cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Phobos (Mound)
Fuerschung
Den 8. November 2011 hat Russland d'Missioun Fobos-Grunt gestart, déi op Phobos Buedemprouwe sammelen an op d'Äerd zeréckbrénge soll. China hat sech un dëser Missioun mat enger eegener Marssond Yinghuo-1 bedeelegt. D'Zündung vum Dreifwierk, déi d'Sond aus dem Äerdorbit op Marskurs brénge sollt, war schifgaangen. . De 15. Januar 2012 ass d'Sond an der Äerdatmosphär iwwer dem Ostpazifik vergloust. Weider sinn Missioun Prime vun der Canadian Space Agency mat zwou Sonden an d'Missioun Asaph vun der NASA geplangt.
No Fotoe vum Phobos goufen 1971 duerch Mariner 9, 1977 duerch Viking 1, 1988 duerch Fobos 2 an 1998 souwéi 2003 duerch Mars Global Surveyor gemaach.
Fir den 1980 gefalene Meteorit Kaidun gouf Phobos als méigleche Mammekierper virgeschloen. Sollt dat de Fall sinn, géif Phobos haaptsächlech aus engem kuelegen CR-Chondrit-Material bestoen.
Geoffrey Chaucer
Den Geoffrey Chaucer, gebuer ëm 1343, warscheinlech zu London, a gestuerwen, warscheinlech de 25. Oktober 1400, zu London, war en englesche Schrëftsteller an Dichter, deen als Auteur vun de Canterbury Tales berüümt ginn ass. An enger Zäit, an där d'englesch Dichtung zu engem groussen Deel nach op Latäin, Franséisch oder Anglonormannesch geschriwwe gouf, huet den Chaucer d'Sprooch vum Vollek benotzt, an huet domat d'Mëttelenglescht zu enger Literatursprooch erhuewen.
Säi Liewen
Den Chaucer koum aus enger räicher Londoner Wäinhändlerfamill. Déi éischt schrëftlech Ernimmung vu sengem Numm fënnt een 1357 am Haushaltsbuch vun der Gräfin vun Ulster, Elizabeth de Burgh, der Fra vum Prënz Lionel vun Antwerpen. De Lionel, e Jong vum Kinnek Edward III., war ee vun de Cheffe vun der Arméi déi 1359 a Frankräich agefall ass. Och den Chaucer huet als Zaldot deelgeholl, a gouf 1360 bei Reims fir eng kuerz Zäit vun de Fransouse gefaange geholl, mä fir 16 £ nees fräikaaft. Kuerz drop, an de Friddensverhandlungen zu Calais, stoung hien als Kuréier an den Déngschter vum Lionel. Bis 1366 ass keng geschichtlech Spuer vun him ze fannen. Aus deem Joer ass e Schutzbréif vum Kinnek Charles II. vun Navarra iwwerliwwert, deen dem Chaucer an dräi weidere Begleeder fräit Geleet duerch säi Kinnekräich bis op d'Grenz vu Kastilien zouséchert. An de follgende Jore huet den Chaucer ëmmer nees diplomatesch Missiounen am Optrag vum englesche Kinnek.
1366 huet hie sech mat der Philippa Roet bestuet, enger Dam vum Haff vun der Philippa vum Hainaut an Duechter vum Sir Gilles, genannt "Paon de Roet", dee mat der Suite vun der Philippa an England komm war. Hir Schwëster Catherine Swynford war zanter 1372 d'Mätress, spéider déi drëtt Fra vum John of Gaunt, Herzog vu Lancaster a véierte Jong vum Kinnek. Sou koum et, datt den Chaucer sech an de follgende Joren iwwer de Patronage vum Herzog freeë konnt. Aus dem Bestietnes mat der Philippa goungen op d'mannst zwéi Bouwen, Thomas a Lewis, a warscheinlech zwou Duechteren, Elizabeth an Agnes, ervir. Nëmmen iwwer den Thomas Chaucer ass méi bekannt, well hie gouf spéider ee vun de räichsten a politesch aflossräichste Männer vun England.
Zanter 1367 war den Geoffrey Chaucer Member vum kinneklechen Haushalt, mol als valettus (Kummerdénger), mol als esquier (Knappe), op alle Fall als Member vun enger Trupp vun ëm déi 40 Mann, déi sech allgemeng bei Haff nëtzlech maache sollt. Warscheinlech huet hien och op den Inns of Court, der Londoner Rechtsschoul, studéiert. Vun 1366 bis 1370 gouf hie véiermol a kinneklechem Optrag an d'Ausland geschéckt, an ass dobäi duerch Frankräich, Flandern a warscheinlech och Italie gereest. Et gëtt ugeholl datt den Chaucer 1368 zu Mailand bei der Hochzäit vum Lionel mat der Violante, der Duechter vum Galeazzo II. Visconti, dobäi war; bei dëser Geleeënheet hätt hien de Petrarca an de Jean Froissart getraff, zwee vu senge literaresche Virbiller.
Säin éischte literaresche Verdéngscht war d'Iwwersetzung vum franséische "Roman de la rose" op Mëttelenglesch. Als säin éischt eegent Gedicht gëllt The Book of the Duchess, eng Luefried op d'Blanche, déi éischt Fra vum John of Gaunt, déi 1368 gestuerwe war. Vun 1372 bis 1373 war hien a kinneklechem Optrag zu Genua an zu Florenz. Spéitstens op där Rees huet hien Italieenesch geléiert, a warscheinlech koum hien do och fir d'éischt Kéier a Kontakt mat der Dichtung vum Boccaccio a vum Dante, no där hirem Virbild hie spéider d'Canterbury Tales verfaasse sollt.
1374 gouf hien Douanesinspekter fir Woll-, Pelz- a Liederexport. Woll war zu där Zäit de wichtegsten Exportartikel vun England, a sou war den Chaucer verantwortlech, fir grouss Zomme vu Suen opzedreiwen, mat deenen zu engem groussen Deel de Kinnekshaff finanzéiert gouf. Nieft sengem Beruffsakommes gouf him zanter deem Joer vu sengem Mentor John of Gaunt och eng järlech Apanage vun £10 unerkannt (warscheinlech als Belounung fir The Book of the Duchess), a vum Kinnek Edward III. krut hien op Liewenszäit eng Galloun Wäin pro Dag.
1377 ass hien nees a Frankräich gereest, 1378 op Mailand, fir do mam Despot Bernabò Visconti geheim militäresch Berodungen ze féieren. Aus dem Joer 1380 ass e Geriichtsdokument iwwerliwwert, an deem den Chaucer vum Virworf fräigeschwat gëtt, un enger Bäckersduechter raptus begaange ze hunn. Bis haut streiden d'Fuerscher driwwer, op d'Wuert mat "Vergewaltegung" oder "Entféierung" z'iwwersetzen ass.
