cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ryūnosuke Akutagawa
Als Auteur
An der japanescher Literatur gëtt hien als e wichtege Vertrieder vun der sougenannter Intellektueller Schoul consideréiert. Déi wollt nei Weeër goen, a sech zum enge vum reng objektive Beschreiwe vum Naturalismus ofsetzen, an zum anere sech och vun der neoromantescher méi gefillsbetounter Literatur distanzéieren.
Dacks huet den Akutagawa Geschichten aus de japanesche Seeërcher oder Märercher opgegraff, an dacks huet och de psychologeschen Hannergrond eng wichteg Roll gespillt. Dat mécht seng Geschichten och fir haiteg Lieser interessant.
Den Akutagawa huet keen eenzege Roman geschriwwen, awer méi wéi 150 Kuerzgeschichten, Erzielungen an Novellen. No him ass den Akutagawa-Präis genannt, de wichtegste japanesche Literaturpräis, deen 1935 an d'Liewe geruff gouf.
Film
1954 huet de japanesche Regisseur Akira Kurosawa ënner dem Titel Rashōmon, zwou Geschichte vum Akutagawa verfilmt. Nieft der Geschicht mam selwechten Numm huet de Kurosawa nach Elementer aus Yabu no naka afléisse gelooss. Dëst Wierk huet als éischte japanesche Film 1951 de Gëllene Léiw vu Venedeg gewonnen. Donieft huet och de Verband vun den italieenesche Kritiker de Kurosawa mat engem Präis belount. An Amerika krut dem Kurosawa seng Verfilmung 1952 en Éierenoscar als beschten auslännesche Film, deen am Joer 1951 an den amerikanesche Kinoe gewise gouf.
Wiener Sängerknaben
D'Wiener Sängerknaben ass en éisträichesche Bouwechouer, deen 1498 gegrënnt gouf.
E besteet aus ronn 100 Sänger déi a véier Concertschéier opgedeelt sinn. Et sinn dat de Brucknerchouer, den Haydnchouer, de Mozartchouer an de Schubertchouer. Si sange Wierker vum Mozart, Schubert, Haydn, Strauß a Volleksmusek.
Bei Optrëtter droen d'Sänger eng Matrousenuniform.
Spueneschen Tiermchen
D'Spuenesch Tiermercher sinn Tourellë vun der Festung Lëtzebuerg. Sou en Tuerm sollt et enger Wuecht erméiglechen, viru Wand a Reen geschützt déi baussenzeg Deeler vun der Festung z'iwwerwaachen a sou Spiounen oder Deserteuren z'entdecken.
Ursprong vum Numm
Den Ursprong vum Numm Spueneschen Tiermchen ass net eendeiteg gekläert.
Eng éischt Referenz op den Numm fënnt een an engem Schreiwes vum 16. Abrëll 1875 vun der Section historique vum Institut grand-ducal un den deemolege Staatsminister Félix de Blochausen. Dodra gëtt gefrot, datt verschidden Deeler vun der Festung net solle geschleeft ginn, an datt ë. a. zwéi Spuenesch Tiermercher aus historesche Grënn sollen erhale bleiwen. De Begrëff espagnol gëtt awer am selwechten Dokument och fir déi zwéin Tierm am Agank vum Pafendall (Eecher Paart a Sichepaart) gebraucht, obwuel et beluecht ass, datt déi op d'Pläng vum Vauban zeréckginn.
Eng Erklärung fir den Numm zu Lëtzebuerg ass déi, datt d'Tierm zur Zäit vun de Spuenier zu Lëtzebuerg gebaut goufen. Déi Behaaptung steet awer och op wackelege Féiss, well an der däitscher Fachliteratur vu Postenerker, Walltürmchen, Sentinelle, Eskarpenerker an awer och vu spanische Türmchen riets geet, ouni datt awer méi am Detail op den Ursprong vum Numm agaange gëtt.
Kanal vu Korinth
De Kanal vu Korinth ass e 6,3 km laangen an 8 m déiwe Kanal fir d'Séischëfffahrt a Griicheland. Hien trennt dat griichescht Festland vun der griichescher Hallefinsel Peloponnes. Doduerch gouf de Peloponnes eng richteg Insel. De Kanal vu Korinth ass ee vun de schmuelste Kanäl fir Héichséisschëffer op der Welt. Hien ass nëmme 24 m breet a verengt sech souguer op Plaze bis op 21 m. Doduerch erlaabt hien nëmmen d'Duerchfaart vu Schëffer mat engem limitéierten Tonnage an enger begrenzter Breet.
25. Januar
De '''25. Januar''' ass de 25. Dag vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Spueneschen Tiermchen
Ursprong vum Numm
A Frankräich gi sou Tiermercher échauguettes (espagnoles) genannt oder, wéinst hirer Form, poivrière (Pefferbécks).
D'Tiermercher
Wéi vill där Tiermercher et genee gouf, ass net méi festzestellen. Op Grond vun enger graffer Analys vu publizéierten historesche Pläng a Fotoen (1700-1867) engersäits a vu kënschtlereschen Duerstellungen (1684-1814) anersäits kann een awer dovun ausgoen, datt et bis zu 43 sou Tiermercher an der Stad gouf, wat awer net historesch bewisen ass.
Déi néng, déi een haut nach gesi kann, hunn alleguer en neizäitlechen Daach kritt an e puer vun hinne si ganz nei opgebaut ginn, wat een dorun erkenne kann, datt se mat klenge Steng gebaut sinn an d'Entrée feelt.
Lëscht vun den Tiermercher déi haut nach bestinn
D'Nummere bezéie sech op d'Positioun vun den Tiermercher, vun Norden a Richtung Süde gekuckt.
Quell
Quell wou net anescht uginn: Bruns 2001 an der Literatur.
Canton de Barcelonnette
De Canton de Barcelonnette ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Barcelonnette, am Departement Alpes-de-Haute-Provence an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Kanal vu Korinth
D'Duerchfaart mat engem Schëff tëscht Fielsen, déi zu zwou Säite bis zu 84 m héich sinn, ass ganz beandrockend.
Bedeitung vum Kanal vu Korinth
De Kanal vu Korint verbënnt zanter 1893 den Saroneschen mat dem Korinthesche Golf. Duerch de Bau vum Kanal vu Korinth gëtt de Wee vun de Schëffer op hirer Route vum Ionesche Mier an d'Agäis an ëmgedréint ëm 320 km (ronn 200 Séimeilen) verkierzt, wat et erlaabt, an engem grousse Mooss Käschten an Zäit ze spueren.
De Bau vum Kanal
D'Iddi vun engem Duerchbroch duerch de Peloponnees ass ural. Schonn an der anticker Zäit huet den Tyrann Penandros dovu gedreemt. An de Keeser Nero huet schonn am Joer 67 viru Christus säi gëlle Spuet als Optakt zu sengem Bau ëmgedréint. De Rescht vun der Aarbecht sollte 6000 Sklaven aus Judäa maachen. Aus dësem fir déi Zäit ambitiéise Projet gouf awer näischt aus enger Rei vun Ursaachen.
