cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leopoldsburg
Geschicht
Den Territoire vun der Gemeng war am Ufank vum 19. Joerhonnert eng Heedandschaft op sandege Biedem déi mat Waken duerchsat waren. 1835 nodeem d'Belsch onofhängeg gi war, gouf decidéiert op der hollännescher Grenz op enger Fläch vu 430 ha e Militärcamp opzeriichten. De Camp louch an der deemoleger Gemeng Beverlo a krut dunn och den Numm Camp vu Beverlo. Séier hu sech Uertschafte rondeëm de Camp entwéckelt, an zwar Leopoldsburg an Heppen, déi sech 1850 vu Beverlo lassgesot hunn an eegestänneg Gemenge goufen, déi dunn nees 1977 bei der belscher Gemengreform ze fusionéieren, wärend d'Gemeng Beverlo bei Beringen geprafft gouf.
Leonel Fernández
De Leonel Antonio Fernández Reyna, gebuer de 26. Dezember 1953 zu Santo Domingo, ass e Jurist a Politiker. Hie war vun 1996 bis 2000 a vun 2004 bis 2012 Staatspresident an der Dominikanescher Republik.
Als Kand ass hie mat senger Familljen op New York an d'USA emigréiert, wou hien opgewuess ass. Duerno goung hien nees zeréck an d'Dominikanesch Republik fir Droit ze studéieren.
Hien huet sech dunn och politesch engagéiert a gouf an den 1970er Joren en enke Mataarbechter vum Juan Bosch, dem fréieren dominikanesche Staatspresident, den 1963 duerch ee Militärputsch gestierzt gi war.
Als Kandidat vun der sozialdemokratescher Partido de la Liberación Dominicana (PLD) gouf hien 1996 eng éischt Kéier fir véier Joer zum President vu sengem Land gewielt. De 16. Mee 2004 gouf en op en Neits an dat Amt gewielt, an op den Dag genee 4 Joer duerno erëmgewielt.
Jean-Pierre Hoscheid
De Jean-Pierre Hoscheid oder Jim Hoscheid, gebuer den 22. Juni 1912 zu Biissen a gestuerwen de 15. Mee 1988 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an der Positioun vum Golkipp, Olympionik a Foussballtrainer.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.
Tëscht dem 17. Mäerz 1935 am 14. Mee 1939 huet hie 27-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Tëscht dem 18. Juli 1948 am 26. Juni 1949 huet de Jim Hoscheid déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp trainéiert, déi an där Zäit 10 Matcher gespillt huet. Hie war och den Haapttrainer vun der lëtzebuergescher Ekipp bei den Olympesche Summerspiller 1948 zu London.
Hie war de Grousspapp vum Denis Scuto.
Roussent
Roussent ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Charraix
Charraix ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
D'Unio'n
D'Unio'n war eng Dageszeitung, déi zu Lëtzebuerg tëscht dem 10. Oktober 1944 an dem 3. Abrëll 1948 erauskoum.
Si war gläich no der Liberatioun vu Lëtzebuerg, am September 1944 gegrënnt ginn als Organ vun der Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen, an där sech déi verschidde Resistenzbeweegungen zesummegeschloss haten.
Rollancourt
Rollancourt ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
D'Unio'n
Si war bal ganz a Lëtzebuerger Sprooch.
De 5. Abrëll 1948 ass se mat der Obermosel-Zeitung fusionéiert; den neien Titel war an ass bis haut Letzeburger Journal (haiteg Schreifweis: Lëtzebuerger Journal).
NGC 3353
Den NGC 3353 ass eng Zwerggalaxis am Stärebild Ursa Major. Si gouf am Joer 1790 vum Wilhelm Herschel mat engem Spigelteleskop mat enger Apertur vun 18,7 Zoll entdeckt.
Bréck vun Hermalle (Albertkanal)
D'Bréck vun Hermalle ass eng Stroossebréck iwwer den Albertkanal um Kilometerpunkt 8,1 bei Hermalle an der belscher Provënz Léck.
Et ass eng Boubréck vum Typ Bowstring mat gekräizten Droseeler (network arch).
Iwwer d'Bréck féiert d'Rue d'Argenteau déi Oupeye op der lénkser Säit vum Kanal mat Hermalle-sous Argenteau op der rietser verbënnt.
Hugh Jackman
Den Hugh Michael Jackman, gebuer den 12. Oktober 1968 zu Sydney am Staat New South Wales, ass en australeschen Theater- a Filmschauspiller, Sänger a Filmproduzent.
Den Jackman huet seng Filmcarrière 1994 ugefaangen. Hie gouf mat senger Roll als Wolverine an der Kinofranchise X-Men an och mat Rollen a Musicals bekannt. Am Joer 2013 huet hien de Golden Globe AwardsGolden Globe gewonnen a war och fir den Oscar fir de beschte Schauspiller‎ nominéiert.
Seng Fra ass d'Schauspillerin Deborra-Lee Furness.
Cubelles (Haute-Loire)
Cubelles ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Departement Haute-Corse
D'Departement Haute-Corse (2B) ass e franséischt Departement op der Insel Korsika
Terzan 5
Den Terzan 5 ass e Kugelstärekoup am Stärebild Sagittarius, deen ufanks als 10,3 kpc (ca. 33.600 Lj) vun der Äerd an 2,4kpc vum galakteschen Zentrum ewech, ugeholl gouf. Miessunge vun 1996, 2007 an 2009 weisen awer datt e méi no bei eisem Sonnesystem ass. Aktuell Schätzunge ginn vun enger Distanz vun (5,9 ± 0,5) kpc ((19000 ± 1600) Lj) vun der Äerd aus. Den Terzan 5 gëtt awer weider zum Bulge vun eiser Galaxis gerechent.
Departement Seine-Saint-Denis
D'Seine-Saint-Denis (93) ass e franséischt Departement, an der Regioun Île-de-France. E läit am Ballungsgebitt vu Paräis an ëmfaasst haaptsächlech d'Banlieue am Norden an am Nordoste vun der Haaptstad.
Tour du Haut-Var 2003
Déi '''35. Editioun vum Tour du Haut-Var''' gouf den 22. Februar 2003 gefuer.
Departement Haute-Corse
Zanter der Reform vun den Territoiren 2015, ass d'Haute-Corse keng administrativ Regioun méi, si ass zesumme mat der Corse-du-Sud, an der Collectivité de Corse opgaangen.
Terzan 5
De Koup am Joer 1968 vum Terzan Agop op Fotoplacke vum Observatoire de Haute-Provence a Südfrankräich entdeckt, woubäi den Terzan spéider aus Versinn de selwechte Koup nees nei "entdeckt" hat an an der Originalpublikatioun vun 1971 als Terzan 5 an 11 publizéiert hat.
Tour du Haut-Var 2004
Déi '''36. Editioun vum Tour du Haut-Var''' gouf den 21. Februar 2004 gefuer.
Et war déi éischt Kompetitioun an der Coupe de France 2004.
Terzan 5
Am Géigesaz zu de meeschte Kugelstärekéip, déi nëmmen aus enger Stärepopulatioun bestinn, entstoung Terzan 5 an zwéi Stéiss. Eng Populatioun entstoung virun 12 Milliarde Joer, an eng méi jonk viru 6 Milliarde Joer. E vergläichbaren Opbau war bis dohin nëmme vum Omega Centauri bekannt.
