cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polefeldzuch
Oflaf vun der däitscher Invasioun
Den 1. September moies fréi huet d'Hitlerdäitschland seng Invasioun a Pole gestart. Dofir war eng Arméi mobiliséiert ginn déi aus 50 Divisioune bestanen huet, dovu 4 motoriséiert Divisiounen, a 6 Panzerdivisioune mat am Ganze 1.500 Tanksen. D'Operatioun gouf aus der Loft mat 2.000 Fligeren ënnerstëtzt. D'Polen haten deem net vill entgéintzesetzen: 30 Infantriedivisiounen, eng Artillerie déi vu Päerd gezu gouf, eng Panzerdivisioun mat schappegen Tanksen, a 420 Fligeren déi iwwerlieft waren.
Wat awer haaptsächlech zum schlechten Ausgank fir Polen bäigedroen huet, war datt den archaische Kommando d'Truppen op enger Grenz vu 5.600 km verdeelt hat, an dovun een Drëttel am Korridor ëm Danzeg. Et war keng Reserve am Hannerland disponibel, an d'Kavallerie, de Stolz vun der polnescher Arméi konnt géint déi mecaniséiert Verbänn vum Drëtte Räich wéineg ausriichten.
Doriwwer eraus hunn déi polnesch Miltärcheffe geduecht, e séiert Agräife vun hire westlechen Alliéierten, besonnesch Frankräich, géif hiren Ugräifer ënner Drock setzen, soudatt deen a Polen net wéi gewënscht kéint wiederkommen. Mä Frankräich, dat eréischt just am Mee 1939 militäresch Accorde mat Polen ënnerschriwwen hat, huet anescht iwwerluecht. D'Fransousen hunn op e laange Krich gesat, an deemno seng Truppe kënnen ze verstäerken, fir dann e geschwächt Däitschland kënnen ze bekämpfen.
D'Wehrmacht hat eng nei Strategie, an zwar déi vum Blitzkrieg agefouert, déi aus enger offensiver Krichsféierung mat rapide Mouvementer bestanen huet, bei där Panzerdivisiounen, ënnerstëtzt vun der Aviatioun séier an de feindlechen Dispositiv agedronge sinn, a sou duerch den Iwwerraschungseffekt déi feindlech Ofwier, de Kommando an d'Kommunikatioun duerchernee bruecht hunn. Déi nei Strategie huet et den Däitschen an der éischter Woch, besonnesch am polnesche Flaachland, dat sech perfekt dozou gëeegent huet, erlaabt fir ganz séier weiderzemarschéieren. D'Invasiounstruppen ënner dem ieweschte Kommando vum Generolfeldmarschall von Brauchitsch waren a kuerzer Zäit 250 km bis hanner d'Grenz komm.
Déi polnesch Arméi gouf praktesch iwwerall iwwerlaf, mat Ausnam ëm Warschau, wou se versicht huet sech z'oganiséieren. De 14. September stinn déi däitsch Truppen zu Brest-Littowsk am Norden a viru Lemberg am Süden. No der zweeter Woch vun der Invasioun existéiert déi polnesch Arméi praktesch net méi als organiséierte Verband.
D'Russesch Besetzung vu Polen
De 17. September sinn déi russesch Truppen am Oste vu Polen iwwer d'Grenz marschéiert, déi net verdeedegt war. Si hunn déi Gebidder besat déi am Däitsch-Sowjetesche Pakt vum 23. August 1939 fir Russland reservéiert gi waren. Deen Iwwerfall an de Réck huet Polen de leschte Messerstéch ginn. Dem Marschall Rydz-Śmigły, dee eng Verdeedegungslinn um Dniestr wollt opbauen, konnt sech nach ou just den 18. September mat 50.000 Mann no Rumänien aus dem Stëbs maachen.
Déi polnesch Regierung huet dat selwecht gemaach, an ass iwwer de leschte Grenziwwergank um Floss Tscheremosch no Rumänien geflücht, wou se Asyl gefrot huet an och krut, fir duerno weider op Paräis ze plënneren.
Vum 14. September un huet nach just Warschau ënner dem Kommando vum Generol Rómmel der Wehrmacht de Bass gehalen. De Rómmel hat als leschten Uerder Rydz gesot krut, e sollt Warschau bis op de leschte Schotz Polver verdeedegen, an duerno probéieren eng Resistenz opzebauen. Den 28. September huet d'Stad déi um erhéngere war misse kapituléiern. E puer kleng Träpp probéieren nach aus der Ëmzengelung erauszekommen, awer de 6. Oktober war definitiv mat de reguläre polneschen Truppen eriwwer. Et sinn awer ganz séier Resistenz- a Guerillagruppen entstanen.
Den 28. September war de von Ribbentrop op Moskau gereest fir sech mam Molotow ze treffen, fir den Netugrëffspakt ze finaliséieren a Polen definitiv opzedeelen. Déi däitsch Gebidder déi am Ufank nëmme bis op d'Weichsel sollte goen, goufe bis op de Bug vergréissert, a Litauen koum bei d'russesch Territoitren dobäi.
Dat war nodeem datt Polen am 18. Joerhonnert dräimol opgedeelt gi war, 21 Joer nom Traité vu Versailles déi véiert Kéier wou et gespléckt gouf.
NGC 124
Den NGC 124 ass eng Spiralgalaxis am Stärebild Cetus. Si läit ronn 180 Millioune Liichtjoer vun eisem Sonnesystem ewech an huet eng Gréisst vun zirka 75.000 Liichtjoer.
D'Galaxis gouf de 27. September 1880 vum däitschen Astronom Ernst Wilhelm Leberecht Tempel entdeckt.
Sinus Asperitatis
De Sinus Asperitatis ass e klengt, buchtaartegt Moundmier tëscht dem Mare Tranquillitatis an dem Mare Nectaris um Äerdmound. De laténgeschen Numm bedeit Ronzeleg Bucht a gouf am Joer 1976 vun der Internationaler Astronomescher Unioun offiziell festgeluecht.
Déi donkelgro Basaltfläch vum verstengerte Lavaséi huet e mëttleren Duerchmiesser vun 206 Kilometer a verbënnt de Mare Tranquillitatis am Norden mat dem Mare Nectaris am Süden, bei de mëttlere selenographesche Koordinaten 3° 48' Süd an 27° 24' Ost. Am Kär vun der Marebucht läit den 23 Kilometer grousse Krater Torricelli, an un sengem Südrand de ronn 100 Kilometer grousse Krater Theophilus.
Corfélix
Corfélix ass eng franséisch Gemeng am Departement Marne an der Regioun Grand Est
Pierre Linster
De Pierre Linster, gebuer den 30. Mäerz 1863 a gestuerwen 13. September 1906, war e Glaskënschtler.
Corfélix
Nieft der Uertschaft Corfélix gëtt et an der Gemeng nach e klengen Ecart mat e puer Haiser mam Numm Les Culots.
Duerch d'Gemeng lafen de Petit Morin a seng Niewebaach de Ruisseau de l'Homme Blanc.
Pierre Linster
1891, no sengem Studium zu Paräis, huet hien zu Munneref den éischte lëtzebuergesche Glasatelier gegrënnt, dee spéider als Atelier Linster bekannt gouf.