De Bau vum Kanal vu Panama huet dofir gesuergt, datt och d'Iddi vum Kanal vu Korinth erëm opgegraff gouf. De Ferdinand de Lesseps, a säin ungaresche Frënd, de Generol Istvan Türr hunn no hiren Erfarunge vu Panama Courage kritt a sech mat Bankieren zesummengedoen, fir dësen ambitiéise Projet ze finanzéieren. Nodeem mat der griischecher Regierung 1881 e Konzessiounsvertrag ofgeschloss gi war, gouf den Ingenieur Béla Gerster mat der Executioun vum Projet chargéiert.
De Kinnek Georg I vu Griicheland huet dunn den éischte Spuet gestach an 2.100 Aarbechter hu mam Bau ugefaangen. Trotz grousse Finanzschwieregkeete gouf de Projet 1893 zu Enn gefouert.
Ronn 9.000 Schëffer passéieren haut Joer fir Joer de Kanal vu Korinth.
Fernand Fehlen
De Fernand Fehlen, gebuer den 9. Mee 1950 ass e lëtzebuergesche Sproochesoziolog.
Vun 1971 bis 1976 huet hien en Ingenieursstudium am Maschinnebau op der RWTH Aachen ofgeschloss.
Hien huet duerno, vun 1976 bis 1981, Sozialwëssenschaften op der WWU Münster studéiert.
Vun 1981 bis 1984 huet hien de Stage pédagogique gemaach an huet duerno bis 1992 als Secondairesprofesser geschafft.
Vun 1984 bis 1994 war hie Redaktiounsmember vun der Zäitschrëft forum. Zanterhier schreift hien nach reegelméisseg Artikele fir déi Zäitschrëft.
Hie schafft op der Universitéit Lëtzebuerg.
Cubas de la Sagra
Cubas de la Sagra ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Cubas de la Sagra huet 2.006 Awunner op enger Fläch vun 13 km².
Charles Auguste de Tornaco
De Baron Charles Auguste de Tornaco de Vervoz gebuer den 12. Dezember 1763 um Schlass vu Vervoz, bei Clavier an och do gestuerwen den 10. Dezember 1837, war e lëtzebuergeschen Industriellen, a Politiker.
Hie war Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg vum 5. Abrëll 1811 bis de am Juni 1814.
Vun 1818 bis 1827 war hie Buergermeeschter zu Suessem wou d'Famill de Tornaco déizäit d'Hären um Schlass waren.
De Charles Auguste hat sech den 11. November 1800 zu Berloz mat der Elisabeth de Berlo-Suys (1775-1856) bestuet. D'Koppel hat dräi Kanner:
François Auguste Tinant
De François Auguste Sébastien Tinant, gebuer den 2. November 1803 zu Lëtzebuerg a gestuerwen de 26. Januar 1853 zu Dummeldeng, war e lëtzebuergesche Botaniker.
Hien ass den Auteur vun der Flore luxembourgeoise, der éischter Flora vu Lëtzebuerg.
Zu Beggen dréit eng Strooss dem Tinant säin Numm (rue François Sébastien Tinant).
Canton de Saint-Just-Saint-Rambert
De Canton de Saint-Just-Saint-Rambert ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montbrison, am Departement Loire an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Libretto
E Libretto, an der Méizuel Libretti, ass den Text vun enger Oper, engem Oratorium, enger Operett, engem Musical oder enger Kantat. Och Zenarie vu Balleten a Pantomimë ginn dobäi gerechent.
D'Wuert kënnt vum Italieeneschen a bedeit "Bichelchen". Seng Originnen huet den Numm am italieenesche Brauch, deen et zanter dem 17. Joerhonnert gëtt, fir d'Texter vun den Operen an enger Zort Täschebuch ze drécken, an et bei der Entrée vum Sall ze verkafen, datt d'Leit den Text konnte matliesen. A Frankräich gouf et eréischt als livret am Laf vum 19. Joerhonnert bekannt.
Déi literaturwëssenschaftlech Disziplin, déi sech mat der literarescher Erfuerschung vum Libretto beschäftegt, gëtt Librettologie genannt.
Genom
Als Genom bezeechent een den Ensembel vun den Informatiounen déi an den Nukleinsaiere vun enger Zell sinn a vu Generatioun zu Generatioun verieft kënne ginn, genee wéi och den Informatiounsträger u sech.
D'Studium vum Genom heescht Genomik.
Canton de Rue
De Canton de Rue ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Abbeville, am Departement Somme an der Regioun Hauts-de-France.
Canton d'Albertville-Nord
De Canton d'Albertville-Nord ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albertville, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Gronn (Stad Lëtzebuerg)
De Gronn, och dacks Stadgronn genannt, ass eng Kadastersektioun an ee vun de 24 offizielle Quartiere vun der Stad Lëtzebuerg.
Geographie
De Gronn läit an engem Deel vum Uelzechtdall a vum Péitrussdall südëstlech vum Stadzentrum. De Gronn grenzt un d'Stater Quartieren: (am Auerzäresënn) Pafendall, Clausen, Zens, Polvermillen, Bouneweg-Nord, Gare an Uewerstad.
De Gronn huet eng Nord-Süd-Ausdeenung vun 0,78 km an eng Ost-West-Ausdeenung vun 0,91 km. An der Héicht erstreckt sech de Gronn vun 245 m bis 293,3 m.
Geschicht
Um Enn vum Fréimëttelalter hu sech um Ufer vun der Uelzecht Handwierker néiergelooss, déi d'Waasser vum Floss gebraucht hu fir schaffen ze kënnen. 1083 huet de Grof Konrad eng Abtei gestëft, d'Abtei Almënster. Zu där Zäit gouf et schonn zwou Kierchen am Uelzechtdall ronderëm de Bockfiels: Sankt-Ulrich, bei der Mëndung vun der Péitruss, a Sankt-Matthäus am Norden, bei der Réimerbréck am Pafendall. D'Kierchtierm kéinte gläichzäiteg Wuechttierm gewiescht sinn, fir den Zougang zum Dall an d'Brécken am A ze halen.
Sou huet sech d'Ënnerstad gebilt, déi uganks nach ante portas louch, bis datt s'am 14. Joerhonnert vun der drëtter Stadmauer, déi op de Wenzel II. zeréckgeet an dofir och nach Wenzelsmauer genannt gëtt, protegéiert gouf.
Wéi d'Abtei Almënster am Joer 1543 zerstéiert gouf, sinn d'Benediktiner an de Gronn an den Hospice Saint-Jean geplënnert an hunn do d'Abtei Neimënster gegrënnt, déi no engem Brand am Joer 1684 nees opgebaut gouf an nach haut besteet. Haut ass do de Kulturzentrum Neimënster.
