cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Malkovich
Hien huet am Joer 2000 an der lëtzebuergesch-brittesch-US-amerikanescher Koproduktioun Shadow of the Vampire vum E. Elias Merhige d'Roll vum Filmregisseur Friedrich Wilhelm Murnau gespillt.
Planéiten an Zwergplanéiten
Iwwersiicht vun den Eegenschafte vun de Planéiten an Zwergplanéiten am Sonnesystem.
Canton de Moulins-la-Marche
De Canton de Moulins-la-Marche ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mortagne-au-Perche, am Departement Orne an der Regioun Normandie.
Canton de Valence-d'Albigeois
De Canton de Valence-d'Albigeois ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albi, am Departement Tarn an der Regioun Occitanie.
Canton de Reims-9
De Canton de Reims-9 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Reims, an der Marne an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Reims.
Baggerschëff
D'Ausbaggeren ass a Mëndunge vu ville Flëss ëmmer erëm noutwänneg, well do d'Waasser aus hirem Laf Sedimenter mat sech féiert an do ofsetzt.Doduerch gëtt dann op deene Plazen d'Schëfffart behënnert. Baggerschëffer ginn och agesat, fir Sand vum Buedem vu Mier ze kréien an dëse Sand op anere Plazen ze gebrauchen oder fir dem Mier Land ofzegewannen.
Um Spaweck
Dredge Drague (navire de services) Baggerschip Pogłębiarka Muddra
Vall del Madriu Perafita-Claror
De Vall del Madriu Perafita-Claror ass e Gletscherdall an Andorra.
Den Dall, deen zanter 2004 op der Lëscht vum UNESCO-Weltierwe steet, ass 4.247 ha grouss, dat sinn ongeféier néng Prozent vun der Fläch vun Andorra. Den Dall läit an enger Bierglandschaft ouni Stroossen.
Theater Dortmund
D'Operenhaus Theater Dortmund bitt dem Balletsensembel vum Theater en Daach iwwer dem Kapp an d'Dortmunder Philharmoniker spillen do hir Concerten. De Sall huet Plaz fir eppes iwwer 1.100 Leit.
Zanter 2002 ass d'Christine Mielitz Intendantin vun der Oper. Déi 100 Museker vun der Philharmonie spillen zanter deemselwechte Joer ënner den Generalmusekdirekter Arthuer Fagen. Ëm d'Direktioun an d'Choreographie këmmert sech vun 2003 un de Xin Peng Wang.
Prix Norbert-Stelmes
De Prix Norbert-Stelmes ass e Musekspräis dee vun de Jeunesses musicales Luxembourg vergi gëtt.
En ass nom Lëtzebuerger Komponist a Pianist Norbert Stelmes benannt.
242 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 242 v. Chr.
Schluechthaus
E Schluechthaus ass e groussflächege Gebaikomplex, an deem Véi geschluecht gëtt fir frëscht Fleesch ze kréien, dat verschafft an dann un déi eenzel Metzlereien a Supermarchée geliwwert gëtt.
Als Schluechtvéi komme virun allem Ranner, Schwäin, Schof, Hénger a Päerd a Fro.
Äischdallbléiser Habscht
Äischdallbléiser Habscht ass den Numm vun engem Lëtzebuerger Danzorchester, deen aus 15 Leit besteet. D'Grupp setzt sech zesummen aus verschiddene Membere vun der Harmonie Hobscheid an aneren Idealiste aus aneren Orchesteren an Harmonie-Orchesteren. Den Orchester steet ënner der Direktioun vum Jeannot Ney a besteet aus:
Um Programm stinn ënner anerem däitsch Blosmusek, Ënnerhalungsmusek an och méi rockeg Titelen. Hei en Ausschnëtt aus dem Repertoire:
Grënnung a Geschicht
Gegrënnt gouf d'Grupp 1995 mat engem Grapp voll Leit. An den éischte Joren huet d'Grupp fir Kapesëtzunge gespillt, déi deemools vun der Theater-Ekipp vun Habscht organiséiert goufen. No e puer Joer ass awer mat dëse Kapesëtzungen opgehale ginn, an d'Grupp stoung virun der Fro fir sech opzeléisen. Et hu sech duerno ëmmer méi Leit ugeschloss a sou besteet den Orchester nach bis haut.
Samarium
Samarium (Symbol Sm) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 62 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 150,36.
René Herms
Den Herms ass am Ufank 400 Meter gelaf an 2001 huet en op 800 Meter gewiesselt. Op där Distanz gouf hien däitsche Meeschter a Jugend-Europameeschter.
Canton de Nocé
De Canton de Nocé ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mortagne-au-Perche, am Departement Orne an der Regioun Normandie.
Linn 5 (Metro vu Madrid)
D'Linn 5 ass eng vun de Madrider Metroslinnen. Si ass 20,8 km laang, huet 31 Statiounen a féiert vun der Statioun Canillejas op Casa de Campo.
Syndicat intercommunal Kordall
De Syndicat intercommunal Kordall ofgekierzt SIKOR ass en interkommunale Syndikat deen 1996 vun de Gemenge Péiteng, Déifferdeng an Nidderkäerjeng gegrënnt gouf. 2011 koum dunn nach d'Gemeng Suessem derbäi an zanter dem 1. Januar 2012 ass duerch d'Fusioun vun de fréiere Gemengen Nidderkäerjeng a Kënzeg déi nei Gemeng Käerjeng Member am Syndikat.
De Sëtz vum Syndikat ass zu Péiteng.
Zweck vum Syndikat
Dem Syndikat säin Zweck ass et, sech ëm d'Gestioun vun enger Rei regionalen Aktivitéitszonen ze këmmeren. E setzt sech fir eng interkommunal Koordinatioun an Zesummenaarbecht tëscht de Membergemengen an, absënns a follgende Beräicher:
Dave Dee
Den Dave Dee gebuer als David John Harman, de 17. Dezember 1943 zu Salisbury an England, a gestuerwen den 9. Januar 2009 zu London, war en englesche Sänger, deen haaptsächlech mat der Popgrupp Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick & Tich an der zweeter Hallschent vun den 1960er Jore bekannt gouf.
Kölner Philharmonie
D'Kölner Phiharmonie, ass e Concertssall zu Köln tëscht der Alstad an dem Kölner Doum, deen 1986 opgemaach huet.
D'Gebai ass en Deel vum Museum Ludwig -Gebaikomplex, a gouf an engem Architekteconcours ausgewielt, deen den Architektebüro Busmann + Haberer vu Köln gewonnen hat. De Grënnungdirekter war den Intendant Franz Xaver Ohnesorg.
De Sall läit ënnerierdesch, eppes ënner dem mëttlere Waasserspigel vum Rhäin. Wéinst dem Grondwaasser -Drock an dem Kaméidi vun den Zich, déi Kölner Haaptgare läit direkt niewendrun, huet de Sall misse speziell mat enger Mauer géint de Kaméidi isoléiert ginn. Iwwer dem Sall ass eng ëffenlech Plaz tëscht dem Musée an den Trapen, déi bei de Rhäin féieren. Dat bréngt mat sech, datt déi eisen Dunnen, déi den Daach vum Sall droen, duerch Foussgänger a Skateboard -Fuerer vibréieren, an d'Plaz wärend de Concerte muss gespaart a bewaacht ginn.
All Joer sinn an der Philharmonie eng 400 Concerten, déi vun iwwer 600.000 Leit gelauschtert ginn.
