cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andenne
Déi 10 Sektioune vun der Gemeng sinn Andenne, Bonneville, Coutisse, Landenne, Maizeret, Namêche, Sclayn, Seilles, Thon-Samson a Verzin.
San José (Kalifornien)
San José ass eng Stad am US-Bundesstaat Kalifornien an ass och de Sëtz vun der County-Verwaltung vum Santa Clara County. D'Stad läit um südlechen Enn vun der San Francisco Bay a mécht d'Grenz mam Silicon Valley. Dat ass och de Grond firwat se de Spëtznumm "Capital of the Silicon Valley" huet. Mat 904.522 Awunner ass et ausserdeem no Los Angeles a San Diego déi drëttgréisste Stad a Kalifornien.
Awunner
Bei der bis elo leschter Vollekszieleung hunn den 1. Abrëll 2000 zu San José 894.943 Leit gewunnt. Méi rezent Schätzunge vum California Department of Finance gi fir den 1. Januar 2007 eng Zuel vun 973.672 Awunner un.
Schacko Klak (Film)
Schacko Klak ass e lëtzebuergesche Film vum Frank Hoffmann a Paul Kieffer aus dem Joer 1990. E baséiert op Elementer aus dem Roman Schacko Klak vum Roger Manderscheid.
San José (Kalifornien)
Geschicht
San José gouf den 29. November 1777 ënner dem Numm "El Pueblo de San José De Guadalupe" gegrënnt. Et ass déi éischt Stad an Alta California déi net aus enger Missioun oder engem militäresche Posten entstanen ass. De 27. Mäerz 1850 gouf San José als éischt Stad an den US-Bundesstaat Kalifornien agegliddert a war och déi éischt Haaptstad vu Kalifornien.
Schacko Klak (Film)
Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt 1942 an engem klenge Lëtzebuerger Duerf. D'Lëtzebuerger Land ass vun Hitlerdäitschland besat. Aus der Vue vum Chrëscht, engem Bouf vun 11 Joer, ginn d'Ännerungen am Duerf an am Duerfliewen, bedéngt duerch de Krich, erzielt.
Filmproduktioun
Fir d'Feier vum 150. Joresdag vun der Lëtzebuerger Onofhängegkeet (1989) huet de Kulturministère 1988 entscheet, e Film produzéieren, dee sech mat de kultureller Identitéit vu Lëtzebuerg befaasst. Dofir huet en e Concours mat engem Präisgeld vu 15 Millioune Lëtzebuerger Frang fir dat bescht Dréibuch organiséiert. Et goufen 12 Dréibicher agereecht. D'Ekipp ëm déi spéider Produktiounsgesellschaft Samsa Film huet dee Concours mat der Iddi vun der Verfilmung vum Roger Manderscheid sengem Roman Schacko Klak gewonnen.
San José (Kalifornien)
Geographie
San José ëmfaasst e Gebitt vu 461,5 km², wouvu 452,9 km² Land an 8,6 km² Waasser sinn.
Sport
No beim Stadzentrum ass den HP Pavillon, eng Äissportshal, déi de Sëtz vum NHL-Team San José Sharks ass. An der Hal sinn awer och aner Evenementer, wéi zum Beispill Concerten oder dat järlecht Tennis-Turnéier SAP Open.
Arnulf vu Metz
Den Arnoul oder Arnulf vu Metz, och Hellegen Arnoul/Arnulf genannt, gebuer géint 582 zu Lay-Saint-Christophe a gestuerwe 640 bei Remiremont, war Bëschof vu Metz. Hien huet ënner dem Pippin dem Eeleren an Austrasien geherrscht, éier en an d'Klouschter Saint-Mont agetrueden ass. Hien huet d'Dynastie vun den Arnulfinger gegrënnt, déi mat de Pippiniden alliéiert waren, a war de Karolenger hiren Haushellegen.
Schacko Klak (Film)
Filmproduktioun
Ursprénglech sollt et net e Film, mee eng Miniserie mat véier Episode vun 52 Minutte ginn, an d'Joren 1936 bis 1944 ofdecken, déi och am Roman beschriwwe ginn. Mee well Samsa Film keng Koproduzente fonnt huet, déi zum Budget konnte bäidroen, ass aus der Miniserie e Spillfilm ginn, dee just am Joer 1942 spillt.
Accueil an Opféierungen
Schacko Klak war trotz dem Mangel un Erfarung vum Regisseur e grousse Succès a gëllt als e wichtege Schrëtt an der Entwécklung vun der Filmindustrie zu Lëtzebuerg. E gouf zu Lëtzebuerg vun am Ganzen 11.003 Leit gesinn.
Schacko Klak gouf op de Filmfestivalle vu Moskau, Giffoni, Montréal, Viareggio, Edinburgh a London gewisen, an ass och um renomméierte Filmfestival vu San Sebastian gelaf. Op de Festivalle vun Troia ("Mention spéciale" vun der OCIC-Jury) an Alençon (Bescht Kamera) gouf e präisgekréint. Schacko Klak huet 1992 zwéi "Gëlle Päiperlek"-Präisser als beschte Fiktiounsfilm a fir déi beschte Regie um Internationale Filmfestival fir Kanner zu Isfahan gewonnen.
Am November 2000 gouf de Film am Kader vum Fokus op de lëtzebuergesche Film um Filmfestival vu Kalkutta an Indien viru méi wéi 1.000 Zuschauer gewisen. Och de Regisseur Paul Kieffer war bei där Opféierung dobäi.
Arnulf vu Metz
Säi Liewen
Iwwer dem Arulf seng Virfahren ass näischt bekannt. 612 huet den Arnulf sech zum Geeschtleche weie gelooss, nodeem seng Fra, d'Doda, an d'Klouschter gaange war. Nieft senge politeschen Ämter, déi en hat, gouf e 614 zum Bëschof vu Metz ernannt.
Zesumme mam Pippin dem Eeleren huet hie sech 613 mam neustresche Kinnek Chlothar II. zesumme gedoen, fir der Witfra vum Kinnek Sigibert I., d'Brunichild, déi an Austrasien an an der Bourgogne un der Muecht war, meeschter ze ginn. Si hunn d'Brunichild gestierzt, an de Chlothar gouf Meeschter vum ganze Frankeräich. Am Edictum Chlotharii huet hien awer dem austrasesche Adel garantéiert, hir Pouvoiren net a Fro ze stellen.
Den Arnulf gouf Conseiller um Chlothar sengem Haff. Wéi dem Chlothar säi Jong Dagobert I. mat 15 Joer Ënnerkinnek vun Austrasie gouf, ass den Arnulf säin Erzéier ginn. Den Dagobert ass 629 an Neustrien gaange fir Herrscher vum Frankeräich ze ginn, an domat haten den Arnulf an de Chlotar net méi vill ze dinn. Den Arnulf huet sech an d'Klouschter zu Remiremont an de Vogesen zeréckgezunn, wou en ëm 640 gestuerwen ass. Hie gouf do begruewen, méi spéit gouf en op d'Metz an d'Kierch St. Arnulf ëmgeluecht.
