cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 6826
Den NGC 6826 ass e planetareschen Niwwel am Stärebild Cygnus (Schwan), deen 2200 Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Den Zentralstär vum NGC 6826 ass ee vun den hellste Stären am planetareschen Niwwel.
Entdeckung
De planetareschen Niwwel NGC 6826 gouf de 6. September 1793 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
Neuville-sur-Ornain
Neiville-sur-Ornain ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.
Canton d'Aubigny-en-Artois
Gemengen am Kanton
}}
Philippe IV. vu Frankräich
De '''Philippe IV. vu Frankräich''', gebuer 1268 zu Fontainebleau, an och do, den 29. November 1314 gestuerwen, war vun 1285 bis 1314 Kinnek vu Frankräich. Well hie sengen Zäitgenossen no nawell flott war, krut en den Numm Philippe de Schéinen (Philippe le Bel).
Ënner dem Philippe IV. gesäit een, datt den Absolutismus sech a Frankräich lues a lues duerchsetzt. Konkret gëtt dat am Ëmgang mat de grousse Vasallen, mam Opbau vun enger Muecht, déi sech op d'Legiste stäipt, an der Bekämpfung vum vill ze mächtegen - a räichen - Ritteruerde vun den Templer an am Wëllen, eng quasi national-kathoulesch Kierch (Gallicanismus) a Frankräich ze hunn, ouni zwar mat Roum ze briechen, mee mat méi distanzéierte Relatiounen zum Hellege Stull.
96 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 96 v. Chr.
Václav Klaus
De Václav Klaus, gebuer den 19. Juni 1941 zu Prag, ass en tschechesche Politiker an Ekonomist. Hie war vun 2003 bis 2013 Staatspresident vun Tschechien.
De Václav Klaus huet op der Wirtschaftsuniversitéit vu Prag (VŠE) Aussenhadels-Ekonomie studéiert. An den 1960er Joren huet hien och an Italien an den USA studéiert. Tëscht 1971 an 1986 huet hien op der Tschechoslowakescher Akademie vun de Wëssenschaften (ČSAV), der tschechoslowakescher Zentralbank (Státní banka československá) a beim Prognosteschen Institut vun der Akademie vun de Wëssenschaften (Prognostický ústav) geschafft. Hien huet och Virliesunge gehalen.
Am Dezember 1989 gouf de Klaus Finanzminister, a vum Oktober 1991 un och nach Vizepremierminister. Am Juli 1992 gouf e Premierminister vun Tschechien (dat bis 1993 nach Deel vun der Tschechoslowakei war) an 1996 a senger Funktioun confirméiert.
1997 huet e missen zerécktrieden, wéi d'Regierungskoalitioun wéinst enger Spendenaffär ausenanergebrach ass. Hie gouf duerno Parlamentspresident. 2002, nodeem d'ODS bei de Wale verluer huet, ass de Klaus als hire President zeréckgetrueden.
Am Februar 2003 gouf en zum President vun Tschechien gewielt an am Februar 2008 erëmgewielt. D'Verfassung gesäit maximal zwee konsekutiv Mandater vir.
De Václav Klaus ass bestuet an huet zwéi Jongen.
Bismut
Den Numm
Den Numm staamt aus dem mëttelhéichdäitsche wismāt an et sinn e puer Varianten am Ëmlaf: "Bismuth", "Wismut" a "Wismuth".
Departement Tarn-et-Garonne
Geschicht
D'Departement gouf an der Zäit vum Premier Empire duerch e keeserlechen Dekret vum Napoléon I., den 21. November 1808 gegrënnt. Säin Territoire gouf vun Nopeschdepartementer geholl, dovu bal d'Hallschent vum Lot mat Montauban a Moissac. En Drëttel koum aus dem Departement Haute-Garonne mat Castelsarrasin, an de Rescht vun den Departementer Lot-et-Garonne, Gers an Aveyron.
Geographie
Den Tarn-et-Garonne ass en Deel vun der Regioun Occitanie an ass eent vun de klengsten Departementer a Frankräich.
Seng héchst Plaz ass de Pech Tregon mat 371 Meter, südëstlech vu Bruniquel.
Guyenne
D'Guyenne (fréier och Guienne) war am Mëttelalter en Herzogtum an en Deel vun der eigentlecher Aquitaine, dee vun den Englänner a Besëtz geholl gi war, (Angevinescht Räich, Eleonore vun der Aquitaine), an no hire Gebittsverloschter am Honnertjärege Krich iwwreg bliwwe war, fir schliisslech nom Enn vum Krich nëmmen nach de Bordelais an den Agenais z'ëmfaassen.
D'grondsätzlech Iwwereneestëmmung tëscht der Guyenne an der Aquitaine geet och aus dem Numm ervir: Guyenne ass eng sproochlech Ofwandlung vum réimeschen Aquitania.
Den 12. Oktober 1453 gouf d'Gebitt vu Frankräich eruewert. Et gouf als Provënz Guyenne zum Domaine royal gezielt, déi am Laf vun der Franséischer Revolutioun duerch d'Schafe vun den Departementer schliisslech opgeléist gouf. Den Territoire vun der Guyenne heescht haut nees Aquitaine.
Den Term Guyenne huet haut weeder eng sozial nach eng politesch Realitéit.
Canton de Limoux
De Canton de Limoux ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Limoux, am Departement Aude an der Regioun Occitanie.
Beerenberg
De Beerenberg ass en aktive Stratovulkan am Nordoste vun der norwegescher Insel Jan Mayen an en Deel vum Mëttelatlantesche Réck. Et ass deen am nërdlechste geleeëne Vulkan weltwäit. Ausbréch goufen an de Joren 1970, 1973 an 1985 registréiert.
Kingston-upon-Hull
Kingston-upon-Hull, meeschtens nëmmen Hull genannt, ass eng Stad am Nordoste vun England an eng onofhängeg Grofschaft ("Unitary authority").
Geschichtleches
Déi éischt Siidlung beim Zesummefloss vun der Humber a vun der Hull gouf am 12. Joerhonnert vu Patere vun der Zisterzienserabtei Meaux Abbey gegrënnt, fir vun do aus hir Woll op Schëffer ze lueden.
Beerenberg
De Per Wexels an de Magne Råum waren déi éischt Mënschen um Vulkan (1944). Si waren an der Ekipp vun enger norwegescher Meteorologie-Statioun, déi op Jan Mayen am Zweete Weltkrich ageriicht gouf.
Kingston-upon-Hull
Geschichtleches
Den 1. Abrëll 1299 krut Hull vum Kinnek Edward I. vun England d'Stadrechter an den Numm Kings Towne on the River Hull. Fir seng Kricher géint Schottland hat de Kinnek en Hafen néideg, dee méi nërdlech läit. Haut ass déi 700 Joer al Charta am Stadhaus ze gesinn. Virun der Neigrënnung goufen d'Siidlung an den Hafen Wyke genannt.
Kuerz virum Ufank vum Englesche Biergerkrich hat de Gouverneur vun Hull sech op d'Säit vum Parlament geschloen, an huet de Kinnek Charel I. vun England net an d'Stad eragelooss, an där e wichtegt Arsenal war. De Gouverneur gouf zum Verréider erkläert an higeriicht. Sou koum et datt d'Belagerung vun der Stad Hull ee vun den Ausléiser vum oppene Konflikt war.