Nuits d'Arabie (Film 2007)
Nuits d'Arabie ass e lëtzebuergesch-belsch-éisträichesche Film vum Paul Kieffer. De Film hat den 12. November 2007 seng Avant-Première am Utopolis.
Kölner Philharmonie
D'Kölner Philharmonie ass de Sëtz vum Gürzenich-Orchester Köln a vum WDR Sinfonieorchester Köln
Nuits d'Arabie (Film 2007)
Ëm wat geet et am Film?
De Georges Turmes, Schaffner bei der CFL begéint an engem Zuch dem Yamina, dat sech do verstoppt, well et geschloe gouf. Hie këmmert sech ëm hatt a verstoppt et a sengem Gaardenhaischen. Hatt erzielt him vu sech a senger Famill, déi verfollegt géif. Enges Daags ass hatt verschwonnen, an de Georges mécht sech op d'Sich no him...
Nasobēm
D ' Nasobēm, ass e Fabeldéier, dat op sengen Nuese lafe soll. Erfonnt gouf et vum Dichter Christian Morgenstern:
Nuits d'Arabie (Film 2007)
Ëm wat geet et am Film?
Den Ënnertitel vum Film ass: Eng Léift tëscht Bouneweg an Tabelbala.
Nasobēm
D'Nasobēm ass e klassescht Beispill vun der Literaturwëssenschaft, wéi eng iwwermiddeg Iddi vun engem Dichter eng Hellewull vun änleche Schrëften zur Folleg krut. Mëttlerweil steet d'Nasobēm als Nihilartikel souguer am Meyer an am Brockhaus.
Nuits d'Arabie (Film 2007)
Accueil
E gouf am Ganze vu 5.804 Leit am Kino gesinn.
Vanessa Jopp
D'Vanessa Jopp, gebuer den 28. Februar 1971 zu Leonberg, ass eng däitsch Filmregisseurin.
Nuits d'Arabie (Film 2007)
Accueil
Op der Internet Movie Database hat de Film 2021 e Score vu 6,5 vun am Ganzen 10 Punkten, baséiert op 93 Benotzerbewäertungen.
Vanessa Jopp
Liewen
D'Vanessa Jopp huet fir d'éischt dräi Semestere laang Wirtschaftswëssenschafte studéiert ier se 1993 un der „Hochschule für Fernsehen und Film München“ opgeholl gouf. Do sinn d'Aarbechten One Night Suicide a Café True Romance entstanen.
Nuits d'Arabie (Film 2007)
Accueil
2007 krut de Komponist Jeannot Sanavia de Präis fir déi bescht Filmmusek bei der Zeremonie vum 3. Lëtzebuerger Filmpräis.
Vanessa Jopp
Liewen
Bekannt gouf d'Jopp virun allem duerch d'Filmer Vergiss Amerika (2000) mam Franziska Petri, dem Marek Harloff an dem Roman Knižka an Engel & Joe (2001) mam Robert Stadlober an dem Jana Pallaske. A Koregie mat dem Florian Gallenberger an anere jonke Regisseuren ass 2001 den Episodefilm Honolulu entstanen. D'Jopp huet och den Tatort-Krimi Der schwarze Troll, erëm mam Marek Harloff, inzeenéiert. Op der Berlinale 2006 ass hiren Drama Komm näher mat dem Meret Becker, dem Stefanie Stappenbeck an dem Marek Harloff gelaf. De Film krut zwou Nominéierunge fir den Däitsche Filmpräis.
Nuits d'Arabie (Film 2007)
Accueil
Nuits d'Arabie war och déi lëtzebuergesch Propositioun fir eng Oscar-Nominatioun an der Kategorie "Beschten Internationale Film" fir 2008, gouf awer net nominéiert.
240 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 240 v. Chr.
Canton de Vaour
De Canton de Vaour ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albi, am Departement Tarn an der Regioun Occitanie.
Schof
Illustratiounen
<Gallery> Image:Aalt Schof.jpg|En aalt Schof Image:E Lämmes a seng Mam.jpg|E Lämmes a seng Mamm (hannen am Bild) Image:Trapp_Schof.jpg|En Trapp Schof op der Wiss Image:Flock of sheep.jpg|En Trapp Schof Image:Schafhälfte.jpg|En Halleft Schof Image:Ovejas en Patagonia - Argentina.jpg|En Trapp Schof a Patagonien </Gallery>
Steven Soderbergh
De Steven Soderbergh, gebuer de 14. Januar 1963 zu Atlanta an Georgia, ass en US-amerikanesche Filmregisseur.
Grote Prijs Stad Zottegem
De Grote Prijs Stad Zottegem ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an der belscher Provënz Ostflandern gefuer gëtt.
Zanter 2005 gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Kategorie 1.1 agestuuft.
241 v. Chr.
4. Joerhonnert v. Chr. | 3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. 246 v. Chr. | 245 v. Chr. | 244 v. Chr. | 243 v. Chr. | 242 v. Chr. | 241 v. Chr. | 240 v. Chr. | 239 v. Chr. | 238 v. Chr. | 237 v. Chr. | 236 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 241 v. Chr.
Purnululu-Nationalpark
De Purnululu-Nationalpark läit 160 Kilometer am Süde vun Kununarra an 100 Kilometer nordëstlech vun Halls Creek am australesche Bundesstaat Western Australia.
Purnululu heescht an der Sprooch vun den Aborigines "Sandsteen". Zanter 2003 steet de Purnululu-Nationalpark op der Lëscht vun der UNESCO-Weltierwen.
Louis Klein
De Louis Klein gebuer de 14. Februar 1868 an der Stad Lëtzebuerg an och do gestuerwen de 24. Abrëll 1943 war e lëtzebuergeschen Ingenieur, Verwaltungsdirekter, Arbedsbeamten a Moler.
No senger Primärschoul huet de Louis Klein säi Sekundärstudium an der Industrieschoul zu Lëtzebuerg gemaach, fir duerno Agronomie um agronomeschen Institut vu Gembloux ze studéieren.
Seng éischt Plaz krut hien als Zeechner beim Büro Sutor, fir duerno 4 Joer als Chimist an der Zockerfabréck Wanze zu Huy ze schaffen. Duerno huet en dräi Joer laang e Modellhaff an der Provënz Antwerpen gefouert, fir dann Direkter vum Laboratoire vun der Zockerfabréck Cheik-Fadel an Egypten ze ginn.
1901 gouf hie vum Staatsminister Paul Eyschen op Lëtzebuerg geruff, fir dat Joer de 15. November, Direkter vun der Akerbauverwaltung ze ginn. Den 29. Mäerz 1904 gouf hien Ingenieur agricole genannt.
Zesumme mam Pierre Braun war de Klein tëscht 1904 an 1908 ee vun den Haaptleit déi sech Suergen ëm d'Drénkwaasserversuergung am Südweste vum Land gemaach hunn, an op deenen hir Pläng hin, schliisslech de Syndicat des eaux du Sud entstanen ass.
Hien huet och 1912 e Projet fir de Bau vun engem Barrage zu Esch-Sauer opgestallt.
Den 30. Oktober 1916 huet hie beim Staat seng Demissioun gi fir bei d'ARBED schaffen ze goen.
239 v. Chr.