No 1382 delegéiert hien d'Aarbecht an der Douane ëmmer méi u seng Stellvertrieder, an 1385 plënnert hien op Kent. Schonn ee Joer méi spéit representéiert hien déi Grofschaft am House of Commons, dem engleschen Ënnerhaus. Seng enk Relatioune mam Kinnekshaff goufen him awer am Joer 1386 zum Verhängnes, wéi d'parlamentaresch Oppositioun sech géint de Kinnek Richard II. an den John of Gaunt duerchsetzt. All seng Ämter goufen him oferkannt. 1387 stierft dem Chaucer seng Fra, an trotz sengem kamouden Akommes kritt hien ëmmer méi Scholden. 1390 gëtt hie vum Richard II. zum clerk of the works ernannt, zum Opsiichter iwwer d'kinneklech Bauprojeten. An där Funktioun gouf hien am September vum selwechte Joer vu Brigangen iwwerfall; verschidde Fuerscher vermudden, datt den Chaucer deen Iwwerfall inszenéiert hätt, fir mat de "geklaute" Sue seng Scholden ze bezuelen. No nëmmen engem Joer huet hien déi Plaz nees verluer. Hie gouf Fierschter an de kinnekleche Bëscher vun North Petherton an der Grofschaft Somerset, an huet och an de Joren duerno, seng Kontakter mam Kinnekshaff oprecht erhalen. An där Zäit sinn och déi meescht vun de Canterbury Tales entstanen.
Wéi den Henry IV., Jong vum John of Gaunt an deem senger éischter Fra Blanche, 1399 op den engleschen Troun koum, goung dem Chaucer seng Pai déck an d'Luucht; e Gedicht dat dem Chaucer zougeschriwwe gëtt, The Complaint of Chaucer to his Purse, gëtt allerdéngs als Hiwäis gedeit, datt d'Suen ni ausbezuelt goufen. Hien ass nees op London geplënnert, wou en awer schonn e Joer méi spéit gestuerwen ass, warscheinlech de 25. Oktober 1400 - dat ass op d'mannst den Datum deen op sengem Graf ze liesen ass; et gouf allerdéngs eréischt am 16. Joerhonnert opgeriicht. Hie gouf an der Westminster Abtei bäigesat, an, ugefaange mam Edmund Spenser goufen zanter 1599 traditionell déi bescht englesch Dichter am sougenannte Poets' Corner ronderëm säi Graf begruewen.
Säi Wierk
Den Geoffrey Chaucer gëllt als Grënner vun der moderner englescher Literatur. Zwar hat am fréie Mëttelalter dat Alenglescht eng räich Literatur Opweises, mä déi Schrëfttraditioun ass mat der Invasioun vun den Normannen 1066 op en Enn gaangen. Vun do u war Franséisch respektiv Anglonormannesch d'Sprooch vun de gehuewenen a gebilte Stänn. Eréischt am 14. Joerhonnert krut d'englesch Sprooch nees méi Prestige, an den Chaucer war ee vun den éischten, dee se nees als Literatursprooch benotzt huet.
Metrik
Déi alenglesch Dichtung berout um germanesche Stafreim, deen en och am Chaucer sengem Wierk geleeëntlech fënnt. Den Chaucer huet aus der literarescher Traditioun vun de romanesche Sproochen den Endreim iwwerholl, mat verschiddene franséischen an italieenesche Gedichtformen experimentéiert a si de grammateschen a rhythmeschen Eegenschafte vun der englescher Sprooch ugepasst. Hien ass fir d'éischt vum franséische Balladevers ausgaangen, dee sech virun allem mam Guillaume de Machaut entwéckelt huet. Am Franséischen huet de Balladevers aus aacht Zeile bestanen, mam Reimschema ababbcbc. A jeeweils dräi Strophen openaner goufen déi selwecht Reimen nees opgegraff. Den Chaucer huet sech a méi kuerze Gedichter wéi "Truth" oder "Gentilesse" strikt un dës Virlag gehalen. Am Italieenesche kann een déi franséisch Balladestroph mam ottava rima vum Boccaccio gläichsetzen. Am Franséischen haten d'Zeile meeschtens aacht, am Italieeneschen eelef Silben (endecasillabo). Den Chaucer huet meeschtens jambesch Pentameter vun zéng Silbe benotzt, a sou dee Vers an d'englesch Dichtung agefouert, deen och duerno am meeschte sollt benotzt ginn.
Andeems hien déi siwent Zeil vun der ottava rima ewechgelooss huet, huet den Chaucer eng Gedichtsform geschaaft, déi spéider als rhyme royal bezeechent gouf, an an der englescher Literatur vill Nofollger fonnt huet. Als Beispill déi éischt Stroph vum "The Parliament of Fowls":
Déi zwou lescht Zeile stellen e sougenannten heroic couplet duer, also zwéi jambesch Pentameter déi am Puerreim gekoppelt sinn. Si bilden d'metresch Grondlag fir déi meescht vun de Canterbury Tales a fir e groussen Deel vun der englescher epescher Dichtung nom Chaucer.
D'"franséisch" Phas (virun 1372)
Als éischt literarescht Wierk vum Chaucer gëllt The Romaunt of the Rose, eng Iwwersetzung vum Roman de la Rose, dem aflossräichsten a längste Gedicht - mat iwwer 22.000 Versen - aus dem spéide franséische Mëttelalter. D'Wierk ass nëmmen deelweis erhale bliwwen, an et ass net kloer, op den Chaucer d'Iwwersetzung iwwerhaapt fäerdeggeschriwwen huet. A Wierksausgabe gëtt de Romaunt, deen 1523 fir d'éischt gedréckt gouf, an dräi Fragmenter ënnerdeelt, déi sech linguistesch zimmlech staark vuneneen ënnerscheeden. Eleng fir d'"Fragment A" (Zeil 1-1705) gëllt den Chaucer sécher als Auteur, beim "Fragment C" ass et ëmstridden, beim "Fragment B" widderluecht. The Romaunt of the Rose ass metresch an och sproochlech nach zimmlech holpereg, mä den Chaucer huet doraus vill Motiver geholl, déi seng spéider Gedichter beaflosst hunn, besonnesch den Dram als Rumm vun engem Gedicht.
ABC ass och eng Iwwersetzung aus dem Franséischen. D'Gedicht vum Guillaume de Deguillevilles ass e Luef vun der Helleger Jongfra; d'Ufanksbuschtawe vun de Strophen entspriechen dem Alphabet.
The Book of the Duchess ass dem Chaucer säin éischt eegent Gedicht. Et ass eng Luefried op d'Blanche, déi éischt Fra vum John of Gaunt déi 1368 gestuerwe war. D'Gedicht ass wuel bei enger vun de Gedenkfeieren, déi de Prënz all Joer zu hirem Doudesdag ofhale gelooss huet, entstanen. Et ass en Dramgedicht no franséischem Virbild a beschreift an der allegorescher Sprooch vun der Dichtung vum Haff d'Trauer vum Witmann.
D'"italieenesch" Phas (1372-87)
The House of Fame gëtt op d'Joer 1380 datéiert, an ass och en Dramgedicht, mä inhaltlech hieft et sech vum Chaucer senger Dichtung däitlech of. Et meandert op en éischte Bléck ouni Zil viru sech hin, mä behandelt a villen Exkursen eng grouss Parti vun Theemen, vum Sënn an Zweck vun der Konscht, Wourecht a Ligen an der Geschichtsschreiwung bis zu wëssenschaftlechen Ausféierungen iwwer d'Wiese vu Schall a Loft. Den Dichter Geffrey ass a sengem Dram am Tempel vun der Venus aus Glas erëm, a liest op enger Messengstafel d'Geschicht vum Fall vun Troja. Vun do dréit hien en Aadler, deen nawell gär schwätzt, bei d'Haus vun der Gëttin Fama, an hien erlieft, wéi si de Ruhm komplett willkürlech verdeelt. Zu gudder Lescht kënnt hien an d'"Haus vun de Rumeuren", dat ganz aus Äscht gebaut ass, a wou e "Mann vu groussem Ausgesinn", deen net weider beschriwwe gëtt, vu komesche Gestalten an den Eck gedréckt gëtt - do brécht d'Gedicht of. Verschidde Motiver - wéi zum Beispill den Aadler - fënnt een am Dante senger Divina Comedia erëm. Ausserdeem ass d'Gedicht voll vu parodistesche Verweiser op antik Auteuren, besonnesch op d'Aeneis vum Vergil, um Ovid seng Metamorphosen an op de Boëthius, soudatt et vu Kritiker dacks als literaturtheoreetesch Ofhandlung gelies gëtt.
