cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Capitani
Budget
De Budget vun der 1. Staffel louch bei 2,6 Milliounen Euro. Dovu sinn 2,1 Millioun eng Subventioun vum Film Fund Luxembourg, deen ausserdeem 2017 eng Hëllef fir d'Schreiwe vum Dréibuch vu 50.000 Euro bäigesteiert huet. . RTL huet 300.000 Euro bäigedroen, de Rescht ass vu Samsa an Artemis (B).
Am Juni/Juli 2020 huet de Filmfong 120.000 Euro fir d'Schreiwe vun enger 2. Staffel subventionéiert. Am November 2020 huet de Filmfong eng weider 1.300.000 Euro fir d'Dréiaarbechte bäigesteiert; dee Subside gouf am Februar 2021 op 1.700.000 Euro erhéicht. Am ganze soll déi zweet Staffel eng 4 Millioune kaschten, wouvun en Deel duerch eng Koproduktioun mat der Belsch ofgedeckt gëtt.
Spectateuren
Enger Enquête vun TNS ILRES no hunn 147.500 Spectateuren, wat 29% vun de Residente vu 16 Joer a méi sinn, eng Rei bis all d'Episode vun der éischter Staffel live dënschdesowes op RTL Télé Lëtzebuerg gekuckt. Zousätzlech hunn 137.500 Leit op d'mannst een Episod um Internet am Replay gekuckt. Am Ganze goufe 518.000 Videoen am Replay gekuckt. Bei enger Ëmfro vun InternetPanel.lu soten 90.4 % vun de Leit, si géife sech eng zweet Staffel wënschen.
Famill de Lannoy-Clervaux
D'Famill de Lannoy-Clervaux ass déi lëtzebuergesch Branche vum Haus de Lannoy. Si huet bis an d'19. Joerhonnert bestanen a goung zeréck op de Claude de Lannoy, dee sech 1617 mat der Claudine d'Eltz bestuet hat. Si war d'Duechter vum Godefroid d'Eltz an der Elisabeth de Heu, déi d'Schlass an d'Herrschaft vu Klierf nom Doud vun hirem Papp, dem Gaspar de Heu vu Beefort, geierft hat.
Capitani
Spectateuren
Fënnef Deeg, nodeems s'op Netflix lancéiert gouf, war d'Serie a 46 Länner ënner den 10 am meeschte gekuckte Serien, an an dräi dovun (Argentinien, Griicheland an Uruguay) esouguer op Nummer 1. Am Juni 2021 housch et vu Säite vum Produzent Claude Waringo, Capitani wier bis dohin op Netflix vun 18 Millioune Leit gesi ginn.
Famill de Lannoy-Clervaux
Nom Doud vun der Elisabeth de Heu hirem Brudder Godefroid, am Joer 1631, ass d'Baronnie vu Klierf un de Claude an d'Claudine de Lannoy-d'Eltz gefall a si hunn d'Schlass vu Klierf iwwerholl.
Den Albert Eugène de Lannoy gouf 1643 den Nofollger vu sengem Papp Claude de Lannoy. Hien huet sech mat der Anne Marie de Reede de Sasfeld, “dame de Bolland (Boland)”, bestuet. Hien ass 1697 gestuerwen. Seng Nofollger ware seng Jongen Adrien Gérard a François Ferdinand.
Capitani
Spectateuren
Eng TNS-ILRES-Enquête zu der 2. Staffel huet erginn, dass 44% vun allen Awunner am Land iwwer 16 Joer (232.000) tëscht Februar a Mee 2022 d'Fortsetzung vun der Krimiserie op der Tëlee oder an den digitale Medie vun RTL verfollegt hunn.
Famill de Lannoy-Clervaux
Den Adrien Gérard de Lannoy, deen aus sengem Bestietnes mat der Baronne Jeanne Thérèse Claire de Bocholtz keng Kanner hat, ass 1730 gestuerwen. Säin Ierwe war säin Neveu Damien Adrien Gérard de Lannoy, deem seng Mamm, d'Apolline von der Horst, d'Ierwin vun Hamm op der Prüm war. Den Damien Adrien Gérard Ernest de Lannoy hat sech 1724 mat der Aldegonde Louise Françoise de Warnant, “dame de la Neufville” (Neuville-en-Condroz) bestuet. Domat ware bannent knapps engem Joerhonnert d'Lännereie vu Klierf (Herzogtum Lëtzebuerg), Bolland (Herzogtum Limburg), Hamm a La Neuville (Prënzbistum Léck) an de Besëtz vun der Famill de Lannoy-Clervaux komm. Dem Damien Adrien Gérard säi Fils Adrien Jean Baptiste († 1797) hat sech 1753 mat der Comtesse Constance Polixène Reine Stanislas de Wignacourt bestuet; d'Koppel hat dräi Kanner:
Nom Grof Félix hu seng Jonge Léopold an Adrien successiv am Schlass gewunnt. Si sinn allebéid ouni Kanner gestuerwen, de Grof Léopold am Joer 1841 an de Grof Adrien am Joer 1854.
Den Adrien war de leschte Vertrieder vun der Branche de Lannoy-Clervaux; no sengem Doud ass déi ganz Ierfschaft laut Testament u seng Fra, d'Aldegonde Ursule Florence Marie Amélie de Tornaco, “Amélie” genannt , gaangen. D'Testament gouf vu sengem schonn ernimmte Cousin, dem Grof Napoléon de Lannoy-Clervaux, Prënz vu Rheina-Wolbeck, attackéiert. Deen huet awer de Prozess, dee sech jorelaang higezunn hat, verluer. An der Tëschenzäit war d'Amélie de Lannoy-Clervaux den 8. Mee 1856 gestuerwen an d'Ierfschaft ass un hir Ierwe gaangen a sou ass en Deel un d'Famill de Berlaimont (Berlaymont) ganngen an en aneren un d'Famill de Tornaco wéi z. B. d'Schlass vun Neuville-en-Condroz.
Feierstengszalot
Feierstengszalot ass eng typesch lëtzebuergesch Fleeschzalot aus Rëndfleesch.
Originelles
Et sinn der och déi reiwen d'Zaloteschossel mat enger Knuewelekszéiw an, anerer huelen nach déi eng oder aner weider Ingredienten dobäi, wéi z. B. 2 Iessläffel Kaperen, 100g Essegkornischongen an Tranchë geschnidden, oder 75ml Schmant.
Zirkummeridian
D'Zirkummeridian-Method vun der Astronomie a vun der Astrometrie ass eng Method fir d'Bestëmme vun der lokaler Stärenzäit resp. vun der geographescher Längt. Als Nieweprodukt kritt een och déi genee Nord-Süd-Richtung. Et observéiert een dofir e Stär an der selwechter Héicht virun an no sengem Héchststand, also am Südsüdosten an am Südsüdwesten.
Duerch déi béid Zäit- a Wénkelmiessunge kritt een den Ament vum Meridianduerchgank an d'Richtung vum Meridian (Süden). Duerch Vergläiche vun der Duerchgankszäit mat engem Zäitzeechen ass eng geographesch Längtebestëmmung méiglech.