4. Joerhonnert v. Chr. | 3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. 244 v. Chr. | 243 v. Chr. | 242 v. Chr. | 241 v. Chr. | 240 v. Chr. | 239 v. Chr. | 238 v. Chr. | 237 v. Chr. | 236 v. Chr. | 235 v. Chr. | 234 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 239 v. Chr.
Canton de Reims-4
De Canton de Reims-4 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Reims, an der Marne an der Regioun Grand Est.
Hémecht
Hémecht - Revue d'histoire luxembourgeoise - Zeitschrift für Luxemburger Geschichte ass eng lëtzebuergesch Zäitschrëft iwwer d'Geschicht, virun allem vu Lëtzebuerg an der Groussregioun, déi véiermol am Joer erauskënnt. Nieft geschichtleche Sujete fënnt een der och iwwer Archeologie, Genealogie, Heraldik, Numismatik, Soziologie, asw.
Geschicht
D ' Hémecht gouf 1895 vum Martin Blum an dem Charles Müllendorff ënner dem Numm Ons Hémecht gegrënnt. 1948 gouf et en neien Ulaf vun der Zäitschrëft ënner dem Titel T Hémecht. Vun 1948 bis 1963 sinn ënner deem Titel 15 Joergäng erauskomm. Zanter 1964 dréit se den haitegen Numm Hémecht.
Haaptredaktere ware vun 1963 bis 1983 de Joseph Maertz a vun 1983 bis 2011 de Paul Margue. ,
De 25. Mäerz 2020, am Kontext vun der COVID-19-Pandemie, huet d'Nationalbibliothéik decidéiert all Verëffentlechunge vun der Hémecht vun 1895 bis 2015 gratis am Internet op eluxemburgensia.lu zougänglech ze maachen.
Merkur
Mat Merkur bezeechent een:
Pascal Meyer
De Pascal Meyer, gebuer de 17. Abrëll 1979 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Pianist.
De Pascal Meyer ass Member vu United Instruments of Lucilin
Moldawien
D'Republik Moldawien (op Rumänesch /Moldawesch: Republica Moldova) ass en onofhängege Staat am Oste vun Europa. Am Weste grenzt d'Land u Rumänien, fir de Rescht (Norden, Osten a Süden) stéisst s'un d'Ukrain an huet domat och keen direkten Zougank zum Schwaarze Mier.
Oscar Wilde
Den Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde, gebuer de 16. Oktober 1854 zu Dublin a gestuerwen den 30. November 1900 zu Paräis, war een iresch-engleschen Auteur.
Géint 1880 gouf den Oscar Wilde duerch säin extravagante Liewensstil zu London bekannt. Hien huet säi Bekanntheetsgrad duerch Reesen duerch England an Nordamerika nach vergréissert.
Mexiko
Mexiko, offiziell Estados Unidos Mexicanos (spuenesch fir Vereenegt Mexikanesch Staaten), ass eng federal Republik an Nordamerika. Nopeschlänner sinn am Norden d'Vereenegt Staate vun Amerika, am Süde Belize a Guatemala. Am Weste mécht de Pazifik, am Osten den Atlantik mam Golf vu Mexiko an dem Karibesche Mier d'Grenz.
D'Haaptstad vu Mexiko ass Mexiko-Stad (Ciudad de México).
Struktur vum Land
D'Land mat enger Fläch vun 1.964.375 km² ass an 31 Bundesstaaten agedeelt, plus den Haaptstaddistrikt, déi a verschidde Municipios (Arrondissementer) ënnerdeelt sinn.
Um Spaweck
Wikimedia-Atlas: Mexiko
Scandium
Scandium (Symbol Sc) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 21 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 44,95591.
Michel Debré
De Michel Debré, gebuer de 15. Januar 1912 zu Paräis, a gestuerwen den 2. August 1996 zu Montlouis-sur-Loire, war e franséische gaullistesche Politiker.
De Michel Debré war, no engem Concours aus deem hien als éischten erauskomm war, Auditeur am franséische Staatsrot. Wéi den Zweete Weltkrich ausgebrach ass, ass hien agezu ginn, gouf allerdéngs no der franséischer Kapitulatioun d'éischt zu Autun an dunn zu Orléans gefaange gehalen. Hie konnt awer fortlafen an an d'Zone libre entkommen, wou en no senger Demobilisatioun zu Royat, wou de Staatsrot sech zeréckgezunn hat, weiderhin administrativ Aufgaben iwwerholl huet. Et huet awer net allze laang gedauert, bis e verstanen hat, datt de Kollaboratiounsregime vum Marschall Pétain géint all seng republikanesch a patriotesch Virstellunge géif verstoussen, an hien huet sech der Resistenz ugeschloss. Bei der Liberatioun vum franséischen Territoire gouf hie Commissaire de la République fir d'Géigend rondrëm Angers. Do huet hien de Generol de Gaulle, deen dee Moment Chef vun der provisorescher Regierung war, kenne geléiert. Di zwéi Männer ware sech eens, datt a Frankräich villes misst nei organiséiert ginn, ugefaange mat der Verwaltung. Fir besser ausgebilt Administrateuren ze kréien, iwwregens souwuel Frae wéi Männer, déi nach just nom Mérite agestallt sollte ginn a wa méiglech aus alle Gesellschaftsschichte sollte kommen, hu si d'École nationale d'Administration (ENA) gegrënnt. 1958, wéi de Ch. de Gaulle wärend dem Algeriekrich aus senger Retraite zu Colombey-les-Deux-Églises zeréckgeruff gouf, well déi onstabil IV. Republik mat hirem Latäin komplett um Enn war, huet de Michel Debré an der Aarbechtsgrupp, déi d'Verfassung vun der V. Republik ausgeschafft huet, d'Haaptroll iwwerholl. Kuerz duerno, wéi de Ch. de Gaulle als President agesat gi war, gouf de Michel Debré den éischte Premierminister vun der V. Republik, dat vum Januar 1959 bis an d'Joer 1962.
A senger weiderer politescher Carrière war hien nach Wirtschafts- a Finanzminister (1966-1968), Ausseminister (1968-1969) an - mam Éierentitel "Staatsminister" - nach Verdedigungsminister (1969-1973) ënner dem President Pompidou. Als Députéierten huet hien den département d'outre-mer Réunion bis 1988 an der Nationalversammlung vertrueden. Lokal war e bis 1989 Buergermeeschter vun Amboise.
1981 huet de Michel Debré fir d'Presidentschaftswale kandidéiert, allerdéngs net als offizielle Vertrieder vun der gaullistescher Partei RPR, mee ënner der Étiquette "divers droite". Säi Resultat war, besonnesch fir e fréiere Premierminister, immens schappeg. Dobäi war de Mann vill manner konservativ a streng wéi vill Leit an och eng Rei Pressenorganer hien duergestallt hunn. Dat Joer huet de Sozialist François Mitterrand, Kandidat vun der Union de la gauche (Sozialisten, Radicaux de gauche a Kommunisten) d'Wal fir sech ëntscheet. Och den offizielle Kandidat vum RPR, de Jacques Chirac, gouf net gewielt.
1988 gouf hien, deen eng Rei politesch Wierker a seng Mémoire publizéiert hat, an d'Académie française gewielt.
Hien ass de Jong vum Medezinprofesser Robert Debré, Grënner vun der moderner Pediatrie, an de Papp vum Medezinprofesser Bernard Debré, Urolog a Politiker (+ 13. September 2020), vum Jean-Louis Debré, Magistrat a Politiker, a vum Journalist, Krichsreporter an Auteur François Debré.
