cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bauschelt
Déi éischt Kierch zu Bauschel t ass ëm 817 entstan, déi deemools zur Abtei St. Hubert gehéiert huet. No 1088 ass d'Par der Abtei Stavelot zougedeelt ginn a 1531 zum Archidekanat „Ardennes“ d.h. Léck (Liège) an Dekanat Baaschtnech. Déi nei Kierch mat hiren dräi Altär gouf 1714 dem Hl. Lambert geweit. Den Tuerm an de Chouer sollen um Fundament vun enger Schlasskapell stoen. Hiweiser a Beweiser zu engem Schlasshär sinn awer nëmme ganz vag. Am Joer 1865 gouf d'Kiercheschëff ëm 16,5 Meter verlängert. No an no gouf en Duxall gebaut, 1900 d'Müller-Uergel, (haut denkmalgeschützt an 2022 restauréiert), 1930 nei Kierchefënsteren. An der Rundstedtoffensiv goufen den Daach an den Tuerm zerstéiert. Duerno sinn d'Fënstere mat figurative Mustere vum Gust Zanter ersat ginn. Haut kann d'Kierch am romanesche Stil mam Mobiliar vum Jean-Georges Scholtus bewonnert ginn. Vill Kierchen an der Regioun beweisen dem Scholtus säin Talent fir reliéis Konscht an hirem Mobiliar.
Zu Bauschelt erënnert e Monument un den Zweete Weltkrich an d'Befreiung am Dezember 1944 duerch déi 35. amerikanesch Infanterie Divisioun.
Gemeng Biermereng
D'Gemeng Biermereng war bis Enn 2011 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Réimech. Si huet du mat de Gemenge Schengen a Welleschten, zu der vergréisserter Gemeng Schengen fusionéiert.
Geschicht
Biermereng gouf fir d'éischt Kéier 842 als Boinbringas an engem Dokument vum Keeser Lothar ernimmt. Elweng gouf 739 fir d'éischt Aigevingen genannt. Éimereng gouf 907 fir d'éischt Ombringas genannt.
Bauschelt
Am Duerfkär, no bei der Kierch, sinn am November 2007 d'Skulpture Friddensengelen vun der Marie-Josée Kerschen ageweit ginn. Si gehéieren zum europäesche Projet Strooss vum Fridden.
Etymologie
D'Bedeitung vum Verb „leiden“ aus der zweeter Silb vu „Bauschleiden“ war fréier: fueren; goen; reesen, an domat verbonne mam Verb „verlaangeren“. „Bausch“ ass ee Begrëff fir Aarm voll; Hand voll; d.h. eng ongezielten oder ongewie Mass. E Bausch Pabeier sinn 181 Blieder.
Gemeng Biermereng
Geschicht
Tëscht 1659 an 1769 war Biermereng ënner franséischer Herrschaft, zesummen ë. a. mat Munneref, Duelem a Bous, am Géigesaz zum Rescht vum Land, wat als Herzogtum Lëtzebuerg (ofwiesselnd ënner spuenescher, franséischer an éisträichescher Herrschaft) existéiert huet.
Fusioun 2012
De 27. Januar 2010 haten d'Gemengeréit vu Schengen, Biermereng a Welleschten zougestëmmt, eng Prozedur an d'Weeër ze leeden, fir hir Gemengen ze fusionéieren. Den 10. Oktober 2010 hunn an engem Referenden dozou d'Majoritéit vun de Leit an deene betraffene Gemengen enger Fusioun 2012 zougestëmmt.
Lëtzebuerg Privat
Lëtzebuerg Privat ass eng däitschsproocheg Wochenzeitung mam Ënnertitel "Unabhängige Wochenzeitung für Luxemburg".
Déi éischt Nummer koum den 3. November 2006 eraus. Den Editeur a Chefredakter ass de Jean Nicolas an de Chefredakter-adjoint den Heinz Kerp. D'Nummer 7 vu Mëtt Dezember 2006 hat eng Oplo vu 25.000 a war 12 Säiten déck. Am Joer 2008 ass d'Oplo op 30.500 erhéicht ginn.
D'Opmaachung ass typesch fir eng Boulevardzeitung, an de Stil erënnert däitlech un dee vun der däitscher Bild-Zeitung.
Kritik
Ufanks Mäerz 2007 gouf vun der Lëtzebuerger Internet-Community, als Protest géint d'Verbreedung vu Lëtzebuerg Privat, eng Google-Bombing-Aktioun gestart, wouduerch d'Websäit vu "Lëtzebuerg Privat" net méi als éischt Resultat op Google opgedaucht ass. Amplaz gouf eng satiresch Websäit ugewisen, déi op den éischte Bléck net sou z'erkenne war. Déi Aktioun gouf vu Google erëm réckgängeg gemaach.
Kritesch setze sech och verschidden Internetsäite mat der Zeitung auserneen, wéi z. B. de Blog Pianocktail.
D'Journalistin Josée Hansen vum Lëtzebuerger Land gouf am Oktober 2013 vum Geriicht fräigeschwat, nodeem si vum Jean Nicolas wéinst Diffamatioun verklot gi war. D'Josée Hansen hat an engem Artikel iwwer d'Montée vum Rassismus an der Xenophobie dem Nicolas seng Zeitungen als Beleeg dofir uginn. ,
Demeter (Homonymie)
De Begrëff Demeter huet e puer Bedeitungen:
Kasematte vun der Stad Lëtzebuerg
Déi éischt Kasematte sinn zu Lëtzebuerg 1644 ënner de Spuenier entstanen. Véierzeg Joer méi spéit huet de franséische Festungsingenieur Vauban se weider ausgebaut an am 18. Joerhonnert hunn och d'Éisträicher den Ausbau nach weider gedriwwen, bis datt se op eng Längt vun 23 km koumen. Dës Befestegungsgäng leien dacks op verschidden Niveauen a gi bis zu 40 m déif an de Steen erof.
Nom Schleefe vun der Festung (1867-1883) sinn vun den ursprénglech 23 km Kasematten der nach 17 km erhale bliwwen. Zanter 1933 sinn d'Bock- an d'Péitruss-Kasematte fir Touristevisitten opgemaach ginn.
Bock-Kasematten
D'Kasematten um Bock si 1745 vun den éisträicheschen Ingenieure ugeluecht ginn.
An d'Bock-Kasematte kënnt een duerch en Accès deen am ieweschten Deel vum Clausener Bierg, Um Bock, läit. D'Kasematten sinn an de Joren 2008 - 2009 an d'Rei gesat ginn.
Nodeems d'Kasematte wärend der Covid-Pandemie zou waren, hunn déi staatlech a kommunal Servicer dovu profitéiert fir d'Sécherheetsnormen op den neiste Stand ze setzen.
Nodeems den 9. Juni déi offiziell Reouverture war, sinn d'Bock-Kasematten zanter dem 14. Juni 2023 nees fir de Public op.
Péitruss-Kasematten
D'Péitruss-Kasematten waren zanter 2015 net méi fir Visitten zougänglech. Am September 2017 sinn d'Renovatiounsaarbechten ugaangen, déi fir d'Saison 2018 ofgeschloss sollte sinn. Schlussendlech si s'awer eréischt de 5. Juni 2022 nees opgaangen.
