cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg
D'Linn fir a Frankräich ass den 11. August 1859 opgaangen an déi fir an d'Belsch de 15. September dat selwecht Joer. Déi feierlech Aweiung war de 4. a 5. Oktober 1859. Bei där Geleeënheet gouf och de Grondstee fir d'Nei Bréck geluecht. Wéinst Meenungsverschiddenheeten iwwer den Tracé vun der Streck, gouf et Verspéidungen op der Waasserbëlleger Streck déi doduerch eréischt 1861 a Betrib geholl gouf.
Am Juni 1859 krut d'Gesellschaft dunn d'Konzessioun fir eng Stéchstreck an de Minett ze bauen. Déi Streck sollt hiren Uschloss zu Beetebuerg hunn an op Näerzeng féieren, fir sech do an zwee ze deelen, mat engem Aascht op Rëmeleng an dem aneren op Esch.
Déi definitiv Konzessioun fir d'Nordstreck krut d'Gesellschaft den 23. Dezember 1860. De Betrib ass 1862 opgeholl gi bis op Ettelbréck an 1867 war d'Streck bis op Ëlwen an op déi belsch Grenz fäerdeggebaut. Fir en Uschloss un d'Regioun vu Léck ze kréien ouni iwwer de Chemins de fer du Nord hir Streck mussen ze fueren huet de Guillaume Luxembourg sech eng Konzessioun an der Belsch ugefrot déi en am Juni 1862 accordéiert krut. Doduerch hat en d'Méiglechkeet fir eng Streck iwwer Gouvy an Trois-Ponts via Stavelot bis op Spa ze bauen, wou se Uschloss un d'Streck Spa-Pepinster hat. Déi huet de Wëllem bei der Société du chemin de fer Pepinster-Spa gepacht an hat du vu Pepinster aus en direkten Uschloss op Léck a wat besonnesch wichteg war un d'Kuelegrouwen aus där Géigend.
Dat war iwwregens déi éischt Streck do an der Géigend aus där sech spéider d'SNCB-Linnen 42, 44a a 45 entwéckelt hunn.
Literatur
1857
Amour, Amour
Amour Amour ass e Lidd vum belsche Sänger Plastic Bertrand, komponéiert a getext vum Plastic Bertrand an Alec Mansion. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1987 zu Bréissel, gesongen op Franséisch. Hie koum op déi 21. Plaz mat 4 Punkten.
Young Doctors in Love
Young Doctors in Love ass en US-amerikanesche Film vum Garry Marshall aus dem Joer 1982.
Giro d'Italia 2021
De Giro d'Italia 2021 ass déi 104. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 8. Mee zu Turin an d'Arrivée ass den 30. Mee zu Mailand.
Yves Olinger
1999–2003 an 2005 huet hien d'Lëtzebuerger Badmintonmeeschterschaft gewonnen.
Man Walking Around a Corner
Man Walking Around a Corner ass eng experimentell Fotoserie aus dem Joer 1887, déi de franséisch-britteschen Ingenieur Louis Le Prince gemaach huet.
Man Walking ... gouf mat enger Kamera mat 16 Objektiver, 16-Lens Camera And Projector gemaach. Et war nach kee Film am moderne Sënn, well d'Biller op Glasplacke festgehale goufen, allerdéngs ass d'Kamera mat 16 Lënsen, déi eng Erfindung vum Louis Le Prince ass, theoreetesch mat Bänner gaang. De "Film" (beweegt Bild) dauert just ronn 2 Sekonnen an huet 16 Biller, hirer 12 sinn an enger gudder Konditioun.
Ëm wat geet et?
Ee Mann geet ëm den Eck vun engem Haus an der Rue Bochart-de-Saron zu Paräis.
Schëld A, 7b
D'Schëld A,7b ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat eng Knupp oder eng Bréck mat enger Knupp uweist.
Originaltext aus dem Code de la route:
7. Profil irrégulier - Le signal A,7b indique l'approche d'un dos-d'âne ou d'un pont en dos-d'âne.
Football Club Pro Vercelli 1892
Pro Vercelli (offiziell Football Club Pro Vercelli 1892) ass den eelsten italieenesche Foussballclub. E gouf 1892 zu Vercelli am Piemont gegrënnt. Deemools huet de Club nach Unione Sportiva Pro Vercelli Calcio geheescht.
Mat 7 nationale Meeschterschaftstitelen, all tëscht 1908 an 1922 gewonnen, ass et ee vun de Veräiner mat deem meeschte Succès an Italie virum Zweete Weltkrich. Duerno hat de Veräin net méi deen Erfolleg, an huet eng Zäit souguer an Amateur-Lige gespillt. An der Saison 2012/13 huet de Veräin an der Serie B (zweethéchst Spillklass) gespillt, nodeem e 64 Joer laang an der drëtthéchster italieenescher Foussballliga Lega Pro Prima Divisione gespillt hat. 1990 huet de Veräi sech wéinst finanzielle Schwieregkeete missen neigrënnen.
De Veräi spillt seng Heemspiller am Stadion Silvio Piola, deen nom legendäre Silvio Piola benannt ass, engem Ex-Stiermer vu Pro Vercelli, deen déi meescht Goler an der Serie A geschoss huet (274).
Yukon
De Yukon ass en Territoire am Nordweste vu Kanada.
Rimm (Gezei)
E Rimm ass e Band, deen een ëm d'Hëften oder d'Taille dréit. Säin Zweck ass et, déi verschidde Kleedungsstécker besser zesummenzehalen (zum Beispill d'Box oder de Rack). Et kann een de Rimm awer och einfach als moudeschen Accessoire undoen oder fir en anere Géigestand dru festzemaachen.
Bei Uniforme gëtt de Rimm, deen am Asaz gedroe gëtt, Koppel genannt.
E Rimm gëtt och heiansdo benotzt, fir aner Leit domat ze schloen.
Circourt
Circourt ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.
Elvira Berend
D'Elvira Berend-Sakhatova, gebuer den 19. September 1965 zu Almaty, ass eng lëtzebuergesch Schachspillerin. Si krut 1994 den Titel vum Fraegroussmeeschter. 2017 gouf si Weltmeeschtesch an der Senioreklass +50.
Hir maximal erreechten Elo-Zuel louch bei 2355 (Juli 1997/1998). Am Juli 2010 louch dës bei 2307 ; domat war si dunn déi bescht lëtzebuergesch Schachspillerin a stoung op Plaz 182 vun der Fraeweltranglëscht an op Plaz 4883 vun der Männerweltranglëscht (Juli 2010).
Am November 2017 gouf si zu Acqui Terme, bei der 27. Seniorsweltmeeschterschaft am Schach, Weltmeeschtesch an der Kategorie 50+.
Si ass d'Fra vum Fred Berend an déi méi jonk Schwëster vun der Gulnara Sachs (déi fir England am Schach untrëtt).
Canton de Sedan-2
De Canton de Sedan-2 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Sedan am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.
Mam Dekret vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.
Klamer
Eng Klamer ass en Zeechen oder e Symbol, wat fir d'Beschreiwung vun enger Klamerung benotzt gëtt.
An der Schrëftsprooch dénge Klameren als Sazzeeche fir d'Glidderung vun der syntaktescher Form. A munneche Sprooche wéi am Däitsche gehéiert et net zum gudde Stil fir heefeg Klameren anzesetzen, an anere Sprooche wéi am Engleschen ass et dogéint geleefeg.
