cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alphonse Schiltges
Nom Generalstreik géint d'Zwangsrekrutéierung vum 12. August 1942 gouf den Alphonse Schiltges zesumme mat senger Famill d'éischt op Leubus an duerno op Unterwellenbach deportéiert.
Hie war vun 1945 bis 1959 onënnerbrach Deputéierten an der Chamber. Duerno gouf hien, nom Doud vum Henri Gengler, den 20 Mäerz 1962 nees als Deputéierte vereedegt an huet déi Funktioun bis zum Enn vun deem Mandat 1964 erfëllt.
Hie war wärend 24 Joer Member vum Gemengerot vun der Gemeng Wolz an dovu wärend 6 Joer Buergermeeschter.
Alphonse Schmit
Den Alphonse Schmit, gebuer den 23. September 1908 zu Präiteler (Breidweiler) an de 5. September 1942 zu Hinzert vun den Nazien higeriicht, war e lëtzebuergesche Mathematiksprofesser. ,
De Professer
Den Alphonse Schmit, deen 1928 säi Premièresdiplom am Atheneum krut, huet zu Paräis an Nanzeg Physik a Mathematik studéiert. 1933 huet hie säin Doktorat zu Lëtzebuerg gemaach. Säin éischt Joer Stage huet hien an der Industrieschoul an der Stad absolvéiert, duerno koum hien am September 1934 an den Iechternacher Kolléisch. Hei huet hien am Juni 1935 säi prakteschen Exame gemaach. De Sujet vu senger wëssenschaftlecher Dissertatioun war: La spéculation à terme du point de vue mathématique ; an der pedagogescher Dissertatioun goung et ëm d'Fro Wie erwecke ich Interesse an der Mathematik?.
Am September 1935 krut hie seng Nominatioun als Repetent an de 17. September 1937 déi als Professer.
D'Victimë vun den Nazien
Vum 10. Mee bis den 31. Dezember 1941 ass hie vum däitschen Okkupant vun Iechternach op Frankfurt am Main déplacéiert ginn.
Néng Méint no sengem Retour op Iechternach sollt d'Grève vum 31. August 1942 fatal Konsequenze fir de Professer Schmit kréien. Wärend op anere Plazen am Land gestreikt gouf, war deen Dag moies am Iechternacher Kolléisch eng grouss Onrou, an an de Klassen ass kaum geschafft ginn. Doropshin huet den däitschen Direkter Josef Dijong eng Konferenz fir 10 Auer aberuff an där hirem Verlaf de Prof. Schmit seng Meenung iwwer d'Aféierung vun der Wehrpflicht gesot huet an dorop vum Direkter virgeworf krut, hie géif behaapten, de "Führer" an de "Gauleiter" hätte gelunn.
Den 1. September 1942 sinn déi Iechternacher Schüler zwar um 8 Auer an der Schoul present gewiescht, mä d'Schüler vun den ieweschten a mëttlere Klassen hunn de Schoulhaff verlooss a sinn am Cortège laanscht d'Sauer op Bäerdref gezunn. Am Nomëtte vun dem selwechten Dag huet den Dijong verlaangt, datt de Schmit misst verhaft ginn, wat dann och geschitt ass. Den 2. September sinn och d'Professere Michel Delleré, Antoine Weis a Jos Hoffmann verhaft ginn. Den 3. September stounge si alle véier virum Standgeriicht. D'Professeren Delleré, Weis an Hoffmann koume fräi, dem Schmit säi Prozess ass deen aneren Dag (4. September) weidergaangen an hie gouf zum Doud verurteelt. De 5. September 1942 ass hien zu Hinzert erschoss ginn.
Seng Famill
Dem Alphonse Schmit seng Fra, d'Anna Korzilius vun Dikrech, an hir dräi Kanner goufen den 1. Oktober 1942 op Leubus deportéiert. Dat jéngst Kand ass spéider, den 19. Oktober 1944, zu Speicher, wou d'Famill Schmit an der résidence forcée war, bei engem Bombardement ëmkomm.
Dem Alphonse Schmit säi Brudder, den Abbé Jean-Pierre Schmit (1904-1985), huet och ënner den Nazie gelidden. De 27. Mee 1944 ass hie verhaft ginn. Bis de 6. Juni war hie politesche Prisonéier am Gronn. Duerno koum hien op Hinzert.
Jean-Baptiste Kaeuffer
Hien huet op der Universitéit vu Léiwen studéiert. Nodeem hie 1773 d'Priisterwei krut a 1774 eng kuerz Zäit Theologie am Collège Royal  zu Lëtzebuerg enseignéiert hat, gouf hie Paschtouer vu Besch am Bistum Tréier (1774 bis 1788). De 7. oder den 21. Juni 1788 huet hien d'Nofolleg vum Paul Feller als Paschtouer vun der Nikloskierch ugetrueden.
Eng besonnesch Éier fir de Kaeuffer war et, wéi de Stater Biergercorps hien den 11. August 1791 als säi "General-Feldprediger" gewielt huet. Dës Nominatioun ass am Kontext vum Biergercorps senger Virbereedung op seng Participatioun un der Huldigungszeremonie fir déi éisträichesch Generalgouverneure vu Lëtzebuerg, d'Äerzherzogin Maria-Christina an hire Mann, den Herzog Albert Casimir von Sachsen-Teschen, déi fir de 25. August geplangt war, erfollegt. D'Argument, firwat grad de Kaeuffer als Feldpriedeger gewielt gouf, war: seine bekannte Anhänglichkeit und unerschütterliche Treue gegen seinen Monarchen, seine Liebe und unermüdete Sorgfalt gegen seine Pfarrkinder, seine rechtschaffene Pünklichkeit in Ausübung seiner Pflichten. De Séjour vum Herzog an der Äerzherzogin, déi de 24. August an der Stad ukomm waren, goung de 26. August zu Enn mat enger Mass, déi de Kaeuffer an der Neipuertskapell um Glacis gehalen huet.
Am Oktober 1797 huet de Kaeuffer op d'Dränge vum Generalvikariat vun Tréier de republikaneschen Eed geschwuer, wat bei ville Leit aus senger Par a bei de Kolleegen, déi dat net gemaach haten, net gutt ukomm ass. No 15 Joer am Amt huet hie seng Par de 25. Februar 1803 verlooss a sech op Iechternach zeréckgezunn. Vun do aus huet hie seng Par nach bis de 7. Mäerz 1803 weider verwalt. Den 1. Juli 1803 huet hien offiziell resignéiert. Hie gouf elo Domkapitular vu Metz, wou hie vun 1803 bis de Juli 1805 bliwwen ass. Hie goung duerno erëm eng Kéier op Iechternach an ass do kuerz drop als Parverwalter vu senger Heemechtstad gestuerwen.
Saint-Cirgues-de-Jordanne
Saint-Cirgues-de-Jordanne ass eng Gemeng am franséischen Departement Cantal an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Luxuriant
Luxuriant war eng lëtzebuergesch Gratiszäitschrëft, déi 2008 vum Sébastien Vécrin, Pascal Monfort an Arnaud Decker gegrënnt gouf. Si war op jonk Leit ausgeriicht; d'Haapttheme ware Lifestyle a Kultur zu Lëtzebuerg an an der Groussregioun. E Schwéierpunkt louch och bei Interviewe mat Museker a Museksgruppen, déi grad am Land passéiert sinn.
De 7. Februar 2018 gouff si Faillite deklaréiert.
