cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uergelmanufaktur Vleugels
D'Uergelmanufaktur Vleugels vun Hardeheim gouf 1958 vum Uergelbaumeeschter Hans-Theodor Vleugels iwwerhholl. Et war schonn deemools dee wichtegsten Uergelbauatelier an der Region Nordbaden/Nordwürttemberg/Mainfranken.
513 v. Chr.
518 v. Chr. | 517 v. Chr. | 516 v. Chr. | 515 v. Chr. | 514 v. Chr. | 513 v. Chr. | 512 v. Chr. | 511 v. Chr. | 510 v. Chr. | 509 v. Chr. | 508 v. Chr.
Uergelmanufaktur Vleugels
Zanter 1861 goufen zu Hardeheim Uergele gebaut. Fir d'éischt vum Ignaz Dörr an duerno vum Wilhelm Bader a senge Jongen.
Nodeem de Jong vum Hans-Theodor, den Hans-Georg Vleugels 1981 d'Firma iwwerholl hat, huet se sech ëmmer méi vergréissert. Haut schaffen do 30 Leit, an d'VLEUGELS ORGELMANUFACTUR liwwert Uergele ronderëm d'Welt.
Canton de Grenoble-4
Den Haaptuert ass Grenobel.
513 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 513 v. Chr.
D
De Buschtaf D, respektiv d, ass de véierten am laténgeschen Alphabet. Et ass e Konsonant.
Kueben
D'Kueben (Corvus) sinn eng Gattung Vullen aus der Famill vun de Kuebevullen (Corvidae).
Hussigny-Godbrange
Hussigny-Godbrange (Héiseng-Guebereng op Lëtzebuergesch), ass eng franséisch Gemeng an der Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
D'Gemeng ass 1810 duerch d'Fusioun vun den zwou fréiere Gemengen Hussigny (Héiseng) a Godbrange (Guebereng) entstanen.
Mythos
De Mythos ass eng bildhaft Weltausleeung a Liewensbedeitung an enger erzielerescher Berichtsform mat Symboler, Visiounen, a fabuléierenden Duerstellungen, déi awer och eng allgemeng Wourecht enthale kann. Dacks gëtt am Mythos d'Wierke vun de Gëtter un d'mënschlech Verhältnesser ugepasst (anthropomorph).
D'Mythe ginn an de Mythologien vun de Vëlker zesummegefaasst.
Als Géigesaz zum Mythos gëtt meeschtens pejorativ de Logos gesat, deen dem rationalen Discours zougänglesch ass.
Literaturgeschicht
D'op de Pabeier brénge vun de Mythen ass den "Ufank" vun der westlecher Literatur, déi ëmmer erëm zentral Motiver vum Mythos opgräift a verformt. Fir d'europäesch Kultur zielen do besonnesch d'griichesch-réimesch Mythen, déi säit dem Homer an Hesiod literaresch Motiver geliwwert hun, nach bis an d'18. Joerhonnert eran.
Beim Platon an Aristoteles kënnt de Mythos éischter schlecht ewech. Fir si kann de Mythos héchstens nach eng Unnäherung un d'Wourecht sinn.
D'Opklärung gesäit de Mythos als naiv, kannereg Stuf zum kloren Denken. De Max Horkheimer an den Theodor W. Adorno stellen um Ufank vum 20. Joerhonnert eng Gefor beim Verloscht vun de Mythe fest.
Aktuell Deitung
An der haiteger Fuerschung gëtt de Mythos als rituell Widderhuelung an erzieleresch Veraarbechtung vu mënschlechen Urängscht ugesinn.
Den Nietzsche seet iwwer de Mythos: "Dem mythenlosen Menschen der Moderne fehlt die Kraft der Abbreviatur, der Horizontbegrenzung, die der Mythos leistet. Der Mythos ist die Matrix des Weltbildes – er stellt ein Bild von der Welt und umstellt die Welt mit Bildern."
Film noir
De Film noir ass e Filmgenre, bei deem d'Haaptfigur meeschtens en desillusionnéierten Detektiv, en Eenzelgänger ass. An dee gëtt duerch eng Femme fatale an eng Situatioun bruecht, aus där en net méi erauskënnt. De Film noir spillt an der Reegel bannent Stied, an däischtere Géigenden.
De Robert Sklar huet en essou definéiert: "'De Film noir kennt een erëm u sengem Sënn fir e Mënsch, deen an der Fal ass - gefaangen an engem Netz vu Paranoia an Angscht, e Mënsch, deen net ëmstand ass Schold vun Onschold an echt Identitéit vu falscher z'ënnerscheeden. Die Béis si lackeleg a sympathesch ... . Seng Helde si schwaach a duercherneen. D'Ëmwelt ass däischter an zou, an d'Plazë si gro. Um Enn gëtt dat Béist opgedeckt, awer et bleift onkloer, wat aus dem Gudde gëtt.'"
Et fält op, datt de Begrëff, am Géigesaz zum Grujelfilm oder dem Gangsterfilm spéider erfonnt gouf an dann eréischt op d'Filmer iwwerdroe gouf.
Den Numm
An der Nummer 61 vun der Zäitschrëft L'Écran Français vum 28. August 1946 op der Säit 8 huet de franséische Filmkritiker Nino Frank iwwer en neie Filmgenre geschriwwen. A sengem Artikel "Un Nouveau genre 'policier': l'aventure criminelle" ass en op Filmer agaangen, déi am Zweete Weltkrich gedréit goufen, an 1946 nach net an Europa gewise goufen. Hien huet als Éischten den Ausdrock "Film noir" gebraucht an haaptsächlech un dem John Huston säin The Maltese Falcon mam Humphrey Bogart a Peter Lorre geduecht an un This Gun for Hire aus dem Joer 1942 vum Frank Tuttle mat der Veronica Lake no engem Roman vum Graham Greene.
Wou kënnt de Film noir hier?
D'Quelle ginn zeréck op déi englesch Gothic-Romanen iwwer der Daphne du Maurier hir ongeheier Erzielunge bis op d'Detektivgeschichte vum Dashiell Hammett oder Raymond Chandler, déi bekanntst US-amerikanesch Kriminalschrëftsteller. Den Afloss vun europäesche Filmregisseure wéi Alfred Hitchcock, Anatole Litvak oder Julien Duvivier war ganz kloer. Wann een nach méi wäit hannerzeg geet, kënnt e beim däitschen expressionistesche Film vu virum Krich eraus; wéi de Film Das Kabinett des Doktor Caligari vum Rober Wiene vun 1921.
Zum Film noir gi besonnesch Produktioune gezielt, déi tëscht dem Ufank vun de 40er an Enn vun de 50er an den USA gedréint gi sinn. Déi meescht sinn als sougenannte B-Filmer entstanen.
Cordula Trantow
D'Cordula Trantow, gebuer den 29. Dezember 1942 zu Berlin, ass eng däitsch Schauspillerin a Regisseurin.
Duerch hir Roll am Antikrichsfilm Die Brücke vum Bernhard Wicki ass d'Cordula Trantow bekannt ginn. Mat de Filmer Le passage du Rhin vum André Cayatte an An heiligen Wassern vum Alfred Weidemann hat se nach e gewësse Succès beim Film. Duerno huet se nach am US-amerikanesche Film Hitler vum Stuart Heisler d'Geli Raubal, dem Hitler seng Niess, gespillt.
