Schleimer, gouf méi spéit Direkter vun der Escher “Gewerbeschoul”, dem haitege Lycée technique d'Esch-sur-Alzette. Deen zweete Jong, Léon Schleimer, gouf Dokter.
D'Catherine Schleimer-Kill huet 1911 an 1912 als "Chargée de Cours d'économie domestique" am neigegrënnte Meedercheslycée, dem Virleefer vum haitege Lycée Hubert Clément Coursë gehalen.
Si war 1925 eng vun de Grënnerinne vun der Action Féminine, Editrice vun der Zäitschrëft mam selwechten Numm, a vun 1929 bis 1934 déi éischt Fra am Escher Gemengerot.
Nom Zweete Weltkrich huet d'Catherine Kill sech aus der Ëffentlechkeet zeréckgezunn a sech intensiv mat Esoterik beschäftegt.
Minijupe
Eng Minijupe ass eng kuerz Jupe, déi net iwwer de Knéi geet. Fir gewéinlech ass se 10–30 cm driwwer um Enn.
D'Erfindung vun der Minijupe gëtt allgemeng der brittescher Moudendesignerin Mary Quant zougeschriwwen, där hir Kreatioun fir d'éischt 1962 an der Moudenzäitschrëft Vogue ze gesi war. Vun do u war de Succès vun där neier Moud net méi opzehalen. De franséische Moudendesigner André Courrèges huet 1965 souguer haute couture Versiounen dovun erausbruecht.
D'Opkomme vun der Minijupe huet ganz géigendeeleg Reaktiounen ervirgeruff. Engersäits ass se als reng Provokatioun gesi ginn, anerersäits ass se als Zeeche vum neie Selbstbewosstsinn vun der Fra interpretéiert ginn.
1966 ass d'Mary Quant fir hire Courage an de Welterfolleg vun hirer sënnlecher Kreatioun mam Order of the British Empire ausgezeechent ginn. Fir d'Iwwerreeche vum Uerden am Buckingham Palace huet se eng Minijupe ugedoen. Um Enn vun de "wëlle Siechzeger" ass den Trend vun der Minijupe op déi nach méi kuerz Mikrojupe an op d'Hot Pants eriwwergaangen, déi kuerz Zäit drop och nees ofgeléist goufen, an zwar vun de laange Maxijuppen. D'Minijupe selwer huet sech awer bis haut an der Popularitéit gehalen.
William Cranch Bond
De William Cranch Bond gebuer den 9. September 1789 zu Falmouth, District of Maine, Mass. (haut: Portland, Maine), USA a gestuerwen den 29. Januar 1859 zu Cambridge, Massachusetts, USA, war en amerikaneschen Astronom. Hien entdeckt den Hyperion, den aachte Mound vum Planéit Saturn.
De Bond war haaptsächlech Autodidakt an Auermécher zu Boston. 1812 gouf hien e passionéierten Amateurastronom. 1815 reest hien an Europa fir Observatoiren ze studéieren, well hien en Observatoire op der Harvard plangt.
Am Joer 1839 gouf dësen Observatoire, den Harvard College Observatoire, gegrënnt an de Bond gouf den éischten Direkter. Am Joer 1847 krut den Observatoire e Refrakter mat enger 15 Zoll (zirka 42,5 cm) Ëffnung, dat fir déi nächst zwanzeg Joer dat gréisst Teleskop vun der Welt duerstellt.
Domat ënnersicht de Bond intensiv Sonneflecken, den Orionniwwel an de Saturn. Zesumme mat sengem Jong, dem Georg Phillips Bond, entdeckt hien am Joer 1848 - onofhängeg zur gläicher Zäit wéi den Englänner William Lassell – de Mound Hyperion.
De Bond war e Pionéier vun der Astrofotografie. Zesumme mat dem John Adams Whipple bastelt hien 1850 déi éischt Daguerreotyppe vun engem Stär, der Wega. De Bond an de Whipple erstellen doriwwer eraus eng detailléiert Fotografie vum Äerdmound.
Nom William Cranch Bond a sengem Jong dem Georg Phillips Bond ass de Moundkrater Bond genannt. Op dem Saturnmound Hyperion gouf e sougenannten Dorsum no him genannt. Weider dréit och den Asteroid (767) Bondia säin Numm.
Canton de Brouvelieures
De Canton de Brouvelieures ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges, am Departement Vosges an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert war Brouvelieures.
Mediterranean Shipping Company
D'Mediterranean Shipping Company (kurz MSC) ass eng Schwäizer Reederei mat Sëtz zu Genf.
Linnen- a Containerschëfffaart
Bis 1995 goufe vun der MSC ausschliisslech Occasiounscontainerschëffer kaaft. D'Flott bestoung aus enger ëmmer méi grousser Zuel vu Second-hand-Containerschëffstyppen aus der éischter bis zur drëtter Generatioun. Eréischt vun 1994 un huet d'MSC nei Containerschëffer baue gelooss oder gechartert.
Ënner MSC-Fändel si Mëtt 2007 eng 340 Containerschëffer, mat enger Stellplazkapazitéit vun 1.115.000 TEU, gefuer. Am Vergläich Maersk-Sealand mat 1.030.000 TEU, incl. P&O Nedloyd 1.400.000 TEU. D'Nimm vun de Schëffer loossen erkennen, wéi eng gechartert a wéi eng der Reederei gehéieren. Déi zur Zäit gréissten MSC Containerschëffer mat enger Capacitéit vu jee 9.178 TEU sinn d'„MSC Pamela“ an „MSC Susanna“. Si goufen am Juli 2005 bei Samsung H.Ind. a Südkorea fir déi däitsch Reederei C.P.Offen gebaut, a fir aacht Joer un MSC verchartert. No kuerzer Zäit huet MSC se kaaft. Aner Schëffer vun där Serie si schonn ausgeliwwert respektiv bestallt.