Eugène Wolff
Den Eugène Wolff, gebuer zu Uewerpallen den 23. September 1865, gestuerwen den 22. Oktober 1908 zu Ancona an Italien, war e lëtzebuergesche Professer, Historiker, Konschtkenner an Auteur. ,
Pierre Linster
Seng zwéi Bouwen, de Sylvère Linster an de fréiere Buergermeeschter vu Munneref, Jean Linster, hunn no sengem Doud den Atelier weidergefouert.
Eugène Wolff
Säi Liewen
No sengem Studium zu Lëtzebuerg, Lille, Paräis a Berlin huet hien den 20. Oktober 1888 säin Doktorat zu Lëtzebuerg gemaach. Als Spezialitéit hat hie Franséisch a Latäin. Fir de Stage war hien zu Iechternach an duerno am Kolléisch an der Stad Lëtzebuerg, wou hien dann och seng ganz Carrière gemaach huet: Repetent (1891), Professer 3. Klass (1894), Professer 2. Klass (1904).
Pierre Schmol
De Pierre Schmol, gebuer de 17. August 1889 um Fridhaff (Gemeng Dikrech) a gestuerwen de 17. August 1976 zu Ettelbréck war e lëtzebuergeschen Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire.
Eugène Wolff
Säi Liewen
Den Eugène Wolff war President vun der historescher Sektioun vum Institut grand-ducal vun 1897 bis 1900. Hie war den Auteur vun enger Rei vun historesche Publikatiounen.
Pierre Linster
1893 war de Pierre Linster Matgrënner vum Cercle artistique de Luxembourg.
Eugène Wolff
Säin Doud an Italien
Den Eugéne Wolff gouf zu Ancona begruewen, wou hien um Retour vun enger Studierees duerch Griicheland krank gi war a gestuerwen ass. Den 23. Oktober huet d'Wort den Doud vum Professer Wolff annoncéiert a seng Biographie kuerz ëmrass. E Bericht iwwer säin Doud stoung och an der italieenescher Zeitung L'Ardine, Corriere delle Marche.
Den 29. Oktober 1908 huet den Atheneum e feierleche Läichendéngscht fir den E. Wolff an der Kathedral an der Stad Lëtzebuerg ofhale gelooss. Den Direkter Gust. Zahn huet eng Ried gehalen an den Nik Welter e Gedenkgedicht, dat hie fir déi Geleeënheet verfaasst hat, virgedroen.
Pierre Schmol
Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire
De Pierre Schmol huet am Abrëll 1913 den Doktorat an der Medezin an am Oktober 1915 den Doktorat an der Chirurgie an den Doktorat an der Gebuertshëllef am Kader vun der Collation des grades gepackt. Den 28. Oktober 1915 ass hien doropshin als Dokter zu Lëtzebuerg zougelooss ginn. Hien huet dono eng Praxis zu Jonglënster opgemaach.
Bernard Isidore Clasen
De Bernard Isidore Clasen, gebuer den 20. Mäerz 1829 zu Gréiwemaacher a gestuerwen den 11. Januar 1902 zu Iechternach, war e lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
Pierre Schmol
Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire
Am November 1920 annoncéiert hien an der Zeitung, datt hie « studienhalber » fort wier. 1922 kënnt hien Assistenzdokter (médecin-assistant) an de Staatslaboratoire, deen duerch d'Gesetz vum 17. Abrëll 1900 ënner dem Numm Laboratoire pratique de bactériologie kreeéiert gouf. Den 30. Juli 1928 gouf hien Direkter vum Staatslaboratoire als Nofollger vum verstuerwenen Dr. Auguste Praum. Am August 1954 ass hien an d'Pensioun gaangen; säin Nofollger gouf den Dr. Fernand Schwachtgen, bis elo Médecin-assistant am Staatslaboratoire.
Member vun der SNL a vum Institut grand-ducal
De Pierre Schmol war vun 1922 u Member vun der Société des naturalistes luxembourgeois (SNL) an ass 1973 Éieremember genannt ginn.
Am Februar 1924 gouf de P. Schmol Membre agrégé vun der wëssenschaftlecher Sektioun vum Institut grand-ducal, an am Januar 1929 Membre effectif a senger neier Qualitéit als Direkter vum Staatslaboratoire.
Um Spaweck
Historique du Laboratoire national de santé.
Bernard Isidore Clasen
Professer an der Normalschoul
Dem Bernard Clasen säi Papp, den Nicolas Clasen, war Schoulmeeschter zu Gréiwemaacher. Hien huet säi Jong an d'Stad an den Athenäum geschéckt, wou de Bernard säi Maturitéitsexame gemaach huet an dunn d'Philosophiecoursen (Cours supérieurs) besicht huet. Uschléissend ass hien – knapps 16 Joer al – op d'Universitéit vu Louvain ee Joer laang Mathematik studéiere gaangen. Dono huet hie wärend 3 Joer am Collège vu Baaschtnech enseignéiert, ier hie sech decidéiert huet, an de Seminär vu Lëtzebuerg ze goen.
Den 12. Mäerz 1853 ass hien zum Priister geweit ginn. De 7. Abrëll 1853 gouf hie Kaploun an der Stater Sankt-Méchelspar. Nach am selwechte Joer, den 30. Dezember 1853, krut hien eng Nominatioun als Reliounsprofesser an der Normalschoul. Do huet hien nieft der Relioun virun allem Mathematik enseignéiert, awer och Coursen iwwer Konschtarcheologie ginn.
Sekretär vum "Verein für christliche Kunst im Apostolischen Vikariate Luxemburg"
Hie war un der Grënnung vum "Verein für christliche Kunst im Apostolischen Vikariate Luxemburg", deen op Initiativ vum Provikar Adames an d'Liewe geruff gouf, bedeelegt. D'Iddi vum Veräin, dee spéider den Numm "Verein für christliche Kunst in der Diözese Luxemburg" gedroen huet, hat sech am Laf vum Joer 1860 konkretiséiert a vum 1. Januar 1861 u war de Veräin aktiv. D'Inauguralsëtzung war de 17. Januar 1861. De Jean Engling war President an de Clasen Sekretär. De Bernard Clasen huet d'Leeschtunge vum Veräin an den éischte Joren am "Organ des Vereins für christliche Kunst im Apostolischen Vikariate" festgehalen.
Buddleja davidii
De Buddleja (och Buddleia oder Päiperlekstrausch; Buddleja davidii) ass en Trausch aus der Famill vun de Scrophulariaceae.
Bernard Isidore Clasen
Dechen zu Iechternach
Duerch den Arrêté royal grand-ducal vum 23. Mee 1870 krut de Bernard Clasen op seng Demande hi seng Demissioun als Reliounsprofesser an der Normalschoul.
Buddleja davidii
Beschreiwung
De Buddleja wiisst als Trausch a ka bis zu 4 m héich ginn. En huet charakteristesch, filzeg horeg Äscht. D'Blieder si bis zu 25 cm laang a 7 cm breet, schmuel a lafe spatz no vir aus. Uewendrop si se donkelgréng, ënnendrënner gro-filzeg. Se wuessen zu zwee an zwee niefteneen.
