cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mario Hirsch
De Mario Hirsch, gebuer de 6. Abrëll 1949 an der Stad Lëtzebuerg a gestuerwen de 24. Juli 2023 an Albanien, war e lëtzebuergesche Jurist, Politikwëssenschaftler a Journalist.
Nodeem hien zu Paräis um Institut d'études politiques (IEP) an an der Fondation nationale des sciences politiques (FNSP) Droit a Politikwëssenschaft studéiert hat, koum hien 1974 zu Lëtzebuerg an de Cabinet vum Premierminister Gaston Thorn.
Hie war vun 1983 bis 1985 de perséinleche Beroder vum Clay T. Whitehead.
De Mario Hirsch war vun 1986 bis 1996 Sekretär vun der DP-Fraktioun an der Chamber.
1997 war hie Verbindungsagent tëscht der lëtzebuergescher Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun an dem Miguel Ángel Moratinos, EU-Spezialémissaire fir de Friddensprozess am Noen Osten.
Vun 1998 bis 2006 war de Mario Hirsch Chefredakter vun der Wochenzeitung d'Lëtzebuerger Land.
Schlass Schëndels
D'Schlass vu Schëndels ass e Schlass bei Schëndels, am Mamerdall, tëscht Koplescht a Miersch an der Gemeng Miersch.
Geschicht
D'Schlass soll 1292 vun engem gewësse Friedrich vu Schonevels gebaut gi sinn. Duerch Bestietnes huet et méi spéit den Häre vun Aansebuerg, respektiv vu Suessem gehéiert. Am 16. Joerhonnert gouf den Henri Schloeder vu Lachen Proprietär an domat Här vu Schëndels a Busbach. Säi Wopen ass bis haut iwwer der Dir erhalen.
1683 hu franséisch Truppe vum Louis XIV d'Befestegunge vum Schlass zerstéiert, a 1690 gouf d'Schlass an d'Duerf vu Schëndels no engem Sträit tëscht dem Theodor von Neunheuser an dem Här vu Branenbuerg ofgebrannt. 1759 gouf de Pierre-François de Gaillot de Genouillac Här vu Schëndels, nodeem e sech mat der Marie-Catherine de Neunheuser bestuet hat. 1813 huet säi Jong, de François-Romain de Gaillot, dem Jean-Baptiste Thorn d'Schlass verkaaft, deen 1831-1834 Gouverneur vun der Provënz Lëtzebuerg war an duerno, bis 1839, Gouverneur vun der Provënz Hainaut. 1840 huet de belsche Senateur Jacques Engler et kaaft an et sengem Eedem, dem Baron Auguste Goethals iwwerdroen, deen e Wunnhaus nieft dem Buergfrid baue gelooss huet.
Am Zweete Weltkrich war d'Schlass vun däitschen Truppe besat déi Ännerungen dra gemaach hu fir doran e Kannerheem anzeriichten. Um Enn vum Zweete Weltkrich war et vun amerikaneschen Zaldote bewunnt, déi do e sougenannte "water point" ageriicht hate fir d'Waasser aus der Mamer fir Drénkzwecker opzebereeden.
1948 huet den Industriellen Camillle Weiss de Besëtz kaaft, an en 1971 dem Lëtzebuerger Staat verkaaft. D'Haus aus den 1840er Jore gouf 1976 ofgerappt.
D'Schlass haut
Den Haff niewendru gouf ofgerappt, an en neit Gebai, dat an d'Plaz kënnt, kommen en Therapiezentrum vun der asbl Stëmm vun der Strooss a Büroe vun der Natur- a Bëschverwaltung.
D'Schlass mam Park an d'Annex stinn zanter dem 1. Februar 1973 an d'Ëmgéigend vum Schlass zanter dem 23. Oktober 2019 um Zousazinventaire vun den nationale Monumenter.
Liv and Maddie
Liv and Maddie ass eng US-amerikanesch Kannersitcom, déi 2013 vum John D. Beck a Ron Hart an déi vun It's a Laugh Productions produzéiert fir der Walt Disney Company.
2014, 2015 an 2016 gouf se fir den Teen Choice Awards a Kids' Choice Awards nominéiert, ,.
Chun Jung-myung
Den Chun Jung-myung, (an Hangeul 천정명 an an Hanja 千正明), gebuer den 29. November 1980 zu Seoul, ass e südkoreanesche Schauspiller.
Bloe Kugelstärekoup
Blo Kugelstärekéip si Kugelstärekéip, déi méi jonk wéi 100 Millioune Joer sinn. Doduerch ënnerscheede si sech vu gewéinleche Kugelstärekéip, déi meeschtens en Alter vun e puer Milliarde Joer hunn. Hiren Numm verdanken déi blo Kugelstärekéip der Tatsaach, datt si duerch hiren niddregen Alter nach vill blo Haaptreiestäre mat der Spektralklass O a B hunn.
Wärend gewéinlech Kugelstärekéip zur selwechter Zäit wéi hir Mammegalaxis entstane sinn, hu sech blo Kugelstärekéip eréischt zu engem spéideren Zäitpunkt geformt. E bloe Kugelstärekoup brauch fir seng Entwécklung däitlech méi interstellar Matière wéi en oppene Stärekoup. Dobäi mussen aussergewéinlech Ëmstänn an der Mammegalaxis virleien, fir datt sech blo Kugelstärekéip produzéiere kënnen. Dat erkläert och, wéisou blo Kugelstärekéip a gewéinleche Groussgalaxien, wéi eis Mëllechstrooss oder dem Andromedaniwwel, feelen.
Blo Kugelstärekéip goufe fir d'éischt an de Magellanesche Wolleken entdeckt. Déi Grouss Magellanesch Wollek huet eng zimmlech grouss Populatioun vun deenen Objeten. Am Dräiecksniwwel (M 33) sinn och blo Kugelstärekéip, obwuel dat bei sou enger Spiralgalaxis éischter ongewéinlech ass.
An der Moyenne hu blo Kugelstärekéip manner Stäre wéi gewéinlech Kugelstärekéip. Dofir goufe blo Kugelstärekéip nach bis viru kuerzem als oppe Stärekéip ugesinn. Blo Stärekéip mat änleche Stärenzuele wéi gewéinlech Kugelstärekéip sinn d'Superstärekéip.
La Neuville-lès-Dorengt
La Neuville-lès-Dorengt ass eng Gemeng am franséischen Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Francine Closener
D'Francine Closener, gebuer den 29. Dezember 1969 zu Stengefort, ass eng lëtzebuergesch Journalistin a Politikerin (LSAP).
No hirer Première am Stater Lycée Michel-Rodange huet si e Studium zu Bréissel ugefaangen. 1993 huet si hiren Ofschloss am Beräich Journalismus a Kommunikatioun gemaach an d'Joer drop ugefaangen als politesch Journalistin bei RTL Radio Lëtzebuerg ze schaffen, wou si 2008 Chefredaktesch ginn ass. 2010 ass si bei RTL Télé Lëtzebuerg gewiesselt.
National Politik
Bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 a bei deene vum 14. Oktober 2018 huet si op der Lëscht vun der LSAP am Zentrumsbezierk kandidéiert, gouf awer net an d'Chamber gewielt. Den 3. Dezember 2019 ass si fir de Marc Angel op de Krautmaart nogeréckelt (Den Angel ass sengersäits vun der Chamber an d'Europaparlament nogerëtscht, nodeems den Nicolas Schmit vun do fortgoung fir Europäesche Kommissär ze ginn).