Wichtegsten zentrale Containerterminal vun der MSC ass Antwerpen; do exploitéiert d'Reederei en eegenen Terminal.
MSC bedéngt weltwäit 270 Häfe mat 170 Linnen.
Weltweit zielt d'MSC iwwer 30.000 Mataarbechter an 390 Néierloossungen, déi iwwer 146 Länner verspreet sinn.
Croisièren
1995 ass d'MSC, wéi se d'StarLauro S.p.A. iwwerholl huet, an d'Croisièresgeschäft erageklomm an zwar ënner dem Numm MSC Crociere S. p. A.. D'Entreprise ass grad wéi bei de Containerschëffer virgang an huet fir unzefänken eeler Schëffer aus zweeter Hand kaaft. 2003 koum du mat der "MSC Lirica" (59000 BRT) dat éischt neigebaute Schëff dobäi. 2004 koum d'Schwësterschëff "MSC Opera" no, an duerno d'"European Vison" an d'"European Stars" (je 58000 BRT) déi d'Gesellschaft no der Faillite vun der Festival Crociere S. p. A., als "MSC Armonia" an "MSC Sinfonia" iwwerholl hat. MSC ass weider séier gewuess an huet nei Schëffer bestallt. 2006 gouf d'"MSC Musica" (90000 BRZ) a Betrib geholl, gefollecht, 2007, vun der "MSC Orchestra". Mat der "MSC Poesia"(2009) an der "MSC Magnifica"(2010) kommen nach zwee weider Schwësterschëffer dobäi. Fir 2008 an 2009 sinn d'"MSC Fantasia" an "MSC Splendida" (je 133500 BRT) bestallt. Gebaut ginn all déi Schëffer vun der franséischer Werft Chantiers de l'Atlantique vu Saint-Nazaire.
Raymond Lohr
De Raymond Lohr, mam Kënschtlernumm Ray L, gebuer de 16. August 1955 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Sculpteur a Grënnungsmember an aktuelle President vum Walfer Kulturschapp.
Hien huet eng ofgeschlossen Ausbildung als Schräinermeeschter gemaach an zugläich, an den 1970er Joren, Sculpteurcoursë beim Josy Jungblut beluecht. Duerno goung hie weider op Mannheim studéieren. Zeréck zu Lëtzebuerg huet de Raymond Lohr eng Plaz al Enseignant ugeholl. An Italien huet hie säi Kënne beim Sculpteur Pierre Weber a beim Professer Cesare Riva weider verdéift.
Hien huet säin Atelier zu Walfer, wou hien de Walfer Kulturschapp 2006 gegrënnt a bis 2019 als President geleet huet
Canton de Souilly
De Canton de Souilly ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Verdun, Meuse an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert war Souilly.
Stephansdoum
De Stephansdoum um Wiener Stephansplatz (1. Bezierk) ass zanter 1365 Doumkierch (Sëtz vun engem Doumkapitel), zanter 1469/79 Kathedral (Bëschofskierch) an zanter 1723 Metropolitankierch vum Äerzbëschof vu Wien. Den Doum, dee vun de Wiener och Steffl genannt gëtt, gëllt als e Symbol vu Wien.
D'Gebai ass 107 m laang a 34 m breet. Den Doum ass eent vun de wichtegste gotesche Gebaier an Éisträich; Deeler vum spéitromanesche Bau vun 1230/40-1263 sinn och haut nach erhalen. Den Doum huet véier Tierm: den héchsten dovun ass de Südtuerm mat 136,4 m, den Nordtuerm gouf net fäerdeggebaut an ass nëmmen 68 m héich. Lénks a riets vum Haaptagank sinn déi zwéin Heedentierm, déi zirka 65 m héich sinn. Am fréieren Éisträich-Ungarn duerft keng Kierch méi héich wéi de Südtuerm gebaut ginn. Sou gouf zum Beispill den Neien Doum zu Linz zwéi Meter méi kleng gebaut.
De Südtuerm ass en architektonescht Meeschterwierk vun der deemoleger Zäit - trotz senger impressionnanter Héicht ass d'Fëllement nëmmen 1,5 m déif. Ausserdeem steet den Tuerm komplett fräi an ass net mam Haaptkorpus vun der Kierch verbonnen. Am Südtuerm hänken 18 Klacken, vun deenen der nëmmen 13 a Funktioun sinn, an d'Haapt-Lautwierk vum Stephansdoum sinn. D'Pummerin selwer, eng vun de gréisste Klacken an Europa, hänkt am Nordtuerm ënner enger - am Géigesaz zu der gréisstendeels gotescher Kierch - barocker Tuermhauf.
Baugeschicht
Op der Plaz vun der Kierch schéngt schonn am Fréimëttelalter e Kierfecht gewiescht ze sinn, verschidde Gebaier sinn archeologesch geséchert. Den Ufank vum Doum geet op d'Joer 1137 zeréck, aus deem den Tauschvertrag von Mautern tëscht dem Maarkgrof Leopold IV. an dem Bëschof vu Passau iwwerliwwert ass.