Nokommen
Den Arnulf vu Metz war Papp vun zwéi Jongen:
Patréiner
A verschiddene Géigende gëtt den Hellegen Arnulf als Patréiner vun de Béierbrauer veréiert.
90 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 95 v. Chr. | 94 v. Chr. | 93 v. Chr. | 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr. | 89 v. Chr. | 88 v. Chr. | 87 v. Chr. | 86 v. Chr. | 85 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 90 v. Chr.
Volans (Stärebild)
D'Stärebild Volans oder Pisces Volans (laténgesch), op Däitsch: „Fliegender Fisch“, ass eng Konstellatioun um südleche Stärenhimmel.
Beschreiwung
De Volans ass en onopfällegt Stärebild südlech vum Carina. Kee vu senge Stären ass méi hell wéi déi 3. Gréissteklass.
Geschicht
De Volans gehéiert zu de Stärebiller, déi Enn vum 16. Joerhonnert vun den hollännesche Séifuerer Pieter Dirkszoon Keyser a Frederik de Houtman agefouert goufen. De Johannes Bayer huet d'Stärebild am Joer 1603 a sengem Himmelsatlas Uranometria iwwerholl.
Stären
Den hellste Stär am Volans ass de β Volantis. Hien ass 108 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech, seng Spektralklass ass K2 III, hie liicht orange.
Duebelstären
Den zweethellste Stär, γ Volantis, ass een Duebelstäresystem op enger Distanz vun 142 Liichtjoer. De Wénkelofstand ass mat 13,6 Bousekonnen zimmlech grouss.
De κ Volantis ass een Dräifachstäresystem op enger Distanz vun 393 Liichtjoer. Déi hellste Komponent ass de κ1, ee bloe Risestär mat der Spektralklass B9. Op engem Ofstand vu 65 Bousekonnen ass de κ², een Ënnerris mat der Spektralklass A0. Weider 37,7 Bousekonnen ewech steet déi drëtt Komponent, den κ Volantis C. κ1 an den κ2.
Den Epsilon Volantis (ε Volantis) ass e weidert Dräifachstäresystem.
NGC-Objeten
Am Volans fënnt een och d'Balkespiralgalaxis NGC 2442.
Canton de Saint-Hilaire
De Canton de Saint-Hilaire war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Limoux, am Departement Aude an der Regioun Occitanie. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Lincolnshire
Lincolnshire ass eng Grofschaft am Oste vun England. Si fält an d'Kategorie vun de shire counties.
West Ham United FC
West Ham United FC (Spëtznumm The Hammers) ass en englesche Foussballveräin zu West Ham am Oste vu London. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Premier League, der héchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Upton Park Stadion.
De Veräi gouf 1895 gegrënnt. 1923 hu si fir d'éischt an hirer Geschicht an der First Division gespillt, deemools der héchster Spillklass am englesche Foussball. Hei ware si um Enn vun de Saison 1985/86 op der 3. Plaz, déi bescht Platzéierung am englesche Foussball Liga System. Si hunn den FA Cup dräimol gewonnen, an zwar 1964, 1975 an 1980, an, wuel de gréissten Erfolleg an der Veräinsgeschicht, den Europapokal vun de Pokalgewënner 1965.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vu West Ham United FC
89 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 94 v. Chr. | 93 v. Chr. | 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr. | 89 v. Chr. | 88 v. Chr. | 87 v. Chr. | 86 v. Chr. | 85 v. Chr. | 84 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 89 v. Chr.
Poitou
Geographie
De Poitou kann a véier geographesch Géigenden agedeelt ginn:
Geschicht
An der Antiquitéit war d'Provënz vun de Piktone bewunnt, e keltescht Vollek dat ëm 55 v.Chr. vun de Réimer ënnerworf gouf an deenen hir Lännereie bei d'Aquitaine geprafft goufen.
937 v. Chr.
942 v. Chr. | 941 v. Chr. | 940 v. Chr. | 939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr. | 936 v. Chr. | 935 v. Chr. | 934 v. Chr. | 933 v. Chr. | 932 v. Chr.
Poitou
Geschicht
Am 4. Joerhonnert hunn den hellegen Hilaire an den hellege Mäerten de Poitou evangeliséiert.
937 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 937 v. Chr.
938 v. Chr.
943 v. Chr. | 942 v. Chr. | 941 v. Chr. | 940 v. Chr. | 939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr. | 936 v. Chr. | 935 v. Chr. | 934 v. Chr. | 933 v. Chr.
Poitou
Geschicht
732 an der Schluecht vu Poitiers, konnten d'Franken ënner dem Karl Martell bei Poitiers de Virmarsch vun den Araber stoppen.
938 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 938 v. Chr.
Poitou
Geschicht
Am 9. Joerhonnert hunn de Ranulf I. a säin Nofollger de Ranulf II. alles drugesat fir hiert Härschaftsgebitt bis un d'Pyrenäen ze vergréisseren awer 851 huet de Poitou duerch den Traité vun Angers en Deel vum Bas-Poitou verluer. Um Ufank vum 9. Joerhonnert huet den Herzog vun Anjou, Foulque Nerra e Krich géint de Grof vu Blois an dee vun der Bretagne ugefaangen. Hie konnt den Anjou mat d'Territoirë vum Maine an der Touraine erweideren, an huet d'Mauges eruewert an op en Neits huet de Poitou Territoire verluer.
No der Hochzäit vun der leschter vun de Ramnulfiden, der Eleonore vun der Aquitaine mat dem franséische Kinnek Louis VII. a spéider mam englesche Kinnek Henry II. huet de Poitou eng gewëssen Autonomie behalen. Wéi déi Autonomie a Fro gestallt gouf, gouf dëst schlecht vum Adel opgeholl, wat sech a ville Revolte gewisen huet. An de Joren 1173-1179, 1188 an 1194 huet sech den Adel géint den englesche Kinnek erhuewen, 1219-1224 an 1242 géint de Kinnek vu Frankräich. Dësen Opstand ass mat der Schluecht vun Taillebourg 1242 op en Enn gaangen.
Vun dësem Moment un a bis zum Enn vum Mëttelalter huet den Adel vum Poitou bei alle Mouvementer géint d'zentral Muecht matgemaach.
Am 16. Joerhonnert huet sech d'Reformatioun an der Provënz breet gemaach, déi d'Protestante wärend de Reliounskricher ënnerstëtzt huet. Ëm 1630 gouf et am Poitou eng ronn 90.000 Protestanten.
Schluechten
An der Geschicht vum Poitou koum et zu e puer wichtege Schluechten wéinst senger strategescher Lag tëscht dem Paräisser Baseng an dem Baseng vun der Aquitaine:
Newcastle United FC
Newcastle United FC (Spëtznumm The Magpies) ass en englesche Foussballveräin zu Newcastle upon Tyne am Tyne a Wear. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Premier League, der héchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am St. James' Park Stadion.