D'Ënnersich vum VLT weisen, datt den Terzan 5 méi eng grouss Mass huet, wéi ufanks ugeholl.
Grand Prix de Villers-Cotterêts
De Grand Prix de Villers-Cotterêts war eng franséisch Vëloscourse déi 1998 gegrënnt gouf a bis 2006 existéiert huet. Se gouf an der Picardie ëm d'Stad Villers-Cotterêts gefuer.
Se war am Ufank vun der UCI an der Kategorie 1.5 klasséiert, duerno 2000 an 2001 an der Kategorie 1.4, 2002 - 2004 an der Kategorie 1.3, a schliisslech 2005 an 2006 an der Kategorie 1.1.
Terzan 5
Am Terzan 5 goufen op d'mannst 20 Pulsaren entdeckt, dorënner de Millisekonnepulsar PSR J1748-2446ad dee bis elo als dee Pulsar bekannt ass deen am séierste rotéiert.
Grand Prix de Villers-Cotterêts
Si huet och zu de Kompetitioune gehéiert déi an der Coupe de France matgezielt hunn.
Regnauville
Regnauville ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
73P/Schwassmann-Wachmann
Den 73P/Schwassmann-Wachmann, och Schwassmann-Wachmann 3 (kuerz och SW3), ass e kuerzperiodesche Koméit. Hien ass viun allem dofir bekannt, well an de Joren 2001 bis 2006 konnt observéiert ginn, wéi säi Kär an en ettlech Fragmenter gebrach ass.
Entdeckung
De Koméit gouf den 2. Mee 1930 vun den Astronomen Friedrich Karl Arnold Schwassmann an Arno Arthur Wachmann um Hamburger Observatoire entdeckt. Hie koum den 31. Mee 1930 bis op 0,062 AE un d'Äerd erun an hat eng visuell Magnitude vu ronn 6 mag. Et war den drëtte kuerzperiodesche Koméit, dee vu Schwassmann a Wachmann fonnt gouf.
Geschicht
Trotz senger Ëmlafzäit vun nëmmen eppes méi wéi fënnef Joer, war de Koméit no 1930 fir laang Zäit net ze gesinn. Eréischt no senger Zeréckentdeckung an de Joren 1979 an 1990, konnt en observéiert ginn. De Koméit war dobäi leider manner opfälleg. Am Joer 1995 iwwerrascht de Koméit dann d'Astronome mat enger staarker, onerwaarter Hellegkeet déi vu ronn 13mag op ronn 7mag (250-fach Hellegkeet) a wéinegen Deeg eropgoung. De Grond dofir war, datt de Koméitekär an en ettlech Stécker zerbrach war an dobäi grouss Deeler vu Gas a Stëbs fräigesat goufen. Ufanks konnten dräi, dann awer fënnef Deeler vum Koméit observéiert ginn, déi mat de Buschtawen A bis E bezeechent goufen. Beim nächste Rendez-vous beim Joreswiessel 2000/2001 konnten nëmmen nach dräi Fragmenter (B, C an E) fonnt ginn.
Beim nächste Rendez-vous vum Koméit am Fréijoer 2006 war e weidert Auserneebrieche vun de Koméitendeeler z'observéieren. Bei senger nooster Distanz zur d'Äerd, den 13. Mee 2006 mat 0,074 AE hunn déi zwee gréisst Brochstécker (B an C) eng Hellegkeet vu ronn 5mag erreecht. D'Gestalt vum Fragment B hat sech Ufanks Mee 2006 dacks geännert, an et koum zu staarken Hellegkeetsausbréch. Mëtt Mee 2006 waren iwwer 60, deelweis extreem liichtschwaach, Fragmenter bekannt.
Den Hubble-Weltraumteleskop an de Spitzer-Weltraumteleskop hate spektakulär Biller vum Koméit gemaach wéi en auserneegebrach ass. Och mat äerdgebonnenen Teleskopen, dorënner de Very Large Telescope vum Europäesche Südobservatoire, goufen d'Evenementer verfollegt. Och Amateurastronome konnte mat héichempfindlechen CCD-Kameraen d'Auseneebrieche vum Koméit observéieren.
Meteorstroum
Den 73P/Schwassmann-Wachmann ass den Urspronkskierper vun den Tau-Herkuliden, engem Meteorstroum, dee vum 19. Mee bis den 19. Juni aktiv ass.
Viraussiichtleche Rendez-vous
De viraussiichtleche Rendez-vous ass fir d'Joer 2022 berechent.
Departement Seine-Saint-Denis
Déi ronn 1,6 Milliounen Awunner vum Departement gi "Séquano-Dionysiens" genannt.
Geographie
Mat enger Fläch vun 236 km² ass d'Seine-Saint-Denis viru Paräis an den Hauts-de-Seine dat drëttklengst Departement a Frankräich. Et läit am Paräisser Baseng an am sougenannte Pays de France.
Den Departement besteet haaptsächlech aus engem niddrege Plateau, deen duerch breet Däller vun der Seine an der Marne a vun Zeiebierger strukturéiert gëtt.
Bevëlkerung
2015 louch de Fertilitéitsindex bei 2,46 Kanner pro Fra, wat deen héchsten Taux vun allen Departementer am metropolitane Frankräich war.
D'Bevëlkerung huet ee vun den héchste Prozentsätz vun Auslänner a ganz Frankräich. 2013 waren 29 % (ronn 450.000 Persounen) Immigranten. 2005 hate méi wéi 57 % vun de manner wéi Uechzéngjäregen auslännesch Originnen a 64,9 % vun de Kanner, déi 2011 am Departement Seine-Saint-Denis gebuer goufen, haten op d'mannst een Elterendeel, deen am Ausland gebuer gi war.
D'Immigratioun huet schonn an der zweeter Hallschent vum 19. Joerhonnert mat der Entwécklung vun der Industrie ugefaangen. Tëscht 1920 an 1940 sinn haaptsächlech Spuenier an Italieener komm an nom Zweete Weltkrich d'Nordafrikaner. Spéider sinn nach d'Portugise komm a méi rezent d'Chineesen, d'Tierken an d'Afrikaner. Parallel dozou si bis an d'1970er och vill Fransousen aus anere Regioune vum Land an d'Industriebetriber zu Paräis an an der Ëmgéigend schaffe komm.
Paul Kemp (Foussballspiller)
De Paul Kemp, gebuer de 27. September 1930, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
Tour du Haut-Var 2018
Déi '''50. Editioun vum Tour du Haut-Var''' gouf de 17. an den 18. Februar 2018 gefuer a stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2018 an der Kategorie 2.1.
Paul Kemp (Foussballspiller)
Tëscht dem 20. September 1953 am 25. September 1955 huet de Paul Kemp 4-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Departement Seine-Saint-Denis
Gréisst Gemengen
D'Gemenge mat de meeschten Awunner waren 2015:
Transport
Am Departement Seine-Saint-Denis gëtt et zwéi Fluchhäfen, de Fluchhafe Paris-Charles-de-Gaulle, deen de gréissten a Frankräich an ee vun de gréissten an Europa ass, an de Bourget, deen haaptsächlech fir d'Privatfligerei do ass an op deem och de Salon de l'aéronautique ofghale gëtt.