Bernard Isidore Clasen
Dechen zu Iechternach
De 24. Mee 1870 gouf hie Paschtouer vun der Péitrus a Paulus Par an Dechen (curé-doyen) vun Iechternach. Duerch den Arrêté vum 7. Oktober 1870 ass hie Member vum Kuratorium vum Iechternacher Progymnase ginn, wou hien de verstuerwenen Deche Pierre Thomas ersat huet. Hie blouf dat bis 1902.
Buddleja davidii
Beschreiwung
D'mof Bléie wuessen a sougenannte Rispen, déi bis 30 cm laang kënne ginn. Si ginn am Juni op a richen no Hunneg. Insekte mat laange Rüsselen, wéi Päiperleken, ginn dovun ugezunn a bestäube se. Den 3 mm klengen, spounfërmege Som gëtt mam Wand verbreet.
Bernard Isidore Clasen
Dechen zu Iechternach
Als Dechen an als Konschtkenner huet de Clasen sech ëm de weideren Ausbau an d'Innenausstattung vun der Basilika gekëmmert. De Barockvirbau vun der Basilika gouf duerch en neoromanesche Bau ersat. D'Renaissance-Beichtstill an d'Barock-Kanzel aus der fréierer Stater Jesuittekierch, déi zur Kathedral erhuewe gi war an neogotesch Miwwele krut, goufe fir d'Basilika kaaft. An de Chouer koumen nei Fënsteren, d'Wänn vum Chouer goufen dekoréiert, Kräizwee-Statioune goufen ugeschaaft asw.
Am “Echternacher Anzeiger" an am "Organ des Vereins für christliche Kunst in der Diözese Luxemburg" huet de Clasen iwwer dës Aarbechte bericht.
Ze bemierken ass, datt zënter 1869 Sonndesmassen an der Basilika gefeiert goufen, d'Basilika awer eréischt 1906 Parkierch gouf.
De 24. Februar 1886 ass de Clasen vum Bëschof Koppes zum Doumhär (Doumkapitular) ernannt ginn. Vum 1. Oktober 1901 u war de Clasen, deen aus Altersgrënn op den 30. September demissionéiert hat, an der Pensioun. Den 13. Oktober 1901 huet hie mat de Leit aus senger Par Abschid gefeiert a sech an d'Klouschter vun de Schwëstere vum aarme Kand Jesu vun Iechternach zeréckgezunn.
De Clasen ass de 14. Januar 1902 zu Iechternach begruewe ginn.
De Bernard Clasen war de Koseng vum Professer Prosper Clasen.
De Mathematiker
Als Professer an der Normalschoul huet de Clasen zwee Rechebicher publizéiert, eent iwwer elementar Arithmetik (1865) an en anert iwwer elementar Algebra (1868).
1867 huet hien den Artikel "Solutions entières de l'équation indéterminée Ax + By = S" an den "Annales scientifiques de l'École Normale Supérieure" publizéiert.
An der internationaler Fachwelt ass hie besonnesch bekannt fir säin Artikel "Sur une nouvelle méthode de résolution des équations linéaires et sur l'application de cette méthode au calcul des déterminants", deen 1888 an den "Annales de la Société scientifique de Bruxelles" publizéiert gouf. Den Artikel ass 1889 vun der Fachzäitschrëft "Mathesis" iwwerholl ginn, an zu Paräis koum e beim Editeur Gauthier-Villars als Separatdrock eraus. 1890 ass en, op Däitsch iwwersat, zu Wien an der "Zeitschrift für das Realschulwesen" verëffentlecht ginn. Dem Clasen seng Method ass och nach bekannt als "méthode des coefficients égaux", en Numm, deen si dem belsche Mathematiker Paul Mansion, mat deem de Clasen korrespondéiert huet, verdankt.
Iwwer d'Iechternacher Basilika
Als Koauteur
Am „Organ des Vereins für christliche Kunst in der Diözese Luxemburg“ (Luxemburg: Peter Brück):
Rouderbaach
D'Rouderbbaach ass eng kleng Baach am Kanton Gréiwemaacher, a lénksen Niewefloss vun der Musel.
Si huet hir Quell am Nordweste vu Gréiwemaacher op enger Héicht vu ronn 230 m an enger Zoch tëscht de Fléier Hunebierg a Schläifmillen. Se leeft vun do aus no Osten, gréisstendeels laanscht den CR139, duerch Gréiwemaacher fir do op enger Héicht vun 130,35 m an d'Musel ze lafen.
Prunus
Prunus sinn eng Planzegattung bannent der Famill vun de Rosaceae. An der Systematik ass si déi eenzeg Gattung an der Tribus Amygdaleae (Steenuebstplanzen).
An der Gattung Prunus gëtt et méi wéi 200 Aarten, wourënner eng jett Zuuchtformen, déi Uebst liwweren, wourënner Kiischten, Aprikosen, Prommen, Quetschen, Réngglotten; Mirabellen, Schléiwen, Mandelen, asw.
Katia Christine
D'Katia Christine, gebuer 1946, ass eng hollännesch Schauspillerin.
Si war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Michel Deville, Christian-Jaque, Alberto Lattuada, Louis Malle a Lewis Gilbert ze gesinn.
Robert Innes
De Robert Thorburn Ayton Innes, gebuer den 10. November 1861 zu Edinburgh a gestuerwen den 13. Mäerz 1933 zu London war e schottesch-südafrikaneschen Astronom.
Den Innes entdeckt am Joer 1915 de Stär Proxima Centauri. Ausserdeem entdeckt hien eng ganz Rei vun Duebelstären an hat als éischten Astronom den 12. Januar 1910 de Johannesbuerger Koméit gesinn.
Den Innes war Grënnungsdirekter vun enger meteorologescher Statioun, déi hie spéider zu engem astronomeschen Observatoire ëmgewandelt huet. Hien huet se dann ëmbenannt an Union Observatory. Nom Innes gouf den Asteroid Innes genannt.
Dräi Läichen zu Koplescht
Dräi Läichen zu Koplescht ass e Kriminalroman op Lëtzebuergesch vum lëtzebuergeschen Auteur Rich Ruppel, deen 2014 bei den Éditions Schortgen erauskoum.
Ëm wat geet et am Roman?
Eng Fra vu 36 Joer gëtt beim Bushaischen ënnen am Kopleschter Bierg erstach. Duerno ass hir Läich am Direndall bei der Mamer ofgeluecht ginn. De Kommissär Mathes a seng Ekippe ermëttelen an där Affär. Zéng Deeg méi spéit, den 11. August gëtt eng zweet weiblech Läich op der selwechter Plaz fonnt. Dat zweet Affer gläicht physesch dem éischten an huet grad sou eng déidlech Verletzung. Ee Seriemäerder ass ënnerwee. Et wäert och nach een drëtte Muerd ginn, wéi den Titel eis scho verréit.
De Kommissär a seng Leit hunn an der Tëschenzäit e puer Verdächteger an och e puer Zeien opgedriwwen, mä kënnen dee Schëllegen net sou ouni Weideres fannen.
Personnagen
De Jos Mathes ass Kommissär vun der Mordkommissioun. Him zur Säit stinn: den Inspekter Jang Bourg, de Computerspezialist Pol Schweitzer an d'Assistentin Sylvie Dumont.
Abell 33
Den Abell 33 ass e planetareschen Niwwel am Stärebild Hydra. Den Niwwel gouf am Joer 1955 vum George Ogden Abell entdeckt.
