cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schlass vu Versailles
Versailles ënner dem Louis XIV.
Dem Louis XIV. säi Versailles ass e Schantje vun iwwer 50 Joer, an d'Aarbechte sinn nach am Gaang, wéi de Sonnekinnek den 1. September 1715 d'Welt verléisst. Dat huet virun allem mat de Kricher vum Louis XIV. ze dinn, an där gouf et der genuch wärend senger Herrschaft. An de kuerze Friddenszäiten ass sech geflass ginn, fir hei nach e Fligel an do nach e Weier unzeleeën, ier et nees zeréck un d'Front gaangen ass.
Nom Grand divertissement (1668) beschléisst de franséische Kinnek fir d'éischt Kéier, d'Anlag ze vergréisseren an ze verschéineren. De Fridden an d'Gonscht vun der Mme de Montespan maachen de Wee fräi fir eng Phas vu groussem Fast, am Stil vun enger italieenescher Summervilla (1668-1678). Den Architekt Le Vau ass mam Ëmbau beoptragt ginn. No sengem Doud (1670) iwwerhëlt den d'Orbay déi Charge, an de Charles Le Brun, éischte Moler, ass fir d'Dekoratioun zoustänneg.
Vum Louis XV. bis bei d'Revolutioun
Mam Doud vum Louis XIV. verschwënnt déi ganz "Mechanik" vu Versailles (Zeremoniell, Etikett) natierlech net, a bis 1789 reproduzéieren de Louis XV. a Louis XVI. déi selwecht Gesten op de selwechte Plaze wéi hir Virgänger, an zu Versailles leeft alles wéi zu Zäite vum Grand Roi weider.
De Louis XV. mécht sengem Urgrousspapp säi am selwechte Geescht fäerdeg, an de salon d'Hercule, de bassin de Neptune an d'Oper ginn dekoréiert.
Mam Louis XV. fänkt awer gläichzäiteg och eng aner Phas vum Liewen am Schlass un, an zwar gëtt dat Offiziellt méi kleng geschriwwe wéi beim Louis XIV. D'kinneklech Famill zitt sech ëmmer méi dacks an hir privat Appartementer zeréck. Dëst huet als Konsequenz datt sech den Adel ëmmer méi vu Versailles zeréck zitt, well do souwisou näischt Interessantes méi geschitt. Um Virowend vun der Revolutioun huet d'Aristokratie sech wäit vum Kinnek entfernt.
Am 19. Joerhonnert: Napoléon a Louis-Philippe
D'Revolutioun raumt Versailles zwar aus, mä d'Gebai selwer bleift stoen. D'Schlass gëtt an de kommende Joren e puermol restauréiert, als éischt vum Napoléon, du vun de Kinneken Louis XVIII. a Charles X.. Mä keen traut sech, nach eemol zeréck op Versailles ze plënneren. Sech do z'installéiere wir eng kloer Provokatioun déi an den Ae vun de Fransousen als Réckgank an den Ancien Régime kéint ugesi ginn. Wat soll also mat Versailles geschéien?
Pläng fir d'Schlass ganz ofzerappe leie schonn um Dësch, mä de Kinnek Louis-Philippe kann dat verhënneren. De Kinnek vun de Fransousen, an engem Geescht vun nationaler Reconciliatioun, transforméiert d'Ex-Kinneksresidenz an e Musée dédié à toutes les gloires de la France. D'Galeries historiques, déi 1837 opgemaach goufen, erzielen op monumental Aart a Weis d'Geschicht vu Frankräich, vu sengen Ufäng bis an d'Géigewaart.
Um Enn vum Däitsch-Franséische Krich, den 18. Januar 1871, gouf am Spigelsall de preisesche Kinnek Wilhelm I. zum Keeser vun Däitschland proklaméiert.
Vum 20. Joerhonnert bis haut
De 24. Juni 1919 gouf am Spigelsall vum Schlass den Traité vu Versailles ënnerschriwwen.
D'Schlass ass zu där Zäit an engem ganz schlechten Zoustand. No enger Visitt a Frankräich spent den John David Rockefeller Jr. eng grouss Zomme fir d'Schlass ze renovéieren, am Ganze 34 Millioune Franséisch Frang. Fir him Merci ze soen, krut d'Avenue virum Schlass den Numm Avenue Rockefeller. No dësem Don stellt d'franséisch Regierung e Joresbudget vu 4 Millioune Franséisch Frang fir d'Schlass zur Verfügung.