Dobäi goufe Lännereien ausgetosch, fir et dem Bëschof z'erméiglechen, baussent der deemoleger Stad eng Kierch ze bauen, déi dem hellege Stephan geweit si sollt - dem Patréiner vun der Bëschofskierch vu Passau. Déi aner Kierchen am deemolege Wien waren d'Ruprechtskierch an d'Péiterskierch a waren no Salzburger Hellege benannt - d'Patrozinium vun der Kierch war also e politescht Signal. Déi éischt Kierch gouf am Joer1147 fäerdeg a war fir déi deemoleg Stad vëlleg iwwerdimensionéiert - et konnt also schonn deemools Bestriewunge ginn hunn, fir si an eng Bëschofskierch ëmzewandelen. D'Kierch ass no Osten op de Sonnenopgank vum 26. Dezember 1137 ausgeriicht.
Tëscht 1230-1245 ass e weidere spéitromanesche Bau entstanen, vun deem d'Westwierk erhalen ass. Dat besteet aus den zwéin Heedentierm an dertëscht der Risepaart. Den Ursprong vu béiden Nimm ass onkloer, Heedentierm kënnt vläicht vun de Steng, déi vun alréimesche Ruine geholl goufen, iwwer der Risepaart gouf d'Schank vun engem Mammut opgehaangen. Iwwer der Paart war en Herzogsduxall, deen deem vum Keeserstull vum Karel de Groussen zu Oochen an de Westduxäll vun de Keeserdoume geglach huet.
1258 ass e Feier ausgebrach. D'iewescht Stäck vun den Heedentierm goufen eréischt duerno gebaut. Déi feierlech Wei war am Joer 1263.
Tëscht 1304 an 1340 gouf e vergréisserte Chouer gebaut, elo schonn am gotesche Stil. No den Herzogen Albrecht I. an Albrecht II., déi dës Bauten ugedriwwen hunn, schwätzt ee vum Albertinesche Chouer.
D'Herzogtum vum Rudolf IV. war an zweeërlee Hisiicht wichteg fir d'Kierch: 1359 gouf de Grondstee fir de goteschen Neibau vum Laanghaus geluecht, an et gouf ee vu Passau onofhängegt Doumkapitel ageriicht, well et och dem Rudolf net gelonge war, Wien zu engem Bëschofssëtz ze maachen. Dëst Doumkapitel hat en Allerhellegepatrozinium, wat zanterhier dat zweet Patrozinium vum Doum ass.
De Südtuerm konnt 1433 fäerdeggestallt ginn. D'gotescht Laanghaus gouf nach virun 1474 fäerdeg, et ass wéi d'Schuel vun enger Ënn ronderëm d'romanescht Laanghaus gewuess, wat dunn 1430 konnt ofgebrach ginn. Zu der selwechter Zäit gouf och den Daachstull fäerdeg; d'Awëlbung vum Laanghaus gouf 1446 ënner dem Baumeeschter Hans Puchsbaum ugefaangen.
Wien gouf 1469 zum Bistum erhuewen, an de Stephansdoum eng Kathedral.
1450 huet de Friedrich III. de Grondstee fir den Nordtuerm geluecht, an enger Legend no gouf de Wäin vun engem ganze Joergang als Bannmëttel benotzt. Dësen Tuerm war awer scho vill ze grouss a vill se prunkvoll konzipéiert, zemools d'Zäit vun de gotesche Kathedralen op en Enn gaangen ass. D'Bauaarbechte ware 1511 ofgeschloss, 1578 gouf op den Tuerm eng Renaissance-Hauf gesat, déi nom Baumeeschter Hans Saphoy Saphoy'sche Haube heescht. Vun 1511 bis 1515 huet de Bildheeër a Baumeeschter Anton Pilgram D'Leedung iwwerholl, an huet ë. a. déi bekannte Kanzel geschaf, wou och säin Autoportrait ze fannen ass.
D'Bannenausstattung gouf 1647 barockiséiert, virun allem den Héichaltor vum Tobias Pock staamt aus där Zäit. Wärend der Tierkebelagerung vun 1683 gouf den Doum duerch tierkesch Kanounekugele beschiedegt. Aus de Kanoune vun de Belagerer gouf duerno déi grouss Klack, d'Pummerin gegoss.
1862 gouf d'Spëtzt vum Nordtuerm ofgedroen a mat enger Eisekonstruktioun verstäerkt nees opgebaut. Dëse Virgang huet missen e puermol widderholl ginn, well d'Spëtzt schif gi war. Déi verschidde Phase vun dësem Virgank sinn op den Aquarelle vum Rudolf von Alt ze gesinn.
D'Bommenugrëffer wärend dem Zweete Weltkrich an d'Kämpf am Stadgebitt wärend der Zäit vum Nationalsozialismus huet de Stephansdoum ouni gréissere Schued iwwerstanen. Wéi den 11. Abrëll 1945 zivil éisträichesch Plëmmer an de Geschäfter ronderëm de Steffl e Feier geluecht hunn, hunn d'Bränn an der Nuecht zum 12. Abrëll iwwergegraff, a sinn op den Doum iwwergaangen. Dobäi sinn den Daachstull an de Klackentuerm komplett ausgebrannt. D'Pummerin gouf bei dësem Groussbrand genee sou zerstéiert wéi déi wäertvoll Walcker-Uergel vun 1886 um Westduxall.
De Stephansdoum gouf direkt nom Krich nees opgebaut a konnt 1952 mat enger neier Pummerin nees seng Dieren opmaachen.
Vu Baussen
Ofgesi vun den Tierm ass den Daach am opfällegsten. En erhieft sech 37,50 m iwwer dem Laanghaus an 25,30 m iwwer dem Chouer mat enger Längt vun 110 m. En ass mat zirka 230.000 Daachzille gedeckt, déi an engem Zickzackmuster arrangéiert sinn. Iwwer dem Chouer ass op der d'Südsäit de Wope vum Keeser Franz I., op der Nordsäit de Wope vun der Stad Wien an der Republik Éisträich.