Canton de Roye
De Canton de Roye ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montdidier, am Departement Somme an der Regioun Hauts-de-France.
Astronomische Nachrichten
Astronomische Nachrichten (Astronomical Notes) ass den Titel vun der eelsten nach existéierender astronomescher Fachzäitschrëft vun der Welt. Haut kommen 12 Hefter pro Joer an Englesch mat engem Schwéierpunkt iwwer observéierend an theoreetescher Astrophysik eraus.
Grënner vun dësem Medium war 1821 den Heinrich Christian Schumacher. D'Zäitschrëft gouf op Däitsch publizéiert. Zum aktuellen Theemeberäich gehéiert d'Sonnephysik, extragalaktesch Froen, d'Kosmologie souwéi Theemen iwwer d'Geophysik. Numeresch Methode mat Bezuch op d'Astronomie, déi heefeg an Zesummenhang mat Supercomputere stinn, sinn och dran ze fannen.
Zu de Bibliothéiken déi all Bestänn besëtzen, gehéieren d'Astrophysikalescht Institut Potsdam, d'Astronomescht Recheninstitut Heidelberg an d'Universitéitsbibliotéik München.
Bouquins
Bouquins ass eng Kollektioun vu franséischsproochege Bicher, déi 1979 vum Guy Schoeller gegrënnt gouf. No dem Doud vum Schoeller am Oktober 2001 krut den Daniel Rondeau d'Responsabilitéit vun der Kollektioun, déi vun Ufank un an den Éditions Robert Laffont publizéiert gëtt.
D'Presentatioun vun de Bouquins ass einfach gehalen. D'Bicher hunn en ausgesprache mëllen Aband, d'Bléck si gelumbeckt an de Pabeier ass Bibelpabeier. Op déi Manéier hunn d'Bicher am Duerchschnëtt ëm 1300 Säiten a kaschte manner wéi 30 €.
Sousaphon
De Sousaphon (am Franséischen och soubassophone) ass en déift Blechblosinstrument mat Ventille fir Militärorchesteren. E staamt direkt vun der Tuba of.
Den John Philip Sousa, Dirigent vu Military Bands a weltbekannte Komponist vu Militärmärsch, war an den 1880er Joren net méi zefridde mat den Tubaen a sengem Orchester. Hie wollt en Instrument mat engem volle, waarme Klang, deen iwwer den Orchester droe sollt. Dowéinst hat hie schonn eng Zäitche mat Helikone probéiert, mä well dat hien nach net zefriddegestallt hat, huet e bei C. G. Conn zu Elkhart am Indiana en neit Instrument baue gelooss. Dat neit Instrument war allerhand grouss, de Spiller konnt awer am Goe spillen. Déi éischt Sousaphonen haten e kreesronne Schallrouer an e breeden a flaache Schalltriichter, deen no uewen op war. Déi haiteg Sousaphonen hu gebéite Schallréier, déi sech dréie loossen, an an der Reegel dräi Ventillen. Den Triichter an souguer dat ganzt Instrument (bis op d'Ventiller) sinn hautdesdaags geleeëntlech aus Fiberglas wéinst dem Gewiicht.
Alexander Wilkens
Den Alexander Friedrich Karl Wilkens, gebuer den 23. Mee 1881 zu Hamburg a gestuerwen de 27. Januar 1968 war en däitschen Astronom.
De Wilkens ass op d'Gelehrtenschule des Johanneums zu Hamburg gaangen an huet du vun 1900 bis 1905 Mathematik, Physik an Astronomie zu Heidelberg, zu Kiel (beim Paul Harzer, Paul Stäckel, Philipp Lenard) an zu Göttingen (ë. a. beim Felix Klein, Hermann Minkowski a Karl Schwarzschild) studéiert. 1904 huet hien zu Göttingen promovéiert, wou hien och Assistent am Gauss-Archiv war. Duerno gouf hien Assistent am Kuffner-Observatoire zu Wien, duerno zu Heidelberg (Éischten Assistent 1905/6) an zu Hamburg, a vun 1908 bis 1916 Observateur am Observatoire vu Kiel beim Harzer.
Vun 1916 bis 1925 war hien Direkter vum Observatoire a Professer zu Breslau. 1925 gouf hien Nofollger vum Hugo von Seeliger als Direkter vum Universitéits-Observatoire München.
1934 gouf hie vun den Nationalsozialisten zum Récktrëtt gezwongen an ass an Argentinien ausgewandert, wou hie vun 1937 bis 1953 op der Universitéit an am Observatoire La Plata geschafft huet. Spéider ass hien nees zeréck op München koum, wou hien als Professer Emeritus op der Universitéit geschafft huet.
De Wilkens huet sech mat der Himmelsmechanik befaasst, besonnesch d'Stéierungstheorien a d'Bunnbestëmmunge ware seng Gebidder. Als astronomeschen Observateur huet hien eng Diskrepanz tëscht den an der nërdlecher a südlecher Hemisphär benotzten astronomeschen Deklinatiounssystemer entdeckt.
Canton de La Rochette
De Canton de La Rochette ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chambéry, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
1. Februar
Den '''1. Februar''' ass den 32. Dag vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Guinea
Guinea, op Franséisch République de Guinée, ass e Staat a Westafrika.
Geographie
Guinea ass 245.857 Quadratkilometer grouss an domat ongeféier esou grouss wéi d'Vereenegt Kinnekräich. Et grenzt un d'Côte d'Ivoire (816 Kilometer laang Grenz), Guinea-Bissau (421 km), Liberia (590 km), Mali (1.062 km), Senegal (363 km) a Sierra Leone (794 km). Donieft huet Guinea och nach 320 km Küst um Atlantik.
Et kann ee Guinea a véier grouss geographesch Regiounen andeelen: dat maritiimt Guinea, dat haaptsächlech vun de Susu bewunnt gëtt; de méi killen a reeneresche Biergmassiv Fouta-Djalon, dat ronn 80.000 Quadratkilometer grouss ass, d'Land zentral op enger Nord-Süd-Ax duerchleeft a vun de Fula bewunnt gëtt; dat sahelt Héichguinea am Nordosten, dat vun de Malinké bewunnt gëtt; an d'Dschungelregiounen am Südoste mat ville verschiddenen ethnesche Gruppen. An de Bierger vu Guinea leien d'Quelle vu ville westafrikanesche Flëss, dorënner dem Niger, dem Gambia, dem Rio Corubal an dem Senegal.
Den héchste Punkt am Land ass de Mont Nimba mat 1.752 Meter.
2011 goufen ongeféier 58,1% vun der Landfläch fir landwirtschaftlech Zwecker benotzt a 26,5% ware Bëscher.