Groschen
De Groschen am Ëmlaf an den däitsche Länner zur Zäit vum Zollveräin ass och Silbergros genannt ginn.
CFL 4000
D'CFL-Lokomotiven aus der Serie 4000 sinn Elektrolocken, déi bei der lëtzebuergescher Eisebunnsgesellschaft CFL ënner den Nummere 4001 - 4020 immatrikuléiert sinn.
Déi Lokomotive ginn zu Lëtzebuerg haaptsächlech am Gidderverkéier gebraucht, a kënnen zesumme mat de Voiturë vum Typ Dosto am Persouneverkéier agesat ze ginn.
Et si Lokomotiven aus der Gamme TRAXX déi vun der Firma Bombardier Transportation ënner der Typpebezeechnung TRAXX P140 AC1 gebaut goufen. D'Maschinne goufen nom Modell BR185.1 vun der DB AG mat e puer Adaptatioune vum Modell BR 146 gebaut, an tëscht September 2004 a Mäerz 2005 a Betrib geholl.
Bestand
D'Iddi d'Säite vu Lokomotive fir Reklamm ze benotze kënnt aus Däitschland. D'CFL 4000 eegene sech besonnesch, well op de Säite vill fräi, a virun allem glat Fläch ass.
Olympesch Summerspiller 2008
D'Olympesch Summerspiller 2008''', offiziell d'Spiller vun der XXIX. Olympiad''' genannt, goufe vum 8. bis de 24. August 2008 zu Peking organiséiert. Et waren déi éischt Olympesch Spiller an der Volleksrepublik China.
CFL 4000
Bestand
Verschidde Maschinne kruten ni eng Reklamm, well se haaptsächlech fir d'CFL Cargo gefuer sinn.
Olympesch Summerspiller 2008
Déi allermeescht, mä net all d'Kompetitioune waren zu Peking selwer. Sou goungen d'Seegler zu Qingdao op d'Waasser a Foussball gouf nieft der Haaptstad och zu Qinhuangdao, Shanghai, Shenyang an Tianjin gespillt. D'Reide war zu Hong Kong a gouf dowéinst och net vum chineeseschen nationalen olympesche Comité, mä vun deem vun Hong Kong organiséiert.
D'Haaptarena vun de Spiller ass den Nationalstadion vu Peking.
Participanten
Et waren 11 028 Athleten aus 204 Länner um Start. Lëtzebuerg war mat 13 Olympionike vertrueden:
De Liichtathlet David Fiegen war qualifizéiert, huet awer wéinst Krankheet missen op eng Participatioun verzichten.
Kompetitiounen
Bei de Spiller 2008 gouf an 28 Sportaarten an an zesummen 302 Disziplinnen géintenee konkurréiert.
Lëscht vun den olympesche Sportaarten 2008 an der Zuel vun den Disziplinnen (a Klameren):
¹ = D'Schwammen, d'Synchronschwammen, Waasserball a Waassersprange gi vum IOC als Waassersport zesummegefaasst. ² = Sportgymnastik an Trampolinturnen ginn och zum Turne gerechent.
Silbergros
De Silbergros war eng Mënz déi an däitsche Länner zur Zäit vum Zollveräin zirkuléiert ass. Besser bekannt war se ënner dem Numm Groschen. A Preisen war zum Beispill e Silbergroschen am Ëmlaf (sgr). Vun do kënnt och den Numm.
Canton d'Hondschoote
De Canton d'Hondschoote ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dunkerque, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
Draisinn Nr 11
D'Draisinn Nr 11 ass eng Draisinn, déi d'CFL iwwerholl hat, an déi elo dem G.A.R. gehéiert.
Canton de Merville
De Canton de Merville ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dunkerque, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
17. September
De '''17. September''' ass den 260. Dag (261. am Schaltjoer) vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Méindeg
De Méindeg ass den éischten Dag vun der Woch, no jiddesch-chrëschtlecher Siicht den zweeten.
Den Numm vun dësem Dag ass, wéi och dat däitscht Wuert Montag, eng Iwwersetzung vum laténgeschen dies lunae – Dag vum Mound, wouhier och dat franséischt Wuert lundi kënnt.
Mer hahn en neue Oberkeet
Mer hahn en neue Oberkeet ass eng weltlech Kantat vum Johann Sebastian Bach. Si ass och ënner dem Numm Bauernkantate bekannt, de Bach selwer huet si Cantate burlesque genannt.