934 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr. | 936 v. Chr. | 935 v. Chr. | 934 v. Chr. | 933 v. Chr. | 932 v. Chr. | 931 v. Chr. | 930 v. Chr. | 929 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 934 v. Chr.
93 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 98 v. Chr. | 97 v. Chr. | 96 v. Chr. | 95 v. Chr. | 94 v. Chr. | 93 v. Chr. | 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr. | 89 v. Chr. | 88 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 93 v. Chr.
94 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 99 v. Chr. | 98 v. Chr. | 97 v. Chr. | 96 v. Chr. | 95 v. Chr. | 94 v. Chr. | 93 v. Chr. | 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr. | 89 v. Chr.
95 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 100 v. Chr. | 99 v. Chr. | 98 v. Chr. | 97 v. Chr. | 96 v. Chr. | 95 v. Chr. | 94 v. Chr. | 93 v. Chr. | 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 95 v. Chr.
Kierch Alschent
D'Kierch zu Alschent ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Wooltz Saints-Pierre-et-Paul, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Kiischpelt gehéiert.
Se ass dem Hl. Servatius geweit, deem säi Fest den 13. Mee gefeiert gëtt. Niewepatréinesch ass d'helleg Lucia.
Literatur
Literatur (lat. litterae - "Buschtaweschrëft") bezeechent d'Totalitéit vu schrëftlech oder mëndlech iwwerliwwerten Texter.
Kierch Alschent
Geschicht
Schonn 1635 gëtt eng Kapell an engem Visitatiounsbericht ernimmt. Bis 1805 huet d'Kapell zur Par vu Pënsch gehéiert, ier si dunn un déi nei Par Mäerkels ugeschloss gouf. Den haitege Kierchebau staamt aus dem Joer 1854.
Literatur
Bedeitung
D'Literatur, an d'Schrëft am Allgemengen, ass eng vun de gréissten Erfindunge vun der Mënschheet. Si stäerkt ënner anerem eis Fäegkeet "ëm aner Leit ze kräischen, déi net mir selwer sinn, oder eppes mat eis ze dinn hunn" (Susan Sontag) an eis Saachen ze verbildlechen, vun deene mir duerch Raum an Zäit getrennt sinn. Mat der wëssenschaftlecher Erfuerschung vun der Literatur befaasst sech d'Literaturwëssenschaft.
Skopje
Skopje ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vun der Republik Nordmazedonien.
Literatur
Literaturgeschicht
Zanter der Bléi vun de geschichtleche Wëssenschaften am 19. Joerhonnert koumen d'Leit zur Erkenntnes, datt eng richteg Literaturgeschicht virun allem d'geeschtegt Liewen, seng Entwécklung an d'Bedingungen ënnersiche soll (zum Beispill beim G.G. Gervinus, Geschichte der deutschen Dichtung, Leipzig, 1835-1842).
Literatur am Internet
Gratis-Literatur kann een am Internet eroflueden. Dëst funktionéiert änlech wéi beim GFDL-Prinzip. Vum Aesop bis zum Zola kann een Dausende vu Gedichter, Romaner, Novellen, Fabelen an aner literaresch Wierker liesen. De Projet Gutenberg befaasst sech intensiv mat der Aufgab, international Literatur gratis am Internet zur Verfügung ze stellen.
Kierch Alschent
Geschicht
Den alen Altor mat enger wäertvoller Anna selbdritt-Duerstellung aus dem 16. Joerhonnert kënnt warscheinlech aus der Kapell vum Schibbreger Schlass, déi bis 1843 zu der Par Mäerkels gehéiert huet. Déi meescht Statue sinn aus dem 17. - 18. Joerhonnert. An de 50er Jore vum leschte Joerhonnert koumen eng Muttergottes vum Albert Kratzenberg an eng helleg Lucia vum Hansen dobäi. De Säitenaltor ass eréischt 1902 entstanen. Op him steet eng wäertvoll Barbarastatu.
Literatur
Didaktik
Déi jeeweileg Form gëtt dobäi nach eng Kéier an zwou Kategorien ënnerdeelt:
Kierch Alschent
Geschicht
1842 ass eng Klack vum Géisser Hemery-Perrin vun Hollerech gegoss ginn, déi dem Hl. Servatius geweit ass. De Banneraum vun der Kierch gouf 2005 renovéiert.
Literatur
Didaktik
sou datt een all literaresch Form entweeder a Vers oder a Prosa schreiwe kann.
Kierch Alschent
Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et d'Filialkierch vun der Par Mäerkels, déi zum Parverband Wooltz, Kiischpelt, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Wolz gehéiert huet. Zur fréierer Par Mäerkels huet ausser der Filialkierch vun Alschent och nach d'Parkierch vu Mäerkels gehéiert.
Łódź
Łódź (IPA: ['wut͡ɕ]), ass mat iwwer 687 000 Awunner déi drëttgréisst Stad a Polen no Warschau a Krakau. Si läit zimmlech an der Mëtt vum Land, 120 Kilometer südwestlech vu Warschau, an ass Haaptstad vun der Woiwodschaft Łódzkie. Den Numm bedeit “klengt Boot”, dat och um Stadwopen ze gesinn ass.
Geschicht
D'Duerf Łodzia gëtt eng éischte Kéier an engem Dokument vun 1332 als Proprietéit vum Bëschof vu Włocławek erwäänt. 1423 huet d'Uertschaft d'Stadrechter nom Magdeburger Recht kritt. Als ländlech Klengstad louch Łódź op der Handelsstrooss tëscht Masowien a Schlesien. Am 17. Joerhonnert huet et staark ënner de Kricher, der Pescht an der Zerstéierung duerch e grousst Feier gelidden.
1793 ass Łódź bei der zweeter Deelung vu Polen u Preise gefall; 1807 louch et am vum Napoleon gegrënnten Herzogtum Warschau, ier et um Wiener Kongress zu Kongresspolen, dat dem Zar vu Russland ënnerstoung, geschloe gouf. Déi Zäit war et eng onbedeitend Klengstad mat knapps 200 Awunner.
Vun 1820 un huet d'Uertschaft op Initiativ vum Stanisław Staszic sech op déi iwwerall an Europa opkommend Industrialiséierung agestallt. Wéi zënter 1823 sech südlech vun der Uertschaft Wiewer aus Schlesien, Béimen, Sachsen, awer och aus England, Irland a souguer Portugal do néiergelooss hunn, gouf d'Textilbranche den Haaptsecteur vun der Lodzer Industrie. 1848 kruten och Judden d'Recht, sech zu Łódź néierzeloossen.
1825 gouf eng Kottengsmillen um Floss installéiert. Den Opschwong gouf nëmme kuerz duerch d'Repressioun vum Novemberopstand 1830 gebremst. Zënter 1839 hat Łódź déi éischt mat Dampmaschinnen ugedriwwen Textilindustrie a Polen an a Russland. D'Stad, déi 1865 un d'Eisebunnsnetz ugeschloss gouf. huet sech an e puer Joerzéngten zum “Manchester” vu Mëtteleuropa eropgeschafft. D'Bevëlkerung ass vu 4.300 am Joer 1830 op 536.000 am Joer 1925 geklommen. 1913 war d'Hallschent vun der Bevëlkerung polnesch, 35 % jiddesch an 10 % däitsch.