Pre-europäesch Zäit
Dat haitegt Guinea war en Deel vun enger Rei vu westafrikanesche Räicher, ugefaange mam Ghanaräich ëm d'Joer 900. Duerno ass d'Kinnekräich vu Sosso am 12. an 13. Joerhonnert komm. No der Schluecht vu Kirina 1235 huet d'Maliräich d'Kontroll iwwer d'Regioun gewonnen, mä ass mat der Zäit wéinst interne Konflikter ëmmer méi schwaach ginn, éier et dunn opgeléist gouf. Ee vun de stäerksten Nofollger war de Staat Songhai, dat spéidert Songhairäich. Et war méi grouss a méi räich wéi seng Virgänger, mä ass och interne Krisen an engem Biergerkrich zum Affer gefall a 1591 no der Schluecht vu Tondibi zesummegefall.
Duerno ass eng chaotesch Period komm, éier am 18. Joerhonnert islamistesch Staate gegrënnt goufen, déi Stabilitéit an d'Regioun bruecht hunn. Eng parallel Entwécklung war d'Awanderung vun de Fulani Moslemen an d'Héichland vum Fouta-Djalon am fréien 18. Joerhonnert.
Europäesch Kolonialisatioun
Déi éischt Europäer sinn zurzäit vun de portugiseschen Entdeckungen am 15. Joerhonnert komm, wat den Ufank vum Sklavenhandel mat sech bruecht huet. 1890 ass Guinea als franséisch Kolonie gegrënnt ginn. D'Haaptstad Conakry gouf am selwechte Joer op der Insel Tombo gegrënnt. Fënnef Joer méi spéit ass den Territoire an d'Franséischt Westafrika integréiert ginn.
Den 28. September 1958, ënnert der Leedung vum Charles de Gaulle, huet Metropolfrankräich e Referendum iwwer eng nei Verfassung an d'Schafe vun der fënnefter Republik gehalen. D'Kolonien (ausser Algerien, dat legal en direkten Deel vu Frankräich war) haten d'Wiel tëscht direkter Onofhängegkeet oder d'Verbleiwen als franséisch Kolonie. Mat der Ausnam vu Guinea hunn all d'Kolonien (no vill franséischer Propaganda an Dreeungen) fir déi zweet Optioun gestëmmt. Sou war Guinea déi éischt franséisch Kolonie um afrikanesche Kontinent, déi onofhängeg gouf. Domat hunn d'Fransousen awer direkt hir komplett Assistenz opgehalen.
Onofhängegkeet
Den éischte President war den Ahmed Sékou Touré, deen eng sozialistesch Wirtschaftspolitik ëmgesat huet an d'Oppositioun ënnerdréckt huet. Ënnert him ass d'Land Member vun der Beweegung vun den net-alignéierte Staate ginn, an huet awer enk Verbindungen zum Ostblock entwéckelt.
Nom Touré sengem Doud 1984 huet de Generol Lansana Conté d'Muecht u sech gerappt. Hien huet sengem Virgänger seng Wirtschaftspolitik geännert, mä trotzdeem diktatorial weiderregéiert. Eréischt 1993 goufe Wale gehalen, an deenen hien zum President vun enger ziviller Regierung gewielt ginn ass. Hie ass 1998 an 2003 erëmgewielt ginn, obwuel all déi Wale vun Irregularitéite markéiert waren an d'Resultater ëmstridde sinn.
21. Joerhonnert
Trotz de Konflikter an den Nopeschlänner Sierra Leone a Liberia ass Guinea intern stabil bliwwen. Mat der Zäit an dem Neiopbau vun deene Länner huet sech dunn awer déi guinäesch politesch a wirtschaftlech Kris verschäerft. Eng schlecht Ekonomie a wäitleefeg Onzefriddenheet mat enger korrupter Regierung hunn 2006 zwou massiv Streikwelle provozéiert, wärend deenen och 10 Studente vun der Arméi erschoss goufen. En drëtten nationale Streik am fréien 2007 huet a ville Stied gewalttäteg Protester mat iwwer 100 Doudege provozéiert, wouropshin zwou Woche laang d'Krichsrecht deklaréiert gouf. Guinea stoung kuerz virum Biergerkrich a fir d'Gewerkschaften ze berouegen an den Onrouen en Enn ze setzen huet de Conté eng Rei sozial Mesure geholl an am Mäerz 2007 en neie Premierminister ernannt.
2008 ass de Conté enges natierlechen Doud gestuerwen an de Kapitän Moussa Dadis Camara huet erfollegräich e Militärputsch geleet an d'Verfassung ausgesat. Säi Refus, dem nationalen an internationalen Drock nozeginn an zeréckzetrieden, huet d'politesch Spannung verschäerft. Héichpunkt vun deene Spannunge war eng Manifestatioun vun der Oppositioun am September 2009, bei där méi wéi 150 Demonstrante vun der Presidentegarde erschoss goufen. Am Dezember 2009 ass de Camara bei engem Muerdversuch verletzt ginn an an de Burkina Faso an den Exil gaangen. Eng Interimsregierung huet Guinea op de Wee vun der Demokratie bruecht.
2010 an 2013 huet Guinea seng éischt demokratesch Presidentewalen, respektiv legislativ Wale gehalen. President ass den Alpha Condé ginn. Hien ass 2015 erëmgewielt ginn.
2013 ass eng Ebolaepidemie a Guinea an an den Nopeschlänner ausgebrach an huet eng Gesondheets- a Wirtschaftskris am Land provozéiert. Am Ganze sinn op d'mannst 2.535 Persoune gestuerwen. , Den 29. Dezember 2015 huet d'Weltgesondheetsorganisatioun Guinea fir Ebolafräi deklaréiert.
Beata Szalwinska
D'Beata Szalwinska, gebuer de 6. Februar 1966 zu Warschau, ass eng polnesch Pianistin, déi zanter 1999 zu Lëtzebuerg lieft a mat engem Lëtzebuerger bestuet ass.
Si huet eng international Concertsaktivitéit (klassesch Musek) an huet ënner anerem a Polen, an Däitschland, an der Belsch, an Dänemark, a Frankräich, zu Lëtzebuerg an an der Schwäiz als Solo an ënner der Matwierkung vun enger Rei vu verschiddenen Ensembele gespillt. D'Beata Szalwinska ass och Member vum Lëtzebuerger Quintett Aconcagua, lauter Beruffsmusiker, déi zu Lëtzebuerg an am Ausland optrieden.
Regierung de Tornaco
D'Regierung de Tornaco war vum 26. September 1860 bis den 3. Dezember 1867 am Amt. Si gouf am Ganze sechsmol ëmgebilt.
Beata Szalwinska
Donieft gëtt si Pianosunterrecht am Conservatoire de Musique du Nord zu Ettelbréck an Dikrech. Si ass mam Jean Mühlen bestuet a wunnt zu Kielen.
Hire Repertoire
Si huet eng Preferenz fir Wierker vun de Komponiste Beethoven, Chopin, Liszt, Mozart, Rachmaninoff, Ravel, Schubert , Szymanowski an Tschaikowsky.
Regierung de Tornaco
An d'Regierungszäit vum Victor de Tornaco fale wichteg aussepolitesch Evenementer, wéi d'Opléise vum Däitsche Bond, 1866, nom Däitsch-Éisträichesche Krich, an de Versuch vum Napoleon III., fir vum Wëllem III. Lëtzebuerg ofzekafen, wat awer wéinst dem Widderstand vum Bismarck verhënnert gouf. Zu London gouf eng Léisung aus dëser Lag fonnt, andeems an engem Traité festgehale gouf, datt d'preisesch Garnisoun misst ofgezu ginn, d'Festung Lëtzebuerg geschleeft a Lëtzebuerg op éiweg neutral an onofhängeg erkläert gouf.