Dräi Läichen zu Koplescht
Personnagen
Déi dräi Läiche gi vum Geriichtsdokter René Muller op der Plaz an a sengem Autopsiekeller grëndlech ënnersicht. Eng Rëtsch vun DNA-Analyse bréngen och net déi erhofft Resultater.
Zwéin Zeien, de Marc Hoffmann an den Ivo Korvac, widdersprieche sech. Domat wier eppes unzefänken, awer sou séier geet dat och net.
Soss
De Roman huet staark Charakteristike vun engem Thriller, well et dorëm geet ee Seriemäerder ze fannen, ier deen op en Neits kann zouschloen. Leider ass et awer just déi drëtt Läich, déi den entscheedenden Hiwäis bréngt. Schlussendlech brauch et an dëser Affär eng zousätzlech psychiatresch Exploratioun fir d'Liicht an dem Seriemäerder säi Motiv ze bréngen.
Kelsbaach
D'Kelsbaach ass eng Baach an der Gemeng Gréiwemaacher.
Si huet hir Quell ronn 1 km südlech vum Potaschbierg am Bëschmassiv Houwald op enger Héicht vun 280 m. Si fléisst vun do aus de ganzen Zäit no Osten fir op der Deisermillen op enger Héicht vun 136,70 m vu lénks an d'Musel ze lafen. Si ass ronn 3.250 Meter laang.
Pas de caviar pour tante Olga
Pas de caviar pour tante Olga ass e franséische Film vum Jean Becker aus dem Joer 1965 nom Roman Espion, où es-tu? vum Charles Exbrayat.
François Rabelais
De François Rabelais (Pseudonymen: Alcofribas Nasier (en Anagramm) oder Séraphin Calobarsy) gebuer, je no Quell, 1483 oder 1494 zu an der Devinière zu Seuilly bei Chinon (an der fréierer Provënz Touraine), a gestuerwen den 9. Abrëll 1553 zu Paräis, war e franséischen humanistesche Schrëftsteller aus der Renaissance, deen haut als den dichtegsten Auteur a franséischer Sprooch aus där Zäit ugesi gëtt. Hie war och Dokter, Pater a Paschtouer, an huet sech am Droit an an der Philosophie gutt auskannt.
Hartmut Jahreiß
Den Hartmut Jahreiß, 1942 gebuer, ass en däitschen Astronom.
Hien ass op d'Ënnersiche vun noe Stäre spezialiséiert a schafft am Astronomesche Rechen-Institut Heidelberg. Den Hartmut Jahreiß huet säin Doktorat op der Universitéit vun Heidelberg mat enger Thees iwwer d'raimlech Verdeelung, d'Kinetik an den Alter vun de Stären an der Géigend vun der Sonn, ofgeschloss. Am Astronomesche Rechen-Institut huet hie mam Wilhelm Gliese zesummegeschafft, eng weltwäit unerkannt Autoritéit a Bezuch op no Stären. Déi zwéin hunn zesummen de bekannte Gliese-Katalog vun den noe Stären, am Joer 1979 an 1991 publizéiert. Nom Doud vum Gliese 1993 hat de Jahreiß en Noruff iwwer de Gliese geschriwwen. De Gliese-Katalog ass elo mat der Ofkierzung GJ (Gliese-Jahreiß) bekannt an Unerkennung vun der Mataarbecht vum Jahreiß.
François Rabelais
De François Rabelais ass virun allem fir säi Romanzyklus iwwer zwéi Risen, de Pantagruel an de Gargantua bekannt, deem seng fênnef Bänn 1532, 1534, 1545, 1552 a 1564 erauskoumen. D'Ausdréck pantagruélique oder gargantuesque sinn haut Ausdréck am Franséische fir e Verfroossenen, e risegen Appetit (oder riseg Portioune Gefréiss) ze beschreiwen.
Camiers
Camiers  ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Hartmut Jahreiß
De Jahreiß bleift och weider ganz aktiv am Katalogiséieren an Ënnersiche vun noe Stären, hie war och bei de Virbereedunge vun de Katalogen FK5 an FK6 a vun den neien Hipparcos-Kataloge bedeelegt. 1997, als Member vum Research Consortium (RECONS) fir no Stären, huet de Jahreiß de GJ 1061, op enger Distanz vun nëmmen 3,68 Parsec als zwanzegnooste Stär bei der Äerd identifizéiert.
Den Asteroid (9861) Jahreiss (1991 RB3), gouf no him genannt.
François Rabelais
Déi Geschichten, grotesk Parodien op d'Ritterromaner, sinn an engem satireschen, och emol sarkastesche Stil geschriwwen, mat ville Witzer, Wuertspiller an och alt emol defteg-vulgären Ausdréck oder Situatiounen, déi em zu senger Zäit de Virworf vun der Obszönitéit a souguer Heresie abruecht hunn.
De Rabelais war e widderspréchleche Personnage: e Kierchemann, ma och alt antiklerikal, e Chrëscht ma och e Fräidenker. Hien huet sech fir Toleranz a Fridden agesat, fir en evangeelesche Glawen, géint d'Exzesser an de Mëssbrauch vun deenen "Décken" a fir d'Iwwerwanne vum "däischtere Mëttelalter" duerch d'Réckbesënnung op déi antik griichesch Philosophen, absënns de Platon. Eng grouss Sympathie hat hie fir déi "einfach" Leit, hire buedemstännegen Humor an hir Freed um Feieren.
Đồng Hới
Đồng Hới oder Động Hải, ass d'Haaptstad vun der Provënz Quảng Bình am Vietnam an huet eng 103.988 Awunner (Stand 1. August 2009).
Hellegspriechung
D', och nach Kanonisatioun oder Kanoniséierung ass eng offiziell an definitiv Deklaratioun vun der kathoulescher oder orthodoxer Kierch, déi eng verstuerwe Persoun als helleg unerkennt. D'Kierch bekräftegt mat Bestëmmtheet, datt d'Persoun am Paradäis ass, well se e Wonner vollbruecht huet a bei Gott Fürbitte fir d'Leit leescht. Op der anerer Säit gëllt den Hellege fir déi Gleeweg als Virbild vum chrëschtleche Liewen.
An der kathoulescher Kierch féiert d'Hellegspriechung zur universeller Veréierung vum Hellegen, am Géigesaz zur Séilegspriechung, fir déi d'Veréierung just an der Diözees gëllt. Den Hellege kritt eng Plaz am liturgesche Kalenner vun der Kierch, an et gëtt op sengem Dag besonnesch veréiert.
Largha-Séihond
De Largha-Séihond (Phoca largha) ass e Raubdéier aus der klenger Gattung Phoca (Echt Séihënn) an der Famill vun den Hondsrobben (Phocidae). Se liewen an de Mierer vum Arkteschen Ozean a vum nërdleche Pazifeschen Ozean. Den Areal vun der Aart läit a Kanada, an den USA (Alaska), Russland, Japan, Nordkorea, Südkorea an a China.
Vu Kapp bis Schwanz gi se 150–180 cm laang. D'Gewiicht ass bis 100 kg.
Viva Maria!
Viva Maria! ass e franséisch-italieenesche Film vum Louis Malle aus dem Joer 1965.
Ëm wat geet et am Film?