Neihaischen
Neihaischen  ass eng Uertschaft an der Gemeng Schëtter.
Galerie
Galerie huet am Lëtzebuergeschen 2 Bedeitungen:
Canton de Pervenchères
De Canton de Pervenchères ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mortagne-au-Perche, am Departement Orne an der Regioun Normandie.
Université de Strasbourg
D'Universitéit Stroossbuerg (franséisch: Université de Strasbourg) ass d'Universitéit vun der Stad Stroossbuerg am Elsass. D'Universitéit Stroossbuerg ass aus enger protestantescher Héichschoul ervirgaangen, déi de "Lëtzebuerger" Johannes Sturm 1538 gegrënnt hat. 1556 gouf d'Schoul an de Rang vun enger Akademie opgeholl an 1621 an eng Universitéit ëmgewandelt. 1631 gouf et souguer eng kinneklech Universitéit.
An den 1970er Jore gouf d'Universitéit Stroossbuerg opgedeelt:
D'Universitéit Stroossbuerg gouf den 1. Januar 2009 neigegrënnt als Vereenegung vun der Universitéit Louis Pasteur, der Universitéit Marc Bloch, der Universitéit Robert Schuman an dem Institut universitaire de la formation des maîtres (IUFM) Stroossbuerg. Éischte President no der Fusioun gouf de Pharmakolog Prof. Dr. Alain Beretz, fréiere Leeder vun der Université Louis Pasteur. Déi sougenannt „Université unique de Strasbourg“ (Unistra) huet Ufank 2009 42.000 Studenten a 5.200 Mataarbechter gezielt.
Real Video
Mat Real Video kompriméiert Dateie sinn net ouni Verloschter. D'Qualitéit vu RealVideo Dateien ass am Allgemenge bei héije Kompriméierunge vergläichsweis gutt, bei gerénge Kompriméierungen, am Verglach mat zum Beispill MPEG, schlecht.
D'Dateiendung vu RealVideo ass gewéinlech.rv.ram.rm oder.rmvb; de MIME-Typ ass "audio/x-pn-realvideo".
Albedo
D'Albedo (lat. albedo = „Wäissheet“; lat. albus = wäiss) ass eng Mooss fir d'Réckstralverméige vun diffus reflektéierenden (reemittéierenden), also Uewerflächen, déi net selwer liichten.
D'Albedo ass virun allem an der Meteorologie vu Bedeitung, wou si Aussoen doriwwer erméiglecht, wéi staark sech d'Loft iwwer verschiddenen Uewerflächen erwiermt. Si fënnt och an der 3D-Computergraphik Uwendung, wou si als Mooss fir déi diffus Streekraaft vu verschiddene Materialie fir d'Simulatioun vun der Volumenstreeung déngt.
Albedo-Zorten
Ënnerscheed vu verschidden Albedo-Zorten:
Aflëss
Wa Wäermt duerch Stralung zougeféiert gëtt an haaptsächlech duerch aner Prozesser ofgefouert gëtt, erreechen Uewerfläche mat manner Albedo méi héich Temperaturen (vgl. Asphalt a Schnéi). Wann d'Wäermt haaptsächlech duerch aner Prozesser zougefouert gëtt an (ënner anerem) duerch Stralung ofgefouert gëtt, erreechen Uewerfläche mat klenger Albedo manner Temperaturen (dat ass och de Grond dofir, datt Killkierper vun elektroneschen Apparate meeschtens schwaarz sinn).
Glat Uewerfläche wéi Waasser, Sand, Schnéi hunn e relativ héijen Undeel vu Reflexioun, hir Albedo ass dofir staark ofhängeg vum Afallswénkel vun der Sonnestralung (kuckt Tabell).
Mëttel Albedo am Sonnesystem
D'Venus huet mat enger mëttlere sphäreschen Albedo vun 0,76 e ganzt héicht, de Äerdmound mat duerchschnëttlech 0,12 e ganz klengt Réckstralverméigen an d'Äerd huet eng mëttel sphäresch Albedo vun 0,39. De bis elo héchste gemoossene Wäert fält mat 0,99 op de Saturnmound Enceladus an déi niddregst Moyenne gouf mat nëmmen 0,03 um Koméit Borrelly festgestallt.
Miessung
D'Miessung vun der Albedo geschitt iwwer Albedometer a gëtt a Prozent uginn.
237 v. Chr.
4. Joerhonnert v. Chr. | 3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. 242 v. Chr. | 241 v. Chr. | 240 v. Chr. | 239 v. Chr. | 238 v. Chr. | 237 v. Chr. | 236 v. Chr. | 235 v. Chr. | 234 v. Chr. | 233 v. Chr. | 232 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 237 v. Chr.
Jacques Abbadie
De Jacques Abbadie gebuer 1654 zu Nay an de Pyrénées-Atlantiques a gestuerwen 1727 zu Marylebone an der City of Westminster zu London an England, war e franséische protestanteschen Theolog an Auteur.
Augustus Radcliffe Grote
Den Augustus Radcliffe Grote, gebuer de 7. Februar 1841 zu Aigsburth bei Liverpool a gestuerwen den 19. September 1903 zu Hildesheim, war e bekannte Biolog a Päiperleken- a Matte-Fuerscher.
Säi Liewen
De Grote huet verschidde Päiperleks- a Mattenaarten an Nordamerika, virun allem an den USA, Mexiko a Kuba, erfuerscht, entdeckt an hinnen en Numm ginn.
Canton de Villefranche-d'Albigeois
De Canton de Villefranche-d'Albigeois ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albi, am Departement Tarn an der Regioun Occitanie.
Augustus Radcliffe Grote
Säi Liewen
No him gouf de Päiperlek Cautethia grotei grotei (Grote Sphinx) benannt.
De Grote war bestuet an ass de Papp vum Louis Ruyter Radcliffe Grote.
Bob Dylan
De Bob Dylan [], gebuer de 24. Mee 1941 zu Duluth, Minnesota, als Robert Allen Zimmerman, ass en US-amerikanesche Folk- a Rockmuseker, Moler an Dichter. Hie séngt a spillt Gittar, Mondharmonika a Piano.
2016 krut hien de Literatur-Nobelpräis.
Schraasseg
Schraasseg ass eng Uertschaft an der Gemeng Schëtter.
Canton de Rémalard
De Canton de Rémalard ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mortagne-au-Perche, am Departement Orne an der Regioun Normandie.
Lëscht vun den Donkelniwwelen
Lëscht mat den Donkelniwwelen Barnard-Katalog
Michelangelo Antonioni
De Michelangelo Antonioni gebuer den 29. September 1912 zu Ferrara an Italien a gestuerwen den 30. Juli 2007 zu Roum, war en italieenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmediteur.
Dem Antonioni seng Filmer L'avventura a La notte, zwéi schwaarz-wäiss Filmer, si bei de Filmkritiker héich gelueft ginn. Duerno huet e mat Il deserto rosso e Film gemaach, deen a wonnerbare Faarwe gedréint ass, obschonn en eng Welt weist déi duerch d'Industrie an aner Aflëss ëmmer méi verknascht.
Zanter 1985 war den Antonioni no engem Hireschlag deelweis geläämt a konnt net méi schwätzen. Staark behënnert huet hien duerno nach just Kuerzfilmer an, mat Hëllef vum Wim Wenders, ee Laangfilm gedréint.