De Veräi gouf 1892 gegrënnt. Si hu véiermol den englesche Foussballchampionnat (deemools First Division) gewonnen, fir d'lescht am Joer 1927. Den FA Cup hu se sechsmol gewonnen, fir d'lescht 1955.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vun Newcastle United FC
Sacramento River
De Floss entspréngt südwestlech vum Mount Shasta am südlechen Deel vun der Kaskadekett, dann duerchfléisst hien de Sacramento-Dal, bis e schlussendlech an d'Buchte vu San Pablo a San Francisco fléisst.
BIP Investment Partners
BIP Investment Partners s.a. (BIP) ass eng Lëtzebuerger Investment-Gesellschaft déi op der Bourse cotéiert ass. Si ass den 23. Februar 2006 aus der Ëmbenennung vun der BGL Investment Partners ervirgaangen.
De Verwaltungsrot gouf vun 2000 bis 2012 vum Alain Georges presidéiert, dem deemolege President vum Direktiounskommittee vun der BGL. Am Mee 2012 gouf de Michel Wurth President. Den éischten Direkter war den André Birget. 2003 koum de Marc Faber dobäi, deen zanter 2005 eleng Direkter war. Am Oktober 2011 gouf de Bruno Lambert Direkter genannt.
Nodeem d'Société anonyme de 17. Abrëll 2000 gegrënnt gi war, an d'BGL eng Rei Participatiounen an déi nei Gesellschaft abruecht hat, koum et zu enger Kapitalerhéijung duerch eng "Souscription publique". 2,25 Milliounen Aktië goufen zu engem Präis vu 75 Euro ugebueden. Wéi d'BIP de 6. Juni 2000 fir d'éischt op der Lëtzebuerger Bourse cotéiert gouf, hat s'e Kapital vu méi wéi 350 Milliounen Euro. D'Kapital gouf zu 39,6 Prozent vun der BGL gehalen. Déi aner Aktië si breet verstreet, och wann d'BIP vun Ufank un nach eng Rei méi deck Aktionären hat.
Am Portefeuille vun der BIP ware virun allem Aktië vu Fortis (22 % vun den Aktiva), SES (16 %), RTL Group (12 %), Cargolux (6 %), Arbed (3 %) a Cegedel (1 %). D'BIP hat zu deem Moment awer och bal 150 Milliounen Euro Boergeld fir nei Investissementer. Déi goufen zum Deel a Fongen an och direkt an Entreprisen investéiert.
Enn 2006 war d'BIP Investment Partners Aktionär vun ArcelorMittal, Arcelor Brasil, CVRD, EVS, Fortis, Option, RTL Group, SES an och Cargolux, Vox Mobile, Artelis, XDC, IEE, IP Casting, 21 Net an Technolia. D'BIP hat och nach iwwer 30 Milliounen Euro a verschidde Private Equity Fongen investéiert.
D'Aktionariat vun der BIP huet zanter 2000 évoluéiert. D'Fortis Banque Luxembourg ass vu 40 op 26 Prozent zeréckgaangen. Deen eenzegen anere bekannten Aktionär ass d'Compagnie Financière La Luxembourgeoise mat 10 Prozent. Wann een de Verwaltungsrot kuckt, kann een awer och dovun ausgoen datt d'Famillje Meyer (Heintz Van Landewyck) a Giorgetti (Félix Giorgetti) an d'BIP investéiert hunn.
Am Abrëll 2011, hält d'BGL BNP Paribas, d'Nofollgerin vun der Fortis Banque Luxembourg, nëmmen nach 10 % vum Kapital, d'Compagnie Financière La Luxembourgeoise der 15 %. ,
88 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 93 v. Chr. | 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr. | 89 v. Chr. | 88 v. Chr. | 87 v. Chr. | 86 v. Chr. | 85 v. Chr. | 84 v. Chr. | 83 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 88 v. Chr.
Canton de Bapaume
De Canton de Bapaume ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Arras, am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
939 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
944 v. Chr. | 943 v. Chr. | 942 v. Chr. | 941 v. Chr. | 940 v. Chr. | 939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr. | 936 v. Chr. | 935 v. Chr. | 934 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 939 v. Chr.
Sacramento (Kalifornien)
Sacramento ass zanter 1854 d'Haaptstad vum US-Bundesstaat Kalifornien. D'Stad steet beim American River a beim Sacramento River, déi bei der Stad zesummelafen.
Geschicht
Sacramento ass am Joer 1848 als Goldgriewer-Siidlung wärend der Zäit vum Goldrausch entstanen. 1856 ass déi éischt Eisebunn zu Sacramento ageweit ginn, wat mat sech bruecht huet, datt Sacramento ganz séier zu engem Handelszentrum erugewues ass. De State Capitol ass an der Zäit vun 1861 bis 1869 entstanen.
Geographie
Obscho Sacramento nëmmen 120 km vun der Küst ewech läit, ass et am Summer dacks ganz waarm. Zu Sacramento hu se ee mediteraant Klima. Duerch d'Lag no beim San-Andreas-Gruef ass Sacramento ëmmer nees vun Äerdbiewe betraff.
Marie-Antoinette vun Éisträich
D'Maria Antonia Josepha Johanna vun Habsburg-Loutrengen, besser bekannt als Marie-Antoinette, gebuer zu Wien den 2. November 1755 a gestuerwen zu Paräis de 16. Oktober 1793, war Äerzherzogin vun Éisträich, keeserlech Prinzessin, kinneklech Prinzessin vun Ungarn a Béimen, Dauphine vu Frankräich, a Kinnigin vu Frankräich an Navarra als Fra vum Louis XVI..
Kandheet a Jugend
Op den Numm Maria Antonia Josepha Johanna, Äerzherzogin vun Éisträich gedeeft, koum d'Marie-Antoinette den 2. November 1755 als lescht Duechter a fofzéngt Kand vun der Maria Theresia an dem Keeser Franz I. (1708–1765) vun Habsburg-Loutrengen zu Wien op d'Welt. D'Maria Theresia hat bis zu der Gebuert vum virleschte Kand nach ni Problemer gehat, mä wéi d'Marie-Antoinette op d'Welt komm ass, ass et zu Komplikatioune komm, an et gouf ëm d'Liewe vun der Maria Theresia gefaart. Déi schwéier Gebuert an d'Äerdbiewe vu Lissabon, wat den 1. November 1755 vill Affer gefuerdert hat, goufen als schlecht Virzeeche fir d'weidert Liewe vun der Äerzherzogin gedeit.
D'Maria Theresia, déi sech an éischter Linn als Herrscherin iwwer de Villvëlkerstaat Éisträich gesinn huet, an hire Minister Kaunitz haten nämlech dat éiergäizegt Zil, déi politesch Bezéiunge vun Éisträich zu den auslännesche Staaten an d'Plaz vun Éisträich an Europa ze verbesseren, an hu versicht, d'keeserlech Kanner sou gutt wéi méiglech ze bestueden. D'Maria Theresia wousst, datt verwandtschaftlech Bezéiungen dacks eng Stäerkung vum aussepoliteschen Afloss matbruecht hunn, an huet dowéinst scho fréi Pläng fir hir Kanner gemaach. Well si Angscht virum Friedrich II. vu Preisen a viru Russland hat, huet si sech bei dësen Hochzäitspläng virum allem op d'Erweiderung vun de familiäre Bezéiunge mat de Bourbonen, déi a Frankräich, Spuenien, Neapel-Sizilien a Parma um Troun souzen, konzentréiert.
