cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lellgen
Kultur
Zanter 1995 gëtt am Kiischpelt gewéinlech all Joer d'Loufest organiséiert, dat zanter en ettleche Joren um Pënzebierg bei Lellgen ass. Et huet zum Zil d'Traditioun vum Louschläissen oprecht z'erhalen. Schläisse bedeit datt d'Schuel vun den Eechebeem erofgeschielt gëtt. Da gëtt se gedréchent an déi gedréchent Schuel nennt een da Lou. D'Lou enthält als Gierfstoff den Tannin a ka gebraucht gi fir Lieder ze gierwen. D'Louschläissen ass zanter dem 18. Joerhonnert am ganzen Éislek vill praktizéiert ginn an huet fir d'Éisleker Baueren en zousätzlecht Akommes bedeit. Um Loufest zu Lellgen gëtt och nach d'Baamrécke mat de Päerd gewisen, et gëtt geféiert Wanderungen an en ettlech Informatiounen iwwer d'Geschicht an d'Traditioun vun de Louhecken. Dat Fest gëtt mat Hëllef vum Naturmusée, der Forstverwaltung, der Akerbauschoul an de Kiischpelter Veräiner organiséiert.
Ausserdeem gëtt et am Kiischpelt een internationale Quiltfestival, bei deem an de Scheieren, der Kierch an am Café zu Lellgen ausgestallt gëtt.
Henri-Alexis Brialmont
Den Henri-Alexis Brialmont gebuer de 25. Mee 1821 zu Venlo, a gestuerwen zu Sint-Josse-ten-Noode den 21. Juli 1903, war ee belsche Generol, Arméisingenieur, an Deputéierten an Auteur vu Saachbicher.
Segway Human Transporter
De Segway Human Transporter, Segway HT oder am Volleksmond einfach Segway, ass eng Zort elektresch Trottinett. De Segway gëtt zanter Dezember 2001 zu Bedford am US-Bundesstaat New Hampshire vu Segway LLC fabrizéiert.
Henri-Alexis Brialmont
Seng Eltere waren de Generol Mathieu Brialmont an d'Anne-Marie Vervins. Hie war den Neveu vum Generol Nicolas Brialmont, an de Brudder vum belschen Ingenieur Hubert Brialmont.
Den Henri-Alexis Brialmont, och de belsche Vauban genannt, hat tëscht 1888 an 1891 d'Conceptioun vun de Forts de la Meuse gemaach, dorënner de Festungsrank vun Namouer, de Lécker Festungsrank, an e puer Festungen ëm Antwerpen, zu deenen d'Festung Fort de Breendonk gehéiert huet, déi am Zweete Weltkrich vun den Nazien als Auffangslager benotzt gouf.
Hie war och de Concepteur vum Fort de Shinkakasa zu Boma am deemolegen Onofhängege Kongostaat, der haiteger Demokratescher Republik Kongo.
Säi franséischt Géigestéck war de Generol Séré de Rivières, deen ë. a. de Fort vu Villey-le-Sec an de Fort de la Pompelle, déi zum Befestegungssystem dat no him genannt gouf gehéiert hunn, gebaut hat, an op der preisescher Säit war et den Hans Alexis von Biehler de Papp vun de Biehler-Festungen.
27. Mee
De '''27. Mee''' ass den 147. Dag vum Joer (148. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Wetzsteen
E Wetzsteen ass e flaache Steen dee gebraucht gëtt fir Schneitgeschier ze schäerfen an ze schläifen, absënns fir Messeren, Séisselen a Séchelen.
1909
Lëtzebuerg
De François Faber gewënnt den Tour de France.
Antananarivo
Antananarivo (och gekierzt Tana; op Franséisch meeschtens Tananarive) ass d'Haaptstad a mat ongeféier 1,5 Milliounen Awunner déi mat Ofstand gréisste Stad vu Madagaskar.
Geschicht
Antananarivo gouf ëm 1625 gegrënnt.
Den Numm bedeit D'Stad vun den Dausend.
1797 gouf se d'Haaptstad vun de Merina-Kinneken.
D'Eruewerung vum Kinnek Radama I. huet Antananarivo zur Haaptstad vu bal ganz Madagaskar gemaach.
1895 gouf d'Stad vu Frankräich besat.
Politik
D'Stad ass a sechs Arrondissements opgedeelt.
Wirtschaft
Antananarivo ass de Verwaltungs-, Kommunikatiouns- a Wirtschaftszentrum vu Madagaskar.
Wëllem vun Nassau-Weilburg
De Wilhelm Georg August Heinrich Belgus zu Nassau, gebuer de 14. Juni 1792 zu Kirchheimbolanden, a gestuerwen den 20. August 1839 zu Bad Kissingen, war vun 1816 bis 1839 als Wilhelm I. un Herzog vun Nassau.
Nokommen
1813 bestit hie sech mat der Prinzessin Luise vu Sachsen-Hildburghausen (* 28. Januar 1794; † 25. Abrëll 1825). Zesummen hu se aacht Kanner:
Aus engem zweete Bestietnes mat der Pauline vu Württemberg (* 25. Februar 1810; † 7. Juli 1856), goungen ervir:
Al Capone
Den Al(fonso) Capone, gebuer de 17. Januar 1899 zu Neapel a gestuerwen de 25. Januar 1947 zu Miami (Florida), war en US-amerikanesche Gangster.
De legendären amerikanesche Gangsterboss hat italieenesch Originnen an ass an de Slums vun New York opgewuess.
1920 ass hien op Chicago geplënnert an huet sech do der Gangsterband vum John Torrio ugeschloss. Déi Band krut hir Suen haaptsächlech aus dem Glécksspill, der Prostitutioun an aus illegale Bistroten, déi zur Zäit vun der Prohibitioun (1920 bis 1933) ganz grouss Gewënner gemaach hunn. Ausserdeem gouf de räiche Geschäftsleit de "Schutz" vun der Band opgezwongen, natierlech nëmme géint Bezuele vun enger héijer "Assuranceprime".
No der Flucht vum John Torrio, gouf den Al Capone deem säi Successeur. Hie soll eng ganz Rei brutal Muerde begaangen hunn, déi d'Police him awer ni noweise konnt.
Foussball Éierepromotioun
D'Foussball Éierepromotioun (fr.: Promotion d'Honneur, de.: Ehrenpromotion) ass déi zweethéchst Spillklass am lëtzebuergesche Foussballschampionnat vun den éischte Seniorsekippen (Männer). D'Éierepromotioun ass d'Divisioun ënner der Nationaldivisioun an iwwer der Éischter Divisioun.
D'Championnat gëtt vun der Foussballfederatioun organiséiert an ass déi éischt Kéier 1909/1910 gespillt ginn.
Gewënner
Lëscht vun de Gewënner vun der Éierepromotioun zanter 1960 (a Klamere sinn déi Veräiner déi mat opgestige sinn, sief et direkt oder duerch e Barragematch):
Wilhelm I. vun Däitschland
De Wilhelm I. gebuer den 22. Mäerz 1797 als Wilhelm Friedrich Ludwig zu Berlin, a gestuerwen den 9. Mäerz 1888 och do, war vun 1858 un Regent a vun 1861 u Kinnek vu Preisen. 1867 gouf hie President vum Norddäitsche Bond an 1871 den éischten Däitsche Keeser.