An der Mathematik gi Klameren d'Prioritéit vu Rechenoperatiounen un. Akkoladen, eckeg a spatz Klameren hunn an der Mathematik meeschtens eng speziell Bedeitung.
A Programméiersprooche gi Programmelementer mat Klamere gruppéiert.
Distrikt Hinwil
Den Distrikt Hinwil ass en Distrikt am Kanton Zürich an der Schwäiz.
Canton de Sedan-3
Mam Dekret vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.
Un baiser volé
Un baiser volé ass e Lidd vun der lëtzebuergescher Sängerin Sarah Bray, komponéiert vum Patrick Hippert a getext vum Mick Wersant a Linda Lecomte. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1991 zu Roum, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 14. Plaz mat 29 Punkten.
Schëld A, 24
D'Schëld A, 24 ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat e Kreesverkéier ukënnegt.
Originaltext aus dem Code de la route:
25. Intersection à sens giratoire - Le signal A,24 indique l'approche d'une intersection à sens giratoire.
AVL-CN7
D'AVL-Linn CN7 ass eng vun den Nuetslinnen déi ënner der Bezeechnung City Night Bus vun de Stater Bussen organiséiert ginn.
Se fiert zënter dem 3. November 2019 de Weekend – an den Nuechte vu freides op samschdes a vu samschdes op sonndes – all hallef Stonn vum Hamilius aus, wou se Uschloss un déi aner CN-Linnen huet, an déi verschidde Quartiere vun der Stad, absënns Lampertsbierg, Belair a Märel.
D'Linn CN7 ass eng Ronnfaart an huet nëmmen een Terminus; op hirem Trajet huet se 27 Halten a brauch 22 Minutte fir eng Faart.
Halten op der Linn CN7
(D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi se am offizielle Fuerplang publizéiert sinn.)
Nico Loes
Den Nico Loes, gebuer den 19. Oktober 1952 zu Wolz, ass e lëtzebuergesche Politiker (CSV).
Hie war vum 10. Dezember 1992 bis 2004 Deputéierten an der Chamber.
Hie war vun 1988 bis 2005 Buergermeeschter vun der Stauséigemeng.
Kerwin Mathews
De Kerwin Mathews, gebuer den 8. Januar 1926 zuSeattle a gestuerwen de 5. Juli 2007 zu San Francisco a Kalifornien, war en US-amerikanesche Schauspiller.
De Kerwin Mathews war haaptsächlech a Genre-Filmer ze gesinn sou an de Fantasyfilmer The 7th Voyage of Sinbad (1958) vum Nathan Juran an Jack the Giant Killer och vum Nathan Juran. Hien huet och an de franséische Spionagefilmer OSS 117 se déchaîne a Banco à Bangkok pour OSS 117 alle beid vum André Hunebelle d'Roll vum Hubert Bonisseur de La Bath, alias OSS 117 iwwerholl.
Hellenismus
Den Hellenismus oder den Hellenisteschen Zäitalter (4.-1. Joerhonnert v. Chr.) ass eng Geschichtsperiod a Griicheland, déi bis op d'grouss Figure wéi den Alexander de Groussen oder d'Kleopatra relativ mëssverstane gëtt. Den Hellenismus gëtt dacks als eng Transitiounsperiod, a souguer Dekadenz, tëscht dem Glanz vum Klasseschen Zäitalter an der Muecht vum Imperium Romanum ugesinn. Allerdéngs hunn de Glanz vun de Stied wéi Alexandria, Antiochia a Pergamon, d'Ekonomie, d'Mëschung vun de Kulturen, d'dominant Roll von der griichescher Sprooch an hir Diffusioun d'Bild vum anticken Noen Oste verännert.
Den Hellenismus gouf duerch Historiker aus dem 19. Joerhonnert definéiert. De Begrëff "hellenistesch" gouf fir d'éischt Kéier vum däitschen Historiker Johann Gustav Droysen benotzt a koum duerch de linguisteschen a kulturelle Critère, der spektakulärer Erweiderung vun de Regiounen, wou griichesch geschwat ginn ass (gr.: ἑλληνίζειν / hellênízein) an domat duerch de Phenomeen vun der Expansioun vum Hellenismus. Dëse Phenomeen vun enger Hellenisatioun an dem Kontakt tëscht den alen orientaleschen Zivilisatiounen an de Griichen ass ënner der réimescher Dominatioun weidergaangen. D'chronologesch Grenze vum hellenisteschen Zäitalter si konventionell a politesch: si fänke mam Doud vum Alexander dem Groussen un, an halen op, wéi sech de leschte groussen hellenisteschen Herrscher, d'Kleopatra vun Egypten, d'Liewe geholl huet, an der réimescher Dominanz d'Plaz iwwerlooss huet.
D'rezent archeologesch an historesch Aarbechte ginn an d'Richtung, dës Period no zwéin Aspekter nei ze bewäerten: d'Existenz an d'Gewiicht vun de grousse Kinnekräicher mat ursprénglech griicheschen oder makedoneschen Dynastien mä och d'Roll vun de ville Stied, deenen hir Wichtegkeet net ofgeholl huet, och wann dës Meenung laang Zäit vertruede war.
D'Eruewerunge vum Alexander
Am Alter vum 20 Joer war den Alexander de Groussen Kinnek vu Makedonien, zwee Joer drop Meeschter iwwer dat antikt Griichland, an huet a senger kuerzer Zäit um Troun — knapps 13 Joer vun 336 bis 323 v. Chr. — déi spektakulärsten a séiersten Eruewerung vun der Antiquitéit fäerdegbruecht. E klengt Kinnekräich, wat sech mat verschiddene griichesche Poleis zesummegedo hat, huet dat gréisst Räich vun dëser Zäit an d'Knéie gezwongen, d'Perserräich vum Dareios III. Den achämenideschen Herrscher gouf bannent véier Joer (334-330) an dräi Schluechte geschloen, um Granikos, zu Issos a Gaugamela. Déi dräi Joer drop, bis 327, goufe lues awer sécher d'Satrapien an Zentralasien ageholl, a bis 325 huet den Alexander d'makedonesch Dominatioun iwwer den Nordoste vun Indien geséchert. Hei huet den Alexander ënner dem Drock vu sengen Truppe missen ophalen, an ass zeréck a Mesopotamien gaangen, dem Häerz vu sengem Räich.
Fir seng Muecht op laang Zäit ze halen, huet hie versicht d'achämenidesch Herrscherklass vum ale Räich mat der Administratioun vu sengem Räich zesummenzebréngen. Hien huet op dësem Wee versicht, eng Monarchie ze grënnen, déi engersäits op der makedonesch-griichescher Traditioun baséiert huet, an anerersäits och d'persesch Ierfschaft net vergiess huet. De plëtzlechen Doud vum Kinnek am Alter vun 33 Joer huet dësem originelle Versuch en Enn gesat, dee vu sengem Entourage allerdéngs och kritiséiert ginn ass.
D'Period vun den Diadochen (323-281 v. Chr.)