Łódź war en Zentrum vu sozialistescher Agitatioun: 1897 an 1905 koum et zu bluddegen Ausernanersetzunge mat der russescher Arméi, nodeems et schonn 1861 e Wieweropstand gi war.
D'Situatioun vu Łódż am der 2. Hallschent vum 19. Joerhonnert gëtt gutt am Literaturnobelpräisdréier Władysław Reymont sengem Roman Źiemia Objecana ("Versprachent Land"), deen 1974 vum Andrzej Wajda verfilmt gouf, beschriwwen.
Am Éischte Weltkrich hunn déi däitsch Truppen no der Schluecht ëm Łódż de 6. Dezember 1914 d'Stad eruewert. De russesche Maart ass domat ewechgebrach, wat fir d'Stad e wirtschaftleche Réckschlag bedeit huet.
An der 2. Polnescher Republik (1918-1939) ass d'Industrie nees moderniséiert ginn.
Am Zweete Weltkrich gouf Łódź an d'Posener Wartheland integréiert, a gouf vu Kalisz aus verwalt. 1940 gouf d'Stad a "Litzmannstadt", nom Siger vun der Schluecht vun 1914 Karl Litzmann, ëmgedeeft. Am Februar 1940 gouf ee vun de gréisste Ghettoen am Drëtte Räich zu Łódź ageriicht, souwéi och e Jugendkonzentratiounslager. Bal 700 Geeschteskranker goufen an der Anstalt Kochanowka euthanaséiert. Ronn 300.000 Judden an 120.000 Pole vu Łódż hunn den Zweete Weltkrich net iwwerlieft. Obwuel d'Stad net vill bombardéiert ginn ass, huet dee Verloscht souwéi och déi däitsch Confiscatiounen zum Néiergang vun der Textilindustrie gefouert.
Wéinst der Zerstéierung vu Warschau an aner Stied, souwéi der Annexioun vun den Ostgebidder duerch d'Sowjetunioun, si vill Flüchtlingen op Łódź wunne komm. Hei haten och d'Regierung an d'Staatsverwaltungen hire provisoresche Sëtz bis 1948.
No 1989 ass d'Aarbechtslosegkeet staark an d'Luucht gaangen. D'Bevëlkerung huet ofgeholl. Réischt am Ufank vum 21. Joerhonnert huet d'Stad nei Weeër duerch den Déngschtleeschtungssecteur, d'Kultur an den Tourismus fonnt. Fir un déi fréier multikulturell Realitéit z'erënneren organiséiert d'Stad all Joer e Festival vun de véier Kulturen (polnesch, russesch, däitsch, jiddesch).
Kuckeswäertes
D'Ulica Piotrkowska ass eng vun de bemierkenswäerte Stroossen a Polen. Mat enger Längt vu 5 Kilometer ass se eng vun de längste Geschäftsstroosse vun der Welt. D'Fassade vun de Gebaier aus dem 19. Joerhonnert goufe renovéiert. Am Allgemenge gi vill Efforte gemaach fir eng Erneierung vun der Stad. Esou gouf de Manufaktura-Komplex, eng fréier Textilfabrick an ee vun de gréissten Akafszentre vu Polen ëmgebaut. Nieft de Geschäfter ass do ee grousse Kino, e Musée, en Hotel, Restauranten, an och eng Ausstellungshal. Esou zitt déi fréier Fabrick haut Touristen, wéi och Awunner, un.
Łódź huet och vill Muséeën, dorënner de Muzeum Sztuki, e bedeitende Musée vu moderner Konscht, de Musée vun der Cinematographie, an den zentralen Textilmusée.
En bekannt historescht Monument ass de jiddesche Kierfecht an der Ulica Bracka. En huet am Ganzen 39,6 Hektar. 43.000 Mënsche goufen do tëscht 1940 an 1944 begruewen. Fir un d'Affer vum Ghetto Litzmannstadt z'erënneren, gouf 2005 op der fréierer Gare Łódź-Radegast ee Monument opgeriicht. Wärend dem Zweete Weltkrich gouf déi benotzt, fir Judden aus Westeuropa an de Ghetto respektiv an d'Aarbechtslager ze bréngen. D'Monument besteet aus engem Musée, engem 140 Meter laangen Tunnel an engem Tuerm. 36.000 Visiteure ginn all Joer gezielt.
Krazy Kat
Krazy Kat ass e Comics-Strip vum George Herriman.
Wéi alles ugoung
Wann een dem Maurice Horn a senger The World Encyclopedia of Comics gleewe kann, dann ass de Krazy Kat "universally acclaimed as the greatest comic strip".
An dem Herriman sengem Comic-Strip Dingbat Family ass 1910 schonn eng Kaz an e Bulldog mat dobäi. E bësse méi spéit koum nach eng Maus mat bäi. Mä eréischt am Oktober 1913 kruten déi dräi Figuren en eegene Comic an dem William Randolph Hearst sengem NewYork Journal. Well den Hearst e begeeschterte Frënd vu Comics war, huet hie mat der Zäit dofir gesuergt, datt den Herriman méi Plaz an den Zeitunge krut.
Wou spillt et sech of?
An der Wüst vun Arizona, dem Coconino County.
Ëm wat geet et?
Et geet em d'Léift. Et ass eng Dräiecksgeschicht. D'Krazy Kat, eng naiv, onschëlleg Kaz ass verléift an eng egoistesch, béis Maus, den Ignatz, dee keng Geleegenheet ausléist fir der Kaz eng Zill un de Kapp ze geheien. Awer dat mécht der Kaz guer näischt aus; am Géigendeel, si freet sech gewëssermoossen op déi "Beweiser vu Léift". Dat stéiert de Polizist awer ganz staark, well hien ass onheelbar an d'Kaz verknallt.
De Stil
Jore virum James Joyce sengem Finnegans Wake huet den Herriman op eng surreal Manéier mat der Sprooch gespillt. Vun der viktorianescher Sprooch bis zum Stroosseslang, vum Engleschen op Indianer-Dialekter, vum Spueneschen op d'Franséischt, an dat Alles an engem eenzegen Dialog. Dat erënnert natierlech un dem Walt Kelly säi Pogo.
A wéi sot d'Krazy Kat: "It's wot's behind me that I am .."
Bielesser Buerghaus
D'Buerghaus vu Bieles an der Gemeng Suessem daucht fir d'éischt Kéier an engem Dokument vum 30. November 1388 op, an deem vun der Buerg an der Fräiheet vun de Bielesser geschwat gëtt. Haut fënnt een allerdéngs keng Spuer méi vun där Buerg, weeder am Volleksmond, nach op ale Kadasterpläng.
Haut kann ee sech déi Buerg vun 1388 wuel éischter als eng Zort befestegte bessere Bauerenhaff virstellen. D'Suessemer hunn d'Bielesser Buerghaus wuel opginn an engem Huefmann verpacht. Zanter deem Zäitpunkt verwësche sech d'Spuere vum Buerghaus.
Am Verkafsakt vu 1651 heescht et: item einen daselbst gelegenen Adlichen Freyen Hof, bestehendt ahn Hauß, Scheuren, Stallung, ietziger Zeith aber gantz verfallen, mit adlicher Freyleith und gerechtigkeith, Aysementen, garten, Büscheltgen, von etwa vier morgen Landts, auch allen darzu gehörigen Zehendts freyen Wießen und zween Weyeren, zwo verfallene Weyerßplatzen, auch Lendereyen von funfftzigh oder mehr morgen lands.