NGC 1502
Den NGC 1502 ass en Oppene Stärekoup am Stärebild Camelopardalis. Den NGC 1502 huet eng Wénkelgréisst vun 20,0' an eng Visuell Magnitude vu 6,9 mag. Véier Stäre mat Hellegkeete vu 7 bis 8 mag sinn däitlech opfälleg O- a B-Stären. Si dominéieren ongeféier 45 weider Membere vum Koup.
Am Zentrum vum Stärekoup steet den optesche Duebelstär ADS 2984. Den Alter vum Stärekoup gëtt mat zéng Millioune Joer geschat. Den NGC 1502 ass ronn 3000 Liichtjoer vun eis ewech an nëmme sechs Liichtjoer grouss.
Den NGC 1502 gouf den 3. November 1787 vum däitsch-britteschen Astronomen Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.
Feierstëppeler
De Feierstëppeler ass d'Figur vun engem Schmelzaarbechter, deen op lëtzebuergesche 50 Centimes-Stécker, an op 1 an 2 Frang-Stécker tëscht 1924 an 1991 ze fanne war.
Virun 1924 waren zu Lëtzebuerg nëmme 5, 10 a 25 Centimes-Stécker am Ëmlaf. Den Arrêté grand-ducal op Grond vun deem d'Feierstëppeler-Mënze Cours légal kruten, ernimmt ausdrécklech, datt déi Mënzen d'Bons de caisse sollten ersetzen, déi 1918 an 1919 gedréckt goufen, also direkt nom Éischte Weltkrich an 1925 aus dem Verkéier gezu goufen.
E Motiv vum lëtzebuergesche Moler a Sculpteur Auguste Trémont huet als Virlag gedéngt: Den Trémont war vun der Direktioun vun der Diddelenger Schmelz engagéiert gi fir Zeene vun den Aarbechtsofleef ze molen. Doropshin huet hien d'Schmelz besicht an do de Mathias Gaasch († 19. Mee 1939) bei der Aarbecht portraitéiert.
D'Gravur vum Feierstëppeler ass vum belsche Sculpteur Armand Bonnetain.
De 25. Oktober 2002 gouf eng Skulptur vun der Yvette Gastauer-Claire mam Numm De Feierstëppler virun der Zentralbank an der Stad Lëtzebuerg offiziell ageweit. D'Skulptur soll un de Lëtzebuerger Frang erënneren, deen 2001 duerch den Euro ersat gouf, an och en Hommage un d'Stolindustrie sinn, déi dem Land de Wuelstand bruecht huet. D'Skulptur huet kee Kapp, awer iwwergrouss Hänn. Bei der Aweiung huet d'Kënschtlerin erkläert, datt déi grouss Hänn wéinst hirer staarker Ausstralung an allen hire Skulpturen erëmzefanne sinn.
Eugénie Dutreux-Pescatore
D'Térèse-Eugénie Dutreux(-Pescatore), gebuer de 17. Februar 1810 a gestuerwen den 19. Oktober 1902, war eng lëtzebuergesch Konschtmäzenin.
Si war d'Duechter vum Jean-Pierre Bonaventure Dutreux an der Marie-Françoise-Ferdinande Boch.
Duerch hir Mamm war si Coproprietaire vun der Faïencerie op de Siwebueren.
Xiangqi
Xiangqi, op Chineesesch 象棋 xiàngqí (ongeféier Aussprooch: hsiang-tchi) „Elefantebrietspill“, dat chineesescht Schachspill, ass eng an Ostasie gespillt Form vum Schach, déi et zanter dem 9. Joerhonnert gëtt. Xiangqi ass enk Famill mat dem japanesche Schach Shōgi a mam koreanesche Schach Janggi.
Eugénie Dutreux-Pescatore
Si war mam Joseph-Antoine Pescatore bestuet.
Si huet hiert Haus, de fréiere Refuge vun der Abtei Orval, hirem Neveu Tony Dutreux vermaach, deen et 1903 der Stad Lëtzebuerg fir 100.000 Frang verkaaft huet, fir doran, mat deenen 200.000 Frang, déi d'Eugénie Dutreux der Stad vermaach hat, e Museksconservatoire anzeriichten. Haut ass an deem Gebai de Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg.
Hir Billerkollektioun huet si der Stad Lëtzebuerg vermaach, se sinn haut an der Kollektioun vun der Villa Vauban.
Nash (Stär)
Koordinaten (Equinoxe J2000.0)
Atom
En Atom, vum algriicheschen ἄτομος (ὕλη) átomos (hýle) „ondeelbar (Matière)“, ass dee klengste cheemesch net weider deelbare Baustee vun der Matière. En Atom besteet aus engem elektresch positiv geluedenen Atomkär, an engem Atommantel aus negativ geluedenen Elektronen. Den Atomkär besteet aus positiv geluedene Protonen an elektresch neutralen Neutronen. En Atom ass am Normalzoustand elektresch neutral; d'Unzuel vun de Protonen an den Elektronen ass dann déi selwecht.
Bottermaart
Zu Ettelbréck
Et war de 5. Februar 1854, wéi den éischte Wochemaart zu Ettelbréck ofgehale gouf (Jos Flies: Ettelbrück, die Geschichte einer Landschaft, S. 1601). De 15. Mäerz 1855 gouf dëse Wochemaart vum Donneschdeg op den Dënschdeg verluecht.
Um Spaweck
Wochenmarkt
Wuelessen
Wuelessen  ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf.
Bis Enn 2011 war si Deel vun der fréierer Gemeng Housen, déi du mat de Gemenge Konstem an Houschent zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.
Kœnigsmacker
Koenigsmacker ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Am Uert, deen zum Arrondissement vun Diddenuewen-Ost gehéiert, liewen 1.893 Awunner (Stand 1999).
Luxtime - Jacques Tati revisited
Luxtime - Jacques Tati revisited ass en Theaterstéck mat Film a Musek vun der Lëtzebuerger Regisseurin Laura Schroeder.
D'Première war den 11. Juni 2009 am Théâtre national du Luxembourg-TNL.
Ëm wat geet et?
D'Regisseurin bréngt Ausschnëtter vu Filmer vum Jacques Tati mat neien Zeenen, déi si gedréint huet, zesummen. Zu gläicher Zäit trieden Acteuren op der Bün op, wou d'Museker Pascal Schumacher (Perkussioun), Guy Frisch (Perkussioun), Marc Demuth (Kontrabass) an Hugues Mayot (Klarinett) live spillen.
Wat sot d'Press?
"(...) mat dësem Neveu Gérard geet et eis ebeemol wéi mam Monsieur Hulot selwer – lues a lues fanne mer Gefalen um Mann an un dësem Spektakel vun där ganz besonnescher Aart. Wat et méi laang dauert wat mer méi a méi dës fir eng jonk Regisseurin mam Numm Laura Schroeder geschéckt montéiert Opféierung appreciéieren, déi déi 3 Komponenten, Musek, Filmsequenz an Theaterduerstellung mat Erfolleg an engem Ganzen ze integréiere versteet." Pierre Neiens, Radio 100,7, 12. Juni 2009
"Es hat sich mehr als gelohnt. Wir verbrachten wundervolle anderthalb Stunden in einem Wunderland, welches wir so gut kennen, und doch nie sehen. Tati halt. Und dafür wollen wir uns herzlich bedanken, bei jedem, der was damit zu tun hatte." RoK, Lëtzebuerger Journal, 13. Juni 2009
Jean Jacoby
De Jean Lucien Nicolas Jacoby, gebuer de 26. Mäerz 1891 zu Lëtzebuerg, a gestuerwen den 9. September 1936 zu Mulhouse, war e lëtzebuergesche Moler vu Sportthemen. Hien huet zweemol, 1924 zu Paräis mat sengen Aquarelle "Corner", Depart a "Rugby" an 1928 zu Amsterdam mat dräi Rugbyzeenen, d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen, wat soss keen olympeschen Artist fäerdegbruecht huet.