Mat dem Film Das Schloss nom Wierk vum Franz Kafka huet se fir den Ament a Schlussstréch ënner hir Carrière beim Film gezunn.
Am Theater huet se duerno grousen Erfolleg sowuel als Schauspillerin wéi och als Regisseurin. Si ass zur gläicher Zäit nach vill bei der Televisioun beschäftegt. Si schafft och als Synchronspriecherin beim Film fir d'Schauspillerinnen Ali MacGraw, Claude Jade, Marie Versini, Sandrine Bonnaire an Dominique Sanda.
Si war bestuet mam däitsche Regisseur Rudolf Noelte.
Käik
Eng Käik oder Gaub ass eng kleng dräieckeg oder hallefronn Fënster am Daach. Am Géigesaz zur Daachliicht déi am Plang vum Daach läit, ass eng Käik aus dem Daach erausgebaut.
512 v. Chr.
7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 512 v. Chr.
Mexy
Mexy ass eng franséisch Gemeng an der Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Canton de La Valette-du-Var
De Canton de La Valette-du-Var ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Toulon, am Departement Var an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Canton de Bonnieux
De Canton de Bonnieux ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Apt, am Departement Vaucluse an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Canton de Grenoble-5
De Canton de Grenoble-5 ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Grenobel, an dem Isère an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Den Haaptuert ass Grenobel.
Canton d'Angers-Centre
De Canton d'Angers-Centre ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Angers, am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.
Jostedalsbreen
De Jostedalsbreen an Norwegen ass dee gréisste Gletscher um europäesche Festland. E läit un der norwegescher Westküst an der Provënz Sogn og Fjordane tëscht de Gemenge Luster, Balestrand, Jølster a Stryn.
De Jostedalsbreen huet eng Fläch vu 487 km², ass ronn 60 km laang a bis zu 600 Meter déck. De Gletscher läit op engem Héichplateau vu 1600-1900 Meter. Den héchste Punkt ass de sougenannten Høgeste Breakulen op 1959 Meter, den déifsten, de Nigardsbreen, läit nëmmen zirka 300 Meter iwwer dem Mieresspigel.
De Jostedalsbreen Nationalpark gouf 1991 gegrënnt an ëmfaasst en Areal vun 1310 km².
Canton d'Angers-Est
De Canton d'Angers-Est ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Angers, am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.
Camille Polfer
De Camille Polfer, gebuer den 21. November 1924 zu Namouer a gestuerwen an der Stad Lëtzebuerg den 19. Mäerz 1983, war e lëtzebuergesche Professer a Politiker.
Säi Papp hat d'Geschäft Les Échos zu Réisseng a Frankräich, an dofir huet hie seng Primärschoul do gemaach. 1939 koum hie mat senger Famill op Lëtzebuerg zeréck a si hunn zu Buerglënster gewunnt. Säi Secondaire huet hien zu Iechternach gemaach. Hie war déi Zäit e ganz aktive Sportler. Seng éischt Foussballslizenz hat hie beim FC Jeunesse Jonglënster. Wéi de Club wärend dem Krich net méi aktiv war, huet säi Sportsprofesser, de René Bauler, hien an der Stater Union ugemellt. Zur selwechter Zäit war hien an der Liichtathletik-Sektioun vun der Spora Lëtzebuerg. Do ass hien haaptsächlech mat Erfolleg Cross country a 400 Meter gelaf. No senger Carrière als aktive Sportler war hie Foussballstrainer zu Gréiwemaacher, Walfer, Bouneweg bei der Aris a bei der Fola Esch. Him zu Éieren ass och de Stadion Camille Polfer benannt, de Stadion op deem d'Aris Bouneweg hir Heemspiller ausgedroen hat. Virun allem war hien och ee vun den Haaptleit bei der LASEL.
Am Krich koum hien an den Arbeitsdienst um Bismarckhügel am Krees Labiau an Ostpreisen an duerno als Zwangsrekrutéierten an d'Wehrmacht a Russland, wou hien och duerno a russescher Gefaangenschaft war.
Nodeem hien erëm zu Lëtzebuerg war, ass hien op Nanzeg an den Institut Régional d'Éducation Physique studéiere gaangen a krut do säin Diplom als Sportsprofesser.
De Camille Polfer krut seng Nominatioun als Sportprofesser am Jongelycée vun Esch de 27. Dezember 1950, vu wou hien 1959 an d'Industrieschoul um Lampertsbierg gewiesselt huet. Am Mäerz 1969 gouf hie Sportskommissär als Nofollger vum René Van Den Bulcke.
1969 koum hien als Conseiller an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg. Hien huet do de Gaston Thorn ersat, dee Minister an der Regierung Werner-Schaus II gouf. Zéng Méint méi spéit gouf de Camille Polfer Schäffen.
Enn 1980 gouf hie Buergermeeschter andeems hien d'Nofolleg vun der Colette Flesch ugetrueden huet. D'Colette Flesch huet de Gaston Thorn, dee President vun der Europäescher Kommissioun gouf, an der Regierung ersat.
Bei de Gemengewalen am November 1981 krut de Camille Polfer déi meescht Stëmmen, huet awer duerno aus gesondheetleche Grënn senger Duechter Lydie Polfer, déi zweetgewielt war, d'Mandat vum Buergermeeschter iwwerlooss. A seng Plaz vun de Gemengeréit ass den Alain Prost nogeréckelt.
Fir un hien z'erënneren ass 1997 um Zens eng Strooss no him genannt ginn: d'Rue Camille-Polfer.
511 v. Chr.
7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr.
516 v. Chr. | 515 v. Chr. | 514 v. Chr. | 513 v. Chr. | 512 v. Chr. | 511 v. Chr. | 510 v. Chr. | 509 v. Chr. | 508 v. Chr. | 507 v. Chr. | 506 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 511 v. Chr.
Tuvalu
Tuvalu ass e polyneseschen Inselstaat am Pazifik. E läit ongeféier an der Mëtt tëscht Hawaii an Australien a besteet aus dräi Riffer a sechs richtegen Atoller. D'Land hat 2012 10.640 Awunner, op enger Landfläch vu 26 Quadratkilometer.
Geschicht
Déi éischt Awunner op Tuvalu ware Polynesier. Et gëtt ugeholl, datt se vu Samoa an Tonga op den tuvaluaneschen Atoll koumen an Tuvalu eng Tëschenetapp fir eng weider Migratioun a Melanesien an a Mikronesien war.