Griicheland, Makedonien a Klengasien goufe vun de militäresche Campagne vun den Diadoche markéiert, wärend sech den ëstlechen Deel vum Räich séier emanzipéiert huet, an zum griichesche Räich vu Baktrien ginn ass. Dëse Genereel war et egal, iwwer wéi eng Partie vum Räich si d'Soen haten, d'Haaptsaach war, si haten en Troun. Den Demetrios Poliorketes, Jong vum Antigonos, huet zesumme mat sengem Papp iwwer de gréissten Deel vun Asien geherrscht, an nom Doud vu sengem Papp huet hie versicht, Makedonien anzehuelen, wat him provisoresch och gelongen ass. Schlussendlech huet hie sech awer misse geschloe ginn, an ass miserabel gestuerwen. Den eelste Jong vum Ptolemaios, de Ptolemaios Keraunos, gouf vu sengem Papp aus Egypten verdriwwen, an huet sech beim Lysimachos an Thrakien opgehalen. De Ptolemaios Keraunos huet Thrakien souwéi Makedonien besat, an de Seleukos ëmbrénge gelooss, dee géint hie virgoe wollt. Den Noen Oste war vun den Ambitioune vun dëse Genereel dominéiert, déi sech séier de Kinnekstitel ginn hunn, hir Truppen hunn aus griicheschen a makedonesche Sëldner bestanen.
Am beschte geschloen huet sech de Ptolemaios I., e Kandheetsfrënd vum Alexander, aus deem verschidden Auteuren och de Baaschtert vum Philippe II. gemaach hunn. Hie konnt sech séier Egypten ënner den Nol rappen, an huet versicht, hei en dauerhafte Staat opzebauen. Domat huet hien imperial Ambitiounen opginn, déi hie selwer fir wéineg realistesch gehalen huet. Domat war hien zwar ee vun deenen, déi mat "Schold" dru waren, datt aus der imperialer Iddi näischt ginn ass, mä anerersäits war hien och e Grënner vun der hellenistescher Welt.
D'Gläichgewiicht vum 3. Joerhonnert
Am 3. Joerhonnert v. Chr. koum et zu engem kuerze Gläichgewiicht tëscht den dräi Dynastien, déi aus den Diadochen ervirgaange waren. Makedonien gouf vun den Nofollger vum Antigonos regéiert, Egypten vun de Lagiden, an e grousst Räich, wat net homoge war vun de Seleukiden. Allerdéngs gouf et nach méi Divisiounen an der hellenistescher Welt. Nieft den dräi grousse Monarchië gouf et eng Partie kleng Kinnekräicher, déi keng sou grouss Roll gespillt hunn. Sou hunn d'Attaliden hiert Kinnekräich ronderëm Pergamon opgebaut, an et goufe Kinnekräicher um Pontos an a Bithynien. Den Hieron II. huet a Grouss-Griicheland e Kinnekräich zu Syrakus op d'Bee gestallt.
Zu dëse ville klenge Monarchie kommen ausserdeem nach d'Konfederatioune vun de Poleis, déi sech zum Deel mat Erfolleg, géint d'Ambitioune vun den hellenistesche Kinnekräicher - virun allem Makedonien - duerchgesat hunn. Zwee vun dëse federale Staaten, d'Achaiiesch Liga ënner dem Aratos an d'Aitolesch Liga hunn eng grouss Roll bis zu der réimescher Eruewerung gespillt. Verschidde Poleis konnte souguer hir Onofhängegkeet behalen, a ware mat de Kinnekräicher gläichgestallt. Dat bescht Beispill heifir ass Rhodos.
D'Réimer an d'politescht Enn vun der hellenistescher Welt
Allerdéngs sinn d'Réimer am Orient och op Resistenze gestouss, an et huet dräi Kricher gebraucht, fir de Kinnek vu Pontos, de Mithridates VI., am 1. Joerhonnert ze schloen. De Pompeius huet 63 v. Chr. d'Seleukideräich ofgeschaf, an den Orient no réimeschem Modell nei organiséiert. D'hellenistesch Welt gouf zu engem Terrain fir d'Ambitioune vun de verschiddene Genereel vun der réimescher Republik bis zu der entgülteger Victoire vum Octavian.
Parallel dozou ass de politeschen Afloss vun de Seleukiden an Zentralasien, Persien a Mesopotamien no der Herrschaft vum Antiochos III. (223-187 v. Chr.) brutal gefall. Dësen hat nach d'Mëttel, eng Expeditioun bis un d'Grenze vun Indien op d'Been ze stellen. Ënner der Herrschaft vu sengem Jong konnten d'Seleukiden emol net méi den Opstand vun de Makkabäer a Palestina zeréckgeschloen. D'Parther déi agefall sinn, hunn dës politesch Dekompositioun beschleunegt an um Ufank vum 1. Joerhonnert v. Chr. hunn d'Seleukiden nëmmen nach Syrien iwwereg gehat.
D'hellenistescht Kinnekräich, eng absolut Monarchie
D'hellenistesch Monarchie war perséinlech. Dat heescht datt de Kinnek dee war, deen duerch seng eege Leeschtungen, déi meeschtens militäresch waren, a säi Behuelen, un den Titel Basileus ("Kinnek") komm ass. Sou war eng militäresch Victoiren dacks de legitimen Akt, fir op den Troun ze kommen, an iwwer eng Provënz oder e Staat ze herrschen. D'Seleukiden hunn d'Eruewerung vu Babylon duerch de Seleukos I. am Joer 312 benotzt, fir hir Presenz a Mesopotamien ze legitiméieren, oder och d'Victoire iwwer de Lysimachos 281 fir hir Revendikatiounen op Thrakien ze rechtfertegen. D'Kinneke vu Bithynien hunn aus der Pseudo-Victoire vum Nikomedes I. aus dem Joer 277 profitéiert, fir vis-à-vis vun de Galater hir Herrschaft ze legitiméieren.
Déi Kinneken haten d'absolut Muecht mä haten doduerch och vill Flichten, wéi sech Kollaborateuren ze sichen, d'Feinden ze schloen, hir kinneklech Natur duerch hiert Behuelen ze beweisen, an hir Funktioun duerch eng Divinatioun vun hirer Persoun ze legitiméieren. Am klasseschen Zäitalter, war de Modell vun der Monarchie, dee vun de Philosophe verworf gouf asiatesch ; am hellenisteschen Zäitalter war de Modell griichesch.
E gëllenen Zäitalter fir d'Polis ?
Am Verglach mam klasseschen Zäitalter gëtt gär vun engem Néiergang vun der Polis an der hellenistescher Period geschwat. Allerdéngs ass et besser, dëst net ze verallgemengeren. Sparta, Athen an Theben waren Eenzelfäll vun imperialistesche Poleis, mä d'grouss Majoritéit vun de griichesche Poleis am 5.-4. Joerhonnert v. Chr. huet sech hirer oder der Autoritéit vun den Achämenide misse fügen. Dës Situatioun war identesch am hellenisteschen Zäitalter, och wann d'imperialistesch Muecht vun de Stied net méi existéiert huet (Athen) oder definitiv gebrach gouf wéi fir Sparta 222 v. Chr.. Eng Partie Poleis hu sech a grousse Federatiounen zesummegedo, wéi d'Achaiiaesch oder Aitolesch Liga. Anerer konnten iwwer eng laang Zäit hir Onofhängegkeet behalen, wéi Rhodos. Vill Poleis hunn och mat de Konflikter ënner den Herrscher gespillt, fir - och wann et nëmme provisoresch war - hir Onofhängegkeet ze behalen, déi fir si ganz wichteg war.