De 4. Dezember 2013 gouf si Staatssekretärin fir Wirtschaft a fir d'Force publique an der Regierung Bettel-Schneider an ass dat bliwwe bis de 5. Dezember 2018. Zanterhier ass si Responsabel fir den Nation Branding am Ausseministère.
De 5. Mäerz 2022 gouf si, zesumme mam Dan Biancalana, op engem Parteikongress zu der Kopresidentin vun der LSAP gewielt.
Kommunalpolitik
Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 gouf d'Francine Closener an de Gemengerot vun der Gemeng Mamer gewielt, wou si den 3. Juli 2023 als Schäffin vereedegt gouf.
D'Francine Closener ass Wittfra vum Jay Schiltz a Mamm vun zwee Kanner. ,
Time Bandits
Time Bandits ass e brittesche Fantasyfilm vum Terry Gilliam aus dem Joer 1981.
Ëm wat geet et am Film?
De Kevin, a Bouf vun 11 Joer, intresséiert sech staark fir Geschicht. Nuets dreemt hien dann och vu Personnagen aus der Weltgeschicht. Enges Nuets dauche sechs Zwergen a senger Schlofkummer op. Mat hinnen erlieft hie munnech Abenteuer op enger Rees duerch d'Vergaangenheet…
Zéissenger Kierfecht
Den  (offiziell Cimetière de Cessange) läit am Quartier Zéisseng vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum Service Cimetières vun der Stater Gemeng falen.
Mat 74 Ar ass et de klengste Kierfecht an der Stad Lëtzebuerg
Geschicht
De Kierfecht huet virun der Gemengefusioun vun 1920 zur Gemeng Hollerech gehéiert.
Tro Bro Leon 2019
Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2019 an der Kategorie 1.1. an et war déi aacht Kompetitioun vun der Coupe de France am Vëlossport 2019.
Jean Thill (1933-2010)
De Jean Thill, gebuer den 3. Mee 1933 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen de 15. September 2010 war e lëtzebuergesche Jurist, Regierungsbeamten an Auteur.
No senge Secondairesstudien am Atheneum (1947-1953) huet de Jean Thill vun 1953 bis 1957 Droit zu Lëtzebuerg (Cours supérieurs), Grenobel a Paräis studéiert. Vun 1958 bis 1962 huet hien als Affekot geschafft, ass dann awer 1962 als Attaché an den Inneministère komm, wou hien am Laf vu senger Carrière bis zum 1. Regierungsconseiller avancéiert ass. De 14. September 1985 ass de Jean Thill President vun der Chambre des comptes ginn, e Posten, deen hie fréizäiteg am Juli 1990 aus Gesondheetsgrënn huet missen opginn, verbonne mat dem Éierentitel vu senger Funktioun.
De Jean Thill war vun 1972 u "Chargé de cours" op de "Cours universitaires". Hie war President vum "Conseil supérieur pour le service d'incendie", vum "Conseil supérieur pour la protection civile" a vum SEBES, dem "Syndicat des eaux du barrage d'Esch-sur-Sûre". Op internationalem Plang war hie Member vum "Comité directeur pour les questions régionales et municipales" beim Europarot zu Stroossbuerg.
De Jean Thill ass den Auteur vun enger Rei vu juristesche Publikatiounen.
Stonne
Stonne ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
CR217
Den CR217 ass e Chemin repris am Kanton Lëtzebuerg um Gebitt vun der Stad Lëtzebuerg a geet vum Glacis bis an de Rollengergronn. En heescht op senger ganzer Längt Avenue de la Faïencerie.
Den CR217 ass ronn 1,8 km laang.
Favori
Favori war e fréiere Kino zu Péiteng.
E gouf uganks den 1950er Joren an der ënneschter Gaardestrooss, tëscht dem Festsall vum Larosche Josy an dem Velosgeschäft Bim Diederich (haut tëscht der Shell-Statioun an dem Cactus), gebaut. De Sall hat eng déif Bün, eng grouss Leinwand an ongeféier 500 plüschrout Plazen, déi an engem Parterre an engem Balcon opgedeelt waren. E gouf vum François Azzeri bedriwwen.
Bei Filmer wéi Die Wüste lebt oder In 80 Tagen um die Welt war de Sall struppevoll. Awer och franséisch, englesch an italieenesch Filmer vun alle Gattungen, souwéi Operette-Verfilmungen an alle Sprooche si gewise ginn.
1959 hat d'Musek vu Péiteng am Kader vun hirem 50. Anniversaire de sinfoneschen Orchester vu Radio Lëtzebuerg do op Besuch. En huet ënner der Direktioun vum Karoly Melles gespillt, mam Geie-Solist Jean Audoly.
Méi spéit gouf am Keller eng Wiertschaft mam Numm "Grotte-Bar" amenagéiert, wou donneschdes, samschdes a sonndes Danzmusek gespillt gouf.
Päsch
E Päsch (Pl. Päscher, vum laténgesche pascua) ass eng ageperchte Wiss, meeschtens direkt niewent dem Haus. Lokal kann et och e Synonym fir e Bongert sinn.
Als Flouernumm ass et och als Pesch geleefeg.
"Hie verkeeft sech de Päsch vum Haus ewech" ass e Spréchwuert fir wann een eng grouss Dommheet gemaach huet.
Quell: Päsch am Luxemburger Wörterbuch
Federico García Lorca
Säin éischt literarescht Wierk war Libro de poemas a säin éischt Theaterstéck Mariana Pineda (1928). Ausserdem huet e Romancero gitano (1928), Poemas del Cante Jondo (1931) a Llanto por Ignacio Sánchez Mejías  (1935) publizéiert.
Wärend dem Spuenesche Biergerkrich gouf hien ënner bis haut net gekläerten Ëmstänn vu Membere vun der nationalistescher Falange exekutéiert.
Bour
Bour ass:
Bella Bulla
Bella Bulla ass eng Extended Play CD vum Fausti, déi am Jang Linster-Plackestudio opgeholl an 1996 verëffentlecht gouf.
Inhalt
Den Album besteet aus engem Jewel Case Gehais an der Standardgréisst. Do dran sinn eng CD, e Bichelchen dat an engems och de Cover ass, an eng Traycard.
Maurice Rabinowicz
De Maurice Rabinowicz, gebuer den 23. August 1947 zu Ixelles ass e belsche Filmregisseur.
Christine Kangaloo
D'Christine Carla Kangaloo, gebuer den 1. Dezember 1961 zu San Fernando, ass eng trinidadesch Politikerin an Affekotin. Nodeems se Ministesch a Senatspresidentin war, gouf se am Mäerz 2023 Staatspresidentin vun hirem Heemechtsland.
Liewen
Si gouf 2001 als Deputéiert vun der Partei PNM an dat trinidadescht Parlament gewielt a war vun 2005 bis 2007 Justizministesch a vun 2007 bis 2010 Ministesch fir Wëssenschaft, Technologie an Héichschoulbildung.
2015 gouf si zu der Senatspresidentin ernannt.