Den Haapttuerm, wou ee bis op eng Héicht vun 72 Metern eropklamme kann, ass 137 m héich. En huet e quadratesche Grondrëss, deen duerch e raffinéiert Arrangement vu Giewelen an en Aachteck iwwergeet. Ënner der Spëtzt kucken zwielef Fialtiermercher eraus.
D'Haaptportal op der Westsäit, d'Risepaart, ass nach romanesch. Et ass an engem triichterfërmege Portal, wat nodréiglech op d'Plaz hin erweidert gouf. Hei si Relieffiguren agelooss, ënner anerem den Dornauszieher, eng Figur déi gelunge sëtzt, an e Riichter duerstellt.
D'Portal selwer gëtt op all Säit vu siwen triichterfërmege Saile begrenzt, déi mat Planzemusteren dekoréiert sinn. Op de Kapiteller si Figuren, deels Apostelen an Helleger, deels Zeenen, déi schwéier ze deite sinn. Um Portal ass eng Duerstellung vun engem Christus Pantokrator (Christus als Weltenherrscher) ze gesinn, bei där ee Knéi fräi ass - dës Symbolik ass onkloer a gëtt mat den Opnamszeremonie vun de Bauhütten a Verbindung bruecht.
Säitlech sinn d ' Singer- an d ' Bëschofspaart, zwee gotesch Meeschterwierker: si sinn an engem Spatzbou arrangéiert an am Gewänn stinn Apostelfiguren. An der Mëtt sinn d'Statue vum Herzog Rudolf IV. a senger Fra Katherina vu Béimen. Am Tympanonfeld ass an der Singerpaart d'Liewensgeschicht vum Hellege Paulus an an der Bëschofspaart ass d'Liewensgeschicht vun der Helleger Maria festgehalen. Och bei den Tierm gëtt et Säitenagäng, am Norden d ' Adlertor, am Süden d ' Primglöckleintor. Direkt donieft läit auch d'supposéiert Graf vum Minnesänger Neidhart, an deem och d'Iwwerreschter vum spéidere Sänger Neidhart Fuchs gelant sinn - wéisou ass net kloer.
Den Numm Primglöckchentor kënnt op jiddwer Fall vum Neidhart, vun deem eng Beschreiwung vum Brauch erhalen ass, datt deen, deen dat éischt Primglöckchen am Fréijoer fënnt, e Joer laang eng éierevoll Positioun um Haff hat.
Op der Westsäit sinn haut nach déi deemools agerëtzt Zeeche vun der Resistenzbeweegung O5 ze gesinn, déi Resistenz géint den Nationalsozialismus geleescht huet. Si stinn haut ënner Denkmalschutz.
Vu Bannen
D'Laanghaus vum Doum besteet aus dräi Schëffer, wat hien als Stadparkierch ausweist. D'Haaptschëff ass op den Haaptaltor ausgeriicht, dat lénkst Säiteschëff huet e Marieprogramm, dat rietst Säiteschëff ass den Apostele gewidmet.
Altär
Den Héichaltor vum Tobias Pock ass eent vun de bedeitendste Wierker vum Fréibarock an Éisträich. E stellt d'Stengegung vum Hellege Stephanus duer, am Hannergrond ass eng Mënschemass ze gesinn, an där aner Helleger representéiert sinn - en Hiweis op d'Allerhellegepatrozinium. A sengem Opbau gläicht en engem Hausportal, et ass vun dohier e Porta-Coelis-Altor.
Op de Sailen an un de Säiteschëffer sinn eng Partie aner Altär. De bedeitendsten ass de Wiener Neustädter Altor aus dem Joer 1447, deen de Schrëftzuch A.E.I.O.U. dréit, an dohier mam Keeser Friedrich III. a Verbindung bruecht gëtt. Et handelt sech em en typesch gotesche Fligelaltor. An der Predella (dem "Sockel") kommen nom Opmaache vum Fligel kleng Moosswierkfënstercher zum Virschäin, hanner deene Reliquien opgewahrt goufen. Op der Wierksdagssäit ass e komplizéierte Programm vun 72 Hellegen ze gesinn, bannen am Altor sinn zwou Schëtzarbechten, déi vergold goufen an déi Zeenen aus dem Liewe vun der Maria weisen.
Niewendru steet e Kenotaph vum Rudolf IV. a senger Fra, deen awer a ganz schlechtem Zoustand ass. Ursprénglech stoung de Kenotaph am Mëttelchouer an e Portrait vum Rudolf IV. houng driwwer.
Am Südchouer läit d'Graf vum Friedrich III. Et ass 8 Tonne schwéier an aus Marber vun Adnet. Op der Grafplack ass eng portraitähnlech Duerstellung vum Keeser, ronderëm sinn d'Wope vu senge Besëtztemer.
D'Reliefduerstellungen un de Maueren erënneren un déi vill Klouschtergrënnunge vum Keeser. De ganze Sarkopharg gouf tëscht 1463 an 1479 vum Niclaes Gerhaert van Leyden gemaach.