Am Kader vun der traditioneller éisträichescher Bestietnespolitik gouf scho fréi un eng Hochzäit tëscht der Maria Antonia an dem Dauphin Louis-Auguste vu Frankräich geduecht. Dëst sollt och de Fridden tëscht Frankräich an Éisträich ënnersträichen. No laange Verhandlungen huet 1769 de Kinnek Louis XV. ëm d'Hand vun der Äerzherzogin Maria Antonia fir säin Enkel ugehalen.
D'Hochzäit war den 19. Abrëll 1770 per procurationem an der Augustinerkierch zu Wien. An de follgenden Deeg gouf d'Rees vun der Maria Antonia virbereet, an d'Maria Theresia huet versicht, hir Duechter ze berouegen:
Den 21. Abrëll 1770 huet d'Meedchen am Alter vu 14 Joer senger Mamm a senge Gesëschter zu Wien Äddi gesot, an ass Richtung Frankräich gefuer. De 7. Mee koum et zu der "Iwwergab" op "neutralem Gebitt". Dat neutraalt Stéck Land war eng Insel um Rhäin viru Stroossbuerg. Am Kader vun dëser "Iwwergab" huet sech dat jonkt Meedche misse vun allen éisträichesche Frënn a Bekannten trennen, a sech plakeg ausdoen. D'Maria Antonia krut du franséisch Kleeder, a gouf duerch dësen Akt eng Franséisin. An dësem Moment gouf aus der klenger éisträichescher Äerzherzogin Maria Antonia déi franséisch Dauphine Marie-Antoinette. Zu Stroossbuerg war d'Marie-Antoinette op Besuch beim Kardinol Louis de Rohan, deen nach spéider eng wichteg Roll an der Affär vun der Halskette spille sollt. Eréischt de 16. Mee koum et zu der eigentlecher Hochzäit tëscht der Marie-Antoinette an dem Dauphin zu Versailles, an déi jonk Dauphine gouf offiziell um franséischen Haff agefouert.
Um franséischen Haff
Nodeem si um franséischen Haff ukomm war, ass déi jonk Marie-Antoinette séier a Schwieregkeete geroden. Hire Charakter huet sech kaum entwéckelt, a si ass phlegmatesch an uewerflächlech eriwwerkomm. Guer net gebrauche konnt si d'Maîtresse vum Louis XV., d'Madame du Barry. Obschonn déi vill Relatiounen um Haff hat, huet sech d'Marie-Antoinette geweigert, mat hir ze schwätzen, an och der Mme du Barry war et net erlaabt, mat der zukünfteger Kinnigin ze schwätzen. Eréischt nodeem si de schrëftleche Rot vun hirer Mamm befollegt huet, sech um Haff unzepassen, huet si no zwee Joer de berüümte Saz zu der Mme du Barry gesot: "Et sinn haut vill Leit zu Versailles". Dat waren déi éischt an déi lescht Wierder, déi d'Dauphine jeemools mat der Gräfin geschwat huet.
Zwee Joer, nodeem si zu Versailles ukomm war, huet d'Marie-Antoinette schonn als Kinnigin vum Rokoko gezielt. Si huet all Mount ëm déi 15.000 Livres ausginn. E groussen Deel vun de Fransousen huet zu dëser Zäit Honger gelidden, wat natierlech net zu der Beléiftheet vun der Marie-Antoinette bäigedroen huet. Déi jonk Prinzessin hat d'Gefill, nëmme Feinde ronderëm sech ze hunn, an huet sech bal ausschliisslech op den éisträicheschen Ambassadeur, de Grof vu Mercy-Argenteau (1727–1794), gestäipt. Dee war vun der Maria Theresia engersäits als Mentor matgeschéckt ginn, an anerersäits sollt hien och d'Äerzherzogin um Lafenden halen. Sou ass déi berüümt Korrespondenz vum Mercy-Argenteau entstanen, eng wäertvoll Chronik vum Liewe vun der Marie-Antoinette vun hirem Bestietnes 1770 bis zum Doud vun der Maria Theresia 1780.
Kinnigin vu Frankräich
D'Trounbesteigung vun der jonker Monarchekoppel nom Doud vum Louis XV. den 10. Mee 1774 gouf enthusiastesch begréisst. Hir éischt Schrëtt hunn d'Marie-Antoinette awer séier a Konflikt mat der anti-éisträichescher Partei bruecht. Sou huet si mat alle Mëttele versicht, den Herzog vun Aiguillon erauszegeheien, an de fréieren Ausseminister Choiseul nees ze beruffen, deen no enger Intrig vun der Mme du Barry hat misse seng Saache paken. Sou hat si d'Géigner vum Choiseul souwéi och d'Géigner vun enger éisträichescher Allianz géint sech stoen. D'Tattaë vum Kinnek hu si "l'Autrichienne" genannt (lëtz.: d'Éisträicherin, mä och e fr. Wuertspill den aneren Hond). Zur selwechter Zäit huet si mat hirem labberen Ëmgang um Haff déi streng Etikett schockéiert, an hiren Hang zu liichtem Amusement huet si an d'Gesellschaft vum Brudder vum Kinnek, dem spéidere Charles X., bruecht. Hire Liewensstil an d'enorm Depense fir hiert Schlass Le Petit Trianon hunn hir e schlechte Ruff bruecht, dee virun allem vun den Duechtere vum verstuerwene Kinnek, dem Grof vun der Provence, dem Herzog vun Orléans a sengem Unhänger am Palais-Royal géint d'Marie-Antoinette benotzt ginn ass. Well si den Zougang zum Petit Trianon nëmmen hire Frënn erlaabt huet, gouf si vun den ausgespaarte Membere vum Haff beleidegt. Am Hierscht 1774 gouf si souguer Affer vu sexistesche Pamphleten, ënner anerem goufen hir homosexuell Tendenze virgehäit. Och hir frëndschaftlech-geschäftlech Bezéiung zu der Modistin Rose Bertin gouf hir iwwel geholl.
An dëser kritescher Zäit ass hire Brudder, de Keeser Joseph II. (1741–1790), a Frankräich gereest. Hien huet der Kinnigin e Memorandum hannerlooss, wou hie seng Schwëster op d'Gefore vun hirem Behuelen opmierksam gemaach huet. Eng Zäit laang hunn d'Wierder vum Keeser och eng Wierkung gehat, an no der Gebuert vun hirer Duechter Marie Thérèse am Dezember 1778 huet sech d'Marie-Antoinette zeréckgezunn.
Mam Doud vun hirer Mamm Maria Theresia den 29. November 1780 huet d'Marie-Antoinette eng gescheit a léif Beroderin verluer. D'Plaz vun der Marie-Antoinette gouf duerch d'Gebuert vum Dauphin Louis-Joseph-Xavier-François den 22. Oktober 1781 gestäerkt. Och hat si nom Doud vum Premier Minister, dem Maurepas, d'Méiglechkeet, en Afloss an den ëffentlechen Affären ze hunn, wa si politesch méi ambitionéiert gewiescht wier.