De 26. Juni 1807 huet de Blëtz an de Polvertuerm um Verluerekascht ageschloen. Do waren 11.200 kg Polver, 2.500 Kanounekugelen a Kartusche gelagert déi dee Moment explodéiert sinn. De Stadgronn gouf duerch d'Drockwell am uergste getraff: D'Haiser goufe schwéier beschiedegt a Beem goufen ëmgehäit. 32 Persoune koumen ëm d'Liewen an 120 goufen der schwéier blesséiert, dorënner vill Kanner. De Schued gouf op 1 Millioun Goldfrang geschat.
Well vun uganks 19. Joerhonnert bis 1984 déi zwéi Prisonge vum Land am Gronn louchen, stoung den Ausdrock "am Gronn sinn" (oder "sëtzen") euphemistesch fir "am Prisong sinn". De Fraeprisong war am Hospice Saint-Jean, dem haitegen Naturmusée, an de Männerprisong war an der Abtei Neimënster.
Vum Haff vun der Cité judiciaire um Helleg-Geescht-Plateau an der Uewerstad kënnt ee mat engem Lift, deen 1987 gebaut gouf, erof an de Gronn.
1994 gouf d'Festung an déi al Quartiere vun der Stad Lëtzebuerg, dorënner och de Gronn, als eng Plaz vum Weltierwe vun der UNESCO klasséiert.
Awunner
Op den hunn am Gronn  Leit gewunnt. Den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei % géintiwwer  % Auslänner.
Naturwëssenschaftleches
Op der Grenz tëschent der Uewerstad an dem Gronn, op engem vun deenen zwéi Aaschterte vun der Corniche, op der Héicht vun der Maison de Cassal, gouf 1980 eng Wanzenaart fonnt, déi nei fir d'Wëssenschaft war. Den Entdecker, de Léopold Reichling, huet se ënner dem Numm Psallus pseudoplatani Reichling 1984 beschriwwen. De Reegele vun der Zoologie no war dëse Bam de sougenannte locus typicus vun der Aart. Zanter dem Verschwanne vun de Beem existéiert dëse locus typicus net méi. An deene follgende Jore gouf d'Aart op Aaschterten an Hieselter uechter d'Stad fonnt, ë. a. op der Rumm am Gronn.
1993 huet déi polnesch Zoologin Wanda Maria Weiner no bei der Uelzecht am Gronn eng nei Proturenaart (Beentaaschter) fir d'Wëssenschaft fonnt, Eosentomon luxembourgense Szeptycki 2001, eng endeemesch Aart fir Lëtzebuerg.
Energie
Am Kader vum Programm fir den Asaz vun erneierbaren Energien huet d'Stad Lëtzebuerg op der Hasteschmillen en 100 kW staarkt Waasserkraaftwierk gebaut, wat am November 2009 a Betrib goung. D'Turbinn steet iwwregens do, wou am 19. Joerhonnert nach Millerieder gedréit hunn, an deckt den Energieverbrauch vun 100 Haiser.
Mobilitéit
De Kéibierg (Tréierer Strooss) ass tëschent den Haiser Nr. 10 an 48 nëmme fir den ëffentleche Verkéier a fir Vëloen zougänglech.
Vëlo
D'Vëlospist PC1, och nach Piste cyclable du centre, féiert an engem Bou ëm d'Stad Lëtzebuerg an huet hiren Ufank an hir Endstatioun am Gronn.
Um Biisserwee Nummer 8 bedreift d'Stad Lëtzebuerg ënnert dem Numm Vélo en Ville e Vëlosatelier, dee Vëloe léint a fléckt.
An der Tilleschgaass Nr. 15 huet sech zënter 2019 déi Vëlosreesagentur Velosophie néiergelooss.
Ëffentleche Verkéier
D'Buslinn 23 vun der Stad Lëtzebuerg passéiert am Gronn. Do dernieft besteet no beim Gronn Accès op follgend Linnen:
Parkplazen
Nieft den net iwwerdeckte Parkinge kann och nach a follgende Stroosse geparkt ginn: Grënnerbierg, Ënnerpéitruss. Zwéin iwwerdeckt Parkinge leien no beim Gronn: Centre - Saint Esprit (Uewerstad) an Centre - Brasserie (Clausen).
27. Januar
De '''27. Januar''' ass de 27. Dag vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Paul Wilwertz
De Paul Wilwertz gebuer de 7. Abrëll 1905 zu Wolz a gestuerwen den 28. Dezember 1979 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Politiker (LSAP).
No senger Première am Kolléisch huet de Paul Wilwertz op den Universitéiten zu Nanzeg, Montpellier an Toulouse Droit studéiert.
Hien ass an de Staatsdéngscht agetrueden a gouf 1938 en enke Mataarbechter vum Aarbechtsminister Pierre Krier. Hie war Attaché, duerno Conseiller de Gouvernement. Vun 1945 bis 1951 war hien Direkter vum Office national du travail.
1926 ass hien an d'Aarbechterpartei agetrueden, vun 1930 bis 1932 war hie President vun der ASSOSS. An der Aarbechterpartei (vun 1947 LSAP) war hie vun 1945 un am Direktiounscomité, vun 1948-1949 Vizepresident an 1951, dann nees 1955 bis 1959 President.
Hie gouf de 14. Dezember 1945 Member vum Staatsrot an ass dat bliwwe bis zu senger Demissioun den 29. Juni 1954 fir du Generalkommissär fir Wirtschaft an der Regierung Bech-Bodson ze ginn. 1957 gouf hie Staatssekretär, an 1958, wéi de Michel Rasquin Kommissär bei der Europäescher Kommissioun gouf, Minister fir Wirtschaft (och an der Regierung Frieden bis zu där hirem Récktrëtt 1959).
Bei de partielle Chamberwalen 1951 ass hien an d'Chamber gewielt ginn, huet d'Mandat awer net ugeholl fir Member am Staatsrot ze bleiwen.
Vun 1964 bis 1969 war de Paul Wilwertz Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg. 1968 gouf hien nach eng Kéier Deputéierten, a war 1969 - 1974 Vizepresident vun der Chamber.
Vum 30. Dezember 1959 bis de 16. Dezember 1968 war hie nees Member vum Staatsrot.
Fir un hien z'erënneren ass 1981 um Zens eng Strooss no him genannt ginn: d'Rue Paul-Wilwertz.
Uerdnungszuel
Si gëtt lénks ënnen nieft dem Symbol vum Element uginn. Beispiller:
Well awer d'Symbol vum Element d'Uerdnungszuel souwisou eendeiteg bestëmmt, gëtt d'Uerdnungszuel an där Form relativ seelen, a wann da meeschtens nëmme bei Tabelleniwwersiichten, uginn.
Canton d'Albertville-Sud
De Canton d'Albertville-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albertville, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Canton de Saint-Valery-sur-Somme
De Canton de Saint-Valery-sur-Somme ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Abbeville, am Departement Somme an der Regioun Hauts-de-France.
Limmat
Den Numm entstoung aus de Flossnimm Linth a Maag, déi virun der Linthkorrektur, no bei Niederurnen zesummegefloss sinn.