Priedegtstull
E weidert Meeschterwierk vu spéitgotescher Plastik ass de Priedegtstull. E gouf laang Zäit dem Anton Pilgram zougeschriwwen, gëtt awer haut éischter mam Niclaes Gerhaert van Leyden a Verbindung bruecht. De Priedegtstullskuerf erhieft sech wéi eng stiliséiert Bléi aus dem Priedegtstullsfouss - d'gotescht Moosswierk gëtt hei zu eppes quasi floralem. Op dem Kanzelkuerf sinn d'Portraite vun de véier Kierchepäpp: Augustinus, Ambrosius, Gregorius an Hieronymus, déi gläichzäiteg déi véier Temperamenter oder véier Liewensaltere symboliséieren. D'Gelänner vun der Trap fir op de Priedegtstull setzt sech aus Rieder zesummen, engem Dräipass (dräimol ënnerdeelt), dee d'Dräifaltegkeet symboliséiert an engem Véierpass fir déi véier Kardinoltugenden. D' Gelänner ass vu Fräschen a Lurche bevëlkert, déi sech anenee verbäissen, a sou de Kampf tëscht Gutt a Béis symboliséieren. Um ieweschten Enn vun der Trap steet e klengen Hond aus Steen, deen oppasst, datt keen Déier un e Priedeger kënnt. Um ënneschten Deel vun der Trap sëtzt de Fenstergucker, de plasteschen Autoportrait vun engem onbekannte Meeschter.
Net wäit dovun ass en Uergelfouss - e Virsprong an deem ursprénglech eng Uergel stoung. Hei fënnt een och e plasteschen Autoportrait vum Anton Pilgram. Hien ass als Universitéitsprofesser mat Dokterhutt an Talar gekleet, an hält e Wénkelmooss an en Zierkel an der Hand. Ënner dem Portrait ass d'Joreszuel 1513 ze liesen.
D'Säitekapelle sinn d ' Barbara- an d ' Katharinenkapellen. D'Katharinekapell huet en hänkende Schlasssteen - statesch gesinn ouni Sënn, an en Zeechen, datt d'Gewölberëpper am spéide 15. Joerhonnert nëmmen nach Dekoratioun waren. Hei steet och den Dafsteen aus dem Joer 1476, iwwer deem d'Dafkroun vun 1481 hänkt. Den Dafsteen huet en aachteckege Fouss. A spéitgoteschem Stil sinn hei d'Siwe Sakramenter, d'Evangelisten an Zeenen aus dem Liewe vu Christus duergestallt.
Och am Westen nieft dem Haaptagank gëtt et Kapellen, an der Tirna- oder Savoyenkapell lénks nieft dem Agank ass d'Graf vum Prënz Eugen. Doriwwer läit d ' Valentinskapell, wou d'Reliquie vum Doum opbewahrt ginn.
Souwuel banne wéi baussen ass d'Mauer vum Doum mat Epitaphe bedeckt. Si goufe vum Kierfecht ënner dem Doum geholl (dem Stephansfreithof), deen 1760 opgelooss gouf. Ënner hinne sinn ënner anerem Epitaphe fir den Humanist Johannes Cuspinianus, fir de Georg Slatkonia, den éischte Bëschof vu Wien, an de Géigereformator a Kardinol Melchior Khlesl.
Uergelen
Op der Westempor gesäit een eng Risenuergel, déi sechstgréisst Kierchenuergel vun der Welt, déi vun 1956 bis 1960 vum Wiener Uergelbauer Johann M. Kauffmann gebaut gouf. Si huet véier Manualer, 155 Register a ronn 10.000 Päifen, déi längst ass 12 m héich. Si ass schonn zu hirer Entstehungszäit eng vun de leschten Uergele mat elektropneumatescher Traktur. Beim Brand vum Doum 1945 gouf déi wäertvoll Walcker-Uergel aus dem Joer 1886 zerstéiert. Hir "kleng Schwëster"' kann een haut nach an der Wiener Votivkierch héieren.
Am südleche Säiteschëff steet déi nei Doumuergel vun 1991. No ville Joren huet den Doumorganist Peter Planyavsky d'Opstellung vun engem adequaten Instrument erreecht, wat d'musekalesch a liturgesch Uspréch erfëllt. D'éisträichesch Uergelbauanstalt Rieger huet 53 Register op 4 Manualer gebaut. D'modern Universaluergel besteet aus engem barocke Positiv a jee engem romantesche Schnellwierk an Haaptwierk. D'Klangkroun ass d'Solowierk mat Trompett, Clairon a Cornett.
Gentingen
Gentingen ass eng Uertsgemeng am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz (Däitschland). Gentingen ass en Deel vun der Verbandsgemeng Südeifel.
Stephansdoum
Pummerin
Déi gréisst Klack, d ' Pummerin, hänkt am Nordtuerm. Si ass déi gréisst Klack an Éisträich an déi zweetgréisst an Europa. Si gouf nom Zweete Weltkrich am Joer 1951 als Geschenk vum Bundesland Ueweréisträich aus dem Metall vun hirer Virgängerin erneiert. Si gëtt nëmmen zu Neijoerschdag an zu héije kathoulesche Feierdeeg gelaut.
Gentingen
Geographie
D'Uertschaft läit direkt op der Grenz mat Lëtzebuerg um Grenzfloss Our.
Scoville-Skala
D'Punkten op der Scoville-Skala ginn d'Schäerft vun de Friichte vun der Paprikaplanz un.
Gentingen
Geographie
Rued op der Our läit 3 km nërdlech, 2 km flossof läit Ammeldingen op der Our. Op Lëtzebuerger Säit ass d'Uertschaft Bëttel 4 km nordwestlech ze fannen, Héischdref 2 km südlech.
Scoville-Skala
1912 huet den US-amerikanesche Pharmakolog Wilbur L. Scoville eng Method entwéckelt, fir mat Hëllef vun engem Test, dem Scoville Organoleptic Test, d'Schäerft ze bestëmmen. De Wäert ass ofhängeg vum Capsaicin, deen an der gedréchenter Fruucht ass. De Capsaicin, en Alkaloid, reizt d'Schmäerzrezeptore vun der Schläimhaut an deet sou, datt een d'Schäerft fillt.