Dem Boëthius säi Wierk De Consolatione philosophiae ("Vum Trouscht vun der Philosophie") huet den Chaucer och ëm 1390 als Boece an d'Englescht iwwerdroen. Et ass an enger Handschrëft aus dem fréie 16. Joerhonnert erhalen.
Anelida and Arcyte behandelt déi onglécklech Léift vun der armeenescher Kinnigin Anelida zum thebeschen Adlegen Arcyte. Den zentralen Deel vun deem Gedicht, dat net fäerdeg gouf, ass de Lamento vun der Anelida. Deen dramatesche Monolog stellt hir Befindlechkeet immens eloquent duer, an ass mat Introductioun, Stroph, Géigestroph an Epode streng symmetrisch strukturéiert. Verschidden Deeler vun Anelida and Arcyte - wéi zum Beispill d'So vun de Siwe géint Theben - fënnt ee beim Statius Thebais, d'Klo vun der Léift ass virun allem e franséische Genre, zudeem weist d'Erzielsituatioun däitlech den Afloss vum Boccaccio sengem Wierk Teseide, mä déi eigentlech Geschicht ass vum Chaucer selwer.
Musée du Luxembourg
De Musée du Luxembourg war e fréieren Nationalmusée zu Paräis. E gouf 1818 op Uerder vum Louis XVIII. an der Galerie Médicis vum Palais du Luxembourg, déi vum Rubens dekoréiert gi war, ugeluecht.
Et war den éischte permanente Musée a Frankräich. E gouf 1886 an d'Orangerie vum Palais verluecht.
Geoffrey Chaucer
D'"italieenesch" Phas (1372-87)
The Parliament of Fowls (D'Parlament vun de Vigel) ass e weidert Dramgedicht. Déi honnert Strophen am rhyme royal weisen éischt Beleger fir de Vältesdag als Fest vun der Léift. Wéi och am The House of Fame ass den Erzieler en Dichter, deen ëmsoss versicht, an ale Bicher eppes iwwer d'Léift ze léieren. Gebéckt iwwer Somnium Scipionis - dem Dram vum Scipio aus dem Cicero senger De re publica - schléift den Dichter an, a gëtt am Dram vum Scipio selwer an de Gaart vun der Léift gefouert. Do hu sech d'Vigel ënner dem Virsëtz vun der Gëttin Nature zur Balz afonnt. Eng Aadlerdamm ka sech tëscht dräi Freieren net entscheeden a gëtt vun der Gëttin ënnerbrach, déi d'Verhandlungen zur Partnerwal mat den anere Vigel ophëlt. Dobäi plädéieren d'Dauwe fir éiweg trei ze sinn, de Kuckuck steet fir d'Promiskuitéit. Dem Chaucer seng Allegorie gëtt dacks als Geleeënheetsgedicht fir d'Hochzäit vum Kinnek Richard II. mat der Anne vu Béimen gedeit.
Paris-Roubaix 1907
Déi 12. Editioun vu Paris-Roubaix gouf den 31. Mäerz 1907 gefuer an de Fransous Georges Passerieu konnt d'Course fir sech entscheeden. D'Streck hat 270 km an 56 Coureure waren um Depart.
Musée du Luxembourg
1939 gouf e mam Musée national d'Art moderne ersat.
Am Gebai ginn haut reegelméisseg temporär Konschtaustellungen organiséiert.
Geoffrey Chaucer
D'"italieenesch" Phas (1372-87)
Am Troilus and Criseyde gëtt d'Léift net allegoresch verkläert, mä an hirer psychologescher Komplexitéit an zimmlech moderner Weis beliicht. De Versepos, och am rhyme royal gehalen, huet als Theema d'Léift vum trojanesche Prënz Troilus an der Criseyde (Cressida). Mat der Hëllef vun hirem Monni Panderus kann den Troilus d'Häerz vun der Criseyde gewannen, mä verléiert si schlussendlech un de griichesche Kriger Diomedes. Um Enn vum Gedicht gëtt den Chaucer jonke verléifte Koppelen de Rotschlo, sech net der Léift op Äerden zouzewennen, mä der himmlescher Léift zu Gott; déi Ausso ass wéi dat ganzt Gedicht däitlech vun der Philosophie vum Boëthius markéiert. Dat direkt Virbild war awer Il Filostrato (ëm 1340) vum Boccaccio.
12 Angry Men (Film 1957)
12 Angry Men ass en US-amerikanesche Geriichtsfilm aus dem Joer 1957 deen op um Drama Twelve Angry Men vum Reginald Rose baséiert.
Geoffrey Chaucer
D'"italieenesch" Phas (1372-87)
Am The Legend of Good Women huet den Chaucer verloossene Fraen an der Geschicht an an der Mythologie geduecht, an och den "Hellege" vum Cupido; déi Thematik fënnt een och beim Ovid (Epistulae heroidum). Am eenzele gëtt d'Geschicht vun der Kleopatra, der Thisbe, der Dido, der Medea der Hypsipyle, der Lucretia, der Philomele, der Phyllis an der Hypermestra erzielt. De Prolog ass wuel déi éischt epesch Dichtung an der englescher Literatur, déi komplett an heroic couplets verfaasst ass. Dee Vers huet den Chaucer och an de meeschte vu senge Canterbury Tales benotzt.
12 Angry Men (Film 1957)
Synopsis
E Jugendlechen ass ugeklot säi Papp doutgemaach ze hunn. E kënnt zu New York viru Geriicht a beim Prozess mussen déi zwielef Geschwueren decidéieren ob e schëlleg ass oder net. Eelef stëmme fir schëlleg an ee fir net schëlleg. Well de Beschëllegten d'Doudesstrof riskéiert musse si eng eestëmmeg Äntwert ofginn. Den aachte Geschwuerenen, en Architekt dee riicht well do stoen, setzt all Hiewel a Beweegung fir d'Theorie vun der Uklo an e Koup ze werfen. No an no loosse sech déi aner iwwerzeegen, an änneren hir Decisioun.
Geoffrey Chaucer
D'Canterbury Tales
Kuckt och den detailléierten Artikel iwwer d'Canterbury Tales.
Träg
Träg ass eng Uertschaft an der Gemeng Welschbillig am Landkrees Tréier-Saarburg.
Geoffrey Chaucer
D'Canterbury Tales
D'Canterbury Tales sinn zum gréissten Deel no 1388 entstanen, am Chaucer senger "englescher" Phas. Säi literarescht Virbild ass awer trotzdeem den Decamerone vum Boccaccio. Aus där Sammlung vun 100 Novellen huet den Chaucer virun allem den Organisatiounsprinzip vun der Rummhandlung iwwerholl; d'Geschichte selwer sinn awer vum Chaucer selwer.