Den 20. Januar 2023 gouf si mat 48 zu 22 Stëmme vun enger Assemblée aus Parlament a Senat als nei Staatspresidentin gewielt. Si gouf den 20. Mäerz dat Joer vereedegt.
Florenz
Den Numm vun der Stad, an der Antiquitéit Fluentia, wat spéider zu Florentia ginn ass, géif op d'laténgescht "fluere" zeréckgoen, wat "fléisse" bedeit an op déi zwéi Flëss Arno a Mugnone hindeit déi laanscht Florenz fléissen.
Tour du Finistère 2019
Déi '''34. Editioun vum Tour du Finistère''' gouf den 20. Abrëll 2019 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2019 an der Kategorie 1.1. Et war och déi siwent Kompetitioun vun der Coupe de France 2019.
D'Course gouf vum Fransous Julien Simon gewonnen.
Adolphe Muller
Den Adolphe (Ady) Muller, gebuer den 1. Mäerz 1936 zu Gaasperech (Stad Lëtzebuerg) an do gestuerwen den 30. Dezember 2018, war e lëtzebuergesche Geolog an Universitéitsprofesser.
Geologiesprofesser zu Oochen
Den Ady Muller huet 1956 seng Première am LGL gemaach an huet dono Geologie zu Oochen, Tübingen a Freiburg im Breisgau studéiert. Säin Diplom als Geolog krut hien 1961op der R.W.T.H. Aachen, wou hien och 1968 promovéiert huet. Vun 1970/71 un huet hie Geologie op de Cours universitaires zu Lëtzebuerg enseignéiert. 1978/79 huet hien eng Suppléance op der geologescher Chaire vun der „Universität des Saarlandes” assuréiert.
Seng eigentlech akadeemesch Carrière huet sech awer op der R.W.T.H. Aachen ofgespillt: 1973 Habilitatioun, 1973 Privatdozent, 1974 Dozent, 1977 „außerplanmäßiger Professor“, 1980 „Professor“, 1987 „Universitätsprofessor“, 2001 Pensioun. Als Geolog huet den A. Muller sech virun allem mam Karbon vum Rheinland an dem Mesozoikum vu Lëtzebuerg-Loutrengen befaasst.
Institut grand-ducal, IGML, AGL, SNL
Den Ady Muller war Member vun der Section des sciences vum Institut grand-ducal, Membre correspondant zënter Oktober 1969 a Membre effectif zënter Juni 1979.
Den Ady Muller war Grënnungsmember am Joer 2001 vum Institut géologique Michel-Lucius (IGML). an zäitweis President vun der 1967 gegrënnter Association géologique du Luxembourg (AGL).
Den Ady Muller war vun 2001 u Member vun der Société des naturalistes luxembourgeois (SNL); offiziell opgeholl ginn ass hien an der Generalversammlung vum Januar 2002. Bei enger Rei vun Excursioune vum Veräi war hien als Guide derbäi.
Den Ady Muller ass de Brudder vum Frantz Charles Muller.
John Wyclif
Den John Wyclif (och Wycliffe, Wicliffe oder Wiclif), gebuer 1320 (?) zu Hipswell, am Nord Yorkshire, a gestuerwen den 31. Dezember 1384 zu Lutterworth, war een engleschen Theolog, Reformator, Auteur an Iwwersetzer.
Liewen a Wierk
1376 huet hien De Domino Divino, iwwer d'gëttlech Autoritéit, publizéiert, ee Wierk an deem hie behaapt huet, datt all Autoritéit op der gëttlecher Gnod berout, an datt deemno korrupt Herrscher oder Kiercheleit keng Muecht däerften ausüben. Seng Usiichte goufe vun de sougenannte Lollards opgegraff an iwwerdriwwen ausgeluecht. An den deemolege Sträitfroen tëscht England an dem Hellege Stull hat hien eng souwuel liberal wéi patriotesch Positioun. Déi Attitüd huet him d'Ënnerstëtzung vum John of Gaunt (fr: Gand, fl. Gent), éischten Herzog vu Lancaster, a vum Earl Marshal Henry Percy geséchert, an déi zwéin Hären hunn hien och begleet, wéi hie sech 1377 virun de kierchlechen Autoritéite vun der Londoner Bëschofskierch St Paul huet misse justifiéieren. D'Versammlung gouf allerdéngs duerch d'Irruptioun vum Londoner Pak opgeléist, an et gouf keng Decisioun zum Wyclif sengen Usiichte geholl. Ee Joer méi spéit ass och een anere Prozess, déi Kéier zu Lambeth, ouni entscheedent Conclusioun op en Enn gaangen.
Den John Wyclif, deem seng Positioun elo definitiv am Widdersproch zum Poopst sengem System war, huet seng eegen Institutioun, déi vun den aarme Priedeger (poor preachers), organiséiert, a seng grouss Entreprise vun der Iwwersetzung vun der Helleger Schrëft lancéiert. Sécher ass, datt hien d'Evangelien an d'Englesch iwwersat huet, vläicht och de Rescht vum Neien Testament a warscheinlech ganz Deeler vum Alen Testament. Dat komplett Wierk ass vum John Purvey editéiert ginn, engem Frënd vun Oxford, dee bei de Wyclif op Lutterworth komm war. 1400 war déi ganz Bibeliwwersetzung ofgeschloss.
1380 huet de Wyclif d'Léier vun der Transsubstantiatioun (vgl. Eucharistie!) ëffentlech verworf, an hie krut verbueden, zu Oxford z'ënnerriichten, wou hien deemools schonn e groussen Afloss hat. 1382 huet den Äerzbëschof vu Canterbury ee Geriicht organiséiert, dat dem Wyclif seng Usiichte condamnéiert huet. Mä d'Iddie vum Wyclif hate schonn sou vill Unhänger, datt hien ouni Gefor fir seng Persoun Oxford verloossen a sech op Lutterworth zeréckzéie konnt. Do ass hien, ofgenotzt duerch d'Aarbecht an duerch d'Onrou, wéinst der Bedreeung duerch d'Kierch, op Sylvester 1384 un engem Schlag wärend der Mass gestuerwen. Seng Feinden, déi him ee Liewe laang näischt konnten undinn, hu sech domat getréischt, datt si 1428 seng stierflech Iwwerreschter ausgegruewe, verbrannt an an de Floss Swift gepucht hunn.
Vaux-Andigny
Vaux-Andigny ass eng Gemeng am franséischen Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Mglin
Mglin (op Russesch: Мглин) ass eng Stad am Oblast Brjansk am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland.
Se ass de Verwaltungszentrum vum Distrikt Mglin. Si huet 8.161 Awunner (Stand 2016) an eng Fläch vu 15 km².
Mglin gouf am Joer 1154 als Saroi (Зарой) gegrënnt.
Parc de Gerlache
De Parc de Gerlache ass en ëffentleche Park am Zentrum vun der Stad Déifferdeng. E läit um Terrain vum fréiere Schlass Gerlache, dat nom virleschte Proprietär, dem Alexandre de Gerlache benannt ass.
Am Gerlache Park ass eng Spillplaz an en ass bekannt fir seng Blummenauer aus dem Joer 1933.
Geschicht vum Park
De Gerlachepark ass 1925 ageweit ginn.