Gentingen
Geschicht
1096 geet fir d'éischt rieds vu Gentingen ënner dem Numm Gichelinga an engem Dokument vun der Abtei Iechternach. An engem aneren Dokument heescht d'Uertschaft 1282 Gemptingen. Si huet zu der Grofschaft Veianen gehéiert, gouf 1794 franséisch a vun 1815 un preisesch. Nom Éischte Weltkrich gouf d'Uertschaft eng Zäit laang vun de Fransouse verwalt.
Scoville-Skala
Einfach ausgedréckt: de Scoville-Wäert dréckt aus wéi vill Milliliter Waasser ee brauch, fir de Capsaicin ze verdënnen, bis datt een en net méi schmaacht.
Maurice Gillen
De Maurice Gillen, gebuer de 25. Juli 1895 zu Paräis a gestuerwen de 5. Abrëll 1974 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Vëlossportler.
Scoville-Skala
Zwee Beispiller: Paprika huet op der Scoville-Skala e Wäert vun 0-10, Tabasco 2500-5000.
Maurice Gillen
1924 war hie bei den Olympesche Summerspiller zu Paräis, wou hien de Sprint (Course vun den 1000m) op der Pist gefuer ass.
Hien hat e Vëlosgeschäft op der Nr. 6 am Kräizgrënnchen (01.10.1930) a vum Mäerz 1931 un op der no. 16 an der Ënneschtgaass.
Hien ass de Papp vum Lull Gillen.
Apple Aperture
Apple Aperture ass e Computerprogramm vun Apple fir de Betribssystem Mac OS X, deen am Oktober 2005 op der PhotoPlus Expo zu New York virgestallt gouf.
Aperture war déi éischt Software, déi entwéckelt gouf, fir professionelle Fotografen et z'erlaben, eng net-destruktiv Postproduktioun vun digitale Fotoen, a besonnesch déi a proprietäre RAW-Format, séier an einfach z'erméiglechen.
Déi direkt Konkurrenz ass de Adobe Photoshop Lightroom, deen et och fir Mac gëtt.
Präiteler
Präiteler ass eng Uertschaft an der Gemeng Konsdref.
Se läit um CR365, nërdlech vu Kolwent, op enger Héicht vun ca. 343 m. Zur Uertschaft gehéiert och nach de Gemener Haff, dee ronn en hallwe Kilometer aus dem Duerf eraus – op der Strooss fir op Kolwent – läit.
Lannen um Pläitrengerhaff
Déi zwou Lannen (Tilia sp.) um Pläitrengerhaff stinn op béide Säiten am Agank vum Haff.
Hiren Alter ass net bekannt, däerft awer 100 Joer iwwerschreiden. Et ass net gewosst, zu welcher Aart si gehéieren (Summer- oder Wanterlannen).
Wéinst hirem Alter an der Plaz wou se stinn, gehéieren si zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg. Si goufe fir d'éischt 2002 op d'Lëscht vun dëse Beem opgeholl.
Ëm 2000 gouf op Broschthéicht en Ëmfang vun 3,10 an 3,57 m gemooss.
Geographesch Koordinaten:
Ruin (Homonymie)
Ruin kënnt vum Latäin ruere - ëmfalen.
Wilhelm Conrad Röntgen
De Wilhelm Conrad Röntgen, gebuer de 27. Mäerz 1845 zu Lennep, a gestuerwen den 10. Februar 1923 zu München, war en däitsche Physiker.
1895 huet hien d'Röntgenstralen entdeckt. Hien huet ë. a. och d'Wäermleetfäegkeet vun de Kristaller an d'elektromagnetesch Rotatioun vu polariséiertem Liicht ënnersicht.
Hie war deen éischte Physiker deen den Nobelpräis kritt huet, an dat am Joer 1901.
Marguerite Thomas-Clement
D'Marguerite Thomas-Clement, gebuer de 17. Mee 1886 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 11. Abrëll 1979 zu Näerden, war eng lëtzebuergesch Léierin a Politikerin.
1917 gouf si mat dem Xavier Thomas bestuet.
Vun 1919 bis 1924 war si Member an der sozialistescher Partei, a vun 1924 bis 1932 an der radikal-sozialistescher Partei. Den 8. Mee 1919 gouf zu Lëtzebuerg d'Allgemengt Walrecht agefouert dat mat sech bruecht huet, datt och elo Fraen duerfte wiele goen an och gewielt konnte ginn. Bei de Wale vum 26. Oktober 1919 ass si als éischt Fra zu Lëtzebuerg an d'Chamber gewielt ginn. Si war do vun 1919 bis 1922. 1925 an 1928 ass si erëmgewielt ginn. 1931, d'radikal-sozialistesch Partei war an der Opléisung, huet si hire Sëtz an der Chamber verluer. ,
Ausbléck
Et huet du bis 1965 gedauert fir datt mat der Astrid Lulling nees eng Fra an d'Chamber koum. Déi éischt Ministesch zu Lëtzebuerg gouf d'Madeleine Frieden-Kinnen 1967.
Éierung
D'Stad Lëtzebuerg, d'Gemeng Stroossen d'Gemeng Réiser hu Stroossen no hir benannt.