1568 ass de spuenesche Séifuerer Álvaro de Mendaña als éischten Europäer duerch d'Archipel geseegelt, wéi hien op senger Sich no Australien d'Insel Nui gesinn huet. 1819 ass d'Insel Funafuti, déi haut d'Haaptstad vun Tuvalu ass, Ellice's Island genannt ginn. Spéider ass deen Numm fir all néng Insele benotzt ginn. Am spéiden 19. Joerhonnert sinn d'Ellice's Islands an d'Aflossgebitt vu Groussbritannien gefall, nodeems d'Britten an déi Däitsch e Vertrag iwwer d'Demarkatioun vun hiren Aflossgebidder am pazifeschen Ozean ënnerschriwwen haten. Tëscht dem 9. an dem 16. Oktober 1892 sinn all d'Ellice Islands vum Kapitän Gibson zu engem brittesche Protektorat erkläert ginn. Vun 1892 bis 1916 sinn d'Ellice Islands als brittescht Protektorat vun engem "Resident Commissioner" verwalt ginn, als Deel vun de brittesche westpazifeschen Territoiren, a vun 1916 bis 1976 als Deel vun der Kolonie Gilbert and Ellice Islands.
Am Dezember 1974 gouf e Referendum gehale fir ze determinéieren, ob d'Gilbert Islands an d'Ellice Islands allebéid hir eege Verwaltung sollte kréien. Als Konsequenz vun deem Referendum huet d'Kolonie vun den Gilbert and Ellice Islands den 1. Januar 1976 opgehalen mat existéieren. Tuvalu ass am Kader vum Commonwealth den 1. Oktober 1978 voll onofhängeg ginn. De 5. September 2000 ass Tuvalu den 189. Member vun de Vereenten Natioune ginn.
Geographie
Tuvalu läit ost-nordëstlech vun der Insel Santa Cruz, déi zu de Solomoninsele gehéiert, südëstlech vun Nauru, südlech vu Kiribati, westlech vun Tokelau, nordwestlech vu Samoa a Wallis a Futuna an nërdlech vu Fiji.
Den Inselstaat ass dicht bewunnt, a besteet aus néng Koralleriffer (dovu sechs Atoller) ouni räichhaltege Buedem, déi wäit ausernee leien. Aacht vun den néng Insele si bewunnt. Tuvalu ass ee vun de klengste Staaten op der Welt, a säin héchste Punkt läit nëmme 4,6 Meter iwwer dem Mier. Doduerch ass d'Land staark vun de Konsequenze vum Klimawandel an dem Steige vum Mieresspigel betraff.
Ekonomie
De finanziellen Impakt vum Klimawandel an d'Käschte vu klimaspezifeschen Adaptatiounsprojete gëllen als eng grouss zukënfteg Erausfuerderung fir d'Land.
Gro
Gro ass eng Faarf, déi méi däischter ass wéi wäiss a méi hell wéi schwaarz, an dobäi kee faarwegen Androck mécht.
Saulnes
Saulnes (lb: Zounen) ass eng franséisch Gemeng an der Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Léon Bollendorff
De Léon Bollendorff, gebuer den 31. Mäerz 1915, zu Waasserbëlleg, a gestuerwen de 5. Juni 2011 zu Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Dokter an der Philosophie a Philologie a war vun 1979 bis 1989 President vun der Chamber (CSV). Hie war bestuet mat der Margot Kinnen († 2006) an hat 4 erwuesse Jongen.
15. Dezember
De '''15. Dezember''' ass den 349. Dag (350. am Schaltjoer) vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006
Déi 18. FIFA Foussball-Weltmeeschterschaft 2006 vun de Männer gouf vum 9. Juni bis den 9. Juli 2006 an Däitschland ausgedroen a vun der italieenscher Nationalmannschaft gewonnen.
Canton de Cadenet
De Canton de Cadenet ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Apt, am Departement Vaucluse an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006
32 Mannschafte si fir d'éischt a Gruppen an duerno an Ausscheedungsspiller géinteneen ugetrueden. Am Ganze goufe 64 Matcher gespillt.
Bei der Kandidatur hat sech Däitschland de 6. Juli 2000 géint Brasilien, Marokko, England an zulescht an der Finall mat zwielef zu eelef Stëmme géint Südafrika duerchgesat. Méiglecherweis entscheedent fir d'Stëmmeverhältnis war dobäi e Bestiechungsbréif vum däitsche Satir-Magazin Titanic, deen no der eegener Ausso zur decisiver Stëmmenenthalung vum neiséilännesche FIFA-Vertrieder Charles Dempsey gefouert huet.
D'Motto vun der Kandidatur an der Ennronn heescht: „Die Welt zu Gast bei Freunden“ (A time to make friends) a soll d'Verbonnenheet vun den Däitsche mam Sport an hir Gaaschtfrëndschaft ausdrécken.
Kuckt och:Maskottchen, Logo a Plakat.
De FIFA-Konfederatioune-Pokal 2005, deen och an Däitschland war, huet als Generalprouf fir dës Weltmeeschterschaft gegollt.
D'Matcher vun der WM 2006 wäerten op Wuesterrainen (Naturwues) ofgehale ginn. Fir soss all Turnéier- an Qualifikatiounsmatcher op FIFA-Niveau goufen och Konschtwuesbeläg zougelooss, souwäit wéi se de Qualitéitscritère vun der FIFA entspriechen. Gespillt gëtt mam offizielle WM-Ball vum bekannte Sportartikelproduzent Adidas mam Numm +Teamgeist™.
Ekippen
Fir d'éischt Kéier bei enger Foussball-Weltmeeschterschaft derbäi sinn Tschechien, d'Ukrain, Angola, d'Côte d'Ivoire, Ghana, Togo sou wéi Trinidad an Tobago.
Qualifikatioun
D'Qualifikatiounsspiller fir d'WM 2006 ware vum 6. September 2003 bis de 16. November 2005. Am Ganze waren 200 Ekippe gemellt.
Kuckt heizou och den Artikel: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Qualifikatioun
Virronnen
Et gëtt aacht Gruppe mat véier Ekippen. Déi jeeweils éischt zwou Ekippe qualifizéiere sech fir d'Aachtelsfinall.
Grupp A
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp A
Grupp B
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp B
Grupp C
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp C
Grupp D
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp D
Grupp E
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp E
Grupp F
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp F
Grupp G
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp G
Grupp H
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp H
Aachtelsfinall
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Aachtelsfinall
Véierelsfinall
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Véirelsfinall
Halleffinall
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Halleffinall
Finall
Kuckt och: Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Finall
WM-Quartéier
Dës Tabell lëscht d'WM-Quartéier vun de qualifiziéierte Mannschafte vun der Foussballweltmeeschterschaft 2006 op. Opfälleg ass, datt ausser am Groussraum Berlin (Däitschland zu Berlin selwer an d'Ukrain zu Potsdam) soss keen Team an engem ostdäitsche Bundesland säi Lager opschléit, awer och net a Schleswig-Holstein oder am Saarland.
* Brasilien zitt am Fall wou se Gruppen-Éischte ginn op Bergisch-Gladbach em.
Sponsoren
Déi offiziell Partner vun der FIFA fir d'Foussball-WM sinn: Anheuser-Busch, adidas, Avaya, Coca-Cola, Continental, Deutsche Telekom, Emirates, Fujifilm, Gillette, Hyundai, Mastercard, McDonald's, Philips, Toshiba anYahoo!. Donieft sinn nach iwwer 60 Milliounen Euro vun nationale Sponsoren zur Verfügung gestallt ginn.