Den Afloss vun der Famill Polignac ass op sengem Héichpunkt ukomm. D'Mme de Polignac, eng Frëndin vun der Kinnigin, konnt d'Ernennung vum Calonnes zum Generalkontroller vun de Finanzen erreechen, a gouf Gouvernante vun de Kanner. Si huet d'Bestellung vum Loménie de Brienne zum Generalkontroller ënnerstëtzt; eng Ernennung, déi zwar zu dëser Zäit allgemeng guttgeheescht ginn ass, mä déi awer zu de Feeler vun der Kinnigin gezielt ginn ass, wéi de Loménie de Brienne keen Erfolleg hat.
Si krut nach zwee weider Kanner: de 27. Mäerz 1785 koum de Louis-Charles op d'Welt, de spéideren Dauphin dee vun de Royalisten och Louis XVII. genannt gouf, an den 9. Juli 1786 d'Sophie-Béatrice.
Franséisch Revolutioun
D'Joer 1789 war e Wendepunkt am Liewe vun der Marie-Antoinette. De 4. Juni ass hiren eelste Jong gestuerwen, an déi schlecht Finanzsituatioun vu Frankräich war d'Theema vun de Generalstänn. Mat der Erklärung vum Drëtte Stand zur Nationalversammlung huet d'Revolutioun hire Laf geholl.
Am Kader vun den Evenementer vum 5. a 6. Oktober hunn d'Revolutionär déi kinneklech Famill op Paräis bruecht, wou si sech am Palais des Tuileries etabléiert huet. Well sech d'Marie-Antoinette zu Paräis ëmmer méi hëlleflos an isoléiert gefillt huet, huet si sech op d'Frënn baussent Frankräich gestäipt - Mercy, Grof vu Fersen a Breteuil. Den 20. Juni 1791 huet d'kinneklech Famill versicht, an d'Ausland ze flüchten. Dëst war awer keen Erfolleg, an d'Famill gouf nees op Paräis zeréckbruecht.
Den 10. August 1792 huet den Herzog vu Braunschweig säi berüchtegt Manifest erausginn, andeems hien d'franséisch Bevëlkerung drop opmierksam gemaach huet, datt hien net géi zécken anzegräifen, wann der kinneklecher Famill eppes geschéie géif. D'Vollek huet doropshin d'Tuilerie gestiermt an d'kinneklech Famill an den Temple bruecht. Hei gouf d'Famill streng iwwerwaacht, mä hat nach ëmmer d'Méiglechkeet, mat der Aussewelt ze kommunikéieren. D'Kinnigin huet d'Verhandlunge gefouert, well de Louis XVI. net wierklech Ustalte gemaach huet, un den Evenementer deelzehuelen. Duerch hir Onkenntnis souwéi hir Onsécherheet iwwer d'Informatiounen aus dem Ausland war et fir d'Marie-Antoinette net einfach, eng kloer Politik ze verfollegen. Hir Haltung nodeem si aus Varennes zeréckkomm war, hat den Antoine Barnave beandrockt, deen elo sengersäits am Numm vun de Feuillants Kontakt mat hir opgeholl huet. Bal e Joer huet d'Marie-Antoinette mam Mercy a mam Keeser Leopold II. verhandelt. A geheime Botschaften huet si versicht, déi europäesch Herrscher zu enger Interventioun ze beweegen. Dobäi goung et och dodrëms, den Emigranten eppes entgéint ze setzen. Hiren Opstand am Exil hätt kënnen d'Pläng vun der Kinnigin zerstéieren an d'Liewe vun der Famill a Gefor bréngen. Well d'Marie-Antoinette gemierkt huet, datt dem Barnave seng Partei net méi vill géint d'Extremisten ze mellen hat, huet si ëmmer méi staark appelléiert, mä d'Verhandlungen hu sech an d'Längt gezunn. Den 1. Mäerz 1792 ass de Leopold II. gestuerwen, säin Nofollger war de Franz II. (1768–1835). D'Marie-Antoinette huet net zu Onrecht gefaart, datt den neie Keeser si fir d'Interesse vun Éisträich affere géif.
Wärend all dësen Evenementer huet d'Marie-Antoinette hire Mutt behalen. No der Hiriichtung vum Louis XVI. goufe Versich ouni Erfolleg ënnerholl, fir si an hir Kanner ze retten. Souguer mam Danton goufe Verhandlungen iwwer hir Fräiloossung oder hiren Austausch gefouert. Den 1. August 1793 gouf d'Marie-Antoinette an de Prisong vun der Conciergerie bruecht.
Prozess an Hiriichtung
De 14. Oktober 1793 huet de Prozess géint d'Veuve Capet ugefaangen, hir Verdeedegung hunn de Chaveau-Lagarde an de Guillaume Tronson du Coudray iwwerholl. Si gouf wéinst Héichverrot an Unzuucht ugeklot. Hir nobel Haltung wärend dem Prozess huet hir Feinde beandrockt, mä konnt si net virun der Guillotine retten.
Si gouf eestëmmeg fir schëlleg erkläert, an hir Hiriichtung gouf fir de 16. Oktober 1793 ugesat. Um 12 Auer gouf si op der Place de la Révolution, haut Place de la Concorde, guillotinéiert.
D'Marie-Antoinette gouf an e Massegraf gehäit an eréischt 20 Joer méi spéit gouf hir Läich exhuméiert a si gouf an der Basilika Saint-Denis nieft hirem Mann bäigesat.
E leschte Bréif
De 16. Oktober 1793 um 4 Auer an der Nuecht huet d'Marie-Antoinette hir lescht Gedanken opgeschriwwen. De Bréif un hir Schwéiesch Mme Élisabeth ass allerdéngs eréischt ënner der Herrschaft vum Louis XVIII. opgedaucht.
Je meurs dans la religion catholique, apostolique et romaine, dans celle de mes pères, dans celle où j'ai été élevée et que j'ai toujours professée ; n'ayant aucune consolation spirituelle à attendre ne sachant pas s'il existe encore ici des prêtres de cette religion, et même le lieu où je suis les exposeroit trop s'ils y entroient une fois.
J'espère que, dans sa bonté, il voudra bien recevoir mes derniers vœux, ainsi que ceux que je fais depuis long-temps pour qu'il veuille bien recevoir mon âme, dans sa miséricorde et sa bonté.
Je demande pardon à tous ceux que je connois, et à vous ma sœur en particulier, de toutes les peines que sans le vouloir j'aurois pu vous causer ; je pardonne à tous mes ennemis le mal qu'ils m'ont fait.
''Je dis adieu à mes tantes et à tous mes frères et sœurs. J'avois des amis, l'idée d'en être séparée pour jamais, et leurs peines, sont un des plus grands regrets que j'emporte en mourant. Qu'ils sachent du moins que jusqu'à mon dernier moment j'ai pensé à eux.''