Donieft gëtt et och siwe Metroslinnen, véier Tramslinnen, fënnef RER-Linnen, 63 km Autobunn, 349 km routes départementales a 600 km Vëlospisten.
Esplantas-Vazeilles
Si gouf den 18. Dezember 2015 mat engem Dekret vum Prefet gegrënnt, a regruppéiert déi zwou fréier Gemengen Esplantas a Vazeilles-près-Saugues déi delegéiert Gemenge sinn.
Paul Kemp (Schauspiller)
De Paul Kemp gebuer als Paul Peter Kemp den 20. Mee 1896 zu Bad Godesberg a gestuerwen den 13. August 1953 zu Bonn war en däitsche Schauspiller.
Departement Puy-de-Dôme
D'Puy-de-Dôme (63) ass e franséischt Departement, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Paul Kemp (Schauspiller)
Um Spaweck
De Paul Kemp op filmportal.de
The Swiss Conspiracy
The Swiss Conspiracy ass en US-amerikanesch-däitsche Film vum Jack Arnold aus dem Joer 1976.
Ëm wat geet et am Film?
Eng Bank vun Zürich gëtt vun engem Onbekannten erpresst. Den amerikaneschen Detektiv David Christopher soll fir d'Bank den Erpresser fannen…
Departement Haute-Loire
D'Haute-Loire (43) ass e franséischt Departement, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Flassigny
Flassigny ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Regionalbunn
Als Regionalbunn, oder kuerz RB bezeechent een zu Lëtzebuerg an am däitschsproochege Raum eng Kategorie vun Zich déi an all Gare hale bleiwen. Si stellen d'Grondlag vu jiddwer Eisebunnsreseau duer, well se déi lokal Garë mat de regionalen an iwwerregionale Garë verbannen.
Regionalbunnen zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg circuléiere Regionalbunnen um ganze Reseau. Et besteet fir de ganzen nationale Reseau Stonnentaktbetrieb, dat heescht et kann ee vu jiddwer Gare am Land een Zuch pro Stonn a Richtung Lëtzebuerg kréien. Op der Achs Rodange-Lëtzebuerg-Ettelbréck besteet ausser sonndes, souguer en Hallefstonnentakt.
Nieft dem nationale Reseau, fueren d'Regionalbunne vun den CFL och bis op Arel an Attem.
Zu Lëtzebuerg ginn d'Regionalbunne virun allem mat CFL 2000 an CFL 2200 Automotricen an CFL-Dosto-Voiturë gefuer. D'SNCB assuréiert op der CFL-Linn 5 eng Rei Regionalbunne mat hiren AM 96.
Regionalbunnen an der Belsch
An der Belsch lafen d'Regionalbunnen ënner dem Numm L Zuch.
Regionalbunnen an Däitschland
An Däitschland heeschen d'Regionalbunnen Regionalbahn. Si ersetzen zanter 1987 den Nahverkehrszug a sollen net mam Regional-Express verwiesselt ginn.
Regionalbunnen a Frankräich
A Frankräich heeschen d'Regionalbunnen Omnibussen, a lafen am TER.
Regionalbunnen an Holland
An Holland heeschen d'Regionalbunne vun den Nederlandse Spoorwegen Sprinter, bei Connexxion, Syntus, Arriva a Keolis heesche se "Stoptrein" (Stopzuch). NS huet den Numm Stoptrein bis 2007 benotzt.
Személyvonat
Polynormande 2017
Déi '''38. Editioun vun der Polynormande''' gouf den 30. Juli 2017 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2017 an der Kategorie 1.1. Et war déi eeleft Kompetitioun vun der Coupe de France 2017.
Fluchhafen Tân Sơn Nhất
De Fluchhafen Tân Sơn Nhất (vi: Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) läit ongeféier 6 km süd-westlech vun Ho-Chi-Minh-Stad, Dong Nam Bo am Vietnam.
1930 gouf de Fluchhafen offiziell ageweit.
De Fluchhafen huet 2 Haaptpiste vun 3.800 an 3.200 Meter Längt.
La Loge
La Loge ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Sąjūdis
D'Sąjūdis (wat op litauesch "Beweegung" bedeit), mam ganzen Numm Lietuvos Persitvarkymo Sąjūdis ("Erneierungsbeweegung vu Litauen"), och nach als "Sąjūdis-Reformbeweegung" bekannt, ass eng litauesch Organisatioun, déi den 3. Juni 1988 gegrënnt a vum Vytautas Landsbergis geféiert ginn ass.
Zu hire Memberen hu souwuel Kommuniste wéi och Net-Kommuniste gezielt. Dat ursprénglecht Zil vun dëser Organisatioun war et, dem Gorbatschow seng Politik vu Glasnost, vu Perestroika a vun Demokratie an der deemoleger Sozialistescher Sowjetrepublik Litauen ze verwierklechen, a gläichzäiteg och Litauesch als national Sprooch ze fërderen. Am Laf vun der Zäit ass d'Sąjūdis zu enger Onofhängegkeetsbeweegung ginn, déi d'Onofhängegkeet vu Litauen mat hirer Zeitung Atgimimas (litauesch fir: Erëmgebuert) a mat Aktioune virbereede wollt.
Am Februar 1989 huet d'Sąjūdis deklaréiert, datt Litauen vun der Sowjetunioun mat Gewalt annexéiert gi wier an datt hiert Zil dora bestéing, d'Land an d'Onofhängegkeet ze féieren. Am Februar 1990 huet d'Sąjūdis déi absolut Majoritéit vun de Sëtz am Seimas, dem litauesche Parlament, gewonnen an den 11. Mäerz 1990 d'Onofhängegkeet vu Litauen erkläert.
Lespinoy
Lespinoy ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Luna-Programm
D'Luna 1 bis Luna 3 goufen an Zesummenhank mat dem éischte Satellittenumm, Sputnik, déi dräi sowjetesch Moundsonde vun der éischter Serie bezeechent.
Luna 1 (Januar 1959) war no engem Laanschtfluch beim Äerdmound feelerhaft an e Sonnenorbit ageschwenkt. Si hat trotzdeem nëtzlech Stralungsmiesswäerter fir d'Analys vun der ierdescher Stralungsceinture geschéckt an hat d'Existenz vum Sonnewand bestätegt.
Luna 2 war déi éischt Sond, déi den 13. September 1959, als éischte kënschtleche Fluchkierper iwwerhaapt, geziilt op der Mounduewerfläch opgeschloen ass.
Luna 3 (Oktober 1959) hat fir d'éischt Kéier d'Récksäit vum Mound fotograféiert.
Déi nofollgend Moundsonde vun der zweeter Serie goufe Luna genannt.
Assia Djebar
D'Assia Djebar (fir richteg Fatima-Zohra Imalayène), gebuer den 30. Juni 1936 zu Cherchell bei Alger a gestuerwen de 6. Februar 2015 zu Paräis, war eng franséischsproocheg algeeresch Schrëftstellerin, Regisseurin, Historikerin an Héichschoulprofessesch. Si gëllt als eng vun de renomméiertsten Autorinnen aus dem Maghreb. Hir Wierker goufen a méi wéi 20 Sproochen iwwersat.