De berüümte Prolog stellt d'Rumm duer, fir dat wat geschitt: den Dichter ass op enger Pilgerfaart bei d'Graf vum hellegen Thomas Becket zu Canterbury. An enger Tavern virun den Diere vu London stéisst hien op 29 aner Leit mam selwechten Zil a schléisst sech hinnen un. De Wiert an der Wiertschaft schléit vir, all Pilger soll op der Hin- a Réckrees zwou Geschichten erzielen, och mam Hannergedanken d'Gäscht bei Laun fir ze Drénken ze halen. Den Chaucer charakteriséiert am Prolog all Pilger a kuerzen awer realistesche Portraiten. Sou entsteet e verklengert Bild vun der englescher Gesellschaft vu senger Zäit, vum Ritter iwwer d'Nonn bis zum Bauer ass all Schicht vertrueden. Eng Pilgerfaart war déi eenzeg plausibel Geleeënheet, wou sou eng faarweg Gesellschaft tatsächlech zouenaner fonnt hätt, a sou erweist sech d'Handlungsrumm als Instrument vun enger realistescher Duerstellung.
Vun de geplangten 120 Erzielungen huet den Chaucer der nëmmen 22 fäerdeg geschriwwen, zwou sinn net fäerdeg ginn. Zwéin Tales (The Parson's Prologue and Tale an The Tale of Melibee) si Prosanovellen, déi aner meeschtens an der Reimform vu jambesche Pentameteren nom Schema aabbcc. Den haitege Standarttext gouf aus verschiddene Manuskripter zesummegedroen, soudatt een 10 Fragmenter ënnerscheede kann, déi zesummenhänken. Verschiddener verweisen inhaltlech op anerer, mä d'ursprénglech Reiefolleg vun den Erzielunge kann net méi ouni Zweiwel rekonstruéiert ginn.
Wëssenschaftleche Wierker
Den Chaucer huet warscheinlech fir säi Jong eng Zort Gebrauchsuweisung fir en Astrolabium geschriwwen (Treatise on the Astrolabe). Déi Schrëft gëllt als Beleg, datt hien och technesch a wëssenschaftlech verséiert war. En astronomescht Wierk mam Titel Equatorie of the Planetis, wat 1952 entdeckt ginn ass, verfollegt verschidden Theeme vum Treatise an ass, sproochlech gesinn, sengem Virgänger änlech. Et ass awer net bewisen, datt dat och vum Chaucer ass.
Iwwerliwwerung a Wierkungsgeschicht
Schonn zu Liefzäite goufen dem Chaucer seng Wierker am In- an Ausland gelueft, ë. a. vum John Gower, Thomas Usk an Eustache Deschamps. No sengem Doud am Joer 1400 huet eng Kanoniséirung vum Chaucer als "Morgenstern vun der englescher Dichtung" ugefaangen, besonnesch duerch den Haffdichter John Lydgate. Dem Chaucer säi Stil gouf dacks imitéiert, verschidden Dichtunge vu sengen Nomaacher hu bis an d'20. Joerhonnert als Chaucer-Originaler gegollt. Seng Wierker goufen an Handschrëfte kopéiert, a mat all Kopie si Feeler, Ännerungen oder dialektal Variatiounen an den Originaltext komm, soudatt op eemol eng grouss Partie verschidde Versioune vun de Canterbury Tales kurséiert sinn. D'Grondlag fir all haiteg Ausgaben ass dat sougenannten Ellesmere-Manuskript, wat ëm 1410 entstanen ass. D ' Hengwrt-Manuskript wat an der walisescher Nationalbibliothéik zu Aberystwyth ze fannen ass, ass warscheinlech nach méi al (ëm 1400) a gouf méiglecherweis souguer vum selwechte Kopist gemaach, wéi d'Ellesmere-Manuskript. Et weist awer Ofweichungen op, déi op eng Zensur schléisse loossen. Sou ass d'Erzielung vun der Fra vu Bath do staark entschäerft.
Am 16. a 17. Joerhonnert ass dem Chaucer seng Berüümtheet ëmmer manner ginn, virun allem well dat Mëttelenglescht wéinst Lautverschiebungen an anere sproochlechen Entwécklungen ëmmer méi onverständlech ginn ass. Den John Dryden huet den Chaucer als "Papp vun der englescher Dichtung" gelueft, a verschidden Tales op Neienglesch iwwersat. D'Meenunge vun de Romantiker iwwer den Chaucer goungen ausenaner. Vill hunn hie wéinst der Urtümlechkeet vu senger Dichtung geschat, anerer, wéi de Lord Byron hu fonnt hie wier "obszön a veruechtenswäert". Am 19. an 20. Joerhonnert goufe seng Wierker zum Géigestand vun der moderner Literaturwëssenschaft. D'Chaucer Society (zanter 1978 New Chaucer Society) gëtt zanter 1868 all Joer eng Anthologie mat Essaien eraus, déi haut den Numm Studies in the Age of Chaucer dréit.
Dat berüümtest Gedicht vun der engleschsproocheger Modern, dem T. S. Eliot säin The Waste Land (1922) fänkt mat enger Referenz un déi éischt Wierder am Prolog vun de Canterbury Tales un:
D'Canterbury Tales goufen och e puermol fir den Theater adaptéiert, als Musical opgefouert a verfilmt, ënner anerem vum Pier Paolo Pasolini (I Racconti di Canterbury, 1972).
Literatur zum Theema
D'Literatur zum Chaucer sengem Wierk ass ganz grouss, net zulescht, well si iwwer Honnerte vu Joren zeréckgeet. All Joer erschéngt an de Studies in the Age of Chaucer eng kommentéiert Bibliographie zum aktuelle Stand vun der Fuerschung. Eng systematesch Online-Bibliographie fënnt een hei op der Chaucer-Säit vun der Harvard-Universitéit.
Paris-Roubaix 1907
De Lëtzebuerger François Faber war néngte ginn.
Nicola Piovani
Den Nicola Piovani, gebuer de 26. Mee 1946 zu Roum, ass en italieeneschen Dirigent a Komponist.
Hien huet bis haut (2016) d'Musek fir iwwer 170 Filmer komponéiert, dorënner fir Filmer vu sou bedeitende Regisseure wéi Marco Bellocchio, Paolo Taviani, Vittorio Taviani, Federico Fellini a Mario Monicelli geschriwwen.
1998 krut hien den Oscar fir d'Musek vum Film La vita è bella vum Roberto Benigni.
Jean Boyer
Mat Jean Boyer kënne follgend Persoune gemengt sinn:
Hansteen (Moundkrater)
Den Hansteen ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit um westleche Rand vum Oceanus Procellarum, nordwestlech vum Krater Billy. De Kraterrand ass nëmmen e bëssi erodéiert, an de Buedem am Zentrum ass duerchplout mat der Charakteristik vun engem Brochbuedemkrater.
Westlech vum Krater leeft parallel zum Kraterrand d'Moundrill Rima Hansteen a südwëstlech läit de Bierg Mons Hansteen.
De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom norwegeschen Astronom Christopher Hansteen (1784–1873) genannt.
Thièvres (Pas-de-Calais)
Thièvres ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Cidade Velha
Cidade Velha (fréier Ribeira Grande), zanter 2005 offiziell (nees) Ribeira Grande de Santiago, ass eng Stiedche mat ronn 12.000 Awunner am Süde vun der kapverdescher Insel Santiago. Se läit direkt um Mier, op enger Héicht vu 5 m.
Et ass déi fréier Haaptstad vun der Insel, a s'ass wéinst hirer historescher Bedeitung zanter 2009 op der Unesco-Lëscht vum Weltkulturierwen agedroen.