Diskoinsel
D'Diskoinsel (Grönlännesch: Qeqertarsuaq, Dänesch: Disko/Disko Ø/Diskoøen, iwwersat „Grouss Insel“) ass eng Insel am zentrale Westgrönland, an der Baffin-Bucht am Arkteschen Ozean.
D'Insel huet enge Fläch vun ongeféier 8.600 Quadratkilometer an ass domat déi gréisst Insel vu Grönland.
Seaborgium
Seaborgium (Symbol Sg) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 106 am Periodesystem vun den Elementer. Déi relativ Atommass vu sengem stabilsten Isotop ass 266.
Concord Coach
D'Concord Coach ass déi typesch Rees- a Postkutsch aus Nordamerika. Et ass eng Kutsch déi sech ervirdeet duerch eng robust Bauweis.
D'Form vun der Këscht ass vun där vun de Berlinen ofgeleet, an huet e schëffsfërmegt Profil, dat breet zu de Säiten ausgebaut ass, fir den Interieur an deem fir néng Passagéier Plaz ass, ze vergréisseren.
D'Fënstere gi mat Ridoen aus Lieder zougemaach, a si hunn, mat Ausnam vun deene vun den Dieren, keng Verglasung.
Den Train ass e rebusten Ensembel, deen aus Kanthëlzer mat grousse Sektiounen zesummegebaut ass, meeschtens aus Eechen - Ulmen- oder Eschenholz.
Golf vu Riga
De Golf vu Riga (Lettesch: Rigas Juras licis; Estesch: Liivi laht) ass deen Deel vum Baltesche Mier deen tëscht der nërdlecher Küst vu Lettland, der Südwestküst vun Estland an der estlännescher Insel Saaremaa läit.
Gréisste Floss, deen an de Golf vu Riga leeft, ass d'Daugava, bei deem senger Mëndung och d'lettesch Haaptstad Riga läit, déi dem Golf säin Numm ginn huet. Pärnu an Estland ass eng aner grouss Stad um Golf.
Am Golf van Riga leien 3 kleng bewunnten Inselen, déi zu Estland gehéieren: Ruhnu, Kihnu an Abruka.
Daugava
D'Daugava (Russesch: Западная Двина, Zapadnaja Dwina - Westlech Dwina; Wäissrussesch: Заходняя Дзьвіна, Sachodnjaja Dsjwina) ass en eppes iwwer 1000 Kilometer laange Floss, deen a Russland um Waldai-Plateau, westlech vun Twer, entspréngt an duerch Wäissrussland a Lettland leeft, wou en, kuerz hanner Riga, an de Golf vu Riga (Baltescht Mier) mënt.
Concord Coach
D'Bänner vun de Rieder sinn aussergewéinlech déck, an de viischten an hënneschten Train gi vun dräi paralelle Laangbeem zesummegehalen. Kutsch huet keng Ressorten, déi hätte mat deem Material dat déizät zur Verfügung stoung, op de schlechte Weeër net duergehalen. Fir eng eenegermoosse Fiederung ze hunn, hänkt d'Këscht a Soupenten. Dat si bis zu aacht Zentimeter déck Liederrimmer, déi tëscht dem viischten an hënneschten Train gespaant sinn.
Daugava
D'Quell vun der Daugava ass no bei der Waaaseerscheed tëscht dem Balteschen an dem Schwaarze Mier. No 323 Kilometer leeft se iwwer d'Grenz zu Wäissrussland, an 328 Kilometer méi wäit déi vu Lettland. No weideren 352 Kilometer leeft se an de Golf vu Riga. De Baseng vum Floss ass 87.900 km² grouss an erstreckt sech ausser an deene Länner, an deenen e leeft, och aus op Deeler vun Estland a Litauen.
Val Guest
De Val Guest (fir richteg: Valmond Maurice Grossmann), gebuer den 11. Dezember 1911 zu London a gestuerwen den 10. Mee 2006 zu Palm Springs, Kalifornien, USA, war en englesche Filmproduzent, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
236 v. Chr.
4. Joerhonnert v. Chr. | 3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. 241 v. Chr. | 240 v. Chr. | 239 v. Chr. | 238 v. Chr. | 237 v. Chr. | 236 v. Chr. | 235 v. Chr. | 234 v. Chr. | 233 v. Chr. | 232 v. Chr. | 231 v. Chr.
Jan Bielecki
De Jan Krzysztof Bielecki, gebuer den 3. Mee 1951 zu Bydgoszcz (Polen,, ass en Ekonomist a liberale polnesche Politiker.
Val Guest
Hien ass besonnesch bekannt ginn duerch d'Science-Fiction-Filmer, déi hie bei Hammer gedréint huet. Seng bekanntst Filmer sinn: The Quatermass Xperiment vun (1955) an The Day the Earth Caught Fire vun (1961). Hien huet och beim James Bond-Film Casino Royale zesumme mat dem Ken Hughes, John Huston, Joseph McGrath a Robert Parrish Regie gefouert.
238 v. Chr.
4. Joerhonnert v. Chr. | 3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. 243 v. Chr. | 242 v. Chr. | 241 v. Chr. | 240 v. Chr. | 239 v. Chr. | 238 v. Chr. | 237 v. Chr. | 236 v. Chr. | 235 v. Chr. | 234 v. Chr. | 233 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 238 v. Chr.
Jan Bielecki
Nodeem hien ekonomesche Beroder vun der Gewerkschaft Solidarność war, huet hien 1990 mat anere polnesche Politiker d'Partei Liberal-Demokratesche Kongress gegrënnt.
1989 gouf hien an d'Parlament gewielt an dunn huet de Lech Wałęsa hien de 4. Januar 1991 zum President vun der Regierung ernannt, wou hien awer schonn am selwechte Joer, de 6. Dezember demissionéiert huet. An der Regierung Hanna Suchocka, war hie kuerz, vun 1992-1993 Minister fir d'europäesch Integratioun.
Du war hie vun 1993 bis 2003 zu London Member vum Verwaltungsrot vun der BERD, der "Osteuropabank", fir d'Interesse vu Polen do ze vertrieden.
Zanter 2003 ass hie PDG vun der Privatbank Bank Pekao SA.
Concord Coach
Den Numm huet d'Kutsch vun der Stad Concord am New Hampshire, wou déi éischt 1826 vum Lewis Downing a sengem Associé Stephens Abbot gebaut goufen.
236 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 236 v. Chr.
Nathalie Tull
D'Nathalie Tull, gebuer de 17. Oktober ass eng lëtzebuergesch Comiczeechnerin.
Canton de Fismes
De Canton de Fismes ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Reims, an der Marne an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Fismes.
Selen
Selen (Symbol Se) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 34 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 78,96.
Buch op der Wolwener-Klaus
D'Buch op der Wolwener-Klaus, déi sougenannt Wolframsbich, stoung an der Gemeng Rammerech op der Wolwener Klaus, e puer Meter nieft der Kapell. Ier se am Summer 2014 ewechgeholl gouf, huet se zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gehéiert.
Ëm 1891 war den Ëmfang op Broschthéicht 4,05 Meter (Reuland 1891), 1907 4,3 m, 1958 4,76 m an 1980 waren et 5 Meter (Administration des eaux et forêts, 1981).