An der Realitéit huet d'Unzuel vun de Poleis an dëser Period souguer däitlech zougeholl. D'hellenistesch Monarchen hu vill Stied an hire Kinnekräicher gegrënnt, ugefaange mat hiren Haaptstied. D'Seleukiden hu Stied um iranesche Plateau gegrënnt, a Mesopotamien a verschidde Stied mam Numm Seleukia a Syrien. D'Lagide waren Zypern aktiv souwéi a Klengasien. Deelweis goufe griichesch Stied duerch e Monarch och einfach nei gegrënnt, oder och eenheimesch Stied a griichesch Stied transforméiert. Wéineg Stied goufe wierklech ex nihilo gegrënnt, bei de meeschten neie Poleis gouf einfach eng eenheimesch Plaz geholl, oder sech an dëser Géigend installéiert.
Déi meescht Grënnunge goufen um Ufank vun der hellenistescher Period tëscht den Eruewerunge vum Alexander an der Mëtt vum 3. Joerhonnert gemaach, zu de gréisste Baumeeschter hunn d'Seleukide gezielt. Dat éischt Zil wat net d'Hellenisatioun, wat éischter eng Konsequenz war, mä e militärescht a strategescht Zil: an de Stied gouf eng Garnisoun installéiert, fir den Territoire oder eng Handelsstrooss ze kontrolléieren. A Griicheland koum ausserdeem dobäi, datt sech déi kleng Stied zesumme wollte setzen, fir eng méi zolidd Eenheet duerzestellen. Natierlech gouf et och e politesche Wëlle vun den Herrscher, fir duerch hir Haaptstied hir Muecht an de Lännereien ze festegen. Manner wichteg waren natierlech och d'Wirtschaftsbezéiungen.
Verschidde Stied hate vun Ufank un eng zolidd Gréisst, mä vill Stied waren einfach militäresch Befestungen, a sinn eréischt am 2. Joerhonnert v. Chr. zu richtege Stied ginn. Net all Grënnung war erfollegräich, a verschidde Plaze goufen och nees verlooss.
D'Kinneken hu keng einfach Stied gegrënnt, mä wierklech Poleis nom klassesche griichesche Modell. Dëse Modell huet sech an de Communautéite vun Zentralasien a Phenizien verbreet, déi helleniséiert goufen. D'Liewen, iwwer dat duerch vill Texter e groussen Deel bekannt ass, war räich. Et schéngt es, wéi wann d'Oligarchie ëmmer méi ofgeholl huet, wouvun d'Demokratie profitéiert huet, déi zu enger Norm an der hellenistescher Welt ginn ass. E globale Konsens, deen heiansdo vu Biergerkricher ënnerbrach gouf, ass zustan komm. D'Bindung zu der Polis war nach ëmmer ganz staark, a vill Bierger hunn net gezéckt, zu de Waffen ze gräifen, fir hir Onofhängegkeet ze verdeedegen.
Komplex Bezéiungen tëscht Kinneken a Poleis
D'Bezéiungen tëscht den hellenistesche Kinneken an de Poleis, déi si dominéiert hunn, oder versicht hunn ze dominéieren, ware komplex. Generell hu sech d'Poleis géint d'absolut Autoritéit vun de Kinneke gewiert. Allerdéngs huet dëst dacks vum och dovun ofgehaangen, wéi de Muechtrapport tëscht deenen zwee war. Generell hat e Kinnek d'Recht, eng Polis déi hien eruewert hat, ze zerstéieren, mä meeschtens gouf eng Eenegung fonnt, an d'Polis gouf méi oder manner gewollt zu enger Alliéierter vum Kinnek. Et muss een tëscht ville klenge Poleis ënnerscheeden, iwwer déi de Kinnek eng grouss Kontroll hat, an déi och als Deel vum kinneklechen Territoire konnte weidergi ginn, an anere Stied, déi zwar dem Kinnek ënnerstallt waren, awer eng grouss Autonomie behalen hunn. Dëst war meeschtens de Fall fir d'Poleis aus der Egäis, déi dacks laang virun den hellenistesche Kinnekräicher gegrënnt gi waren.
Grofschaft Logne
D'Grofschaft Logne war en Territoire vun en ettlech Dierfer ëm d'Buerg vu Logne, wéi Hamoir, Ocquier, Louvéigné a Comblain a vun deem d'Buerg de militäreschen Zentrum war.
Hellenismus
Komplex Bezéiungen tëscht Kinneken a Poleis
D'Rapporten tëscht Kinnek a Polis waren duerch e politesche Modell dominéiert, deen euergeteschen Handel genannt gëtt: e wohltätege Kinnek géint Éieren, déi d'Stad him bruecht huet. Dëse Modell gouf zur Norm fir d'Bezéiungen tëscht Monarch a Polis. De Kinnek gouf als mächtegen Herrscher duergestallt, dee wohltäteg fir d'Stad war, d'Stad beschützt huet an e Garant vun hirer Properitéit war. D'Polis huet hiren Devouement proklaméiert, wat fir de Kinnek e Mëttel war, seng Legitimitéit ze stäerken, him Statue gebaut an zum Deel och kultesch Éiere bruecht. Den Euergetismus war sou den ideologeschen Haaptkader an de politesche Bezéiungen tëscht Kinneken a Poleis. Et koum och fir, datt sech den Euergetismus a Stied manifestéiert huet, déi net zu der Aflosszon vum Kinnek gehéiert hunn. Sou gouf Rhodos vun allen hellenistesche Monarchen nom schlëmmen Äerdbiewe vun 227 v. Chr. ënnerstëtzt. D'Attaliden hunn eng Partie Monumenter zu Athen finanzéiert, dorënner déi berüümte Stoa vum Attalos, déi am 19. Joerhonnert duerch d'amerikanesch archeologesch Schoul vun Athen nees opgebaut ginn ass.
Grofschaft Logne
D'Buerg déi zum Fürstentum Stavelot-Malmedy gehéiert huet war an der Zäit vum schwaachen Abt Jasper ënner d'Härschaft vun de Nopere geroden, vun deenen zu lescht den Érard de La Marck de Kardinol vu Bouillon d'Hand drop hat.
Nodeem d'Festungsmaueren am Joer 1521 ofgerappt gi waren, hat de Prënz-Abt Guillaume vu Manderscheid sech mat Hëllef vum Karel V. an deem sengem Statthalter Henri vun Nassau d'Territoirë vu Logne nees zeréckgeholl, a krut den Titel Grof vu Logne. Sou huet d'Grofschaft Logne de ganze westlechen Deel vum Fürstentum Stavelot-Malmedy bezeechent.
Gérard Thill
De Gérard Thill gouf no sengen Universitéitsstudien an der Reussite vun der Collation des grades Geschichtsprofesser am Secondaire. Seng Thees (1952) huet sech mat der Opléisung vum Stater Helleg-Geescht-Klouschter ënner dem Joseph II. (18. Jh.) beschäftegt.
Hellenismus
Komplex Bezéiungen tëscht Kinneken a Poleis
D'Poleis stounge seelen an der éischter Rei, mä hunn an der hellenistescher Welt - wat e weideren Unitéitsfakteur war - hir Identitéit an hir Traditioune vis-à-vis vun de Kinneken erhalen.