D'Linth entsteet aus dem Zesummelaf vun zwou Baachen, dem Sandbach an dem Limmerenbach am Kanton Glarus, südlech vum klengen Duerf Tierfehd, a leeft no Norden duerch Glarus fir bei Filzbach an de Walenséi ze lafen. Se verléisst deen duerch de Linthkanal a leeft op der Héicht vu Schmerikon an den Obersee dee säin Numm hanner Rapperswil an Zürichséi ännert, dee se zu Zürich als Limmat verléisst. Bei Brugg am Kanton Aargau am Waasserschlass fléisst d'Limmat an d'Aare.
Bis zum Platzspitz an dem éischte Wier, mat deem den Debit aus dem Zürichséi reguléiert gëtt, kënnen op der Limmat kleng Persouneschëffer fueren. Fréier war si nach op der ganzer Streck vun Zürich erof mat Schëffer ze befueren. Virun allem Händler hunn hir Faarten a klenge Booter, de sougenannte Biäschen, op der Linth ugefaangen an hir Wueren am Mëndungsgebitt vum Rhäin verkaaft. Zanter dem Bau vun de Kraaftwierker ass dat awer net méi méiglech. Zu Zürich-Letten, Zürich-Höngg, Dietikon, Wettingen, Baden an Turgi gëtt de Floss zur Reguléierung an Energiegewannung gestaut.
Am Kanton Aargau leie follgend Uertschaften um Bord vun der Limmat: Spreitenbach, Würenlos, Neuenhof, Wettingen, Baden, Ennetbaden, Nussbaumen, Untersiggenthal, Turgi.
Verschidden Zürcher Deefer - ënner hinnen de Felix Manz – goufen am 16. Joerhonnert an der Limmat erseeft.
Kuerz no dem Austrëtt aus dem Zürichséi fléisst d'Limmat un der gotescher Waasserkierch laanscht. Dës Plaz gouf schonn zu keltescher Zäit als hellegen Uert ugesinn.
Nieweflëss sinn d'Sihl an d'Reppisch.
Besonnesches
Enn August gëtt zu Zürich d'Limmatschwimmen ofgehalen.
Regierung Simons
D'Regierung Simons war vum 23. September 1853 bis de 26. September 1860 zu Lëtzebuerg am Amt. Si huet am Ufank aus just 3 Regierungsmembere bestanen, zu deenen awer den 23. September 1854 der 2 derbäikoumen.
De 24. Juni 1856 gouf se eng éischt Kéier ëmgebilt, an den 2. Juni 1857 fir d'zweet, wéi de Paul de Scherff de Portefeuille vun der Eisebunn krut, an de Guillaume-Mathias Augustin vun him d'Bauten iwwerholl huet.
Den 29. November 1857 koum et zu enger drëtter Ëmbildung, an den 12. November 1858 zu enger véierter. Vum 23. Juni bis de 15. Juli 1859 waren de Mathias Simons an de Jean Ulveling just zu zwéin an der Regierung; bis de 26. September 1860 war nees den Édouard Thilges mat derbäi.
Zesummesetzung
Vum 23. September 1854 un zousätzlech:
Réimesch Thermen zu Mamer
D'Réimesch Thermen zu Mamer goufen 1972 bei archeologeschen Ausgruewungen zu Mamer, no beim Tossebierg, entdeckt, zesumme mat aneren Iwwerreschter vu Bauten a Gebaier aus der Réimescher Zäit.
Op enger Fläch vun 12 ha goufen ënner anerem réimesch Thermen an e Vicus (Réimescht Duerf) fonnt. Dëst ass dorop zeréckzeféieren datt dat haitegt Duerf Mamer (réim. Mambra) an der Zäit vun der réimescher Herrschaft, déi vun 53 v. Chr. (nodeem d'Réimer d'Schluecht géint d'Treverer gewonnen haten) gutt 450 Joer gedauert huet, de Vicus als Relais (Raschtplaz) um Kiem gedéngt huet.
D'Mauere vun den Therme si bis op eng Héicht vun ongeféier 50 cm eropgebaut a restauréiert ginn.
Den 18. Oktober 1973 gouf den Terrain mat de gallo-réimesche Ruinen op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.
Bei Ausgruewungen an der Ëmgéigend vum Vicus goufen tëscht 2009 an 2011 an engem Buer Schanke vun am Ganzen 259 Liewewiesen entdeckt. Dorënner waren och Schanke vun - wéi sech méi spéit erausgestallt huet - engem Dromedar. D'Analyse vun den Archeologen hunn erginn, datt réimesch Truppen den Dromedar-Hengscht am spéiden 3. Joerhonnert mat op Lëtzebuerg bruecht hunn.
D'Archeologen hunn awer bis ewell nach keng Äntwert op d'Fro fonnt, firwat d'Schanken esou gutt erhale waren a firwat dat doudegt Déier esou gutt beschützt war, datt keen Aasfrësser dru gefriess huet.
Henri Kellen
Den Henri Kellen, gebuer 7. Abrëll 1927 zu Uewerkäerjeng a gestuerwen de 27. August 1950 zu Rüti an der Schwäiz, war e lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik.
Den Henri Kellen huet am Joer 1948 de Grand Prix François Faber gewonnen.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.
Am Joer 1950 huet hien um Tour de France an der Ekipp Garin-Wolber deelgeholl. Hien ass an der Schwäiz op enger Course um Vëlo zesummegebrach a kuerz duerno gestuerwen.
Sainte-Barbe
Sainte-Barbe, de franséischen Numm vun der Helleger Bäerbel, steet fir dës Uertschaften a Lieu-diten:
Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)
D'Groussgaass (offiziell: Grand-Rue) an der Stad Lëtzebuerg ass en Deelstéck vun der aler Réimerstrooss Kiem, déi vun Arel op Tréier gefouert huet.
Bannent der zweeter Rankmauer huet een Deelstéck beim Roude Pëtz Aacht, Aachtgaass, Op der Uecht oder Aicht geheescht. Dat huet herrschaftleche Grondbesëtz bedeit. Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) huet d'Strooss „Großgasse“ geheescht.
Den Deel tëscht der Neipuertsgaass an dem Boulevard Royal huet fréier(bis wéini?) zur Arsenalstrooss gehéiert a gouf och eng Zäit laang Juddegaass genannt, als Erënnerung un de Juddekierfecht, deen an där Géigend existéiert sollt hunn oder well do ronderëm d'Juddepaart vill Judde gewunnt hunn.
Vikunja
D'Vikunja oder Vicuña (Vicugna vicugna) ass eng Déierenaart aus der Gattung Vicugna a gehéiert zu der Famill vun de Kaméiler. Et ass déi klengst Kaméilenaart.
Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)
Zanter dem 4. August 1979 ass d'Groussgaass fir den Trafic gespaart a se gouf mat e puer Stroossen an der Noperschaft (Lantergässel an Deeler vun der Poststrooss, an der Montereysavenue) Stéck fir Stéck an eng Foussgängerzon verwandelt.