! width="20" | Plaz ! width="200" | Spiler ! width="50" | Goler
Max Kohnstamm
De Max Kohnstamm, gebuer den 22. Mee 1914 zu Amsterdam, a gestuerwen den 20. Oktober 2010 zu Amsterdam, war en hollänneschen Historiker, Diplomat an een iwwerzeegten Europäer, dee schonn an de fofzeger Joren zu Lëtzebuerg als Generalsekretär vun der Haute Autorité beim Opbau vun Europa dobäi war.
De Max Kohnstamm huet modern Geschicht studéiert. No sengen zwéin Kandidatsexamen ass hien 1938-1939 ee Joer an Amerika gaangen, fir do weiderzestudéieren.
Nom Krich war hie Privatsekretär vun der hollännescher Kiniggin Wilhelmina (1945-1948). Vun 1952 bis 1956 war hie Generalsekretär vun der Haute Autorité vun der CECA zu Lëtzebuerg. 25 Joer laang huet hie mam Jean Monnet zesummegeschafft.
Hie war och President vum Comité d'Action pour les Etats Unis d'Europe, deen de Jean Monnet opgeriicht hat, fir der europäescher Iddi weider ze déngen.
Vun 1976 bis 1981 war hien den éischte President vun der Europäescher Universitéit zu Florenz.
Fédération luxembourgeoise de naturisme
D'Fédération luxembourgeoise de naturisme, ofgekierzt FLN, ass d'Daachorganisatioun vun de lëtzebuergeschen Naturismusveräiner. Si ass Member vun der Fédération internationale de naturisme.
Max Kohnstamm
1977 huet de Max Kohnstamm de Wateler Vredespräis, 1987 de Jean Monnetpräis an 2004 ee vun de Four Freedoms Awards kritt.
.nr
.nr ass den Nationalen Top-Level-Domän vun Nauru.
Adhil (Stär)
Den Adhil, och Xi Andromedae genannt, ass en Duebelstär am Stärebild Andromeda.
.om
.om ass den Nationalen Top-Level-Domän vum Oman.
NGC 6362
Den NGC 6362 ass e galaktesche Kugelstärekoup am Stärebild Ara. Den NGC 6362 huet en Duerchmiesser vun 10,7' an eng visuell Magnitude vun 8,3 mag. De Kugelstärekoup gouf am Joer 1826 vum James Dunlop mat engem 9-Zoll-Spigelteleskop entdeckt.
510 v. Chr.
7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr.
Kiribati
Kiribati, op Gilbertesesch: Ribaberikin Kiribati an op Englesch: Republic of Kiribati, ass en Inselstaat an Ozeanien.
Lima
Lima ass d'Haaptstad vu Peru.
510 v. Chr.
515 v. Chr. | 514 v. Chr. | 513 v. Chr. | 512 v. Chr. | 511 v. Chr. | 510 v. Chr. | 509 v. Chr. | 508 v. Chr. | 507 v. Chr. | 506 v. Chr. | 505 v. Chr.
Kiribati
Sproochen
Déi offiziell Sprooche si Gilbertesesch an Englesch.
510 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 510 v. Chr.
Kueb (Gebai)
Kueb war de Spëtznumm, ënner deem e Bauprojet zu Lëtzebuerg Enn vun den 1970er Joren allgemeng bekannt war.
Et war dëst e Projet vun engem Gebai fir d'Europäescht Parlament, dat hätt sollen um Kierchbierg, no bei den Dräi Eechelen, gebaut ginn. Zu där Zäit war d'Diskussioun ëm de Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen voll am Gaang, a Lëtzebuerg wollt säin Zécken aus den CECA-Zäiten nees guttmaachen, andeems e monumentale Büroskomplex mat engem Plenarsall fir d'Parlament sollt gebaut ginn.
Dem franséischen Architekt Roger Taillibert säi Projet Centre 300 gouf zeréckgehalen. Wéinst senger Form - engem ovoide Plenarsall mat drun ugebaut en no uewe geschwongenen 142 Meter héijen Tuerm, deen e bëssen engem Villche mat laange Schwanzfiedere geglach huet - krut de Projet séier de Spëtznumm Kueb.
Stavelot
Stavelot (wa.: Ståvleu) ass eng belsch Stad an der Provënz Léck am Oste vum Land. Vu Stavelot aus sinn et 50 km bis op Léck an 150 km bis op Bréissel.
Kueb (Gebai)
E Plenarsall gouf awer trotzdeem gebaut - e gouf Klenge Kueb genannt, och, wann d'Form heivun absolut näischt mat engem Kueb ze dinn huet - deen haut nach um Fouss vum Héichhaus um Kierchbierg steet. De Klenge Kueb ass e Wierk vum lëtzebuergeschen Architekt Pierre Bohler.
Stavelot
Geschicht
Stavelot ass eng vun den eelste Stied an der Belsch. Si gouf am Joer 648 vum hellege Remakel gegrënnt, deen op d'Ureegung vum Sigebert III. d'Evangelium an der Géigend verkënnegt huet. D'Abteie vu Stavelot a Malmedy hunn eng kierchlech Regentschaft gebilt, déi dem Hellege Réimesche Räich vun Däitscher Natioun(lat.Sacrum Romanorum Imperium Nationis Germanicæ) ënnerstallt war. Den ieweschte Chef war de Prënz-Abt (Prince-Abbé), deen all Pouvoiren hat, politesch a reliéis. Déi Situatioun ass 1794, wärend der Franséischer Revolutioun zu Enn gaangen.
De Wiener Kongress huet Stavelot, dat deemools, wéi de Rescht vun der zukënfteger Belsch, mat Holland ee grousst, vereenegt Kinnekräich gebilt huet, vu Malmedy getrennt, dat dunn zu Preisen geschloe gouf. Wéi d'Belsch 1830 onofhängeg gouf, ass d'Grenz déi selwecht bliwwen, a gouf 1839 um Terrain mat Maarke gezeechent. D'Grenzmaarke vun deemools, déi meeschtens sechseckeg, a ronn annerhallwe Meter héich sinn, an an déi op der belscher Säit e B an op der deemools preisescher Säit e P gemeesselt ass, sinn haut nach laanscht d'Uertschafte Francorchamps, Hockai a Ster ze gesinn. D'Grenz gouf do vun de Baachen Eau Rouge a Ruisseau de Targnon gebilt.
Kueb (Gebai)
D'Europäescht Parlament ass iwweregens just ganzer véiermol, tëscht Juni 1980 a Februar 1981, doran zesummekomm.
Montigny-sur-Chiers
Montigny-sur-Chiers ass eng franséisch Gemeng an der Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Canton de Cavaillon
De Canton de Cavaillon ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Apt, am Departement Vaucluse an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Ben Hoscheit
De Ben Hoscheit, gebuer de 27. Februar 1992 zu Diddeleng, ass ee vun den Haaptacteuren am lëtzebuergesch-éisträichesche Film Perl oder Pica.
Mat siwe Joer ass de Ben Hoscheit an d'Theatergrupp vu senger Primärschoul agetrueden. A senger Lycéeszäit huet hien am Cabaret Geoghelli vum Escher Jongelycée matgespillt.