Geschicht
1462 huet den Antonio da Noli Ribeira Grande ("groussen Dall") als kleng Garnisoun opriichte gelosss; et war dëst déi éischt Siidlung um Cap Vert an och déi éischt permanent europäesch Siidlung an den Tropen. Dofir goufe Siidler aus Madeira erbäibruecht.
1466 krut se de kinnekleche Monopol op de Sklavenhandel a gouf doduerch schëtzeg ëmmer méi dichteg. Sklaven aus Guinea-Bissau an aus Sierra Leone goufe vun do aus weider a Brasilien an an d'Karibik "verschéckt". Den Dall vu Ribeira Grande war dobäi eng Zort natierleche Prisong. Fir e bessere Präis ze kréien, hunn d'Händler d'Leit nach séier an der Kierch Nossa Senhora do Rossario deefe gedoen.
1532 gouf d'Uertschaft Bëschofssëtz a krut 1572 offiziell den Titel Stad (Cidade). De Vasco da Gama (1497) an de Christoph Kolumbus (1498) hunn op hiren Entdeckungsreesen do Halt gemaach. 1585 an 1586 huet de Sir Francis Drake d'Stad allkéiers iwwerfall.
Am 17. Jorhonner hat Ribeira Grande eng wichteg Roll als Hafe vun der Portugisescher Indien-Armada, als Tëschestopp fir a Brasilien an am Sklavenhandel gespillt. Domat war et 1712 eriwwer, wéi de Fransous Jacques Cassart d'Stad geplëmmt an zerstéiert huet.
Haut ass Cidade Velha e klengt Fëscherduerf, an den Dall lannscht de Floss gëtt fir den Ubau vu Landwirtschaftsprodukter benotzt wéi Zockerrouer, Kokosnëss a Mangoen.
Ziedel
En Ziedel ass e klengt, eenzelt Stéck Pabeier, op dat gewéinlech eng Informatioun geschriwwen ass. Akafslëschte sinn dacks op Ziedele geschriwwen. Och de Knäipziedel ass eng Zort Ziedel.
Adam Pally
Den Adam Saul Pally, gebuer den 18. Mäerz 1982 zu New York City am Bundesstaat New York, ass en US-amerikanesche Schauspiller. Hien huet seng Carrière a Filmer 2007 ugefaangen.
Hie gouf mat senger Roll als Max Blum an der Televisiounsserie Happy Endings (2011-13) bekannt.
Joseph Wolter
De Joseph Wolter, gebuer den 21. November 1896 zu Esch-Uelzecht a gestuerwen de 25. Juni 1976, war e lëtzebuergeschen Affekot.
Hie war vun 1937 bis 1970 President vum Verwaltungsrot vun der Fortuna-Bank.
Den 30 November 1944 gouf hien duerch en Arrêté grand-ducal President vum Conseil d'administration vum 'Office des Sequestres'.
Canton de Sarras
De Canton de Sarras ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Tournon-sur-Rhône, am Departement Ardèche an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Mam Dekret vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.
Klimawandel
De Klimawandel ass eng statistesch signifikativ Variatioun vum Duerchschnëttszoustand vum Klima op der Äerd wärend enger laanger Period (mindestens e puer Joerzéngten). E Klimawandel huet entweeder natierlech Ursaachen oder gëtt vum Mënsch ausgeléist. Zënter dem 20. Joerhonnert ënnergeet d'Äerd nees engem Klimawandel, an zwar der globaler Erwiermung.
Uranus (Planéit)
De Planéit Uranus (planetarescht Symbol: ) ass, vun der Sonn aus gesinn, de siwente Planéit am Sonnesystem a gëtt zu de jupiteränleche Gasplanéite gerechent. Hie gouf 1781 entdeckt an no dem griicheschen Himmelsgott Uranos benannt.
De Gasplanéit ass ënner gënschtegen Ëmstänn ze gesinn, a physikalesch mat dem Neptun vergläichbar. Wat seng Mass ubelaangt, huet hien déi 4. Plaz am Sonnesystem (14 × d'Äerd). Säin Duerchmiesser läit knapps virum Neptun op der drëtter Plaz (nom Jupiter a Saturn).
Geschicht vun der Entdeckung
De Wilhelm Herschel huet de Planéit Uranus den 13. Mäerz 1781 mat engem selwer entwéckelten Teleskop vu sengem Gaart an der englescher Stad Bath aus entdeckt. Den Uranus huet genee an déi vum däitschen Astronom Johann Elert Bode verëffentlecht Titius-Bode-Rei gepasst. D'Harmonie des Himmels vum Johannes Kepler huet sech domat confirméiert.
De Bode huet deemools virgeschloen den neie Planéit nom griichesche Gott Uranos ze deefen. Den Numm huet sech eréischt ëm 1850 duerchgesat a gouf, sou wéi bei de réimeschen Nimm vun den anere Planéiten, der laténgescher Schreifweis ugepasst. Obwuel den Uranus scho fréier observéiert a katalogiséiert gi war, war hien awer net als Planéit erkannt ginn.
De 24. Januar 1986 ass d'Raumsond Voyager 2 laanscht den Uranus geflunn an huet déi meescht haut bekannt Erkenntnesser iwwermëttelt.
Ëmlafbunn
Den Uranus leeft op enger bal kreesfërmeger Ëmlafbunn mat enger Exzentrizitéit vun 0,0457 tëscht Saturn an Neptun ëm d'Sonn. Säi sonnenächste Punkt, de Perihel, läit bei 18,324 AE a säi sonnewäitste Punkt, den Aphel, bei 20,078 AE. Mat bal 3 Mrd. km Ofstand huet huet hien ongeféier déi duebel Distanz zu der Sonn wéi den nächstbannenzege Planéit Saturn. Säi Bunneradius passt genee zu der 1766 formuléierter Titius-Bode-Rei, soudatt d'Entdeckung vum Uranus als Beleeg vum Kepler senger deemoleger Siicht vun enger „Weltharmonie“ gegollt huet.
D'Bunneplang steet mat 0,772° nëmmen e bëssi schréi zur Ekliptik an huet domat am Verglach mat den anere Planéiten déi klengst Inklinatioun. Fir en Ëmlaf ëm d'Sonn brauch den Uranus ronn 84 Joer.
Rotatioun
Den Uranus rotéiert a 17 Stonne 14 Minutten a 24 Sekonnen eemol ëm seng Achs. Wéi bei alle Gasplanéiten blosen an der Héichatmosphär staark Wanden a Rotatiounsrichtung. A südleche Breeten (ongeféier 60°) beweegt sech déi siichtbar Atmosphär vill méi séier an d'Rotatiounsdauer ass do mat 14 Stonnen entspriechend méi kuerz.
Besonnesch ass datt seng Rotatiounsachs bal op sengem Bunnplang läit, hie „wenzelt“ sech gewëssermoossen an dëser virun, wann d'Achs a Richtung Sonn weist. D'Achsschréi gegen d'Bunneplangvertikal ass 97,77°, soudatt den Uranus réckleefeg rotéiert. Als Folleg vun dëser Schréi ass no jiddwer hallwem Ëmlaf eemol d'Nordhallefkugel an eemol d'Südhallefkugel der Sonn zougedréit. Mat Ausnam vun enger schmueler Equatorregioun regéiert dann op de jeeweilegen Hallefkugelen stänneg Dag resp. Nuecht (vergläichbar mat Polardag a Polarnuecht op der Äerd). An der Géigend vun de Pole kann e Sonnendag dofir bis zu engem hallwen Uranusjoer daueren.