An de leschte Joerzéngten ass de Bam permanent iwwerwaacht ginn, ënner anerem well de Stamm deelweis ausgehielegt war an och Deeler vun der Kroun ofgebrach waren. Schonn 1929 ware wichteg Sanéierungsaarbechte gemaach ginn. De Bam hat och staark ënner de Stierm am Wanter 1954/55 gelidde wéi em d'Kroun erofgeblose gouf an och am Joer 2000 wéi e weideren Deel vun der Reschtkroun ewechgebrach war.
L'homme au cigare
L'homme au cigare ass en Dokumentarfilm vum Andy Bausch iwwer de Fred Junck (1942-1996), Grënner a spéidere Conservateur vun der Stater Cinemathéik.
Buch op der Wolwener-Klaus
Am grousse Ganze war de Bam an engem schlëmmen Zoustand, well d'Holz sech aus dem Buedem eraus zersat hat an déi Zersetzung op de ganze Bam iwwergegraff hat. De Bam gouf mat Staangen a Rimmer uneneegehale fir ze verhënneren, datt e komplett auserneebrieche géif. Et war virauszegesinn datt dem Bam seng Iwwerliewenszäit begrenzt wier. An enger Etude koum d'Diplomforstwirtin Dr. Julia Engels 2014 zur Konklusioun datt d'Bich schonn a sou engem schlechten Zoustand wier datt se quasi schonn ofgestuerwe wier, mat Ausnam vun engem Deel vun der Kroun am Westen.
L'homme au cigare
Filmproduktioun
Dem Andy Bausch seng Filmproduktiounsgesellschaft Rattlesnake Pictures krut 2000 e Subside vu 723.000 Lëtzebuerger Frang vum Lëtzebuerger Filmfong fir d'Iddi vum Film auszeschaffen.
Kastelruther Spatzen
D'Kastelruther Spatzen sinn eng Südtiroler Museksgrupp déi "volkstümlich" Schlagermusek séngt a spillt. D'Museker kommen aus der Uertschaft Kastelruth.
Buch op der Wolwener-Klaus
Well eng grouss Gefor vum Bam ausgoung a fir ze verhënneren, datt en ëmfalen a Schied uriichte kéint, gouf de Bam am Summer 2014 gehaen.
L'homme au cigare
Gielercher
Beim 1. Lëtzebuerger Filmpräis, am Joer 2003, krut de Film de Präis vum "Beschte Lëtzebuerger Film", zesumme mat J'ai toujours voulu être une sainte. E krut och de Spezialpräis vun der Stad Lëtzebuerg.
Buch op der Wolwener-Klaus
Am Januar 2019 gouf op der Plaz vum historesche Bam eng nei jonk Buch geplanzt.
Déi elo schonn imposant Buch déi op der anerer Säit vun der Kapell steet, kann elo d'Relève iwwerhuelen.
Den Numm Wolframsbich
Wolframsbich heescht dëse Bam well der So no de Wolfram ënner dësem Bam säi Stéibrudder Ulrich ëmbruecht soll hunn. An der Zeitung "Das Luxemburger Land" steet am Joer 1883 :
E puer Wochen drop gëtt an der selwechter Zeitung follgend So erzielt :
Kastelruther Spatzen
Fir hir éischt CD krute si eng gëlle Schallplack, an der Tëschenzäit sinn dat der schonn eng honnert ginn.
La Tropicale Amissa Bongo
La Tropicale Amissa Bongo ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi am Gabun gefuer gëtt.
Den Numm an der Bezeechnung vun der Course gëllt als Erënnerung un déi 1993 gestuerwen Albertine Amissa Bongo, Duechter vum gabunesesche President Omar Bongo Ondimba (1935 - 2009).
Déi éischt Oplo vun der Course gouf vum 12. bis de 15. Februar 2006 disputéiert.
Friedrich Wilhelm Raiffeisen
De Friedrich Wilhelm Raiffeisen, gebuer den 30. Mäerz 1818 zu Hamm bei Sieg a gestuerwen den 11. Mäerz 1888 zu Heddesdorf, war en däitsche Politiker a Philantrop.
Säi Liewen
Hie war Buergermeeschter vu verschiddenen Uertschaften: vun 1845 u vu Weyerbusch am Westerwald, vun 1848 u vu Flammersfeld a schliisslech vun 1852 bis 1865 vun Heddesdorf, haut e Staddeel vun Neuwied.
Schluecht vu Marathon
Zu der Schluecht vu Marathon 490 v. Chr. koum et nom Versuch vum persesche Grousskinnek Dareios I., mat engem Expeditiounskorps zu Athen z'intervenéieren, an en Herrschaftswiessel ze bewierken. D'Perserräich ass fir d'éischt Kéier op griicheschem Buedem vum Mammeland opgetrueden, wou et säin Afloss ausbreede wollt.
Santo Domingo de los Tsáchilas
Santo Domingo de los Tsáchilas ass eng Provënz am Ecuador, an där ronn 300.000 Awunner liewen.
D'Haaptstad dovun ass Santo Domingo de los Colorados.
Schluecht vu Marathon
D'Hannergrënn vun der Schluecht vu Marathon loosse sech am Hibléck op dräi grouss Konfliktfelder beschreiwen: E geopolitescht, e griichescht an en athenescht. All dräi Felder ware matenaner verknëppt.
Friedrich Wilhelm Raiffeisen
Säi Wierk
De Raiffeisen gehéiert zu de Grënner vun der genossenschaftlecher Selbsthëllef an Däitschland. Hien hat d'Iddi wuel duerch seng Tätegkeet als jonke Buergermeeschter vu Flammersfeld kritt, wéi e mam Leide vun der Landbevëlkerung konfrontéiert gouf, déi wéinst schlechte Rekolten dacks op Wucherer ugewise waren. Dofir huet en Darlehenskassenveräiner gegrënnt an huet sou der Landwirtschaft gehollef, an d'Ofrëtschen an de Misär verhënnert.
Schluecht vu Marathon
D'geopolitesch Ausgangslag am ëstleche Mëttelmierraum
Bis zum Enn vum 6. Joerhonnert v. Chr. hat d'Perserräich seng politesch Muecht bis op d'Küst vum Mëttelmier ausgebreet an dobäi besonnesch och déi ionesch Poleis vu Klengasien an Deeler vun der egäescher Inselwelt ënner seng direkt Herrschaft bruecht. Ëm 500 v. Chr. huet se sougenannten Ioneschen Opstand ugefaangen, deen d'Herrschaft vu Persien iwwer déi klengasiatesch Griichestied an Ionien a Gefor bruecht huet - Zentrum vun dësem Opstand ware Milet an aner wichteg ionesch Poleis. Representante vun dëse Stied hu beim griichesche Mammeland militäresch a politesch Ënnerstëtzung gesicht. Wärend d'Representante bei der peloponnesescher Virmuecht Sparta keen Erfolleg haten, huet Athen - wat sech grad vun der Peisistratidenherrschaft befreit hat – hir Ënnerstëtzung zougesot, an Truppen an Ionien geschéckt, déi un der Zerstéierung vun der persescher Satrapie, Sardeis, bedeelegt waren. No der Repressioun vun der Ionescher Revolt huet de persesche Grousskinnek Dareios I. d'Griiche vum Mammeland bestrooft. Hien huet fir d'éischt d'Nordflank geséchert, andeems hien 492 v. Chr. en Expeditiounskorps ënner der Leedung vu sengem Eedem Mardonios lassgeschéckt huet. D'Arméi koum erfollegräich duerch Thrakien a Makedonien an hat wuel d'Zil, dës Gebidder an de perseschen Herrschaftsraum anzebezéien, ass allerdéngs gescheitert wéi d'persesch Flott bei engem Donnerwierder um Bierg Athos zerstéiert gouf. Ënner der Leedung vum Datis ass d'persescht Korps fir d'éischt iwwer Samos an Naxos geseegelt, an ass op der Insel Euböa mat der Polis Karystos ukomm. Schlussendlech si si zu Eretria ukomm, wou si dem Platon no d'ganz Bevëlkerung versklaavt hunn. No dësem Evenement ass den Datis géint e weideren Ënnerstëtzer vum Opstand gezunn: Athen. Säin Expeditiounskorps ass an der Bucht vu Marathon u Land gaangen.