1766 daucht d'Buerghaus eng lescht Kéier op. Am Kadaster vun der Maria Theresia gëtt vun enger Fräulein de Blanchart in Belis geschwat: ein burg hauß mit scheuer, stallung, mistplatz wie auch ein Viertelland davor so pfleglos ist, welches der hoffman bewohnet und profitirt.
Op der Ferraris-Kaart vu 1777 ass am südlechen Deel vu Bieles en isoléiert Haus ze gesinn. Dobäi handelt et sech warscheinlech ëm dat fréiert Bielesser Buerghaus. Dat läit graff gesot an der Géigend vum haitege Kierfecht. De René Klein grenzt et weider a mam Kadaster vun der Maria Theresia (zu Beles obgesagter herschaft einerseiths friderich Crux erben, zur andern gesagtes Eysement zu diesem gehorig) a mam Kadaster vun 1824 deen als Noper vum Cruxhaus e Gebai am Réidenger Wee genannt "beim Dorff" weist dat op béide Säiten de Flouernumm "im Widem" huet - wat haut südlech vum 1850 gebauten Haff A Gadder läit, also do wou lo déi nei Haiser 12-14 op der no Frankräich ëmbenannter Strooss sinn.
Bohrium
Bohrium (Symbol Bh) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 107 am Periodesystem vun den Elementer. Déi relativ Atommass vu sengem stabilsten Isotop ass 264.
Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte
D'Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte ass e lëtzebuergesch ëffentlecht Etablissement, vun deem sengen Aufgaben déi bekanntst déi ass, d'Nationallotterie z'organiséieren.
Geschicht
D'Œuvre gouf de 25. Dezember 1944 vun der Groussherzogin Charlotte an der Exilregierung zu London geschaaft, fir Suen ze sammelen, fir de lëtzebuergesche Krichsaffer ze hëllefen.
Dofir gouf um Nationalfeierdag, den 23. Januar 1945 eng Souscriptioun organiséiert, wou d'Leit opgeruff goufen, den Equivalent vun engem Dag Pai ze spenden. Op deem Wee koume 4.621.274,34 Frang zesummen. Wéi d'Grande-Duchesse aus hirem Exil hannescht op Lëtzebuerg koum, goufe bannent 24 Stonnen 280.806,80 Frang gesammelt, fir de Palais mat Blummen ze rëschten.
Den 13. Juli 1945 gouf dunn duerch e Groussherzoglechen Arrêté d'Nationallotterie an d'Liewe geruff, fir reegelméisseg Fongen eranzekréien, ouni Souscriptiounen organiséieren ze mussen.
Vun den Nettorecette vun der Nationallotterie kritt d'Œuvre 30/72, deemno eppes manner wéi d'Hallschent. Dës Sue ginn haut agesat fir Projeten am soziale Beräich z'ënnerstëtzen.
D'Gesetz iwwer d'Œuvre gouf 2009 gepasst.
Beneficiairen
An zwéi Reglementer gëtt festgehalen datt vum Erléis vun der Œuvre ee Sechstel fir déi verschidde kommunal Offices sociaux an een Drëttel fir de Fonds national de solidarité virgesi sinn,.
Do dernieft gehéiert et weiderhin zu den Aufgabe vun der Œuvre fir de lëtzebuergesche Krichsaffer ze hëllefen. Se hëlleft Organisatiounen déi am soziale Beräich schaffe fir deenen hir Ziler ze erfëllen an ënnerstëtzt och Organisatiounen déi zu Lëtzebuerg am kulturellen oder sportleche Beräich oder am Ëmweltschutz aktiv sinn.
D'Beneficiairen déi reegelméisseg vun der Œuvre ënnerstëtzt gi sinn:
== Resultater 2011 ==
D'Œuvre nationale huet 2011 eppes iwwer 20 Milliounen Euro erakrut. 15,6 Milliounen dovu goufen nees un déi sëllege Beneficiairë verdeelt. Dat war méi oder manner grad sou vill wéi dat Joer virdrun.
De gréissten Deel, also 1/4 vum Gesamtresultat (ronn 5 Milliounen), goungen un de Fonds national de solidarité, 3,3 Milliounen un d'Office sociaux, all Kéier 1,15 Milliounen Euro kruten d'Rout Kräiz, d'Caritas an d'Ligue de prévention et d'action médico-sociale an 1 Millioun den COSL.
D'Recettë komme virun allem duerch d'Nationallotterie, déi 2011 46,3 Milliounen Euro erakritt hat, 7,15% méi wéi 2010. Hiert Nettoresultat louch bei 17,5 Milliounen Euro.
Organisatioun
D'Œuvre nationale gëtt vun engem Verwaltungsrot vun op d'mannst aacht an héchstens 25 Membere geréiert, déi vum Premierminister genannt ginn.
La Luxembourgeoise (Finanzgesellschaft)
La Luxembourgeoise S.A. ass eng lëtzebuergesch Société anonyme där hir Haaptaktivitéit zanter 1989 dora besteet, 60 Prozent vum Kapital vun de Versécherungsgesellschafte La Luxembourgeoise Société Anonyme d'Assurances a La Luxembourgeoise-Vie Société Anonyme d'Assurances ze halen. Déi 40 aner Prozent an de Versécherungsgesellschafte ginn zanter 1989 vun der Spuerkeess gehalen.
Canton d'Auxi-le-Château
De Canton d'Auxi-le-Château ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Arras a Montreuil, am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
La Luxembourgeoise (Finanzgesellschaft)
La Luxembourgeoise S.A. huet awer och e méi breede Participatiouns-Portefeuille, an deem ënner anerem 15 Prozent vun der BIP Investment Partners leien.
D'Aktionäre vu La Luxembourgeoise S.A. sinn d'Grënner-Famille vun der Versécherungsgesellschaft, déi 1920 gegrënnt ginn ass. D'Initiativ hat deemools de fréiere Staatsminister Hubert Loutsch, deen éischte President gouf. Aner Grënner waren déi fréier Ministeren Edmond Reiffers, Guillaume Soisson a Jean-Baptiste Sax zesumme mat enger Rei Deputéiert a Buergermeeschteren aus dem ländleche Raum, zemools aus der Géigend ëm Riedgen. Bei de Grënner war och de spéidere Minister Aloyse Hentgen, deem seng Nokomme bis haut d'Grupp leeden. D'Aktionariat vun der Luxembourgeoise gouf an den 1970er, wéi d'Gesellschaft Verloschter gemaach huet, restrukturéiert. D'Kapital ass awer weider an den Hänn vu Privatleit a Famille bliwwen déi zanter der Grënnung dobäi sinn. D'Luxembourgeoise hat sou am Joer 2011 iwwer 300 Aktionären.
De 6. Mee 2011 huet d'Gesellschaft hiren Numm a Compagnie Financière La Luxembourgeoise geännert. D'Kapital, dat duerch 10.000 Aktië representéiert ass, gouf duerch d'Ëmwandele vu Reserven op 100 Milliounen Euro eropgesat.
Deborah Kerr
D'Deborah Jane Kerr-Trimmer,(CBE), gebuer den 30. September 1921 zu Helensburgh, Schottland, a gestuerwen de 16. Oktober 2007 an der Grofschaft Suffolk, war eng schottesch Schauspillerin.