Den Text vun der Kantat staamt vum Christian Friedrich Henrici, genannt Picander, a gouf fir den 30. August 1742 geschriwwen. Deen Dag huet de Geriichtshär Carl Heinrich von Dieskau, kurfürstlech-sächsesche Kummerhär, um Rittergutt Kleinzschocher bei Leipzig mat engem grousse Freedefeier säi 36. Gebuertsdag gefeiert, an huet gläichzäiteg, sou wéi deemools üblech, d'Huldegung vu senge Baueren entgéint geholl.
De Picander hat a senger Eegenschaft als Chef vun der Stad-Gedrénks-Steierverwaltung, Wäininspekter a Visir am Krees Leipzig de Kreessteierinspekter Dieskau als Virgesetzten. Säin Text dréit volkstümlech an heiansdo ironesch Zich a spillt op eng Rei lokal Persounen an Evenementer vun der deemolger Zäit un (z. B. Verletzung vum Fëscherei-Recht), woubäi och d'Nopeschuertschafte genannt ginn.
Et ass méiglech, datt de Picander de Bach gefrot huet, fir seng Dichtung a Musek ëmzesetzen. Bei der Bauernkantate handelt et sech ëm d'Bach-Kantat mam spéitsten Entstehungsdatum dee konnt festgestallt ginn.
Dem Charakter vum Text entspriechend huet de Bach eng relativ schlicht Kompositioun a kuerze Sätz an einfacher Begleedung geschaf. Hien huet op populär Danzformen zeréckgegraff a vollekstëmlech Melodien (z. B. d'Vollekslidd Mit dir und mir ins Federbett, mit dir und mir aufs Stroh) souwéi och Deeler aus fréieren eegene Stécker benotzt (Saz 14 aus BWV Anh. 11 a Saz 20 aus BWV 201/7).
Zoufftgen
Zoufftgen ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng an der Regioun Grand Est am Departement Moselle.
Phonetik
D'Phonetik ass d'Wëssenschaft vum Sproochschall an ënnersicht physikalesch Eegenschafte vum Sproochschall.
Zoufftgen
An der Uertschaft, déi zum Arrondissement Thionville, am Kanton Yutz gehéiert, an deen eng Fläch vu 16,7 km² huet, liewe 684 Awunner (Stand 2007).
Phonetik
Et ënnerscheet een tëscht artikulatorescher, akustescher an auditiver Phonetik:
Zoufftgen
D'Uertschaft gehéiert zanter dem Grenzvertrag vum 16. Mee ​1769 tëscht dem Kinnek vu Frankräich an der Maria Theresia vun Éisträich, mat Ënnerbriechung vun 1871 bis 1918 (Reichsland Elsass-Loutrengen), zu Frankräich.
Phonetik
Phonetik
Zoufftgen
Zoufftgen ass un d'Stroossennetz ugeschloss iwwer d'Departementstrooss D56, an ee Wee deen op d'lëtzebuergesch Grenz féiert, wou en iwwer den CR160 Uschloss un dat lëtzebuergescht Stroossennetz huet.
Awunner
D'Awunner ginn op Franséisch "Zoufftgenois" genannt.
Phonetik
D'Phonetik ass eng Wëssenschaft, déi sech haaptsächlech mam Beschreiwen a mat der Klassifikatioun vun de Sproochlauter beschäftegt:
Zoufftgen
Geographie
Zoufftgen grenzt am Norden un Diddeleng. Nërdlech an ëstlech vum Gemengenterritoire leie Bëscher.
Phonetik
E Sproochlaut ass e physikalescht Element, dat een duerch d'Artikulatiounskanaler fir ze schwätze produzéiert.
Zoufftgen
Ongléck
Den 11. Oktober 2006 sinn zu Zoufftgen, genee op der Grenz mat Lëtzebuerg, e Voyageurs- an e Marchandisenzuch frontal aneneegerannt. Sechs Leit sinn dobäi gestuerwen.
Phonetik
Se beschäftegt sech mat deene Geräicher, déi de Mënsch a sengem Artikulatiounskanal produzéiert an déi fir ze schwätze benotzt ginn, also dat heescht net Néitsen, schmatzen, räpsen asw., mä schwätzen.