Wéi d'Voyager 2 de 24. Januar 1986 laanscht den Uranus geflunn ass, stoung d'Sonn bal iwwer dem Südpol vum Uranus. 2007 louch si bei der Equinoxe kuerz a sengem Equatorplang.
D'Ursaach vun der staarker Achseschréi ass net bekannt. Déi verbreetst Hypothees hëlt eng Kollisioun mat engem grousse Protoplanéit wärend der Genesisphas un.
No Computersimulatioune misst den Uranus wärend senger Genesis an der Bildung vu sengem Mound- a Ranksystem vun zwéin oder méi Himmelskierperen oder vun engem Protoplanéit mat der duebeler Äerdgréisst, getraff gi sinn, fir d'Schréi vum ganzen Uranussystem zu der Ëmlafbunn vum Planéit z'erklären.
Physikalesch Eegenschaften
Den Uranus huet eng fir Gasplanéiten typesch niddreg Dicht vun 1,27 g/cm³. Den Equatorduerchmiesser huet mat 51.118 km dat véierfacht vum Äerdduerchmiesser. Wéinst der séierer Rotatioun, verstäerkt duerch déi niddreg Dicht, huet den Uranus mat engem Polduerchmiesser vun 49.946 km eng däitlech Ofplattung vun 1:44. Hien ass nom Jupiter an dem Saturn den drëttgréisste Planéit aus dem Sonnesystem, awer wéinst senger klenger Dicht manner masseräich wéi den Neptun.
Am Strukturmodell gëtt den Uranus als flëssege Planéit mat enger gasfërmeger ieweschter Schicht oder Atmosphär gekuckt, déi net kloer no ënne begrenzt ass. Well sech den Drock, wann et méi déif geet, iwwer de kritesche Punkt erhéicht, geet de Gasmantel ouni Phaseniwwergank vum gasfërmegen an e flëssegen Zoustand iwwer. Als Uewerfläch gouf deejenege Beräich definéiert, bei deem den Drock 1 bar ass. D'Schwéierkraaft mécht op der Ee-Bar-Fläch ronn 90 % vum Schwéierfeld aus.
Obwuel den Uranus undeelméisseg méi schwéier Elementer (méi schwéier wéi Waasserstoff an Helium) wéi de Jupiter huet, ass seng Dicht wéinst senger klenger Mass a méi klengen Dréck bannenzeg (800 GPa amplaz 3000...4500 GPa) méi kleng wéi déi vum Jupiter.
Iewescht Schichten
D'Haaptbestanddeeler vun der ieweschter Gasmantelschicht si molekulare Waasserstoff mat 82,5 ± 3,3 Vol-%, atomaren Helium mat 15,2 ± 3,3 Vol-% an ongeféier 2,3 Vol-% Methan. D'Masseverhältnes Helium:Waasserstoff ass mat 0,26 ganz no vum urspréngleche Masseverhältnes an der Sonn vun 0,27. Als Niewebestanddeel gëtt et nach Deuterium mat zirka 148 ppm Volumenundeel. Als Aerosole ginn Ammoniakäis, Waasseräis, Ammoniumhydrogensulfid a Methanäis diskutéiert. Waasserstoff ka vun der Äerd aus, am Spektrum vum Sonneliicht, dat duerch d'planetaresch Wolleke gestreet gëtt, nogewise ginn. D'Verhältnes vum Waasserstoff zum Helium konnt duerch d'Refraktioun vun de Radiosignaler vum Voyager 2 duerch d'Atmosphär bestëmmt ginn, wéi d'Sond duerch de Funkschiet vum Planéit geflu war.
D'Sonneliicht gëtt vun der ieweschter Wollekeschicht reflektéiert. Déi läit ënner enger Schicht vu Methangas. Wann dat reflektéiert Liicht duerch Schicht geet, absorbéiert de Methangas de roudelzegen Deel vum Liicht, wärend de bloen Deel ongehënnert passéiere kann. Doduerch erschéngt den Uranus blogréng.
Beim Opbau vun der Atmosphär kënnen dräi Schichten ënnerscheet ginn: D'Troposphär an Héichten tëscht -300 an 50 km an d'Dréck vun 100 bis 0,1 bar. D' Stratosphär läit an Héichten tëscht 50 an 4000 km an d'Dréck hunn 0,1 bis 10−10 bar. D' Thermosphär (Korona) streckt sech vu 4000 km bis op 50.000 km iwwer der Uewerfläch. Et gëtt keng Mesosphär.
Troposphär
D'Troposphär ass den ënneschten an dichten Deel vun der Atmosphär. Mat méi grousser Héicht fällt hir Temperatur erof. Um ënneschten Enn vun der Troposphär, dat ongeféier 300 km ënner dem Ee-Bar-Niveau läit, ass d'Temperatur ongeféier 320 K. Bis zum ieweschte Beräich vun der Troposphär, a 50 km Héicht, fällt d'Temperatur op zirka 53 K erof. Si ëmfaasst bal déi ganz Mass vun der Atmosphär an ass och fir de groussen Deel vun der planetarescher Hëtztstralung (wäit Infraroutstralung) verantwortlech.
D'Wolleke besti warscheinlech aus Partikele vu gefruerenem Methan, dat als waarme Gas aus méi déiwe Lagen eropklëmmt an an de baussenzege Schichte kondenséiert. Et gëtt ugeholl datt déi ënnescht Wolleken aus Waasser bestinn, an déi iewescht éischter aus Methan. D'Wandvitessen hu bis zu 200 m/s respektiv ronn 700 km/h. D'Temperatur ass bei 1 bar ongeféier 76 K (−197 °C), bei 0,1 bar 53 K (−220 °C).
Stratosphär
An der Stratosphär, der mëttlerer Schicht vun der Uranusatmosphär, erhéicht sech am Allgemengen d'Temperatur mat der Héicht. Op der ënneschter Grenz bei 50 km (bei der Tropopaus) sinn et nach 53 K, wärend d'Temperatur a 4000 km Héicht (un der Grenz zu der Thermosphär) schonn 800 bis 850 K sinn. D'Ursaache fir d'Erhëtzung vun der Stratosphär ass d'Absorptioun vu solarer UV- an IR-Stralung duerch Methan an aner Kuelewaasserstoffer, déi sech an dësem Deel vun der Atmosphär als Resultat vun der Methanphotolys bilden. Den Hëtzttransport vun der waarmer Thermosphär kéint och dozou bäidroen. D'Kuelewaasserstoffer besetzen e relativ enke Beräich an Héichte vun 100 bis 280 km. Dobäi ass den Drock ongeféier 10 bis 0,1 mbar an d'Temperature leien tëscht 75 an 170 K.
Ethan an Ethin (Acetylen) tendéieren dozou, am keelsten ënneschte Beräich vun der Stratosphär an an der Tropopaus niwweleg Schichten ze bilden. Si kéinten deelweis fir dat detailaarmt Ausgesinn vum Uranus verantwortlech sinn. D'Konzentratioun vu Kuelewaasserstoffer ass an der Stratosphär vum Uranus iwwer dësen Niwwelen wiesentlech méi niddreg wéi an de Stratosphäre vun den anere Gasplanéiten. Dat an déi schwaach vertikal Duerchmëschung iwwer der Niwwelschicht maachen d'Stratosphär vum Uranus méi duerchsiichteg an als Resultat méi kal wéi déi vun den anere Gasplanéiten.