Klasséiert Monumenter an der Groussgaass
Verschidden Haiser (oder Deeler dovun) an der Groussgaass stinn op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter. Et sinn dat:
El Álamo (Madrid)
El Álamo ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
Canton de Beaufort-sur-Doron
De Canton de Beaufort-sur-Doron ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albertville, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Welt-Coupe an der Nordescher Kombinatioun
D'Welt-Coupe an der Nordescher Kombinatioun besteet dodran datt d'Punkte vun all Schileefer iwwer déi ganz Wantersaison zesumme gerechent ginn.
Si gëet vun der FIS zanter 1984 organiséiert an ass all Joer.
Klengen Hantelniwwel
De klengen Hantelniwwel (oder Messier 76 oder och NGC 650) ass e planetareschen Niwwel am Stärebild Perseus mat enger visueller Magnitude vun +10,10 mag. Den hellste Kärberäich miesst 1,45' × 0,7' Bouminutten. Deen eppes méi schwaache baussenzegen Deel huet knapps déi duebelt Gréisst. Wéinst hirer Form gëtt den Objet klengen Hantelniwwel genannt. Ganz baussenzeg ass en Halo, deen aus deem Gasmaterial besteet, deen de Stär scho laang virun der Explosioun a senger Phas als Roude Ris ofginn hat. Dësen ass ronn 4,8 Bouminutte grouss. Dëse Wäert entsprécht an der Distanz vum Niwwel eng absolut Gréisst vun ongeféier 21 Liichtjoer.
Den Zentralstär erschéngt als Duebelstäresystem. Unhand vu Fotoe mam Hubble-Weltraumteleskop konnt awer gewise ginn, datt déi südlech Komponent tatsächlech ongeféier 20.000 Liichtjoer hannert dem Niwwel läit. Déi béid Stäre bilden also e sougenannt optescht Duebelstäresystem. Hir Distanz läit bei 1,4 Bousekonnen.
Den Objet huet laang als duebelen Niwwel gegollt, wat dozou gefouert huet, datt en och zwou NGC-Nummere krut. Um Enn vum 19. Joerhonnert hu spektroskopesch Analysen den Nowäis bruecht, datt et sech ëm e planetareschen Niwwel handelt.
Entdeckung
De planetaresche Niwwel NGC 650 gouf de 5. September 1780 vum franséischen Astronom Pierre Méchain entdeckt.
Wigan Athletic FC
Wigan Athletic FC (Spëtznumm The Latics) ass en englesche Foussballveräin zu Wigan am Greater Manchester. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Premier League, der héchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am JJB Stadium.
Camille de Tornaco
De Baron Marie Camille Louis Gonzague Ghislain de Tornaco, gebuer de 6. Abrëll 1807 zu Sterpenech (deemools an der Gemeng Stengefort), a gestuerwen den 8. Mäerz 1880 zu Bréissel, war e belsche Landbesëtzer a liberale Politiker.
De Camille de Tornaco war vun 1837 bis 1842 Provënzialrot fir d'Provënz Léck.
1848 gouf hien an de Belsche Senat gewielt wou hie bis 1880 d'Arrondissement Huy vertrueden huet. Hie war Vizepresident vum Senat vun 1858 bis 1859 a vun 1863 bis 1879. Vun 1879 bis zu sengem Doud 1880 war hie President vum Senat.
Aranjuez (Madrid)
Aranjuez ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
Wigan Athletic FC
Um Spaweck
Offiziell Websäit vu Wigan Athletic FC
Aranjuez (Madrid)
D'Gemeng Aranjuez huet 48.139 Awunner (Februar 2005) op enger Fläch vun 189,13 km².
Lëscht vun den Äerdmoundkrateren J
{{center|
Aner Lëschten
A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T U V W X Y Z }}
Canton de Bozel
De Canton de Bozel ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albertville, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Edmond Jacobs
Den Edmond ass de Brudder vun der Elsy Jacobs an dem Roger Jacobs a Raymond Jacobs.
Den Edmond Jacobs huet am Joer 1956 um Tour de France deelgeholl.
Théophraste Renaudot
Den Théophraste Renaudot, gebuer 1586 zu Loudun am haitegen Departement Vienne, a gestuerwen de 25. Oktober 1653 zu Paräis, gëllt als Grënner vum moderne Journalismus.
Hie gouf schonn mat 19 Joer Doctor Medicinae, a méi spéit de perséinlechen Dokter vum Kinnek Louis XIII.
1612 huet hien zu Paräis en Annoncëbüro opgemaach. Seng Meritten an der Publicitéit an an der franséischer Press berouen op sengen zwou Kreatiounen, dem Bureau d'adresses (1630) an der Wochenzeitung La Gazette (30. Mee 1631), déi en uganks just erausbruecht huet, fir dora seng Aarbechtsannoncen ze publizéieren. Duerno sinn awer nach Nouvellen derbäikomm.
No him gouf de Prix Renaudot benannt, e franséische Literaturpräis.
Kulturgeographie
D'Kulturgeographie, als Deelgebitt vun der Anthropogeographie, befaasst sech mat de raimleche Konsequenze vun der Kultur, a studéiert d'mënschlech Verhalensweisen an Iddien (Sproochen, Traditiounen, Glawen, Ernierungsweisen, Goûten,...).
Déi Wëssenschaft geet dovun aus, datt de Mënschen hir Organisatioun a Beweegung am Raum net nëmmen duerch reng rationnel Grënn („Wat ass méi bëlleg? Wat ass méi no? Wat ass méi séier?,...“) z'erklären ass, mä och duerch onrationnel Aspekter, déi duerch d'Kultur, an där all Mënsch lieft beaflosst sinn.
Louis Marchand
De Louis (och Ludwig) Marchand, gebuer de 14. Januar 1807 zu Lëtzebuerg a gestuerwen de 7. Mäerz 1843 zu Léck, war e lëtzebuergesche Veterinär, Botaniker an Auteur.
28. Januar
Den '''28. Januar''' ass den 28. Dag vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Autonom Gemeinschaft Madrid
D'Autonom Gemeinschaft Madrid (sp: Comunidad de Madrid) ass eng Regioun a Spuenien, déi aus der Provënz Madrid besteet, ronderëm d'Haaptstad Madrid.
Geographie
D'autonom Gemeinschaft Madrid läit am Zentrum vu Spuenien a grenzt am Norden an Osten u Kastilien-León an am Westen u Kastilien-La Mancha.
Andeelungen
Madrid besteet just aus enger eenzeger Provënz an ass a Gemengen agedeelt.
Geschicht
D'Provënz Madrid huet sech den 1. Mäerz 1983 zu enger autonomer Gemeinschaft konstituéiert.
Demographie
2007 gëtt et 6.081.689 Awunner, dat sinn 13,45 % vun der Populatioun vu ganz Spuenien.