Luna-Programm
Interessant sinn an deem Zesummenhank och e puer weider Moundmissioune vun der Sowjetunioun, déi all feelgeschloe waren:
Bureau des longitudes
De Bureau des longitudes ass e franséischt astronomescht Institut.
Assia Djebar
Nieft hire Romaner huet si och d'Regie bei zwéin Dokumentarfilmer gemaach an Dréibicher geschriwwen.
Luna-Programm
All Nimm si fiktiv Katalogbezeechnungen. D'UdSSR hat dës Feelschléi ni zouginn. Duerch d'Oplëschtung ergëtt sech e kloert Bild vum éischte sowjetesche Moundprogramm. Nëmmen een Drëttel vun de Sonden haten tatsächlech den Äerdmound erreecht.
Kavli-Präis
De Kavli-Präis ass e Wëssenschaftspräis, deen zanter 2008 all zwee Joer vergi gëtt. De Stëfter vum Präis ass de Fred Kavli.
Luna-Programm
Virgesi ware fir d'Luna 1958-59 all Kéier Opschléi op der Mounduewerfläch wéi bei Luna 2, fir déi béid Luna-Missiounen am Joer 1960 d'Ëmkreesung wéi bei Luna 3.
Kavli-Präis
De Präis ass an dräi Fuerschungsgebidder (Astrophysik, Nanowëssenschaft an Neurowëssenschaft) mat jee enger Millioun US-Dollar dotéiert. Wa méi Präisdréier an enger Kategorie sinn, gëtt gedeelt. D'Präisgeld stellt d'The Kavli Foundation, gegrënnt vum gebiertegen Norweger Fred Kavli. A jonke Joren no Kalifornien, USA, ausgewandert, hat hie säi Verméige mat enger Firma fir Fligersensore verdéngt.
D'Membere vum Präiskommitee benennt déi norwegesch Akademie vun de Wëssenschaften. De Präis iwwerreecht den norwegesche Kinnek wärend engem Festakt.
Assia Djebar
De 16. Juni 2005 gouf d'Assia Djebar als éischt Schrëftstellerin aus dem Maghreb an d'Académie française gewielt.
Bureau des longitudes
Geschicht an Aufgaben
D'Aufgabestellung huet sech am Laf vun de Joerhonnerte staark verännert. Haut ass de Bureau des longitudes ee vun den astronomeschen Zentere fir Epheremiderechnung. An internationaler Aarbechtsdeelung kruten e puer Instituter besonnesch Aufgaben zougewisen. Instituter, déi Ephemeriderechnunge fir d'Astronomen aus aller Welt bedreiwen, si virun allem: de United States Naval Observatory (USNO), d'Astronomescht Recheninstitut (ARI) an de Bureau des longitudes.
Arnold Kieffer
Den Armold "Boy" Kieffer, gebuer den 30. September 1910 zu Nidderkuer a gestuerwen den 28. Juni 1991 zu Déifferdeng, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.
Bureau des longitudes
Perséinlechkeeten
Bekannt Membere vum Bureau des longitudes waren, respektiv sinn:
Arnold Kieffer
Hien ass de Brudder vum Alfred Kieffer.
Antonio Napolioni
Den Antonio Napolioni, gebuer den 11. Dezember 1957 zu Camerino an der Provënz Macerata, ass zanter dem 16. November 2015 de Bëschof vu Cremona an Italien.
Esplantas
Esplantas ass eng fréier franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Antonio Napolioni
Den Antonio Napolioni gouf de 25. Juni 1983 zum Paschtouer geweit.
De 16. November 2015, huet de Poopst Franciscus hien als Bëschof vu Cremona an der Lombardei ernannt. ; Seng Ordinatioun als Bëschof krut hien den 30. Januar 2016 zu Cremona.
Tour du Finistère 2016
Déi '''31. Editioun vum Tour du Finistère''' gouf de 16. Abrëll 2016 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2016 an der Kategorie 1.1. Et war och déi siwent Kompetitioun vun der Coupe de France 2016.
D'Course gouf am Sprint vum belsche Coureur Baptiste Planckaert gewonnen.
Au bonheur des ogres (Film)
Au bonheur des ogres ass eng franséisch-lëtzebuergesch Koproduktioun vum Regisseur Nicolas Bary. Et ass eng Verfilmung vum Daniel Pennac sengem Roman mam selwechten Numm.
E koum a Frankräich de 16. Oktober 2013 eraus.
Ëm wat geet et am Film?
De Benjamin Malaussène (Raphaël Personnaz), schafft an engem grousse Geschäft, dem Bonheur Parisien, wou en dofir bezuelt gëtt, datt onzefridde Clientë sech bei him beschwéiere kënnen. Op eemol geschéien iwwerall, wou hie laanscht geet, glunge Saachen. D'Police, an och eng Journalistin, (Bérénice Bejo), probéieren der Saach op d'Spur ze kommen...
Soss
De FIlm gouf am Paräisser Geschäft La Samaritaine (beim Pont Neuf), dat zanter Joren eidel steet, gedréint, sou wéi och zum Deel a Studioen zu Lëtzebuerg.
Maria Pacôme
D'Maria Pacôme, gebuer als Simonne Maria Pacôme den 18. Juli 1923 zu Paräis a gestuerwen den 1. Dezember 2018 zu Ballainvilliers, war eng franséisch Schauspillerin.
D'Maria Pacôme huet hir Carrière als Schauspillerin 1956 am Theater ugefaangen. Spéider huet si och e puer Theaterstécker geschriwwen.
Si krut 1959 am Film Voulez-vous danser avec moi? vum Michel Boisrond hir éischt Roll am Kino.
Michael Collins (Astronaut)
De Michael Collins, gebuer den 31. Oktober 1930 zu Roum, a gestuerwen den 28. Abrëll 2021 zu Marco Island, a Florida, war en US-amerikaneschen Astronaut. Hie war Pilot vun der Kommandokapsel vun Apollo 11 an huet domat den Äerdmound ëmkreest, wärend de Neil Armstrong an de Edwin „Buzz“ Aldrin als éischt Mënschen d'Mounduewerfläch betratt haten.
Liewen
De Michael Collins gouf zu Roum gebuer, wou säi Papp, den Arméioffizéier James Lawton Collins, Militärattaché war. De Michael goung zu Washington, D.C. an d'Saint Albans School an hat uschléissend un der Militärakademie zu West Point studéiert. 1952 krut hien do de Bachelor.
Dono ass hie bei d'United States Air Force gaangen. No senger Pilotenausbildung flog ass hie Kampfjets op verschiddene Stëtzpunkte vun der US-Loftwaff geflunn, ënner anerem och vun 1954 bis 1957 a Frankräich. Zeréck an den USA huet hien als Instrukter geschafft a vun 1960 un als Testpilot op der Edwards Air Force Base a Kalifornien.