Virgangsweis
D'Miessung ka mat engem astronomeschen Universalinstrument, engem Theodolit oder (bei manner Genauegkeetsuspréch) mat engem Sextant gemaach ginn. Et waart ee bis de Stär den Horizontalfuedem vum Instrument kräizt, a stoppt an dësem Moment d'Auerzäit. Wann een nieft der Zäitbestëmmung zousätzlech déi genee Südrichtung bestëmme wëll, ass och de jeeweilegen Horizontalwénkel ofzeliesen.
D'Stärenhéicht muss zwar op béide Säite vum Meridian déi selwecht sinn (z. B. andeems d'Teleskop geklemmt bleift), awer hire geneeë Wäert ass net erfuerdert. Gëtt dogéint den Héichtewénkel resp. d'Zenitdistanz op engem geneeën Deelkres ofgelies, ka bei Kenntnes vun der Deklinatioun vum Stär och eng Breedebestëmmung gemaach ginn.
Institut fir Radioastronomie am Millimeterberäich
D'Institut fir Radioastronomie am Millimeterberäich (IRAM) ass en internationale Radioobservatoire.
D'IRAM gouf am Joer 1979 gegrënnt a gëtt an däitsch-franséisch-spuenescher Zesummenaarbecht bedriwwen. Dréierorganisatioune sinn d'Max-Planck-Gesellschaft, de franséische Centre national de la recherche scientifique (CNRS) an de spueneschen Instituto Geográfico Nacional (IGN). D'IRAM bedreift zwéin Observatoirë fir Radioastronomie. Béid stinn op enger grousser Héicht, well do d'Duerchléissegkeet vun der Äerdatmosphär fir Radiowelle vun 1–3 mm Wellelängt méi gënschteg ass.
D'Institut huet Ariichtungen zu Grenoble an zu Granada fir d'technesch Entwécklung an Ënnerstëtzung, d'Verwaltung an de wëssenschaftleche Gebrauch.
30 m-Teleskop um Pico del Veleta
Den Eenzelteleskop mat 30 m Reflekterduerchmiesser steet op enger Héicht vun 2.920 m an der Géigend vum Pico Veleta an der Sierra Nevada a Südspuenien, ronn 50 km südëstlech vu Granada. Zanter den 1980er Joren ass et dat weltgréisst Radioteleskop fir de Wellelängteberäich vu 4 mm bis erof op 1 mm, wat engem Frequenzberäich vun 72 bis 300 GHz entsprécht. Et ass ee vun den empfindlechste Radioteleskope vun der Welt fir Miessunge bei kuerze Millimeterwellelängten.
Koordinaten:
Millimeter-Interferometer um Plateau de Bure
Um 2.552 m héije Plateau de Bure am Dévoluy-Massiv an de franséischen Alpe steet zanter 1988 e Radiointerferometer vu 6 Antenne mat jee 15 m Duerchmiesser fir Observatioune mat héijer Wénkelopléisung bei Wellelängte vun 1, 2 an 3 mm. Mat gréissten Distanze vu 760 m, tëscht den Antenne, gëtt eng Wénkelopléisung bis zu 0,4 Bousekonnen erreecht.
Gianni Franciolini
Den Gianni Franciolini gebuer den 1. Juni 1910 zu Florenz a gestuerwen den 1. Januar 1960 zu Roum war en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
Zoran Milanović
Den Zoran Milanović, gebuer den 30. Oktober 1966 zu Zagreb, ass e kroatesche Politiker. Hien ass de Leader vun der mëtt-lénkser Sozialdemokratescher Partei vu Kroatien (SDP). Vum 23. Dezember 2011 bis de Januar 2016 war hie Premierminister a Kroatien. De 5. Januar 2020 gouf hien am zweeten Tour zum neie President vu Kroatien gewielt.
Institut fir Radioastronomie am Millimeterberäich
Millimeter-Interferometer um Plateau de Bure
Koordinaten:
Zoran Milanović
Den Zoran Milanović huet zanter 1993 am kroateschen Ausseministère geschafft, a war ë. a. Conseiller an der kroatescher Ambassade bei der NATO an de EU zu Bréissel.
2004 gouf en an de Comité directoire vun der SDP gewielt. Um ausseruedentleche Pareikongress am September 2007 gouf zum Nofollger vum zeréckgetruedene Parteipresident Ivica Račan gewielt.
No de Parlamentswale vun 2007 koum et zu enger Koalitiounsregierung ënner dem Premier Ivo Sanader (HDZ), d'SDP goung an d'Oppositioun. De Milanovic gouf am Mee 2008 zum Parteipresident erëmgewielt. 2011 huet d'SDP sech mat 3 anere Lénksparteien am Walkampf zesummegedoen, der sougenannter Kukuriku-Koalitioun, déi d'Wale mat enger absolutter Majoritéit gewonnen huet.
De Milanović gouf vum Parlament zum Premierminister gewielt an huet säin Amt den 23. Dezember 2011 ugetrueden. 2016 gouf den Tihomir Orešković säin Nofollger.
Hien ass bestuet an huet 2 Kanner.
Camillo Mastrocinque
De Camillo Mastrocinque, gebuer den 11. Mee 1901 zu Roum a gestuerwen den 23. Abrëll 1969 zu Roum war en italieenesche Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
Canton de Vandœuvre-lès-Nancy
De Canton de Vandœuvre-lès-Nancy ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nanzeg am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Zentralbüro ass zu Vandœuvre-lès-Nancy.
Spoo
Spoo ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Mario Soldati
De Mario Soldati gebuer de 17. November 1906 zu Turin a gestuerwen den 19. Juni 1999 zu Tellaro war en italieeneschen Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
Canton du Nord-Toulois
De Canton du Nord-Toulois ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Nanzeg an Toul am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Zentralbüro ass zu Liverdun.
Cours après le temps
Cours après le temps ass e Lidd vun der franséischer Sängerin Svetlana, komponéiert vum Cyril Assous a getext vum Michel Jouveaux. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1982 zu Harrogate, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 6. Plaz mat 78 Punkten.
Amours mortes (Tant de peine)
Amours mortes (Tant de peine) ass e Lidd vun der franséischer Sängerin Danièle Dupré, komponéiert vum Jean-Pierre Kemmer a getext vum Jacques Taber. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1957 zu Frankfurt am Main, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 4. Plaz mat 8 Punkten.
Grand Prix de Rennes 2001
Den '''23. Grand Prix de Rennes''' gouf den 8. Abrëll 2001 gefuer. Et war déi fënneft Kompetitioun vun der Coupe de France 2001.
D'Course gouf vum Italieener Davide Casarotto gewonnen.
Jos Koetz
De Jos Koetz oder Joseph Koetz, gebuer den 29. Mee 1897 zu Esch-Uelzecht an do gestuerwen den 13. Juni 1976, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1920 zu Antwerpen, 1924 zu Paräis an 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Tëscht dem 28. August 1920 am 15. Abrëll 1928 huet de Jos Koetz 11-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Canton de Meine au Saintois
De Canton de Meine au Saintois ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Nanzeg an Toul am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Zentralbüro ass zu Vézelise.
Sweta
De Begrëff Sweta respektiv Sveta bezeechent:
Paris-Camembert 1987
Déi '''48. Editioun vu Paris-Camembert''' gouf den 21. Abrëll 1987 gefuer.