No senger Première studéiert hien zu Fribourg op der Haute École Pédagogique fir Schoulmeeschter...
Schouster
E Schouster ass en Handwierker, dee Schong manuell produzéiert oder fléckt.
Zockerfabréck vu Miersch
D'S.A. Sucrière du Luxembourg, d'Zockerfabréck vu Miersch, gouf de 26. Dezember 1868 ënner dem Impuls vum Joseph Servais (1819-1890), deen déi Zäit Buergermeeschter zu Miersch war, gegrënnt.
Schouster
Um Spaweck
Obuvnictví Shoemaking Batsiuvystė Szewstwo Обувная промышленность Obućarstvo
Zockerfabréck vu Miersch
D'Statute vun der Gesellschaft goufen duerch Arrêté royal grand-ducal vum 28. Januar 1869, publizéiert den 13. Februar 1869 am Mémorial N° 4, approuvéiert.
D'Gesellschaft hat e Kapital vun 1.000.000 Frang, ënnerdeelt an 2.000 Aktien zu 500 Frang. Haaptaktionär war de Baron Eugène de Lafontaine, Administrateur vun der Société anonyme d'agriculture industrielle vu Léck mat 380 Aktien.
Ëm 1888 ass d'Fabréck zougemaach ginn.
Piqueur (Bau)
De Piqueur war e Beamten op der Bunn a bei de Ponts et Chaussées.
Um Spaweck
D'Ufuerderungen déi fréier un e Piqueur bei de "Ponts et Chaussées" gestallt goufen.
Colmey
Colmey ass eng franséisch Gemeng an der Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Uergelmanufaktur Eisenbarth
D'Uergelmanufaktur Eisenbarth vu Passau gouf 1945 vum Ludwig Eisenbarth (* 1909 zu Oettingen; † 1992 zu Passau) gegrënnt. Hien hat säin Handwierk an der Uergelmanufaktur Steinmeyer geléiert. De Betrib gëtt vu sengem Jong Wolfgang Eisenbarth, an deem senger Duechter, Agathe Eisenbarth, geleet.
.lb
.lb ass den Nationalen Top-Level-Domän vum Libanon.
Canton d'Angers-Nord
De Canton d'Angers-Nord ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Angers, am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.
Concours littéraire national 2006
Freides, den 20. Oktober 2006 huet de Kulturministère d'Präisdréier vum Concours littéraire national 2006 bekannt ginn, an deem et dës Kéier ëm Theaterstécker gaangen ass.
Den 13. Dezember 2006 koum et am Servais-Haus zu Miersch, dem Sëtz vum Centre national de littérature, zur offizieller Proklamatioun vun de Präisser an de Mentiounen.
D'Präisiwwerreechung
Nodeem d'Direktesch vum CNL, d'Madame Germaine Goetzinger d'Leit am Sall begréisst hat, huet de Charles Muller, deen dës Kéier President vun der Jury war, en Iwwerbléck ginn, wéi d'Jury mat den Texter eens gouf. Et ware 45 Theaterstécker, déi virlouchen; 24 op Franséisch, 12 op Lëtzebuergesch, 7 an däitscher Sprooch, zwee dovun op Englesch. D'Konditoune fir matzemaache ware wéi all Joer; et huet ee missen déi Lëtzebuerger Nationalitéit hunn oder den Haaptwunnsëtz zu Lëtzebuerg. Et ass och Wäert drop geluecht ginn, datt d'Stécker iwwerhaapt opgefouert kënne ginn. D'Madame Octavie Modert, Staatssekretärin fir Kultur, Héichschoulen a Fuerschung, souwéi fir d'Relatioune mam Parlament, huet an hirer Ried dorop higewise wéi lieweg d'Literatur sech an de leschte Joren am Land entwéckelt huet. Duerno koum et zu der Iwwerreechung vun de Präisser duerch d'Madame Modert.
Der Carine Krécke hiert Stéck Rien à dire hannerfreet op eng luusseg an zum Deel spaasseg Aart e Weis d'Sprooch, déi dacks um éischten Degré hin an hierspénkt, an awer méi verréit, wéi et op deen éischte Bléck schéngt. De Claude Frisoni an den (??) konnten de sproochlech manner komplexen Text op eng spilleresch Manéier virdroen.
Dem Jean-Paul Maes säi Stéck plout méi déif. Aus dem Auteur senge Wierder war kloer erauszehéieren, datt hien en Deel vu sengen existenziellen Erfarungen an d'Stéck gepaakt huet.
D'Enn, mäi Frënd
De Guy Wagner hat e Stéck an de Concours ginn, dat hien Enn der 80er, Ufanks der 90er an däitscher Sprooch, am Uschloss un Aller Tage Abend konzipéiert hat, an eréischt 2006 ëmgeschriwwen an op Lëtzebuergesch adaptéiert huet. Den Auteur huet a senger Mierscher Virstellungsried däitlech un den drëtten an de véierte vum Friedrich Dürrenmatt sengen 21 Punkte zu den Physikern erënnert.
D'Marie-Paule von Roesgen an den Henri Losch hunn en Extrait aus dem Wagner sengem Stéck virgedroen. An enger Sprooch, déi eppes vun engem Baartmesser huet; sou schaarf, datt net jiddwereen direkt mierkt, wéi déif se schneit, geheie sech zwéi kierperlech handikapéiert Gesëschter Sätz an de Kapp. Aus dem Text geet net ervir, ob et zwéi Männer, zwou Fraen oder e Mann an eng Fra ass. Den Nolauschterer fillt sech an dem Beckett säin Fin de partie eraversat, e Stéck, dat de Guy Wagner viru kuerzem op Lëtzebuergesch iwwerdroen huet. Zanter dem "Heckebuch" vum Alain Atten, sengem Néierewou, hat d'Lëtzebuergescht net dacks gewisen, datt et déif Gefiller ausdrécke kann.
Musek
Fir de musikalesche Kader huet de Maxim Ladid gesuergt, e jonke Pianist, deen d'Rieden an d'Virträg begleet huet.
D'Jury
D'Jury war besat mat:
508 v. Chr.
7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr.
513 v. Chr. | 512 v. Chr. | 511 v. Chr. | 510 v. Chr. | 509 v. Chr. | 508 v. Chr. | 507 v. Chr. | 506 v. Chr. | 505 v. Chr. | 504 v. Chr. | 503 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 508 v. Chr.
Canton de Grenoble-6
De Canton de Grenoble-6 ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Grenobel, an dem Isère an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Den Haaptuert ass Grenobel.
Haslidall
D'Haslidall läit am Kanton Bern an der Schwäiz. Et stéisst un d'Kantonen Obwalden, Uri a Wallis.
Oberhasli Distrito de Oberhasli Oberhasli (distrikto) District d'Oberhasli Distretto di Oberhasli Oberhasli (circulus) Oberhasli (district) Оберхасли (округ) Oberhasli Distreto de Oberhasli
507 v. Chr.
7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr.
512 v. Chr. | 511 v. Chr. | 510 v. Chr. | 509 v. Chr. | 508 v. Chr. | 507 v. Chr. | 506 v. Chr. | 505 v. Chr. | 504 v. Chr. | 503 v. Chr. | 502 v. Chr.