Blummenauer
Eng vun den Attraktiounen zu Déifferdeng ass d'Blummenauer (dt.: Blumenuhr, fr.: horloge fleurie) am Gerlacher Park. Si läit am Südweste vun der Anlag, um Eck vun der Rue de la Grève nationale an der Rue du Parc de Gerlache.
D'Zifferblat vun der Auer huet en Duerchmiesser vun 9 Meter. Den Aueremechanismus läit an engem klenge Raum am Buedem ënnert der Auer.
Si ass reegelméisseg d'Affer vu Vandalismus.
Zënter 1933 gëtt all Joer en neit Blummemuster ronderëm d'Auer geplanzt. De Plang dofir gëtt am Wanter ausgeschafft.
Geschicht
Ufanks der 1930er Jore war den deemolegen Déifferdenger Buergermeeschter Émile Mark mat der Gemengemusek op Visitt zu Interlaken an der Schwäiz, wou hien eng grouss Auer mat ville Blumme gesinn huet, déi him gutt gefall huet. Hien huet entscheet, datt seng Stad och esou eng Auer sollt kréien. Déi passend Plaz dofir war de Gerlachepark. De Plang dofir ass vum Émile Mark zesumme mam Stadingenieur Léon Tockert a vum Chef vum techneschen Déngscht vun der Gemeng, dem Nicolas Anton, ausgeschafft ginn.
De Jean Schwickerath gouf beoptraagt, de mechaneschen Deel vun der Auer z'entwéckelen, ze bauen an z'ënnerhalen. D'Gemengebetriber hunn d'Stécker dofir geliwwert, woubäi sech besonnesch de Camille Specht aus Uewerkuer ervirgedoen huet, deen d'Eisestécker geschnidden huet. Déi fäerdeg Auer ass 1933 ageweit ginn. De Jean Schwickerath ass all Dag bei d'Riederwierk vun der Auer geklomme fir et opzezéien, ze kontrolléieren a wann néideg och ze flécken. Eréischt vill méi spéit gouf d'Opzéiauer mat engem elektresche Wierk ersat, wat méi einfach z'ënnerhalen ass a vun der Gemeng a Stand gehale gëtt.
1935 ass nach e klengt Haische mat engem Zwerg derbäigesat ginn, deen all Véierelsstonn eng kleng Klack schléit. Déi éischte Kéier, wéi den Zwerg d'Klack gelaut huet, war den 22. Mee 1935, um Dag vum Begriefnes vum Buergermeeschter Mark. De Zwerg a säin Haische si fir säi siwwenzegste Gebuertsdag renovéiert ginn.
Am Zweete Weltkrich hunn déi däitsch Besatzer et tëscht 1942 an 1945 verbueden, d'Auer ze beplanzen an z'ënnerhalen. D'Gemengegäertnereie kruten den Optrag, nëmmen nach Geméis ze ziichten. Den deemolege Stadgäertner Jean Uhres huet trotzdeem iwwer dräi Joer Planzen an der Stadgäertnerei um Liewe gehalen, sou datt d'Blummenauer direkt no der Befreiung am Joer 1945 nees nei beplanzt konnt ginn.
Den Zwerg
Déi éischte Kéier, wéi den Zwerg d'Klack gelaut huet, war den 22. Mee 1935, um Dag vum Begriefnes vum Buergermeeschter Mark.
An den 1950er Joren gouf et am Zwerg sengem Haischen e weidert mechanescht Wierk mat Apostelen, déi sech all Stonn gedréint hunn. Dat Wierk ass awer no manner wéi dräi Joer wéinst Vandalismus nees ewechgeholl ginn.
An der Nuecht vum 11. op den 12. Juli 1982, no der Finall vun der Foussballweltmeeschterschaft, ass den Zwerg verschwonnen, mä gouf vun der Gendarmerie erëmfonnt. Spéider huet déi selwecht Persoun den Zwerg eng zweet Kéier geklaut. ,
Den Zwerg a säin Haische si fir säi siwwenzegste Gebuertsdag renovéiert ginn.
Nguyễn
Nguyen, op Vietnameesesch Nguyễn (阮 an aler Schrëft), ass dee geleefegste Familljennumm vu Leit mat vietnameeseschen Originnen. Et gëtt geschat, datt tëscht 40% a 70% vun de Vietnameese sou heeschen.
Nguyễn gëtt a klassescher Schrëft 阮 geschriwwen, wat eng Zort Leier duerstellt, déi d'Chineese Ruan nennen. Et gëtt ënnerschiddlech ausgeschwat:
Nguyen ass dee 7.-heefegsten Numm an Australien, an zu Melbourne, no Smith, esouguer deen 2.-heefegsten. Och zu Montréal ass et deen 2.-heefegsten Numm. A Frankräich kënnt en op der 54. Plaz, an an Tschechien op der 85. Zu Lëtzebuerg stoung en 2020 34-mol am Telefonsbuch. ,
Hugenotten
Hugenotte goufen déi franséisch Protestanten tëscht 1559 an der Franséischer Revolutioun genannt.
A Frankräich ass an der éischter Hallschent vum 16. Joerhonnert eng Reformbeweegung entstanen, déi duerch den Humanismus an duerch dem Martin Luther seng fréi Schrëfte beaflosst gouf. D'Unhänger vun dëse protestantesche Gruppe goufe "Luthériens" genannt. Mä duerch dat perséinlecht Beméie vum Genfer Reformator Jean Calvin, dee Fransous war a seng Léier op Franséisch verbreet huet, hu se sech am Laf vun der Zäit der Schwäizer Reformatioun ugeschloss. Nom Virbild vun der Schwäizer Reformatioun hu sech déi franséisch Protestanten an autonome Gemengen organiséiert, déi sech 1559 zu Paräis, an der éischter Nationalsynod, zur franséischer reforméierter Kierch, mat enger allgemenger Kierchenuerdnung a mat engem gemeinsame Glawensbekenntnes, vereenegt hunn. Vun deem Moment un, si si als Hugenotte bezeechent ginn, warscheinlech nom Begrëff "Eidgenossen", dee quasi ee Synonym fir "Schwäizer" gi war: "Eidgenossen" > "iguenots" > "huguenots".
Remilly-Aillicourt
Remilly-Aillicourt ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Meuse.
Aserbaidjanesch
Aserbaidjanesch ass eng Tierkesprooch an d'offiziell Sprooch am Aserbaidjan an an der russescher Federatiounsrepublik Dagestan.
Elie Wiesel
Den Elie Wiesel, gebuer den 30. September 1928 zu Sighetu Marmației, Rumänien, a gestuerwen den 2. Juli 2016 zu Boston, war en US-amerikaneschen Universitéitsprofesser a Publizist.
Hien huet den Holocaust iwwerlieft, an huet eng ganz Rëtsch vu Romaner a soss Publikatiounen zu deem Theema geschriwwen. Dat bekanntst Buch dozou ass La Nuit, dat 1958 bei Les Éditions de Minuit erauskoum. Et ass dëst eng verkierzte Versioun vum Text Un di Velt Hot Geshvign (1956 zu Buenos Aires op Jiddesch erauskomm) an där en de Leidenswee vu sech selwer a senger Famill duerch d'Konzentratiounslageren Auschwitz I, Auschwitz-Monowitz a Buchenwald beschreift.