Danièle Dupré
D'Danièle Dupré, gebuer 1938 a gestuerwen 2015, war eng franséisch Sängerin. Si war just an den 1950er Joren aktiv.
Si huet Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1957 zu Frankfurt am Main mam Lidd "Amours mortes (Tant de peine)" vertrueden. Si koum op déi 4. Plaz mat 8 Punkten.
D'Dupré hat och d'Experienz als Schauspillerin an enger franséischer Tëleesproduktioun. No der Museks- a Schauspillcarrière huet si a Brasilien gewunnt an als Designerin geschafft.
Amphitheater vun El Jem
Den Amphitheater vun El Jem (heiansdo och Kolosseum vum Thysdrus genannt) ass en archeologesche Site zu El Jem, an Tunesien. Dësen Amphitheater, deen zanter 1979 op der UNESCO-Lëscht vum Weltkulturierwe steet, gouf ëm 238 zu Thysdrus gebaut (haut e Faubourg vun El Jem), zu der Zäit, wéi dat haitegt Tunesien zu der Réimescher Provënz Africa genéiert huet.
Carlo Ludovico Bragaglia
De Carlo Ludovico Bragaglia gebuer den 8. Juli 1894 zu Frosinone a gestuerwen de 4. Januar 1998 am Alter vun 103 Joer zu Capri war en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
Amphitheater vun El Jem
Et ass deen drëttgréissten Amphitheater an ee vun den am beschten erhalene réimesche Sitën op der Welt. En ass 148 Meter laang an 122 Meter breet, an hat Plaz fir 35.000 Leit.
Charles Mersch
De Charles Mersch, gebuer de 17. Januar 1908 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen den 29. Januar 1996, war e lëtzebuergesche Waasserballspiller an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Emile Kolb
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1924 zu Paräis an 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Tëscht dem 29. Mee 1924 am 1. Mäerz 1931 huet den Émile Kolb 14-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Duchscher
Duchscher ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Francis Kremer
De Francis Kremer, gebuer de 24. Mäerz 1956, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
De 7. Juni an de 6. Oktober 1979 huet de Francis Kremer fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Grand Prix de Rennes 2003
De '''25. Grand Prix de Rennes''' gouf de 6. Abrëll 2003 gefuer. Et war déi fënneft Kompetitioun vun der Coupe de France 2003.
D'Course gouf vum Russ Oleg Grischkin gewonnen.
Sylvaner
De Sylvaner ass eng wäiss Riefzort.
Lëtzebuerg
Op der Lëtzebuerger Musel gouf 2011 de Sylvaner op enger Fläch vun 0,64 ha ugebaut.
Pinot noir précoce
De Pinot noir précoce ass eng Riefzort déi duerch natierlech Mutatioun aus dem Pinot noir entstanen ass.
Lëtzebuerg
Op der Lëtzebuerger Musel gouf 2010 de Pinot noir précoce op enger Fläch vun 2,01 ha ugebaut.
Internationale Fluchhafen Taschkent
De Fluchhafen huet zwou Haaptpiste vu 4.000 respektiv 3.905 Meter Längt.
Et gëtt zwéin Terminalen, ee fir international Flich deen 2001 nei gebaut gouf, an direkt donieft e méi e klenge fir nationaler. All Joer passéieren do eng 2 Millioune Passagéier. Ronn zwou Dose Fluchgesellschafte fléie vun do fort. Fir Uzbekistan Airways ass et d'Haapt-Dréikräiz.
Gewürztraminer
Lëtzebuerg
Op der Lëtzebuerger Musel gouf 2010 de Gewürztraminer op enger Fläch vun 20,47 ha ugebaut.
Grand Prix de Rennes 2002
De '''24. Grand Prix de Rennes''' gouf de 7. Abrëll 2002 gefuer. Et war déi sechst Kompetitioun vun der Coupe de France 2002.
Federatioun Eist Land - Eis Sprooch
Ënner dem Numm Federatioun Eist Land - Eis Sprooch, kuerz FELES, gouf de 6. Oktober 1984 e Veräi mat rietsextremer an nationalistescher Ausriichtung gegrënnt. De Sëtz vum Veräi war an der Stad Lëtzebuerg.
Luxemburgia octandra
D'Luxemburgia octandra ass eng Planzenaart aus der Gattung Luxemburgia an der Famill vun den Ochnaceae.
Federatioun Eist Land - Eis Sprooch
Nieft dem Slogan "Eist Land - Eis Sprooch" am Numm vun der Organisatioun war eng vun den Haaptfuerderunge vun der FELES "Kee Walrecht fir Auslänner" a "Lëtzebuerg de Lëtzebuerger".
Luxemburgia octandra
D'Aart ass am Bundesstaat Minas Gerais vu Brasilien endeemesch.
Se gouf 1823 vum franséische Biolog Auguste de Saint-Hilaire beschriwwen.
Sauvignon
Lëtzebuerg
Op der Lëtzebuerger Musel gouf 2013 de Sauvignon op enger Fläch vun 0,48 ha ugebaut. Deen Ubau gouf nëmme fir wëssenschaftlech Zwecker a Versich gemaach.
Luxemburgia corymbosa
D'Luxemburgia corymbosa ass eng Planzenaart aus der Gattung Luxemburgia an der Famill vun den Ochnaceae.
D'Aart ass am Bundesstaat Minas Gerais vu Brasilien endeemesch.
Se gouf 1826 vum franséische Biolog Auguste de Saint-Hilaire beschriwwen.
Luxemburgia speciosa
D'Luxemburgia speciosa ass eng Planzenaart aus der Gattung Luxemburgia an der Famill vun den Ochnaceae.
Canal des Ardennes
De Canal des Ardennes ass e Schëffskanal an de franséischen Ardennen deen d'Däller vun der Meuse an der Aisne matenee verbënnt.
Luxemburgia speciosa
Se gouf 1826 vum franséische Biolog Auguste de Saint-Hilaire beschriwwen.
Canal des Ardennes
De Kanal ass am Freycinetgabarit gebaut an ass 87,779 Kilometer laang. En huet e Scheetbaseng a 44 Schleisen, dovun der 37 zur Säit vun der Aisne a 7 zur Säit vun der Meuse. Bei Saint-Aignan gëtt et en 197 Meter laangen Tunnel.
D'Waasseralimentation um Scheet gëtt duerch de Séi vu Bairon garantéiert.
Swetlana (Virnumm)
Swetlana (russ. Светлана, och Svetlana/Zvetlana transkribéiert; ukr. Свїтлана - Svitlana) ass en ostslawesche weibleche Virnumm, deen "déi Hell", "d'Liicht" oder "déi Wäiss" bedeit. Ganz populär ass e virun allem a Russland.
Eugène Kuborn
Den Eugène Kuborn, gebuer de 14. November 1902 zu Wolz a gestuerwen den 12. Februar 1991 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik.
1921 huet hie seng éischt Landesrekorden am 400 Meter Kraul an am 100 Meter Réck opgestallt.
Hie gouf fir d'Olympesch Summerspiller 1924 zu Paräis an 1928 zu Amsterdam, selektionéiert, wou hien am 100 Meter Réck an am Waasserball participéiert huet.