Luxuriant koum all zwéi Méint eraus, d'Oplag louch bei 20.000 Exemplairen, déi gratis u Baren a Restaurante verdeelt goufen. D'Redaktioun war an der Hollerecher Strooss an der Stad.
D'Zäitschrëft hat 2011 véier fest Employéen, och Freelanceauteuren hunn Artikele geschriwwen.
Si war haaptsächlech op Franséisch, mä hat och Artikelen op Lëtzebuergesch, Englesch a Portugisesch.
Naturschutzgebitt Bettenduerf-Schofsbësch
D' Naturschutzgebitt Bettenduerf-Schofsbësch ass en Naturschutzgebitt zu Lëtzebuerg, an der Gemeng Bettenduerf, dat duerch e groussherzoglecht Reglement vum 14. Dezember 2016 geschafe gouf.
Et handelt esech ëm eng fréier Steekaul, op enger Fläch vun 23,9 Hektar, am Schofsbësch, an engem Hank nërdlech vum Gemengebësch, südwestlech vun der Uertschaft Bettenduerf, déi aner Säit vun der Sauer.
Dat fréier Gebai vum Steebroch gouf an en Naturhaus reamenagéiert.
Paul Naschy
De Paul Naschy, gebuer als Jacinto Molina Álvarez de 6. September 1934 zu Madrid an och do gestuerwen den 30. November 2009, war e spuenesche Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
Hien huet seng Filmer als Regisseur ënner dem Numm Jacinto Molina gedréint.
Grand Prix La Marseillaise 2017
Déi '''38. Editioun vum Grand Prix La Marseillaise''' gouf den 29. Januar 2017 gefuer.
NGC 66
Den NGC 66 ass eng Balkespiralgalaxis am Stärebild Cetus.
Saint-Matré
Saint-Matré ass eng franséisch Uertschaft a fréier Gemeng am Departement Lot, an der Regioun Occitanie.
Grand Prix La Marseillaise 2017
D'Course gouf an engem Sprint vun néng Coureure vum Fransous Arthur Vichot gewonnen.
Auterive
De Begrëff Auterive bezeechent:
Saint-Matré
Den 1. Januar 2019 huet Saint-Matré mat Fargues, Le Boulvé a Saux fusionéiert fir déi nei Gemeng Porte-du-Quercy ze bilden, an ass zanterhier eng delegéiert Gemeng vun där Gemeng.
La terrazza
La terrazza ass en italieenesch-franséische Film vum Ettore Scola aus dem Joer 1980.
V476 Cygni
De V476 Cygni (oder och Nova Cygni 1920) ass eng Nova, déi 1920 am Stärebild Cygnus opgedaucht war. Si krut eng Hellegkeet vun 2,0 mag. Haut ass de V476 Cygni nëmmen nach 17,09 mag hell.
La terrazza
Ëm wat geet et am Film?
Al Frënn begéine sech zu Roum op enger grousser Terrass an diskutéieren iwwer hir Problemer...
NGC 66
Entdeckung
D'Galaxis NGC 66 gouf am Joer 1886 vum amerikaneschen Astronom Frank Muller entdeckt.
Schwaarz Zeen
Schwaarz Zeen bezeechent een zanter de spéiden 1980er Jore e soziokulturelle Milieu, dee säin Urspronk an der Unhängerschaft vum Dark Wave huet, a sech aus Deeler vu verschiddene Subkulturen zesummesetzt, deenen hire gemeinsame Nenner d'Faarf schwaarz mat all hire Symbolwäerter ass. Zu den anere grousse Gemeinsamkeete vun der Zeen ziele Musek, Konscht a Moud sou wéi d'Ausernanersetzung mat philosopheschen oder vun der Duerschnëttsgesellschaft als negativ wouergeholl Theemen an Tabuzonen.
D'Zeen net als homogeen an a sech geschlosse Grupp ze verstoen, mä als Ëmfeld, an deem Leit mat ënnerschiddlechem Hannergrond sech zesummefaasse loossen, déi bal déi selwecht Intressien a Preferenzen hunn (z. B. Dark music) a gemenkerhand en estheetescht, selwer duerstellerescht an individualistescht Konzept verfollegen. Sou kann een zur Zeen vill vun den Unhänger vu follgende Subkulturen zielen:
Kontakt an Austausch geschitt iwwer Concerts- an Discothéikorganisatiounen, zanter e puer Joer och verbreet iwwer Internetforen oder Chats, wouduerch et zu kulturellen Iwwerlagerunge komme kann ("Patchwork-Kulturen"), obwuel d'Eegestännegkeet vun de subkulturellen Ausganksformen erhale bleift.
Heiansdo‏ gëtt de Begrëff och fir d'Black-Metal-Zeen benotzt, déi awer aner subkulturell Originnen huet.
Champhol
Champhol ass eng franséisch Gemeng am Departement Eure-et-Loir an der Regioun Centre.
Se läit am Nordoste vu Chartres an der natierlecher Regioun vun der Beauce an eng Parti vum Fluchfeld vu Chartres läit op hirem Territoire.
C'est Karma
C'est Karma, gebuer zu Lëtzebuerg als Karma Catena ass eng lëtzebuergesch Sängerin. Si séngt op Englesch an op Franséisch.
Ufank an éischte Succès
D'Karma Catena ass an der Stad Lëtzebuerg opgewuess. Hir Mamm ass Portugisin an hire Papp Italieener.
Mat 15 Joer huet si fir d'éischt als Stroossemusekerin an der Stad Lëtzebuerg Lidder gesongen. Net laang duerno, am Abrëll 2018 hat si en éischte Concert um Festival Koll an Aktioun, an am Mee huet si déi éischt Partie vum Bartleby Delicate sengem Concert an de Rotondë gespillt. Hiren drëtte Concert war am Mee 2018, als Opener vun der däitscher Band Milky Chance an der ausverkaafter Rockhal. Am Summer 2018 huet si um Screaming Fields d'Lidd Gravity presentéiert an do de Präis fir déi bescht Live-Performance gewonnen. ,
Musekspräis an EPen
Am September 2018 huet si op YouTube de Video fir d'Lidd Nicole verëffentlecht, an am Dezember gouf se bei de Luxembourg Music Awards an der Kategorie "Upcoming Woman in Music" (Weiblecht Nowuesstalent an der Musek) ausgezeechent. Och an der Kategorie "Best Upcoming Artist" (Beschten Nowuesskënschtler) war si nominéiert. No där Victoire gouf Nicole an d'Heavy Rotation vun RTL Radio Lëtzebuerg geholl, dat heescht et gouf dacks gespillt.
D'Lidd Ufo huet si am Abrëll 2019 verëffentlecht. Déi roueg Ballad war e grousse Succès a gouf bis Juni 2023 eleng op Spotify bal eng Hallefmilliounmol gestreamt. Ee Mount drop koum dunn déi éischt EP, Yellow, eraus. Am selwechte Joer ass si och nach ënner anerem um Food for Your Senses, um Siren's Call an um Rock um Knuedler opgetrueden, an am Oktober ass si mat der lettescher Band Carnival Youth duerch Däitschland getourt.
D'Indie-Pop- an Indie-Folk-EP Farbfilm koum am November 2020 op de Maart. C'est Karma huet se am Confinement geschriwwen. Vun de fënnef Lidder waren der dräi scho virdrunn als Singel verëffentlecht ginn. Girls koum fir de Weltfraendag eraus an ass eng Hymn un all d'Fraen; Fist Fight thematiséiert d'Gewalt; a bei Pool Party geet et ëm männleche Voyeurismus. , Bei Industrial Salt geet et ëm d'Affer, déi der Sängerin hir Grousselteren opbruecht hu, wéi si an den 1960er aus der portugisescher Diktatur geflücht sinn. De Video dozou huet den Isaiah Wilson gedréint.