D'Schauspillerin Maria (Jeanne Moreau) an d'Anarchistin Maria (Brigitte Bardot) begéine sech a Südamerika. Si verléiwe sech allen zwee an de selwechte Revolutionär (George Hamilton)...
Dan Tanson
Den Dan Tanson, gebuer 1971 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Theaterregisseur a -schauspiller, deen an de Museks-, Kanner- a Poppentheatere geschafft huet, an och en Buchillustrateur. Hie wunnt an der Stad an zu Bréissel.
2003 huet hien de fräie Musekstheater Traffik Theater Luxembourg gegrënnt.
Sinus Concordiae
De Sinus Concordiae (lat. fir Bucht vun der Harmonie) ass e klengt buchtaartegt Moundmier beim Mare Tranquillitatis um Äerdmound. Den Numm gouf vun der Internationaler Astronomescher Unioun am Joer 1976 festgeluecht.
Déi donkelgro Basaltfläch vum verstengerte Lavaséi huet e mëttleren Duerchmiesser vun 142 Kilometer. Hie läit um Ostrand vum Mare Tranquillitatis bei de mëttlere selenographesche Koordinaten 10° 48' Nord an 43° 12' Ost. Nordwestlech vun him erstreckt sech de Sinus Amoris.
Ronde van Nederland 1975
Déi 15. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 21. August bis de 26. August 1975 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Grave an d'Arrivée zu Simpelveld.
D'Course gouf vum Hollänner Joop Zoetemelk gewonnen.
Gemeng Wäiswampech
D' ass eng vun den lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Klierf. De Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Uertschaft vun där se och hiren Numm huet.
Geographie
D'Gemeng Wäiswampech läit an der nërdlecher Spëtz vum Land, am Kanton Klierf a grenzt nieft der belscher Grenz am Norden an Osten un d'Gemenge Ëlwen am Westen, Klierf am Süden an am Süd-Westen. Mat engem Héichtenënnerscheed vu 519 op 450 m läit d'Gemeng deelweis op engem fielsegen Héichplateau, ëmgi vu Mësch- a Bichebëscher a Fiichtemonokulturen, tëscht dem Ourdall an enken Däller vun de wellefërmegen Héichflächen. Duerch d'Schafe vun zwéi kënschtleche Séien an der Uertschaft Wäiswampech huet d'Gemeng en touristeschen Opschwonk erlieft.
Geschicht
Am 20. Joerhonnert ass d'Awunnerzuel vum Ufank bis an d'1970er Joren ëm d'Hallschecht erofgaangen. Dono goung se nees no uewen, wat ufanks duerch den Tanktourismus an d'Bankfilialen, déi sech op eng belsch Clientèle spezialiséiert haten, zeréckzeféiere war.
Tëscht 2006 an 2016 goung d'Bevëlkerungszuel vun 1.232 op 1.756 erop. Haut gëtt et do eng sëllege Betriber, déi sech an de leschte Joren niddergelooss hunn: Fiduciairen, Logistiksentreprisen, Holdingen, Geschäfter, ma och vill Kleng- a Mëttelbetriber am Handwierks- oder Informatiksberäich. Eng 2000 Leit, dorënner vill Frontalieren aus der Belsch, schaffen do.
Interkommunal Syndikater
D'Gemeng Wäiswampech ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:
D'Gemeng ass zanter dem 4. August 2017 Member vum Klimapakt, awer - als eenzeg Gemeng am Kanton Klierf - net Member vum Naturpark Our.
Politik
De Gemengerot vun der gëtt nom Majorzsystem gewielt.
Kulturzentrum Aalt Stadhaus
D'Aalt Stadhaus ass e regionale Kulturzentrum dee seng Dieren den 31. Januar 2014 zu Déifferdeng opgemaach huet. D'Leit konnte bei enger Porte ouverte, den 1. an 2. Februar 2014, dat neit Gebai kenneléieren. Den éischte Concert war de 7. Februar 2014.
D'Gebai besteet aus 6 Deeler:
Geographesch läit de Kulturzentrum Aalt Stadhaus am Zentrum vun der Stad Déifferdeng an der Avenue Charlotte.
De Kulturzentrum gouf fir de Mies-van-der-Rohe-Präis 2015 nominéiert, deen awer schliisslech d'Philharmonie Stettin krut.
Veronique Da Silva
D'Veronique Da Silva huet hir international Sportscarrière 2002 ugefaangen. Si war am Kader vun der Lëtzebuergescher Dammen-Volleyballnationalekipp.
NGC 3066
Den NGC 3066 ass eng Balkespiralgalaxis am Stärebild Ursa Major. D'Galaxis gouf den 30. September 1802 vum Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
Nei Gemeng
Eng Nei Gemeng (fr: Commune nouvelle) ass a Frankräich eng Gemeng déi aus der Fusioun vun e puer fréiere Gemengen ervirgeet. Et ass e Statut dee mam Artikel 21 vum Gesetz N° 2010-1563 vum 16. Dezember 2010 iwwer d'Reform vun den territoriale Kollektivitéite kreéiert gouf.
Eng nei Gemeng kann op e puer Manéieren entstoen. Ouni weider an den Detail anzegoe kann ee soen datt dat op Demande vun de Gemengeréit vun de Gemengen déi uneneestousse ka gemaach ginn, oder iwwer d'Demande vun enger Interkommunalitéit oder op Initiativ vum Representant vum Staat am Departement.
Provënz Quang Binh
Quang Binh ass eng vun néng Provënzen an der Regioun Bac Trung Bo, Vietnam. D'Haaptstad ass Dong Hoi. Quang Binh grenzt am Norden un d'Provënz Quang Tri, am am Süden un d'Provënz Ha Tinh, am Osten un d'Laos, am Westen an d'Südchinesescht Mier.
Nei Gemeng
Wa Gemengen déi uneneestousse fusionéiere wëllen an net an engem Departement leien, mussen d'Autorisatioune fir d'Departementsgrenzen z'ännere gefrot ginn.
Provënz Quang Binh
Quang Binh huet en Fläch vun 8.202 km² mat 813.712 Awunner (2009). Et gëtt 255 Uertschaften an der Provënz. Et gëtt 6 Géigenden an der Provënz: Le Thuy, Dong Hoi, Bo Trach, Quang Trach, Tuy Hoa, Quang Ninh.
Nei Gemeng
Bei der Kreatioun vun enger neier Gemeng ginn déi fréier Gemenge sougenannt Communes déléguées, et wier datt d'Gemengeréit decidéire fir keng Commune déléguée ze ginn.
Claude Birenbaum
De Claude Birenbaum, gebuer den 21. November 1954, ass e fréiere Lëtzebuergesche Foussballspiller.
Hien huet den 9. Mee 1980 fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Good Morning Babilonia
Good Morning Babilonia ass en italieenesch-US-amerikanesch-franséische Film vum Paolo a Vittorio Taviani aus dem Joer 1987.
Ëm wat geet et am Film?
Zwéi Jonge vun engem italieenesche Steemetzer versichen zu Hollywood eng Plaz bei den Dréiaarbechte vum Film Intolerance vum David Wark Griffith ze kréien…
Soss
Am Film gëtt déi lëtzebuergesch Schauspillerin Désirée Nosbusch am Generique ënner dem Pseudonym Désiree Becker gefouert.