''Adieu ! Ma bonne et tendre sœur ! Puisse cette lettre vous arriver !''
''Pensez toujours à moi. Je vous embrasse de tout mon cœur, ainsi que mes pauvres et chers enfans. Mon Dieu ! Qu'il est déchirant de les quitter pour toujours !''
''Adieu ! Adieu ! Je ne vais plus m'occuper que de mes devoirs spirituels. Comme je ne suis pas libre dans mes actions, on m'amènera peut-être un prêtre, mais je proteste ici que je ne lui dirai pas un mot, et que je le traiterai comme un étranger''".Archives nationales
Bor
Bor (Symbol B) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 5 am Periodesystem vun den Elementer.
Bor ka mam Isotop 11B och an der MNR Spektroskopie benotzt ginn. Bor huet 3 Valenzelektronen, seng genee Elektronekonfiguratioun ass 1s2, 2s2, 2p1.
352 Luxembourg News
352 Luxembourg News war eng lëtzebuergesch Zäitschrëft, déi tëscht September 2003 a Januar 2009 eemol d'Woch erauskoum. Se gouf vun der New Media Group sàrl erausginn; Editeur war de Pol Wirtz. New Media Group gouf uganks Januar 2009 fir faillite erkläert.
Bor
De Kovalenteradius ass 0.88Å an d'Elektronegativitéit laut Pauling ass 2,0.
352 Luxembourg News
Den Ënnertitel "Independent weekly information for the international community" gëtt d'Zilpublikum un: Auslänner, déi zu Lëtzebuerg wunnen, an déi éischter am Engleschen doheem sinn. D'Zeitung war dann och ganz op Englesch geschriwwen. Déi éischt puer Säite goufen en Iwwerbléck iwwer déi wichtegst Theemen, déi an deenen Deeg virdrun zu Lëtzebuerg d'Aktualitéit bestëmmt haten, duerno koum Reportagen, e Manifestatiounskalenner, Kulturkritiken, Lieserbréiwer a Meenungen, Annoncen, asw.
D'Recettë koumen zu 95 % aus der Publicitéit an zu 5 % aus Abonnementer a dem Verkaf an den Zeitungsbutteker. Staatlech Pressehëllef gouf et keng, well d'Konditiounen dofir net erfëllt waren.
D'Nofollgerzeitung 352LuxMag konnt sech och knapps zwee Joer halen.
Bor
Dacks gëtt zu Recht drophigewisen, datt Bor eng Elektronelück huet.
Canton de Saint-Nicolas-de-Port
De Canton de Saint-Nicolas-de-Port ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nanzeg, Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Bor
Bor ass schwaarz an huet ee metallescht Ausgesinn. De Joseph Louis Gay-Lussac an de Louis Jacques Thénard an de Sir Humphry Davy hu Bor 1808 onofhängeg vunenaner preparéiert (Ann. Chim. Physic. [1] 68,169 1808).
Canton de Saint-Nicolas-de-Port
Den Haaptuert war Saint-Nicolas-de-Port.
Bor
Besser ass d'Derivat Borax bekannt gewiescht, wat bei den Araber Tinkal genannt gouf a bei Schmëlzungsprozesse säi Gebrauch am 16. Joerhonnert fonnt huet. Bor fënnt een als Bestanddeel vu Mineralen a villen Deeler vun der Welt (Toskana, Chile, USA, Bolivien, Peru, Argentinien, Tierkei, Tibet an an Däitschland).
Beaulieu-en-Argonne
Beaulieu-en-Argonne ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.
Beschreiwung vum Wopen:
De gueules à une main de carnation sortant d'une nuée d'argent tenant une crosse abbatiale contournée d'or.
940 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
945 v. Chr. | 944 v. Chr. | 943 v. Chr. | 942 v. Chr. | 941 v. Chr. | 940 v. Chr. | 939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr. | 936 v. Chr. | 935 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 940 v. Chr.
La Luxembourgeoise
La Luxembourgeoise ("lalux" ) ass eng lëtzebuergesch Versécherungsgesellschaft.
Si war 1920 déi éischt Lëtzebuerger Versécherungsgesellschaft am Grand-Duché, wou awer schonn auslännesch Kompanien aktiv waren. Si ass op Initiativ vum fréiere Regierungspresident Hubert Loutsch, deen éischte President gouf, an de Ministeren Edmond Reiffers, Guillaume Soisson a Jean-Baptiste Sax zesumme mat enger Rei Deputéierten a Buergermeeschteren aus dem ländleche Raum, zemools aus der Géigend ëm Riedgen, gegrënnt ginn, dorënner och de spéidere Minister Aloyse Hentgen.
An den 1970er Joren ass d'Versécherungsgesellschaft duerch eng schwiereg Zäit gaangen an huet Verloschter gemaach. Dat huet sech ënner anerem doduerch erkläert, datt d'Regierung, fir géint d'Inflatioun virzegoen, de Versécherungsgesellschafte keng Erhéijung vun hire Primen erlaabt huet.
D'La Luxembourgeoise besteet zanter 1989 u sech aus zwou verschiddene Gesellschaften: La Luxembourgeoise Société Anonyme d'Assurances, déi d'Net-Liewensversécherungsgeschäft mécht, a La Luxembourgeoise-Vie Société Anonyme d'Assurances, déi d'Liewensversécherungsgeschäft vun der Luxembourgeoise an der Caisse d'assurance vun der Spuerkeess iwwerholl huet. Am alldeegleche Gebrauch gëtt kaum en Ënnerscheed tëscht deenen zwou Versécherungsgesellschafte gemaach, mä einfach vun der  Luxembourgeoise geschwat.
Zanter 1989 ass d'Spuerkeess zu 40 Prozent Aktionär an deenen zwou Gesellschaften. Déi aner 60 Prozent ginn nach ëmmer vun der Compagnie financière La Luxembourgeoise gehalen.
La Luxembourgeoise Société Anonyme d'Assurances huet 2012 210,5 Milliounen Euro Primmen akasséiert an e Benefice vun 10,8 Milliounen Euro gemaach. 287 Leit hu fir d'Gesellschaft geschafft.
La Luxembourgeoise-Vie Société Anonyme d'Assurances huet 2006 118,4 Milliounen Euro Primmen akasséiert an e Benefice vu 7,3 Milliounen Euro gemaach. 44 Leit hu fir d'Gesellschaft geschafft.
D'Luxembourgeoise schafft haaptsächlech mat Agenten, souwuel Haaptberuffleche wéi och iwwer dausend Nieweberufflechen.
De Pit Hentgen ass zanter 1998 Generaldirekter, als Successeur vum Gabriel Deibener, an zanter 2002 och President, als Successeur vu sengem Papp Robert Hentgen.
André Thyes
Den André Thyes, gebuer de 25. Mee 1867 an der Stad Lëtzebuerg, och do gestuerwen den 3. Abrëll 1952, war e lëtzebuergesche Moler.
Den André Thyes huet zu München, Antwerpen, Paräis a Léiwen Konscht studéiert an ass 1894 an der Stad als Zeecheproff ugestallt ginn.