Ionosphär
D'Ionosphär vum Uranus entsprécht senger Thermosphär zesumme mam ieweschten Deel vun der Stratosphär. Haaptsächlech weess een iwwer d'Ionen duerch Miessunge vum Voyager 2 Bescheed, souwéi duerch Infrarout-Emissioune vum H3+-Ion, déi vun äerdgebonnenen Teleskope festgestallt goufen.
D'Observatioune weisen, datt d'Ionosphär Héichten tëscht 2.000 und 10.000 km besat huet. Si gëtt haaptsächlech vun der UV-Stralung vun der Sonn oprechterhalen an hir Dicht hänkt vun der Sonnenaktivitéit of. D'Aktivitéit vun der Aurora (Polarliicht) ass net sou opfälleg wéi beim Jupiter oder Saturn. Déi iewescht Ionosphär (d'Regioun vun der Thermosphär) ass d'Quell vun der UV-Emissioun vum Uranus, déi als "Daggléien" oder "Elektrogléien" bekannt ass. Si geet genee sou wéi d'IR-Stralung vun der H3+-Ionen nëmme vun der sonnebeliichteter Säit vum Planéit aus. Dëst rätselhaft Phenomeen, dat bei den Thermosphäre vun alle Gasrisen optrëtt, gëtt elo als eng UV-Fluoreszenz vun atomarem a molekularem Waasserstoff gedeit, déi vu Sonnestrale mat enger méiglecher Bedeelegung vu Photoelektronen ugereegt gëtt.
Bannenzegen Opbau
Ënner der dichter, gasfërmeger Waasserstoff-Methan-Hüll besteet den Uranus deelweis aus verflëssegte Gasen, Äis a méiglecherweis engem klengen Gestengskär. D'Gashüll geet duerch d'Kompressioun an eng "Kuuscht" aus Waasserstoff an Helium iwwer, déi zirka 30 % vum Planéiteradius ausmécht. D'Mass vun dëser ieweschter Schicht mécht ongeféier déi 0,5- bis 1,5-fach Äerdmass aus.
Deen eppes méi décke Mantel aus Waasser, Methan an Ammoniak huet méiglecherweis d'Konsistenz vun Äis an huet de gréissten Deel vun der Uranusmass. Dës dicht Flëssegkeet, déi elektresch gutt leetfäeg ass, gëtt heiansdo och Waasser-Ammoniak-Ozean genannt.
Dëse Mantel ëmschléisst e klengen, eventuell flëssege Kär aus Silizium an Eisen mat enger der Äerd vergläichbarer Mass.
Et gëtt ugeholl, datt d'Matière vum Uranus relativ gläichméisseg verdeelt ass. A Bezuch op intern Hëtztquellen ass hien eng Ausnam ënner de baussenzege Planéiten. Et ass aus bis elo ongekläerte Grënn keng Reserv vu Wäermt méi aus der ursprénglecher Kontraktioun a Stofftrennung disponibel. Eng méiglech Erklärung fir d'Feele vun der bannenzeger Hëtztquell besteet doran, datt beim Aschlag, dee seng Rotationsachs gekippt huet, de Groussdeel vun der ursprénglecher bannenzeger Hëtzt verluer goung. No enger anerer Theorie existéieren an den ieweschte Schichten e puer Barrièren, déi d'Konvektioun aus dem Kär behënneren. Seng Energiequell ass nëmmen absorbéiert Sonnestralung, well hie straalt am Ënnerscheed zu den anere Gasplanéiten net méi Wäermt of, wéi hien der vun der Sonn kritt.
Émile V. Schlesser
Den Émile V. Schlesser, gebuer de 26. Juli 1986 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Filmregisseur, Dréibuchauteur, Komponist a Multimediakënschtler.
Uranus (Planéit)
Wieder
Fotoe vu Voyager 2 weisen 1986 am visuelle Spektrum praktesch keng Uewerflächendetailer. Et hat ee bal keng Wollekebänner oder Stierm, wéi een si soss op anere Gasplanéiten observéiere kann, gesinn. Déi a Richtung vun der Rotatioun séier stiermeg Wollekebänner waren nëmme ganz schwaach opfälleg. Eng méiglech Erklärung fir dëst vergläichsweis rouegt Wieder an déi onopfälleg Wollekeformatioune kéint an der schwaacher bannenzeger Hëtztquell vum Uranus leien.
Wärend dem Laanschtfluch vu Voyager 2 stoung d'Sonn iwwer dem Südpol. Trotzdeem war den Uranus aus onbekannte Grënn um Equator méi waarm wéi um sonnege Pol. Doraus haten d'Wëssenschaftler berechent, datt souguer den donkele Pol eppes méi waarm ass wéi deen, wou vun der Sonn ugestralt gëtt. D'Dagestemperaturen an der Atmosphär sinn duerch dës ganz lues Ofkillung – an anerersäits ganz lues Ophëtzung – Bemierkenswert ausgeglach.
Déi südlech Hemisphär kann an zwou Regiounen opgedeelt ginn: Eng hell Polarkap an däischter equatorial Bänner. D'Grenz ass ongeféier bei 45° südlecher Breet. E schmuelt Band, dat de Planéit tëscht dem 45. an 50. südleche Breetegrad ëmspant, ass dat hellste grouss Zeechen op der Uewerfläch vum Planéit. Et gëtt de südleche "Collar" genannt. D'Polarkap an de "Collar" si méiglecherweis eng dicht Regioun vun Methanwolleken. Leider konnten am Ufank vum 21. Joerhonnert, wou d'Regioun vun de Polarkap an d'Siichtfeld koum, d'Hubble-Weltraumteleskop nach d'Keck-Teleskop op Hawaii e „Collar“ oder eng Polarkap an der nërdlecher Hemisphär observéieren. Dofir erschéngt den Uranus asymmetresch: hell an der Géigend vum Südpol an eenheetlech donkel an der Regioun nërdlech vum südlechen "Collars".
An de leschte Jore koum den Uranus sengem Equinoktium ëmmer méi no an domat gëtt d'Nordhallefkugel zouhuelend méi beliicht. Als Folleg vun dëser erhéichter Sonnenastralung weisen nei Fotoe vum Hubble-Weltraumteleskop vill méi staark entwéckelt Bänner a méi héich Wiederaktivitéit an der nërdlecher Hemisphär. Deemno dominéieren an der Atmosphär vum Gasplanéit, trotz senger grousser Distanz vun der Sonn, extreem Joreszäiten. Hie kritt nëmmen ee Véierhonnerstel vun der Sonnewäermt, déi eis Äerd kritt. D'Sonn gesäit vun him aus gesinn wéi eng winzeg Scheif. Trotzdeem stralt si ëmmer nach 1100-mol méi hell, wéi de Vollmound vun der Äerd aus erschéngt.
Biller vum Keck-Observatoire hunn am Joer 2004 gewisen, datt sech Wirbelstierm deelweis iwwer vill Méint laang halen. An der nërdlecher Hemisphär entdeckten d'Fuerscher eng ronn 29.000 km laang Wollekeformatioun. Dat war déi gréisst bis elo observéiert Wollekestruktur. Si hat sech awer schonn e Mount méi spéit nees opgeléist. Méi laanglieweg hat sech e grousse Stuerm an der südlecher Hemisphär gewisen, dee sech schonn zanter e puer Joer aus onbekannte Grënn iwwer fënnef Breetegrade ewech op an of beweegt hat.