D'Koiné
D'Fro no de Rapporten tëscht Griichen a Makedonier op der enger Säit a mat den netgriichesche Vëlker op der anerer Säit huet sech a Griicheland oder a Makedonien ënner der Dominatioun vun den Antigoniden natierlech net gestallt. Mä an Asien, an de seleukideschen Territoiren oder an Egypten war déi breet mass vun den Awunner net griichesch. Dës heemesch Bauere ware gréisstendeels fräi, mä ënnerstoungen awer der kinneklecher a steierlecher Administratioun. An dësem Punkt waren d'hellenistesch Kinnekräicher net vill anescht wéi hir Virgänger am Noen Osten, bis op ee Punkt: dës Dynastie ware Friemherrschaften duerch hiren Ursprong, hir Liewensart a virun allem hir Sprooch.
Sou hunn d'griichesch Besatzer refuséiert, déi lokal Sproochen ze léieren, an hunn d'griichesch Sprooch als Kommunikatiounsmëttel fir d'Steieren, d'Administratioun, d'Militär an d'Politik gefuerdert. D'Kleopatra VII., déi vill Sprooche geschwat huet, schéngt hei eng Ausnam bei de Lagiden gewiescht ze sinn. D'egyptesch an d'jiddesch Elite souwéi déi grouss Notabelen a Klengasien hunn ugefaangen, griichesch ze schwätzen. Dëse Phenomeen hat am 4. Joerhonnert a Klengasien scho virun den Eruewerunge vum Alexander ugefaangen. An de Kinnekräicher ronderëm d'hellenistesch Welt hunn d'Herrscher heefeg versicht, hire Philhellenismus ënner Beweis ze stellen, a mat hire Sujeten op griichesch kommunizéiert. Verschidden anatolesch Sprooche si verschwonnen, op d'mannst an de schrëftlechen Dokumenter. D'Griichescht gouf lues awer sécher d'Sprooch vun der Politik, der Administratioun, der Diplomatik an der Kultur.
D'griichesch Sprooch konnt sech souguer nach eng Zäitchen duerchsetzen, wéi d'politesch Dominatioun vun der hellenistescher Welt net méi wéi e Souvenir war, sou zum Beispill am Nordweste vun Indien an an Zentralasien. Um Site vun Ai Khanoum um Oxus a Baktrien goufen Iwwerreschter vun enger kinneklecher Trésorerie fonnt, mat Archiver op griichesch. En anert Beispill war d'Stad Alexandria an Arachosia, wou eng kosmopolitesch Bevëlkerung gelieft huet, an déi am 4. Joerhonnert ënner d'Dominatioun vun de Maurya gefall ass. De berüümtsten Herrscher vun dëser Dynastie, den Ashoka, huet Edikter a sengem ganze Räich gravéiere gelooss. Eng grouss Partie dovu goufen zu Alexandria an Arachosia erëmfonnt, a waren deels op aramäesch a virun allem op griichesch. An engem vun dësen Edikter huet de Keeser d'buddhistesch Prinzipien opgeschriwwen.
Och wann d'Adaptatioun vun den Edikter vum Ashoka fir d'Griichen a sengem Räich geduecht war, sou waren aner Texter, déi op griichesch iwwersat goufen, fir Net-Griiche geduecht. Sou zum Beispill d'Tora déi aus dem hebräeschen an d'griichescht am 3. Joerhonnert iwwersat ginn ass, eng Initiativ déi dem Kinnek Ptolemaios III. zougeschriwwe gëtt, dee wollt datt seng Geriichter e Code op griichesch hätten, fir de Judden eng Justiz no hirem Gesetz ze bidden. D'Tora gouf an de Synagogen och op griichesch gelies, wat en Indiz vun der Penetratioun vun dëser Sprooch bei de Judde vun der Diaspora ass.
Am klasseschen Zäitalter war d'griichesch Sprooch a vill Dialekter ënnerdeelt, déi enger Regioun hir Identitéit ginn hunn. Am hellenisteschen Zäitalter huet sech vum Mëttelmier bis zum Indus dKoiné duerchgesat, déi aus dem ionesch-atteschen entstanen ass. Déi al Dialekter sinn a Griicheland och an den offiziellen Dokumenter weider benotzt ginn, mä iwwerall soss huet sech d'Koiné duerchgesat. An dëser Sprooch goufe och d'Wierker vun den hellenisteschen Auteure geschriwwen, ob si griichesch waren oder net. Dat "klassescht" algriichesch war eng Kreatioun vum Hellenismus, déi sech op d'athenesch Ierfschaft vum klasseschen Zäitalter baséiert huet.
Gérard Thill
1964 huet hien d'Nofolleg vum Josy Meyers als Direkter vum Nationalmusée um Fëschmaart an der Stad iwwerholl. Hien huet d'archeologesch Servicer vergréissert an d'Gruewunge staark gefërdert, besonnesch déi virgeschichtlech (Eisenzäit) an déi gallo-réimesch, wéi zu Giewel, Nouspelt, Steesel, Tëtelbierg, Duelem, asw. Hien huet och d'Bezéiungen zu auslännesche Kolleegen, Spezialisten a Fuerschungsinstituter ausgebaut.
Hellenismus
Eng Mëschung vun de Kulturen ?
Wa sech d'Sprooch verbreet huet, wéi war et mat der griichescher Liewensart ? Wéi hu sech d'Griiche vis-à-vis vun de Kulture beholl, déi si gouvernéiert hunn ?
Gérard Thill
Zanter 1965 ass de Gérard Thill Membre effectif vun der Section des Sciences historiques vum Institut grand-ducal.
Hellenismus
Eng Mëschung vun de Kulturen ?
Et schéngt es allerdéngs, wéi wann d'Egypter net vun der hellenescher Liewensart begeeschtert waren. Natierlech hunn d'egyptesch Eliten, virun allem d'Paschtéier, nieft der Sprooch och e griicheschen Numm ugeholl, souwéi d'griichesch Gouvernements-Praktiken. Deelweis hu si och um griichesche Kult deelgeholl, opmaannst un deem fir den Herrscher. Mä déi grouss Mass vun der Bevëlkerung huet sech net mat der griichescher Kultur a Relioun befaasst. D'Lagiden hunn d'Privileegie vun den Tempelen an d'heemesch Kulte respektéiert, a goufe sou an den Ae vun hire Sujeten Herrscher, déi de pharaonesche Modell vun der Monarchie ugeholl hunn. Et schéngt es och, wéi wann eng Partie Griichen, déi an Egypte gewunnt hunn, verschidden egyptesch Kulten ugeholl hunn, wéi zum Beispill Begriefnesritualer. Gemëscht Hochzäite waren net seelen (ausser an der kinneklecher Dynastie), a vill Leit haten en duebelen Numm, en egyteschen an e griicheschen. Sou gouf et zu Edfu en Offizéier, dee bei de Griichen Apollonios genannt gouf, bei den Egypter Pashou. An engem Land wou d'ethnesch Identitéit schwéier z'etabléiere war, an dacks duerch d'Sprooch bestëmmt war, war d'duebel Kultur staark verbreet, op jiddwer Fall an de méi héije soziale Klassen. D'Geriichter vun egypteschem a griicheschem Recht hunn zesummegeschafft, an u wéiee Geriicht ee geschriwwen huet, huet eigentlech nëmmen dovun ofgehaangen, a wéi enger Sprooch de Kontrakt war, ëm dee gestridde gouf (Handelsvertrag, Hochzäitsvertrag asw.). Global huet d'Identitéit virun allem dovun ofgehaangen, wéi sech den Eenzele beholl huet, wat seng reliéis, politesch a kulturell Praktike waren, a wéi e vun den anere Leit gesi gouf: Griich war een, wann ee vun de Griiche sou ugesi ginn ass. D'Judden, déi an Egypte gelieft hunn, a griichesch geschwat hunn, goufe mat den Hellenen an een Dëppe gehäit.