An deene Jore goufen och d'Eisebunnslinnen iwwer Waasserbëlleg op Tréier an iwwer Ettelbréck op Gouvy ausgebaut, woumat och d'Siderurgie e weideren Opdriff krut.
Antoine Pescatore
De Constantin-Joseph-Antoine Pescatore, genannt Antoine Pescatore, gebuer de 16. Dezember 1787 an der Stad Lëtzebuerg a gestuerwen den 31. Oktober 1858 am "Scheid" (Scheedgronn, deemools an der Gemeng Sandweiler)???, war e Fabrikant.
Hie war vun 1817 bis 1820 Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.
Vun 1842 bis 1848 war hie Member vun der Assemblée des États a vun 1854 bis 1856 Deputéierten an der Chamber.
1845 war hie Grënnungsmember vun der Société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-Duché de Luxembourg.
Canton de Bourg-Saint-Maurice
De Canton de Bourg-Saint-Maurice ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albertville, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Hôtel de Ville (Paräis)
Den Hôtel de Ville zu Paräis, Frankräich, ass de Sëtz vun der Paräisser Administratioun. E steet op der Place de l'Hôtel de Ville (virdrun Place de Grève) am 4. Arrondissement, an ass de Sëtz vun der Municipalitéit vu Paräis zanter 1357. D'Gebai huet verschidde Funktiounen, hei ass d'lokal Administratioun doheem, genee wéi de Paräisser Buergermeeschter (zanter 1977), an hei ass och Plaz fir grouss Receptiounen.
Am Juli 1357 huet den Étienne Marcel, Prévôt des marchands vu Paräis, déi sougenannt Maison aux piliers kaaft, déi als en Deel vum Hafen op der Seine benotzt gouf. Spéider koum eng Plaz derbäi, d'Place de Grève, wou sech d'Paräisser dacks zesummekoumen hunn, virun allem fir bei Hiriichtungen derbäi ze sinn. Zanter 1357 war d'Administratioun vu Paräis genee op der Plaz, wou haut den Hôtel de Ville steet. Viru 1357 war d'Stadsadministratioun am sougenannte Parloir aux bourgeois beim Grand Châtelet ënnerbruecht.
1533 huet de franséische Kinnek François I. decidéiert, datt Paräis e richtegt Gemengenhaus géif brauchen, dat der deemools gréisster Stad an Europa an dem Chrëschtentum wierdeg wier. Hien huet zwéin Architekten erausgesicht: den Italieener Dominique de Cortone, genannt Boccador, an de Fransous Pierre Chambiges. D ' Maison aux piliers gouf ofgerappt an de Boccador huet e Gebai ganz am Stil vun der Renaissance entworf. Fäerdeggestallt gouf d'Bauwierk allerdéngs eréischt ënner dem Louis XIII. am Joer 1628.
Den Optrag vun der Rekonstruktioun vum Gebai gouf no engem Architekturconcours un d'Architekten Théodore Ballu a Pierre Deperthes verginn. Bausse gouf d'Gebai am Stil vun der Renaissance vum 16. Joerhonnert gehalen, bannendra gouf sech éischter un en zäitgeméissen Dekor gehalen.
Zanter der Franséischer Revolutioun war d'Gebai ëmmer nees d'Bün vu groussen historeschen Evenementer, sou zum Beispill fir d'Proklamatioun vun der Drëtter Republik 1870 a fir d'berühmte Ried vum Charles de Gaulle de 25. August 1944 bei der Liberatioun vu Paräis.
Jens Gaiser
De Jens Gaiser, gebuer de 15. August 1978 zu Baiersbronn, ass een däitsche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.
(105) Artemis
Den Asteroid (105) Artemis gouf no der Artemis, der griichescher Gëttin vun der Juegd an dem Naturliewen, benannt.
Den Asteroid gouf vum James Craig Watson de 16. September 1868 entdeckt.
Karlspräis
De Karlspräis (ursprénglech Internationaler Karlspreis der Stadt Aachen, zanter 1988 Internationaler Karlspreis zu Aachen) ass en Éierepräis a gëtt zanter 1950 an der Reegel all Joer zu Oochen fir Verdéngschter fir Europa a fir d'Europäesch Integratioun iwwerreecht. De Präis besteet aus enger Medail an engem Akt dee vun de Membere vum Direktiounskommitee ënnerschriwwen ass. Op der viischter Säit vun der Medail ass de Karel de Groussen op sengem Troun duergestallt. Op der Récksäit steet den Numm vum Laureat an en Text deen him gewidmet gouf. Bis 2007 gouf zousätzlech och nach e Geldbetrag vu 5000 Euro ausbezuelt. Zanter 2008 kënnt dëst Präisgeld awer dem Jugendkarlspräis zegutt.
Jugendkarlspräis
Zanter 2008 gëtt vun der Karlspräis-Stëftung, zesumme mam Europäesche Parlament, den Europäesche Karlspräis fir d'Jugend verginn, deen d'europäescht Engagement vu Jugendlechen a jonken Erwuessene wierdegt a virbildlech Jugendprojeten auszeechent.
Carlo Borromeo
Säi Liewen
En ass als Jong vum Ghiberto Borromeo, Grof vun Arona, an der Margarita Medici am Schlass vun Arono um Lago Maggiore op d'Welt komm. D'Borromäer waren Offizéier, Banquieren a Politiker an hate sech och an den italieeneschen Héichadel abestuet. De Carlo Borromeo ass vun der Famill zum Kleriker bestëmmt ginn. Scho mat 12 Joer ass hien als Abt an der Benediktinerabtei zu Arona agesat ginn. D'Famill Borromeo hat en Usproch op déi Positioun, déi och mat engem gudden Akommes verbonne war. Mat 14 Joer huet de Carlo säi Jura-Studium zu Pavia ugefaangen, datt e 1559 mat héijen Auszeechnungen ofgeschloss huet.
Dem Carlo säi Monni, den Giovanni Angelo Medici, ass 1559 Poopst ginn. Als Pius IV. huet e säin Neveu op Roum geholl. Mat 21 Joer ass de Carlo Borromeo Geheimsekretär ginn, duerno Kardinol-Diakon. Am Konzil vun Trient, dat 1561 erëm opgemaach gouf, spillt en eng wichteg Roll, en huet och weesentlech zum Ofschloss vum Konzil bäigedroen.
De Kardinol war e bescheidene Mann, dee Guddes gedoen an asketesch gelieft huet. En hat eng grouss Léift fir Kultur an ass vill duerch säi Bistum gereest. Onermiddlech war hien och a senger Aarbecht an am Gebiet. Seng Bréiwer fëllen honnert Bänn an der Ambrosianescher Bibliothéik. Hien huet sech zu engem grousse Reformer vun der kathoulescher Kierch entwéckelt, och andeems en all Bezéiungen a familiär Bindungen ausgenotzt huet fir sech duerchzesetzen. Besonnesch huet e sech fir Disziplin bannent der Kierch a fir déi reliéis Ënnerweisung vu Kanner agesat.