Indexéiert Obligatioun
Eng indexéiert Obligatioun ass eng Obligatioun, vun där den Zënssaz oder de Remboursementpräis vun engem fixéierte Basispräis vun enger Aktie, Aktienindex, Wäertmetall, Réistoff, Wärung oder soss engem Wäert ofhängt. Ass de reale Präis vum Wäert deen drënner läit um Remboursementdatum méi niddereg wéi de Basispräis, läit de Remboursementpräis ënner dem agesatene Kapital. Ass en driwwer ass de Remboursementpräis méi héich.
Dacks ass et bei Aktien an indexéierten Obligatiounen sou, datt de Besëtzer am Fall, wou de reale Präis ënner dem Basispräis läit, de Remboursement a Form vun den Aktie geschitt. Den agesatene Kapital gëtt duerch de Basispräis gedeelt. D'Resultat vun der Rechnung ass d'Zuel vun den Aktien, déi de Besëtzer kritt. Deemno ass eng indexéiert Obligatioun eng spekulativ also risikoräich Investitioun.
Escaut
Den Escaut (dt. an nl.: Schelde) ass e Floss, deen um Flouer Le Mont Saint-Martin südëstlech vun der Uertschaft Gouy am Departement Aisne a Frankräich entspréngt an duerch d'Belsch an Holland fléisst. Bei Vlissingen endegt en am Nordmier.
Déi gréisst Stad um Escaut ass Antwerpen.
De gréissten Deel vum Floss ass kanaliséiert, wovun den Deel a Frankräich, de Scheldekanal, gréisstendeels engem richtege Kanal entsprécht wougéint et an der Belsch éischter e kanaliséierte Floss ass.
Vuelta Ciclista al País Vasco 2009
Déi 49. Editioun vun der Vuelta Ciclista al País Vasco gouf 2009 vum 6. Abrëll bis den 11. Abrëll gefuer. Se gouf vum Spuenier Alberto Contador gewonnen deen och zwou Etappe fir sech enscheede konnt. Hien huet domat d'Course zweemol hannerenee gewonnen.
Carl Sagan
De Carl Edward Sagan, gebuer den 9. November 1934 zu Brooklyn, New York City, gestuerwen den 20. Dezember 1996 zu Seattle, Washington) war en US-amerikaneschen Astronom, Astrophysiker, Exobiolog, Tëleesmoderator, Saachbuchauteur, Schrëftsteller a Visionär.
Liewen a Wierk
De Carl Sagan promovéiert 1959 iwwer d'Méiglechkeet vum Liewen op anere Planéiten a bereet de Wee fir d'Exobiologie vir, souwéi fir d'Sich no ausserierdescher Intelligenz (SETI). Hie war Professer a Laboratoiresdirekter op der Universitéit Cornell an hat zu de meeschten onbemannte Weltraummissioune bäigedroen, déi eist Sonnesystem erfuerscht hunn. Seng Iddi war, eng friddlech Noriicht vun der Mënschheet un engem Raumschëff unzebrengen, déi vun enger ausserierdescher Intelligenz verstane ka ginn. Dës Botschaft realiséiert hie mat der gëllener Dateplack Voyager Golden Record an de Raumsonden Voyager 1 a Voyager 2.
Er schrieb und moderierte die – Ausgezeechent mat dem Peabody Award an der Emmy gouf hie mat senger dräizéngdeeleger Tëleesserie Unser Kosmos (Cosmos: A Personal Voyage; Däitsch Éischtsendung 14. Juni 1983), zu där et bill zousötzlech Neibeaarbechtunge komm sinn, zulescht am Joer 2005. Aus der Tëleesserie entstoung e Buch mam selwechten Numm, wat sech iwwer 70 Woche laang an der New-York-Times-Bestsellerlëscht gehalen huet an domat dat meeschtverkaaftent englescht Wëssenschaftsbuch ginn ass. Doriwwer eraus huet de Sagan populärwëssenschaftlech Bicher wéi D'Draache vun Eden, fir dat hien 1978 mat dem Pulitzer-Präis fir Saachbicher ausgezeechent gouf, geschriwwen. Weider huet hien de Roman Contact geschriwwen, deen 1997 mat der Jodie Foster am Film Contact adaptéiert gouf. De Film geet mat de Wierder „FOR CARL“ („Fir Carl“) zu Enn.
Michel Stoffel
De Michel Stoffel, gebuer de 24. Mäerz 1903 zu Biissen a gestuerwen den 29. Mäerz 1963 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Moler.
Carl Sagan
Liewen a Wierk
De Sagan war Grënnungsmember vum Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal (CSICOP), Member bei der Skeptics Society, Matgrënner an éischte President vun der Planetary Society, President vun der „Division of Planetary Sciences“ vun der American Astronomical Society, President vun der Sektioun fir Planetologie vun der American Geophysical Union, President vun der Sektioun fir Astronomie bei der American Association for the Advancement of Science an 12 Joer laang Editeur vun der Zäitschrëft Icarus, engem Magazin fir planetaresch Fuerschung.
Michel Stoffel
Hien huet haaptsächlech abstrakt Biller gemoolt. Ausserdeem huet hie Mosaicker geschaf.
Virum Zweete Weltkrich war hie Sekretär vum Cercle artistique, vun 1945 bis 1949 säi President. 1954 war hien ee vun de Matgrënner vun den Iconomaques.
Bréck vun Ampsin
D'Bréck vun Ampsin ass eng Bréck iwwer d'Meuse an d'Nationale 617b tëscht Ampsin um lénksen Uwänner an Tihange um rietsen.
Michel Stoffel
1936 krut hien de Prix Grand-Duc Adolphe.
Kéifer
De Kéifer, op Däitsch Küfer oder Büttner an op Franséisch tonnelier, ass déi Persoun, déi Fässer oder hëlze Bidde mécht.