Éischt Erfarunge mam Weltraum
De Collins hat sech fir déi zweet Astronautegrupp vun der NASA ugemellt, gouf awer net ugeholl. Bei der nächster Ronn huet hien nees matgemaach a war déi Kéier igeholl ginn. Hien huet zu de 14 Astronaute gehéiert, déi den 18. Oktober 1963 dem Publik virgestallt goufen.
Am Februar 1965 huet hien d'Spezialgebitt "Raumgezei a Weltraumbaussenaarbechten" iwwerholl. Dobäi war hien och un der Firmenauswiel bedeelegt, déi d'Raumgezei fir d'NASA entwéckelten. Am Juli 1965 gouf hien als Ersatzpilot fir de Laangzäit-Fluch vu Gemini 7 am Dezember agedeelt. De Collins war domat den éischten Astronaut vun der drëtter Grupp, dee fir e Raumfluch nominéiert gouf, hie koum awer net an den Asaz.
De 25. Januar 1966 hat d'NASA bekannt gemaach, datt de Michael Collins de Pilot vu Gemini 10 gëtt, ënner dem Kommando vum John Young. De Fluch war vum 18. Juli bis den 21. Juli 1966 a war den éischten, bei deem ausser enger Kopplung och e Baussebordasaz duerchgefouert goufen.
Asaz am Apollo-Projet
Den 29. September 1966 gouf de Collins fir d'Ersatzcrew vum zweete bemannten Apollofluch nominéiert, deen am Abrëll 1967 sollt starten. De Collins war agedeelt als Reserv fir de Walter Cunningham.
Den 22. Dezember 1966 gouf hien als Pilot vun engem Apollo-Raumschëff nominéiert, dat am Dezember 1967 ënner dem Kommando vum Frank Borman déi nei Moundlandefähr am Äerdorbit teste soll. Déi Pläng goufen awer wéinst der Apollo-1-Katastroph am Januar 1967 verhënnert.
Dee fir Dezember 1967 virgesinnene Fluch gouf op Dezember 1968 verluecht. Amplaz vun engem Moundfährtest sollt elo en Direktfluch zum Mound mat Apollo 8 duerchgefouert ginn. De Collins huet awer Mëtt 1968 aus gesundheetleche Grënn aus dem Team ausscheeden, well sech bei him Bandscheiweproblemer am Halswirbelberäich entwéckelt haten, déi sech op seng Been ausgewierkt hunn. De Collins gouf operéiert an hat dunn en ettlech Méint eng Kappstäip. Wärend dem Fluch konnt de Collins awer vun Houston aus un der Fluchleedung als Intermédiaire (CapCom) matschaffen.
De Collins hat och d'Missiounszeeche vun Apollo 11, op deem en Aadler um Mound lant, entworf. De Fluch vun Apollo 11 war vum 16. Juli bis zum 24. Juli 1969. Wärend den Armstrong an den Aldrin mat der Fähr Eagle um Äerdmound als éischt Mënsche gelant waren, blouf de Collins alleng am Orbit ëm de Mound.
Nom Apollo-11-Fluch bekoum de Collins d'Offerte, Ersatzkommandant vun Apollo 14 zu ginn, mat der Perspektiv, als Kommandant vun Apollo 17 selwer de Mound ze begoen. De Collins huet awer dozou ofgesot.
No der NASA
De Collins hat d'NASA am Joer dono verlooss an huet vu Juni 1970 bis Abrëll 1971 als Staatssekretär fir Ëffentlechkeetsaarbecht (Assistant Secretary of State for Public Affairs) beim US-Ausseministère geschafft.
Dono gouf de Collins den éischten Direkter vum National Air and Space Museum vun der Smithsonian Institution zu Washington, D.C. Seng Aufgab bestoung doran, d'Pläng an de Bau vum neie Museesgebai virunzedreiwen. D'Aweiung war den 1. Juli 1976, kuerz virm 200-Joer-Jubiläeum vun den USA.
1978 huet de Collins aner leedent Ämter bei der Smithsonian Institution iwwerholl. Am selwechte Joer huet hien och d'US-Loftwaff mat Rang vun engem Brigadegenerol verlooss. Vun 1980 bis 1985 huet hie fir d'LTV Aerospace & Defense geschafft, dono huet hie seng eege Firma geleet.
Éierungen
De Michael Collins ass ee vun de wéinegen Astronauten déi Member an der National Aviation Hall of Fame sinn. Hie krut am Joer 1969 d'Fräiheetsmedail („The Presidential Medal of Freedom“), déi héchst zivil Auszeechnung an den USA.
De Moundkrater Collins an den Asteroid (6471) Collins sinn no him genannt.
Wierker
Michael Collins ass Auteur vun ettleche Bicher iwwer den Weltraum:
Vazeilles-près-Saugues
Si gouf den 18. Dezember 2015 mat engem Dekret vum Prefet zesumme mat Esplantas zur neier Gemeng Esplantas-Vazeilles fusionéiert.
Willy Klein
De Willy Klein, gebuer den 11. Oktober 1912 zu Diddeleng an do gestuerwen de 15. Juli 2004, war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.
Kwame Nkrumah
De Kwame Nkrumah PC, gebuer am September 1909 zu Nkroful am Ghana als Francis Nwia Kofi Nkrumah a gestuerwen de 27. Abrëll 1972 zu Bukarest a Rumänien, war e ghanaesche Politiker. Hie war vun 1960 bis 1966 den éischte President vun der Republik Ghana, a vun 1957 bis 1960 war hien och den éischte Premierminister vu sengem Land.
Hie gouf als notabele Panafrikanist bekannt. Hie gëllt als de Papp vum afrikaneschen Nationalismus an als en Nationalheld vum Ghana.
Camille Leger
De Camille Leger, gebuer de 27. Mee 1907 a gestuerwen..., war e lëtzebuergesche Foussballspiller.
Tëscht dem 5. Juni 1933 am 15. Mäerz 1936 huet de Camille Leger 4-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Ho-Chi-Minh-Stad
Ho-Chi-Minh-Stad, op Vietnameesesch: Thành phố Hồ Chí Minh, ass déi ekonomesch wichtegst Stad am Vietnam a mat 7.132.940 Awunner (Stand 1. August 2009) och déi gréisst Stad am Land.
D'Stad ass 1976, no der Vereenegung vum Nord- a Südvietnam, nom fréiere President vum Nordvietnam, dem Ho Chi Minh benannt ginn. Virdrun huet se Saigon geheescht a war d'Haaptstad vum Südvietnam.
De Fluchhafe Tan Son Nhat läit 6 km vum Zentrum ewech.
Armand Müller
Den Armand Müller, gebuer de 26. Juli 1928, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
Tëscht dem 18. September 1949 am 15. Abrëll 1951 huet den Armand Müller 4-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Maresquel-Ecquemicourt
Maresquel-Ecquemicourt ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Han-lès-Juvigny
Han-lès-Juvigny ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Clermont-Ferrand
Clermont-Ferrand ass eng franséisch Stad am Departement Puy-de-Dôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Clermont-Ferrant ass besonnesch bekannt well ee vun de gréisste Pneueproduzente weltwäit, Michelin, do säi Sëtz huet.
Annie Anderson
D'Annie Anderson, gebuer als Chantal Andersson den 20. Mäerz 1939 zu Paräis a gestuerwen de 5. Mäerz 1970 och do, war eng franséisch Schauspillerin.