Wann ee schwätzt, geschitt dat heiten:
D'Otemloft kënnt aus dem Hals oder der Long a geet duerch d'Nues oder de Mond erëm eraus. Op deene verschiddene Plaze wou d'Loft optrëfft, beaflosse mir se duerch eisen Artikulatiounskanal (Lëppen, Zänn, Zänndamm, Gomm: haarden a mëllen, Gommseegel an d'Zäpfchen, d'Zong: Zongespëtzt, Zongekranz, Zongeréck, d'Pharynx, d'Glottis- déi bild d'Stëmm) sou, datt e Laut entsteet. D'Stëmm entsteet sou: D'Loft kënnt an de Keelkapp, an dem hu mir Stëmmleppen. De Rand deen d'Stëmmleppe bannen hunn, sinn d'Stëmmbänner. Duerch d'Loft beim Ausotme ginn déi Stëmmbänner a Schwéngung versat. Mir ënnerscheeden stëmmhaft (mat Stëmm) a stëmmlass (ouni Stëmm) Lauter: -	Bei dem éischte Fall ginn d'Bänner a Schwéngung versat, si ginn déi ganzen Zäit op an erëm zou. z. B. bei: „a, o, m, l, s“. -	Bei dem aneren Fall, stréimt d'Loft einfach duerch d'Stëmmbänner erduerch, a versetzt se net a Schwéngung. z. B. bei: „p, t, k, f".
D'Phonetik beschreift also, wéi d'Lauter ervirbruecht, iwwerdroen an wouergeholl ginn. An der Phonetik gëtt et 3 Ënnerdisziplinen déi dat beschreiwen:
1) Disziplin vun der Produktioun vun de Sproochlauter – artikulatoresch Phonetik:
Hei gëtt ënnersicht, wéi eng Persoun déi schwätzt, Lauter produzéiert, d. h. wéieng Organer ee wéi gebraucht fir e Laut ze produzéieren.
D'Intensitéit, d'Dauer an d'Frequenz vun de Sproochlauter gëtt ënnersicht.
3) Wouerhuele vun de Sproochlauter: déi auditiv oder perzeptiv Phonetik:
Et gëtt gekuckt wéi eng Persoun, déi d'Lauter héiert, déi akustesch Reizer verschafft. D'auditiv Phonetik beschäftegt sech mat de physiologesche Prozesser, déi beim Héiere vun enger Ausso am Ouer oflafen.
Bangui
Bangui (op Sango: Bangî) ass d'Haaptstad vun der Zentralafrikanescher Republik. Se läit no bei der Grenz mat der DR Kongo.
Canton de Castries
De Canton de Castries ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montpellier, am Hérault, an der Regioun Occitanie.
Nikon F
De Klengbild-Spigelreflex-Fotoapparat Nikon F (an Däitschland och Nikkor F) vun Nippon Kogaku K.K. ass e klassesche professionellen Apparat aus de Sechzegerjoren.
Virleefer
Den eigentleche Virleefer vun der F war d'Nikon SP, e Miesssucher-Apparat, dee vun Nikon geduecht war als Alternativ zu der Leica oder der Contax.
Alphonse Neyens
Den Alphonse Neyens, gebuer de 7. Januar 1886 zu Konsdref. , a gestuerwen den 3. September 1971 um Lampertsbierg, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
Den Alphonse Neyens deen um Barreau zu Lëtzebuerg Affekot war, hat sech fréi dem Katholischer Volksverein deen 1903 gegrënnt gouf, ugeschloss. Do gouf hien als brillante Riedner bei de Konferenze vun deem Veräi bekannt.
No enger kuerzer Zäit als Deputéierten, vun 1914 bis 1915, koum hien 1918 an d'Regierung Reuter als Directeur général des Finances. Hie blouf op där Plaz bis de Mäerz 1925.
Merak (Stär)
De Merak (och "Mirak", arab. "Lend") ass de Stär Beta Ursae Maioris. De Merak mécht zesumme mam Dubhe den Ofschloss vun der Këscht vum grousse Won, deem seng Verlängerung iwwer den Dubhe eraus zum Polarstär weist. Dem Merak seng visuelle Magnitude ass +2,4 mag. Hie gehéiert zum Spektraltyp A1, a seng Distanz zu der Äerd ass 79 Liichtjoer.