En neie Sound mat Amuse-Bouche
D'Karma Catena studéiert zënter 2021 zu Amsterdam,, nodeems si hir Première am Dikrecher Lycée gemaach huet.
Mat der EP Amuse-Bouche (2022) huet C'est Karma eng nei musikalesch Richtung ageschloen, déi méi an den experimentellen Elektropop geet. , Déi sechs Lidder um Wierk sinn deementspriechend no Iesssaache benannt. D'Musekvideoe vun den Extraite Bubblegum a Gateau gouf op YouTube jee iwwer 80.000-mol gekuckt.
Teneriffa
Teneriffa, spuen. Tenerife, ass déi gréisst vun de Kanareschen Inselen a gehéiert zu Spuenien. D'Insel ass ronn 80 Kilometer laang a bis zu 50 Kilometer breet, si huet eng Fläch vun 2034,38 Quadratkilometer. Op hir liewen 906.854 Awunner. Teneriffa läit an der Provënz Santa Cruz de Tenerife an d'Haaptstad ass Santa Cruz de Tenerife.
Geographie
Teneriffa ass (wéi och déi aner Kanaresch Inselen) eng Vulkaninsel, déi viru ronn zwielef Millioune Joer bei engem Hot Spot am Äerdmantel entstanen ass. Am Zentrum vun der Insel ass eng 12 op 17 Kilometer grouss Caldera déi Las Cañadas genannt gëtt, an där den héchste Bierg vu Spuenien, den 3.718 Meter héije Pico del Teide steet. D'Insel ass vulkanesch aktiv. Tëscht dem Teide-Massiv an den Teno-Bierger gouf et zulescht 1706, 1798 an 1909 Eruptiounen.
Flora a Fauna
Et gëtt eng villfälteg Vegetatioun, wourënner e puer (endeemesch) Aarten, wéi d'Kanaresch Kifer (Pinus canariensis), d'Euphorbia canariensis an de Kanareschen Draachebam (Dracaena draco). Soss gëtt et Planzen, déi et och an Afrika oder Amerika gëtt, wéi d'Strelitzia oder d'Schwéiermammszongen.
Et gëtt relativ wéineg Mamendéieren, déi Europäesch Wëllkaz kënnt um Teide vir, an et gëttKanéngercher, déi ausgewëldert goufen. Vullenaarte gëtt et der vill, och do e puer, déi et just op Teneriffa gëtt, wéi den Teydefank oder déi wëll Form vun de Kanarievullen, de Kanaregirlitz. Och bei den Eidechsen an de Päiperleke gëtt et endeemesch Aarten.
Geschicht
Wéi och op den anere Knareschen Inselen hunn op Teneriffa ursprénglech Guanche gelieft. 1495 hunn d'Spuenier d'Inselen eruewert. An de Joerzéngten a Joerhonnerten duerno krut Teneriffa eng wichteg strateegesch Roll fir de Schëffsverkéier tëscht Europa an den amerikanesche Kolonien. D'Englänner hu 1657, 1706 a 1797 probéiert, d'Inselen dofir z'erueweren, mä hate kee Succès domat.
Silphium perfoliatum
D'Duerchwuesse Silphie (Silphium perfoliatum) ass eng Planz aus der Famill vun den Asteraceae, déi an Nordamerika heemesch ass. Et ass eng ausdauernd Planz déi all Joer blitt. Wéinst hirer grousser Produktioun vu Biomass ass geplangt si an der Landwirtschaft als Energieplanz ze kultivéieren.
Teneriffa
Geschicht
1822 gouf Santa Cruz de Tenerife d'Haaptstad vum kanareschen Archipel a blouf dat bis haut.
Silphium perfoliatum
Beschreiwung
D'Duerchwuesse Silphie ka bis 3 Meter grouss ginn. Hir Blieder si gezackt, ongedeelt, lanzettfërmeg, si sti géigestänneg um véierkantege Still a si behoert. Opfälleg sinn déi Blieder déi jee zu zwee um Still sëtzen a sou e klenge Becher formen, an deem sech Reewaasser an och Da sammelt. Am Englesche gëtt d'Planz duerfir och nach cup plant (Becherplanz) genannt. Déi Duerchwuesse Silphie kann hire Waasserproviant an Drécheperioden ausnotzen an ass sou un de Wuesstum op dréchene Standuerter ugepasst. D'Bléiekäpp si 6 bis 8 cm grouss a stinn eenzel op der Spëtzt vun hirem Still. D'Planze bléie vu Juli bis September. D'Bléiekäpp bestinn, wéi bei deene meeschten Asteraceeën, aus Rouer- an Zongebléien. D'Zongebléie si giel. An der Natur reproduzéiert d'Planz sech ausschliisslech iwwer de Som.
Teneriffa
Geschicht
1936 huet de Generol Franco vun Teneriffa aus säi Putsch géint d'Republik lancéiert. Teneriffa blouf vum Spuenesche Biergerkrich verschount, ass awer an de Joerzéngten duerno an der Franco-Diktatur wirtschaftlech isoléiert bliwwen. Dat eenzegt, wat exportéiert gouf, ware Banannen. Eréischt mat der Demokratiséierung, Enn vun den 1970er Joren, kruten Teneriffa an déi aner Kanaresch Insele méi Autonomie. 1982 goufe s'eng Autonom Regioun.
Silphium perfoliatum
Beschreiwung
An der Landwirtschaft gi meeschtens, amplaz vum Som, kräfteg jong Planze gesat, dat well nom Séinen net all Somkäre keimen an doduerch en ze vill héijen Ausfall entsteet.
Verbreedung
D'Duerchwuesse Silphie ass heemesch an de gemässegte Klimazone vun Nordamerika, wou s'am Oste vun den USA an a Kanada verbreet ass.
Teneriffa
Geschicht
De 27. Mäerz 1977 sinn um Fluchhafe „Los Rodeos“ zwéin Jumbo-Jette vu KLM a PanAm aneneegeknuppt. D'Flijerkatastroph vun Teneriffa ass bis haut mat 583 Doudegen de gréissten Accident an der Geschicht vun der Aeronautik.
Silphium perfoliatum
Als Fudderplanz
An der Landwirtschaft gëtt s'als Fudderplanz kultivéiert a gëtt entweeder direkt oder als Silo verfiddert. Bei de Gäertner ass se wéinst hire grousse giele Bléiekäpp beléift. Fir d'Hausdéiere wéi d'Kanéngercher, d'Mierschwéngercher, d'Schof an d'Geesse gëtt se gewéinlech als Gréngfudder gebraucht. Vun de Beienziichter gëtt se gär als Liwwerant vun Nektar a Polle geséint.
Als Energieplanz
D'Duerchwuesse Silphie gëllt als potenziell Energieplanz. Si ass besonnesch interesant well si hir Fiichtegkeet net nëmmen, wéi z. B. de Mais, aus dem Buedem, mee och aus hire Blatbecheren zitt. Si kann also och op (relativ) dréchene Biedem kultivéiert ginn. Dobäi kënnt, datt si eng grouss Biomass produzéiert, déi en héije Rendement an der Produktioun vu Biogas garantéiert.