Saint-Bérain
Saint-Bérain ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Boule & Bill (Film)
Boule & Bill ass eng belsch-franséisch-lëtzebuergesch Koproduktioun vun de Regisseure Franck Magnier an Alexandre Charlot. E baséiert op der Bandes-dessinées Serie vum Jean Roba mam selwechten Numm.
E koum de 27. Februar 2013 eraus.
Marenla
Marenla ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Boule & Bill (Film)
Ëm wat geet et am Film?
D'Geschicht vun den Haaptpersonnagen, dem Boule, e Jong vun néng Joer, an dem Bill, e Cocker, an dem Boule sengen Elteren...
Eugen Bamberger
Liewen
De Bamberger huet, vun 1875 un, un der medezinescher Fakultéit vun der Humboldt-Universitéit Berlin studéiert. Hien ass awer duerno op d'Ruprecht-Karls-Universitéit zu Heidelberg gewiesselt an huet do Naturwëssenschafte studéiert. Vun 1876 bis 1880 huet hie Chimie zu Berlin studéiert, wou hien 1880 promovéiert huet an dunn zu Charlottenburg beim Karl Friedrich Rammelsberg Assistent gouf. 1891 ass hie Professer op der Ludwig-Maximilians-Universitéit München ginn ier hien 1893 Professer fir allgemeng Chimie um Polytechnikum (haut ETH) zu Zürich gouf. Hien hat eng Nervekränkt déi staark Kappwéi verursaacht huet an dëst huet hie gezwongen opzehalen. De Bamberger war vun 1888 mat der Karoline Rosalie Marie Sertorius bestuet.
Wëssenschaftlech Aarbecht
De Bamberger huet ongeféier 430 wëssenschaftlech Aarbechte verëffentlecht. Säin Haaptinteressi huet awer cheemesche Virgäng gegollt, bei deene sech Reaktiounsmechanisme mat komplizéierter Ëmsetzung an Zerleeung an eenzel Phasen ofspillen. Sou gouf eng cheemesch Reaktioun no him benannt: d'Bamberger-Ëmlagerung ass d'Synthes vu Para-Hydroxyanilin-Derivater aus Phenylhydroxylamin-Derivater mat Hëllef vu staark verdënnte Saieren.
Corinne Marchand
D'Corinne Marchand, gebuer als Denise Marie Renée Marchand de 4. Dezember 1937 zu Paräis ass eng franséisch Sängerin a Schauspillerin.
Miwwelen
Miwwelen (an der Eenzuel: Miwwel oder Miwwelstéck) ass en Iwwerbegrëff fir Géigestänn, déi benotzt gi fir Banneraim wéi zum Beispill Wunnengen, Butteker oder Bürosraim anzeriichten. Si ginn deelweis och am Bausseberäich agesat. De Begrëff kënnt vum laténgesche Wuert mobilis ("beweeglech") a steet domat am Géigesaz zu de Saachen, déi een net beweege kann (Immobilien), well se am Buedem verankert sinn oder soss iergendwéi fest verbonne sinn.
Boule & Bill (Film)
Soss
Fir de Bill ze spillen, goufen dräi verschidde Muppe geholl. Et gëtt eng Synchronisatioun op Lëtzebuergesch vum Film.
Miwwelen
E Miwwelstéck erliichtert bestëmmt mënschlech Aktivitéiten wéi d'Sëtzen (Stull, Hocker, Fotell...) oder d'Schlofen (Bett...). Miwwele ginn och benotzt fir Objeten op enger praktescher Héicht fir ze Schaffen ze halen (horizontal Fläche wéi en Dësch oder e Schreifdësch) oder fir Objeten ze raumen (Regal, Schaf...). Si hunn also eng funktionell Roll, mä kënnen awer och en Designprodukt sinn an als dekoratiivt Element ugesi ginn. Donieft kënne Miwwelen e symboleschen oder reliéisen Zweck hunn.
Holz, Metall oder Plastik sinn e puer vun de Materialien, aus deene Miwwele kënne gemaach ginn.
Déi éischt Miwwele sinn an der Jongsteenzäit opkomm.
Iré-le-Sec
Iré-le-Sec ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Jonathan Swift
Den Jonathan Swift, gebuer den 30. November 1667 zu Dublin an och do den 19. Oktober 1745 gestuerwen, war en anglo-iresche Schrëftsteller a Satiriker aus der Zäit vun der fréier Opklärung.
Verschidde Publikatiounen huet hien ënner enger ganzer Rëtsch vu Pseudonyme geschriwwen: Isaac Bickerstaff, A Dissenter, A Person of Quality, A Person of Honour, M.B. Drapier, T.R.D.J.S.D.O.P.I.I. (The Reverend Doctor Jonathan Swift, Dean of Patrick's in Ireland).
Marconnelle
Marconnelle ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Jonathan Swift
1701 huet hien anonym Dissensions in Athens and Rome erausbruecht. Kuerz virdrun hat hie schonn A Tale of a Tub a The Battle of the Books geschriwwen. Nodeems en et - ouni grousse Succès - an der brittescher Politik probéiert hat, goung en hannescht an Irland wou e vu 1710 un politesch Satire geschriwwen huet, an deenen en d'Ausbeitung vun der irescher Landbevëlkerung duerch déi englesch Grondhären attackéiert huet. Déi bekanntst ass A modest proposal, an där e virschléit, Iwwerbevëlkerung, Aarmut a Kriminalität doduerch ze bekämpfen, datt iresch Puppelcher als Matière-première vun Iesswueren exportéiert sollte ginn fir sou Profit draus ze schloen.
Polynormande 2018
Déi '''39. Editioun vun der Polynormande''' gouf de 5. August 2018 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2018 an der Kategorie 1.1. Et war déi eeleft Kompetitioun vun der Coupe de France 2018.
Jonathan Swift
Säi bekanntst Wierk ass awer de Roman The travels into several remote nations of the world by Lemuel Gulliver (kuerz: Gulliver's travels, 1726), eng Zort Robinsonad, an där den Haaptpersonnage, nodeems e Schëffsbroch erlidden hat, verschidden exotesch Länner besicht. Et gouf laang als Kannerbuch behandelt (an deementspriechend gekierzt), ass awer, ënner dem Mantel vun 'exoteschen' Nimm a Bräich, eng batter Satir op d'politesch a sozial Konditiounen an England.
Polynormande 2018
D'Course gouf vum Fransous Pierre-Luc Périchon gewonnen.
Henri Koch
Mat Henri Koch ka gemengt sinn:
Prades (Haute-Loire)
Prades ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Marconne
Marconne ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Pinols
Pinols ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Kierch Lëtzebuerg-Kierchbierg
D'Kierch vum Kierchbierg ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Lëtzebuerg Notre-Dame, zum Dekanat Lëtzebuerg an zu der Gemeng Lëtzebuerg gehéiert.
D'Kierch ass der Muttergottes geweit.
D'Kierch steet an der Stad Lëtzebuerg um Kierchbierg an der rue des Maraîchers.
Zu der Par Weimeschkierch gehéieren ausser der Filialkierch vum Kierchbierg och nach d'Parkierch vu Weimeschkierch, d'Filialkierch vun Dummeldeng an d'Filialkierch aus der Millebaach.