1986 huet hien de Friddensnobelpräis fir seng Virbildfunktiuon am Kampf géint Gewalt, Ënnerdréckung a Rassismus kritt.
Grand Prix de Plumelec-Morbihan 2018
Déi '''42. Editioun vum Grand Prix de Plumelec-Morbihan''' gouf de 26. Mee 2018 gefuer a stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2018 an der Kategorie 1.1. Et war déi néngt Course vun der Coupe de France 2018.
D'Course gouf vum Italieener Andrea Pasqualon gewonnen, virum Julien Simon a virum Samuel Dumoulin op der drëtter Plaz.
Um Depart waren 110 Coureuren, 97 sinn iwwer d'Ligne d'arrivée gefuer. Mat dobäi war och d'Lëtzebuerger Team Differdange - Losch mat de Lëtzebuerger Coureuren Tom Thill a Larry Valvasori, déi als 80. respektiv als 91. an d'Zil gefuer sinn.
Referendum vum 28. September 1919 iwwer de Statut vum Land
De '''Referendum vum 28. September 1919 iwwer de Statut vum Land''' war e Referendum zu Lëtzebuerg, deen zesumme mam deem iwwer eng Wirtschaftsunioun op deem Dag ofgehale gouf.
Nom Éischte Weltkrich hat d'Lëtzebuerger Land, dat an enger déiwer politesch-moralescher Kris war, et och nach mat glëschteregen Noperen ze dinn, déi sech de Lëtzebuerger Territoire - direkt oder indirekt - wollten uneegnen.
Den 12. Mäerz 1919 huet d'Chamber mat 30 géint 20 Stëmme (d'Sozialisten an déi Liberal) beschloss, e Referendum iwwer déi zukënfteg Staatsform ofzehalen.
Innepolitesch ass et am Fong drëm gaangen, ob d'Lëtzebuerger d'Monarchie wéilte bäibehalen oder léiwer eng Republik wéilten.
Bei der Dynastie stoung zur Auswiel, ob déi nei Groussherzogin Charlotte soll bäibehale ginn, déi de 15. Januar 1919 op den Troun komm war, nodeems hir Sëschter Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg ofgedankt hat; oder awer ob eng aner aus hirer Dynastie an hir Plaz soll kommen; oder eng nei Dynastie un d'Spëtzt vum Land soll kommen.
Al-Tughrai
De Mu'ayyad al-Din Abu Isma'il al-Husayn ibn Ali al-Tughra'i, och alt Al-Tughrai, oder Al-Toghrai genannt (op Persesch: اسماعیل طغرایی اسپهانی, op Arabesch: العميد فخر الكتاب أبو إسماعيل الحسين بن علي بن محمد بن عبد الصمد الملقب مؤيد الدين), gebuer 1061 zu Isfahan a gestuerwen zirka 1121, war e persesche Medezinner, Alchimist, Mystiker an Dichter.
Hie gouf mat senge Wierker iwwer d'Alchimie an d'Astronomie an och mat senge Gedichter, sougenannt Dīwānen, bekannt. 1121 gouf hien higeriicht, well e beim Kampf ëm d'Nofolleg vum Emir op der falscher Säit stoung.
Lëscht vun de Gemengen am Departement Puy-de-Dôme
Dëst ass d'Lëscht vun de Gemengen am Departement Puy-de-Dôme. D'Gemenge sinn alphabetesch getässelt, mat hirem INSEE-Code, dem Postcode, an den interkommunale Strukturen, zu deenen se gehéieren (Stand 2003).
Valdas Adamkus
De Valdas V. Adamkus, gebuer den 3. November 1926 zu Kaunas, war vun 1998 bis 2003 a vun 2004 bis 2009 President vun der Republik Litauen.
Hien ass als Voldemaras Adamkavičius als gebuer. No der sowjetescher Annexion vu Litauen, am Juni 1940, gouf den Adamkus member vun der nationalistescher, litauescher Onofhängegkeetsbeweegung. 1944 ass e mat sengen Eltere virun der Rouder Arméi an Däitschland geflücht, wou en nom Krich seng Première gemaach huet an zu München Naturwëssenschafte studéiert huet. 1949 ass en an d'USA ausgewandert. Hie gouf wéinst senge Sproochkenntnësser 1950 beim militäresche Geheimdéngscht engagéiert a krut 1960 säin Diplom als Ingenieur um Illinois Institute of Technology.
1970 goung e bei déi nei gegrënnt Ëmweltagence EPA schaffen, wou en 1981 Regionaladministrator fir d'Regioun vun de Fënnef Séie gouf. 1997 goung en a Pensioun an ass kuerz dono nees a Litaue wunne gaangen. Do huet hie bei de Presidentewalen 1998 kandidéiert a gouf, mat enger knappser Majoritéit vu 50,4 %, gewielt. Am Januar 2003 huet hien am zweeten Tour bei der Kandidatur ëm seng Nofolleg géint de Rolandas Paksas verluer. Dëse gouf no engem Joer ofgesat, a bei de virgezunnenen Neiwalen, den 13. a 27. Juni 2004, gouf den Adamkus op en Neits zum President gewielt.
Hien ass zënter 1951 mat der Alma Nutautaitė (* 1927) bestuet.
Boucles de l'Aulne
D'Boucles de l'Aulne (offiziell Boucles de l'Aulne-Châteaulin) och nach als Grand Prix Le Télégramme oder Circuit de l'Aulne bekannt ass eng franséisch Vëloscourse vun engem Dag déi zanter 1931 zu Châteaulin organiséiert gëtt.
Raucourt-et-Flaba
Raucourt-et-Flaba ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
Grand Prix de Plumelec-Morbihan 2019
Déi '''43. Editioun vum Grand Prix de Plumelec-Morbihan''' gouf den 1. Juni 2019 gefuer a stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2019 an der Kategorie 1.1. Et war déi néngt Course vun der Coupe de France 2019.
D'Course gouf vum Fransous Benoît Cosnefroy gewonnen, virum Jesús Herrada a virum Odd Christian Eiking op der drëtter Plaz.
Umberto D.
Umberto D. ass en italieenesche Film vum Vittorio De Sica aus dem Joer 1952.
Ëm wat geet et am Film?
Den Umberto Domenico Ferrari lieft mat sengem klengen Hond an enger aler gelounter Wunneng. Seng Rent geet net duer fir de Loyer ze bezuelen. No engem Openthalt am Spidol ass seng Wunneng un en anere verlount sou dat hien op der Strooss sëtzt…
Monique Enckell
D'Monique Enckell ass eng franséisch Schrëftstellerin a Filmregisseurin. Si schreift Romaner an Theaterstécker fir Kanner an Erwuessener.
Beta-Pictoris-Beweegungsgrupp
D'Beta Pictoris Beweegungsgrupp ass eng jonk Stäregrupp, deen eng kollektiv Beweegung duerch de Raum souwéi och e kollektiven Urspronk hunn. Dës Grupp ass genannt nom Stär Beta Pictoris.
Well dës Grupp déi notst bei eiser Äerd ass, kënnen d'Astronomen hei interessant Ënnersich maachen. De Stär Beta Pictoris ass bekannt, datt hien eng grouss Scheif aus Gas a Stëbs huet déi méiglecherweis eng protoplanetaresch Scheif ass. Et gëtt och Unzeeche vun engem jonke Gasris beim Stär. E fräischwiewende Planéit gëtt et och an der Beweegungsgrupp, PSO J318.5-22.