Auriac
De Begrëff Auriac bezeechent:
Teneriffa
Geschicht
Ekonomesch spillt haut, nieft der Landwirtschaft, den Tourismus eng wichteg Roll. D'Auswierkunge vun der Immobiliekris 2007/2008 si bis haut ze gesinn an ze spieren.
Silphium perfoliatum
Als Energieplanz
Vu Virdeel ass och, datt si ausdauernd wiisst a sou iwwer wéinstens 10 Joer ausgenotzt ka ginn (de Mais iwwer nëmmen ee Joer). Aner Virdeeler am Verglach mam Mais sinn datt d'Blieder de Buedem am Schiet halen, an duerfir vum zweete Joer u keng Herbizide méi néideg sinn; och gëtt d'Erosioun vum Buedem reduzéiert.
Teneriffa
Geschicht
Op Teneriffa ass de Sëtz vum Instituto de Astrofísica de Canarias, engem astrophysikalesche Fuerschungsinstitut, dat e puer Observatoirë bedreift, dorënner, op der Insel selwer, op 2.400 m Héicht, den Observatorio del Teide, deen zum Europäeschen Nordobservatoire gehéiert.
Uman (Homonymie)
Uman ass:
Raulhac
Raulhac ass eng Gemeng am franséischen Departement Cantal an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Paris-Camembert 1989
Déi '''50. Editioun vu Paris-Camembert''' gouf den 28. Mäerz 1989 gefuer.
Bois-de-Gand
Bois-de-Gand ass eng franséisch Gemeng am Departement Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Faassel
Eng Faassel ass eng véiereckeg oder ronn Verdéiwung, déi mat Holz verkleed ass, wéi beispillsweis eng holzverkleete Waassergrouf, déi ëmmer opgefëllt ka ginn. An enger Faassel kann een z. B. seng Wäsch maachen. Deen Deel vum Kelter, an deem Drauwen gepresst goufen, gëtt och Faassel genannt.
Nightlife
Nightlife war eng lëtzebuergesch Gratiszäitschrëft an där et haaptsächlech ëm d'Nuetsliewen zu Lëtzebuerg gaangen ass. Si ass 2003 vum Pierre Thomas gegrënnt ginn an huet 2010 Faillite gemaach. Ronn 26.000 Exemplaire sinn op 450 Plazen zu Lëtzebuerg an deelweis och an der Groussregioun verdeelt ginn. Si huet sech u Leit tëscht 18 a 45 Joer geriicht. Nightlife war op Franséisch an d'Redaktioun hat hire Sëtz zu Stroossen.
2009 hat Nightlife e komplett neit Konzept presentéiert. E Joer drop huet si wéinst engem Sträit tëscht den Aktionären, dem Pierre Thomas (30% vum Kapital) an der franséischer Firma Metropeoplitan (70% vum Kapital) hir Faillite bekannt gemaach. Zu deem Zäitpunkt hat si dräi fest Employéen.
Vun 1997 bis 2002 ass et eng schonn eng aner Zäitschrëft mam Numm Nightlife zu Lëtzebuerg ginn. Si war vum Mike Koedinger gegrënnt ginn. ,
Vickers A1E1 Independent
De Vickers A1E1 Independent war e schwéieren Tanks deen zwëschen den zwéi Weltkricher vun den Englänner gebaut gouf.
Geschicht
Am Dezember 1922 huet den englesche Krichsministère Vickers gefrot fir e schwéiere Panzer z'entwéckelen deen de Mark V sollt ofléisen. Et gouf nëmmen een Exemplar gebaut.
Morgan Tsvangirai
Hie war laang Zäit Gewerkschaftsleader a President vun der Oppositiounspartei Movement for Democratic Change – Tsvangirai (MDC-T). An dëser Fonctioun war hien ee vun de schäerfste Kritiker vum autokratesche President Robert Mugabe (ZANU-PF).
Fahrenheit 451 (Film)
Fahrenheit 451 ass e brittesche Film vum François Truffaut aus dem Joer 1966 nom Roman mam selwechten Numm vum Ray Bradbury aus dem Joer 1953.
Ëm wat geet et am Film?
De Guy Montag lieft an enger Gesellschaft an där d'Bicher gesetzlech verbuede sinn. Hie schafft bei de Pompjeeën, déi awer kee Feier méi läschen, mä déi no Bicher sichen an déi verbrennen...
Brebotte
Brebotte ass eng franséisch Gemeng am Territoire de Belfort an der Bourgogne-Franche-Comté.
Bësch vu Meerdal
De Bësch vu Meerdaal (Forêt de Meerdael/Meerdaalwoud oder och Bois de Meerdael/Meerdaalbos) ass en 1 320 Hektar grousse Bësch am Süde vu Louvain op der Grenz vum flämeschen a wallounesche Brabant. Duerch de Bësch leeft vu Süden no Norden d'N25 déi do Hamme-Mille mat Blanden verbënnt. De Bësch gehéiet zu engem Komplex vun dräi Staatsbëscher südlech vu Louvain, déi aner zwéi sinn de Bësch vun Egenhoven an de Bësch vun Heverlee.
Grad wéi d'Forêt de Soignes an den Hallerbos, huet e fréier zum sougenannte Kuelebësch gehéiert dee sech duerch d'Mëttels-Belsch gezunn huet. Zwéin Drëttel vum Bësch si Lafholzaarte vun deenen d'Eech déi representatiivst ass. Bei den Nolenhëlzer ass et d'Fatzeg Dänn déi bei wäitem de gréissten Undeel huet (ronn 75%).
Denis Netgen
Den Denis Netgen, gebuer de 6. Januar 1896 zu Bouferdeng, a gestuerwen de 24. Mee 1974 zu Schëffleng, war e lëtzebuergesche Gewerkschaftler an LSAP-Politiker. Hie war vu Beruff Schlässer.
Hie war vun 1929 bis 1934 a vun 1944 bis 1963 Buergermeeschter vun der Gemeng Schëffleng.
Hie war vun 1931 bis 1940, vun 1945 bis 1958 a vun 1959 bis 1964 Deputéierten an der Chamber.
Angolanesche Biergerkrich
Den angolanesche Biergerkrich (op Portugisesch: Guerra civil angolana) war e Biergerkrich am Angola, deen 1975 ugefaangen huet a bis an d'Joer 2002 gedauert huet. En huet direkt no dem Land senger Onofhängegkeet vu Portugal am November 1975 ugefaangen. Am Wesentleche war de Biergerkrich e Muechtkampf tëscht den zwou fréieren Onofhängegkeetsbeweegungen, dem Movimento Popular de Libertação de Angola (MPLA, Volleksbeweegung fir d'Befreiung vum Angola) an der União Nacional para a Independência Total de Angola (UNITA, Nationalunioun fir déi komplett Onofhängegkeet vum Angola). Am Kontext vum Kale Krich war et awer och gläichzäiteg e Stellvertriederkrich mat wäitleefeger indirekter Bedeelegung vun der Sowjetunioun, Kuba, Südafrika, de Vereenegte Staaten an anere Länner.
Den MPLA an d'UNITA haten hir Wuerzelen an ënnerschiddlechen angolanesche Gesellschaftsstrukturen. Trotz dem gemeinsamen Zil, der Kolonialiséierung en Enn ze setzen, waren d'Iddie vun de Cheffe vun deenen zwou Organisatiounen net matenee kompatibel. Eng drëtt Beweegung, d'Frente Nacional de Libertação de Angola (FNLA, Nationalfront fir d'Befreiung vum Angola), déi zesumme mat der UNITA am Onofhängegkeetskrich géint d'MPLA gekämpft huet, huet am Biergerkrich bal keng Roll méi gespillt. Niewelaanscht dozou huet och nach d'Frente para a Libertação do Enclave de Cabinda, (FLEC, Front fir d'Befreiung vun der Cabinda-Enklav) fir d'Onofhängegkeet vun der Provënz Cabinda vum Angola gekämpft.