Friedrich Wilhelm Raiffeisen
Säi Wierk
De Raiffeisen huet e wichtege Bäitrag zu der Sozialgeschicht vum 19. Joerhonnert geleescht a gëllt als e grousse Wohltäter aus der deemoleger Zäit.
Schluecht vu Marathon
D'griichesch Welt virun der Schluecht vu Marathon
Um Enn vun der archaescher Period war de griichesche Siidlungsraum vun der Ausbreedung vun der persescher Herrschaft markéiert. Déi ganz ionesch Küst stoung ënner persescher Herrschaft, an den Afloss vum Groussräich ass och an der ägäescher Inselwelt ëmmer méi däitesch ginn (Aigina). Op dem Peloponnes war Sparta déi dominant Hegemonialmuecht un der Spëtzt vun engem zu dësen Zäitpunkt nach relativ labbere Bündnissystem (Peloponnesesch Liga). An de Jore virun der Schluecht vu Marathon war d'Stad duerch e bannepolitesche Konflikt geläämt: d'Ofsetzung an den Doud vum spartanesche Kinnek Kleomenes I.. A Mëttelgriicheland huet sech déi nei politesch Uerdnung vun Athen entwéckelt. Versich vun anere griichesche Poleis (Sparta, Chalkis, Theben) den Opstig vun Athen ze verhënneren, haten um Enn vum 6. Joerhonnert v. Chr. keen Erfolleg. Athen selwer war awer an der griichescher Staatewelt isoléiert an ouni Bündnispartner. D'Relatioune mam peloponnesesche Sparta ware gespaant.
Athen virun der Schluecht vu Marathon
Zanter dem Stuerz vun der peisistratidescher Tyrannis an der Verdreiwung vum Hippias waren d'Verhältnisser zu Athen an enger éischter Zäit instabil.
Friedrich Wilhelm Raiffeisen
Säi Wierk
No him gouf d'Raiffeisenorganisatioun benannt, déi mëttlerweil weltwäit aus méi wéi 330.000 eenzele landwirtschaftleche Genossenschafte besteet, déi sech ëm allgemeng Finanzdéngschtleeschtunge këmmeren.
Schluecht vu Marathon
Athen virun der Schluecht vu Marathon
Aus dem Kampf vu géignereschen Adelsfraktiounen (Hetairia) ass schlussendlech den Alkmaionid Kleisthenes als Gewënner ervirgaangen, andeems hien zu Athen eng grouss innepolitesch Reform duerchgefouert huet. Den neie System vun der Isonomia huet sech am 5. Joerhonnert zu der Demokratie weiderentwéckelt. Dës nei Uerdnung huet sech an de Jore bis 508 v. Chr géint eng Rei auswäerteg militäresch Interventiounen duerchgesat, a konnt sech behaapten. Gläichzäiteg hat sech den Hippias an de perseschen Herrschaftsberäich zeréckgezunn, an huet op eng Restauratioun vun der Tyrannis gehofft. Am Kader vun der persescher Strofexpeditioun huet den Datis den Hippias mat u Bord geholl - d'Zil vun der persescher Expeditioun schéngt deemno och eng Zerstéierung vun der Isonomia gewiescht ze sinn, déi als innepolitesch Uerdnung mat um Ioneschen Opstand bedeelegt war. Déi persesch Sträitmuecht ass och wuel gerad dowéinst an der Bucht vu Marathon gelant, well ee sech hei Zougang erhofft huet - vun alen Unhänger vun der peisistratidescher Tyrannis, déi traditionell an dëser Regioun vun Attika hir stäerkste Basis haten.
Quellen
Déi eenzeg zesummenhängend Duerstellung vun der Schluecht vu Marathon kënnt vum griicheschen Historiker Herodot, deen ëm déi siechzeg Joer no den Evenementer geschriwwen huet - zu engem Zäitpunkt, wou d'Schluecht vu Marathon scho villen Ëmdeitungen an Neibewäertungen ausgesat war. Besonnesch Athen huet d'Erënnerung un den éischte Perserkrich, deen d'Athener „eleng“ gewonnen haten, gepflegt. D'Plataier goufe gär vergiess. Well den Herodot sech sécher zu engem groussen Deel op athenesch Quelle verlooss huet, werft säi Rapport vun der Schluecht eng ganz Partie Problemer op, déi eng Rekonstruktioun vum Verlaf vun der Schluecht immens schwiereg maachen. Wat ass wärend der Schluecht mat der Reiderei geschitt ? Wéisou konnten d'Perser sou séier nees op hir Schëffer ? Wéisou hunn d'Athener souwéineg konfiszéiert (nëmme 7 Schëffer) ? Dozou kënnt, datt den Herodot op verschiddene Plazen eendeiteg falsch Informatiounen zeréckginn huet. Dat bekanntst Beispill ass den 8-Stadie-Laf (zirka 1,5 km), deen déi athenesch a plataiesch Hopliten an engem séiere Laf zeréckgeluecht sollen hunn. Aus haiteger Siicht ass dëst komplett onrealistesch a muss als Deel vun der spezifesch athenescher Erënnerung gëllen, déi den Herodot onreflektéiert iwwerholl huet.
Nieft der Haaptquell Herodot gëtt et eng Rei vu klengen Noriichten op verspreete Plazen an der griichescher Literatur, déi zum Deel am oppene Widdersproch zu him stinn.
A sengem Liewensbericht vum Miltiades geet de Cornelius Nepos och op d'Schluecht vu Marathon an. Déi modern Fuerschung geet dovun aus, datt hien eng Beschreiwung vun der Schluecht vum Ephoros virleien hat, soudatt den Nepos, obschonn hien am 1. Joerhonnert v. Chr. gelieft huet, en zimmlech objektive Bericht liwwere konnt. Virun allem däitsch Alhistoriker vun de leschten zwee Joerhonnerten hu sech besonnesch op den Neposbericht gestäipt, obschonn hien a ville Punkten dem Herodot widdersprécht. Sou hu laut dem Nepos d'Perser ugegraff, wärend d'Athener an enger optimal defensiver Stellung bliwwe sinn, soudatt déi persesch Reiderei net zum Asaz komme konnt, oder staark behënnert war.