De Carlo Borromeo huet d'Géigereformatioun, och ënnerstëtzt vun der weltlecher Muecht, an de Kampf géint de Protestantismus gefouert. En huet sech virun allem fir eng moralesch Erneierung vun der réimesch-kathoulescher Kierch agesat. 1579 huet en zu deem Zweck d'Collegium Helveticum gegrënnt. Ënner dem Borromeo als Inquisitor sinn d'Protestante bis an den Engadin verfollegt ginn.
Fir Priisteren a Laien ze schoulen huet de Carlo Borromeo eng Rei Seminairen an aner Ariichtunge gegrënnt. Seng asketesch Strengt, déi en och vum Uerdensklerus verlaangt huet, an d'Opléise vum Humilitatenuerden hunn ee Mënch dozou bruecht op en ze schéissen. An de Jore vun der Pescht (1576-78) huet e sech fir eng ëmfangräich Fleeg vun de Kranken agesat, wat e sëllege Mënschen d'Liewe gerett huet, him awer gesondheetlech geschuet huet. 1578 huet de Carlo Borromeo dunn den Uerde vun den Oblate vum hellegen Ambrosius gegrënnt, deen aus dëser Aarbecht entstanen ass. Schonn zu senge Liefzäiten ass e vu sengen Unhänger glorifizéiert ginn. Wéi keen aneren huet hien den Ideal vum chrëschtleche Kierchefürst verkierpert.
De Carlo Borromeo ass am Alter vu 46 Joer u Féiwer, dat säi geschwächte Kierper net méi iwwerwanne konnt, gestuerwen. Seng lescht Wierder solle gewiescht sinn: "Här, ech kommen". Säi Verméige soll en den Aarme vermaach hunn. Eng riseg Mënschemeng huet hien zu senger leschter Rou am Mailänner Doum begleet. 1602 ass e séileg a 1610 vum Poopst Paul V. helleggesprach ginn.
Jacques Brel
De Jacques Romain Georges Brel, gebuer den 8. Abrëll 1929 zu Schaarbeek an der Belsch a gestuerwen den 9. Oktober 1978 zu Bobigny a Frankräich, war e belsche Chansonnier, Schauspiller a Regisseur.
Leo
Leo oder LEO hu follgend Bedeitungen:
NS 600
NS 600 ass eng Diesel-elektresch Lokomotiv vun den Nederlandse Spoorwegen, déi fir Rangéierdéngschter gebaut gouf.
23 Stéck dovu goufe spéider op Fernsteierung ëmgebaut, an och nei numeréiert an zwar vu 671 - 693.
Si gläichen den englesche Lokomotiven aus der British Rail Class 11.
Arroyomolinos (Madrid)
Arroyomolinos ass eng Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Arroyomolinos huet 5.428 Awunner op enger Fläch vun 20,7 km².
Linn 7 (Metro vu Madrid)
D'Linn 7 ass eng vun de Madrider Metroslinnen. Si ass 18,8 km laang an huet 27 Statiounen. Si geet vun Pitis op Las Musas.
Canton de Bretteville-sur-Laize
De Canton de Bretteville-sur-Laize ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Caen, am Departement Calvados an der Regioun Normandie. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Gnod
Ënner Gnod versteet een eng wuelgewollten Zouwendung (lat.: benevolentia) un en Ofhängegen; deejéinegen, deen d'Gnod empfänkt, ass komplett der Willkür vun deem ausgeliwwert, deen him se zoukomme léisst. An der chrëschtlecher Theologie ass d'Gnod (lat.: gratia) vu Gott vun zentraler Bedeitung.
Gnod, sou wéi och dat däitsche Wuert Gnade hunn hir Urspréng am Alhéichdäitsche ginada an am Mëttelhéichdäitsche genade. Sproochgeschichtlech Famill ass et mam germanesche Wuertstamm neth, dem Indogermaneschen net an dem Alindeschen nath, wat souvill heescht wéi ëm Hëllef bieden.
Eng Begnodegung ass d'Noloosse vun enger Strof. Dëst fält och ënner Baarmhäerzegkeet.
Marco Weiten
De Marco Weiten, gebuer den 12. Juni 1965 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Moler. Seng Haaptsujete si wëll Déieren.
De Marco Weiten huet säin Atelier zu Déifferdeng.
Archivolt
Eng Archivolt, aus dem Italieenesche vum Latäin arcus volutus – verwëllefte Bou, ass an der Architektur d'Stirsäit vun engem Ronn- oder engem Spatzbou, déi garnéiert ass.
An der Romanik goufen d'Archivolte meeschtens net mat figurative Profiler dekoréiert. Eréischt an der Spéitromanik koume räich gerëschte Representatiounen dobäi. An der Gotik koum d'Gewunnecht op, d'Dekoratiounen op der Archivolt mat deenen op dem Tympanon ze verbannen.
Am Fall vun enger riichter Entrée gëtt den Ausdrock Architrav gebraucht.
Henri Werling
Den Henri Werling gebuer de 14. Dezember 1879 zu Lëtzebuerg a gestuerwen den 22. Februar 1961 zu Esna, Estland war e Jesuitt, Paschtouer an Apostoulischen Administrateur ad interim fir Estland.
Den Henri Werling, gëtt de 25. August 1912 zum Geeschtleche geweit a geet 1923 an Estland. D'kathoulesch Kierch an Estland hat deemools nëmmen zwou Paren zu Tallinn (Reval) an Tartu (Dorpat), déi trotz der Onofhängegkeet vun Estland zum letteschen Äerzbistum Riga gehéiert hunn. Den deemolegen Äerzbëschof Antonino Zecchini huet den Henri Werling als Paschtouer zu Tartu ernannt. Deem seng Aktivitéiten hunn et fäerdeg bruecht datt d'kathoulesch Kierch an Estland sech vergréissere konnt an och ëmmer méi unerkannt ginn ass. Den 13. Februar 1928 bréngt den Henri Werling mat Säravad tähed (lb: Stären déi liichten) fir d'éischt Kéier eng kathoulesch Zäitschrëft an estnescher Sprooch eraus.
Nodeem den Eduard Profittlich, och ee Jesuitt, dee Paschtouer zu Tallin war, den 13. Mee 1931 zum neien Apostouleschen Administrateur fir Estland ernannt gi war, huet den Henri Werling d'Par an der Haaptstad iwwerholl.
D'Graf vum Henri Werling ass um Liiva-Kierfecht zu Tallinn.
Fuenlabrada
Fuenlabrada ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
Henri Werling
Vum 24. November 2016 bis de 7. Januar 2017 war an der Nationalbibliothéik eng Ausstellung mam Titel Une vie singulière... Henri Werling (1879-1961), un jésuite luxembourgeois en Estonie,.
Fuenlabrada
D'Gemeng Fuenlabrada huet 179.735 Awunner op enger Fläch vun 39 km².
2. Februar
Den '''2. Februar''' ass den 33. Dag vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Heikki Hasu
Den Heikki Hasu, gebuer den 21. Mäerz 1926 zu Sippola, ass ee fréiere finnesche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.