De siwenanzwanzegjärege Krich kann an dräi grouss Kampfperioden agedeelt ginn: vun 1975 bis 1991, vun 1992 bis 1994, a vun 1998 bis 2002. Dertëscht gouf et kuerz Friddensperioden. Wéi d'MPLA 2002 de Krich gewonnen hat ware méi wéi 500.000 Leit gestuerwen an iwwer eng Millioun Leit waren am Land deplacéiert ginn. De Krich hat dem Land seng Infrastruktur a seng ëffentlech Verwaltung zerstéiert a seng Entreprisen a seng reliéis Institutioune staark beschiedegt.
Presentatioun vun den dräi Kampfparteien
Déi dräi angolanesch Rebellebeweegungen hunn hiren Ursprong an der antikolonialer Beweegung vun den 1950er Joren. Den MPLA war haaptsächlech an de Stied baséiert, besonnesch an der Haaptstad Luanda an der Ëmgéigend. E gouf vun der Ambundu-Ethnie dominéiert. Am Géigesaz dozou waren d'FNLA an d'UNITA haaptsächlech an der ländlecher Géigend verwuerzelt. D'FNLA huet sech gréisstendeels aus Bakongo-Leit aus Nordangola zesummegesat. An der UNITA, engem Ofleeër vun der FNLA, waren haaptsächlech Ovimbundu aus dem zentralen Héichland.
MPLA
Zënter hirer Grënnung an den 1950er louch dem MPLA seng sozial Basis bei den Ambundu a bei der gemëschter intellektueller Stadbevëlkerung an urbanen Zentre wéi Luanda, Benguela an Huambo. Wärend dem Kampf fir d'Onofhängegkeet vun 1962 bis 1974 gouf den MPLA vun e puer afrikanesche Länner an der Sowjetunioun ënnerstëtzt. Kuba ass dem MPLA säi stäerksten Alliéierte ginn an huet masseweis Kampfkontingenter an Ënnerstëtzungspersonal an den Angola geschéckt. Déi Ënnerstëtzung, genee wéi déi vun anere Länner aus dem Ostblock, wéi Rumänien an der DDR, huet de ganze Kale Krich iwwer ugehalen.
FNLA
D'FNLA gouf parallel zum MPLA gegrënnt, ufanks nach fir d'Interesse vun de Bakongo-Leit ze verdeedegen an d'Neigrënnung vum historesche Kongo-Räich z'ënnerstëtzen. Se huet sech awer séier zu enger nationalistescher Beweegung entwéckelt, déi an hirem Kampf géint Portugal vum Mobutu Sese Seko aus Zaire ënnerstëtzt ginn ass. An de fréien 1960er Joren ass d'FNLA och vun der Volleksrepublik China ënnerstëtzt ginn. Wéi Mëtt der 1960er d'UNITA gegrënnt ginn ass huet China dëser neier Beweegung säi Support ginn, well d'FNLA nëmme wéineg reell Aktivitéiten Opweises hat. Wärend dem Onofhängegkeetskrich hunn d'Vereenegt Staate refuséiert, der FNLA bei hirem Krich géint den NATO-Partner Portugal ze hëllefen. D'Amerikaner hunn d'FNLA awer wärend dem Biergerkrich ënnerstëtzt.
UNITA
Der UNITA hir sozial Basis waren d'Ovimbundu aus dem zentralen Angola, déi ongeféier een Drëttel vum Land senger Gesamtbevëlkerung gestallt hunn, obwuel der Organisatioun hir Wuerzelen an ënnerschiddleche manner groussen Ethnien am Oste vum Angola louchen. D'UNITA ass 1966 vum Jonas Savimbi gegrënnt ginn, dee bis dohin e prominente Leader vun der FNLA war. Wärend dem Onofhängegkeetskrich huet d'Volleksrepublik China der UNITA gehollef. Wéi no der Onofhängegkeet dunn de Biergerkrich ugefaangen huet, hunn d'USA decidéiert, d'UNITA z'ënnerstëtzen, a si hunn dee Support an den nächste Joerzéngte staark ausgebaut. Wärend der leschter Phas vum Krich war den Haaptalliéierte vun der UNITA awer d'Republik Südafrika.
Wuerzele vum Konflikt
Den aktuelle Staat Angola ass wéi déi meescht afrikanesch Länner d'Resultat vun der europäescher Kolonisatioun. Am Fall vum Angola war d'Kolonialmuecht Portugal méi wéi 400 Joer laang um Territoire present an aktiv.
Ethnesch Divisiounen
D'ursprénglech Bevëlkerung ware Khoisan-Gruppen, déi iwwer den Territoire verdeelt gelieft hunn. Ëm d'Joer 500 virun eiser Zäitrechnung huet eng Massewanderung vun de Bantu aus dem Norden an dem Osten d'Khoisan absorbéiert oder Richtung Süde verdriwwen, wou haut nach e puer Communautéiten existéieren. D'Bantu hunn eng Rei politesch Unitéiten etabléiert, vun deenen déi wichtegst d'Kongo-Räich war, deem säin Zentrum am Nordweste vum haitegen Angola louch. Et huet sech Richtung Norden erstreckt, an de Weste vun der haiteger Demokratescher Republik Kongo (RDC), de Südweste vun der haiteger Republik Kongo a souguer bis an de südlechsten Deel vum haitege Gabun.
Portugisesch Kolonisatioun
Géint Enn vum 15. Joerhonnert sinn déi éischt portugisesch Siidler a Kontakt mam Kongo-Räich getrueden. Si hu sech dauerhaft do néiergelooss an haten e bedeitende kulturellen a reliéisen Afloss. 1575 huet Portugal un der Küst südlech vum Kongo-Räich, déi vun den Ambundu bewunnt war, d'Siidlung an d'Festung São Paulo da Assunção de Loanda gegrënnt. Eng aner Festung, Benguela, ass nach weider südlech un der Küst gebaut ginn, an enger Regioun an där d'Virfahre vun den Ovimbundu gelieft hunn.
Keng vun deene Siidlunge war gegrënnt ginn, fir den Territoire hannendrun z'erueweren. Obwuel d'Siidler progressiv och wäit Deeler ronderëm fir landwirtschaftlech Zwecker benotzt hunn, war hiert Haaptzil den Handel – haaptsächlech de Sklavenhandel. Sklave si vun afrikaneschen Tëschenhändler kaaft ginn an a Brasilien an an d'Karibik weider verkaaft ginn. Zousätzlech huet sech zu Benguela den Elfebeen-, Wuess- an Hunneghandel entwéckelt.
Trotzdeem war d'portugisesch Presenz am haitegen Angola déi meescht Zäit haaptsächlech op d'Küst limitéiert. Et goufen net vill portugisesch Siidler, a mat e puer Ausnamen hunn d'Portugise sech och nëmme fir den Handel intresséiert a sech net an déi sozial a politesch Dynamik vun den ursprénglechen Awunner agemëscht. Et gouf keng richteg Grenzen; den Angola u sech huet nach net wierklech existéiert.