Iwwer Phönikien, Syrien, Mesopotamien an Zentralasien ass manner gewosst. Och wann eng Partie heemesch Sproochen op d'mannst aus de schrëftlechen Dokumenter verschwonne sinn, sou huet d'aramäesch Sprooch sech awer behaapt. D'Seleukiden hunn allgemeng déi lokal Relioune respektéiert, souwéi och déi lokal politesch Konzepter, wéi dee vun der Monarchie a Mesopotamien. Et ass gutt méiglech, wéi zum Beispill zu Ai Khanoum a Baktrien, datt et an de Stied eng gemëschte Kultur gouf, virun allem an der Relioun an an der Architektur. A Palestina huet d'Hellenisatioun zu Spannungen an der Bevëlkerung gefouert, ënner anerem am 2. Joerhonnert v. Chr. ënner den Hasmonäer.
D'griichesch Liewensart huet sech mat der Entwécklung vun de Poleis wäit verbreet. Déi al Handelsrivalitéit tëscht Griichen a Phönikier war zwar net aus der Welt geschaf, mä de politeschen a kulturellen Hegemonismus vun de Griiche war sou staark, datt verschidde Phönikier hir Kanner als Epheben op Athen geschéckt hunn, an u Concoursen a Griicheland deelgeholl hunn. Dëst seet aus, datt si wéi Griichen ugesi goufen. Vill Phönikier mat griichescher Kultur, oder Griichen déi zu Sidon gewunnt hunn, hunn op d'mythologesch Bezéiungen tëscht Sidon, Argos an Theben opmierksam gemaach. A Syrien huet de Bau vun der grousser Metropol vun de Seleukiden, Antiochia, zu der Hellenisatioun vun dëser Regioun bäigedroen, a war och déi lescht Bastioun vun der Dynastie am 1. Joerhonnert v. Chr.
A Klengasien huet d'Entwécklung vun de Poleis a Karien an a Lykien am 4. Joerhonnert v. Chr. huet de ganze westlechen Deel vun Anatolien betraff, mä ni wierklech d'Banneland. Net-griichesch Vëlker hunn dacks spontan d'Herrscher gefrot, fir kënne an enger Polis ze wunnen. Dëst setzt nieft der Sprooch och eng Gewunnecht mat der griichescher Politik an der Educatioun viraus, et goufen och vill Gymnase gebaut. Mä och wann d'Stied a Klengasien Tempelen, Agoraen an Theateren haten, sou sinn awer hir Traditiounen net verschwonnen. A Phönikien konnt dat selwecht festgestallt ginn. Sou ass de Fall vun engem Awunner vu Sidon bekannt, den Diotimos, deen zu Argos d'Concourse gewonnen hat, an de phönizeschen Titel Sophet ("Riichter") hat. Ënner dem griichesche Lack si lokal Funktiounen a Gewunnechte weiderhi bäibehale ginn.
Zirkulatioun vun Iddien a vu Leit
Wärend der hellenistescher Period koum et zu engem Accroissement vun der Zirkulatioun vu Wueren, vun Iddien a vu Leit, déi an dëser Regioun sou nach net do war.
Un éischter Linn stoungen d'Zaldoten, déi sech iwwer Dausende Kilometer deplazéiert hunn. An dëser Zäit koum et och zu enger Entwécklung vum Sëldnertum. Sou hunn d'Awunner vu Sagalassos a Pisidien laang Zäit Sëldner gestallt, virun allem fir d'Lagiden. Mä och d'Artisten an d'Philosophe si wäit gereest, sou zum Beispill de Klearchos vu Soloi, e Schüler vum Aristoteles, deem seng Presenz zu Ai Khanoum attestéiert ass. D'Kanner vun Notabele goufen dacks an déi grouss griichesch Stied geschéckt (Athen, Delphi asw.) fir hei en Enseignement an der Rhetorik ze kréien, déi fir eng politesch oder diplomatesch Carrière noutwenneg war. E gewëssene Moschiôn, Bierger vu Priene, huet seng Stad an de Concourse vun de Stied ronderëm vertrueden, a gouf duerno Ambassadeur bei de Seleukiden, an Egypten a spéider zu Roum. Et schéngt es, wéi wann hie bis op Petra an Arabien komm wier. Identesch Carrière waren näischt aussergewéinleches, a sinn dacks virkomm.
Och d'Dokteren, Artisten a Magistrate si gereest. Verschidde Stied haten et souguer léiwer, wann e Riichter aus enger anerer Stad de Fall iwwerholl huet, well dës zum Deel manner virageholl waren, oder manner ënner Drock gesat goufen. Heiduerch ass et och sécher zu engem Rapprochement tëscht de juristesche Praktiken tëscht de Stied komm. Aus wéi engem Grond och ëmmer e Griich an enger anerer Stad wéi senger eegener war, wann hie seng Saach hei gutt gemaach huet, gouf seng Presenz duerch en Dekret geéiert. Dacks goufen dës diplomatesch Relatiounen duerch d'Mythologie verstäerkt. Well all Stad behaapt huet, vun engem mythologeschen Heros ofzestamen, an d'griichesch Mythologie immens komplex ass, war et net schwéier, gemeinsam Virfahren ze fannen. Wéi déi kleng Stad Kytenion (Dorier) eng Ambassade an d'Haaptstad vu Lykien, Xanthos, geschéckt huet, hu si sech Méi ginn, e gemeinsame Virfahren ze fannen: den Apollo soll zu Xanthos op d'Welt komm sinn, an zu gläicher Zäit de mythesche Virfahre vun de Kytenier gewiescht sinn. Dës Praktike goufen immens eescht geholl an enger Zäit wou Mythos a Geschicht net ënnerscheet goufen, an et wichteg war ze beweisen, datt een en homereschen Heros als Virfahren hat. De Geste vum Alexander, deen, wéi e knapps an Asien ukomm war, den Apollo an de Patrokles geéiert huet, ass e weideren Zeie vun deem Gedanken.
Den Handel
Wat d'Ekonomie ugeet, sou goufen an der hellenistescher Period d'Suen ëmmer méi benotzt, besonnesch d'Sëlwermënzen. D'Diadochen hunn d'Sëlwermënzen, déi den Alexander agefouert hat, iwwerholl, an hunn doraus d'Währung vun der hellenistescher Welt gemaach. All Herrscher huet zwar seng eege Mënze gedréckt, mä si haten all dat selwecht Gewiicht, an hu sech vun engem Territoire an den nächste verbreet, ouni datt een huet misse Sue wiesselen. Dëst huet den Handel natierlech vereinfacht. Am 2. Joerhonnert v. Chr. hunn d'Lagiden an d'Attaliden allerdéngs op hirem Territoire verlaangt, datt nëmmen nach hir Mënze géife benotzt ginn. Duerch de Geldwiessel konnte si e grousse Gewënn maachen, well getosch gouf 1 zu 1, obschonn hir Mënze manner Gewiicht haten, wéi déi aner Mënze vun dëser Zäit. Fir d'alldeeglech Akeef hunn d'Herrscher eng Mënz aus Bronze drécke gelooss, déi eng reng lokal Roll gespillt huet.