Biographie
D'Deborah Kerr huet als jonkt Meedche Ballet geléiert. Geschwë kritt se Kontakt mam Theater, wou se Ufanks Niewerollen a Shakespearestécker gespillt huet. 1940 hat se hir éischt Roll an engem Film, nämlech eng Nieweroll a Contraband vum Michael Powell an Emeric Pressburger. Hir éischt Haaptroll hat se a Major Barbara vun 1941. An de Joren duerno gouf se déi beléiftste brittesch Schauspillerin. Hollywood huet dat matkritt, a sou krut se e Contract bei der MGM. Hiren éischte Film an Amerika war The Hucksters (1947) wou se nieft dem Clark Gable d'Haaptroll hat. Rollen a Filmer wéi Quo Vadis oder From Here to Eternity (mam Burt Lancaster) hu se bekannt gemaach. Dacks huet se eng moudesch gekleete jonk Damm gespillt. Dee populäerste Film vun hirer Carrière war The King and I.
1969 huet si hirer Filmcarrière en Enn gesat, ass awer nach an Televisiounsproduktiounen an Theaterstécker opgetrueden.
Nettancourt
Nettancourt ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.
Nord Lincolnshire
Nord Lincolnshire ass eng onofhängeg Grofschaft (Unitary authority) an der Regioun Yorkshire an Humber, am Norde vun England. Wichtegst Uertschaft an administrativen Zentrum ass Scunthorpe.
D'Grofschaft ass 846 km² grouss a läit am Süde vun der Mëndung vum Humber. Si besteet haaptsächlech aus landwirtschaftleche Flächen op den Uwänner vum Floss Trent. Si grenzt un Nordost Lincolnshire, un Ost Lincolnshire an u Lincolnshire.
Si ass och een Deel vun der zeremonieller Grofschaft Lincolnshire
Bis zum 1. Abrëll 1966 huet se zum Humberside gehéiert. Si ass zesummegesat ginn aus de Boroughs Glanford, Scunthorpe an dem südlechen Deel vu Bootherry.
Historesch gesi gehéiert se zu Lindsey.
Wichteg Uertschafte sinn: Scunthorpe (Verwaltungssëtz), Brigg a Barton-upon-Humber.
Donkelsser Baach
D'Donkelsser Baach ass e Waasserlaf am Éislek.
Si entsteet aus dem Zesummelaf vun zwéi Grief ouni Numm op 449 M (NG-L) um Lieu-dit Bohey nordëstlech vun Donkels.
Si ass ~ 2,570 Km laang a fléisst an südlecher Richtung.
Vun 371 M i. NN un bilt se, zesumme mat der Soller Baach, d'Krupbéiwen.
NGC 6830
Den NGC 6830 ass d'Bezeechnung vun engem oppene Stärekoup am Stärebild Vulpecula (Fuuss). Den NGC 6830 huet eng visuell Magnitude vu +7,90 mag an e Wénkelduerchmiesser vun 12'.
Dësen oppene Stärekoup ass den 19. Juli 1784 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt ginn.
Mayenne
D'Mayenne ass
Canton de Quillan
De Canton de Quillan ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Limoux, am Departement Aude an der Regioun Occitanie.
Departement Mayenne
D'Mayenne (53) ass e franséischt Departement, dat nom Floss Mayenne benannt ass.
91 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 96 v. Chr. | 95 v. Chr. | 94 v. Chr. | 93 v. Chr. | 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr. | 89 v. Chr. | 88 v. Chr. | 87 v. Chr. | 86 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 91 v. Chr.
Theseus
Den Theseus (Θησευς) ass ee vun de berüümtesten Helden aus der griichescher Mythologie.
(1) Ceres
Den Asteroid Ceres oder an der Nomenklatur fir Asteroiden, (1) Ceres ass en Zwergplanéit a mat engem Equatorduerchmiesser vun 975 km de gréissten Objet an der Haaptasteroidenceinture. Den Ceres gouf den 1. Januar 1801 vum Giuseppe Piazzi als éischte Klengplanéit entdeckt, a gouf laang als Asteroid gefouert. Zanter 2006 gehéiert de Ceres zu der Grupp vun den Zwergplanéiten. Hien ass no der réimescher Baueregëttin Ceres benannt. D'astronomescht Symbol ass eng stiliséiert Séchel:.
Theseus
Den Theseus war den Held vun Athen an e legendäre Kinnek vun der Stad. Verschiddene Quellen no ass hien de Jong, entweeder vum Poseidon oder vum Kinnek vun Athen Aigaios an der Aithra.
Gebuert vun engem Held
Ee Mythos vum Theseus senger Gebuert erzielt, datt den Aigaios no zwee Bestietnesser ouni Kanner d'Orakel vun Delphi ëm Rot gefrot huet. Dem Orakel seng (wéi sou dacks onverständlech) Äntwert war "Du duerfs de Wäischlauch net opmaachen, bis du zu Athen bass". Den Aigaios huet de Sproch vum Orakel net verstanen, an huet sech op de Wee op Troizen bei de Kinnek Pittheas gemaach. Dee war fir seng Weisheet berüümt. De Pittheas huet dann och d'Orakel verstanen, mä hie wollt datt seng Duechter d'Kand op d'Welt brénge soll. Dofir huet hien dofir gesuergt, datt den Aigaios no engem gudden Iesse mat vill Wäin eng Nuecht mat senger Duechter Aithra verbréngt. Wéi den Aigaios moies nees erwächt, léisst hie seng Sandalen a säi Schwäert beim Meedchen, an huet e grousse Fiels doriwwergerullt. Als Erklärung sot hien, wann d'Aithra e Jong géif kréien, dee staark genuch wie fir de Fiels ewechzeréckelen, da soll en d'Sandalen undoen a sengem Papp säi Schwäert droen, an da soll hatt de Bouf op Athen schécken, wou hien e géif erkennen. De Bouf sollt säi Papp allerdéngs heemlech sichen, ouni datt d'Pallantiden eppes géife matkréien an hien ëmbrénge géifen. D'Pallantide waren d'Cousinne vum Theseus, déi woussten, datt den Aigaios kee Jong hätt, a selwer op den Troun klamme wollten.
(1) Ceres
Ëmlafbunn
D'synodesch Period vum Ceres läit bei 467 Deeg. Bei der Oppositioun ass si tëscht 1,59 AE an 2,00 AE vun der Äerd ewech an erreecht eng visuell Magnitude vu bis zu 6,7 mag. Den Ceres kann dofir scho mat engem klengen Teleskop fonnt ginn.
Gréisst a Mass
Observatioune mat dem Weltraumteleskop Hubble hu gewisen, datt de Ceres ee liicht ofgeplatte Rotatiounsellipsoid ass, mat engem Equatorduerchmiesser vun 975 (±3) km an engem Polarduerchmiesser vun 909 (±3) km. D'Rotatiounsperiod dauert 9,075 Stonnen, déi mëttelst Dicht gëtt mat 2,077 ± 0,036 g/cm3 uginn.