1932 zu Los Angeles krut hie Spezialmentioune fir seng Wierker an 1936 zu Berlin gouf hien och erëm als Gewënner annoncéiert, awer den Organisatiounscomité huet du beschloss keng Medail fir den Éischt klasséierten ze verdeelen.
Säi Liewen
No senger Kandheet a Jugend zu Molsheim am Elsass, huet de Jean Jacoby säi Konschtstudium an der École des Beaux-Arts zu Stroossbuerg gemaach.
Duerno war e vun 1912 bis 1918 Zeecheprofesser an der Lewin-Funcke-Schoul zu Berlin, ass dann als Kierchemoler op Wiesbaden gaangen, an dunn op Stroossbuerg, wou en d'kënschtleresch Direktioun vun enger Dréckerei iwwerholl huet.
Defintiv ass hien international bekannt ginn nodeem hien 1923 a Frankräich de Concours de l'Auto mat senger Zeechnung den Hürdeleefer als beschte Sportzeechner, géint ongeféier 4.000 Konkurrenten, gewonnen hat. Vun 1926 bis 1934 huet hie beim Ullstein-Verlag als Zeechner a kënschtlereschen Direkter fir zwou Zeitungen, d-Berliner Illustrierte an d'Grüne Post, déi do erauskoumen, geschafft. Hie war och de Grënner vun enger Radioprogrammzäitschrëft fir ganz Däitschland, déi Sieben Tage geheescht huet.
1934 ass hien op Mulhouse geplënnert, wou en 1936 un engem Häerzschlag gestuerwen ass.
Seng zweet Fra war d'Maria Jacoby.
No him genannt
Am August 1937 gouf zu Schëffleng e Monument zu Éiere vum Jean Jacoby opgeriicht, dat de Wenzel Profant entworf hat an de Schëfflenger Sportstadion no him genannt. Zu Bouneweg gëtt et och eng Strooss déi säin Numm huet: d'rue Jean Jacoby verbënnt d'rue Pierre Krier mat dem boulevard Baden-Powell.
D'Maus Ketti
D'Maus Ketti ass 1936 fir d'éischt beim Gust. Soupert publizéiert ginn.
Ëm wat geet et?
D'Ketti, d'Feldmaus, lieft zu Biermereng am Feld (...), einfach a gesond vu Weess an Hieselnëss. Et kritt Besuch vu senger Kusin Mim aus Clausen. D'Ketti dëscht him deftegt Iessen op, dat dem Mim awer net apaart schmaacht. D'Mim invitéiert d'Ketti an d'Stad, nodeem et him vu Crème a Kuch a Bond geschwäermt huet.
An der Stad schläiche se sech an en Haus, a maache sech iwwer e Buffet voller Schlabäizercher hier. Mä op eemol dauchen de Kueder Tunn a seng Freiesch op, an déi zwou Mais kënnen am leschten Ament entwutschen. D'Ketti, nach d'Doudangscht an de Schanken, decidéiert, direkt erëm heemzegoen:
Wéi beim Äsop ass d'Moral vun der Geschicht kloer: Mat Wéineg kann een dacks méi glécklech sinn wéi mat Iwwerfloss a Suergen.
Mat vill Léift zum Detail portraitéiert de Liesch an der Maus Ketti op der enger Säit déi naiv, mä guttmiddeg Feldmaus, op der aner déi snobistesch-agebilt Stadmaus. Generatioune vu Schoulkanner hunn hir Bekanntschaft mat deenen zwou Mais gemaach.
D'Kulturzentrum vu Biermereng ass dann och no där bekannter 'Biergerin' benannt.
Sproochwëssenschaft
D'Sproochwëssenschaft (Fachbegrëff: Linguistik vum laténgesche lingua „Sprooch“) beschäftegt sech mat Sprooch a Sproochformen.
Si befaasst sech mam Opbau, Formatioun, Ausbreedung, Verännerungen, Charakteristiken an Aarte vu Sproochen. Ënnergruppe sinn z. B. Soziolinguistik, Interlinguistik, Dialektologie, Historesch Linguistik, Komparativ Linguistik asw.
Originnen
D'Sproochwëssenschaft als Wëssenschaft gëtt et am Fong eréischt zanter dem 19. Joerhonnert wéinst dem Ferdinand de Saussure, deen als Grënner vum Strukturalismus gëllt.
Pléiter
Pléiter gehéiert zu der Gemeng Schieren. Pléiter läit op enger Héicht vu ronn 280 Meter, a 560 Meter vu Schieren, um CR346 wann ee vu Schieren op Schrondweiler fiert.
Webbrowser
E Webbrowser (oder allgemeng och Browser genannt) [] ass e spezielle Computerprogramm fir Websäiten am World Wide Web ze duerchsichen an ze kucken. Wann een de World Wide Web duerchsicht, respektiv ob verschidden Hyperlinks als Verbindung als Verbindung vu Websäite mat der Hëllef vu sou engem Programm klickt, gëtt dat och als Internetsurfen bezeechent. Nieft HTML-Säite kënne si och verschidden aner Dokumenter uweisen (z. B. Biller).
Am Allgemenge si Browser speziell Computerprogrammer, mat deenen ee sech Textdateien ukucke kann.
Budling
Budling ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Am Uert, deen zum Arrondissement vun Diddenuewen-Ost gehéiert, liewen 157 Awunner (Stand 1999).
Bonaventure Dutreux-Boch
De Jean-Pierre Bonaventure Dutreux(-Boch), gebuer de 14. Juli 1775 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 11. Januar 1829, war e lëtzebuergeschen Duchfabrikant.
Norsk rikskringkasting
D'Norsk rikskringkasting (NRK) ass eng norwegesch Entreprise déi verschidde Radio- an Televisiounsprogrammer bedreift. Et ass déi staatlech Tëlee- a Radiogesellschaft.
Bonaventure Dutreux-Boch
Hie war Receveur général an Administrateur du Trésor vum Département des Forêts, an duerno vum Groussherzogtum Lëtzebuerg. Vun 1814 bis 1816 war hie Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.
Den 13. Mee 1807 huet hie sech zu Eech mat der Marie-Françoise-Ferdinande Boch aus der Parzeläins-Manufaktur-Famill bestuet. Si hate 4 Kanner, dorënner d'Eugénie Dutreux-Pescatore an den Auguste Dutreux.
28. Mee
Den '''28. Mee''' ass den 148. Dag vum Joer (149. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Distrikt Aubonne
Den Distrikt Aubonne ass e vun den 19 fréieren Distrikter am Kanton Vaud. Den Distrikt gouf den 1. Januar 2008 opgeléist. D'Haaptstad war Aubonne.