La métamorphose des cloportes
La métamorphose des cloportes ass e franséisch-italieenesche Film vum Pierre Granier-Deferre aus dem Joer 1965 no engem Roman vum Alphonse Boudard.
Ëm wat geet et am Film?
Den Alphonse sëtzt 5 Joer am Prisong wéinst engem mëssgléckten Abroch bei deem hie vu senge Kolleegen am Stach gelooss gouf. Am Prisong huet hie gutt Zäit fir seng Revanche ze plangen…
Cormont
Cormont ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Johannesbuerger Koméit
De Koméit war war scho bei senger éischter Entdeckung mat bloussem A ze gesinn, soudatt méi Leit als Entdecker notéiert sinn. Am Maximum war seng Hellegkeet méi grouss wéi déi vum Planéit Venus.
Maison Flammant (Jonglënster)
D'Maison Flammant ass en Haus zu Jonglënster.
D'Haus, dat ëm 1806 gebaut gouf, huet deem éischte Buergermeeschter vu Jonglënster, dem Jean-Guillaume Flammant gehéiert. 1853 goufen zwou Scheiere gebaut, déi eng direkt un d'Haus, déi aner separat hannert d'Haus. Nom Doud vum Kandskand vum Flammang, 1924, war d'Haus just nach periodesch bewunnt; um Enn vum Zweete Weltkrich stoung do eng amerikanesch Flak.
1979 huet de Landwirtschaftsverband d'Areal kaaft a verlount. De 6. Mäerz 1979 gouf et op den Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.
2000 huet eng brittesch Koppel d'Haus gelount, dat hinne sou gutt gefall huet, datt s'et sechs Joer drop kaaft, an an de Joren dono renovéiert hunn. Wéi de Park mat sengen Orchideeën an ale Beem, an eng Scheier, och verkaaft sollte ginn, fir do e Lotissement drop ze bauen, hunn déi zwee eng Petitioun lancéiert, fir datt och dësen historesche Bestand erhale bleiwe sollt. Um Enn huet d'Gemeng deen Terrain opkaaft.
Ralph Ferron
Tëscht dem 20. Mee 1993 an dem 16. Oktober 2002 huet de Ralph Ferron 26-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Hien huet vun 1991 bis 1999 fir den Avenir Beggen gespillt an duerno vun 1999 bis 2007 beim FC Etzella Ettelbréck.
Maciek Majchrzak
De Maciek Majchrzak, gebuer de 14. Juli 1982 a Polen, ass e lëtzebuergesche Volleyballspiller.
De Maciek Majchrzak huet seng international Sportscarrière 2000 ugefaangen. Hie war am Kader vun der Lëtzebuergescher Hären-Volleyballnationalekipp.
Royal Harwood Frost
De Royal Harwood Frost, gebuer de 25. Februar 1879 zu Salem am Massachusetts a gestuerwen den 11. Mee 1950 zu Shreveport am Louisiana, war en US-amerikaneschen Astronom.
Hien huet vun 1896 bis 1908 am Harvard College Observatoire als astronomeschen Assistent ënner der Leedung vum E. C. Pickering geschafft, wou en den Asteroid (505) Cava, deen no enger mythologescher Figur vun den Inka benannt ass, entdeckt huet. Hie war mat der Caroline Eliza Mayhew bestuet, an hat dräi Duechteren an zwéi Bouwen.
Peirce (Moundkrater)
Niewekrateren
De Krater gouf 1935 offiziell vun der I.A.U. nom amerikaneschen Astronom Benjamin Peirce genannt.
Bitto Albertini
De Bitto Albertini, gebuer als Adalberto Albertini de 24. Juli 1924 zu Turin a gestuerwen den 22. Februar 1999 zu Zagarolo, war en italieenesche Kameramann, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
Hien huet ënner de Pseudonymmen Al Albert, Albert J. Walker, Stanley Mitchell a Ben Norman beim Film geschafft.
NGC 4527
Den NGC 4527 ass eng aktiv Balkespiralgalaxis mat groussflächegem H-II-Gebitt vum Hubble-Typ SBbc am Stärebild Virgo op der Ekliptik. Si ass ongeféier 74 Millioune Liichtjoer vun eiser Mëllechstrooss ewech an huet e Scheiwenduerchmiesser vun ongeféier 140.000 Lj. Ënner der Katalognummer VCC 1540 ass si Member vum Virgo-Galaxiekoup opgelëscht. Am selwechten Himmelsareal sinn ë. a. d'Galaxien NGC 4533, NGC 4536, NGC 4544 an IC 3474.
Den Objet gouf den 23. Februar 1784 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
Fluchhafe Cà Mau
De Fluchhafe Cà Mau (vietn.: Sân bay Cà Mau) läit ongeféier 2 km ëstlech vu Cà Mau an der Provënz Cà Mau am Vietnam.
2005 gouf de Fluchhafen offiziell ageweit.
De Fluchhafen huet 1 Haaptpist vu 1.500 Meter Längt.
Emmanuel Limpach
Den Nikolaus Emmanuel Limpach, gebuer den 12. Oktober 1721 am Pafendall, engem Faubourg vun der Stad Lëtzebuerg, gestuerwen de 6. September 1793 (zu Iechternach oder am Weilerbaacher Schlass bei Bollenduerf ? ), war den 72. a leschten Abt vun der Abtei Iechternach.
D'Famill
Dem Emmanuel Limpach säi Papp, de Martin Limpach, war Béierbrauer am Pafendall. Eigentlech huet hien "Ensch" mam Familljennumm geheescht, en huet sech awer no sengem Heemechtsduerf "Limpach" genannt. D'Mamm, d'Maria Katherina Post, war d'Niess vum Iechternacher Abt Michael Hormann. Den Emmanuel gouf an der Méchelskierch gedeeft. Hien hat nach e Brudder, de Matthias Limpach, deen Notaire zu Iechternach gouf an duerno, vu 1787 bis 1794, Meier zu Ettelbréck, wou d'Abtei Iechternach e grousse Besëtz hat. De Martin Limpach ass bis 1734 als Béierbrauer am Pafendall bliwwen, duerno ass hien an de Gronn geplënnert, wou hien den 28. Mäerz 1759 gestuerwen ass.
Pater an Abt zu Iechternach
Den Emmanuel Limpach ass 1746 an d'Iechternacher Benediktinerklouschter agetrueden (Profess de 7. Februar). 1748 gouf hien zum Priister geweit, an nom Doud vum Abt Michael Hormann, gouf hie 1775 Abt vun der Abtei Iechternach.
An den éischte Jore vu senger Amtszäit huet de Limpach déi "Al Schmëtt" genannt Schmelz, déi d'Abtei bei Bollenduerf hat, opginn a si duerch en neit Wierk, dat tëscht 1776 a 1779 op der Weilerbaach (um lénksen Ufer vun der Sauer) gebaut gouf, ersat. 1780 koum nach eng somptuéis Summerresidenz, d'Weilerbaacher Schlass, dobäi.
Am Joer 1779 huet de Limpach dem Tréierer Domprobst Wilderich von Walderdorf (1739-1810) den Domaine Niederkerich bei Tréier, deen d'Abtei 1641 dem Grof Johann Arnold vu Manderscheid-Blankenheim (1606–1644) ofkaaft hat, verkaaft. De Probst huet déi al Buerg ofrappe gelooss an op hirer Plaz d'Schlass Monaise (= fr.: Mon Aise) mat sengem Park baue gelooss. Mat de Sue vum Verkaf huet de Limpach e grousse Wäindomaine zu Graach op der Ënnermusel opkaaft.