Koordinaten (Equinoxe J2000.0)
Jörg Haider
De Jörg Haider, gebuer de 26. Januar 1950 zu Bad Goisern (Oberösterreich) a gestuerwe bei engem Autosaccident den 11. Oktober 2008 zu Klagenfurt (Kärnten), war en éisträichesche Politiker.
Malabo
Malabo ass d'Haaptstad vun Equatorialguinea.
Gürtelrous
D'Gürtelrous oder Herpes Zoster (op Däitsch Gürtelrose an op Franséisch zona) ass eng Krankheet a besteet an enger Reaktivéierung vun de Waasserpouken (Varizellen), déi wéinst Immuninsuffisenz am Alter optrëtt.
Wilhelm von Humboldt
De Wilhelm von Humboldt, mam ganzen Numm Friedrich Wilhelm Christian Carl Ferdinand von Humboldt, gebuer den 22. Juni 1767 zu Potsdam, a gestuerwen den 8. Abrëll 1835 zu Berlin-Tegel, war en däitsche Geléierten, Staatsmann an ee vun de Grënner vun der Universitéit Berlin, der haiteger Humboldt-Universitéit Berlin.
Anescht wéi säi Brudder Alexander huet de Wilhelm sech méi mat kulturwëssenschaftleche Saachen ofginn, wéi mat Staatstheorie, Sprooch, Bildungspolitik a Literatur a Konscht. Hie war och preiseschen Diplomat.
Catalão
Catalão ass eng Stad am brasilianesche Bundesstaat Goiás.
Nikon F
Boitier
De Boitier u sech ass reng mechanesch an domat komplett onofhängeg vu Batterien.
Titan-Schlitzverschloss
De Verschloss bei der Nikon F ass eng Rollued aus Titan, deen eng Blëtzsyncronzäit vun 1/60 Sekonn erlaabt. Déi kierzt Beliichtungszäit ass 1/1000 Sekonn, an déi längst 1 Sekonn. Nieft der normaler B-Astellung (fir "bulb"), bei där de Riddo sou laang op bleift, wéi den Ausléiser gedréckt ass, gëtt et um Apparat nach eng Astellung fir "T" (fir "time"). Dobäi bleift de Verschloss nom Ausléise sou laang op, bis datt den Verschlosszäiteknäppchen op eng aner Zäit gedréint gëtt.
Babettes gaestebud
Ëm wat geet et am Film?
Si huelen d'Babette, e franséische Flüchtling, bei sech an d'Haus. D'Babette mécht hinnen dann de Stot.
Déi zwou Schwëstere wëllen den 100. Gebuertsdag vun hirem Papp mat hirer ganzer Par feieren. An d'Babette, dat eng gréisser Zomm Geld gewonnen huet, gëtt sech dru fir hinne fir dee Feierdag en extrae Menü zu kachen.
Naturpark Our
Den Naturpark Our ass en Naturpark, deen am Éislek um nordëstleche Bord vu Lëtzebuerg am Dräilännereck Belsch-Däitschland-Lëtzebuerg läit an ënner der Gestioun vum ﻿Syndicat pour l'aménagement et la gestion du parc naturel de l'Our (Parc Naturel de l'Our) ass.
Den Naturpark Our gouf duerch d'Groussherzoglecht Reglement vum 9. Juni 2005 offiziell unerkannt.
Bis 2015 huet e sech aus de Gebidder vun de Gemengen Ëlwen, Parc Housen, Kiischpelt, Klierf, Pëtschent, Tandel a Veianen zesummegesat an eng Fläch vun 305,66 km² ëmfaasst. 2015 ass d'Gemeng Wëntger nach derbäikomm, sou datt den Naturpark lo eng Fläch vu ronn 420 huet.
Am Syndicat intercommunal de la vallée de l'Our (SIVOUR), deen d'Viraarbechte fir déi offiziell Unerkennung vum haitegen Naturpark Our gemaach huet, war ausser dëse siwe Gemengen och nach d'Gemeng Wäiswampech Member. Déi huet awer decidéiert fir net Member am Syndikat Parc Naturel de l'Our ze ginn an domat gehéiert den Territoire vun der Gemeng Wäiswampech net zum Gebitt vum Naturpark Our.
Jörg Haider
Fir vill Leit gëllt hien als Rietspopulist, woubäi virun allem seng Aussoen iwwer d'Drëtt Räich an d'Waffen-SS, seng Positioun zu der sloweeneschsproocheger Minoritéit a Kärnten, a seng Kontakter mam Saddam Hussein a Muammar al-Gaddafi zum Deel staark Kriticke provozéiert hunn.