Den Distrikt bestoung aus 17 Gemengen, war 153,06 km² grouss an hat 11.882 Awunner (Enn 2005).
Déi meescht Gemengen aus dem Distrikt goufe bei der territorialer Reform bei den Distrikt Morges geprafft, mat Ausnam vu Longirod, Marchissy a Saint-George déi bei den Distrikt Nyon koumen.
Claude Monet
De Claude Monet, och Oscar-Claude Monet oder Claude Oscar Monet, gebuer de 14. November 1840 zu Paräis a gestuerwen de 5. Dezember 1926 zu Giverny, war e franséische Moler. Hie war de Grënner vun der franséischer impressionistescher Molerei.
Guido Oppenheim
De Guido Oppenheim, gebuer den 28. Mee 1862 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen (ëmbruecht) de 26. August 1942 am KZ Theresienstadt (Terezín), war e lëtzebuergesche Moler.
Säi Konschtstudium huet den Oppenheim beim Karl Raupp zu München, Paräis an zu Fontainebleau gemaach.
Ofzéisteen
En Ofzéisteen ass eng Zort Wetzsteen dee gebraucht gëtt fir Messeren oder aner Schneidgeschier ze schäerfen.
Rīga
Riga (op Lettesch Rīga) ass d'Haaptstad vu Lettland. Et ass mat ronn 700.000 Awunner déi gréisst Stad vum Baltikum a politeschen, ekonomeschen a kulturellen Zentrum vum Land. 45 % vun den Awunner si Letten a 44 % Russen.
D'Stad läit um Uwänner vun der Daugava, just ier déi an d'Baltescht Mier (Golf vu Riga) leeft.
Rouderssen
Rouderssen  ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf.
Bis Enn 2011 war si Deel vun der fréierer Gemeng Housen, déi du mat de Gemenge Konstem an Houschent zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.
D'Uertschaft läit op der Nationalstrooss 10, der sougenannter "Strooss vun den dräi Flëss" tëscht Uewereesbech, respektiv Kounenhaff, an Doosber Bréck.
Bis 1815, wéi d'Grenzen nei festgeluecht goufen, huet Rouderssen zu der Gemeng Doosber gehéiert.
Rīga
Geschicht
Riga gouf op der Plaz vun enger liwescher Siidlung gegrënnt, do wou de Riga-Floss (deen et haut net méi gëtt) an d'Daugava gelaf ass. Däitsch Händler hunn do am 12. Jh. en Handelsposten opgemaach, soudatt Riga e wirtschaftlechen Zentrum vun der Géigend gouf. 1201 gouf den Albert von Buxthoeven zum Bëschof vu Letland ernimmt an huet zu Riga säi Sëtz etabléiert. Den Uerde vun de Schwäertbridder huet sech do niddergelooss, a Riga krut Stadsrechter. Als Paart vu Russland an de Baltesche Länner zum Baltesche Mier gouf Riga 1282 Member vun der Hanse, et huet awer ëmmer nees misse seng wirtschaftlech dominant Positioun géint polnesch oder litauesch Hafestied verdeedegen.
Rouderssen
Das stille Tal
Den deemolege Schoulmeeschter Jos Bour huet vum 3. Februar 1930 un eng Schülerzäitschrëft, Das stille Tal, mam Ënnertitel Rodershausener Schülerzeitung, zesumme mat de Kanner aus dem Duerf publizéiert. Déi uechzéngt a lescht Nummer ass op den 1. September 1934 datéiert. All Heft hat 24 Säiten a gouf vum Bour selwer hektographéiert. An der Lëtzebuerger Nationalbibliothéik ass eng komplett Editioun erhalen.
Rīga
Geschicht
1522 goufen déi Baltesch Länner reforméiert. Nom Drëssegjärege Krich si se 1621 ënner schweedeschen Afloss komm. 1710 huet de Péiter de Groussen d'Géigend eruewert, Letland an Estland goufen Deel vu Russland. Déi däitschsproocheg Elite (Adel, Groussgrondbesëtzer a Biergertum) huet awer weiderhin eng wichteg Roll gespillt. Géint dem Enn vum 19. Joerhonnert huet sech d'Russifizéierungspolitik vu Moskau aus awer ëmmer méi staark gemaach, Riga gouf (nieft Sankt Petersburg) en Hafe vun der Russescher Flott an ass schëtzeg gewuess. An dës Wuesstemsperiod ëm d'Joertwenn 19./20. Jh. goufen zu Riga eng ganz Rëtsch bemierkenswäert Haiser am Jugendstil opgeriicht.
Eppelduerf
Eppelduerf ass eng Uertschaft an der Ärenzdallgemeng.
Rīga
Geschicht
1918, geméiss dem Traité vu Brest-Litowsk goufen d'Baltesch Staaten onofängeg, a Riga d'Haaptstad vu Lettland. Am Zweete Weltkrich gouf ë. a. déi historesch Alstag uerg zerstéiert. Wéi Lettland nom Zweete Weltkrich Deel vun der Sowjetunioun gouf, huet sech dat och op Riga ausgewierkt, wat d'Bausubstanz ubelaangt. 1986 gouf de chartakteristesche Radios- an Telvisiounstuerm ageweit.
Eppelduerf
Geographie
Eppelduerf läit tëscht Bettenduerf an Beefort. D'Uertschaft läit op enger Héicht vun an der Moyenne 280 Meter. Déi héchst Plaz ass op Tinnes mat 411 Meter, an déi déifst op der wäisser Iernz mat 220 Meter.
Um Territoire vun Eppelduerf hunn zwou Baachen hir Quellen, d'Kriibsebaach an d'Méideschbaach.
Ofzéisteen
Et gëtt Ofzéisteng aus syntheeteschem Steen oder aus Natursteen, déi no hiren Originne genannt ginn. Déi wichtegst sinn den Arakansassteen an de Belsche Brocken, déi eng typesch Kärerchesgréisst vu 6.000 bis 8.000 hunn, an op deenen naass oder op Ueleg muss ofgezu ginn.
Eppelduerf
Geographie
D'Uertschaft ass un de Verkéier ugeschloss iwwer den CR357, dee vu Bettenduerf op d'Beeforterheed féiert.
Frank Engel (Politiker)
Liewen
No sengem Studium zu Bréissel an zu Metz an engem Ofschloss am Droit ass hien 1999 Assistent am Europaparlament fir de Jacques Santer ginn. Virdrun huet de Frank Engel CODEX op d'Bee gestallt, déi eenzeg juristesch Publikatiounen zu Lëtzebuerg.
Raschpëtzer
D'Raschpëtzer am Gréngewald an der Gemeng Walfer sinn en ënnerierdeschen Aqueducsystem, dee fir d'Waasserversuergung vun der Réimervilla tëschent Helsem an Heeschdref benotzt gouf; dës Villa ass nach net ausgegruewen. D'Raschpëtzer goufen ëm 130 n. Chr. a Qanat-Technik gebaut a ware bis ca. 350 n. Chr. a Betrib. D'Qanat-Technik hat hiren Ursprong virun ca. 3000 Joer am Iran an huet sech iwwer d'arabesch Hallefinsel an d'réimescht Räich ausgebreet.