Vu Beruff war hien Hals-Nues-Ouerendokter an der Jousefsklinik um Fëschmaart.
Canton de Nancy-1
De Canton de Nancy-1 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nanzeg am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Nanzeg.
Pico do Fogo
De Pico do Fogo ass e Stratovulkan op der Insel Fogo, déi zu den Insele vum Cap Vert gehéiert. Mat enger Héicht vun 2829 Meter ass et den héchste Punkt vum Land, an ausserdeem deen eenzegen aktive Vulkan vum Archipel.
De Kegel vum Pico do Fogo ass ongeféier 1200 Meter héich op der Ostsäit vun der Caldera vun der Insel (Chã das Caldeiras), déi am Fong een eenzege grousse Vulkan ass. D'Caldera selwer ass op enger Héicht vu 1600 bis 1700 Meter iwwert dem Mier, an huet en Duerchmiesser vun enger 9 Kilometer.
E gewaltegen Ausbroch vum Pico, am Joer 1680, huet der Insel, déi dunn São Filipe genannt gouf, hiren haitegen Numm ginn: Fogo heescht "Feier" oder och "Liichttuerm".
1785, 1799, 1847, 1852, 1857, 1951, 1995 an 2014/15 gouf et weider Eruptiounen.
Bei där vum 2. Abrëll 1995, bei där d'Lava just bannen an d'Chã das Caldeiras gelaf ass, ass e klengen Niewevulkan entstanen, de Pico Pequeno ("klenge Pico"), deem seng Spëtzt op enger Héicht vun 1950 Meter ass. Dës Eruptioun huet grouss Deeler vum fruchtbaren Deel vun der Caldera mat Lava zougeschott, op där Aker- a Wäibau bedriwwe goufen.
Max-Planck-Institut fir Radioastronomie
D'Max-Planck-Institut fir Radioastronomie (MPIfR) steet zu Bonn-Endenich an Nordrhein-Westfalen.
Pico do Fogo
Den 23. November 2014 koum et zu enger neier Eruptioun, déi bis an de Februar 2015 gedauert huet. En zéiege Lavafloss huet dobäi praktesch de Rescht vum landwirtschaftlech genotzte Buedem zougeschott, an déi zwou kleng Uerschafte Portela a Bangaiera (déi mat Zäiten evakuéiert gi waren) goufe bal komplett zerstéiert.
Max-Planck-Institut fir Radioastronomie
D'Haaptaarbechtsgebidder vum Institut sinn d'Radioastronomie an d'Infraroutastronomie. D'Max-Planck-Institut fir Radioastronomie gouf am Joer 1966 gegrënnt. Vun do u gouf den Opbau vum 100-Meter-Radioteleskop Effelsberg bei Münstereifel-Effelsberg an Ugrëff geholl, an de Betrib am Joer 1972 ugefaangen.
Nieft dem MPIfR ass och d'Argelander-Institut fir Astronomie vun der Universitéit Bonn am Gebaikomplex ugesidelt.
Klëppelkrichmonument um Lampertsbierg
D'Klëppelkrich-Monument um Lampertsbierg an der Stad Lëtzebuerg erënnert un déi 30 Klëppelkriger vu Lëtzebuerg, déi, op der Plaz wou d'Monument steet, vum Januar bis de Mee 1799 higeriicht goufen.
D'Monument steet um Eck vum Nikloskierfecht, um ieweschten Enn vun der Allée des résistants et des déportés, op der Kräizung mat der Faïenceriesstrooss. D'Monument gouf op d'Initiativ vum François Mersch hin opgeriicht. De Plang war vum Edmond Lux. Et gouf 1972 ageweit.
Historeschen Hannergrond
Nodeem 1798 déi franséisch Besatzung d'Klëppelkriger niddergeschloen hat, koumen déi Haaptverantwortlech vun hinne viru Geriicht. Zu Lëtzebuerg goufen 30 vun hinnen zum Doud verurteelt an um Lampertsbierg, op der Plaz vum haitege Monument, duerch d'Guillotine oder Erschéissen higeriicht, ënner hinnen och de Michel Pintz (de Schéifer vun Aasselbuer).
D'Initiativ fir d'Monument
De François Mersch hat d'Iddi dëst Monument, an dat op seng eege Käschten, opriichten ze loossen, nodeem de Stater Gemengerot an och d'Regierung hiren Accord ginn haten. Den Edmond Lux, deemools Konschtprofesser am Dikrecher Kolléisch, huet de Plang fir d'Monument entworf.
D'Monument
Et besteet aus engem 2 Meter héijen an 3,5 Tonne schwéiere Block aus Maartelenger Schifer, op deem eng Plack aus Goss fixéiert ass. Op der Plack ass eng gebrachen Eech duergestallt, nieft där deen heiten Text steet (an der Schreifweis vun der Zäit wou d'Monument opgeriicht gouf): AN ERÖNNERONG U LETZEBUERGER AUS DEM KLÖPPELKRICH BEI DESER PLATZ HIGERICHT JANUAR BIS MÉ 1799. D'Plack ass 1,00 × 1,92 m grouss, an domat déi gréisst déi jee op Arbed-Dummeldeng gegoss gouf. Virum Monument läit dee leschte grousse Schifersteen deen aus der Schifergrouf vun Aasselbuer erausgeholl gouf. Déi kleng Schifersteng virdru kommen aus dem Schéiferhaus vun Aasselbuer (dat haut net méi besteet).
D'Monument selwer gouf vun den Entreprisë Ceco a Barblé gratis opgeriicht, an d'Firma Feidt huet den Transport gemaach.
Wéi d'Monument 1972 ageweit gouf, war et vun dräi Säite fräi ze gesinn. Zanterhier sinn d'Thujabeem déi deemools hannendru gesat goufen, eropgewuess a verstoppen d'Monument gréisstendeels mat hiren Äscht.
D'Aweiung vum Monument
D'Aweiung war Sonndes den 29. Oktober 1972, dat a Presenz ë. a. vum Minister Jean-Pierre Büchler, dem Staatssekretär Jacques Santer, dem Dr. Jean Goedert vum Syndicat d'initiative vun der Stad Lëtzebuerg, an dem Kënschtler Edmond Lux. D'Festried gouf vum François Mersch gehalen.
Ufank 2016
Ufank 2016 gouf d'Monument ewechgeholl fir d'Stroossenaarbechten um Trajet vum zukünftegen Tram z'erméiglechen. Gläich nieft der Plaz vum Monument goufen d'Fëllementer vun der Neipuertskapell fräigeluecht déi 1625-1627 gebaut an 1796 ofgerappt gouf.
De Klëppelkrich-Timber vun 1979
Den 10. Abrëll 1979 huet déi lëtzebuergesch Post en Timber erausginn, deen un de Klëppelkrich erënnert. Lénks um Timber ass en Deel vum Klëppelkrich-Monument zu Klierf ze gesinn, mam Michel Pintz viru senge Riichteren, a riets den Text op der Plack vum Monument um Lampertsbierg.
Canton de Nancy-2
De Canton de Nancy-2 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nanzeg am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Luxemburgia polyandra
D'Luxemburgia polyandra ass eng Planzenaart aus der Gattung Luxemburgia an der Famill vun den Ochnaceae.