De Jörg Haider war bestuet an hat zwou Duechteren.
Tontelange
Tontelange ass eng Uertschaft am Areler Land (Gemeng Atert) an der Provënz Lëtzebuerg. Op lëtzebuergesch gëtt afhängeg vun der lëtzebuergescher Sproochweis Tontel oder Tountel gesot. Op Wallounesch ass et Tontlindje.
D'Uertschaft läit op der belsch-lëtzebuergescher Grenz a stéisst un dat lëtzebuergescht Duerf Uewerpallen an der Gemeng Biekerech. Nopeschdierfer an der Belsch si Bonnert, Atert a Metzert.
Geschicht
Tontel war bis an de 70er Joren e klengt Bauerennascht dat sech awer an der Lescht zur Residenz vu ville Leit déi zu Lëtzebuerg schaffen entwéckelt huet. Dat ganzt Duerf gouf och an de leschte Jore verschéinert an déi al Strukture sinn iwwerall do wou et méiglech war erhale bliwwen.
Déi kleng belsch-lëtzebuergesch Baach Pall huet do op der aler Millen Platinerie oder Platinerei hir Quell.
Tontelange hat 1859 gefrot fir eng eege Gemeng ze ginn, an de 7. Abrëll 1865 war et sou wäit an Gemeng huet aus den zwou Sektiounen Tontelange a Metzert, dat vun Heinsch ofgespléckt gi war, zesummegesat. Dëst ass sou bliwwe bis zur belscher Gemengerform vun 1977, wéi Tontel bei d'Gemeng Atert koum.
Niamey
Niamey ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vum Niger.
Mëttwoch
De Mëttwoch ass den drëtten Dag vun der Woch, no jiddesch-chrëschtlecher Siicht de véierten.
Den Numm vun dësem Dag kënnt dohier, well et de 4. vu 7 Deeg an der Woch war, also an der Mëtt vun der Woch louch.
Canton de Steenvoorde
De Canton de Steenvoorde ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dunkerque, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
Phosphorolys
D'Phosphorolys ass an der Biochimie d'Splécke vun enger Bindung duerch Orthophosphat.
Am Géigesaz dozou gëtt et d'Hydrolys bei där d'Splécken duerch Waasser geschitt.
Eng Phosphorolys geschitt zum Beispill beim Glykogenofbau.
Tour de France 1959
De '''46. Tour de France''' ass vum 25. Juni bis 18. Juli 1959 gefuer ginn, mat 22 Etappen an enger Totallängt vu 4.358 km.
Et waren 120 Coureuren um Depart, an dovu sinn der 65 zu Paräis ukomm.
Maputo
Maputo ass d'Haaptstad vu Mosambik.
Benedicte Weis
D'Benedicte Weis, gebuer den 22. August 1949 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin a Sculptrice.
Um Spaweck
www.benedicteweis.lu
Kuelesak
De Kuelesak ass eng bekannt Donkelwollek um Himmel an nieft dem Päerdskappniwwel an dem Konusniwwel och ee vun de wéinegsten Objete vun dëser Aart mat engem eegenen Numm. De Kuelesak steet matzen an der südlecher Mëllechstrooss, tëscht de Stärebiller Crux (Kräiz vum Süden), dem Centaurus (Cen.) an der Musca (Méck). En ass 500-600 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech a mécht en opfällegt "Lach" an der stäreräicher Ëmgéigend.
D'Aborigines an Australien kennen d'Rei vun den Donkelwolleke vum Stärebild Scutum am Norde bis erof bei de Kuelesack och als "de Emu" - mat dem Kuelesak als Kapp.
Canton de Saint-Félicien
De Canton de Saint-Félicien war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Tournon-sur-Rhône, am Departement Ardèche an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de Claret
De Canton de Claret ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montpellier, am Hérault, an der Regioun Occitanie.
Moroni (Komoren)
Moroni ass d'Haaptstad vun de Komoren.
Päischten
Päischten oder Péngschten (vu gr. πεντηκοστή (ἡμέρα) - "de 50. (Dag)") ass e wichtegt Fest am Chrëschtentum, dat 50 Deeg no Ouschteren, dohier den Numm, gefeiert gëtt. Et gëtt op deem Dag drun erënnert datt, no der Apostelgeschicht (Apg 2), 50 Deeg no der Operstéiung vum Jesus seng Jünger versammelt waren, a si du vum Hellege Geescht erfëllt goufen. Dat soll hinnen de Mutt ginn hu fir d'Evangelium an d'Welt ze droen.