Frank Engel (Politiker)
Liewen
Schonn a senger Jugend huet de Frank Engel sech fir Politik intresséiert a sech dofir agesat, dëst bei der CSJ, respektiv war hie President vun United Students for Europe (Fédération européenne des étudiants démocrates chrétiens) a Vizepresident vun de European Democrat Students (d'Studentevereenegung vun der Europäescher Vollekspartei). Vun 2001 u war hien 8 Joer laang Generalsekretär vun der CSV-Fraktioun. Hien ass oder war och aktiv am Cercle Joseph Bech.
Raschpëtzer
D'Anlag vun de Raschpëtzer ass imposant absënns wéinst hiren Dimensiounen, mat enger geschater Totallängt vu 720 m, wouvun der bis uganks den 2020er Joren 310 erfuerscht sinn, a virun allem wéinst hirer Déift vu bis zu 36 m ënner der Äerduewerfläch. Besonnesch d'Déift charakteriséiert d'Anlag a mécht se an hirer Aart eenzegaarteg, well änlech Qanaten aus réimescher Zäit zu Lëtzebuerg (Näerzeng, Éimereng, Fréiseng) an am Tréierer Raum (Tréier, Pölich, Talling....) allkéiers nëmmen tëscht 6 an 12 m déif waren.
Rīga
Kuckeswäertes
D'Alstad an den Zentrum (mat de Jugendstilgebaier) gouf op d'Unesco-Lëscht vun de Kultur-Weltierwe gesat.
Friedrich III. vun Däitschland
De Friedrich III., mam vollen Numm Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Preußen, gebuer den 18. Oktober 1831 am Neie Palais zu Potsdam, a gestuerwen de 15. Juni 1888 op der selwechter Plaz, war 99 Deeg laang Kinnek vu Preisen an als Zweeten zousätzlech dozou Däitsche Keeser. Hie war e preisesche Generol am Däitsche Krich an am Franséisch-Preisesche Krich.
Rīga
Kuckeswäertes
Kuckeswäert sinn, an der Alstad: a soss doruechter:
Frank Engel (Politiker)
Liewen
Vun 2004 bis 2019 war hien am Verwaltungsrot vun der Global Strategies Group Holding SA.
Politik
Hie gouf bei den Europawalen 2009 als Jéngste vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten an d'Europäescht Parlament gewielt. Do war hie Member vun der Fraktioun vun der Europäesch Vollekspartei a Chef vun der lëtzebuergescher Delegatioun bei der EVP.
Bei den Europawalen 2014 gouf hien als Drëtten op ee vun den dräi Sëtz, déi seng Partei gewonnen huet, erëmgewielt. 2019 huet hien net méi kandidéiert.
Den 21. Februar 2022 huet hie mat Anere seng nei Partei virgestallt, Fokus.
Publikatiounen
Am Kontext vun der wirtschaftlecher Kris an Europa zanter 2007/2008 an dem Vertrauensverloscht vun de Bierger an d'EU, deen doraus ervirgaangen ass, huet de Frank Engel Iddien an Analysen ausgeschafft, déi an dräi Bicher nozeliese sinn:
Zanter 2006 ass de Frank Engel Honorarkonsul vun Armenien zu Lëtzebuerg an huet ee Kapitel zum Konflikt ronderëm Biergkarabach am Buch Europe's Next Avoidable War: Nagorno-Karabakh verfaasst.
Raschpëtzer
D'Raschpëtzer bestinn aus bis ewell 13 bekannte vertikale Schächt, déi ënnerenee mat engem horizontalen Tunnel verbonne sinn an um Fong iwwer enger impermeabeler Mergelschicht e Waasserkanal hunn. Si féieren haut nach Waasser, dat Drénkwaasserqualitéit huet, awer net méi säin Zil bis bei d'réimesch Villa erreecht.
Den 22. November 2019 goufe s'als nationaalt Monument klasséiert.
Visitten
Am Dezember 1998 ass de Pëtz -5 bei archeologeschen Aarbechten entdeckt ginn an am Abrëll 1999 gouf eng 17 m. laang Galerie gebaut, duerch déi een an e Visiteursraum kënnt, deen an enger Déift vun 10 m. beim Pëtz -5 amenagéiert gouf. Op Ufro oder zu festgeluechten Zäite kann d'Galerie besicht ginn.
Am Joer 2000 gouf um Enn vum fréieren Niewekanal, op enger Héicht vun 355,2 m (NG-L), e Waasserausfloss gebaut, fir den Opbau vum réimesche Kanal ze weisen, sou wéi e bannen am Bierg, op enger Längt vun са 600 m. besteet: dréche gebaut Säitewänn, stenge Placke fir de Kanal zou ze decke mat handgroussen Sandsteng driwwer. Déi ongeféier 70 m³ Waasser déi hei am Dag eraus lafen, fléisse fir d'éischt an eng Zort Baseng (op 348 m iwwer NN), ier se da biergof an d'Uelzecht fléissen.
Ausgruewungen
Op den ëstlechen Häng vun Walfer, Helsem an Heeschdref si Reschter vu 4 Réimervillen bekannt. Nëmmen eng Villa, déi 1990 bei Bauaarbechte vun engem Lotissement um Fouss vum Sonnebierg entdeckt gouf, ass tëscht 1990 an 1994 vum Service archéologique vum Nationalmusée fir Geschicht a Konscht (MNHA) deelweis ausgegruewen an ënnersicht ginn. Déi Villa huet hiert Waasser aus de Quelle südlech vum Pëtschend-Plateau kritt.
D'Réimervilla déi hiert Waasser iwwert d'Raschpëtzer-Anlag bezunn huet, läit op der selwechter Héicht, ca. 1 km nërdlech vun där vun Helsem, an ass nach net ausgegruewen.
Séi Genesareth
De Séi Genesareth läit am Jordan-Dall, am Norde vum Staat Israel. De Séi läit 212 m ënner dem Mieresspigel an ass domat den déifstgeleeëne Séi vun der Welt. Mä hien ass net ganz déif (46 m op der déifster Plaz). Hien ass - jee no sengem Waasserstand - bis zu 21 km laang, an op senger breetster Plaz, 12 km breet.
Geographie
De wichtegste Floss, deen de Séi Genesareth speist, ass de Jordan, dee vun Norden an de Séi fléisst. Am Süde leeft de Jordan da weider a Richtung vum Doudege Mier. Op Plaze gëtt et warem Quellen, ënner anerem bei Tiberias. Duerch dës warem Quelle gouf de Séi schonn an der Antiquitéit fir Erhuelung opgesicht. Am Séi Genesareth si vill Fësch. De Péitrusfësch (fr. Saint Pierre) ass eng Delikatess déi een do an all Restaurant opgedëscht kritt. Direkt um Südwestufer läit déi gréisst Uertschaft, Tiberias. De Séi Genesareth ass sou bekannt, well de Jesus vun Nazaret do gewierkt huet an dréchenes Fouss iwwer d'Waasser gaangen ass. Vill Uertschaften um Séi an an der Noperschaft erënneren un d'Evenementer aus der Bibel.
Waasserreservoir vun Israel
De Séi Genesareth ass de gréisste Waasserreservoir an Israel. 1964 gouf de National Water Carrier gebaut. Dat ass ee vun de gréisste Verdeelungssystemer vun Drénkwaasser op der Welt. Eng Leitung vun 2,75 m Duerchmiesser leet d'Waasser an de Groussraum Tel Aviv a bis an d'Negev Wüst.