D'Zentre vum hellenisteschen Handel hu sech verännert. Alexandria war en enormt Lager fir d'egyptesch Wueren, mä och d'Entrée fir déi ander Staate vum egyptesche Maart. Bis 168 v. Chr. war Rhodos den Haapthafen an der Egäis an e wichtegen Zentrum fir d'Redistributioun vum Weess. Politesch komplett onofhängeg huet Rhodos och net gezéckt, seng Handelsfräiheet mat de Waffen ze verdeedegen. Sou huet sech d'Insel géint d'Piraterie gewiert, a sech 220 v. Chr. souguer mat Byzanz ugeluecht. Fir Rhodos fir seng Neutralitéit ze bestrofen, huet Roum, wat am Konflikt mat Makedonien war, aus Delos e Fräihafe gemaach. Sou gouf aus Delos den Haaptpunkt vum ägäeschen Handel, an och den Haaptsklavemaart vun der Regioun bis zu der Zerstéierung duerch de Mithridates am Joer 88 v. Chr. Kontinentalgriicheland war an enger déiwer wirtschaftlecher Kris baussent der ägäescher Welt. Déi verschidden hellenistesch Räicher hu gréisstendeels hir Produite selwer produzéiert. Griicheland huet nach ëmmer vill Fruucht gebraucht, an d'Präisser sinn an d'Luucht gaangen. Ausserdeem gouf nëmme wéineg Wäin an Ueleg exportéiert, souwéi Luxusproduiten, déi d'Handwierk zu Athen a Korinth um Liewe gehalen hunn. Sou koum et zu enger konstanter Aarmut vun der Bevëlkerung, an d'Léin si gefall. Fir vill fräi Leit war et schwéier eng Aarbecht ze fannen, déi eenzeg Léisung war d'Sëldnertum.
Wat den Handel am Persesche Golf, am Roude Mier oder an Zentralasien ugeet, sou ass duerch e Manktem un Dokumenter nëmme wéineg iwwer den Handel an dëse Regioune bekannt. D'Historiker hunn d'Tendenz de groussen internationalen Handel ze minimiséieren, a virun allem op eng Opdeelung vun de Mäert opmierksam ze maachen (Delos huet bal nëmmen Handel mat der Egäis bedriwwen, an nëmme wéineg mam Orient) souwéi d'Wichtegkeet vum regionalen Handel z'ënnersträichen.
Hellenistesch Konscht
Laang Zäit gouf d'hellenistesch Konscht als mannerwäerteg am Verglach mam klasseschen Zäitalter ugesinn, dës Meenung huet sech hautdesdaags allerdéngs verännert. D'Multiplikatioun vun hellenistesche Kinnekräicher huet zu enger Diffusioun vun artistesche Praktiken an Techniken an der Architektur, der Skulptur an an der Wandmolerei gefouert.
Artistesch Erfindunge goufen och net méi exklusiv a Kontinentalgriicheland gemaach: sou ass zu Pergamon den "hellenistesche Barock" opkomm, wouvun zum Beispill de monumentale Pergamonaltor. Rezent archeologesch Entdeckungen hu Wandmolereien zu Vergina (Aigai) a Makedonien gewisen, souwéi och a Bulgarien.
An dëser Period gouf och ëmmer manner op Vase gemoolt, an et gouf méi an der "klenger" Konscht geschafft: Metallaarbechten, Elfebeen oder och Glas, Mosaik asw. D'Tounfiguren hunn de reliéise Kader verlooss, an et goufen éischter Zeenen aus dem alldeegleche Liewe representéiert, allerdéngs och "Groteske" wéi zu Smyrna oder Alexandria, déi d'"klassesch griichesch Schéinheet" a Fro gestallt hunn.
Roskosmos
Roskosmos (Роскосмос) ass d'Raumfaartagentur vum Russesche Staatebond. D'Agentur ass fir den ziville Raumfaartprogramm vum Land zoustänneg an huet hire Sëtz am Stärestiedchen no bei Moskau. Si gouf 1992 no der Opléisung vun der Sowjetunioun an der Grënnung vum Russesche Staatebond gegrënnt an huet déi néideg Ressource vun der sowjetescher Raumfaart iwwerholl. Fréier Nimm vun der Agentur sinn RKA (Rossijskoje Kosmitscheskoje Agenstwo), RAKA (Rossiiskoje Awiazionno-Koswitscheskoje Agenstwo) an Rosaviakosmos.
Laang Zäit gouf d'Raumstatioun Mir vun der russescher Raumfaartagentur gefouert, déi sech trotz Finanzéierungsschwieregkeeten nach aacht Joer méi laang wéi virgesinn am Déngscht gehalen hat. Si gouf den 23. Mäerz 2001 opginn, well een sech op d'ISS konzentréiere wollt.
Zanter der Astellung vum Space-Shuttle-Programm bedeelegt Russland sech elo haaptsächlech beim Ravitaillement vun der ISS, woubäi Sojus-Rakéite mam Sojus-Raumschëff a mam Progress-Raumtransporter agesat ginn.
Roskosmos ass Vollmember vum Consultative Committee for Space Data Systems (CCSDS).
Raumfaartprogramm 2006-2015
Den 22. Oktober 2005 gouf de Raumfaartprogramm 2006-2015 vun der russescher Regierung offiziell ugeholl.
Den neie Raumfaartprogramm huet fir d'Joren 2008 bis 2010 virun allem virgesinn, d'Ausféierung vum Satellittepark duerch nei Kommunikatiouns-, Wieder- an Äerdobservatiounssatellitten ze verbesseren. Zudeem sollt de Bau vun neien ISS-Moduler, d'Fobos-Grunt-Marsmissioun, d'Venera-D-Venusmissioun, d'Luna-Glob-Moundmissioun an en ettlech wëssenschaftlech Satellitte finanzéiert ginn.
Weiderhi steet d'Moderniséierung vun de russeschen Drorakéiten op dem Programm: Déi ofschléissend Aarbechten un de Sojus-2 an Angara-Rakéiten, Konzeptstudien iwwer Weiderentwécklungen (z. B. Sojus-3) souwéi e Projet zu der Entwécklung vu recycléierte Dréier vun der nächster Generatioun, an deem Russland zesumme mat der ESA schafft (Orjol-Programm). Och de Kliper-Programm gouf budgetéiert, d'Raumschëff sollt 2012 oder 2013 säin Éischtfluch absolvéieren an nom Kaf vum Hiersteller RKK Energija duerch Roskosmos am Juli 2007 ganz agestallt ginn. Et soll dann duerch d'Raumschëff Rus an déi bäigeuerdert Rus-M-Drorakéit ersat ginn, déi 2011 awer och gestrach goufen.
Direkteren
Zanter der Grënnung hat Roskosmos follgend Leeder:
Fred Berend
De Fred Berend, gebuer de 25. Mäerz 1965, ass e lëtzebuergesche Schachspiller an -trainer, dee fir de Cercle des échecs Dudelange spillt (Saison 2009/2010). 1994 krut hien den Titel vum Internationale Meeschter.