Deneb (Stär)
Deneb ass den Eegennumm vum hellsten Stär (α Cygni) am Stärebild Schwan. Den Deneb ass een ganz waarme Iwwerris deen zu de bloe Rise gehéiert. Hie mécht zesumme mat der Vega an dem Altair dat bekannt Summerdräieck. Distanz vum Deneb op eis Sonn léisst sech ganz schwéier bestëmmen, well bei wäiten Objeten d'Moossfeeler scho groussen Afloss op d'Resultat hunn. Bei geneeë Miessungen duerch de Satellit Hipparcos gouf eng Parallax vun nëmmen 1,01 Millibousekonnen ermëttelt, wat enger Distanz vun zirka 3200 Liichtjoer entsprécht. Dem Deneb seng Stralungsenergie ass ronn 1,2 × 1032W an ass domat ronn 300.000-mol méi staark wéi eis Sonn.
Den Numm Deneb, kënnt aus dem arabeschen a bedeit „Schwanz“.
Messier 74
De Messier 74 (och als NGC 628 bezeechent) ass eng Spiralgalaxis mat den Ofmiessungen 10,5' × 9,5' an der visueller Magnitude vu +9,1 mag am Stärebild Pisces. Am M74 goufen am 21. Joerhonnertz zwou Supernovaen observéiert (SN 2002ap an SN 2003gd).
Entdeckung
D'Spiralgalaxis M74 gouf 1780 vum Pierre Méchain entdeckt an un de Charles Messier fir d'Katalogiséierung matgedeelt.
Canton de Grésy-sur-Isère
De Canton de Grésy-sur-Isère ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albertville, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Journal de la ville et du Grand-Duché de Luxembourg
De Journal de la ville et du Grand-Duché de Luxembourg war eng lëtzebuergesch Zeitung a franséischer Sprooch déi tëscht 1826 an 1844 erauskoum.
D'Zeitung gouf vum Mathieu-Lambert Schrobilgen geleet a koum an der Dréckerei vum Jacques Lamort eraus.
Prévôt
E Prévôt, vum lat.: præpositus, war am Mëttelalter an am Ancien Régime en Agent vun engem Här oder Kinnek, dee sech ëm d'rechtlech a wirtschaftlech Administratioun vun engem Deel vun deem sengem Domaine, dee Probstei genannt gouf, gekëmmert huet.
.
French Open
Et ass den eenzege Grand-Slam-Turnéier deen op Sand gespillt gëtt, a wéi bei all aner Grand-Slam-Turnéier spillen do och Dammen an Hären am Eenzel, am Duebel an am Mixed.
Servigny-lès-Sainte-Barbe
Servigny-lès-Sainte-Barbe ass eng franséisch Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
D'Uertschaft läit um Haut Chemin am Nordoste vu Frankräich tëscht dem breeden Dall vun der Woëvre an dem loutrengesche Plateau, an engem Hank laanscht d'Departementsstrooss 3. Ronderëm d'Uertschaft ass fräi Gewan, op där haaptsächlech Geméis gezillt gëtt. Just am Norden an am Süden leien op enger Distanz vu ronn 1 km e puer kleng Bëscher.
D'Uerschaft ass bekannt wéinst der Schluecht vu Servigny am August a September 1870, bei där sech den Offizéier Paul Gaspard de Brem duerch säi Courage d'Éierelegioun verdéngt hat.
Fréier huet d'Duerf der Abtei Saint-Symphorien gehéiert.
Um Territoire vun der Gemeng ass d'Südportal vum Tunnel vu Failly deen zu der fréierer Eisebunnslinn Metz-Vigy-Anzeling gehéiert huet. D'Nordportal ass um Terrtoire vun der Gemeng Failly. Eng Parti vun där Streck gëtt haut op 12 km vun der Association Lorraine d'Exploitation et de Modélisme Ferroviaire am Dall vun der Canner als Chemin de fer touristique de la Vallée de la Canner exploitéiert.
Lucien Didier
De Lucien Didier ass e lëtzebuergesche Vëlossportler. Hien ass de 5. August 1950 zu Lëtzebuerg gebuer.
Hien ass mat der Duechter vum Bim Diederich bestuet. Säi Jong de Laurent Didier ass och Vëlossportler.
De Lucien Didier war an de Jore vun 1978 bis 1984 sechsmol beim Tour de France derbäi.
Knokke-Heist
Knokke-Heist ass eng belsch Gemeng an der Provënz Westflandern. Si läit um Nordmier, huet schéi Plagen an Dünen, an ass net zulescht och wéinst hiren exklusive Butteker vun Touriste staark besicht. Besonnesch Knokke selwer ass den "Nec plus ultra" vum belschen Tourismus an en Unzéiungspunkt fir Leit mat Mënz.
Knokke ass ënnerdeelt an:
Canton d'Ugine
De Canton d'Ugine ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albertville, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Zentralafrikanesch Republik
Offiziell Sproochen
Déi offiziell Sproochen an der Zentralafrikanescher Republik si Sango a Franséisch.
Sainte-Solange
Sainte-Solange ass eng franséisch Gemeng am Departement Cher an der Regioun Centre. Sainte-Solange läit am Nordoste vu Bourges am Dall vum Ouatier, en Niewefloss vun der Yèvre.
Bis an d'9. Joerhonnert huet Sainte-Solange Saint-Martin-de-Crot geheescht, an huet zum Kapitel vun der Kathedral vu Bourges gehéiert. Haut heescht nach just d'Haaptstrooss an der Uertschaft sou. De Martyrium vun der Schéiferin Solange ass d'Origine vum haitegen Numm vun der Gemeng.
Et ass déi eenzeg Uertschaft am Berry, déi den Numm vun der Patréinesch vun der Géigend dréit.
Lëscht vun de Gemengen am Departement Alpes-de-Haute-Provence
Lëscht vun den 198 Gemengen am Departement Alpes-de-Haute-Provence
Ernest Mühlen
Den Ernest Mühlen, gebuer den 8. Juni 1926 zu Ettelbréck a gestuerwen den 19. Mäerz 2014, am Ausland, war e lëtzebuergeschen Ekonomist a Politiker.
Liewenslaf
No der Primärschoul an dem Lycée zu Dikrech huet den Ernest Mühlen zu Antwerpen op der staatlecher Handelshéichschoul (Licence en sciences commerciales et financières) an duerno zu Paräis op der Faculté de Droit (Docteur en sciences économiques) studéiert.
Vun 1952 bis 1973 war den Ernest Mühlen Haaptadministrateur bei der Montanunioun an uschléissend bei der Europäescher Kommissioun.
1973 gouf hien an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt. Vun 1979 bis 1982 war hien als Member vun der CSV Staatssekretär fir Finanzen an der Regierung Werner-Thorn. 1982 gouf hien, no enger Regierungëmbildung, Landwirtschaftsminister (bis 1984).
Vun 1984-1989 war hie Member vum Europaparlament (Europäesch Volkspartei). Vun 1989-1991 war hien Deputéierten an der Lëtzebuerger Chamber. Laang Jore war hien och Member vum Verwaltungsrot vum Verlagshaus Saint-Paul Luxembourg.