Arcis-sur-Aube
Arcis-sur-Aube ass eng franséisch Gemeng am Departement vun der Aube an der Regioun Grand Est.
Schluchsee
D'Gemeng Schluchsee ass e Kuruert am Héichschwarzwald am Südweste vu Baden-Württemberg.
Zu der Gemeng geheieren d'Uertschaften Aha, Blasiwald, Faulenfürst, Fischbach a Schönenbach.
Getafe
Getafe ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
Leo Obstbaum
De Leo Obstbaum, gebuer 1969 zu Buenos Aires, a gestuerwen den 20. August 2009, war en Designer an de Createur vun den Olympesche Mënzen a vum Maskottche fir d'Olympesch Wanterspiller vu Vancouver am Joer 2010.
Giordano Bruno
Den Giordano Bruno, gebuer am Januar 1548 zu Nola an Italien, a gestuerwen de 17. Februar 1600 zu Roum, war en italieenesche Philosoph an Dichter.
De Bruno huet d'Onendlechkeet vum Weltraum postuléiert a sech domat géint déi gängeg Meenung vun där Zäit vun enger a Sphären ënnerglidderter geozentrescher Welt gestallt. Wat deemools awer nach méi uerg war, dat war datt seng Theese vun enger onendlecher Welt d'Personalitéit vu Gott a Fro gestallt hunn, an datt hie sech ganz negativ iwwer de Jesus Christus ausgedréckt huet.
Hie gouf dofir jorelaang vun den Inquisiteuren an der Engelsbuerg agespaart an zum Schluss als Ketzer verurteelt an du verbrannt.
Guadarrama
Guadarrama ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Guadarrama huet 12.457 Awunner (2004) op enger Fläch vu 57 km².
Tranmere Rovers FC
Tranmere Rovers FC (Spëtznumm The Super White Army) ass en englesche Foussballveräin zu Birkenhead am Merseyside. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League One, der drëtthéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Prenton Park Stadion.
De Veräin gouf 1884 gegrënnt. 1921 hu si fir d'éischt an der drëtthéchster englescher Liga, der Third Division North gespillt. Tëscht 1991 an 2001 hu si an der zweethéchster englescher Spillklass gespillt, ier si rem ofgestige sinn. 2000 an 2001 ware si an der Véirelsfinall vum FA Cup, bis ewell hir bescht Leeschtung an där Kompetitioun.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vun Tranmere Rovers FC
Lanzhou
Lanzhou ass eng Stad mat enger Population vu 3,2 Mio. Awunner (2004 geschat), dovun 1.2 Mio. an der Stad selwer déi an der Volleksrepublik China läit. Si ass d'Haaptstad vun der Provënz Gansu a läit um Giele Floss, dem Huang He. Si gëtt als déi am stäerksten polluéiert Stad a China betruecht. Dës Regioun gouf schonn zur Zäit vun der Han Dynasty besidelt an huet domat eng Geschicht vu 2.000 Joer. Lanzhou huet den Numm Gëlle Stad kritt, well se eng wichteg Etappenuertschaft op der fréierer Seidestross war. Nom Enn vun der Han Dynasty koum dës Stad ënner d'Herrschaft vu verschidde Stämm, déi se als hir Haaptstad betruecht hunn.
Eréischt am Joer 1656, wärend der Qing Dynasty, krut d'Stad den Numm Lanzhou.
Kuckt och
Lëscht vun de chineesesche Groussstied
Natioun
Eng Natioun (virum 14. Joerhonnert aus dem lat. natio „Gebuert; Hierkonft; Vollek“ iwwerholl) ass e Konzept vun der Kategoriséierung vu Mënschen a Gruppen a Kollektiven iwwer ausgewielt - dacks "objektiv" gesat - Charakteristike wéi: Sprooch, Traditioun, Ofstamung, asw. Dës Markéierunge gi bei vëlkesche Konzeptioune vum Begrëff vun der Natioun als déi national Charaktere vun engem Vollek oder enger Volleksgemeinschaft ugesinn. Dëst entsprécht der Natioun als anthropologescht Konzept, wat sech an de Begrëffer vun der sougenannter "Kulturnatioun" oder ethnescher Natioun mam vëlkeschen Nationalismus weist.
Fir politesch Kollektiver, déi sech wéi an der Franséischer Revolutioun an der Nationalversammlung zu enger Natioun als Staat mat enger Constitutioun zesummefonnt hunn, gëtt et och d'Begrëffer Wëllensnatioun oder Staatsnatioun. Staat an Natioun ginn hei als Synonymmer benotzt.
Bei der klassescher Wëllensnatioun mat engem Staatsvollek handelt et sech ëm e Villvëlkerstaat, wéi zum Beispill d'Schwäiz, déi aus däitschen, franséischen, italieeneschen a rätoromanesche Bevëlkerungsgruppe besteet. Eng ethnesch Natioun oder Kulturnatioun dogéint ass meeschtens en iwwerstaatleche Kulturraum (zum Beispill: arabesche Sprooch- a Kulturraum).
Geschicht
Am Laténgesche steet Natio fir eng Gemeinschaft vu Mënschen, déi vun der selwechter Plaz hierkommen, an domat eng duerch eng gemeinsam Sprooch an Traditioun kenntlech Gemeinschaft. Am réimesche Sproochgebrauch gouf de Begrëff Natio ufanks als Friembezeechnung fir en agewandert Vollek benotzt, wat sech mat der Bevëlkerung vermëscht huet.
Am chrëschtleche Latäin sinn d'„nationes“ oder „gentes“ an éischter Linn déi netjiddesch Heedevëlker, déi mat de jiddesche Chrëschten d'Evangelium ugeholl hunn, a mat hinnen zesummen d'Gemeinschaft vun der Kierch bilden.
Canton d'Albert
De Canton d'Albert ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Péronne, am Departement Somme an der Regioun Hauts-de-France.
Lëschenhaus
D'Lëschenhaus (an den 1970er Joren Loeschenhaus oder Löschenhaus geschriwwen), war eng barock Landvilla, déi zu der Abtei Iechternach gehéiert huet. Se stoung op der Gewan tëscht de Plaze mat de Flouernimm Schwaarzuecht a Lëschen, südlech vun Iechternach, um Fouss vum Bësch Haard.
Grand-Slam-Turnéier
Déi véier Turnéier, d'Australian Open, d'French Open, d'Wimbledon Championships an d'US Open, sinn och déi nom Präisgeld an no de Weltranglëschtepunkten, nieft de Masters, déi am héchsten dotéiert Turnéier vum Joer.
Lëschenhaus
D'Haus gouf 1676 vum Abt Philippe de la Neuveforge als eng Zort Erhuelungsheem fir d'Patere vun der Abtei gebaut. 1719 huet den Abt Mathias Hartz dat deemools schonn zimmlech delabréiert Gebai restauréiert. Seng definitiv Form krut et an de Jore 1748-1749, wéi den Abt Grégoire Schouppe zwéin Eckpavillonen drubaue gelooss huet.