Bestanddeeler
D'Beta Pictoris-Beweegungsgrupp besteet aus 17 Stäresystemer. Och brong Stäre sinn identifizéiert ginn. De Kär vun der Grupp läit 115 Liichtjoer vun der Äerd ewech an huet en duerchschnëttlechen Alter vun 10 an 30 Millioune Joer.
Déi meescht Stären aus der Grupp bestinn aus kille Stäre vun de Spektralklasse K an M. Déi meescht sinn net mat bloussem A ze gesinn. Déi Stären, déi ee gesäit, sinn: D'Grupp läit an de Stärebiller Eridnus, Lepus, Pictor, Scorpius, Fornax, Troangulum Australe an Telescopium.
CR211
Den CR211 ass e Chemin repris am Kanton Lëtzebuerg um Gebitt vun der Stad Lëtzebuerg a geet vun der Avenue Marie-Thérèse bis op de Boulevard de la Foire (N51). En heescht op senger ganzer Längt Boulevard Joseph-II.
Den CR211 ass ronn 900 m laang.
La Vallée-Mulâtre
La Vallée-Mulâtre ass eng Gemeng am franséischen Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Stadio Giuseppe Meazza
De Stadio Giuseppe Meazza ass e Foussballstadion am Quartier San Siro zu Mailand. De Stadion gëtt ëmgangssproochlech einfach San Siro genannt. Et ass e Stadion dee komplett mat Sëtzplazen ekipéiert ass, a mat 82.955 Plazen ass et de gréisste Foussballsstadion an Italien.
De Grondstee fir de Stadion gouf 1925 geluecht, an en ass den 19. September 1926 opgemaach ginn. Den Numm gouf no dem Ëmbau zu Éiere vum Foussballspiller Giuseppe Meazza verginn. De Meazza huet haaptsächlech bei Inter Mailand (365 Spiller) a beim AC Mailand (37 Spiller) gespillt. Hie gëllt haut nach, als ee vun den erfollegräichste Spiller aus Italien. De Stadion ass 1990 restrukturéiert ginn. Déi aktuell Architektur ass d'Wierk vum Architekt Ulisse Stacchini.
D'Foussballfeld ass 105 x 68 m grouss, a gëtt vun der UEFA an der Klass vun de Fënnefstärestadione gefouert.
Et ass de Stadion op deem déi zwou Ekippe vu Mailand, Inter Mailand an AC Mailand, hir Heemspiller ausdroen. De Lokalderby tëscht Inter Mailand an AC Mailand gëtt Derby della Madonnina genannt.
Dennis Gábor
Den Dennis Gábor, op ongresch Gábor Dénes, op däitsch 1920–1934 och Dionys Gabor, gebuer de 5. Juni 1900 zu Budapest a gestuerwen den 8. Februar 1979 zu London, war en ongreschen Ingenieur, deen 1971 den Nobelpräis fir Physik fir d'Erfindung vun der Holographie kritt huet, déi en 1947 entwéckelt hat. Hien huet vun 1920 bis 1933 an Däitschland gelieft, ass dunn an England emigréiert, wou e méi spéit déi brittesch Nationalitéit ugeholl huet. Hie war ee vun de Grënnugsmembere vum Club of Rome.
SpongeBob SquarePants
SpongeBob SquarePants ass eng US-amerikanesch Dessins-animés-Serie déi 1998 vum Mieresbiolog an Trickfilmproduzent Stephen Hillenburg fir Nickelodeon kreéiert gouf.
Si erzielt d'Abenteuer vun engem anthropomorphe Schwamp (englesch: sponge) mat deem selwechten Numm, deen zesumme mat anere Mieresdéieren um Fong vum Mier an der Stad Bikini Bottom lieft.
Si Paris nous était conté
Si Paris nous était conté  ass e franséische Film vum Sacha Guitry aus dem Joer 1956.
Ëm wat geet et am Film?
De Sacha Guitry erzielt op seng Manéier d'Geschicht vu Paräis.
Roby Schaeffer
De Roby Schaeffer oder Robert Schaeffer, gebuer de 7. November 1930 zu Esch-Uelzecht a gestuerwen den 23. Abrëll 2014 zu Liberty am Missouri, war e lëtzebuergesche Liichtathlet an Diplomat.
Säi Liewen
No senger Première a sengem Studium zu Paräis op der École des hautes études commerciales huet hie post-universitär Studien op der University of Kansas gemaach. Zanterhier huet hien zu Kansas City gelieft. Hie war zanter 1972 Honorarkonsul vu Lëtzebuerg zu Kansas City. Hien huet ënner anerem dozou bäigedroen, datt verschidde Gemengen zu Lëtzebuerg Partnerstied vu Liberty oder North Kansas City sinn. Hie war President vun der Luxembourg Heritage Society déi d'Lëtzebuerger Kultur an den USA verbreet huet.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1952 zu Helsinki vertrueden, wou hien an der 4x400 Meter Staffel zesumme mam Gérard Rasquin, Fred Hammer a Jean Hamilius de lëtzebuergesche Landesrekord (bis 1998) gelaf ass. An den 200 Meter hat hien och laang Zäit de Rekord.
Hie war bestuet an hat zwee Kanner.
Le triporteur
Le triporteur ass e franséische Film vum Jacques Pinoteau aus dem Joer 1957 nom Roman mam selwechten Numm vum René Fallet.
Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun
De '''Referendum vum 28. September 1919 iwwer d'wirtschaftlech Orientéierung''' war e Referendum zu Lëtzebuerg, dat deen Dag zesumme mat deem iwwer de Statut vum Land ofgehale gouf.
Resultat
Zur Auswiel stoungen d'Belsch a Frankräich. D'Resultat vum Referendum huet eng däitlech Sprooch geschwat:
Domat hat d'Belsch net gerechent. D'belsch Regierung, déi doriwwer eraus géint e Bestietnes vun der Groussherzogin mat dem Prënz Felix war, war rosen, an huet d'diplomatesch Relatioune mat Lëtzebuerg ofgebrach. Dem Prince de Ligne seng Missioun, fir zesumme mat der Regierung "d'Union économique" auszehandelen, war domat um Enn. Mä och d'Fransousen, déi d'Belsch net widder de Kapp stousse wollten, well s'ee (geheimt) Ofkommes iwwer militäresch Zesummenaarbecht mat hinne wollten aushandelen, wollte vun enger Wirtschaftsunioun mat Lëtzebuerg näischt wëssen. D'Lëtzebuerger Regierung krut deemno matgedeelt, si sollt sech an der Ugeleeënheet mat der belscher Regierung ënnerhalen. Sou koum et, datt d'Relatioune mat der Belsch erëm opgeholl goufen, an de 25. Juli 1921, no zéie Verhandlungen, eng Konventioun iwwer d ' Union économique belgo-luxembourgeoise ënnerschriwwe gouf. D'Chamber huet déi awer eréischt de 5. Mäerz 1922, no laangen an haarden Debatten, ratifizéiert.
Boucles de l'Aulne 2019
Déi '''62. Editioun vun de Boucles de l'Aulne''' gouf den 2. Juni 2019 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2019 an der Kategorie 1.1. Et war déi zéngt Kompetitioun vun der Coupe de France 2019.