An engem byzantinesche Lexikon, der Suda, aus dem 10. Joerhonnert, gëtt et och en Abschnitt iwwer d'Schluecht vu Marathon. Am Géigesaz zum Nepos allerdéngs widdersprécht d'Suda dem Herodot manner, mä versicht d'Froen, déi dem Herodot säi Bericht opgeworf huet, ze klären. Hei geet dovu riets, datt d'Päerd fort waren („chorìs hippeîs“, wat vill Historiker sou verstinn, datt dës nees op d'Schëffer bruecht goufen) wouropshin d'Ionier aus der persescher Flott op d'Beem geklomme sinn, an dem Miltiades en Zeeche ginn hunn datt d'Päerd an den Datis fort waren, an dunn huet d'Schluecht ugefaangen. Trotz der Tatsaach, datt dës Quell zirka dräizénghonnert Joer méi jonk wéi d'Schluecht ass, sou huet si dach Opmierksamkeet verdéngt, well vu Byzanz eng Traditiounslinn zu der athenescher Erënnerung féiert.
An der zweeter Hallschent vum 20. Joerhonnert hunn och Ausgruewunge gehollef, d'Schluechtfeld méi genee ze lokaliséieren - déi genee Plaz an Attika ass an der alhistorescher Fuerschung awer nach ëmmer ëmstridden, well bestëmme Landmarkéierunge wéi den Temenos vum Herakles, deen am Rapport vum Herodot eng wichteg Roll spillt, archeologesch net eendeiteg lokaliséiert sinn.
Virbereedung op d'Schluecht
Dem Herodot no hunn d'Perser fir hir Landung d'Bucht vu Marathon gewielt, well den Hippias, deen zwanzeg Joer virdrun aus Athen verdriwwe gi war, hinnen dozou geroden huet. D'Plaz huet gënschteg geschéngt, well si knapps véier Meile vun Athen ewech war, soudatt d'Athener, wa si d'Landung bemierke géifen, emol misste mat hirer Arméi dohigoen, wärend d'Perser scho komplett gelant waren. Ausserdeem war de Plateau eng strateegesch gutt Plaz fir de Perser hir stäerkste Waff: hir Reiderei. Den Herodot erzielt, datt nodeem d'Griiche vun der Landung vun de Perser an der Bucht vu Marathon woussten, fir d'éischt en athenesche Leefer mam Numm Pheidippides op Sparta geschéckt ginn ass, fir d'Spartaner ëm militäresch Hëllef ze froen. Anscheinend sollen d'Spartaner ze spéit fortgezu sinn, well si nach de Vollmound ofwaarde wollten, a sinn sou eréischt dräi Deeg no der Schluecht mat zweedausend Hopliten ukomm. Dës Legend war eng athenesch Produktioun an ass wuel an der Mëtt vun 5. Joerhonnert v. Chr. entstanen, fir Sparta als Hegemonialmuecht a Griicheland ze diskreditéierten. Dräi komplett verschidde Versioune beim Herodot, Platon an Isokrates weisen, datt et weeder eng Eenegkeet iwwer de Grond vun der Verspéidung nach iwwer hir Dauer gouf. Ënnerstëtzung krut Athen nëmme vun der Polis Plataiai am athenesch-boiotesche Grenzgebitt, woubäi an der Fuerschung ëmstridden ass, ob Plataiai deemools vläicht schonn an den athenesche Staateverband inkorporéiert war. 1000 Hopliten aus Plataiai hunn op jiddwer Fall d'Athener ënnerstëtzt, déi selwer mat 9.000 Hopliten op der Plaz solle gewiescht sinn.
Den Auszuch aus der Stad gëtt beim Nepos engem Volleksentscheed zougeschriwwen, deen op en Antrag vum Miltiades soll zustane komm sinn, awer warscheinlech eréischt méi spéit konstruéiert gouf. D'athenesch Arméi ass op d'Ebene vu Marathon gezunn, an huet hiert Quartéier beim Hellegtum vum Herakles opgeschloen, dee fir déi lokal Identitéit vun den Awunner vun dëser Géigend wuel eng immens wichteg Roll gespillt huet, an och d'Ënnerstëtzung vum Heros an der Schluecht séchere sollt. Donieft huet sech d'Hellegtum als Defensivstellung ugebueden, vu wou aus een déi persesch Landung an der Bucht beobachte konnt. Dem Herodot no solle sech d'Arméien e puer Deeg géintiwwer gestanen hunn, ouni datt eppes geschitt ass. Spéider Quelle schwätzen allerdéngs vun engem athenesche Stuermugrëff. Dem Herodot no soll d'Entscheedung fir d'Schluecht an engem Krichrot vun de Stratege gefall sinn, an deem de Strategos Miltiades dem Uewerkommandant, Archon Polemarcho, Kallimachos dovu soll iwwerzeegt hunn, nat senger Stëmm den Ausschlag fir en Ugrëff ze sinn. Dës Erzieltraditioun ass wuel an der Mëtt vum 5. Joerhonnert v. Chr. entstanen, wéi dem Miltiades säi Jong Kimon zu Athen eng Féierungspositioun hat, an den Undeel vu sengem Papp un der Victoire vu Marathon vis-à-vis vum Kallimachos senger Roll ervirhiewe wollt. D'Grënn wéisou Athen déi geséchert Defensivstellung opginn huet, an ugegraff huet, gehéieren zu de grousse Rätsele vun der Schluecht. Et gëtt ugeholl datt déi persesch Truppe sech méiglecherweis schonn zeréckgezunn haten, fir en direkten Ugrëff op Athen ze woen. Spéider Quellen, wéi de Cornelius Nepos, déi warscheinlech op de griicheschen Historiker Ephoros zeréckginn, erzielen datt d'Perser d'Schluecht ugefaangen hunn. An dësem Fall hätt déi athenesch Traditioun déi eege Victoire noch doduerch opgewäert, datt den Ugrëff vun den eegenen Truppe komm ass.
Den Datum vun der Schluecht
De geneeën Datum vun der Schluecht ass onsécher. Déi traditionell Rekonstruktioun geet vum 12. September 490 v. Chr. aus, ka sech dobäi awer ausschliisslech op Berechnunge vun de Vollmoundphase vun dësem Joer stäipen. Dës Berechnung kënnt duerch de Rapport vum Herodot, no deem d'Spartaner op de Vollmound waarde wollten, an dräi Deeg duerno an Attika ukomm sinn. Dës Episod gëtt vun anere Quellen anescht gezielt, an ass warscheinlech onhistoresch. Deemno entfällt de Vollmound als Unhaltspunkt fir d'Datéierung. D'Athener hunn de 6. Boedromion drop hiert Marathon-Fest gefeiert, an an der Antiquitéit huet dësen Dag och als Joresdag vun der Schluecht gezielt. Dëst kann awer och nëmmen den Dag gewiescht sinn, wou d'athenesch Arméi lassgezunn ass. Deemno kann e geneeën Datum net rekonstruéiert ginn, an d'Schluecht war wuel - no haiteger Zäitrechnung - Enn August bis Mëtt September 490 v. Chr.
En Team ronderëm den Donald Olson vun der Texas State University-San Marcos huet 2004 en neie Versuch gemaach, den Datum mat der Hëllef vun de Moundphasen ze bestëmmen. Den atteschen an de spartanesche Kalenner waren zwar allebéid op Moundphasen opgebaut, mä de spartanesche Kalenner huet méi spéit ugefaangen, méi genee nom éischte Vollmound no der Equinoxe am Hierscht ugefaangen. Am Joer 491/490 v. Chr. gouf et zéng Vollméind amplaz vun den gewinnten néng, dowéinst ass de spartanesche Kalenner ee Mount virum athenesche Kalenner gewiescht, an deemno wier et schonn am August 490 zu der Schluecht komm.