Canton de Nancy-2
Den Haaptuert ass Nanzeg.
Luxemburgia polyandra
D'Aart ass am Bundesstaat Minas Gerais vu Brasilien endeemesch.
Se gouf 1822 vum franséische Biolog Auguste de Saint-Hilaire beschriwwen.
Canton Val de Lorraine Sud
De Canton Val de Lorraine Sud ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nanzeg am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Maxéville.
Canton de Nancy-3
De Canton de Nancy-3 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nanzeg am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Nanzeg.
Canton du Pays de Briey
De Canton du Pays de Briey ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Briey am Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert ass Jœuf.
Canton de Lorient-2
De Canton de Lorient-2 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lorient, am Departement Morbihan an der Regioun Bretagne.
Canton de Guidel
De Canton de Guidel ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lorient, am Departement Morbihan an der Regioun Bretagne.
Canton de Lorient-1
De Canton de Lorient-1 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lorient, am Departement Morbihan an der Regioun Bretagne.
Mário Rui
De Mário Rui Silva Duarte, méi bekannt als just Mário Rui, gebuer de 27. Mee 1991 zu Sines, ass e portugisesche Foussballspiller op der Verdeedeger-Positioun.
Faktesch huet hie seng Profiscarrière 2010 beim SL Benfica ugefaangen, obwuel hien an där Zäit nëmme beim CD Fátima verléint war. Duerno ass de Mário Rui nëmmen an italieenesche Clibb ugetrueden: vun 2011 bis 2013 beim Parma Calcio 1913, vun 2013 bis 2017 beim FC Empoli. Zanter 2017 ass de Mário Rui offiziell beim AS Roum, awer hien huet kee Match fir de Club wéinst engem Bännerrëss gespillt, an elo ass e beim SSC Neapel verléint.
Zanter 2018 spillt de Mário Rui an der portugisescher Foussballnationalekipp. ,
Ralph Schon
Hien huet den 13. November 2016 fir d'éischt fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Zanter 2020 sass hie Golkipp beim FC Wolz 71.
Enes Mahmutovic
Den Enes Mahmutovic, och Mahmutović, gebuer den 22. Mee 1997 zu Peć a Jugoslawien (haut kosovaresch Stad Pejë), ass e lëtzebuergesch-kosovaresche Sic! Foussballspiller.
Hien huet den 13. November 2016 fir d'éischt fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Gamay
De Gamay, och Gamay noir à jus blanc genannt, ass eng Riefzort.
Lëtzebuerg
De Gamay ass gemenkerhand als Riefzort vum Beaujolais bekannt; op der Lëtzebuerger Musel spillt en awer just eng Nieweroll; 2013 gouf en nëmmen op enger Fläch vun 0,56 ha ugebaut.
Sooss fënnt een de Gamay nach am südlechen Dall vun der Loire, an der Basse-Loire, an e puer Wéngerten am Zentrum vu Frankräich, an de Côtes-de-Toul, an de Wäiner vun der Drôme an nach en ettlech anere klenge Wéngerten. A méi signifikative Quantititéite gëtt e just nach a Kalifornien ugebaut an zwar am Napa- an am Somona-Dall.
Las Vegas
Las Vegas ass eng Stad am Zentrum vum Clark County am Bundesstaat Nevada an de Vereenegte Staate vun Amerika.
D'Stad huet 632.727 Awunner (Stand: 2015) an eng Fläch vun zirka 352 km².
Ricardo Delgado (Homonymie)
Et gëtt verschidde Persounen déi Ricardo Delgado heeschen:
Jan Ostrowski (Homonymie)
Et gëtt verschidde Persounen déi Jan Ostrowski heeschen:
Kalbass
D'kultivéiert Kalbasse kommen ursprénglech aus Zentral-Mexiko. 2008 huet d'Volleksrepublik China 6.359.623 t Kalbasse produzéiert (déi 1. Plaz).
D'Kalbass enthält vill A an C Vitaminnen an och anerer wéi B6, E, K a Proteinnen, Zocker, Mineraler (Kalzium, Eisen, Natrium, Zénk, Magnesium, Phosphor a Kalium).
Espaly-Saint-Marcel
Espaly-Saint-Marcel ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Canton de Moréac
De Canton de Moréac ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Pontivy a Vannes am Departement Morbihan an der Regioun Bretagne.
Vals-près-le-Puy
Vals-près-le-Puy ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Guillermo Maripán
De Guillermo Alfonso Maripán Loaysa, gebuer de 6. Mee 1994 zu Santiago de Chile, ass en chileenesche Foussballspiller op der Verdeedeger-Positioun.
Hien huet seng Profiscarrière 2012 beim CD Universidad Católica ugefaangen, wou hie schonn als Junior gespillt huet. 2017 goung hie vum Universidad Católica fort fir bei de spueneschen Deportivo Alavés spillen ze goen.
Zanter 2017 spillt de Guillermo Maripán an der chileenescher Foussballnationalekipp,.
Nous les amoureux
Nous les amoureux ass e Lidd vum franséische Sänger Jean-Claude Pascal, komponéiert vum Jacques Datin a getext vum Maurice Vidalin. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1961, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 1. Plaz mat 31 Punkten.
Jan Ostrowski
De Jan Ostrowski, gebuer de 14. Abrëll 1999 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Foussballspiller vu polnescher Ofstamung.
Hien huet de 4. Juni 2017 fir d'éischt fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
De Papp vum Ostrowski ass Pol an d'Mamm ass Lëtzebuergerin. Hien huet e polneschen Numm awer hie schwätzt bal kee Polnesch.
Ceyssac
Ceyssac ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Karl Guthe Jansky
De Jansky huet bis 1927 op der University of Wisconsin studéiert. Vun 1928 un, huet hie bei Bell Laboratories zu Holmdel, New Jersey geschafft.
No méintlaangen Ënnersich entdeckt hie 1931, datt eng Quell vun onidentifizéierter Radiointerferenz stellaren Urspronk war. 1932 konnt hien d'Richtung am Stärebild Sagittarius bestëmmen. An dësem Stärebild louch no Usiicht vu Harlow Shapley a Jan Hendrik Oort Zentrum vun eiser Mëllechstrooss.
Éierungen
Dem Jansky zu Éiere gouf fir Miessungen an der Radioastronomie d'Jansky agefouert, eng den extreem schwaache Signaler ugepasst Eenheet fir d'spektral Leeschtungsflossdicht:
Ausserdeem goufen de Moundkrater Jansky an den Haaptceintureasteroid (1932) Jansky no him genannt. 2012 gouf hien Nummpätter vumVery Large Array Radioteleskop zu New Mexico.
Petit bonhomme
Petit bonhomme ass e Lidd vum lëtzebuergesche Sänger Camille Felgen, komponéiert vum Jacques Datin a getext vum Maurice Vidalin. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1962, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 3. Plaz mat 11 Punkten.
Dès que le printemps revient
Dès que le printemps revient ass e Lidd vum franséische Sänger Hugues Aufray, komponéiert vum Hugues Aufray a mat Texter vum Jacques Plante. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1964, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 4. Plaz mat 14 Punkten.