Kuckeswäertes
Um Séi an a senger Noperschaft gëtt et vill Uertschaften a Plazen, déi aus der Bibel bekannt sinn, wéi:
Kënnerchersmaart
Um Kënnerchersmaart hu fréier d'Kniecht an d'Meed sech verdankt oder si vun engem Meeschter gedankt ginn. De Kënnerchersmaart hat meeschtens e regionalen a lokalen Charakter. An Däitschland ass meeschtens vun engem Gesindemarkt rieds gaangen.
An der Äifel
An der Äifel waren sou Mäert geleefeg. Bis zum Ufank vun den 1870er Jore gouf et sou Mäert nach zu Bitburg, Wittlich, Wetteldorf bei Schönecken, an der Neierbuerg, zu Cochem a Münstermaifeld.
Well d'Bauere fréier keng Maschinnen haten, hunn d'Aarbechten an der Landwirtschaft vu Kniechten a Meed, dem Gesinde, wéi et op Däitsch heescht, gemaach musse ginn. Op de Kënnerchersmäert hu sech am Dezember d'Kniecht, d'Meed, d'Kichemeedercher, d'Kichejongen an d'Schéifer fir dat nächst Joer verdankt. D'Kniecht an d'Hauspersonal hunn ëmmer op Liichtmëssdag gewiesselt.
Franséisch Revolutioun
D'Franséisch Revolutioun beschreift eng Period a Frankräich vu 1789 (Stuerm op d'Bastille) bis 1799 (Coup d'État vum 18. an 19. Brumaire) an där d'Monarchie ofgeschaf an eng Republik installéiert ginn ass. An der franséischer Historiographie ass d'Revolutioun d'Trennungslinn tëscht Neizäit (« époque moderne ») an Zäitgeschicht (« époque contemporaine ») an ass domat eng vun de wichtegsten Zäsure vun der europäescher Geschichtsschreiwung.
Fir d'éischt Kéier an der europäescher Geschicht, zanter der Antiquitéit, gouf de Prinzip selwer vun engem monarchistesche Regimm iwwerworf. Bei der englescher Revolutioun (Cromwell) war et eleng ëm d'Persoun vum Kinnek gaangen, an net ëm de Regimm u sech. De groussen Impakt vun der Franséischer Revolutioun kënnt och duerch d'Kricher déi e groussen Deel vun Europa betraff hunn, der Grënnung vu Schwëster-Republiken. Duerch d'Revolutioun goufen och vill Iddie vun de Lumières a ganz Europa verbreet.
Nach haut ass d'Franséisch Revolutioun en Theema wat ënner Historiker ëmstridden ass, net zulescht wéinst de Grausamkeete vun der Terreur an dem Wee dee si ageschloen huet.
D'Franséisch Revolutioun huet och zu déiwen Divisiounen tëscht den Unhänger vun de revolutionären Iddien an de Verdeedeger vun der aler Uerdnung gefouert, den Antiklerikalen an der Kathoulescher Kierch.
Absolut Monarchie
1788 louch d'Muecht an den Hänn vun der absolutter Monarchie (fr.: Monarchie absolue de droit divin). De Kinnek krut säi Pouvoir vu Gott, wéi d'Kréinungszeremonie zu Reims gewisen huet an an der Traditioun huet de Kinnek d'Gewunnechkeetsrecht (fr.: coutume) respektéiert, dat heescht d'Fräiheeten an d'Privileegien, déi verschidden Individuen, Stied oder Provënzen haten. D'Base vun dësem politesche System goufen an der zweeter Hallschent vum 18. Joerhonnert kontestéiert an attackéiert.
D'Philosophie vun de Lumières huet sech an der franséischer Uewerschicht, der Bourgeoisie an dem liberalen Adel verbreet. Als Géigesaz zu der franséischer absolutter Monarchie gouf den englesche System vun enger Monarchie déi duerch d'Parlament limitéiert ass, ernimmt. Datt de Sujet vum Kinnek ze follegen huet, stoung géint d'Biergerrechter. D'Philosophe vun de Lumières hunn d'Iddi verdeedegt, datt déi héchst Muecht an der Natioun leie géif.
D'privilegiéiert Stänn hu sech och géint d'kinneklech Muecht gestallt. Den Absolutismus hat si hir traditionell Muecht kascht. D'Parlemanter, also d'Geriichter vum Ancien Régime, haten traditionell d'Recht, bei Gesetzer e Wuert matzeschwätzen. Si hunn hiren Droit de remontrance gär benotzt, fir de Kinnek ze kritiséieren. Obscho si natierlech virun allem hir eege Privileegie verdeedegt hunn, goufe si als Verdeedeger vum Vollek ugesinn.
Den Adel, dee seng Muecht mam Louis XIV. verluer hat, huet dovu gedreemt, nees un den Affären deelzehuelen. Nieft dëser politescher Revendikatioun hate si och eng wirtschaftlech Fuerderung. De franséischen Adel duerft eng grouss Zuel vu wirtschaftleche Beruffer net unhuelen, ouni ze "derogéieren", dat heescht den Adelstitel ze verléieren. An engem Joerhonnert, wou d'Akommes vun de Lännereie stagnéiert huet, an d'Representatiounskäschten ëmmer méi an d'Luucht gaange sinn (Kostummer, Karossen...) hate si ëmmer manner Kafkraaft. Den Adel huet sech ob al Privileegie beruff, virun allem feudal Rechter a Steieren, no deenen net méi genee gekuckt ginn ass. Dëst gouf vun der Landbevëlkerung ganz schlecht opgeholl, déi d'feudal Rechter ofschafe wollten, fir aus hirer Misär erauszekommen.
Mä an hirer grousser Majoritéit hunn d'Fransouse vu 1789 net un eng gewaltsam Revolutioun geduecht, an haten och net wëlles, d'Monarchie ze stierzen. Allerdéngs gouf sech eng grouss Staatsreform gewënscht, an engem friddleche Klima.
De Versuch vu politesche Reformen
De Louis XV. an de Louis XVI. hunn natierlech d'Diffusioun vun den neien Iddie matkritt, a ware sech bewosst, datt d'Institutioune blockéiert waren. Mä si haten net déi selwecht Autoritéit wéi hire Virgänger Louis XIV., fir sech duerchzesetzen, an déi néideg Changementer ze maachen.
D'Monarchie war net kapabel, eng Steierreform duerchzebréngen, well d'Parlamenter sech systematesch dogéint gestallt hunn. Déi sougenannt « Journée des tuiles vu Grenobel » (1788) huet däitlech eng Allianz tëscht de Parlamenter an dem Vollek gewisen. D'Protestatioune vun de Famillen, déi duerch d'Wirtschaftskris betraff waren, sinn ëmmer méi heefeg ginn, an d'Garnisoun huet de 7. Juni missen agräifen. Dës gouf vun den Awunner vu Grenobel empfaangen, andeems si d'Zille vun hiren Haiser erofgehäit hunn. No der « Journée des tuiles » huet sech eng Versammlung vun den dräi Stänn (Adel, Klerus, Drëtte Stand) zu Vizille zesummefonnt, an e Steierstreik ausgeruff, bis datt de Kinnek d'Generalstänn géif aberuffen, fir iwwer d'Steieren ze debattéieren. Faillite an net am Stand nees Uerdnung hierzestellen, huet de Louis XVI. am August 1788 noginn, an d'Generalstänn fir den 1. Mee 1789 aberuff.