Schonn ee Joer virdru war hie mat derbäi, wéi de Cercle artistique de Luxembourg gegrënnt gouf, a vun 1904 bis 1910 deem säi President. Bis 1933 war e Konschtprofesser an der Industrieschoul.
Säi Wierk besteet virun allem aus Landschaftsbiller, Aquarellen an Uelegbiller, déi am Stil vum Impressionismus a Pointillismus gemoolt sinn.
Hie gouf mam Prix Grand-Duc Adolphe 1915 ausgezeechent.
Den André Thyes war de Papp vum Schrëftsteller Léon Thyes.
The Swinging Blue Jeans
The Swinging Blue Jeans war eng englesch Popmuseksgrupp déi 1957 zu Liverpool ënner dem Numm Swinging Bluegenes gegrënnt gouf, déi Skiffle-Musek gespillt hunn.
Déi Zäit si se zu Hamburg am Star-Club op Sankt Pauli an zu Liverpool am The Cavern am Virprogramm vu ville bekannte Popgruppen, wéi Gerry and the Pacemakers, The Searchers an The Beatles opgetrueden.
1964 hate se hire gréissten Hit Hippy Hippy Shake.
Kompilatioune mat hire Lidder sinn einfach ze fannen.
87 v. Chr.
2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert 92 v. Chr. | 91 v. Chr. | 90 v. Chr. | 89 v. Chr. | 88 v. Chr. | 87 v. Chr. | 86 v. Chr. | 85 v. Chr. | 84 v. Chr. | 83 v. Chr. | 82 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 87 v. Chr.
Ramayana
D ' Ramayana, op Sanskrit रामायण rāmāyaṇa, ass en alindeschen Epos, geschriwwe vum Valmiki.
Et ass mat dem Mahabharata dee wichtegsten Text vun der Sanskrit-Literatur.
Ëm wat et geet
D'Wierk besteet aus siwe Bicher:
1. Balakanda, d'Buch vun der Jugend
De Rama an de Laksmana wuessen zusummen op. Wéi se erwuesse waren, si se weidergereest bei de Floss Ganges. Do wollte se trainéiere fir spéider dem Ravana seng béis Geeschter doutzemaachen. Duerno kommen déi zwéi Bridder bei de Kinnek vu Videha, dem Janaka. Deem säin Adoptivmeedchen ass bereet, sech mat deem ze bestueden, deen et fäerdegbréngt, e risege Bou ze spanen. Et ass de Rama, deen de Bou spaant bis datt e brécht. Dofir kritt hien d'Sita als Fra.
2. Ayodhyakanda, d'Buch vun Ayodhya
No enger Zäitche spiert den Dasaratha, datt en al ginn ass an hien decidéiert fir zugonschte vu sengem eelste Jong Rama ofzedanken, a sech an de Bësch ze verzéien. Astrologe beroden a leeën de Kréinungsdag fest. Awer kuerz virun deene Feierlechkeete gëtt de Rama Affer vun enger Intrig. Eng gebockelegt Déngerin bréngt eng vum Kinnek sengen anere Fraen, d'Kaikeyi dozou fir bei de Kinnek ze goen an deen un déi zwee Verspriechen z'errënneren, déi deen hir gemaach hat, wéi se him viru laanger Zäit d'Liewe gerett hat. Si kritt dann hir Wënsch erfëllt: Hiren eegene Jong, de Bharata soll Kinnek ginn an de Rama soll fir 14 Joer verbannt ginn. Dem ale Kinnek gefält dat net, mä hie kann net hanner seng Wierder goen. De Rama geet mat senger Fra Sita a mat sengem Brudder Laksmana fort. Kuerz drop stierft de Kinnek vun Häerzeleed. Awer de Bharata ass e gudde Kärel, hie wëll guer net op den Troun, mä hie mécht sech op d'Sich nom Rama. Hie fënnt en, a schléit em vir, heem ze kommen an den Troun z'iwwerhuelen. De Rama hält awer drop, fir déi 14 Joer net heem ze kommen.
3. Aranyakanda, d'Buch vum Bësch
Hei huet de Rama munnech Aventuren ze bestoen, wéi z. B. e Kampf mam Ris Viradha. Da fale se der Schwëster vum Ravana, der Surpanakhaan, an d'Gräpp. Déi verléift sech an de Rama a hätt hie gär fir sech, mä dee schléit vir, si soll sech un de Laksmana halen, well dee wier net bestuet. Wéi deen och näischt vun hir wësse wëll, an déi Ongemelléch och nach d'Sita friesse well, heet de Laksmana hir d'Oueren an d'Nues erof. D'Risin bréngt sech bei hire Brudder a Sécherheet, deen de Rama mat enger Geeschterarméi ugräift.
Geometrie
Hautdesdaags ass d'Geometrie e méi ëmfangräicht Gebitt ginn. Vill Konzepter an der moderner Mathematik kënnen abstrakt a geometresche Figuren duergestallt ginn, soudatt een heiansdo guer net méi erëmkennt, datt déi nei Geometrie vun de Relatiounen tëscht Längten a Wénkele schwätzt.
Gesetz vun de Cosinussen
och nach Relation de Pythagore généralisée genannt
Produit Scalaire
An engem Cartesiansche Koordinatesystem wou d'Punkten A, B an C respektiv, an  als Koordinaten hunn, sinn d'Vecteuren  an  sou definéiert:
Dës Formele sinn einfach an den dräidimensionale Raum ëmzeschreiwen: et brauch ee just eng Koordinat bäizesetze wat dann erméiglegt, aus dem Plang erauszekommen. Am dräidimensionale Raum sinn d'Punkten an d'Vecteuren also duerch dräi Zuelen (hir Koordinaten) definéiert. Dat féiert dann zum Produit Scalaire am Raum:
Produit Vectoriel
Op dësem Bild kann ee gesinn datt een aus dem zweedimensionale Plang erauskënnt a sech am dräidimensionale Raum beweegt. Dofir ass och dee Vecteur do deen gläichzäitëg e rechte Wénkel mam Vecteur  a mam Vecteur Sief d'Vecteuren, dann ass
Rotatiounen
D'Rotatiounsmatricen am dräidimensionale Raum gesi sou aus:
Spéitantiquitéit
Spéitantiquitéit ass eng modern Bezeechnung fir d'Epoch, wou d'Antiquitéit an d'Mëttelalter iwwergeet. Wat d'Datéierung ugeet, sinn d'Fuerscher sech net ëmmer eens, mä ganz graff kann een dës Period vum réimesche Keeser Diokletian (284) bis zum byzantinesche Keeser Justinian I. (565) goe loossen.
Demno bezeechent d'Spéitantiquitéit en eegestännegen Zäitraum, deen een net méi zur klassescher Antiquitéit kann zielen, mä awer och nach net zum Mëttelalter. Als Haaptcharakteristike vun dëser Period gëllen d'Unerkennung vum Chrëschtentum, d'Reform vun der Arméi an der Administratioun vum Diokletian a vum Konstantin de Groussen. D'sakral Positioun vum Keeser gouf verstäerkt an duerch d'Vëlkerwanderungen déi de westlechen Deel vum Réimesche Räich grondleeënd verännert hunn.