Uewerfläch
Den Ceres huet eng donkel kuelestoffräich Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,09. Speziell oder isoléiert Uewerflächenännnerunge goufen eréischt am Joer 2001 no Observatioune mam Hubble Space Telescope festgestallt: Et weist sech en donkele Fleck mat engem Duerchmiesser vu ronn 250 km, deen zu Éiere vu sengem Ceres-Entdecker „Piazzi“ genannt gouf. Weider Observatioune mam Hubble an de Joren 2003 an 2004 hunn et erméiglecht eng Kaart ze maachen, déi nieft dem „Piazzi“ an engem opfällegen, helle Fleck mat ronn 400 km Duerchmiesser vill kleng Eenzelheete weist, deenen hiren Urspronk nach net bekannt ass.
Zesummesetzung
D'Miessunge vum Weltraumteleskop Hubble loossen och Réckschlëss op d'Zesummesetzung vum Ceres zou: Et geet een dovun aus, datt et sech ëm en differenzéierten Zwergplanéit mat engem stengege Kär souwéi engem Mantel an enger Kuuscht aus liichte Mineralien a Waasseräis handelt. D'Differenzéierung geet méiglecherweis op déi beim radioaktiven Zerfall vum Aluminium-Isotop 26Al fräigesaten Hëtzt zeréck, wouduerch sech schonn an der Fréizäit vum Sonnesysteem ee Mantel aus flëssegem Waasser gebilt huet. Déi baussenzeg 10 Kilometer sinn net geschmolt, mä hunn eng fest Kuuscht aus Äis gemaach, wärend sech schwéier Material (Silikate, Metaller) am Kär sammelten. Zesummen däerft de Ceres zu 17 bis 27 Gewiichtsprozent aus Waasser bestoen. D'Séisswaasserquantitéit um Ceres gëtt op ongeféier dat 5facht vu Séisswaasserreserven déi op eiser Äerd sinn, geschat.
Aspekt
An dëser Tabell ass d'Observatiounsméiglechkeet vum Ceres bis an d'Joer 2017 uginn. Déi visuell Magnituden an d'Distanz zu eiser Äerd bezéie sech dobäi op den Zäitpunkt vun der Oppositioun, wann den Zwergplanéit der Äerd am noosten ass an domat och am hellste Liicht.
Dawn-Missioun
D'NASA-Raumsond Dawn hat de Ceres de 6. Mäerz 2015 erreecht. . D'Primärmissioun bestoung an der Kartographéierung vun der Uewerfläch aus engem héijen Ceres-Orbit a war am Juli 2015 föerdeg. Vu Juli bis Dezember 2015 hat sech d'Sond Dawn an der Sekundärmissioun an ettleche Schrëtt spiralfërmeg bis op 380 km erugemaach; dat eng Opléisung vu 40 Meter pro Bildpunkt erméiglecht huet. D'Sekundärmissioun soll och zu der detailléierter Erfaassung vun der Buedemchemie déngen a sollt Enn Juni 2016 ofgeschloss sinn. D'NASA huet Ufank Juli 2016 d'Finanzéierung vun der Uschlossmissioun fir fortgesaten Observatioun akzeptéiert. Et wënscht ee sech dofir weider Informatiounen iwwer den Opbau an d'Entwécklung vum Ceres. Den Ceres kënnt am Ament sengem Perihel entgéint an et versprécht ee sech nei Kenntnesser an Entdeckungen duerch Laangzäitobservatioun. De Rescht vun der Hydrazinreserv geet viraussiichtlech net iwwer d'Joer 2017 eraus.
Eng international Fuerschergrupp vum italieeneschen Institut fir Astrophysik INAF hat am Februar 2017 bekannt ginn, datt si mat Hëllef vun der Raumsond Dawn aliphatesch organesch Kuelestoffverbindungen um Ceres fonnt hunn.
935 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
940 v. Chr. | 939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr. | 936 v. Chr. | 935 v. Chr. | 934 v. Chr. | 933 v. Chr. | 932 v. Chr. | 931 v. Chr. | 930 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 935 v. Chr.
Galvalange
D'Galvalange S.A. gouf 1981 gegrënnt.
2002 gouf s'eng 100% Duechter vun Arcelor a dunn 2006 an Arcelor Dudelange ëmbenannt. Den 1. Januar 2007 huet se mat der Ewald Giebel Luxemburg s.a. zur ArcelorMittal Dudelange s.a. fusionéiert.
936 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
941 v. Chr. | 940 v. Chr. | 939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr. | 936 v. Chr. | 935 v. Chr. | 934 v. Chr. | 933 v. Chr. | 932 v. Chr. | 931 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 936 v. Chr.
Canton d'Avesnes-le-Comte
De Canton d'Avesnes-le-Comte ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Arras, am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Cola
Cola ass e Gedrénks mat Kaffein a Kuelesaier.
Rezept an Ingredienten
D'Cola kritt hiren typesche Goût vun der Kolanoss, Vanill, Kanéilueleg, Neelcheskäppueleg an Zitroun. Heiansdo ginn och Ysopkraut-, Mazisbléien-, a Kalmus-Tinktur, Korianderueleg oder destilléierte Limettenueleg derbäigemaach. Déi genee Formelen a Rezepter bleiwen d'Geheimnis vun hire Produzenten.
Doriwwer eraus ass an der Cola meeschtens Koffein, Phosphorsaier, grouss Quantitéite vun Zocker, Kuelesaier an, am meeschten, Waasser. Déi typesch bronggielzeg Faarf kënnt vum Liewensmëttelzousaz E 150d. Uechter d'Welt gi verschidden Zocker- a Waasserzorte geholl, dofir schmaacht d'Cola, och vun der selwechter Mark, net ëmmer d'selwecht.
Bal all Produzenten hunn zanter der Mëtt vun den 1980er Jore Light-Produkter an hirer Offer, déi amplaz vum Zocker Aspartam an Acesulfam gebrauchen. Et gëtt och Kola ouni Koffein, oder mat spezielle Goûte wéi Kiischt, Vanill oder Zitroun).
Geschicht
De Pharmazeut John Smith Pemberton, deen 1886 e Rezept fir e Sirup entwéckelt huet, an dee, mat Spruddelwaaser gemëscht, als Coca-Cola verkaaft huet, gëllt als Erfinder vun der Cola.
Nieft der Coca-Cola sinn eng ganz Rëtsch aner Colasmarken entstanen, déi awer der Coca-Cola hir éischt Plaz um weltwäite Marché net a Fro konnte stellen. Dee bekanntste Konkurrent ass Pepsi-Cola, déi och aus den USA kënnt.
Begga
D'Begga oder Begge vun Heristal (Herstal) resp. vu Landen resp. vun Andenne resp. vu Brabant resp. vu Metz resp. vun Austrasien, och Helleg Begga, gebuer ëm 615 / 620 a gestuerwen de 17. Dezember 692, 693 oder 695 war d'Duechter vum fränkeschen Hausmeier Pippin den Eeleren an der Itta oder Iduberga vun Nivelles. Si war d'Bomi vum Karl Martell, dem Grousspapp vum Karel dem Groussen.
Si huet den Ansegisel vu Metz-Austrasien bestuet, dem Bëschof Arnulf vu Metz säi Jong, aus der Famill vun den Arnulfinger, an huet domat d'Allianz tëscht deenen zwou Famillen nach verstäerkt. Hiert eenzegt Kand war de spéideren Hausmeier Pippin de Mëttelsten, deen d'Muecht an de Besëtz vun den Arnulfinger an de Pippiniden vereene konnt.