Als Abt war de Limpach staark controverséiert, dat bei de Pateren aus senger Abtei grad sou gutt wéi bei de Bierger vun der Stad Iechternach. Och mam Schultheiss Théodore Lorent louch hien am Clinch.
De Limpach gouf den 8. September 1793 um Kierfecht vun der Stad Iechternach, baussen der Stadmauer, begruewen. Hie war den éischten Abt vun der Abtei, deen net an der Abteikierch oder op d'mannst um urale Kierfecht virum Portal vun der Kierch, huet kënne bäigesat ginn, well laut engem Edikt vum Keeser Joseph II. vu 1784 d'Begriefnësser nëmmen nach um offizielle Kierfecht, dee bausse vum Wunngebitt huet misse leien, erlaabt waren.
Dem Abt Limpach säi Wopen
Op dem Emmanuel Limpach sengem Wopen ass eng Postillonstroter mat dräi Stären an e Päerd mat engem Suedel, dat spréngt, ze gesinn.
Dëse Wopen ass iwwer dem Agank vum Schlass Weilerbaach an an der Eisendier fir an de Gaart vum Schlass ze gesinn.
An der moderner Heraldik fënnt een déi heite Beschreiwung: De gueules à la fasce ondée d'argent surmontée d'un grêlier ou cor de postillon contourné et de trois étoiles à 8 rais deux accostant le grêlier la troisième dans la boucle de l'instrument accompagnée en pointe d'un cheval courant sellé.
D'Postillonstroter an d'Päerd hu wuel eppes mat dem Numm vum Limpach senger Mamm ze doen, déi aus enger Posthalterfamill koum an déi dohier de Familljennumm “Post“ gedroen huet.
Robert-Schuman Monument
D'Robert-Schuman Monument, dat an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg um Boulevard Robert Schuman, virun der Rouder Bréck steet, erënnert un de franséische Politiker Robert Schuman.
Den Entworf fir d'Monument koum vum Architekt Robert Lentz.
D'Monument gouf de 24. Oktober 1966 zesumme mat der Rouder Bréck ageweit. Et besteet aus engem Bëtongssockel mat verschiddenen Opschrëften op de Säiten an aus dräi héichgestallte Greyträger, déi um ieweschten Enn sou ageschnidde sinn, datt se do sechs Spëtze weisen, déi déi sechs Grënnungsmembere vun de CECA duerstellen.
Gehaansbaach
D'Gehaansbaach ass eng Baach am Oste vu Lëtzebuerg um Territoire vun der der Gemeng Gréiwemaacher.
Si huet hir Quell südlech vum Potaschbierg um Flouer Huergaart um Bord vum Bëschmassiv Houwald. Vun do aus leeft se an nordëstlecher Direktioun, ënner der N1 erduerch, an da praktesch de ganzen Zäit bis op Gréiwemaacher laanscht d'N1. Zu Maacher béit se dann no Südosten of, fir bei der Maacher Bréck op enger Héicht vun 130,35 Meter vu lénks an d'Musel ze lafen.
Rich Ruppel
De Rich Ruppel, gebuer den 8. September 1946 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Museker a Schrëftsteller.
Vu Beruff war de Ruppel Dréckermeeschter (Typograph).
Hie spillt Batterie an huet 1968 d'Band Cool Feet gegrënnt, wouran e mat Ënnerbriechunge bis an d'1990er Jore Member war. Hien huet eng ganz Rëtsch Texter vun der Band hire Lidder geschriwwen.
De Rich Ruppel ass Auteur vu bis ewell zwou Erzielungen: Eis Jonge ginn agezunn! (2011), eng fiktiv Geschicht iwwer sechs lëtzebuergesch Zwangstrekruetéiert an der Zäit vum Zweete Weltkrich, an de Kriminalroman Dräi Läichen zu Koplescht (2014).
Cuno Hoffmeister
De Cuno Hoffmeister, gebuer den 2. Februar 1892 zu Sonneberg a gestuerwen den 2. Januar 1968 och do, war en däitschen Astronom a Geophysiker.
Liewen
De Cuno Hoffmeister koum zu Sonneberg am Herzogtum Sachsen-Meiningen als Jong vun engem Spillsaachefabrikant op d'Welt. Schonn als Kand war hie vun de Stäre faszinéiert a wéi hie mat 13 Joer en Optescht Teleskop geschenkt krut, huet hien ugefaangen d'Virgäng um Nuetshimmel méi genee z'observéieren. Hie konnt keen Abitur a keen naturwëssenschaftleche Studium maachen, well hie mat enger Beruffsausbildung d'Fabréck vu sengem Papp iwwerhuele sollt. Trotzdeem ass hie mat de visuellen Himmelsobservatiounen als Autodidakt weidergefuer a krut 1914 eng Unerkennung wéinst sengen Entdeckungen um Gebitt vun de verännerleche Stären. Wéi wärend dem Éischte Weltkrich d'Poppefabrikatioun zougemaach gouf, krut hie vun 1915 bis 1918 d'Méiglechkeet, als Hëllefsassistent um Remeis-Observatoire zu Bamberg ze schaffen. 1920 huet hien dunn nieft der wëssenschaftlecher Aarbecht, den Abitur nogeholl. Bis an d'Mëtt vun den 20er Joren huet hien Astronomie, Mathematik a Physik op der Universitéit zu Jena studéiert an huet ugefaange mat eegene Fotoe fir säi Projet Sonneberger Felderplan fir de Studium vun de verännerleche Stäre vun der nërdlecher Mëllechstrooss. Gläichzäiteg huet hie mat Ënnerstëtzung vu senger Heemechtstad den Observatoire Sonneberg um Erbisbühl am Quartier Neufang operiicht. 1926 gouf hie Leeder vum Observatoire. De Cuno Hoffmeister huet mam Konzept vun der Sonneberger Himmelsiwwerwaachung eng Ureegung vum Paul Guthnick ugeholl, deen Ufank vun den 1920er Joren um Universitéitsobservatoire Berlin-Babelsberg d'Ariichtung vun enger systematescher fotografescher Himmelsiwwerwaachung zur Diskussioun bruecht hat. Seng Aarbecht als Naturwëssenschaftler huet an der Fachwelt besonnesch Unerkennung fonnt, wéi säi Schreiwes iwwer d'Bezéiungen tëscht Koméiten a Stäreschnäizen aus dem Joer 1922 an d'Enzyklopedie vun de mathematesche Wëssenschaften opgeholl gouf.