Grand-Slam-Turnéier
All Grand-Slam-Turnéier gëtt am Verlaf vun zwou Wochen am K.O.-System all Kéier fir Männer a fir Fraen, am Eenzel, Duebel a Mixed, ausgedroen.
Lëschenhaus
D'Gebai stoung am 20. Joerhonnert laang eidel a war zulescht am Besëtz vun der Gemeng Iechternach. De 17. Mee 1977 gouf et op Uerder vum Buergermeeschter Robert Schaffner ofgerappt, well et net an d'Konzept vum Centre récréatif gepasst huet, deem säin Haaptstéck den Iechternacher Séi sollt sinn.
An d'Plaz vum Lëschenhaus gouf eng "Pirateninsel" amenagéiert.
D'Diskussioun ëm d'Ofrappen huet d'Lëschenhaus zu enger Cause célèbre fir de Monumenteschutz zu Lëtzebuerg gemaach.
Grand-Slam-Turnéier
Grand-Slam-Gewënner
En eenzel Spiller oder zwee Spiller am Duebel déi déi véier Turnéier an engem Joer gewannen hunn de Grand-Slam-Tournoi gewonnen. Wa se véier Turnéier hannerenee gewannen awer net am selwechte Joer hu si en Non-Calendar Year Grand Slam gewonnen. Wann e Spiller déi véier Turnéier am Laf vu senger Carrière gewënnt, nennt een dat en Career Grand Slam. Wann e Spiller dräi vun deene véier Turnéier gewënnt, nennt een dat e Small Slam.
E Golden Slam gëtt inoffiziell de Gewënn vun alle véier Grand-Slam-Turnéier an den Tournoi bei den Olympesche Spiller genannt. Bis elo ass et just der Tennisspillerin Steffi Graf 1988 gelongen.
Simon Slåttvik
De Simon Slåttvik, gebuer de 24. Mee 1917 zu Valnesfjord, Norrland, a gestuerwen de 5. Mee 2001 zu Lillehammer, war en norwegesche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun
Horcajuelo de la Sierra
Horcajuelo de la Sierra ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Horcajuelo de la Sierra huet 109 Awunner.
Friedrich Hermann zu Solms-Baruth
De Friedrich Hermann Heinrich Christian Hans zu Solms-Baruth gebuer de 25. Mäerz 1886 zu Klitschdorf a gestuerwen den 12. September 1951 zu Windhoek an Namibia war en däitschen Adelegen a Resistenzler vum 20. Juli 1944.
Famill
De Friedrich III. war dat véiert vu fënnef Kanner vum Fürst ''Friedrich II. zu Solms-Baruth (1853-1920) an der Louise Gräfin von Hochberg, Freiherrin zu Fürstenstein'' (1863-1938).
E war mat der Adelheid Prinzessin von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (1863-1938), aus dem Haus Dänemark bestuet a si hate fënnef Kanner.
D'Solms-Baruth stamen aus der sächsescher Linn Solms-Laubach, déi bis 1129 nogekuckt ka ginn. 1906 sinn d'Herzoge Solms-Baruth Fürste gemaach ginn. Dem Friedrich Hermann zu Solms-Baruth säi Papp war Kummerhär um Haff vum Keeser an Oberjägermeister.
Liewen
De Friedrich zu Solms-Baruth huet zu de Resistenzler vum 20. Juli 1944 gehéiert. Hien hat säi Schlass fir d'Virbereedunge vum Attentat zur Verfügung gestallt. No dem Attentat huet hie sech mat senger Famill an Namibia aus dem Stëbs gemaach. D'Nazionalsozialisten hunn duerno säi Schlass confisquéiert.
An Namibia huet hie grouss Wéngerten ugeluecht.
Karlsruhe
Karlsruhe ass eng kreesfräi Stad a Baden-Württemberg. Historesch ass Karlsruhe Haapt- a Residenzstad vum fréiere Land Baden. D'Stad gëtt am Norden, Osten a Süde vum Landkrees Karlsruhe an am Weste vum Rhäin begrenzt, deen hei d'Grenz mat Rheinland-Pfalz mécht. Karlsruhe ass no Stuttgart (zirka 80 km ëstlech) a Mannheim (zirka 60 km nërdlech) déi drëttgréisst Stad vum Land Baden-Württemberg an huet eng Fläch von ongeféier 173 km². Zanter 1950 ass Karlsruhe Sëtz vum Bundesgerichtshof an zanter 1951 vum Bundesverfassungsgericht, dowéinst huet d'Stad de Bäinumm Residenz des Rechts.
Stadbild a Kuckeswäertes
Als relativ jonk Stad feelen zu Karlsruhe déi mëttelalterlech Gaassen, wéi a villen aneren däitsche Grousstied. D'Bannestad gouf bei der Stadgrënnung 1715 geplangt. Am Zentrum steet den Tuerm vum Karlsruher Schlass am Schlassgaart. Dësen huet d'Form vun engem Krees an eng Strooss, den „Zirkel“ geet ronderëm. Historesch goufe Gebaier eréischt vun do un opgeriicht. Fir ze baue goufen et streng Direktiven, besonnesch, wat d'Bauhéicht ugeet, fir de Gesamtandrock vun der Stad méi eenheetlech ze maachen. D'Gebaier méi no beim Schlass sinn net sou al a gehéieren op der ëstlecher Säit zu der Universität Karlsruhe, op der westlecher Säit zum Bundesverfassungsgeriicht.
Canton de Cabourg
De Canton de Cabourg ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Caen, am Departement Calvados an der Regioun Normandie.
Karlsruhe
Stadbild a Kuckeswäertes
Baussent dem Zirkel lafen 32 Stroosse riicht vum Schlasstuerm ewech. Des Zuel entsprécht exakt der Kompassrous vun der deemoleger Zäit. Deemools war d'Kompassrous net an 360 Grad agedeelt, mä an 32 Strécher. Schonn d'Éischtbebauung huet sech op d'Südsäit vum Schlass konzentréiert, soudatt d'Bannestad manner der Sonn gläicht, wéi engem Fächer, deen no Süden op ass. Am Schlass ass haut d'Badisches Landesmuseum ënnerbruecht.
Geschicht
Et ass eng jonk Stad, déi de 17. Juni 1715 vum Markgrof Karl Wilhelm vu Baden-Durlach gegrënnt gouf. Dëst as den Datum wéi de Grondstee vu sengem neie Residenzschlass geluecht gouf. D'Schlass war no Süden ausgeriicht ginn, grad sou wéi déi 9 Alleen, déi dem Karlsruher Stadplang säi charakteristescht Bild a säi Bäinumm "Fächerstadt" abruecht hunn.