Bréck vun Ampsin
Iwwer d'Bréck déi 1978 a Betrib goung féiert d'Nationale 684.
Michel Stoffel
De Michel Stoffel huet och Bicher geschriwwen.
Kéifer
Dee Beruff ass bal ausgestuerwen.
Michel Stoffel
Literarescht Wierk
== Gielercher ==
Bréck vun Ampsin
D'Bréck huet eng Totallängt vun 267 Meter, an dat mëttelst Feld ass 50 m laang.
Kéifer
De Familljennumm Kiefer oder Kieffer a seng Varianten huet seng Originnen an deem Beruff.
Bréck vun Ampsin
Nopeschbrécke sinn de Pont de l'Europe zu Huy, an d'Bréck vun Ombret.
Slow Food Luxembourg
Slow Food Luxembourg a.s.b.l. ass eng Vereenegung ouni Gewënnzweck, déi am November 1999 gegrënnt gouf. Si ass eng regional Unitéit, Convivium genannt, vun der Beweegung Slow Food International. De Sëtz vu Slow Food Luxembourg ass zu Lëtzebuerg-Neiduerf. Hire President ass den Thierry Origer.
Carl Sagan
Liewen a Wierk
No enger laanger a schwéierer Krankheet Myelodysplasie ass de Carl Sagan am Alter vun 62 Joer gestuerwen. Am posthum publizéierte Buch Billions and Billions, stinn e puer vu senge leschten Texter, an hält mat engem Text vu senger Fra op, an deem si de Mënsch Sagan a seng lescht Deeg op eng ganz perséinlech Aart a Weis beschreift.
Den Isaac Asimov huet gesot, datt hien nëmmen zwéi Mënsche getraff huet, déi hie fir méi gescheit, wéi sech selwer gehalen huet. De Carl Sagan wier ee vun deenen (deen aneren, de Marvin Minsky).
D'Landeeenheet vun der Mars Pathfinder Missioun gouf 1997 zu Éiere vum Carl Sagan ëmgedeeft an d'Carl Sagan Memorial Station. No him gouf och dee vum E. Bowell, den 21. Mäerz 1982 entdeckten Asteroid (2709) Sagan benannt.
Mortroux (Dalhem)
Mortroux läit um Zesummefloss vum Ruisseau d'Asse an der Berwinne op enger Héicht vun 100 bis 140 Meter. D'Uertschaft huet 570 Awunner an eng Fläch vun 315 ha.
Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Mortroux eng eegestänneg Gemeng.
Geschicht
Mortroux ass schonn zanter dem 9. Joerhonnert bekannt. 817 huet de Louis de Frommen der Abtei Kornelimünster bei Oochen, Mortroux dat déizäit Mortoriolus geheescht huet, geschenkt. Déi kleng Seigneurerie huet am Fong déizäit nëmme just aus engem Haff bestanen, deen iwwerlieft huet, an haut op N° 40 an der Rue du Ri d'Asse steet. Ëm dësen Haff hu sech lues a lues Handwierker a Baueren néiergelooss.
Am 13. Joerhonnert koum Mortroux an de Besëtz vum Herzogtum Limburg, an huet do zum Haut Ban de Herve gehéiert. Déi aner siwen Uertschafte vun der haiteger Gemeng Dalhem hunn déizäit zu der Grofschaft Dalhem gehéiert.
1288 wéi de Herzog vu Brabant de Limbourg an d'Täsch gestach huet, gouf Mortroux e brabännesche Fief, bis am 14.Joerhonnert d'Burgunder a gläich duerno déi Spuenesch Habsburger Meeschter do waren.
Am 15. Joerhonnert heescht d'Seigneurerie Li cour di Pont d'Pire.
1665 huet d'Abtei Kornelimünster sech drun ërennert, datt si mol eppes mat där Uertschaft ze dinn hat, an huet Mortroux dem spuenesche Kinnek ofkaaft.
Am 17. Joerhonnert huet d'Uertschaft sech no Oste vergréissert, haaptsächlech op der Plaz déi deemools Thier geheescht huet, an haut ënner dem Numm Clos du Grand Sart bekannt ass.
Vu 1794 un waren dunn d'Fransouse Meeschter. D'Haaptquelle fir Suen ze verdénge waren déizäit kleng Armurerien am Duerf, an d'Kuelegrouwen an der Géigend déi eng grouss Parti vun den Awunner beschäftegt hunn.
Vun 1814 bis zur belscher Onofhängegkeet 1830 haten d'Hollänner d'Soen am Duerf.
Haaptaktivitéiten duerno waren d'Landwirtschaft, d'Exploitatioun vun de Sandkaulen bei Mauhin an d'Millen.
Wopen
Beschreiwung am Originaltext: D'azur à un buste de Sainte-Lucie d'or.
Canton de Corcieux
De Canton de Corcieux ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Dié-des-Vosges, am Departement Vosges an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert war Corcieux.
Adobe InDesign
Adobe InDesign ass en Desktop-Publishing-Computerprogramm vun Adobe Inc., deen Enn 1999 als Konkurrenz fir de QuarkXPress virgestallt gouf.
Wäicherdang
Wäicherdang ass eng Uertschaft an der Gemeng Klierf.
Geschicht
Wäicherdang war bis de Summer 1823 eng eegestänneg Gemeng. Si gouf dunn opgeléist, an hir Dierfer, mat Ausnam vun Draufelt, koume bei d'Gemeng Klierf. Draufelt gouf un d'Gemeng Munzen ugehaangen. Enn 2011 huet déi mat der Gemeng Klierf fusionéiert.