Datéierungsproblematik
D'Datéierung vun der Spéitantiquitéit ass bei de Fuerscher en emstriddent Theema. Allgemeng gëtt de Regierungsuntrëtt vum Diokletian 284 als Ufank vun der Period unerkannt, wat d'Enn ubelaangt si sech d'Fuerscher awer net ëmmer eens. Meeschtens gëtt en Datum gewielt tëscht der Deelung vum Räich duerch den Theodosius I. (395) an dem Enn vum westréimesche Räich (476) oder dem Enn vun der Regierungszäit vum Justinian I. (géint 565). Verschidden Historiker gi souguer nach méi wäit, a setzen d'Enn vun der Spéitantiquitéit mam Afall vun den Araber am Mëttelmierraum gläich (Pirenne-Thees).
D'Byzantinescht Räich huet zu gläicher Zäit bis zum Fall vu Konstantinopel (1453) weiderexistéiert.
An der eelerer Fuerschung gouf dacks nach d'Meenung vertrueden, datt d'Spéitantiquitéit eng Period vu moraleschem Verfall war (Edward Gibbon, Decline and Fall of the Roman Empire - Voltaire, Essai sur les moeurs et l'esprit des nations). Dës Theorie as hautdesdaags awer zimmlech widderluecht, an et fënnt ee se héchstens nach a Filmer.
Diokletian - Stabiliséierung a Reform
Mam Regierungsuntrëtt vum Diokletian ass d'Réimescht Räich a seng Spéitphas eragetrueden. No der Kris vun der Zäit vun den Zaldotekeeseren huet den Diokletian sech beméit, d'Räich ze stabiliséieren an ze reforméieren. Sou koum et dann och zu enger grondleeënder Reform vun der Administratioun mat enger méi staarker Zentraliséierung a Bürokratiséiserung déi sech och an engem méi restriktive Steiersystem gewisen huet. Fir eng besser Administratioun gouf d'Räich an Diozesen ënnerdeelt.
Och d'Arméi gouf reforméiert. Si gouf an eng Marsch- (Comitatenses) an eng Grenzarméi (Limitanei) opgedeelt, fir bei eventuellen Iwwerfäll op der Grenz méi séier ze konteren. Dës Reform gouf definitiv ënner dem Keeser Konstantin beend, mä ganz nei war d'Iddi vun enger mobiler Arméi net. Am grousse Ganzen hunn d'Reformen e gudden Déngscht geleescht an dem Chaos, deen nach wärend den Zaldotekeesere geherrscht huet, en Enn gesat. Am Oste konnt sech Roum géint d'Persie vun de Sassanide behaapten, déi 297 vum Caesar Galerius geschloe goufen, an d'militäresch Reformen hunn d'Verdeedegung vun der Rhäin- an Donaugrenz verstäerkt.
Manner Erfolleg hat den Diokletian allerdéngs mat senger Regierungsform, der Tetrarchie (Véiererherrschaft), déi zwéi Seniorkeeseren (Augusti) an zwéi Juniorkeesere (Caesares) virgesinn huet, a reliéis duerch d'künstlesch "Adoptioun" vu Gëtter zementéiert gouf. Sou huet den Diokletian, deen och weiderhin an dësem System d'bestëmmend Figur war, de Bäinumm Iovius ugeholl, wat een ongeféier mat Schützling an Abkömmling vum Jupiter iwwersetze kann. Dëse System konnt sech awer net géint d'dynastesch Iddi duerchsetzen, wat d'Evenementer nom fräiwëllegen Zerécktriede vum Diokletian am Joer 305 beweisen.
De Konstantin de Groussen an den Duerchbroch vum Chrëschtentum
De Konstantin de Groussen, de Jong vum Tetrarch Constantius Chlorus, huet sech am Sträid ëm d'Muecht nom Diokletian sengem Récktrëtt 305 duerchgesat. Als éischt huet de Konstantin sech mam Maxentius ugeluecht, deen och de Jong vun engem Tetrarch war (dem Maximian säin, dee sech souguer mam Konstantin senger Duechter bestuet huet). An dësem Sträid ëm d'Muecht koum et 312 zur Schluecht bei der Milvescher Bréck an zur mysteriéiser "Bekéierung" vum Konstantin zum Chrëschtentum, well him anscheinend virun der Schluecht e Kräiz erschéngt ass, an hien dann am Zeeche vum Kräiz d'Schluecht fir sech entscheede konnt. No 324 ass de Konstantin Elengherrscher am Räich, nodeem hie säi Konkurrent Licinius am Oste verdriwwen huet. Doropshin huet de Konstantin dat fäerdeg gemaach wat dem Diokletian seng Reformen ugefaangen haten, an der Verwaltung (nei Haffämter goufe geschaf, den Praefectus praetorio gëtt héchsten Zivilbeamten an et ginn nei Steieren agefouert) a beim Militär (Kreatioun vum Titel Magister militum). Ënner senger Herrschaft kënnt et och zum bedeitendste Schrëtt op laang Siicht zanter der Aféierung vum Prinzipat duerch den Augustus: d'Förderung vum Chrëschtentum, och wann nach bis haut d'Relatiounen tëscht dem Konstantin an de Chrëschten ëmstridde sinn. Ausserdeem huet de Konstantin eng nei Haaptstad baue gelooss, Konstantinopel, d'Stad vum Konstantin an dat neit Roum. Domat louch de Schwéierpunkt vum Räich definitiv am Osten.
D'Enn vun der konstantinescher Dynastie
Nom Doud vum Konstantin am Joer 337 ass e bluddege Krich ëm d'Muecht ugaangen, deen d'konstantinesch Dynastie deziméiert huet. Dem Konstantin säi Jong Constantius II. konnt sech schliisslech 351 als Elengherrscher duerchsetzen. Allerdéngs koum et méi spéit zum Konflikt mat sengem bei der gallescher Arméi beléifte Neveu Julian. Dëse gouf 361 Nofollger vum Constantius II. an huet versicht, eng Renaissance vum Heedentum anzeleeden, mä ouni Erfolleg. Nom Doud vum Keeser Julian bei enger Campagne géint d'Sassaniden am Joer 363 blouf d'Chrëschtentum d'dominant Relioun a schonn dem Julian säin Nofollger, de Keeser Jovian, war Chrëscht. Den Oste gouf ëmmer méi staark christianiséiert, mä och de Westen, deen zu Zäite vum Konstantin nach wäitleefeg heednesch war, huet sech ëmmer méi fir d'Chrëschtentum intresséiert (cf. Augustinus vun Hippo), och wann et nach zu enger Rei Ausenaanersetzunge komm ass (Donatismus, Arianismus, Monophysitismus am Osten).
Aussepolitesch war keng Rou z'erwaarden: am Norden a laanscht d'Donau sinn d'Germanen an d'Räich agefall, genee souwéi méi spéit d'Hunnen, an am Oste war d'Gefor vun de Sassaniden reell.