D'Course gouf vum Fransous Alexis Gougeard gewonnen.
François I. vu Frankräich
De François I. ((François Ier, le Roi-Chevalier), gebuer den 12. September 1494 op der Buerg Cognac, a gestuerwen den 31. Mäerz 1547 zu Rambouillet, war vu 1515, wou en an der Kathedral vu Reims gekréint gouf, bis zu sengem Doud Kinnek vu Frankräich.
Hie war deen eenzege Jong vum Charles de Valois, comte d'Angoulême, aus der Dynastie vun de Valois an der Louise vun der Savoie. Nom Doud vum Louis XII., den 1. Januar 1515, gouf de François de 25. Januar 1515 zum Kinnek gekréint. Den 13. September 1515 konnt hie sech direkt beweisen: an der Schluecht bei Marignano tëscht Frankräich an der Schwäizer Konfederatioun ëm d'Herzogtum Mailand huet hien eng grouss Victoire dovugedroen.
De François I. huet der Epoch vun de sougenannte Loire-Kinneken en Enn gesat a Paräis als Zentralmuecht ausgebaut, woufir en als de Grënner vum franséischen Absolutismus gëllt.
Wéinst senge Kricher mat Italien a grousse Bauprojeten war d'Staatskeess séier eidel, an d'Steier fir d'Baueren, d'Taille, gouf verduebelt, an d'Salzsteier (Gabelle) verdräifacht.
1516 huet hie mam Poopst d'Konkordat vu Bologna ënnerschriwwen, dat der franséischer Kroun eng bal onbegrenzte Kontroll iwwer d'Kierch an hire Besëtz ginn huet. Bei der Reformatioun huet de François I. aus politesche Grënn déi däitsch Protestanten ënnerstëtzt, iwwerdeems en d'Reformatioun am eegene Land bekämpft huet.
De15. August 1539 huet hien d'Edikt vu Villers-Cotterêts, erlooss, mat deem d'Franséisch d'Latäin als administrativ Sprooch ersat gouf.
Seng Aussepolitik war virun allem géint d'Habsburger geriicht, vun deenen e sech agekreest gefillt huet, an huet d'Basis vum jorhonnertelaange Konflikt tëscht deenen zwéi Bléck geluecht. Déi ganz Aussepolitik war deemno drop ausgeriicht, säi Rival ze schwächen an dës Akreesung ze duerchbriechen. Aus deem Grond huet hien z. B. enk Bezéiunge mam Osmanesche Räich gesicht a probéiert, de Sultan Süleyman I. dozou ze bréngen, d'habsburgesch Lännereien an Italien unzegräifen, wat em awer net gelongen ass. Dofir konnten e Vertrag ënnerschreiwen, deen de Schëffer an dem Handel tëscht den zwéi Länner de Wee opgemaach huet.
An den Italieenesche Kricher huet hie sech mat Venedeg, Florenz an dem Poopst géint d'Spuenier alliéiert. Nom Versuch vum Karel V., d'Provence z'annektéieren, wat em net gelongen ass, huet de François I. sengersäit probéiert, déi Spuenesch Nidderlanden z'errueweren, wat awer och en Echec war. Frankräich huet d'Savoie a Piemont kënnen anektéierern.
Dono huet de Karel V. sech mam Henry VIII. vun England zesummegedoen a probéiert Frankräich z'erueweren; si sinn awer net bis op Paräis komm an et koum am Traité vu Crépy zu der Unerkennung vum Status quo ante.
Trotz deem ganze Gekrichs huet de François vill vu Konscht gehalen; hien huet Wierker vum Michelangelo, Tizian oder Raffael opkaaft an op Paräis brénge gelooss (d'Biller si bis haut am Louvre ze gesinn). Hien huet d'Schlass Chambord bauen an d'Schlass Fontainebleau ausbaue gelooss, an de Collège de France als Collège des trois Langues (nom Virbild vun deem vu Léiwen) baue gelooss.
Famill
Hien huet sech den 18. Mee 1514 mat der Claude de France (* 13. Oktober 1499; † 20. Juli 1524) bestuet, der Duechter vum Louis XII. an der Anne de Bretagne. Mat hir hat en aacht Kanner:
De 7. August 1530 huet hien d'Eleonor vu Kastilien aus dem Haus Habsburg bestuet, si krute keng Kanner.
Eddi Arent
Den Eddi Arent, gebuer als Gebhardt Georg Arendt de 5. Mee 1925 zu Danzig-Langfuhr a gestuerwen den 28. Mee 2013 zu München, war en däitsche Schauspiller a Komiker.
Den Eddi Arent ass besonnesch opgefall an och bekannt ginn duerch seng Rollen an den Edgar Wallace Filmer aus den 1960er Joren.
Provënz Florenz
D'Provënz Florenz (it. Provincia di Firenze) ass eng fréier italieenesch Provënz an der Regioun Toskana. Se gouf den 1. Januar 2015 mat der Metropolitanstad Florenz ersat.
D'toskanesch Haaptstad Florenz war och d'Haaptstad vun der Provënz.
Irene Papas
D'Irene Papas, gebuer als Iríni Lelékou den 3. September 1926 zu Chiliomodi a Griicheland, a gestuerwen de 14. September 2022, war eng griichesch Schauspillerin.
Si gouf duerch de Krichsfilm The Guns of Navarone (1961) vum J. Lee Thompson international bekannt. 1964 krut si eng Haaptroll am Film Alexis Zorbas vum griichesche Regisseur Michael Cacoyannis an 1969 eng Roll am Politthriller Z (1969) vum Costa-Gavras.
Si huet och a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Riccardo Freda, Martin Ritt, Elio Petri, Alberto Lattuada a Francesco Rosi matgespillt. Tëschen 1980 a 2003 ass si och an dréi Filmer vum bedeitende portugisesche Regisseur Manoel de Oliveira opgetrueden.
Zu hire Partner an hire Filmer zielen Schauspiller wéi Gian Maria Volonté, Yves Montand, Richard Burton, Maximilian Schell, Anthony Quinn, Gina Lollobrigida, Katharine Hepburn, Vanessa Redgrave an Audrey Hepburn.
Réimesch Relioun
D'Réimesch Relioun ass eng polythéistesch Relioun. Si ëmfaasst eng ganz Rei vu rituellen Akten a Glawen. D'Réimer hu sech selwer als déi gleewegst Leit op der Welt ugesinn. D'Gëtter an d'Relioun fënnt een iwwerall, souwuel an der Ëffentlechkeet wéi och am private Liewe vun de Réimer rëm. All Versammlung, all Staatssëtzung an all ëffentlech Feier ass mat engem reliéise Ritual ugefaange ginn, fir den Accord vun de Gëtter ze kréien.
D'Numen
D'réimesch Relioun hat e phenomeenologescht Betruechten op d'Natur an huet sech dru ginn, d'pax deorum, d'friddlech Uerdnung, déi vun de Gëtter festgeluecht gouf, ze behidden. Der réimescher huet, anescht wéi der griichescher Relioun, en anthropomorphe Pantheon gefeelt, bei deem d'Gëtter an tatsächlecher Mënschegestalt optrieden. D'réimesch Gëtter hate keng richteg réimesch Mythologie. De Kraaftbegrëff Numen, dee souvill wéi gëttlecht Wierken bedeit hat dobäi eng zentral Bedeitung.