Generalstänn vu 1789
D'Aberuffung vun de Generalstänn hat beim franséische Vollek zu groussen Hoffnunge gefouert. D'Landbevëlkerung huet op eng Verbesserung vun hire Liewenskonditioune gehofft, andeems d'feudal Rechter geschwächt oder ganz ofgeschaf géife ginn. D'Bourgeoisie, déi d'Iddie vun de Lumières ugeholl huet, huet op Gläichheet virum Gesetz an dem Etablissement vun enger Monarchie nom englesche Modell gehofft. Si gouf zum Deel vum Adel a vum nidderege Klerus ënnerstëtzt.
D'Perspektiv vun de Generalstänn huet awer och den Interessekonflikt tëscht dem Adel an dem Drëtte Stand nei entfacht. D'Gesellschaft huet sech zanter 1614 (lescht Generalstänn) geännert. De Klerus an den Adel hunn zesumme knapps 2 % vun der Bevëlkerung representéiert.
Nom Modell vu 1614 goufen d'Generalstänn aus der selwechter Zuel fir all Stand zesummegesat. Den Drëtte Stand huet eng duebel Representatioun, déi en an de Versammlungen an der Provënz schonn hat, gefuerdert. Eng zweet Notabeleversammlung, déi den Necker de 6. Dezember 1788 aberuff huet, war dogéint.
E kinneklechen Dekret vum 27. November 1788 huet festgehalen, datt d'Generalstänn sech aus op d'mannst dausend Deputéierte sollen zesumme setzen, wat eigentlech d'duebel Representatioun garantéiert huet. Ausserdeem konnte Protestanten Deputéierte vum Drëtte Stand sinn. Laut dem franséischen Historiker François Mignet, « la délégation de la noblesse comprenait deux cent quarante-deux aristocrates et vingt-huit membres du Parlement ; celle du clergé, quarante-huit archevêques ou évêques, trente-cinq abbés ou doyens, et deux cent huit curés; et celle du Tiers-État, deux ecclésiastiques, douze nobles, dix-huit magistrats des villes, deux cent membres de comtés, deux cent douze avocats, seize physiciens, et deux cent seize marchands et paysans. »
Gesellschaften hunn ugefaange sech ze forméieren, wéi zum Beispill d'Société des amis de la Constitution zu Versailles am Abrëll 1789.
De 5. Mee 1789 sinn zu Versailles d'Generalstänn opgaangen.
Wéi sech d'Generalstänn de 5. Mee 1789 zu Versailles am Kader vu ville Festivitéiten zesummefonnt hunn, hu vill Membere vum Drëtte Stand de Fait vun der duebeler Representatioun schonn als eng Revolutioun ugesinn, déi friddlech op en Enn gaange war. Well sech allerdéngs streng un d'Etikett vu 1614 gehale gouf, mat de kinneklechen Insignie vum Klerus a vum Adel, dem Placement vun den dräi Stänn no engem ale Protokoll, huet alles drop higewisen, datt eigentlech nach näischt eriwwer ass.
Wéi de Louis XVI. an de Barentin (Garde des Sceaux) sech un d'Deputéiert de 6. Mee adresséiert hunn, ass dem Drëtte Stand kloer ginn, datt d'kinneklecht Dekret iwwer d'duebel Representatioun eigentlech eng Farce war. Natierlech hate si méi Representante wéi déi zwéin aner Stänn zesummen, mä gewielt gouf no Stand: déi 578 Representante vum Drëtte Stand hu gemierkt, datt hire Vote genee sou an d'Gewiicht gefall ass, wéi dee vun den zwéin anere Stänn.
Den 20. Juni 1789 gouf mam Ballhauseed d'Assemblée nationale constituante an d'Liewe geruff. Deen Akt war e Symbol fir d'Muecht am Numm vum Vollek z'ergräifen. Mam Enn vun der absolutter Muecht vum Louis XVI. huet d'Revolutioun hire Laf geholl.
De Stuerm op d'Bastille
Nom Ballhauseed huet de Louis XVI. dem Drëtte Stand virgemaach, hie géif op hir Fuerderungen agoen. Mä zanter dem 26. Juni huet hien d'Arméi op Paräis kommegelooss. Mä d'Stëmmung zu Paräis war net déi allerbescht, an d'Bourgeoisie ass doriwwer enttäuscht. Fir den Ament ass nach näischt vu Versailles op Paräis komm, an d'Biergertum hat Angscht ëm d'Weiderbestoe vun der Versammlung.
An dësem revolutionnäre Kontext stellt de Stuerm op d'Bastille de 14. Juli 1789 eng Attack géint d'arbiträr Muecht vum Kinnek duer. Op der Sich no Waffen hunn d'Paräisser fir d'éischt den Hôtel des Invalides geplëmmt. No engem Kampf vu véier Stonne konnte si d'Bastille anhuelen, an hunn de Gouverneur vum Prisong, de Marquis Bernard de Launay, ëmbruecht. Et goufen nëmmen eng Handvoll Prisonéier befreit, méi waren der net méi am Prisong - déi aner Gefaange ware scho virdrun an en anere Prisong transferéiert ginn. D'Bastille gouf doropshin zerstéiert, sou wéi den Ancien Régime an der Nuecht vum 4. August 1789 ofgeschaf ginn ass. D'Gebai gouf auserneegeholl an all Stee sollt eng Miniatur vun der Bastille representéieren, déi Steng goufen a ganz Frankräich verbreet. D'Manifestante sinn duerno zeréck bei den Hôtel de Ville gaangen, an hunn de Prévôt vun den Händler, de Jacques de Flesselles, als Verréider beschëllegt. Um Wee fir bei e publike Prozess am Palais-Royal gouf hien ëmbruecht. Säi Kapp gouf zesumme mat deem vum Launay duerch Paräis gefouert a gewisen.
De Louis XVI. huet dem Drock vun de Paräisser noginn an en Dag drop huet hien d'Truppen, déi ronderëm Paräis stoungen, zeréckgeruff. Ausserdeem gouf den Necker nees agestallt, souwéi och aner Ministeren, déi de Kinnek erausgehäit hat.
Dës Evenementer hunn zu enger éischter Emigratiounswell gefouert: de jonke Brudder vum Louis XVI., de Grof vun Artois, de Prënz vu Condé, den Herzog vu Polignac an de Herzog vun Enghien hu Frankräich verloss an an England, Däitschland oder Holland gaangen. Si all hunn domat gerechent, an den nächsten zwéi bis dräi Méint nees zeréckzekommen.
D'Grande Peur an d'Nuecht vum 4. August 1789
Zanter dem 20. Juli 1789 bis zum 6. August 1789 koum et zu konfuse Rumeuren an de Provënzen, déi « Grande Peur » genannt goufen. D'Baueren haten Angscht datt hir Rekolt vu Brigange géife geplëmmt ginn, a hu sech mat Mëschtgafele bewaffent, soubal d'Klacke gelaut hunn. Wa si matkruten, datt keng Gefor do war, hu si sech op de Wee bei d'Schlass vun hirem Här gemaach. Si hunn d'herrschaftlech Titele gefuerdert, déi d'wirtschaftlech a sozial Ofhängegkeet etabléiert haten, an dës Pabeiere verbrannt. Wa sech den Här a seng Leit gewiert hunn, goufe si perséinlech ugegraff a vill Häre sinn dobäi ëm d'Liewe komm, an hir Schlässer goufe geplëmmt oder verbrannt.