Am 19. Joerhonnert huet de Portugal méi eescht Ustrengungen ënnerholl, fir an d'Banneland ze goen. De Portugisen hir Intentioun war manner d'Besetze vum Territoire, a méi d'Etabléiere vu enger de facto Herrschaft, déi et hinne géif erlaben Handelsnetzer z'etabléieren an e puer Siidlungen opzeriichten. An deem Kontext si s'och laanscht d'Küst weider südlech erofgaangen an hunn do Moçâmedes gegrënnt. Am Laf vun där Expansioun si s'och mat verschiddenen afrikanesche Vëlker a Konflikt geroden.
Fir d'Besetze vum Territoire huet Portugal sech eréischt am leschte Joerzéngt vum 19. Joerhonnert, wärend dem europäeschen "Wettlaf ëm Afrika", besonnesch no der Berliner Konferenz am Joer 1884, intresséiert. Eng Rei Militärexpeditioune goufen organiséiert. Dat war eng Viraussetzung fir den Territoire ze kréien, dee méi oder wéineger deem vum haitegen Angola entsprécht. Allerdéngs waren och 1906 nëmmen ongeféier 6 % vun deem Territoire besat, an d'Militärcampagnë si weidergaangen. An der Mëtt vun den 1920er Jore waren d'Limitte vun der Kolonie festgeluecht, an déi lescht Resistenz an de fréien 1940er Joren néiergeschloen. Vun deem Zäitpunkt un, kann ee vum Angola als fest definéiert territorial Entitéit schwätzen.
De Wee fir an d'Onofhängegkeet an ëmmer méi staark Spannungen
1961 hunn d'FNLA an den MPLA, déi an den Nopeschlänner baséiert waren, op e puer Fronte Guerilla-Campagne géint d'Portugise gefouert. De Portugisesche Kolonialkrich, zu deem och den Onofhängegkeetskrich am Angola gehéiert huet, huet bis 1974 gedauert. An deem Joer ass de portugisesche Regime bei engem lénksgeriichte Putsch zu Lissabon, der sougenannter Oeillets-Revolutioun, gestierzt ginn. Déi meescht vun de 500.000 portugiseschen Angolaner sinn an de Woche virun oder no der Onofhängegkeetserklärung aus dem Land geflücht. Portugal huet en neit Land hannerlooss, deem seng Bevëlkerung haaptsächlech aus Ambundu, Ovimbundu a Bakongo bestanen huet. D'Majoritéit vun der qualifizéierter Aarbechtskraaft an der Verwaltung, der Landwirtschaft an an der Industrie ware bis dohi Portugisen, déi am Angola gelieft hunn. Wéi si bal all geflücht waren ass déi national Wirtschaft an d'Rezessioun gerutscht.
Déi südafrikanesch Regierung ass am Angola aktiv gi fir der chineesescher Presenz am Angola entgéintzewierken. Si hat Angscht, aus dem Konflikt kéint eng lokal Kampfplaz vum Kale Krich ginn. 1975 huet de südafrikanesche Premierminister d'Operatioun "Savannah" autoriséiert. Déi hat als Schutzmoossnam fir Ingenieuren ugefaangen, déi d'Staumauer zu Calueque gebaut hunn, nodeems opsässeg UNITA-Zaldoten de Schantjen iwwerholl haten. D'Südafrikaner hu gefaart, d'Staumauer, déi si finanzéiert haten, wier a Gefor. Si hunn eng Trupp op Calueque geschéckt, mä d'Operatioun Savannah ass séier eskaléiert well et keng formell Regierung am Angola gouf an domat keen déi genee Autoritéitsgrenze kannt huet. Südafrika huet Dausende vun Zaldote misse schécken an ass schlussendlech a Konflikt mat de kubaneschen Truppe geroden, déi d'MPLA op der Plaz ënnerstëtzt hunn.
Onofhängegkeet vum Angola
No der Portugisescher Revolutioun zu Lissabon an dem Enn vum angolaneschen Onofhängegkeetskrich hunn den MPLA, d'FNLA an d'UNITA de 15. Januar 1975 d'Alvor-Ofkommes ënnerschriwwen. Am Juli 1975 huet den MPLA d'FNLA mat Gewalt aus der Haaptstad Luanda geheit, an d'UNITA huet sech fräiwëlleg an hir Bastioun an de Süden zeréckgezunn. Bis August ass et dem MPLA gelongen, 11 vun de 15 Provënzhaaptstied ënner seng Kontroll ze bréngen, dorënner Cabinda a Luanda. D'südafrikanesch Regierung ass den 23. Oktober intervenéiert, andeems se tëscht 1.500 an 2.000 Zaldoten aus Namibia an de Süde vum Angola geschéckt huet, fir d'FNLA an d'UNITA z'ënnerstëtzen. Gläichzäiteg huet Zaire probéiert, eng Kinshasa-frëndleche Regierung z'etabléieren an den MPLA ze konterkaréieren, andeems Panzerween, Fallschiermsprénger an dräi Infanteriesbataillonen als Ënnerstëtzung fir d'FNLA an den Angola geschéckt goufen. Bannent dräi Wochen haten d'Zaldoten aus Südafrika a vun der UNITA fënnef Provënzhaaptstied eruewert, dorënner Novo Redondo a Benguela. Als Äntwert op déi südafrikanesch Interventioun huet Kuba 18.000 Zaldoten als Deel vun der grousser Militäroperatioun "Carlota" geschéckt, fir dem MPLA ze hëllefen. Ursprénglech hat Kuba der MPLA 230 Militärberoder zur Säit gestallt, éier Südafrika intervenéiert ass. D'Amësche vun de Kubaner war decisiv am Zeréckstousse vun de Südafrikaner an der UNITA. D'FNLA ass parallel dozou no der Schluecht vu Quifangondo verjot ginn an huet sech missen an de Zaire zeréckzéien. D'Néierlag vun der FNLA huet et dem MPLA erméiglecht, seng Kontroll iwwer d'Haaptstad Luanda ze festegen.
Den Agostinho Neto, de Leader vum MPLA, huet den 11. November 1975 d'Onofhängegkeet vun der Portugisescher Iwwerséiprovënz Angola als Volleksrepublik Angola ausgeruff. Zu Huambo huet d'UNITA d'Onofhängegkeet vun der Sozialdemokratescher Republik Angola erkläert, an d'FNLA huet déi Demokratesch Republik Angola zu Ambriz ausgeruff. De FLEC, vun der franséischer Regierung bewaffent an ënnerstëtzt, huet d'Onofhängegkeet vun der Republik Cabinda zu Paräis ausgeruff. D'FNLA an d'UNITA hu sech den 23. November alliéiert an eng Koalitiounsregierung mat Sëtz zu Huambo gebilt. Kopresidente waren den Holden Roberto an de Jonas Savimbi.
1975 an 1976 hu sech déi meescht auslännesch Acteuren aus dem Angola zeréckgezunn, mat der Ausnam vun der Kubaner. Déi lescht portugisesch Zaldoten hunn d'Land 1975 verlooss, a Südafrika huet seng Truppen am Februar 1976 ofgezunn. Am Géigesaz dozou huet Kuba seng Truppe vu 5.500 Mann am Dezember 1975 op 11.000 Mann am Februar 1976 verstäerkt. Schweden huet Mëtt der 1970er souwuel der namibescher SWAPO wéi och der MPLA humanitär Hëllef geleescht, a reegelméisseg d'Fro vun der UNITA an de politesche Verhandlungen tëscht den zwou Beweegungen op den Dësch bruecht.