Nordost Lincolnshire
Nordost Lincolnshire ass eng onofhängeg Grofschaft an England mat dem Statut vun enger Unitary authority. Zesumme mat Nord Lincolnshire a Lincolnshire gehéieiert se zu der zeremonieller Grofschaft Lincolshire, an der Regioun Yorkshire an Humber.
Begga
D'Begga huet 690-691, also kuerz virun hirem Doud, nodeem s'op Roum gepilgert war, d'Klouschter vun Andenne, tëscht Namouer a Léck gegrënnt. Si gouf och do begruewen.
Nordost Lincolnshire
Nordost Lincolshire gouf den 1. Abrëll 1996 aus de Boroughs Cleethorpes a Great Grimbsby zesummegesat.
Historesch gesi géhéiert en zum Lindsey.
Wichtegst Uertschaft an administrativen Zentrum ass Grimsby.
Groussherzog
Groussherzog ass en Adelstitel deen an der Rangfolleg vun den Adelstitele fir Fürsten am Rang just ënner dem Keeser oder Kinnek steet an iwwer dem Herzog an et ass den Titel vum Monarch vun engem Groussherzogtum.
Ierfgroussherzog ass den Titel vum designéierten Nofollger.
Déi weiblech Form vum Titel ass Groussherzogin. Deen Titel huet eng Monarchin vun engem Groussherzogtum oder, wéi zu Lëtzebuerg oder an anere Groussherzogtemer d'Fra vum Groussherzog. A Russland war et an der Zäit vun den Zaren den Titel vun de keeserleche Prinzessinnen. An Europa gouf et bis an d'19. Joerhonnert en ettlech Groussherzogen. Haut ass Lëtzebuerg dat eenzegt Land op der Welt mat engem Groussherzog als Staatschef.
Déi offiziell Uried vun engem Groussherzog ass Seng kinneklech Altess (ofgekierzt S.K.A.) a vun enger Groussherzogin Hir kinneklech Altess (ofgekierzt H.K.A.). Am Plural ass d'Uried Hir kinneklech Altessen (ofgekierzt HH.KK.AA.).
De Groussherzog vu Lëtzebuerg
Lëtzebuerg ass zanter 1815 e Groussherzogtum. Der Lëtzebuerger Constitutioun no (cf. Art. 33) ass de Groussherzog de Staatschef, Symbol vu senger Eenheet a Garant vun der nationaler Onofhängegkeet. Hien übt zesumme mat der Regierung d'exekutiv Gewalt entspriechend der Constitutioun an de Gesetzer vum Land aus.
Den Henri vu Lëtzebuerg ass den aktuelle Groussherzog vu Lëtzebuerg.
Beryllium
Beryllium (Symbol Be) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 4 am Periodesystem vun den Elementer.
Eegenschaften
D'relativ Atommass vu Beryllium ass 9,012182. D'Elektronestruktur ass 1s22s2, wat also bedeit datt Beryllium 2 Elektronen an der baussenzeger Schuel huet. D'Dicht bedréit 1.85 g/cm3 an de Radius vum Ion 0,31 Å. De Schmëlzpunkt läit bei 1283 Grad Celius an de Kachpunkt bei 1500 Grad Celius (bei 5mm Hg Drock). Beryllium kristalliséiert ënner der Form Hexagonal Kompakt. D'Perimeter vun der Maille sinn:
Ee vun den Haaptënnerscheeder mat den anere Äerdmetaller gëtt aus der Ioniséierungsenergie, och Ioniséierungspotential genannnt, däitlech:
Et gesäit een also datt de Beryllium eng relativ héich éischt an zweet Ionisatiounsenergie brauch. Et gesäit een och eng gewëssen Änlechkeet mam Zénk. Willemit (Zn2SiO4) ass ganz änlech mat Phenacite (Be2SiO4).
Dës Änlechkeet mam Zénk läit un der Elektonekonfiguratioun ([Ar]3s23p63d10).
Beryllium ass den Ion 2+ deen am meeschte Waassermolekülle nieft sech sammele kann, wat op seng héich Charge par Rapport zum Radius vum Ion zeréckzeféieren ass. (cf. Acta Physicochim URSS, 8, 1938, p385).
Geschicht
Déi éischt Kenntnesser vum Element sinn 2000 v. Chr. ze fannen duerch Edelsteng Beryl, Emerod an Aquamarin. Mä eréischt am Joer 1798 huet den Nicolas Louis Vauquelin Beryl als Oxid isoléiert. Hien huet dobäi Follgendes festgestallt: den Oxid ass net vill aneschers wéi Aluminiumoxid, huet e séisse Goût, ass an Ammoniumkarbonat léisslech a beschleunegt sech net mat Kaliumoxalat oder Tartrat. 1828 gouf den haitegen offiziellen Numm Beryllium international unerkannt.
Ref: Vauauelin, L. N., Ann. Chim. Phys., 26 (1798) 155
Pardon
pardon ass den Numm vun enger däitschsproocheger satirescher Zäitschrëft, déi tëscht 1962 an 1982 erauskoum.
Saddam Hussein
De Saddam Hussein ( ṣaddām Ḥusain ʿAbd al-Mağīd at-Tikrītī; gebuer den 28. Abrëll 1937, exekutéiert den 30. Dezember 2006) war vun 1979 bis 2003 President vum Irak mat praktesch diktatorescher Muecht.
Ufank vun der politescher Carrière
De Saddam Hussein ass 1957 der deemools nach verbuedener Baath-Partei bäigetrueden an huet 1956 un engem erfolleglose Putsch-Versuch géint den irakesche Kinnek Faisal II. deelgeholl. 1958 huet hien eng aner, vum Generol Abd al-Karim Qasim geféiert Grupp ënnerstëtzt. Wéinst engem mësslongenen Attentat op de Premierminister Qasim, huet den Hussein sech 1959 iwwer Syrien an Egypten ofgesat a gouf a senger Absence zum Doud verurteelt. De Bath-Partei-Chef Fuad ar-Rikabi gouf wéinst dësem Mësserfolleg duerch de Madschid, een dee méi wäit ewech Famill mam Saddam Hussein war, vun 1959-61 ersat. Wärend (angeblechen) Etüden un der juristescher Fakultéit vun der Universitéit Kairo, wann dann ouni Ofschloss, huet hie Kontakter zu der CIA kritt.
Den 8. Februar 1963 koum hien dunn, no engem erfollegräiche Putsch vun der Baath-Partei, an deem de Premier Qasim a vill Féierungspersounen hiert Liewe verluer hunn, an den Irak zeréck. Nom Muechtwiessel (Ramadanrevolt) gouf hien 1964 zu enger Prisongsstrof verurteelt, ass awer (mat Hëllef vum Tahir Yahyas) 1967 geflücht. 1968 huet hien en erfollegräiche Staatsstreech vun der Baath-Partei an der Arméi ënnerstëtzt.