18. Joerhonnert
D'Stad war relativ séier gewuess an zielt am Joer 1719 schonn 2.000 Awunner. Grond dofir ware grousszügeg Opnambedingunge fir nei Bierger, déi ënner anerem Reliounsfräiheet, biirgerlech Geriichtsbarkeet, eng Bauplaz a Baumaterial garantéiert kruten. Festgehale gouf dëst an engem sougenannte “Privileegiebréif”, deen och baussent dem Räich publizéiert gi war. Dat huet mat sech bruecht, datt d'Hallschent vun den Neibierger aus Géigende komm waren, déi iwwer 100 Kilometer vu Karlsruhe ewech louchen. Vu 1746 bis 1811 huet dunn de Markgrof Karl Friedrich - e grousse, fortschrëttleche Vertrieder vum opgekläerten Absolutismus an Nofollger vum Karl Wilhelm – iwwer d'Stad regéiert. D'Unterrechtswiese gouf ënnerstëtzt, grad sou d'Emanzipatioun vun de Judden. Folter a Leifeegeschaft goufen ofgeschaft. Landstroossen a Kanäl goufe gebaut fir d'Verbesserung vun der wirtschaftlecher Leeschtungsfäegkeet. De Fürstenhaff, dee sech an engem Klima vu geeschtescher Fräiheet e Ruff als “Musenhof” eraarbecht hat, konnt Leit wéi de Voltaire, de Johann Herder, de Goethe, de Gluck oder de Klopstock zu senge Gäscht zielen.
19. Joerhonnert
1803 gouf aus der Markgrafschaft e Kurfürstentum an 1806 e Groussherzogtum, dobäi huet Karlsruhe als Residenzstad vu beträchtleche Gebiddserweideronge profitéiert. Baden huet als Verbündete vum Napoléon säin Territoire vervéierfacht. Dee Gewënn war um Wiener Kongress vun 1815 bestätegt ginn, nodeem Baden zum richtegen Zäitpunkt op d'Säit vun de Géigner vum Napoléon gewiesselt war. Dee Moment hat Karlsruhe 15.000 Awunner. Den Opstieg vum Land huet sech natierlech och an der Stad manifestéiert a schonn zanter 1801 huet de “Karlsruher Zimmermannssohn” Friedrich Weinbrenner Karlsruhe méi zu deem gemaach, wéi mir et haut kennen. Hie war de Schöpfer vun der zentraler Achs, déi vum Schlass iwwer d'Maartplaz an iwwer d'Rondellplaz bis bei d'Ettlinger Tor geet. Zu de Gebaier, déi vun him geschaf goufen, gehéieren d'Rathaus an d'evangeelesch Stadkierch bei der Maartplaz, grad sou wéi d'Pyramid, déi hien iwwer der Gruft vum Karl Wilhelm opgeriicht huet an déi zum Symbol vun der Stad ginn ass.
D'Groussherzogtum Bade war aus villen ënnerschiddlechen territorialen Eenheeten zesummegesat ginn, déi ganz verschidden herrschaftlech, ökonomesch, kulturell a konfessionell Traditiounen a Strukturen haten. Grad dowéinst war Karlsruhe wéi selbstverständlech als Landesmetropol akzeptéiert ginn, méi selbstverständlech wéi d'Residenzen a Bayern oder Württemberg.
Sou war d'19. Joerhonnert duerch de weideren Ausbau vun de staatlechen Institutiounen a representative Gebaier zu Karlsruhe geprägt. 1818 gouf - zwar net déi éischt, mä – déi fortschrëttlechst Constitutioun fir Bade vum Karl Friedrich Nebenius ausgeschafft an 1822 war d'Parlament an den éischten eegestännege Parlamentsbau an Däitschland, d'Ständehaus, agezunn. Karlsruhe war heimat zum Ursprong vun der däitscher Demokratie ginn a politesch Matsprooch, Pressefräiheet, d'Trennung vu Justiz a Verwaltung sinn hei méi leidenschaftlech diskutéiert a méi véhément vertruede gi wéi soss anzwousch an Däitschland. Kee Wonner, datt speziell hei d'Revolutioun vun 1848/49 ee fruuchtbare Buedem fonnt huet. Zu Karlsruhe hat dunn 1849 och déi éischt däitsch Republik bestanen, déi allerdéngs séier vu preiseschen Truppen néiergeschloe gouf.
An den 1860er Joren a bis 1871 ass hei d'Gesetz fir Geriichtsverfaassung geschaf ginn, e Meilesteen an der Geschicht vum Droit well et dem Bierger erméiglecht huet, géint rechtlech Verstéiss vum Staat viru Geriicht ze goen.
D'Industrialiséierung
1825 as déi éischt technesch Héichschoul op däitschem Buedem zu Karlsruhe entstanen. De Johann Gottfried Tulla, deen d'Rheinbegradigung geplangt hat, war ee vun de Grënnungsmemberen an zu de Geléierten, déi hei am 19. Joerhonnert enseignéiert hunn, gehéieren ënner anerem de Redtenbacher, den Engler, de Bunte, de Grashof oder de Weltzien. Och den Heinrich Hertz, Entdecker vun den elektromagnéitesche Wellen, huet hei gefuerscht. De Ruff als virbildlech Ausbildungsplaz gesäit d'Héichschoul doduerch bestätegt, datt zu hiren Absolventen de Robert Gerwig, de Carl Benz a bedeitend Karlsruher Industrieller gehéieren. D'Konschtakademie (1854), d'Pedagogesch Héichschoul (1875), d'Héichschoul fir Technik (1878) an d'Musekhéichschoul (1884) komplettéieren d'Gesamtbild vun engem bildungspolitesch duerchduechtem Encadrement. An de 60er Jore vum 19. Joerhonnert huet d'Industrie sech ëmmer méi zu Karlsruhe ugesidelt a mat der Héichindustrialiséierong no der Reichsgründung 1871 war d'badesch Residenzstad vun enger staarker gesellschaftlecher a wirtschaftlecher Dynamik matgerappt ginn. Den 21. Januar 1877 ass den éischten Tram an der Fächerstad gefuer. No engem explosiounsaartege Wuesstem war Karlsruhe am Joer 1901 mat 100.000 Awunner Groussstad ginn.
1. Weltkrich, Weimarer Republik, Drëtt Räich
Karlsruhe hat sech zu enger Industriestad mat de Schwéierpunkte Metallveraarbechtung a Maschinnebau entwéckelt. Doduerch koume schwéier Zäiten op d'Stad duer, well nom Éischte Weltkrich an de Versailler Verträg festgehale gouf, datt Karlsruhe an der entmilitariséierter Zon géif leien. A vun enger net onbedeitender Krichsindustrie op eng Friddensindustrie ëmzeklammen, ass der Stad net liicht gefall. Den Elsass huet missen u Frankräich zeréckgoen, an an de Joren nom Krich hat Karlsruhe domat net nëmmen e wichtege Marché verluer, mä war och nach haart getraff ginn doduerch, datt et an der Grenzregioun zu Frankräich fir Investisseuren net méi immens attraktiv war. D'Stad ass trotz alledem weider gewuess an 1933 zielt si 155.000 Awunner. Dëst ass och dorop zeréckzeféieren, datt verschidden Nopeschdierfer - vu Mühlburg 1886 bis Bulach 1929 - a Karlsruhe agegliddert goufen. Politesch gesinn huet d'Weimarer Koalitioun den Toun zu Karlsruhe uginn, bis zum Ausbroch vun der Weltwirtschaftskris. Karlsruhe ass séier brong ginn. Schonn 1930 war d'NSDAP déi stäerkst politesch Kraaft an aus der Landeshauptstadt ass d'Gauhauptstadt ginn.