USA an de Clark Amendment
De President vun de Vereenegte Staaten, den Gerald Ford, huet den 18. Juli 1975 eng heemlech CIA-Aktioun geneemegt fir der UNITA an der FNLA ze hëllefen, obwuel Vertrieder vum amerikaneschen Ausseministère an der CIA dogéint waren. Ursprénglech huet déi Operatioun 6 Milliounen US-Dollar kascht; mä am Juli ass de Budget ëm 8 weider Milliounen an am August ëm eng weider 25 Milliounen erhéicht ginn.
Zwéin Deeg éier déi Operatioun geneemegt ginn ass huet den Nathaniel Davis, den zweete Staatssekretär, dem Ausseminister Henry Kissinger gesot, datt senger Meenung no d'Geheimhaltung vu sou enger Operatioun net méiglech wier. Den Davis huet − zu Recht, wéi sech spéider erausstelle sollt − virausgesot, datt d'Sowjetunioun hiert Engagement am Angolakrich erhéije géif, wat zu méi Gewalt a méi schlechter Publicitéit fir d'USA géif féieren. Nodeems de Ford d'Operatioun autoriséiert hat ass den Davis zeréckgetrueden. Och dem Davis säi Vertrieder an de Chef vun der CIA am Angola hunn hir Bedenke geäussert.
Wärend enger Missioun an Afrika krut den Dick Clark, en demokratesche Senateur aus dem Iowa, Wand vun der d'CIA-Operatioun. E Reporter vun der New York Times huet den 13. Dezember 1975 en Artikel doriwwer geschriwwen. De Clark huet e Gesetz proposéiert (de "Clark Amendment"), dat all Hëllef fir privat Gruppen, déi militäresch oder paramilitäresch an Angola engagéiert sinn, verbidde sollt. D'Gesetz gouf gestëmmt an dunn ass Israel als Stellvertrieder beim Liwwere vu Waffen u Südafrika agesprongen. Déi zwéi Länner haten doropshin eng laangjäreg Militärallianz.
D'US-amerikanesch Regierung huet den 23. Juni 1976 e Veto géint de Bäitrëtt vum Angola an d'Vereent Natiounen ageluecht. Sambia huet der UNITA den 28. Dezember 1976 verbueden, Attacke vu sengem Territoire aus ze lancéieren, nodeems den Angola mat der MPLA-Regierung virdrun awer UN-Member gi war. D'USA hate kee Veto méi ageluecht, mä sech "aus Respekt virun de Gefiller vun hiren afrikanesche Frënn" enthalen.
Kuba a säin "Vietnam"
1977 hunn den MPLA a seng kubanesch Alliéiert all d'Stied am Süde kontrolléiert, mä d'Stroossen am Süde si reegelméisseg vun der UNITA ugegraff ginn. De Savimbi huet sech bereet erkläert, mat der MPLA eng Zort eenheetlech, sozialistesch Regierung ze bilden, mä hie wollt, datt d'Kubaner sech vir d'éischt zeréckzéien. "De reelle Feind ass de kubanesche Kolonialismus", huet de Savimbi de Reporter erzielt a gewarnt, datt "d'Kubaner d'Land iwwerholl" hätten, mä datt si "fréier oder spéider hiren eegene Vietnam am Angola" géifen erleiden.
Shaba-Konflikt
De 7. Mäerz 1977 hunn ongeféier 1.500 Membere vum Front de libération nationale congolaise (FLNC) d'Shaba-Provënz am Zaire (spéider och nach Katanga-Provënz genannt) vum Angola aus iwwerfall a besat. Den FLNC wollt de Mobutu stierzen, an den MPLA, deen ënner dem Mobutu senger Ënnerstëtzung fir d'FNLA an d'UNITA gelidden huet, huet näischt gemaach fir déi Invasioun ze verhënneren. Dem FLNC ass et net gelonge Kolwezi, d'wirtschaftlecht Häerz vu Zaire, z'erueweren, mä konnt aner Stied ënner seng Kontroll bréngen. D'Arméi vum Zaire ass ouni Problem geschloe ginn an den FLNC konnt weider avancéieren. Den 2. Abrëll huet de Mobutu d'Organisatioun fir afrikanesch Eenheet ëm Hëllef geruff. Aacht Deeg méi spéit huet déi franséisch Regierung 1.500 marokkanesch Zaldoten op Kinshasa geschéckt. Zesumme mat der Arméi vu Zaire, der FNLA, an egyptesche Pilote konnte si den FLNC zeréckdrängen. Am Abrëll 1977 hunn déi lescht Rebellen zesumme mat ville Flüchtlingen de Zaire verlooss a sinn an den Angola an a Sambia gaangen.
De Mobutu huet dem MPLA an der kubanescher an der sowjetescher Regierung virgeworf, Komplizen an deem Krich gewiescht ze sinn. Wärend den Neto den FLNC tatsächlech ënnerstëtzt huet, war der MPLA-Regierung hir Bedeelegung eng Äntwert op dem Mobutu seng unhalend Ënnerstëtzung vun der FNLA am Angola. D'Regierung vum Jimmy Carter war net iwwerzeegt, datt Kuba un deem Konflikt bedeelegt gewiescht war, an huet dem Mobutu nëmme 15 Milliounen US-Dollar un net-militärescher Ënnerstëtzung ugebueden. Dës amerikanesch Scheiheet huet e Rapprochement tëscht Zaire a Frankräich provozéiert. Frankräich ass no der Interventioun de gréisste Waffeliwwerant vu Zaire ginn. Den Neto an de Mobutu hunn den 22. Juli 1977 e Grenzaccord ënnerschriwwen.
Den 11. Mee 1978 huet den FLNC d'Provënz Shaba op en Neits iwwerfall a bannent zwéin Deeg och Kolwezi kontrolléiert. Bei der éischter Invasioun haten d'Amerikaner de Kubaner nach gegleeft, datt si näischt domat ze dinn hätten, an dofir krut de Mobutu net vill Hëllef aus Washington. Bei där zweeter Invasioun awer huet dem Jimmy Carter seng Regierung de Kubaner virgehäit, hir Fanger am Spill ze hunn. Wéi de Mobutu dës Kéier nees no Hëllef gefrot huet, hunn d'Amerikaner zesumme mat de Fransousen an de Belsch Zaldote geschéckt, fir d'Invasioun zeréckzedrängen. Et war déi éischt militäresch Zesummenaarbecht tëscht Fransousen an Amerikaner zënter dem Vietnamkrich. D'franséisch Friemelegioun huet Kolwezi no enger Schluecht vu siwen Deeg zeréckeruewert. Den FLNC huet sech dunn a Sambia zeréckgezunn.
Nitistas
Ëm 1975 hunn déi intern Streidereien am MPLA ugefaangen, e gréissere Problem fir dem Neto seng Kontroll iwwer d'Partei ze ginn. Hien huet dem Inneminister Nito Alves d'Aufgab ginn, géint d'Dissidente virzegoen, wat deen dunn och gemaach huet. Gläichzäiteg konnt den Alves duerch d'Kontroll vun den nationalen Zeitungen an der Televisioun säin eegenen Afloss ausbauen. Am Oktober 1976 ass den Alves op Besuch an d'Sowjetunioun gaangen an et ass méiglech, datt hien deemools vun de Sowjet Ënnerstëtzung fir e Putsch géint den Neto zougesot krut. Wéi den Alves zeréckkomm ass war den Neto scho mësstrauesch, well den Alves ëmmer méi mächteg ginn ass. Hien huet probéiert, den Alves a seng Unhänger, d'"Nitistas", ze neutraliséieren. Den Neto huet d'Vollversammlung vum zentrale Comité vum MPLA aberuff. Do huet hien d'Parteilinn formell als marxistesch-leninistesch bezeechent, den Inneministère ofgeschaf (vun deem den Alves Minister war) and eng Enquêtëkommissioun etabléiert. Hien huet déi Kommissioun benotzt, fir géint d'Nitistas virzegoen, a huet hir den Uerder ginn, bis Mäerz 1977 e Bericht virzeleeën. Den Alves a säi politeschen Alliéierten, de José Van Dunem, hunn ugefaangen e Staatsstreech géint den Neto ze plangen.