Michel Wurth
De Michel Wurth, gebuer de 17. Abrëll 1954 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Ekonomist, Jurist a Manager.
1979 koum hien als Finanzanalyst op d'ARBED.
De Michel Wurth ass President vun der Chambre de commerce, vun der UEL, vun der BIP Investment Partners a vu Paul Wurth. Hien ass Verwaltungsrotsmember vun der Lëtzebuerger Zentralbank, vun der BGL BNP Paribas, vun der Brasserie Nationale, vum d'Lëtzebuerger Land a vum Grupp Hôpitaux Robert-Schuman. Ausserdeem ass hien och ee vun de Vizepresidente vun der FEDIL a vum Lëtzebuerger Roude Kräiz.
Säin Urgrousspapp war de Paul Wurth.
Canton de Derval
De Canton de Derval ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châteaubriant, an der Loire-Atlantique an der Regioun Pays de la Loire.
Jean-Pierre Nuel
De Jean-Pierre Nuel, gebuer de 27. Februar 1847 zu Téiteng a gestuerwen den 21. August 1920 zu Léck, war e lëtzebuergesch-belschen Dokter an der Medezin, spezialiséiert als Ophtalmolog (Aendokter) a Physiolog.
Studium
De Jean-Pierre Nuel huet 1870 säi Studium op der Universitéit vu Gent mat engem Doktertitel ofgeschloss. Duerno huet hien och zu Lëtzebuerg (1870-1871) déi noutwendeg Exame gemaach, fir do kënnen ze praktizéieren. Duerno huet hien zu Bonn, Wien an Utrecht weiderstudéiert a sech spezialiséiert, zu Utrecht beim Aendokter Franciscus Cornélius Donders (1818 - 1889), dee säi Virbild gouf an deen hie virun orientéiert huet.
Liewen
Zeréck am Land, huet hie sech zu Eech (haut Stad Lëtzebuerg) etabléiert a war dräi Joer laang Hausdokter (Omnipracticien). Gläichzäiteg ass hie mat senge Publikatioune virugefuer.
Seng Artikele goufe virun allem am Dictionnaire encyclopédique des sciences médicales vum Dechambre publizéiert,an hu sech ë. a. mat dem Wimpermuskel (anatomie comparée), der Netzhaut (Anatomie a Physiologie), dem A (Anatomie, Physiologie an Embryogénie), der Ophtalmie sympathique befaasst.
Nom fréien Doud vum Léon Noël am Joer 1877 huet d'Universitéit vu Léiwen Appel un hie gemaach an e mat der Direktioun vun hirer Aeklinick an der Klinick fir Syphilis- an Hautkrankheete chargéiert. Well hien awer zu Léiwen keng Méiglechkeet hat, fir mat senge Recherchë virunzefueren, huet en dräi Joer duerno demissionéiert, an zu Gent de vakante Poste vu Professer an der Physiologie besat.
1885 ass hien dunn an d'Successioun vum Ophtalmolog Fuchs zu Léck agetratt. Zousätzlech huet hien, um Héichpunkt vu senger Carrière, de Physiologie-Cours an Zesummenaarbecht mat dem bedeitende Léon Fredericq iwwerholl.
1885 huet hien déi belsch Nationalitéit ugeholl.
Fir un hien z'erënnere gouf zu Téiteng, no der Restauration 2011, d'Primärschoul op den Numm École Jean-Pierre Nuel gedeeft.
16. Dezember
De '''16. Dezember''' ass den 350. Dag (351. am Schaltjoer) vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Canton d'Angers-Nord-Est
De 'Canton d'Angers-Nord-Est ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Angers, am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.
Family of Jazz
De Concert vum Duke Ellington um Wëlzer Festival am Joer 1970 an d'Fotoausstellung The Family of Man vum Edward Steichen hunn de Raymond Clement dozou inspiréiert, fir d'Fotosausstellung Family of Jazz an d'Liewen ze ruffen.
Eng éischt Editioun vun 150 schwaarzwäisse Fotoen am Groussformat gouf 1975 bei Jazz Pulsations am Hôtel de ville zu Nanzeg ausgestallt, duerno gounge weider Editiounen uechter Europa an den USA op Tournée:
asw.
Eleng am Joer 2008 war d'Ausstellung zu Veianen am Ancien Cinéma, zu Berlin an zu Bréissel an de Lëtzebuerger Ambassaden, zu Salem um Bodensee, zu Athen am Technopolis an an der Stad Lëtzebuerg am CCRN ze gesinn.
D'Family of Jazz gëtt vum Kulturministère ënnerstëtzt a vun der lëtzebuergescher Kënschtleragentur 'ARTmadeinluxembourg' propagéiert.
Buenos Aires
Buenos Aires ass d'Haaptstad a mat ronn 2,9 Milliounen Awunner (Stand 2010) déi gréisst Stad vun Argentinien.
Lúcia dos Santos
D'Lúcia de Jesus Rosa dos Santos, gebuer den 22. Mäerz 1907 zu Aljustrel a Portugal, a gestuerwen den 13. Februar 2005 zu Coimbra, war eng portugisesch Nonn. Si war eent vun den dräi Kanner, déi 1917 zu Fátima, a Portugal, Zeie solle gewiescht si vu Marienerscheinungen.
Fátima, ongeféier 125 Kilometer nërdlech vun der portugisescher Haaptstad Lissabon, ass weltwäit mat dem franséische Lourdes eng vun deene wichtegsten Pilgeruertschafte ginn, déi all Joer Millioune vu gleewege Katholicken unzitt.
Erscheinungen
Den 13. Mee 1917, et war matzen am Éischte Weltkrich, hunn dräi Kanner, d'Lucia dos Santos Jesus 10 Joer, hire Koseng Francisco Marto († 1920), 9 Joer, an hir Kusin Jacinta Marto († 1919), 7 Joer, e klengen Trapp Véi op der Cova da Iria enger Kaul an der Gemeng Fátima gehitt, der haiteger Diözees Leiria-Fátima. Wéi d'Kanner erzielt haten, hätten se ëm Mëtteg e grellt Liicht gesinn. Si hätten et fir e Blëtz gehalen an sech aus Angscht, et kéim zu engem Donnerwieder, op de Wee no Heem gemaach. Ënnerwee hätten se nach sou e grell Liicht gesinn an doran eng schéi Fra an engem wäisse Kleed, méi hell wéi d'Sonn, déi de Kanner versprach hätt, se nach fënnefmol ze besichen, ëmmer den 13. am Mount. Bei dësen "Erscheinungen" war et nëmmen d'Lucia, dat sot, et hätt d'Gestalt net nëmme gesinn, mä och héieren, wat déi gesot hätt an hat hätt hir kéinten äntweren. D'Jacinta hätt se just kënnen héieren an de Francisco hätt se nëmme kënne gesinn.
D'Lucia dos Santos an hiert spéidert Liewen
Am Juni 1921 ass d'Lucia dos Santos an en Heim zu Vilar bei Porto agetrueden, dat vun Nonne vun der Helleger Dorothea gefouert gouf. Kuerz drop ass se op Tuy geplënnert, wou se hire spéideren Numm ugeholl huet. Den 3. Oktober 1928 huet se do hiert zäitlecht Gelübd ofgeluecht an den 3. Oktober 1934 hiert éiwegt.