C'est peut-être pas l'Amérique
C'est peut-être pas l'Amérique ass e Lidd vum franséische Sänger Jean-Claude Pascal mat Musek an Text vum Sophie Makhno, Jean-Claude Petit a Jean-Claude Pascal. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1981, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 11. Plaz mat 41 Punkten.
Scheetbaseng
E Scheetbaseng ass dee Schleisebaseng dee bei engem Kanal op der héchster Plaz tëscht zwou Schleise läit. Wann de Scheetbaseng d'Verbindung fir méi Kanäl mécht, kënnen et och méi Schleise sinn, wéi z. B. beim Canal du Centre deen e gemeinsame Scheetbaseng mam Kanal Charleroi-Bréissel huet.
Well sou Basengen dacks op enger vun den héchste Plazen tëscht zwee Anzuchsgebidder vu Flëss leien, muss de Waasserstand meeschtens duerch eng kënschtlech Alimentatioun garantéiert ginn. Dacks sinn dat Waasserreservoiren déi vu klenge Baachen aus der Géigend gefiddert ginn, an a verschiddene Fäll Aqueducen déi d'Waasser vu méi wäit hierbréngen. A ville Fäll muss d'Waasser op déi neideg Héicht aus engem Floss dee méi déif läit eropgepompelt ginn. E Beispill dofir ass den Aisne-Marne Kanal fir deen d'Waasser zu Condé-sur-Marne aus der Marne gepompelt gëtt, an iwwer e ronn 8 km laangen Aqueduc bis an de Scheetbaseng bei Vaudemange geleet gëtt.
Bei eelere Kanäl koum d'Waasser aus der Ëmgéigend iwwer sougenannt Leetgrief op d'Plaz. Dat huet awer dozou gefouert datt an dréchne Summeren dacks net genuch Waasser zu Verfügung stoung, fir vill Schleisegäng ze maachen.
Krasnogorskoje (Udmurtien)
Krasnogorskoje (Красногорское - Rouden Hiwwel) ass eng Uertschaft an Udmurtien, enger Republik am russesche Federatiounskrees Wolga. Et ass de Verwaltungszentrum vum Rajon Krasnogorskoje. Offiziell gegrënnt gouf se den 1. April 1837.
Bei der Vollekszielung am Joer 2002 hunn do 4.559 Leit gewunnt. Fir 2007 gëtt d'Awunnerzuel op 4.201 geschat. Ongeféier d'Hallschent vun den Awunner sinn Udmurten an déi aner Hallschent Russen, wat charakteristesch ass fir all gréisser Uertschafte vun Udmurtien.
Krasnogorskoje läit eng 120 Kilometer nërdlech vun Ijewsk, der Haaptstad vun Udmurtien, a ronn 55 Kilometer südlech vun der Stad Glasow.
D'Telefonsvirwiel fir Krasnogorskoje ass 34164. De Postcode ass 427650.
Cygnus A
Cygnus A (3C 405) ass eng vun den hellsten a bekanntste Radiogalaxien. Den Objet gouf 1939 vum Grote Reber entdeckt; 14 Joer méi spéit, 1953, konnten de Roger Jennison an de Mrinal Kumar Das Gupta beweisen, datt et sech ëm eng duebel Radioquell handelt.
Wéi all aner Radiogalaxien huet och dës en aktive Galaxiskär.
Falschfarwebiller vun der Radiostralung an der Astronomie weisen zwéin Jets, déi de galakteschen Zentrum an entgéintgesate Richtunge verloossen.
D'Jets enden a Gebidder mat ganz waarme Gasen, déi duerch hir Radiostralung däitlech noweisbar sinn. Hei treffen d'Jetdeelercher op den intergalaktesche Medium deen ëm Galaxis läit an deen dobäi staark opgehëtzt gëtt.
Radioteleskop
E Radioteleskop ass e Miessapparat, mat deem Himmelskierper observéiert ginn, déi elektromagnetesch Wellen am Spektralberäich vu Radiowellen ausstralen. Radioteleskope ginn an der Radioastronomie gebraucht.
Geschicht
Nodeem am Joer 1932 déi éischt ausserierdesch Radioquell vum Karl Guthe Jansky entdeckt gouf, si Radioteleskope fir d'Observatioun vum Kosmos entwéckelt ginn.
Fomalhaut (Stär)
De Fomalhaut (α Piscis Austrini) ass den hellste Stär am Stärebild Piscis Austrinus an den 18. an der Lëscht vun den hellste Stären um Himmel. Den Numm bedeit „Schnëss vum Wal“ (arab. fam al-ḥūt). Aner Nimm sinn: Difda al Auwel, Hastorang an Os Piscis Meridiani.
Physikalesch Eegenschaften
Fomalhaut ass 25 Liichtjoer vun eis ewech. Hien ass wéi déi eppes méi waarm Vega en Haaptreiestär vun der Spektralklass A. Seng Uewerflächentemperatur läit bei 8500 K. Et gëtt ugeholl, datt d'Fomalhaut ongeféier 100 bis 300 Millioune Joer al ass. Seng Liewenszäit gëtt op ronn eng Milliard Joer geschat.
Urspronk
Fomalhaut ass e Member vum Castor-Beweegungskoup, zu deem ënner anerem och d'Vega gezielt gëtt. Den nächste Member vun dësem Beweegungskoup ass den TW Piscis Austrini (e verännerleche Stär vum Typ BY Draconis), läit nëmmen zirka 0,85 Liichtjoer vum Fomalhaut ewech an huet eng änlech Eegebeweegung.
Radioteleskop
Geschicht
Dat éischt Radioteleskop a Parabolform gouf vum Grote Reber, Ingenieur a Funkamateur zu Wheaton, Illinois, gebaut, well dem Jansky seng Entdeckung am Ufank net vun der professioneller Astronomie beuecht gouf. An Däitschland gouf dat éischt Radioteleskop, den Astropeiler op dem Stockert bei Bad Münstereifel, 1956 opgeriicht. Zanter 1999 steet et ënner Denkmalschutz.
Fomalhaut (Stär)
Urspronk
Déi béid Stäre schénge schwaach gravitativ gebonnen ze sinn a forme warscheinlech awer keen Duebelstäresystem. Et gëtt ugeholl, datt änlech Beweegungskéip e kollektive Urspronk als Stärekoup vu klenger Dicht haten.
Stëbsscheif an Exoplanéit
Fomalhaut gëtt vun enger Stëbscheif ëmkreest, déi en Duerchmiesser vun ongeféier 40 Milliarde Kilometer huet. De Gravitatiounszentrum fält net mat dem Stär zesummen, mä ass ongeféier 15 Astronomesch Eenheeten (AE) vum Fomalhaut ewech. Et gëtt dofir e Planéit op enger Distanz vun zirka 7,4 bis 10,5 Milliarde Kilometer ëm de Stär ugeholl.
Radioteleskop
Geschicht
De Bedreiwer vun de Radar-Systemer ass opgefall, datt ëmmer wann d'Stärebild Cygnus (Schwan) um Horizont opgedaucht ass, Stéierungen a Feelmeldungen um Radar vermierkt goufen. „Verantwortlech“ dofir war d'Radioquell Cygnus A. 1946 huet eng Fuerschungsgrupp am Royal Radar Establishment zu Malvern (England), an enger klenger Regioun am Stärebild Cygnus eng intensiv Radiostralung entdeckt.