Si hu geplangt, den Neto den 21. Mee verhaften ze loossen, éier hie bei engem Treffe vum Zentralcomité géif ukommen an éier d'Kommissioun hire Bericht iwwer d'Aktivitéit vun den Nitistas géif virleeën. Den MPLA awer huet d'Plaz vum Treffe kuerzfristeg geännert, an dee Plang ass duerchernee geroden. Den Alves ass trotzdeem op dat Treffe gaangen an huet sech der Kommissioun gestallt. D'Kommissioun huet hire Rapport presentéiert an dem Alves virgeworf, déi intern Streidereien ze verschäerfen. Den Alves huet zeréckgeschloen an den Neto denoncéiert, well hien den Angola net mat der Sowjetunioun alignéiert hätt. No zwielef Stonnen Debattéieren huet d'Partei mat 26 géint 6 Stëmmen entscheet, dem Alves an dem Van-Dunem hir Mandater ewechzehuelen.
Fir den Alves an de Coup z'ënnerstëtzen ass de 27. Mee déi 8. Brigade vun der Arméi an de Prisong vu Luanda agebrach, wou si d'Giischtercher ëmbruecht an iwwer 150 Nitistas befreit hunn. Si huet d'Radiostatioun ënner hir Kontroll bruecht an hire Putsch annoncéiert, wou si sech den "MPLA-Aktiounskommitee" genannt huet. D'Brigade huet de Bierger gesot, si sollten hir Ënnerstëtzung weisen andeems se virun de Presidentepalais demonstréiere ginn. D'Nitistas hunn zwéi vum Neto senge Genereel gefaange geholl, mä den Neto hat seng Operatiounsbasis vum Palais an de Verdeedegungsministère verluecht, well hien Angscht viru sou engem Opstand hat. Kubanesch Truppen, déi dem Neto géigeniwwer loyal bliwwe waren, hunn de Presidentepalais an um 13h30 och d'Radiostatioun zeréckeruewert. Wärenddeem hunn d'Nitistas siwe Perséinlechkeeten aus Regierung a Militär gefaangen, vun deenen der sechs ëmbruecht goufen.
Tëscht November a Mee huet d'Regierung Zéngdausende vermeintlech Nitistas verhafte gelooss. Hinnen ass viru geheime Geriichter ënner der Kontroll vum Verdeedegungsminister Iko Carreira de Prozess gemaach ginn. Déi Leit, déi schëlleg gesprach goufen, dorënner de Van-Dunem an de Chef vun der 8. Brigade, goufen erschoss an heemlech begruewen. Op d'mannst 2.000 Unhänger oder vermeintlech Unhänger vum Nito Alves sinn nom gescheiterte Putsch vun de Kubaner an der MPLA ëmbruecht ginn; e puer Schätzunge behaapte souguer, et wieren der 70.000 gewiescht.
Polminhac
Polminhac  ass eng Gemeng am franséischen Departement Cantal an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Angolanesche Biergerkrich
Nitistas
De Putschversuch hat e laangjäregen Effekt op déi angolanesch diplomatesch Bezéiungen. Den Alves war géint dem Neto seng Auslandspolitik, déi ënner anerem fir d'Net-Alignéieren a Reformismus stoung. Hien hat sech agesat fir eng méi staark Bezéiung mat der Sowjetunioun, där den Alves et erlabe wollt, eng eege Militärbase am Angola opzebauen. Den Alves an den Neto hunn Allenzwéi gegleeft, d'Sowjetunioun wier géint den Neto. D'kubanesch Truppen haten dem Neto aktiv derbäi gehollef, de Putsch néierzeschloen. De kubanesche Verdeedegungsminister Raúl Castro huet 4.000 zousätzlech Zaldoten an d'Land geschéckt, fir weideren Dissens am MPLA ze verhënneren an huet sech mam Neto am August getraff, fir seng Solidaritéit ze weisen. Gläichzäiteg ass dem Neto säi Mësstrauen der sowjetescher Leedung géigeniwwer gewuess an d'Bezéiungen zur UdSSR hu sech degradéiert. Am Dezember huet den MPLA säin éischte Parteikongress gehalen a sengem Numm de Bäisaz "Aarbechterpartei" ginn. De Putschversuch vun den Nitistas war e schwéiere Schlag fir d'Memberschaft vum MPLA. 1975 hat d'Organisatioun nach 200.000 Memberen, nom éischte Parteikongress waren et der nëmmen nach 30.000.
Ersetze vum Neto
D'Sowjetunioun wollt eng permanent Militärbasis am Angola ariichten, wat den Neto awer trotz bestännegem sowjetesche Lobbying net erlaabt huet. Well den Alves net méi disponibel war, huet d'Sowjetunioun dunn de Premierminister Lopo do Nascimento als Géigekandidat vum Neto ënnerstëtzt, fir den MPLA ze leeden. Den Neto huet séier reagéiert an huet et fäerdeg bruecht, datt den Zentralcomité dem Nascimento seng Plazen als Premierminister, Sekretär vum Politbüro, Direkter vun der Nationaler Televisioun a vum Jornal de Angola ewechgeholl huet. Herno sinn d'Plaze vum Premierminister a vum Vizepremierminister einfach komplett ofgeschaf ginn.
Den Neto huet d'ethnesch Zesummesetzung vum Politbüro diversifizéiert, andeems hien nei Leit erabruecht huet, dorënner och de José Eduardo dos Santos. Wéi hien den 10. September 1979 gestuerwen ass, huet den Zentralcomité eestëmmeg fir den dos Santos als President gestëmmt.
1980er Joren
Ënner dem dos Santos senger Leedung sinn angolanesch Truppen den 31. Oktober fir d'éischt Kéier iwwer d'Grenz mat Namibien getratt fir an de Kavango ze goen. Namibien ass deemools nach vu Südafrika verwalt ginn. Een Dag méi spéit huet den dos Santos en Net-Aggressiounspakt mat Sambia a Zaire ënnerzeechent. An den 1980er hu sech d'Kämpf am Südoste vum Angola geographesch verbreet. Do ass schonn an den 1970 vill lass gewiescht well de SWAPO a kongoleesesch Kämpfer do aktiv waren. D'südafrikanesch Regierung huet reagéiert, andeems se Zaldoten an den Angola geschéckt huet a sech vun 1981 bis 1987 am Krich engagéiert huet. Dat huet d'Sowjetunioun dozou beweegt, tëscht 1981 an 1986 eng massiv Militärassistenz un den MPLA ze liwweren. 1981 huet den Chester Crocker eng Politik ausgeschafft, an där d'Onofhängegkeet vun Namibia un de Réckzuch vun de kubaneschen Truppen an de Fridden am Angola geknäppt war. De Crocker war "Assistant Secretary of State for African Affairs" am nei gewielten US-President Ronald Reagan senger Verwaltung.