Venom (Film 1981)
Venom ass e brittesche Film vum Piers Haggard aus dem Joer 1981 no engem Roman vum Alan Scholefield.
Uranus (Planéit)
D'Magnéitfeld
D'Magnéitfeld vum Uranus ass ongewéinlech an huet d'Form vun engem Quadrupol mat 2 Nord- an 2 Südpolen. E Polpuer ass ëm bal 60° géigeniwwer der Rotatiounsachs gebéit an huet säin Urspronk net am Zentrum vum Planéit, mä ass ëm en Drëttel vum Planéiteradius no Süde hi versat. Méiglecherweis gëtt et duerch Beweegungen an net ze grousser Déift produzéiert, vläicht duerch ioniséiert Waasser. De Neptun hat en änlecht geformten a verréckelt Magnéitfeld, wat dorop hindeit, datt déi staark Ofwäichung näischt mat der Gréisst vun der Achseschréi ze dinn huet. D'Magnéitosphär vum Uranus ass iwwer senger Nuetsäit duerch d'Rotatioun korkenzéieraarteg verwirbelt.
Déi ongewéinlech Geometrie resultéiert an enger héich asymmetrescher Magnéitosphär, bei där d'Stäerkt vum magnéitesche Feld an der südlecher Hemisphär bis zu 0,1 Gauß (10 µT) kleng sinn, an an der nërdlecher Hemisphär bis zu 1,1 Gauß (110 µT) staark ka sinn. Dat duerchschnëttlecht Feld op der Uewerfläch ass 0,23 Gauß (23 µT). Am Verglach dozou ass dat magnéitescht Feld vun der Äerd op béide Pole ongeféier gläich staark, an hire "magnéiteschen Equator" ass bal parallel mat hirem physikaleschen Equator. Den Dipolmoment vum Uranus ass 50-mol méi staark wéi dat vun der Äerd.
Provënzialrot
De Provënzialrot (frz. Conseil provincial) war an der Geschicht vu Lëtzebuerg eng mëttelalterlech juristesch-administrativ Institutioun, déi bis an d'19. Joerhonnert, wéi Lëtzebuerg eng eege Constitutioun krut, existéiert huet. Am Verlaf vun der Zäit, sinn d'Kompetenzen an d'Funktiounsweis vum Provënzialrot vun den ënnerschiddlechen Herrschaften zu Lëtzebuerg ëmmer erëm ugepasst ginn.
Uranus (Planéit)
D'Magnéitfeld
Zum Magnéitosphär gehéieren och gelueden Deelercher: Protonen an Elektronen an e klengen Deel un H2+ Ionen. De Partikelfloss ass héich genuch, fir e Verdonkelen oder eng Erosioun vu Mounduewerflächen an engem astronomesch kuerzen Zäitraum vun 100.000 Joer ze bewierken. Dat kéint d'Ursaach fir déi eenheetlech donkel Fierwung vun de Mounden an de Réng sinn.
Provënzialrot
Grënnung am Mëttelalter
De "Conseil de Sa Majesté ez pays Duché de Luxembourg et Comté de Chiny", méi geleefeg "Conseil Provincial" genannt, war eng iwwergeuerdnet Autoritéit an en Appelgericht fir den ale Lëtzebuerger Territoire. D'Grënnung vum Provënzialrot geet zeréck op d'Zäit vun der Gräfin Ermesinde.
Neizäit
Op Initiativ vum Karel V. gouf de Provënzialrot am Joer 1531 reforméiert.
Uranus (Planéit)
D'Magnéitfeld
Den Uranus hat beim Laanschtfluch vu Voyager 2 relativ gutt entwéckelt Auroraen, déi als hell Béi ëm déi magnéitesch Pole gesi goufen. Den Hubble Space Telescope konnt am Joer 2011 kleng ronn Auroraen op der Uranus-Dagsäit observéieren, déi nëmme wéineg Minutten ugedauert haten. Doma hunn sech d'Uranus-Auroraen zanter dem Laanschtfluch vu Voyager 2 däitlech verännert, wat wuel domat zesummenhänkt, datt d'Planéitenachs an domat d'Magnéitfeld zu der Sonn anescht orientéiert sinn wéi beim Laanschtfluch.
Ranksystem
Den Uranus ass wéi all Gasris am Sonnesystem vun enger Mass vu klenge Kierper an Deelercher ëmginn, déi de Planéit a senger Rotatiounrichtung ëmkreesen a mat hire verschiddenen dicht beluechten Ëmlafbunnen e System vu konzentresche Réng bilden. Déi si meeschtens an der Equatorhéicht vum Planéit an haaptsächlech bannenzeg vun der Roche-Grenz.
Venom (Film 1981)
Ëm wat geet et am Film?
De Jacques Müller a seng Frëndin Louise plangen engem räichen Hotelier säin Enkelkand z'entféieren…
Uranus (Planéit)
Ranksystem
De Planéiterank vum Uranus gouf den 10. Mäerz 1977 vum James L. Elliot, Edward W. Dunham an dem Douglas J. Mink mam Kuiper Airborne Observatoire entdeckt. D'Entdeckung war e Glécksfall. Si plangten d'Bedeckung vum Stär SAO 158687 duerch den Uranus z'observéieren, fir d'Atmosphär an den Duerchmiesser z'ënnersichen. Bei der Analys vun hiren Observatiounen hu si feststallt, datt de Stär kuerz vir an no der eigentlecher Bedeckung zousätzlech jee fënnefmol kuerzzäiteg verschwonnen ass. Si hunn doraus ofgeleet, datt et e Ranksystem ëm de Planéit muss ginn. D'Réng goufen direkt vu Voyager 2 fotograféiert, wou d'Sond am Joer 1986 laanscht den Uranus geflunn ass. Et war nom Ranksystem vum Saturn dat zweet, dat am Sonnesystem entdeckt gouf.
Uranus huet wéi de Jupiter e ganz rengt an däischter Ranksystem. Wat d'Gréisst vun den Deelercher betrëfft, besteet et wéi beim Saturn souwuel aus graffe Partikelen a Stécker mat bis zu 10 Meter Duerchmiesser, wéi och aus rengem, awer undeelméisseg winzegem Stëbs. An der Moyenne sinn d'Deelercher méi grouss wéi déi vun de Saturnréng, an der d'Zomm sinn si awer vill manner. Mat Voyager 2 gouf festgestallt, datt d'Totalmass vun den Uranusréng manner ass wéi Deelerchersmass an der Cassinescher Deelung vun de Saturnréng. Opfalend zu anere Gasplanéiten sinn d'Réng zimmlech schmuel, mä schaarf begrenzt an duerch grouss eidel Raim vuneneen getrennt. Net all seng Réng sinn kreesfërmeg oder leien an der Equatorhéicht vum Uranus. Den hellste vun hinnen – vum Uranus aus den eeleften – gët mam griichesche Buschstaf Epsilon (ε) gezeechent. A sengem dem Planéit nächste Beräich ass hien 20 km breet a bal onduerchsiichteg, a sengem dem Uranus wäitesten Ofschnëtt ass hien awer mat 96 km fënnefmol méi breet a fënnefmol sou duerchsiichteg. Déi bannenzeg Mounde Cordelia an Ophelia halen als Schéifermounde den dichten Epsilon-Rank vu bannen a baussen duerch hir Gravitatiounswirkung zesummen.