Tyria jacobaeae
Tyria jacobaeae ass eng Päiperleksaart aus der Famill vun den Arctiidae.
Se huet eng Spanwäit vun 3,5 bis 4,5 cm a flitt vun Abrëll bis Juli. Et gëtt just eng Generatioun am Joer.
Raup
D'Raupe sinn opfälleg giel a schwaarz gesträift an erniere sech vu Juli bis September bal nëmme vun de Blieder a Bléie vum Jakobsstaf (Senecio jacobaea). Well dës Planz gëfteg ass, si se net genéissbar fir hir Friessfeinden, soudatt se trotz der opfälleg Fierwung zwar liicht erkannt, awer meeschtens mat Rou gelooss ginn.
De Wanter verbrénge se als Popp ënner dem Buedem.
Walter Gross
De Walter Hugo Gross, gebuer de 5. Februar 1904 zu Eberswalde a gestuerwen de 17. Mee 1989 zu Berlin, war en däitsche Schauspiller, Kabarettist a Synchronspriecher.
Tour du Finistère 2015
Déi '''30. Editioun vum Tour du Finistère''' gouf den 18. Abrëll 2015 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2015 an der Kategorie 1.1. Et war och déi siwent Kompetitioun vun der Coupe de France 2015.
Walter Gross
De Gross huet an 200 Kinos- an Televisiounsfilmer an Niewerollen matgespillt.
Hie war an de Filmer Schlagerparade (1953), An jedem Finger zehn (1954) an a Wunschkonzert (1:0 für Sie) (1955) ze gesinn an deenen d'lëtzebuergesch Schauspillerin Germaine Damar d'Haaptroll hat.
Tour du Finistère 2015
D'Course gouf vum belsche Coureur Tim De Troyer gewonnen, mat enger Avance vun 9 Sekonnen op eng Verfolgergrupp vun 13 Mann.
Holz (Material)
Holz ass e poröst Material aus Faseren, dat een am Stamm, den Äscht an an de Wuerzele vu Beem an aneren Holzplanze fënnt. Et gëtt zënter Dausende vu Joren als Brenn- an als Baumaterial benotzt an ass en organescht Material.
Jametz
Jametz ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Michael Burk
De Michael Burk, gebuer de 7. September 1924 zu Erlangen, ass en däitsche Schauspiller, Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schrëftsteller.
Erny Gillen (Theolog)
Biographie
Hie gouf 1985 zum Priister geweit a war vun 1988 bis 2012 Theologieprofessor am Seminaire an am Institut catéchétique.
NGC 3489
Den NGC 3489 ass eng Balkespiralgalaxis vum Typ SB0-a a läit am Stärebild Leo. D'Galaxis huet eng Wénkelgréisst vun 3,5' × 2,0' an eng visuell Magnitude vu +10,2 mag. Si gouf den 8. Abrëll 1784 vum Wilhelm Herschel entdeckt.
Erny Gillen (Theolog)
Biographie
Hie war bis 2012 President vun der Caritas Lëtzebuerg a bis 2015 President vu Caritas Europa.
Andromedagalaxis
D'Andromedagalaxis (och Andromedaniwwel genannt) ass eng Spiralgalaxis vum Typ Sb. Si ass am Messier-Katalog als M 31 an am New General Catalogue als NGC 224 agedroen. Um Stärenhimmel ass s'am Stärebild Andromeda ze fannen, no deem se benannt ass. A kloren Nuechte kann een d'Andromedagalaxis vun enger däischterer Plaz aus mat bloussem A gesinn.
Erny Gillen (Theolog)
Biographie
De 16. Oktober 2011 huet den Äerzbëschof vu Lëtzebuerg, de Jean-Claude Hollerich, hien zum Generalvikar vum Äerzbistum Lëtzebuerg ernannt. Dräi Wochen nodeems d'Chamber déi nei Konventioun mat de Glawensgemeinschaften ënnerschriwwen hat, ass den Erny Gillen den 18. Februar 2015, op Äschermëttwoch, als Generalvikar zeréckgetrueden. Zäitgläich huet den Äerzbëschof Hollerich de Leo Wagener zum neie Generalvikar ernannt.
Andromedagalaxis
Beschreiwung
D'Andromedagalaxis ass 2,5 Millioune Liichtjoer vun eis ewech. Si huet en Halo-Duerchmiesser vun ongeféier enger Millioun Liichtjoer an ass domat de gréisste Member aus der Lokaler Grupp vu Galaxien. D'Andromedagalaxis huet eng Mass vu ronn 200 bis 400 Milliarde Sonnemassen. Zesumme mat der Mëllechstrooss gehéiert si zu de béide masseräichste Galaxië vun der Lokaler Grupp. D'ganz Mass kann nëmme geschat ginn, well de prozentualen Deel vun Donkeler Matière wann d'Distanz zum Zentrum vun der Andromedagalaxis méi grouss gëtt, spronghaft an d'Luucht geet.
Erny Gillen (Theolog)
Biographie
Den 2. Februar 2012 gouf hien zum President vum Verwaltungsrot vum Medie-Grupp Saint-Paul Luxembourg S.A. gewielt.
Andromedagalaxis
Beschreiwung
Neist Ënnersich weisen, datt d'Galaxis vun engem risege kugelfërmegen Halo aus dënn verdeelte roude Risestären ëmginn ass. Nach op enger Distanz vu 500.000 Liichtjoer vum Zentrum vun der Galaxis goufe Stären nogewisen. Den Duerchmiesser vun der visueller Scheif ass ongeféier 140.000 Liichtjoer grouss. D'Mëllechstroossesystem huet nëmmen en Duerchmiesser vu ronn 100.000 Liichtjoer. Den nächstklengste Begleeder vun der Lokaler Grupp, den M 33 (oder Dräiecksniwwel) huet en Duerchmiesser vu ronn 50.000 Liichtjoer. No neisten Erkenntnesser huet M 31 ongeféier eng Billioun Stären,wärend d'Mëllechstroossesystem 100 bis 200 Milliarde Stäre huet. Ëm d'Andromedagalaxis leie méi wéi zéng kleng Satellittegalaxien, vun deenen der zwou elliptesch Galaxië sinn: de Messier 32 an de Messier 110. Follgend Begleeder si bekannt (Auswiel):
Erny Gillen (Theolog)
Biographie
De 25. Januar 2016 huet d'Äerzbistum follgendes matgedeelt: "No sengem Studienopenthalt um Boston College huet den Här Erny Gillen op perséinlechem a professionellem Plang nei Weiche gestallt. An Zukunft geet hien als Wëssenschaftler de Froe vun “ethics and leadership” am europäeschen an internationalen Zesummenhank no. Hien huet seng Mandater an den diverse Verwaltungsréit zur Verfügung gestallt." Op perséinlechem Plang huet dat bedeit, datt hie säi Priisteramt opgi wollt,. Enn Dezember 2017 huet hien decidéiert, awer weiderhi Priister ze bleiwen,.