D'Lucia dos Santos hat als Schwëster Maria Lúcia vum Onbefleckten Häerz zanter dem 25. Mäerz 1948 am Karmeliterklouschter vun der Helleger Theresia zu Coimbra gelieft, an ass do den 13. Februar 2005 gestuerwen.
Cons-la-Grandville
Cons-la-Grandville ass eng franséisch Gemeng an der Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Lëscht vun de Gewënner vum Giro d'Italia
D'Gewënner vum Giro d'Italia mat de Gewënner vum Gréngen Tricot (Biergpräis zanter 1933), vum Zyklamrouden Tricot (Punkteklassement zanter 1966) a vum Bloen Tricot (Kombinatiouns- respektiv Intergiro-Klassement) (zanter 2006 respektiv 1989). Vun 2007 un kënnt amplaz vum Bloen Tricot e Wäissen Tricot fir de beschte jonke Coureur.
Muertentrëppler
Muertentrëppler ass e Spottnumm fir Gäertner, deen aus dem selwechten Nascht kënnt wéi de "Muerteschwanz". E gouf fréier vun den Aarbechter vun der Fayencerie Villeroy & Boch gebraucht, fir d'Gäertner aus der Millebaach ze zecken.
DX-Format
D'DX-Format ass e Sensor-Format vun den digitale Spigelreflexfotoapprater vun der Mark Nikon.
Gare Ettelbréck
D'Gare vun Ettelbréck ass eng Gare op der CFL-Streck 1, der sougenannter Nordstreck, tëscht der Gare Schieren an der Gare Méchela, respektiv der Gare Dikrech, vun der Lëtzebuerger Eisebunn.
D'Nordstreck féiert vu Lëtzebuerg bis op Ëlwen an da weider an d'Belsch, wou se vu Gouvy un, Kontakt mat der belscher Linn 42 (Rivage-Gouvy) huet. Eng Antenn geet vun Ettelbréck op Dikrech an eng weider Antenn zweigt zu Kautebaach of a féiert bis op Wolz.
Bis den 23. September 1967, wéi d'Atertlinn zougemaach gouf, war d'Gare vun Ettelbréck Terminus vun där Streck, a blouf dat dunn och fir de Rescht vun der Streck op där, ënner der haiteger Bezeechnung Linn 2b, Gidderzich op Colmer-Bierg an op Biissen (Neelfabréck) fueren.
Am November 2020 waren d'Bauaarbechte fir en 3. Quai fäerdeg. Fir dat ze maache goufen e puer Gleiser ewechgerappt an anerer frësch verluecht.
D'Gare Ettelbréck huet 3 gratis Park & Rail-Parkinge mat 217 Parkplazen a speziell Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit. Vun 2024 un, (Stand: Nov. 2020) soll en neie Park-and-Ride-Parking zousätzlech Plaze bidden.
Op de Quai 2 (Gleiser 1 an 3) féiert nëmmen eng Ënnerféierung mat Trapen, op déi Manéier ass d'Gare net fir Leit mat Rullstill ageriicht.
Eng nei Gare fir Ettelbréck
Dat éischt Garë-Gebai war vun 1862.
Den 9. Dezember 2014 huet d'Chamber mat 57 Jo- an 3 Nee-Stëmmen e Gesetz gestëmmt, dat et erlaabt, en neit Gare-Gebai, mat dobäi enger neier Busgare, nei Quaien, engem Park&Ride mat 430 Plazen, an enger neier Stroossenënnerféierung ze bauen. D'Aarbechte sollen 2015/2016 ufänken a 5 Joer daueren. De Käschtepunkt läit bei 156,5 Milliounen Euro.
D'Geneemegung fir d'Ofrappe gouf den 20. Abrëll 2021 vum Ettelbrécker Buergermeeschter ausgestallt. En ettlech Leit, an d'Asbl Ettelbréck 21, hunn dergéint protestéiert, datt dat aalt Gebai verschwanne misst. D'Ofrappaarbechte hätte sollen am Oktober 2021 ufänken, , schlussendlech war dat Enn Mäerz 2022 de Fall.
Canton de Gordes
De Canton de Gordes ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Apt, am Departement Vaucluse an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Autorail Uerdinger
Besonnesch bekannt war en op klenge Strecken an op der Atertlinn. Duerch säi kuerzen Achsenofstand vu 4,5 m sinn d'Schléi, déi beim Iwwerfuere vun de Schinneverbindungen entstane sinn, zimmlech direkt weidergeleet ginn, wat net dat kamoudst Gefiers war. Dat war besonnesch op der Atertlinn ze spiere well do kuerz Schinne louchen (18 m) an déi Linn och net méi ganz gutt ënnerhale war. Op dëser Linn ass den Uerdinger dofir dacks Stuckeler vernannt ginn. Meeschtens ass e mat enger Remorque agesat ginn. Den Uerdinger, sou genannt nom Numm vun der Fabrick zu Uerdingen, war eng Autorail mat zwou Achsen a mat engem Dieselmotor.
Duerch säi besonnescht Motorgeräisch krut en an Däitschland de Spëtznumm Roter Brummer. Munnech Leit hunn och Micheline dofir gesot well a Frankräich en änleche Schinnebuss gelaf ass, dee vu Michelin gebaut gi war.
En ass an zwou Versioune gebaut ginn, d'Baurei VT 95 an d'Baurei VT 98. Tëscht 1950 an 1971 sinn am Ganze 1.492 Stéck gebaut ginn.
D'Entwécklung vun den Uerdinger
Wéi déi kleng Niewebunnen an Däitschland net méi rentabel genuch waren ass d'Iddi opkomm fir Stroossegefierer, déi amstand ware bëlleg vill Leit ze transportéieren, op d'Schinnen ze setzen.
Konzept
Den zwee-achsegen Autorail sollt an ekonomescher Hisiicht mat den Autobusse vun der Strooss duerch seng niddreg Uschafungs- a Betribskäschte konkurréieren. Et gouf besonnesch Wäert geluecht op wéineg Gewiicht a gutt Lafeegeschaften. E sollt staark genuch si fir eng liicht Remorque kënnen ze zéien.
D'Firma Waggon-Fabrik Uerdingen huet hiren éischte Schienenomnibus a Liichtbauart schonn 1933 op der Berliner Automobil-Ausstellung presentéiert. Well en awer ze deier war ass nëmmen ee gebaut a verkaaft ginn.
1949 huet déi nei gegrënnten DB (Deutsche Bundesbahn) d'Waggon-Fabrik Uerdingen chargéiert e liichten Autorail z'entwéckelen. No nëmmen 8 Woche konnt Uerdingen eng Offerte maachen. D'DB huet direkt 10 Stéck a 5 Remorquë bestallt, déi als Prototyp-Versioun (VT95 9.. a VB140 7..) geliwwert goufen.