Canton de Wormhout
De  ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dunkerque, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
Päischten
De Päischtméindeg gëtt a verschiddene Länner als zweete Feierdag an Dag vun der fréierer Päischtoktav bäibehalen, zielt awer formell net méi fir d'Ouschterzäit.
Datum vu Päischten
Op wat fir en Datum Päischte fält, hänkt vun Ouschteren of. D'Chrëschtentum huet d'Verhältnes tëscht dëse Fester vum Juddentum iwwerholl, als Referenz un den Delai vu 50 Deeg tëscht de jiddesche Fester Pessach a Schawuot. Well awer an der kathoulescher Kierch Ouschteren an Päischte wéinst der Bedeitung vun der Operstéiung vu Jesus op e Sonndeg geluecht goufen, gëtt beim Ziele vun de fofzeg Deeg den Ouschtersonndeg als éischten Dag gezielt; tëscht Ouschteren a Päischte leien deemno nëmmen 49 Deeg. De Päischtsonndeg fält ëmmer an d'Zäit tëscht dem 10. Mee  an dem 13.  Juni.
Feierdag
De Päischtméindeg ass e gesetzleche Feierdag ë. a. an der Belsch, an Däitschland, Dänemark, Éisträich, Frankräich, Holland, Island, Lëtzebuerg, Liechtenstein, Norwegen, Ungarn, an a verschiddene Kantone vun der Schwäiz.
Zu Lëtzebuerg gëtt op Päischtdënschdeg d'Iechternacher Sprangpressessioun ofgehalen. Wann de Päischtdënschdeg net an d'Schoulvakanz (Päischtvakanz) fält, war et Usus, datt d'Schüler deen Dag fräi haten, fir kënne mat op Iechternach „sprangen“ ze goen. Dëse fräien Dag ass zanter 2019 ofgeschaaft. Mä all Schüler, dee bei der Sprangpressessioun matmaache wëll, sief et als Participant, Museker oder Zuschauer, kritt schoulfräi, wa seng Elteren den Enseignant oder de Régent am Virfeld heiriwwer informéiert hunn.
Jean de Bertier
De Jean-Marie René de Bertier de Sauvigny (och als de Berthier ze fannen), gebuer den 31. Oktober 1877 zu Saint-Mihiel a gestuerwen de 26. September 1926 zu Volmunster, war e franséischen Industriellen a Senateur vum Departement Moselle. Vun 1919 bis 1926 war hie Buergermeeschter vu Manom.
De Jean de Bertier war de Bouf vum Réné-Auguste-Anatole de Bertier deen um Schlass vu la Grange gewunnt huet, an 1882 bei der Grënnung vun der Diddelenger Schmelz Matactionnaire war, doduerch datt hien d'Minièresterrainen déi hien a Loutrengen hat, mat an d'Gesellschft bruecht huet.
No sengem Doud 1904 gouf de Jean Kommissär genannt, fir d'éischt op der Diddelenger Schmelz, an duerno bei der ARBED. Well hie franséischen Offizéier war, konnt hien net an de Verwaltungsrot kommen.
Hien hat seng Offizéieschschoul zu Saint-Cyr 1896 an der 81. Promotioun, genannt Première des Grandes Manoeuvres ugefaangen an duerno an der Kavaleriesschoul zu Saumur fäerdeg gemaach, déi en 1899 als Sous-lieutenant ofgeschloss huet. Hie gouf op Compiègne an op Libourne affektéiert, an ass duerno op d'École supérieure de Guerre gaange fir säi Brevet als Offizéier vum État-major ze kréien.
Mat der Politik krut hie säin éischte Kontakt wéi en Aide de camp beim Krichsminister Maurice Berteaux gouf.
1908 huet hie sech mat der Marie-Louise, Pauline, Huberte Chalneton de Croy bestuet, a gouf duerno vun 1909 bis 1911 an de Marokko versat. Du gouf hie bis 1914 Militärattaché an der franséischer Ambassade zu Washington.