Fomalhaut (Stär)
Stëbsscheif an Exoplanéit
D'Stëbsscheif weist eng Rankstruktur, vun där ugeholl gouf, datt si duerch d'Schwéierkraftwierkung vun engem Planéit verursaacht gëtt. D'infrarout Ofstralung vun der Scheif konnt schonn an den 1980er Joren duerch den Infrared Astronomical Satellite (IRAS) vun der NASA observéiert ginn. D'Stëbscheif ass banne bei enger Distanz vun ongeféier 133 AE vum Haaptstär schaarf ofgegrenzt an huet selwer eng Breet vu ronn 25 AE.
Radioteleskop
Technik
Déi meescht Radioteleskope si parabolesch geformt Metallflächen, déi als Huelspigel gebraucht ginn, déi d'Radiowellen an enger Antenn sammelen. Déi Antenn läit am Brennpunkt vum Huelspigel. Haiteg Radioteleskope bestinn dacks aus enger Grupp vu Parabolantennen (Arrays) an enger Auswäertungsstatioun. D'Antenne vun engem Array ginn zesummegekoppelt, sou datt sech effektiv eng Antenn mat méi engem groussen Duerchmiesser ergëtt. Déi Technik kann och iwwer den Array eraus op de ganze Globus ausgedeent ginn: Radioteleskopen déi iwwer d'ganz Äerd verdeelt sinn, kënne gläichzeitig déi selwecht Quell observéieren. Wann een hir Signaler koppelt (korreléiert), kritt een duerch d'Auswäertung vun den Interferenzen, déi aus dëser Kopplung gewonne ginn, effektiv ee Radioteleskop mat dem selwechten Duerchmiesser wéi den Ofstand tëscht den Teleskopen. Doduerch kann d'Wénkelopléisung vun de Radioteleskopen immens erhéicht ginn. Radioteleskope vun haut hunn eng Opléisung, déi mat där vun opteschen Teleskope vergläichbar ass.
Et ënnerscheet ee bei Radioteleskopen tëscht onbeweeglechen a beweeglechen Teleskopen. Déi onbeweeglech Teleskope kënnen an der Ausriichtung net gedréit ginn, hir Parabolantenn riichte si meeschtens op de Zenit (zum Beispill d'Arecibo-Teleskop, dat fest an engem Dall opgeriicht ass). Beweeglech Radioteleskope kënne gedréit ginn, sou datt si op déi ganz Hemisphär „kucke“ kënnen.
D'Gréisst vum Radioteleskop bestëmmt awer net eleng seng Eegnung, och d'Sensibilitéit, mat där et Stralung detektéiere kann, an de Wellelängteberäich, deen et ofdecke kann, si wichteg. Wärend déi grouss Teleskopen nëmme Wellelängte am Meter- an Zentimeterberäich observéiere kënnen, „héiere“ kleng Teleskopen, wéi den 30-m-Teleskop vum Institut fir Radioastronomie am Millimeterberäich (IRAM) a Spuenien, den 3-m-Teleskop KOSMA an der Schwäiz am Millimeterberäich oder den 12-m-Teleskop APEX (bedriwwen an der chileenescher Atacama-Wüst vum Max-Planck-Institut fir Radioastronomie, Millimeter- a Submillimeterwellen) a méi kuerze Wellelängteberäicher.
Jean-Nicolas Raus
De Jean-Nicolas Raus, gebuer den 8. November 1876 zu Uespelt, a gestuerwen den 29. Abrëll 1926 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Ingenieur.
Hien huet zu Oochen säin Ingenieursstudium absolvéiert, an ass dono a Russland, ë. a. zu Grosny an d'Pëtrolsindustrie schaffe gaangen. 1919 gouf hie vun de Bolschewike verjot an e koum veraarmt mat senger Famill op Lëtzebuerg hannescht.
Radioteleskop
Technik
Nieft der Observatioun vun Himmelsobjeten, gi Radioteleskopen och benotzt, fir Date vu Raumsonden opzehuelen oder Befeeler un déi ze schécken oder fir no ausserierdeschen Intelligenzen ze sichen (Kuckt Projet SETI).
Jean-Nicolas Raus
Dono goung en dann a Polen, wou e weider an deem Secteur geschafft huet. Ma eng onheelbar Krankheet huet senger Carrière e séiert Enn gemaach, an en huet seng lescht Méint zu Lëtzebuerg verbruecht.
Radioteleskop
Grouss Anlagen
Déi gréisst Radioteleskope vun der Welt sinn de russesche RATAN 600 bei Selentschukskaja (Republik Karatschai-Tscherkessien), an den Arecibo-Observatoire bei Arecibo. Dat gréisst däitsch (a weltwäit zweetgréisst beweeglecht) Radioteleskop ass d'Radioteleskop Effelsberg an engem Dall bei Effelsberg an der Äifel, e beweeglecht Teleskop mat 100 m Duerchmiesser, dat vum Max-Planck-Institut fir Radioastronomie vu Bonn bedriwwe gëtt. Dat gréisst beweeglecht Radioteleskop vun der Welt ass d'Green Bank Telescope vum Green-Bank-Observatoire a West Virginia an den USA.
Jean-Nicolas Raus
De Jean-Nicolas Raus war bestuet an hat 4 Kanner.
Literatur
Elisabeth Calmes: Jean-Nicolas Raus (1876-1926): Ingénieur luxembourgeois en Russie et en Pologne. 2017, mat DVD. ISBN 978-99959-0-293-3.
Fomalhaut (Stär)
Stëbsscheif an Exoplanéit
De Moossstaf am Bild lénks ënnen huet eng Längt vun 100 AE resp 13". Zum Vergläich: Déi däitlech begrenzte Bouscheif vu Fomalhaut am Bild ganz uewen huet en Duerchmesser vun 130".
Radioteleskop
Grouss Anlagen
Dat gréisst Radioteleskop fir Millimeterwellen ass dat 50 m grousst Large Millimeter Telescope zu Puebla, Mexiko.
Ee vun de gréisste Radioteleskop-Arrays, de Very Large Array, steet zu Socorro, New Mexico, USA. Den Array besteet aus 27 Teleskope vu jee 25 Meter Duerchmiesser, déi an enger Y-fërmeger Konfiguratioun opgestallt sinn.
Ee weidere steet an Indien, ongeféier 80 km nërdlech vu Pune am Bundesstaat Maharashtra. Den Giant Metrewave Radio Telescope (GMRT) besteet aus 30 Eenzelteleskope vu jee 45 Meter Duerchmiesser, déi iwwer eng Distanz vu bis zu 25 km verstreet stinn. Et ka Miessungen a sechs verschiddene Frequenzbänn vu 50 MHz bis 1.5 GHz duerchféieren.