Vun 1991 bis 1996 huet hie Lëtzebuerg am Verwaltungsrot vun der Osteuropabank (BERD) zu London vertrueden.
Den Ernest Mühlen war Member vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal. Hie war och e Mataarbechter an den éischte Jore vun dëser Wikipedia.
Hie war bestuet an hat zwee Kanner.
Lëscht vun den Äerdmoundkrateren K
Aner Lëschten
A B C D E F G H I J L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Canton d'Aix-les-Bains-Nord-Grésy
De Canton d'Aix-les-Bains-Nord-Grésy ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chambéry, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
New Mexico
New Mexico ass e Bundesstaat am Südweste vun den USA. Den Numm kënnt vun de spueneschen Eruewerer, déi sou d'Land westlech an nërdlech vum Rio Grande bezeechent hunn. New Mexico huet deen héchste Prozentsaz u spueneschstämmegen Immigranten an och eng grouss indianesch Communautéit. Dowéinst ass nieft dem Engleschen dat Spuenescht offiziell Administratiounssprooch.
Geschicht
Nei Mexiko ass 1846, nom mexikanesch-amerikanesche Krich, vu Mexiko un d'USA gaangen, zesumme mat de Staate Kalifornien, Nevada, Utah, Arizona an engem Deel vu Colorado. De 6. Januar 1912 huet d'Gebitt als 47. op der Lëscht dunn och de Status vun engem Bundesstaat kritt.
Chineesesch Mauer
Déi Grouss chineesesch Mauer, där hir Längt allgemeng mat 6400 km ugi gëtt, ass dat längst Bauwierk vun der Welt. Si ass tëscht 5 a 7 m breet an tëscht 5 a 17 m héich. Si erstreckt sech vun der koreanescher Grenz bis zur Gobi-Wüst. Iwwerall huet se Observatiouns- a Befestegungstierm. Se gouf 1987 vun der UNESCO op hir Lëscht vum Weltierwe gesat.
Canton d'Aix-les-Bains-Sud
De Canton d'Aix-les-Bains-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chambéry, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
29. Januar
Den '''29. Januar''' ass den 29. Dag vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Ruffbus Capellen
De Ruffbus Capellen, ass en Transportsystem am Kanton Capellen.
Den 12. Juni 2008 hunn den deemolegen Transportminister Lucien Lux an d'Communauté des Transports de Pilotprojet Ruffbus Capellen - besser virukommen, virgestallt. Bei deem Projet hunn d'Leit um Territoire vum Kanton Capellen d'Méiglechkeet fir en Transportmëttel zur Verfügung ze hunn, fir dat se sech net u fix Horairen, oder u virbestëmmte Bus-Arrêten oder Bus-Linne mussen halen.
De Ruffbus kënnt am kierztméiglechen Delai d'Leit op Telefonsuruff hin, op déi Plaz sichen déi beim Telefonsgespréich matgedeelt gouf, a féiert se dohi wou se wëllen hikommen, ënner der Konditioun datt den Depart an d'Arrivée um Territoire vum Kanton sinn.
Vysoké Tatry
Vysoké Tatry (iwwersat: Stad an der Héijer Tatra) ass eng slowakesch Stad an eng bekannt Wantersportstatioun. Si huet ongeféier 5200 Awunner.
An hirem Schigebitt ginn ënner anerem Kompetitioune fir d'Welt-Coupe am Alpinschi gefuer.
Gemeng Buerschent
D' ass eng vun den lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Dikrech. De Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Uertschaft vun där se och hiren Numm huet.
Canton de Montdidier
De Canton de Montdidier ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montdidier, am Departement Somme an der Regioun Hauts-de-France.
Canton d'Albens
De Canton d'Albens ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chambéry, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Bockellinn
Eng Bockellinn ass eng militäresch Konstruktioun déi aus Béton-armés Bléck besteet, déi an a puer Reien hannereneen opgestallt sinn. Sou eng Linn sollt Tanksen ophalen, andeems se sech dra verfänken an net méi weiderfuere konnten.
Bockellinne goufen haaptsächlech vun der Wehrmacht tëscht 1938 an 1939 um Westwall gebaut. Well se sou zackeg aus dem Buedem kucke goufe se vun den Alliéierten Zaldoten Dragoon teeth genannt.
Am däitsch-lëtzebuergesche Grenzgebitt gouf et sou eng Bockellinn zu Ruet op der Our.
Canton de Chambéry-Est
De Canton de Chambéry-Est ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chambéry, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Wimbledon Championships
D'Wimbledon Championships oder einfach Wimbledon genannt sinn deen drëtten Tennistournoi vun de Grand-Slam-Turnéier am Joer. Si gi säit 1877 all Joer am Juni a Juli zu London gespillt.
Den Tournoi gëtt als eenzege vun de véier Grand-Slam-Turnéieren op Gras gespillt.
Monument aux morts Capellen
D'Monument aux morts zu Capellen ass e Monument zu Éiere vun den Affer aus dem Zweete Weltkrich. Et steet laanscht d'Areler Stroos bei der Kierch.
Arrondissement Bourges
Den Arrondissement Bourges ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Cher an der Regioun Centre.
Monument aux morts Capellen
D'Monument gouf 1953 ageweit.
Arrondissement Bourges
Den Haaptuert ass Bourges.
Monument aux morts Capellen
Architekt vum Monument war de Roger Wercollier. Säi Brudder, de Lucien Wercollier, huet de Relief sculptéiert. D'Monument gouf vun der Entreprise Olinger opgeriicht.
Arrondissement Bourges
Den Arrondissement setzt sech aus 16 Kantonen zesummen:
Monument aux morts Capellen
D'Monument
Et besteet aus enger Mauer aus Hasteng, an déi e Steeblock mat engem Relief agebaut ass. Op béide Säite féiert jee eng Trap erop. Hanner dem Monument stinn eng Bichenheck an zwéin Zigarebeem (Catalpa sp.).
De Relief besteet aus zwou Fraen déi traueren, woubäi déi eng hire Kapp op där anerer hir Schëller leet. Béid halen e Lorberkranz an der Hand.
Dëse Relief vun 1953 ass eng vun deene leschte stiliséiert-figurative Skulpturen déi de Lucien Wercollier geschaaft huet, ier hie ganz zur abstrakter Skulptur iwwergaangen ass.
Owes ass d'Monument beliicht.
Basler Läggerli
Basler Läggerli ass e Schwäizer traditionellt Gebäck, dat, wéi den Numm et verréit, seng Originnen an der Stad Basel huet.
D'Läggerli gi mat Weessmiel, Hunneg, gezéckert Friichten, Orangeat oder/an Zitronat an Hieselnëss, déi duerch Mandele kënnen ersat ginn, fabrizéiert.
De plattgewalzten Deeg, gëtt wann e gebak aus dem Schäffche kënnt, nodeem s e mat enger Zockerglasur iwwerpënselt gouf, a kleng véiereckeg Maufele geschnidden.