Seng maximal erreecht Elo-Zule louch bei 2425 (Januar/Juli 1996) ; am Juli 2012 louch dës bei 2373, woumat hien dunn deen drëttstäerkste lëtzebuergesche Schachspiller war. Am Juli 2010 stoung hien op Plaz 2671 vun der Weltranglëscht.
Seng Fra Elvira ass och Schachspillerin.
Fédération chrétienne du personnel des transports
D'Fédération chrétienne du personnel des transports (FCPT-Syprolux) ass eng Gewerkschaft zu Lëtzebuerg fir d'Personal vun der Eisebunn, dem Stroossentransport, der ziviller Loftfaart an der Banneschëfffaart.
Rybnoje
Rybnoje gouf an de Joren 1594–97 als Duerf fir d'éischt ernimmt. 1961 krut et d'Stadrechter.
Lieder
Lieder ass e strapazéierfäegt a flexibelt Material, dat aus der Haut vun Déiere gemaach gëtt. Déi Haut gëtt gegierft an domat cheemesch haltbar gemaach, awer hir natierlech Faserstruktur bleift dobäi erhalen. Lieder gëtt fir eng ganz Rei vu Produkter benotzt, wéi zum Beispill fir Bicher ze bannen, an der Moud (Schung, Rimmer, Jacketten, Poschen....) oder an der Miwwelproduktioun (Fotellen, Still...).
Dat meescht Lieder gëtt aus der Haut vu Ranner, Geessen oder Schof gemaach. Et gëtt awer och Lieder aus der Haut vu Krokodilen, Büffelen, Känguruen, Schlaangen, Straussen an aneren Déieren.
Derbamont
Derbamont ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.
Duerch d'Gemeng leeft de Robert en Niewefloss vun der Gitte.
Quand je te rêve
Quand je te rêve ass e Lidd vun der franséischer Sängerin Céline Carzo, komponéiert vum Jean-Charles France a getext vum Thierry Delianis. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1990 zu Zagreb, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 13. Plaz mat 38 Punkten.
Denu
Denu ass eng Stad am Gemengendistrikt Ketu South an der Regioun Volta am Ghana. Se läit no bei der Grenz mam Togo an ass d'Haaptstad vun hirem Distrikt.
Repo Man (Film)
Ëm wat geet et am Film?
Den Otto Maddox, a jonke Punk aus Los Angeles, verléiert seng Frëndin a seng Aarbecht, a gëtt da vun enger Firma engagéiert, déi Autoen recuperéiert, z. B. well d'Besëtzer hir Schold net bezuelen. Op een Auto, e Chevrolet, ass eng aussergewéinlech héich Zomm als 'Rekuperatiounsbelounung' ausgesat, wat mam Inhalt vu senger Mall ze dinn huet...
Tab Hunter
Den Tab Hunter, gebuer als Arthur Andrew Kelm den 11. Juli 1931 zu New York a gestuerwen den 8. Juli 2018 zu Santa Barbara a Kalifornien, war en US-amerikanesche Schauspiller a Popsänger.
Campus francophone
De Campus francophone ass e Schoulkomplex deen zu Gaasperech tëscht der Autobunn A3, der Rue Albert Einstein, dem Boulevard de Kockelscheuer an der Rue de la Francophonie gebaut gouf. De Grondsteen gouf den 21. Juni 2016 geluecht. Den éischten Deel vum Komplex (Primaire) ass am September 2017 an den zweeten Deel (Secondaire) ass no der Fuesvakanz, den 19. Februar 2018 opgaangen.
De ganze Komplex begräift op enger Fläch vu 5,4 ha engersäits d'“École française de Luxembourg” an anersäits de “Lycée Vauban”. Um neie Campus hunn déi béid Institutioune fusionéiert fir ënnert dem gemeinsamen Numm “Vauban, École et lycée français de Luxembourg” ze funktionéieren. D'Gestioun, d'Organisatioun, d'Astelle vum Personal asw. gëtt vun enger A.s.b.l. mam selwechten Numm gemaacht.
De Campus besteet aus engem Deel fir d'Primärschoul fir ongeféier 800 Schüler an engem fir de Secondaire mat bis zu 1500 Schüler. Do dernieft gëtt et nach Sportariichtungen, eng Kantin a Gebailechkeete fir d'Verwaltung a fir Manifestatiounen. Nom franséische Schoulsystem besteet de Primaire aus der École maternelle an der École élémentaire an de Secondaire aus dem Collège an dem Lycée. Den Effectif vum Personal fir de ganze Site gëtt op 270 Persoune geschat.
De Käschtepunkt vum ganze Komplex läit bei 135 Milliounen Euro, vun deenen 80% vum Lëtzebuerger Staat iwwerholl ginn. Déi aner 20% bezilt de Lycée Vauban, deen dofir e Prêt opgeholl huet a fir deen de franséische Staat Bierg steet.
Observatoire Kvistaberg
Den Observatoire Kvistaberg (schweedesch: Kvistabergs observatorium) ass en Observatoire an der schweedescher Gemeng Upplands-Bro, déi zu der Universitéit Uppsala gehéiert an tëscht Uppsala a Stockholm läit.
Den Observatoire war en Don vum Nils Tamm, engem Kënschtler deen a senger Jugend zu Uppsala Astronomie ënner dem Nils Christofer Dunér an dem Östen Bergstrand studéiert hat a säi ganzt Liewen e begeeschterten Amateurastronom bliwwe war. Duerch den Asaz vum Prof. Åke Wallenquist an dem Prof. Gunnar Malmquist vun der Universitéit Uppsala, gouf den Observatoire mat enger grousser Schmidt-Kamera mat enger Apertur vun engem Meter ausgeriicht. De Wallenquist gouf den éischten Direkter (1948-1970), gefollegt vum Tarmo Oja (1970-1999) an dem Claes-Ingvar Lagerkvist (1999-2007).
Am Joer 2004 huet d'Universitéit Uppsala decidéiert den Observatoire zouzemaachen. Den Terrain an d'Haaptgebäi goufen un d'Gemeng Upplands-Bro verkaf. An de Kuppele gouf an Zesummenaarbecht mat der Gemeng e Musée ageriicht, dat een 2009 ënner der Leedung vum Bengt Edvardsson opgemaach huet.
François Demuth
De François Demuth, gebuer 1884 a gestuerwen ?.., ass e lëtzebuergesche Sculpteur.
Zesumme mam Léon Nosbusch huet hien den Aadler vum Monument zu Duelem realiséiert a mam Ernest Grosber huet hien de Fiisschen um Michel-Rodange-Monument um Knuedler ëmgesat.
Mulanje (Biergmassiv)
De Mulanje-Massiv (op Englesch: Mulanje Massif oder Mount Mulanje, op Nyanja: Phiri la Mulanje) ass e Biergmassiv am Süde vun afrikaneschem Land Malawi, ronn 60 km südëstlech vun der Stad Blantyre.
Den héchste Punkt ass mat 3.002 m de Sapitwa, dee gläichzäiteg den héchste Bierg am Malawi ass.
The River Wild
The River Wild ass en amerikaneschen Abenteuer- a Kriminalfilm vum Curtis Hanson aus dem Joer 1994.