Andromedagalaxis
Opbau
Den M 31 gëtt zanter laangem genee ënnersicht, well e relativ no läit an dem Mëllechstroossesystem gläicht. D'Andromedagalaxis huet déi selwecht Aarte vun astronomeschen Objete wéi eis Galaxis; vun der Äerd aus gesäit een awer "vu baussen" d'Struktur vun hire Spiraläerm besser wéi déi vun der Mëllechstrooss. Et sinn donkel Stëbsbänner (kuckt d'Foto), Stäregenesisgebidder an am baussenzege Beräich 400 bis 500 Kugelstärekéip ze gesinn. De gréisste Kugelstärekoup, Mayall II, ass de gréissten Objet vun där Aart an der Lokaler Grupp. Besonnesch ass den Zentrum vun der Galaxis: Laang Zäit gouf geduecht, d'Andromedagalaxis hätt en duebele Kär aus zwee supermasseräiche Schwaarze Lächer an e puer Milliounen dicht zesummegedréckte Stären. Dobäi gouf ugeholl, datt eent vun de supermasseräiche Schwaarze Lächer aus enger fréierer Kollisioun mat enger anerer Galaxis kéint stamen. Nei Donnéeë vum Hubble-Weltraumteleskop weisen, datt de Kär aus engem Rank vu méi ale rouden an engem Rank vu méi jonke bloe Stäre besteet, déi am Gravitatiounsfeld vun engem supermasseräiche Schwaarze Lach gefaange sinn. Dat Schwaarzt Lach ass mat ongeféier 100 Millioune Sonnemasse ronn 24-mol sou masseräich wéi de galakteschen Zentrum vun eiser Mëllechstrooss.
Eegebeweegung
D'Andromedagalaxis huet par Rapport zum Mëllechstroossesystem eng Radialvitess vu −114 km/s (zirka −410.000 km/h). D'Minuszeechen dréckt dobäi aus, datt sech déi zwou Galaxien openeen zoubeweegen. De Wäert vu −114 km/s ënnerscheet sech vun der heliozentrescher Radialvitess, d. h. der Vitess, mat där sech den M 31 op d'Sonn zoubeweegt. Well d'Sonn hirersäits ëm de galakteschten Zentrum vun der Mëllechstrooss kreest – an zwar am Ament op M 31 zou –, ass déi heliozentresch Radialvitess mat ongeféier −300 km/s (zirka −1 Mio. km/h) däitlech méi héich.
Computersimulatioune weisen, datt a véier bis zéng Milliarde Joer déi béid Galaxië méiglecherweis kollidéieren a matenee zu enger elliptescher Galaxis oder duerch eng besonnesch Form vun der Interaktioun vu Galaxien zu enger Polarrank-Galaxis verschmolt ginn. ,
D'Transversalvitesse vum M 31 kann am Ament nach net direkt gemooss ginn, däerft awer net iwwer 20 km/s goen. No der Entdeckung vun Waasser-Maseren am Joer 2011 schéngt eng direkt Miessung vun der Eegebeweegung, wéi dat schonn am Fall vum Dräiecksniwwel gelonge war, a kuerzer Zäit méiglech ze ginn.
Visualitéit
Éischt Fotoe vun der Andromedagalaxis goufe schonn ëm 1900 gemaach. Zanter Ufank vum 21. Joerhonnert ass d'Galaxis och mat verschiddene Satellittenteleskopen observéiert ginn: am ultraviolette Liicht duerch GALEX, am mëttleren Infrarout duerch d'Spitzer-Weltraumteleskop an am wäiten Infrarout duerch d'Herschel-Weltraumteleskop.
Geschicht
D'Andromedagalaxis ass mat bloussem A ze gesinn. Fir d'éischt gouf si am 10. Joerhonnert n. Chr. vum perseschen Astronom Al-Sufi beschriwwen, dee si „déi kleng Wollék“ genannt hat. De Charles Messier hat si a sengem Katalog agedroen an d'Entdeckung allerdéngs dem Simon Marius zougeschriwwen, dee si am Joer 1612 duerch säin Teleskop observéiert hat. De J. L. E. Dreyer hat si als NGC 224 a säi Katalog vun 1888 opgeholl.
Laang Zäit war déi genee Natur vun de Spiralgalaxien onbekannt; si goufen duerch hiert Ausgesinn Spiralniwwel genannt an als Deel vum Mëllechstroossesystem ugesinn. Dofir gëtt si och Andromedaniwwel genannt. De Wilhelm Herschel hat d'Distanz op héchstens den 2000-fachen Ofstand zu Sirius geschat; dat sinn nëmme 17.000 Liichtjoer, wéi mer haut wëssen. Eréischt 1864 war et dem William Huggins mat Hëllef vun der Spektroskopie den Ënnerscheed tëscht dem Andromedaniwwel, bei deem d'Spektrallinn duerch d'Kombinatioun vun de Spektre vu Milliarde vun Eenzelstären „verwëscht“ agetraff waren, an aneren Niwwel festzestellen.
De Vesto Slipher hat 1912 unhand vun der Blovertécklung vun hire Spektrallinnen déi heliozentresch Radialvitess vun M 31 op 300 km/s a Richtung op d'Sonn berechent, déi héchst bis dohi bei engem Objet festgestallten (modern Miessunge erginn 300 ± 4 km/s ). Et war kaum virzestellen, datt een Objet bannenzeg der Mëllechstrooss sou séier konnt sinn. Am Joer 1914 hat den Arthur Stanley Eddington ugeholl, datt et sech bei de Spiralniwwelen ëm Galaxien, also Stäresystemer wéi eisem Mëllechstroossesystem handele kéint. 1917 konnten tatsächlech Eenzelstäre mam leeschtungsstaarken Teleskop vum Mount Wilson-Observatoire am Niwwel entdeckt ginn. 1923 ass et dem Edwin Hubble endlech gelongen – wann och mat engem Feeler– mat Hëllef vu verännerleche Stäre vun der Cepheide Klass, seng Distanz op 900.000 Liichtjoer ze berechnen, an hien domat als extragalakteschen Objet z'identifizéieren. 1952 hat de Walter Baade erausfonnt, datt déi vum Hubble erugerzunne Cepheiden eng bis dohin onentdeckte, duebel sou heller Klass ugehéierten, an hat d'Distanz op iwwer 2 Millioune Liichtjoer korrigéiert.
Am November 2005 huet dat spuenescht Institut d'Estudis Espacials de Catalunya/CSIC d'Entdeckung vun engem bedeckungsverännerleche Stär am M 31 publizéiert. Mat Referenz op dee Stär konnt d'Distanz zu der Andromedagalaxis op 2,52 ± 0,14 Millioune Liichtjoer bestëmmt ginn.
Marant (Pas-de-Calais)
Marant ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Hans-Joachim Kulenkampff
Den Hans-Joachim Kulenkampff, gebuer de 27. Abrëll 1921 zu Bremen a gestuerwen de 14. August 1998 zu Seeham an Éisträich, war en däitsche Schauspiller an Televisiounsmoderateur.
Leval-Chaudeville
Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Leval-Chaudeville eng eegestänneg Gemeng.
D'Uertschaft läit op enger Héicht vun 160 Meter am Dall vun der Hantes.
Um Kierfecht vu Leval läit de belsche Pilot a Resistenzler Fernand Jacquet begruewen.