D'CFL an d'Uerdinger
Nodeem d'CFL mat de véierachsegen De Dietrich-Autorailen, déi op den Niewestrecken agesat goufen, gutt Erfarunge gemaach haten, hu fir d'Zäit ausser dem Beruffsverkéier nach Transportmëttele gefeelt. Am Laf vum Joer 1950 huet d'CFL e Cahier de charges ausschaffe gelooss fir zéng liicht Autoraile mat Dieselmotore mat zéng Remorken. Um Enn vum Joer gouf e franséischen an en däitschen Autorail um lëtzebuergesche Schinnenetz agesat.
D'CFL huet liicht, zweeachseg Autoraile gebraucht, déi präiswäert unzeschafen, bëlleg am Ënnerhalt, a flexibel agesat konnte ginn. Si wollten doduerch 8 Dampmaschinnen, 29 Persouneween an 8 Fourgonen ersetzen.
D'Waggon-Fabrik Uerdingen huet dem CFL am Dezember 1950 en zweedeelegen Autorail fir Testfaarten zur Verfügung gestallt. Deen Test war därmoosse positiv datt d'CFL, no nëmmen 2 Deeg, 10 kuerz VT 95 (Autorailen) an 10 VB (Remorken) bestallt hunn. Sou war et net d'Deutsche Bundesbahn (DB), mä d'CFL, déi déi gréisst Commande vun den Uerdinger-Prototype gemaach huet.
Karosserie
D'Karosserie gouf aus zesummegeschweesste Stolrëpper, déi mat Liichtmetallblecher (Daach a Säitewänn) verkleet waren, fabrizéiert. De Buedem war aus Wellblech. Als Puffer goufe liicht Stousspufferen an als Kupplung (Attelage) deen aus dem Stroosseverkéier bekannten Unhängerzoch mat enger Zochstaang agebaut.
Interieur
Op de Wellblechbuedem koum fir d'éischt eng Isolatiounsschicht, duerno eng Spärholzplack an da Lino. D'Säitewänn waren aus Spärholztafelen aus poléiertem Limbaholz, de Plaffong aus Spärholzplacken. D'Fënstere waren aus Spigelglas. Op den zwou Längssäite war e Gepäcknetz. Déi zwou Diere waren zweefligeleg a si vun Hand op an zougemaach ginn. Als Sëtzer goufe gepolstert Bänke mat schwenkbare Récker agebaut. Doduerch konnt een d'Récker ëmklappen, soudatt een ëmmer a Faartrichtung konnt sëtzen. Et waren 41 fest Sëtzplazen an 2-mol 3 Klappsëtzer agebaut, a 26 Stéiplaze virgesinn. An all Won war e WC vun nëmmen 1,10 x 0,80 Meter. D'Kabinn ass duerch eng Killwaasserheizung gehëtzt ginn. Op all Enn vun der Kabinn war e Sëtz fir de Maschinist, deen ëm 180° Grad konnt gedréint ginn an doduerch och als Passagéiersëtz konnt profitéiert ginn.
Am Unhänger waren 6 Reie mat zesummen 30 feste Sëtzer an eng 4-sëtzeg Bänk op engem Enn vum Won. Um aneren Enn war e WC an e Gepäckraum vu 7,5 m2 mat 6 Klappsëtzer ënnerbruecht. Duerch déi méiglech 46 Stéiplazen (21 am Persouneraum, 25 am Gepäckraum) konnt d'Remorque bis 80 Persoune faassen.
Chassis
De Chassis war aus U-Profil zesummegeschweesst mat diagonale Verstäerkungen. D'Achse goufe mat Rollelager a Blatfiedere geliwwert. D'Rieder haten en Duerchmiesser vun 900 mm. Op de Kappsäite ware Schinneraumer aus 50 mm stole Réier ugeschweest.
Motor a Boîte
Als Motor war e 6-Zylinder Diesel mat Waasserkillung vu Büssing (Typ U9) agebaut, deen 110 PS bei 1.800 Emdréiungen/Minutt geleescht huet. D'elektromagnéitesch Boîte mat 6 Gäng gouf vun der „Zahnradfabrik Friedrichshafen“ (Typ 6 E-75) geliwwert.
Bremsen
Den Uerdinger hat eng Drockloftbrems vu Knorr (RV 453) mat Scheiwebremsen (op all Achs war eng Bremsscheif). D'Drockloft gouf vun engem Westinghouse-Kompresser, dee mat Käilrimmer vum Motor gedriwwe gouf, produzéiert. D'Handbrems huet och op d'Scheiwebrems gewierkt.
Elektresch Installatioun
D'Geliichts vun der Kabinn, d'Scheinwerfer, d'Kontrollinstrumenter an d'Gangschaltung hu mat 12 Volt funktionéiert, déi vun engem Bosch-Dynamo an zwou 12-Volt-Batterië vu jee 162 Ah geliwwert goufen.
D'Nummeren
Nodeem datt d'Z 155 de 5. Februar 1955 en Accident zu Béiwen-Atert hat, gouf si 1956 duerch d'Z 161 ersat.
D'Uerdinger haut
D'CFL hat 11 Stéck kaaft. Een dovun, den Z 151, war no der Pensionéierung 1971 ursprénglech vum Syndicat d'initiative vu Péiteng fir 20.000 Frang kaaft ginn a war dat éischt Gefier dat iwwer déi restauréiert Schinnen am Fonds-de-Gras gefuer ass. En ass zanter September 2014 erëm am Fond-de-Gras ze gesinn, nodeems en an de Jore virdrun an den Ateliere vun der AMTF (Association des Musée et Tourisme Ferroviaires a.s.b.l.) komplett restauréiert gouf. En zweeten, dee baugläich ass wéi dem CFL säin Z 161, awer vun MAN gebaut gouf leeft beim Train 1900 ënner der Nummer 551.669.
Canton d'Angers-Nord-Ouest
De 'Canton d'Angers-Nord-Ouest ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Angers, am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.
Canton de Guémené-Penfao
De Canton de Guémené-Penfao ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châteaubriant, an der Loire-Atlantique an der Regioun Pays de la Loire.
Neimound
Bei Neimound steet de Äerdmoun tëscht der Äerd an der Sonn (Konjunktioun). Um Nuetshimmel kann een prinzipiell vun der Äerd aus keen Neimound gesinn, well hie sech do ëmmer ënner dem Horizont ass. Och op der Dagessäit ass hie fir dat blousst A net ze gesinn, well déi gro Schietsäit am Dag vum Streeliicht vun der Sonn an der Äerdatmosphär iwwerstraalt gëtt.
D'Moundséchel selwer ass an de Stonnen ëm Neimound extreem schmuel a liichtschwaach an dofir nëmme mat groussem Opwand ze fotograféieren oder mat Teleskopen z'observéieren. D'Pbservatioun vun der dënner Moundséchel ass averschidden islamesche Länner wéi z. B. dem Iran eng Aart Vollekssport.
Zesummenhank mat Sonnendäischtert: A seelene Fäll, an deenen de Mound zu der Konjunktioun genee de Verbindungskorridor tëscht Sonn an Äerd passéiert, kënnt et zu engem klenege Korridor op der Äerduewerfläch zu enger Sonnendäischtert. D'Sonnendäischtert ass also e Spezialfall vun Neimound am Dag.