1930 an 1933 huet de Cuno Hoffmeister zwou laang Fuerschungsreesen an d'Karibik gemaach. Wéi d'Stad Sonneberg duerch d'Weltwirtschaftskris insolvent gi war, gouf den Observatoire Sonneberg aus finanzielle Grënn, vun 1930 un, un de preisesche Staat verpacht an 1931 ganz vum Staat iwwerholl an domat dem Universitéitsobservatoire Berlin-Babelsberg als baussenzeg Plaz ugegliddert. Tëscht 1937 an 1960 huet sech de Cuno Hoffmeister fir d'Fuerschung vum südlechen Himmel méi dacks a Südafrika an an Namibia opgehalen, wou haut dee vun der Hobbyastronomin Sonja Itting-Enke gestëften "Cuno Hoffmeister Memorial Observatory" an der Géigend vu Windhoek un hien erënnert. 1936 gouf hie Member vun der Leopoldina, der däitscher Akademie vun den Naturfuerscher. Wéinst den nationalsozialisteschen Aflëss déi ëmmer méi grouss goufen, an der Gefor, seng Plaz ze verléieren, war hien am Joer 1937 Member vun der NSDAP ginn. Doduerch krut hien ë. a. genuch Handlungsfräiheet, fir dem Paul Ahnert Sécherheet viru weiderer Verfollgung ze bidden. D'Friedrich-Schiller-Universitéit Jena huet him 1943 de Professertitel iwwerreecht. Wéinst senger erfollegräicher Aarbecht gouf den Observatoire Sonneberg 1946 als selbstännegt Institut vun der Däitscher Akademie vun de Wëssenschaften zu Berlin (haut Berlin-Brandenburgesch Akademie vun de Wëssenschaften) iwwerholl an de Cuno Hoffmeister zum Leeder, a spéider zum Direkter vun där Fuerschungsariichtung ernannt. 1951 krut hien den Nationalpräis vun der DDR a gouf 1960 Member vun der Sächsescher Akademie vun de Wëssenschaften.
Mat der fotografescher Himmelsiwwerwaachung am Kader vum Sonneberger Felderplang ass Sonneberg e Begrëff an der Astronomie ginn. Seng Heemechtstad Sonneberg huet him dofir 1964 d'Éierebiergerschaft zougesprach an eng Strooss no him genannt. Dëser Éierung duerch d'Stad stoungen allerdéngs zouhuelend Behënnerunge a Schwieregkeete op staatspoliteschem Plang géigeniwwer, déi d'Existenz vum Observatoire an domat och en Deel vu sengem Liewenswierk bedreet hunn. Zanter dem 13. August 1961 louch d'Stad Sonneberg am DDR-Grenzspärgebitt. Den Observatoire war dofir fir auswäerteg Gäscht souzesoen net z'erreechen a vum SED-Regime am internationale Fuerschungsbetrib net méi virzeweisen. Mat senger Autoritéit als international unerkannte Wëssenschaftler konnt sech de Cuno Hoffmeister den Demande fir d'Verlagerung vu sengem Fuerschungsinstitut vu Sonneberg an aner Uertschafte en ettlech Joer erfollegräich widderstoen. De Konflikt war bei enger Akademiereform am Summer 1967 eskaléiert, wou him déi wëssenschaftlech Leedung vum Observatoire entzu gouf. A Suerg ëm d'Zukunft vum Observatoire Sonneberg ass de Cuno Hoffmeister ee Mount viru sengem 76. Gebuertsdag zu Sonneberg gestuerwen. Zu senger Erënnerung huet 1970 d'International Astronomesch Unioun dem Moundkrater mat de Koordinaten "15° 12' N / 136° 54' O" den Numm Hoffmeister ginn.
Tabu - Es ist die Seele ein Fremdes auf Erden
En hat seng Première de 27. Juni 2011 um Filmfest München.
Ëm wat geet et am Film?
De Film thematiséiert d'Bezéiung vum Dichter Georg Trakl a senger Sëschter Grete.
Landesobservatoire Heidelberg-Königstuhl
De Landesobservatoire Heidelberg-Königstuhl ass ee vun der Universitéit vun Heidelberg bedriwwenen historeschen astronomesche Fuerschungsobservatoire. E steet op der westlecher Spëtzt vum Königstuhl bei Heidelberg.
Geschicht
Déi ursprénglech Instrumenter vum Observatoire stamen aus dem 1774 gegrënnte Mannheimer Observatoire, dee wéinst Observatiounsverschlechterungen duerch Loftverschmotzung am Joer 1880 provisoresch op Karlsruhe verluecht gi war. Duerno gouf eng nei Plaz fir den Observatoire gesicht an zum Schluss gouf sech fir de Königstuhl entscheet.
Florent Obdeijn
De Florent Obdeijn, gebuer de 15. Mäerz 1988, ass e lëtzebuergesche Volleyballspiller. ,
De Florent Obdeijn huet seng international Sportscarrière 2006 ugefaangen. Hie war am Kader vun der Lëtzebuergescher Hären-Volleyballnationalekipp.
Landesobservatoire Heidelberg-Königstuhl
Geschicht
De Wolf hat schonn als Student e privaten Observatoire am Gaart vu sengen Elteren an der Heidelberger Märzgasse opgeriicht, deen hien am Laf vun der Zäit weider ausgebaut hat. Hien hat och d'Astrofotografie optiméiert an hat op fotografeschem Wee ee Koméit an den Nordamerikaniwwel entdeckt.
Cucq
Cucq ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Landesobservatoire Heidelberg-Königstuhl
Geschicht
Nodeems hien um Biergobservatoire war, hat de Wolf privat Stëfter fir d'Uschafe vu leeschtungsfäegen Teleskope fonnt, dorënner d'US-amerikanenesch Sponsorin Catherine Wolfe Bruce déi Enn vum 19. Joerhonnert 10.000 US-Dollar gespent hat.
Haaptaarbechtsgebitt vum Observatoire war am Ufank d'Ënnersich vu kosmesche Gasniwwele souwéi d'Sich no Asteroiden. De Wolf, seng Mataarbechter an Nofollger hu bis an d'1950er Joren iwwer 800 Klengplanéiten entdeckt. 1906 gouf do den éischten Trojaner, de (588) Achilles, entdeckt.
Zesumme mam Johann Palisa zu Wien entstoung den éischte Stärenatlas fir d'Sich an Identifikatioun vun nei entdeckten Himmelskierper.
Am Laf vun der Zäit goufen nei Teleskopen ugeschaaft a Laboratoiren opgeriicht. 1957 entstoung den Happel-Laboratoire fir Stralungsmiessungen.
Zanter 2005 ass den Observatoire net méi Landesinstitut, mä gouf zesumme mam Astronomesche Recheninstitut (ARI) an dem Institut fir Theoreetesch Astrophysik (ITA) vun der Universitéit vun Heidelberg an den nei gegrënnten Zentrum fir Astronomie vun der Universitéit Heidelberg (ZAH) integréiert an ass domat en Deel vun der Universitéit Heidelberg.
Kurt Russell
De Kurt Russell, gebuer als Kurt Vogel Russell de 17. Mäerz 1951 zu Springfield am Massachusetts, ass en US-amerikanesche Schauspiller.
Landesobservatoire Heidelberg-Königstuhl
Geschicht
De Landesobservatoire schafft haut op de Gebidder vun der extragalaktescher an theoreetescher Astrophysik, dem Gebitt vun de gliddege Stären an och der Instrumentéierung. En ass weider un internationale Projete vun der europäescher Raumfaartagentur, der däitsch-franséisch-spuenescher Organisatioun IRAM, dem europäesche Südobservatoire an der NASA bedeelegt, zurzäit besonnesch um Lucifer-Projet fir de Large Binocular Telescope.
Doriwwer eraus ginn ëffentlech Himmelobservatiounen an Astronomieprogrammer fir Kanner ugebueden.