D'Religio
D'laténglescht Verb religere bedeit: eppes wéi virdru betruechten, an d'Verb religare bedeit: erëm vereenegen. Religio bedeit also wann een de Sënn vu religare betruecht, d'perséinlech Verbonnenheet vun engem Mënsch u Gott. Am Sënn vun religere bedeit religio d'gewëssenhaft Beuechtung vun den traditionelle kultesche Bräich, déi de Bezuch zwëschen der mënschlecher an der helleger Sphäre hiergestallt hunn. De géigesäitege Charakter vum do ut des (ech ginn, fir datt s du gëss) war present. E bedeit, datt wann ee seng rituell Flichten exakt erfëllt an op déi Aart a Weis eppes fir d'Gëtter mécht, da kann een sech vun hinnen eng Géigeleeschtung erwaarden. D'Pietas ass e flichtgerecht Behuele vis-à-vis vu Mënschen a Gëtter, mä si ass net mat der chrëschtlecher Frëmmegkeet ze vergläichen. An deem Verständnis kann et nëmmen eng eenzeg religio ginn.
Kultformalismus
Vill Fuerscher gesinn Änlechkeeten tëschen der réimescher Kultpraxis a mageschen Handlungen. Wann een d'Virschrëften prezis anhält, da waren d'Gëtter de Mënschen dankbar. Ritualer goufen dacks praktizéiert an hu misse prezis praktizéiert ginn a wann et néideg war, widderholl ginn, fir datt d'Gëtter net rose ginn. An de sougenannte Libri Sibyllini, déi nëmme wann de Senat et beschléisst, konsultéiert gi kënnen, stinn d'Ritualvirschrëften. Gebiet, Gelübde an Affer waren déi dräi wichtegst kultesch Äusserungen. Ënner dem Affer versteet een en hellegt Iesse mat de Gëtter, wou Déieren (Schwäin, Schof a Stéier), Friichten a Gedrénks giess a gedronk goufen. Et goufen och Waffe vun de géignereschen Zaldote geaffert. D'Divinatio oder d'Wahrsagerei gouf och praktizéiert. Dem Staat seng Flicht huet dora bestan, de Wëlle vun de Gëtter ze préiwen; en huet se duerch sougenannt hauspices oder augures duerchféiere gelooss. All aussergewéinleche Phenomeen am Alldag oder an der Natur gouf als e gëttleche Message interpretéiert.
Ëffentleche Kult
De Mëttelpunkt vun der ëffentlecher réimescher Relioun war de Kapitolineschen Tempel. Scho ganz fréi sinn ëffentlech Kulter entstan. Eng Staatspriisterschaft (sacerdotes) huet dës kontrolléiert. An der réimescher Pontifikalrelioun huet de Kinnik déi wichtegst priisterlech Funktiounen ausgefouert, an der Republik war et de pontifex maximus an zënter dem Augustus, de Keeser. D'Paschtéier hunn och d ' dies fasti an nefasti (Deeg mat oder ouni Rechtsspriechung) an d'dies comitiales (Deeg vun de Volleksversammlungen) fixéiert, si hunn de Kalenner festgeluecht an nach vill méi.
Keeserkult
De Keeserkult fänkt un, wéi den ermordeten Julius Caesar als Divus Iulius ënnert d'Staatsgottheete vu Roum opgeholl gouf. Den Augustus huet seng Veréierung als Gott am italesche Kärland refüséiert, mä hie gouf awer no sengem Doud offiziell zum Divus erhuewen, wéi all Keeser nom Claudius. Verschidde Keesere wéi zum Beispill de Caligula, den Domitian an de Commodus hu sech schonn, wéi se nach gelieft hunn, als Gëtter veréiere gelooss. D'Ausübung vum Keeserkult huet d'Loyalitéit géigeniwwer dem Keeser verlaangt a war dowéinst en Ulass fir Ausernanersetzunge mat de monothéistesche Relioune vu Judden a Chrëschten. Eng Veréierung, un där och Chrëschten deelhuele konnten, huet de Keeserkult zënter dem Konstantin dem Groussen ersat.
Private Kult a superstitio
Typesch Kultplaze waren den Uewen a wäertvoll Schief. Gottheete vum private Stot waren de genius (männlech) oder d ' iuno (weiblech) (den individuelle Schëpfer- an Zeugungsgeescht vun all Réimer an all Réimerin), d ' lares (Haus- a Weeweiser) an d ' penates (Geeschter vum Haus an der Spënnchen). De pater familias mee och ëffentlech Persoune waren zoustänneg fir d'Ausféierung vun de Riten. D'Geeschter vun de Verstuerwene waren en eminent Theema. D'reliéis Praktike vun den einfache Leit waren dacks am Widdersproch mat deene vun de wëssende Leit a goufen dann als superstitio (Awerglawen, Wahnvirstellungen, asw.) bezeechent. Domat war d'superstitio de Géigesaz vun der eenzeg richteger religio.
8. bis 6. Joerhonnert v. Chr.
No enger Legend soll den 1. réimesche Kinnik, de Romulus, d'réimesch Relioun gegrënnt hunn an den 2., den Numa Pompilius, de réimesche Gottesdéngscht. Well d'Réimer ganz am Ufank e Vollek vun Akerbauere waren, war e groussen Deel vun de reliéisen Handlunge vum Vollek dem Wuesse vu Saachen, déi se ugeplanzt hunn, consacréiert. Zauberriten, Afferhandlungen a verschidde Gebietsformen hunn dofir gesuergt, datt dat Béist vun Haiser, Ställ a Felder verdriwwe gouf. Virun dem Séinen z. B. huet de Gott Jupiter en Iess- an Drénkaffer krut. Schonn am eelste Kalenner, och vum Numa agefouert, stoungen, déi um Bauerejoer orientéiert Fester (saturnalia, cerialia, lupercalia, parilia). Den Haaptgott Mars war Krichsgott, hie war zoustänneg fir d'Gedeie vu Véi a fir d'Recolt a Mëssernten. De Mars, de Jupiter an de Quirinius hunn eng Dräiheet gebilt, déi vun den Uewerpriister Affer kruten. Zu de Gëtter vun de Baueren hunn och z. B. de Saturnus, den Tellus an d'Flora gezielt.
6. bis 4. Joerhonnert v. Chr.
D'réimesch Relioun huet sech um Enn vum 6. Joerhonnert transforméiert, andeem se ënnert etruskëschem Afloss e méi stättesche Charakter gewonnen huet. Stättesch Gëtter waren z. B. d'Palatua, de Portunus an d'Vesta. Op d'ursprénglech oppe Kultplazen (locus sacer sine tecto) an Hellegtümer, wéi z. B. Quellen, goufen Altäer opgeriicht an duerno Tempelen. Am 5. Joerhonnert v. Chr. goufe griichesch Bräich a reliéis Virstellungen agefouert, déi d'réimesch Mythologie wéi eng Spigelung vun der griichescher wierke gelooss huet. Um Enn vum 3. Joerhonnert war all réimesch Gottheet enger griichescher gläichgestallt z. B. Jupiter–Zeus, Mars–Ares, asw.