An der Nuecht vum 4. August 1789 huet d'Assemblée constituante de Feudalismus zerstéiert, fir dëser Gewalt entgéint ze wierken.
Den Adel an de Klerus mussen also hir Rechter oftrieden, entweeder aus Iwwerzeegung, oder aus Resignatioun. Fir dëst Wierk konkreet duerchzeféieren huet d'Assemblée eng speziell Kommissioun an d'Liewe geruff, de « Comité des Droits féodaux », deem säi Rapport en Dekret vum 15. Mäerz 1790 inspiréiert huet, deen en nuancéierte Regimm etabléiert huet, a versicht huet, op déi verschidden Interessen anzegoen.
Direkt an ouni Schuedensersaz ofgeschaf goufen all d'feudal Rechter, déi géint d'Souveränitéit vum Staat oder dem Natierleche Recht vum Mënsch gaange sinn (si goufe « cause injuste » genannt), d'Justiz vun de Grondhären, d'Leifeegeschaft, d'Banalitéiten, d'Privileegie vum Adel (zum Beispill d'Recht op d'Juegd), d'Adelstitelen, d'Dîme, d'Wopen.
D'Landbevëlkerung hat och erwaart, datt déi Rechter, déi reng feudal waren (Konterpartie fir d'Concessioun vun engem Stéck Land), mat géifen ofgeschaf ginn. Dës Rechter goufen awer bäibehalen, bis ee se selwer opkafe konnt. De Präis war ongeféier zwanzeg mol d'Joresredevance. Dës Suppressioun gouf vun der Landbevëlkerung schlecht opgeholl. An deene Regioune, wou d'Feudalrechter nach zimmlech staark waren (Norden, Osten a Paräis) koum et zu Opstänn an d'Baueren hu refuséiert ze bezuelen.
D'Deputéiert kruten et mat der Angscht ze dinn, an hunn eng Taktik ugewant, déi favorabel fir d'Biergertum war. A Wierklechkeet gouf de Feudalismus eréischt ënner der Convention montagnarde mam Gesetz vum 17. Juli 1793 a senger Totalitéit ofgeschaf.
De 26. August 1789 huet d'Assemblée constituante d'Deklaratioun vun de Mënschen- a Biergerrechter gestëmmt. Si hu sech vun de Lumières inspiréiere gelooss, an d'absolut Monarchie an d'Stännergesellschaft verdaamt.
Regeneratioun vu Frankräich
D'Assemblée constituante, déi zu engem groussen Deel aus Bierger bestanen huet, huet e grousse Reformplang an d'Weeër geluecht, an d'Iddie vun de Philosophen an Ekonomisten aus dem 18. Joerhonnert ugeholl.
Administrativ Reorganisatioun
Mam Gesetz vum 22. Dezember 1789 huet d'Assemblée d'Departementer an d'Liewe geruff. Dës ware souwuel administrativ wéi och rechtlech, steierlech a reliéis Andeelungen. 83 Departementer goufe sou geschaf, hiren Numm krute si duerch hir Geographie - Flëss, Bierger, Mier - a si goufen an Distrikter, Kantoner a Gemengen agedeelt. D'Dirigente goufe vum Vollek gewielt. Am Fréijoer 1790 krut eng Kommissioun den Optrag, Frankräich opzedeelen, an op Streidereien tëscht de Stied opzepassen, déi Kandidate fir de Chef-lieu waren. Déi nei Administratiounen, déi demokratesch gewielt goufen, hunn hir Aarbecht am Summer 1790 opgeholl.
Wirtschaftlech Fräiheet
Ënner dem Ancien Régime waren d'wirtschaftlech Aktivitéite strikt vum Staat iwwerwaacht, a Reglementatiounen hunn d'Zuel vu Produzente limitéiert. All dës Blockage fir eng fräi Produktioun, landwirtschaftlech, handwierklech an industriell, goufen ofgeschaf. An engem Klima wou d'Leit mësstrauesch vis-à-vis vu professionelle Regroupementer waren, gouf d'Gesetz Le Chapelier de 14. Juni 1791 gestëmmt. Dëse Gesetzestext, deen an d'Geschicht vun der Aarbechterwelt agaangen ass, huet all Beruffskierperschaften a Syndikater verbueden, genee wéi de Streik.
D'Revolutioun, déi Angscht viru grousse Gruppen hat, an déi d'individuell Fräiheeten héichgehalen huet, huet den Aarbechter d'Méiglechkeet geholl, sech zesumme fir hir Rechter zesummenzefannen an z'organiséieren.
D'reliéis Fro
De Katholizismus (mat sengem kanonesche Recht a sengem Dogma) gouf baussent de Staat gesat, dat heescht d'Bezéiungen tëscht Kierch a Staat goufen a Fro gestallt, an d'Kierch gouf laïziséiert, andeems de Prinzip applizéiert gouf, datt nëmmen den nationale Wëlle Gesetzer schafe kann. D'Texter vum August 1789 hunn d'Privileegien opgeléist, an de Klerus sollt als Kierperschaft vum publike Recht verschwannen. Ausserdeem huet d'Deklaratioun vun de Mënschen- a Biergerrechter d'Geeschtesfräiheet unerkannt, wat déi dominant Situatioun vum Katholizismus zerstéiert huet.
Materiell gesi gouf beim Klerus och richteg opgeraumt, fir seng Muecht ze verklengeren: De Besëtz vun der Kierch war grouss (ongeféier 15 % vun de Lännereie vu Frankräich) an huet eng Méiglechkeet fir de Staat gebueden, deen déif verscholt war: de Besëtz vun der Kierch gouf konfiskéiert an zum Verkaf fräiginn. De Charles Maurice de Talleyrand-Périgord, Bëschof um Enn vum Ancien Régime an délégué général vum Klerus um Haff (eng wichteg Funktioun) huet der Assemblée den « transfert à la Nation des biens de l'Église, à charge pour la Nation d'assurer la rémunération des cultes et d'assurer les divers services sociaux pris en charge avant par l'Église » virgeschloen. Obschonn Argumenter fir de Klerus developpéiert goufen, bei deene sech virun allem op d'Recht op Besëtztum beruff gouf, huet d'Assemblée nationale d'Nationalisatioun vum Besëtz vum Klerus den 2. November 1789 beschloss.
Vum Fréijoer 1790 u gouf de Besëtz verkaf. Aus politescher Siicht war d'Operatioun gelongen, d'Bierger hu massive Besëtz vum Klerus kaaft - virun allem Lännereien - an andeems si kaaft hunn, hu si sech un d'Revolutioun gebonnen. Aus der Siicht vun de publike Finanze war et allerdéngs kee wierklechen Erfolleg, well d'Assemblée de Keefer ganz favorabel Konditioune beim Kaf ugebueden huet. D'Assemblée huet versicht, hirem Akommes viraus ze sinn, an huet sougenannten Assignats erausginn. Dës Emissioun war ganz inflationnistesch an den Assignat huet tëscht 1789 a 1796 97 % vu sengem Wäert verluer.