Fond-de-Gras
Geographie
Fond-de-Gras läit an engem Dall um Fouss vum Tëtelbierg an direkter Noperschaft zu Zowaasch an dem Rouden Haff, am Süde vu Lëtzebuerg. En Deel vun de Gebailechkeete gehéiert zu der Déifferdenger Gemeng (Café, al Epicerie, Musée). D'Gare mat den Atelieren an de Schäpp an d'elektresch Zentral stinn op Rollenger Terrain, also an der Gemeng Péiteng.
Toponymie
D'Aussproch ass awer bliwwen, d.h. ee laangen "a" mat engem schaarfen "s" zum Schluss.
Die Deutung Gras = Grâce = Gnade und damit Fond de Grâce - Gnadengrund ist nicht haltbar. (René Klein / Lamadelaine)
Kuckeswäertes
D'Gare an d'Eisebunnsstreck tëscht Doihl - Fond-de-Gras a Fuussbësch mam technesche Material dat dozou gehéiert sinn op der Lëscht vum Inventaire supplémentaire vun den nationale Monumenter klasséiert.
Stéphane Audran
D'Stéphane Audran, gebuer den 2. November 1932 zu Versailles a gestuerwen de 27. Mäerz 2018 zu Paräis, war eng franséisch Schauspillerin, déi an iwwer 100 Filmer matgespillt huet.
D'Stéphane Audran ass a Schauspillercourse beim Charles Dullin, Tania Balachova, Michel Vitold a René Simon gaangen. Ënner dem Claude Chabrol, mat deem si vun 1964 bis 1980 bestuet war, huet si eng ganz Partie Filmer gedréint. Nieft dem Claude Chabrol huet si awer och Filmer mat Regisseure wéi Luis Bunuel, Samuel Fuller, Claude Sautet a Bertrand Tavernier.
Si ass d'Mamm vum Schauspiller Thomas Chabrol.
Nationalmusée fir Naturgeschicht
Den Nationalmusée fir Naturgeschicht (offiziell: Musée national d'histoire naturelle, gekierzt MNHN), och kuerz Naturmusée genannt, ass ee vun de Kulturinstituter vum Lëtzebuerger Staat. En ass 1996 am Gronn opgemaach ginn.
Missioune vum Naturmusée
D'Gesetz vum 25. Juni 2004 zielt d'Missioune vum Naturmusée op:
Sektiounen an Zerwisser
Den Naturmusée ëmfaasst zwee Departementer mat 7 wëssenschaftleche Sektiounen. Doriwwer eraus gëtt et administrativ an technesch Zerwisser.
Den Ufank
1850 ass, ënner dem Patronage vum Prënz Henri vun Holland, d'Gesellschaft fir Naturwëssenschaften (Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg) gegrënnt gi mam Zil, zum Fortschrëtt an der Verbreedung vun den Naturwëssenschaften am Land bäizedroen. Fir en adequat Erhale vun de Sammlungen, déi d'Gesellschaft sech zougeluecht huet, ze garantéieren, stellt de Staat e puer Säll am Gebai vum deemolegen Athenäum um Boulevard Roosevelt zur Verfügung. E Cabinet fir Naturgeschicht ass dunn do geschaf gi fir all déi Objeten ze sammelen, déi fir d'Etüd vun den Naturwëssenschaften zu Lëtzebuerg kéinten interessant sinn.
1854 mécht de Musée vun der Gesellschaft fir Naturwëssenschaften d'Diere fir de Public op. Déi ausgestallte Sammlungen ëmfaassen 8 Schief mat Vullen, Mamendéieren, Reptilien an Anatomiegéigestänn, 3 Vitrinne mat Muschelen, souwéi Vitrinne mat Insekten a Päiperleken. 3 ganz Säll si fir Mineraler a Fossilie reservéiert.
Wéi et 1892 awer néideg ginn ass, déi Säll a Klassesäll ëmzewandelen, sinn d'Sammlungen an déi fréier Vaubanskasär am Pafendall (déi 1956 ofgerappt gouf) komm. D'Ënnerbrénge vun de Sammlungen op dëser Plaz setzt de Musée e bëssen an den Aus wëll se fir Visiteuren net sou attraktiv war.
De Musée um Fëschmaart (1922-1996)
1922 huet de Staat um Fëschmaart d'Collart-de-Scherf-Haus an déi sougenannten Al Gendarmeriesgebaier kaaft a fir d'Besoine vum Musée transforméiert. Wärend e sëllege Jore féiert de Staat Restauratiounen, Ariichtungs- an Installatiounsaarbechten duerch. De Musée blouf wärend där Zäit fir de grousse Public zou, wat laang Zäit Theema vun der politescher Poleemik war an och fir ëffentlech Opreegung gesuergt huet. Wéi 1940 dunn d'Aarbechte bal fäerdeg waren, hunn d'Sammlungen trotzdeem, wéinst der Invasioun vun den däitschen Truppen, erëm hu missen op méi sécher Plaze geplënnert ginn.
Nom Krich goufen dunn no an no déi eenzel Säll fir d'Allgemengheet opgemaach. Eng éischt temporär Ausstellung ass 1946 organiséiert ginn. Dee leschte Sall vum Naturmusée ass 1956 ageweit ginn.
An den 1960er an 1970er Joren huet den Naturmusée seng Aktivitéiten diversifizéiert. Sou sinn dunn och déi geophysikalesch Wëssenschaften an d'Astrophysik mam Planetarium an de Musée agezunn. 1970 krut de Musée als éischt zu Lëtzebuerg en elektronesche Mikroskop, Material dat fir d'Fuerschung net z'entbieren ass.
Zanter 1980 huet de Musée säin Erzéiungsdéngscht fir d'Schoulklassen entwéckelt an huet Aktivitéiten initiéiert fir d'Kanner fir d'Ëmwelt ze sensibiliséieren (Fräizäitaktivitéite fir Jugendlecher, Panda-Club, Sensibiliséierungskampagnen, Musée-Bus, Galileo Science Mobil, Publikatiounen) an huet d'wëssenschaftlech Fuerschung iwwer de "Patrimoine naturel" relancéiert.
Den neien Naturmusée am Gronn
Déi administrativ Trennung vun deenen zwee Staatsmuséeën an e Geschichts- a Konschtmusée an en Naturmusée duerch d'Gesetz vum 28. Dezember 1988 spigelt d'parallel Entwécklung vun zwou staatleche kulturellen Institutiounen erëm, déi sech duerch ënnerschiddlech Konzepter ënnerscheeden an allebéid zur Uräicherung vum kulturelle Liewen zu Lëtzebuerg bäidroen.
Vun 1996 un empfänkt den Naturmusée seng Visiteuren an dräi Gebaier déi béidsäiteg vun der Münsterstrooss leien. All Gebai ass fir eng bestëmmt Aktivitéit virgesinn.
Haaptgebai: den Hospice Saint-Jean
Am Hospice Saint-Jean ass den Naturmusée mat senge sëllege permanenten an temporären Ausstellungen ënnerbruecht. Dobäi kommen eng Cafeteria an e Buttek.