Opstig
Wéi 1968 am Irak d'Baath-Partei un d'Muecht koum, huet de Saddam Hussein an der neier Regierung d'Amt vum stellvetriedende Generalsekretär vum Revolutionäre Kommandorot iwwerholl, an och déi vum Chef vum Ministère fir Staatssécherheet a vum Propaganda-Ministère 1969 och de Poste vum Vizepresident. Den 1. Juni 1972 huet hien d'Verstaatlechung vu westlechen Ueleg-Firmen, déi en Ueleg-Monopol am Irak haten, ageleet. Mat den Uelegrecetten huet d'Land sech zu enger regionaler militärescher Groussmuecht entwéckelt. D'Recetten aus den Uelegverkeef hunn awer och fir de Wuelstand a méi breede Bevëlkerungsschichte gesuergt. Den 1. Juli 1973 gouf hie vum Revolutiounsrot zum Drai-Stäre-Generol vun den irakesche Sträitkräften ernannt, spéider huet hie sech selwer zum Marschall ernannt. De 6. Mäerz 1975 huet hien als Vizepresident mat dem iranische Schah Mohammad Reza Pahlavi d'Ofkommes vun Alger iwwer de Grenzverlaf am Schatt al-Arab an déi géigesäiteg Netamëschung a bannenzeg Ugeleeënheete geschloss. 1979 huet de President Ahmad Hasan al-Bakr de Saddam Hussein am Alter vun 42 Joer zum Partei-Chef an zu sengem Nofollger ernannt. Den 11. Juli 1979 gëtt hie Generalsekretär vun der Baath-Partei an de 16. Juli 1979 iwwerhëlt hien d'Muecht als Staats- an Regierungschef. Duerno huet huet hien eng bluddeg “Säuberung” vun der Baath-Partei ageleet a verhënnert sou e geplangten Zesummeschloss mam baathistesche Regime vu Syrien.
An dach war och duerno dem Saddam Hussein seng Autoritéit nach net ganz onëmschränkt. Uganks haten al-Bakr a Saddam Hussein d'Ämter nëmme getosch, den al-Bakr ass faktesch Vizepresident bis zu sengem Doud am Abrëll 1982 bliwwen. E Gerücht handelt vun enger Vergëftung. Den Hussein op alle Fall huet dës éischt Zäsur vun enger Muechterweiderung schonn am Juli zu enger verhängnesvoller Elengentscheedung ausgenotzt – dem Réckzuchsbefehl fir d'irakesch Truppen an enger entscheedender Phas am Golfkrich géint den Iran. Déi zweet Zäsur ass 1989 unzesetzen. Mam Doud vum Baath-Partei-Grënner a Vizepresident Michel Aflaq (schonn erëm war vu Gëft riets) an der Ausschaltung vum Chairallah Talfah, deen als Krichsminister am Golfkrich populär ginn ass, am selwechte Joer (mystériéist Helicopter-Accident) gouf et keng, och net usazweis rivaliséierend moralesch Autoritéit méi nieft oder hanner dem President, déi de Saddam Hussein zum Krich géint de Kuwait hätt kënne beaflossen.
Drëtte Golfkrich
Am sougenannten Drëtte Golfkrich (20. Mäerz 2003) sinn d'Truppen aus den USA an hiren alliéierte Staaten an den Irak amarschéiert, hunn d'irakesch Arméi geschloen an hunn d'Land vollstänneg besat. D'USA hunn dëst begrënnt, well den Irak duerch d'Entwécklung an de Besëtz vu Massevernichtungswaffe géint d'UN-Resolutioune verstéisst, a well de Saddam Hussein terroristesch Organisatioune wéi Al-Qaida géif ënnerstëtzen. Béides konnt allerdéngs bis haut net confirméiert ginn. Op de Saddam Hussein an eng Rei Spëtzeleit vun der Regierung gouf e “Kappgeld” vu 25 Milliounen US-Dollar ausgesat.
Nom Enn vum Krich sinn Tounbandopnamen opgedaucht, an deenen eng männlech Stëmm dozou oprifft, “d'Invasoren aus dem Land ze verdreiwen”. Et gëtt als warscheinlech ugeholl, datt et sech dobäi em d'Stëmm vum Saddam Hussein handelt.
Seng Jongen Udai a Qusai, déi fir hir Grausamkeet gefaart goufen, koumen den 22. Juli 2003 bei engem US-Ugrëff an hirer Stopp zu Mosul bei heftege Kämpf ëm d'Liewen. Säin drëtten a jéngste Jong (Ali Hussein) ass ënnergedaucht.
D'Festnam vum Saddam Hussein
Den 13. Dezember 2003 gouf de Saddam Hussein vun US-amerikanesche Besatzungstruppe festgeholl. No US-amerikanescher Duerstellung gouf hien am Kader vun enger Razzia an engem Duerf, ongeféier 15 Kilometer vu senger Heemechtsstad Tikrit ewech, fonnt. Bei där Aktioun soll kee Schoss gefall sinn. Hie soll sech an engem gemauerten Erdlach an engem Haus verstoppt an e Vollbart gedroen hunn. Bei him soll Boergeld am Wäert vun ongeféier 750.000 US-Dollar fonnt gi sinn. Dee vun der amerikanescher Féierung verbreeten Hiergang vun der Festnam an de konkreeten Zäitpunkt gëtt vum Saddam Hussein sengem Affekot, souwei vun him selwer bestridden; och de fréieren US-Zaldot Nadim Abou Rabeh sot am Mäerz 2005, datt déi Zeen mat dem sougenannten Äerdlach gestallt ginn ass, de Saddam Hussein hätt an engem Haus gelieft an d'US-Zaldote wiere bei der Festnam op Widderstand gestouss.
Seng Identitéit gouf no US-amerikaneschen Donnéeën duerch eng DNAanalys souwéi unhand vun Zänn a Läinzeechen nogewisen. Offiziell gouf d'Festnam de 14. Dezember 2003 um zirka 13 Auer MEZ vum brittesche Premierminister Tony Blair a kuerz duerno an enger Pressekonferenz duerch den US-amerikaneschen Zivilverwalter am Irak Paul Bremer confirméiert.
De Saddam Hussein gouf am Héichsécherheetsprisong Camp Cropper inhaftéiert. Den 10. Januar 2004 gouf d'US-amerikanesch Regierung bekannt, den Hussein wier vun elo un en offizielle Krichsgefaangene vun den USA. De Status vum Krichsgefaangenen erméiglecht ënner anerem den Observateuren an Hëllefsorganisatiounen (wei z. B. d'Rout Kräiz) mam Ex-Diktator a Kontakt ze trieden, a sech vu sengem gesondheetlechen Zoustand an den Haftbedingungen e Bild maachen ze kënnen. Deeselwechten Dag huet den irakesche Regierungsrot d'Vereenegt Staaten opgefuedert, den Hussein als e Kriminellen un d'irakesch Justiz z'iwwerginn. Den 30. Juni 2004, also zwéin Deeg no der offizieller Muechtiwwergab un d'irakesch Iwwergangsregierung, gouf den Hussein no 6 Méint der irakescher Justiz iwwerginn.
D'Uerteel
De Saddam Hussein gouf zum Doud verurteelt an den 30. Dezember 2006, moies um 6 Auer Lokalzäit (4 Auer MEZ), exekutéiert.
Brizeaux
Brizeaux ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.
Andenne
Andenne ass eng Stad an der Provënz Namouer am wallouneschen Deel vun der Belsch. Se läit un der Meuse tëscht Namouer am Westen a Léck am Osten.
D'Uertschaft ass ëm dat Klouschter entstanen, dat d'Begga, d'Duechter vum Pippin dem Eeleren 690/691 gegrënnt huet.