Zanter 2006 gëtt an Holland en neiaartegt Radioteleskop fir d'Observatioun vu Radiowelle mat niddreger Frequenz am Meterwelleberäich gebaut, Low Frequency Array (LOFAR) genannt. Bis 2009 solle ronn 10000 Antennen a ronn 40 Statioune mat enger maximaler Basislinn vu 1500 km opgebaut ginn. Déi éischt international LOFAR-Statioun schafft zanter 2007 nieft dem 100 m Teleskop vun Effelsberg. Weider Statioune sinn zanter 2008 bei Garching, Potsdam, Tautenburg, an England an a Frankräich. LOFAR ass de Prototyp fir nach méi e grousst Radioteleskop, de Square Kilometre Array (SKA).
E wichtege Projet fir d'Recherche vum Universum, déi mat Hëllef vu Radioteleskopen duerchgefouert gëtt, ass d'HIPASS. Dobäi gëtt distanzsensitiv nom Beräich vu Waasserstoff als Indikator fir Galaxië gesicht. De Beräich vun der Südhemisphär ass schonn ofgeschloss. Déi meescht Date goufe mam Parkes-Radioteleskops (Australien) ermëttelt.
Ramblin' South
Ramblin' South ass eng lëtzebuergesch Blues-Rock-Band, déi 2015 gegrënnt gouf an hire Sëtz zu Rëmeleng huet.
De Repertoire besteet aus enger Mëschung vun Eegekompositiounen a Coverversiounen. D'Band ass vu follgende Museker beaflosst: ZZ Top, Freddy King, Muddy Waters an Rory Gallagher.
Zentralasien
Zentralasien, dacks och Mëttelasien genannt, ass am Zentrum vum asiatesche Kontinent a gëtt delimitéiert duerch d'Kaspescht Mier am Westen, Russland am Norden, China am Osten an Afghanistan am Süden.
Et gëtt verschiddene Definitioune fir déi exakt Kompositioun, a keng vun deenen Definitiounen ass universell acceptéiert. Gemenkerhand gehéieren op d'mannst 5 fréier Sowjetrepubliken dozou: Kasachstan, Kirgisistan, Usbekistan, Tadjikistan an Turkmenistan, mat enger Gesamtpopulatioun vun 61,5 Milliounen (2009) op 4,003,400 km2. Absënns am englesche Sproochraum schwätzt een dowéinst och alt emol vun de 5 "Stan-en".
Aner Gebidder déi dacks dozou gezielt gi sinn d'Mongolei, Afghanistan, den Norden a Weste vu Pakistan, den Nordoste vum Iran, an heiansdo souguer westlech Deeler vu China a Südsibirien.
Et kann ee soen, datt Zentralasie sech historesch gesinn iwwer seng nomadesch Vëlker an d'Seidestrooss definéiert.
Elo & The Bad Boys
Elo & The Bad Boys ass eng lëtzebuergesch Bluesband, déi Enn 2017 gegrënnt gouf an hire Sëtz zu Schëffleng huet. D'Band spillt ausschliisslech Coveren, ë. a. vu follgenden Artisten: Muddy Waters, Junior Wells, Slim Harpo, Sonny Boy Williamson.
Syrdarja
De Syrdarja (usb. Sirdaryo, tadj. Сирдарё, kasach. Sırdarïya, russ. Сырдарья, algri. Jaxartes) ass en 2.212 km laange Floss an Zentralasien, deen an den Aral Séi leeft.
Quellflëss sinn Naryn a Karadarja, déi allebéid aus Kirgisistan kommen an an Usbekistan am Ferganadall tëscht den Tianshan an Alai-Bierger zesummelafen. Vun do aus fléisst de Syrdarja a westlecher Richtung duerch den Dall a passéiert dann um Ufank vum Kairakkum-Stauséi d'Grenz zu Tadjikistan. E bëssen ënner dem Stauséi leeft en alt nees op den Territoire vun Usbekistan, kënnt an d'Déifland vun Turan an dréit no Norden, fir spéider a Kasachstan ze fléissen. Do leeft en a Richtung Nordwesten a forméiert den Nordrand vun der Kysylkumwüst. Op senger Rees bewässert en déi fruuchtbaarst Kottengsregioun vu ganz Zentralasien. Dowéinst kënnt säi Waasser net méi d'ganzt Joer iwwer am Aral Séi un.
En extensive System vu Kanäl, vun deem der vill schonn am 18. Joerhonnert an der Zäit vum Khanat vu Kokand gebaut goufen, spaant sech iwwer déi ganz Regioun duerch déi de Floss leeft. Eng massiv Expansioun vun de Bewässerungskanäl an der Sowjetära, fir méi Kottengsfelder unzeleeën, huet ökologescher Problemer notamment fir den Aral Séi mat sech bruecht. Mä vue datt sech mëttlerweil Millioune vu Leit an der Kottengsregioun néiergelooss hunn a vun deem Sektor ofhänken, ass et praktesch onméiglech dës Situatioun nach eng Kéier ze rectifiéieren.
James Rodríguez
Hien huet seng Profiscarrière 2007 beim Envigado FC ugefaangen. Veräiner duerno ware vun 2008 bis 2010 den argentinesche CA Banfield, vun 2010 bis 2013 den FC Porto, vun 2013 bis 2014 d'AS Monaco, an zanter 2014 ass de James am Kader vum Real Madrid.
Zanter 2011 spillt de James Rodríguez an der kolumbianescher Foussballnationalekipp. ,
Gerson Rodrigues Gouveia
De Gerson Leal Rodrigues Gouveia, gebuer den 20. Juni 1995 zu Pragal bei Lissabon, ass e lëtzebuergesch-portugisesche [sic] Foussballspiller.
Hien huet de 25. Mäerz 2017 fir d'éischt fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt
Sportscarrière
2019 huet hien am japaneschen Nationaldivisounsclub Júbilo Iwata gespillt, ma no 6 Méint schonn ass hie bei den ukraineschen FC Dynamo Kiew gewiesselt vun deem e bei de franséischen ES Troyes AC bis ufanks 2022 ausgeléint war. Am Summer 2023 ass en, nodeems en am Ganzen 2,5 Joer bei 4 Klibb ausgeléint war erëm zeréck bei den Dynamo Kiew komm.
Sarah Bray
1990 koum mat New Blue déi éischt CD zesumme mat Skara Bray eraus.
De Kënschtlernumm Sarah Bray huet d'Monique Wersant fir hiren Optrëtt beim Eurovision Song Contest 1991 zu Roum gebraucht, wou se Lëtzebuerg mam Lidd "Un baiser volé" vertrueden huet. Si koum op déi 14. Plaz mat 29 Punkten.
Fläschepost
Eng Fläschepost ass e Message, gewéinlech op engem Stéck Pabeier, deen an enger zouener Fläsch an d'Mier gehäit gëtt, mat der vager Hoffnung, datt en op enger anerer Plaz ka fonnt ginn.
D'Motivatioun fir eng Fläschepost ze maachen, ka vill Ursaachen hunn: en Hëllefruff vun engem, deen op enger onbewunnter Insel ugeschwemmt gouf, wëssenschaftlech Experimenter fir d'Mierstréimungen z'erfuerschen oder och einfach de Virwëtz fir erauszefannen, ob ee sech dorop melle géif.
D'Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie zu Hamburg huet, mat iwwer 660 Fläschen, déi gréisst Sammlung vu Fläscheposten op der Welt.