Wéi den Éischte Weltkrich ugefaangen huet, huet de Jean de Bertier gefrot fir kënnen als Zaldot säin Déngscht ze maachen. Hie koum zeréck a Frankräich a gouf Verbindungsoffizéier tëscht der franséischer an der englescher Arméi, fir d'éischt am Secteur vu Saint-Omer, an duerno an den Dardanellen.
Wéi de Krich eriwwer war, huet hien d'Schlass zu Manom zeréckkaaft, dat hien an der Zäit vun der Anexioun 1912 der däitscher Gutehoffnungshütte hat misse verkafen, déi hire Casino do wollt ariichten.
1919 huet hien d'Arméi verlooss, fir kënne Politik ze maachen. Hie gouf Buergermeeschter zu Manom, an nodeem de Senateur Colin den 30. November 1921 gestuerwe war huet hie sech als Member vun der Union républicaine bei de partielle Walen de 26. Februar 1922 opgesat, a gouf als Senateur vum Museldepartement gewielt.
Hien ass stënterlech de 26. November 1926 zu Volmunster op engem Kongress vum Office agricole départemental gestuerwen.
Säi Meedchen d'Sylvie de Bertier gouf 1945, Buergermeeschtesch zu Manom. Si war deemools déi jéngst Buergermeeschtesch, déi et jee a Frankräich gouf, a si blouf iwwer 40 Joer op där Plaz.
IC 10
Den IC 10 ass eng Irregulär Galaxis am Stärebild Cassiopeia.
Si gouf 1889 vum Lewis A. Swift entdeckt. Den Edwin Hubble hat gemengt, datt et sech ëm eng Galaxis an der Lokaler Grupp géif handelen, awer zu senger Zäit konnt hien dat nach net beweisen. D'Radialvitess vum Objet gouf 1962 gemooss, an huet d'Resultat vum Hubble bestätegt. Am Joer 1996 konnt d'Zougehéieregkeet zu der Lokaler Grupp duerch Vergläiche vun Cepheidepositiounen definitiv bestätegt ginn.
„IC“ am Numm steet fir Index Catalogue, een astronomesche Katalog mat galakteschen Niwwelen, Stärekéip a Galaxien.
Sclaverand-Ventil
D'Sclaverand-Ventil ass dee Modell vu Vëlosventil, deen haut am gebräichlechste bei Vëloen ass. Déi éischt Sclaverand-Ventiller goufe bei Coursevëloe gebraucht, well et déi eenzeg Ventiller waren déi e séchere Verschloss haten a bei héijen Dréck konnte benotzt ginn (iwwer 8 bar), an dofir fir Vëlossportler wichteg waren.
Bei méi niddregen Dréck, ginn haut nach deelweis Dunlop-Ventiller gebraucht, déi awer och no an no vum Schrader-Ventil, verdrängt ginn.
Jesuittekierch (Luzern)
D'Jesuittekierch vu Luzern, déi dem Francisco de Xavier geweit gouf, ass eng Barockkierch déi um lénksen Ufer vun der Reuss an der Alstad vu Luzern steet. Si ass an de Jore 1666 bis 1677 gebaut ginn.
Corse (Rannerrass)
D'Rass Corse ass eng franséisch Rannerrass.
Et ass eng Rannerrass déi haaptsächlech op Korsika gezillt gëtt an där hir Originnen net honnertprozenteg bekannt sinn. Se ass genealogesch net a Bicher festgehalen, mä d'Isolatioun vun der Insel huet et mat sech bruecht datt se sech am Laf vun de Joerhonnerten als homogeen Rass etabléiert huet. Se gläicht ganz staark anere Rassen déi eng Entwécklung op Insele matgemaach hunn, wéi d'Sarda op Sardinien an d'Mallorquina an d'Menorquina op de Balearen.
Si hunn am grousse Ganzen e roudelzege Pelz, mat Nuancen déi vum weessgiel iwwer gro bis käschtebrong kënne goen. Ënner der Panz si se dacks hell, d'Schläimhait sinn donkel, a gefleckt Béischte si ganz rar. D'Haren a Form vun enger Leier ginn héich gedroen.
Et ass eng kleng Rass déi net schwéier gëtt. D'Kou huet an der Moyenne eng Schëllerhéicht vun 1,15 m bei 280 kg, an de Stéier 1,20 m bei 350 kg.
Ronde van Vlaanderen 2009
Déi 93. Editioun vun der Ronde van Vlaanderen gouf de 5. Abrëll 2009 gefuer. Si gouf op enger Distanz vun 259,7 km tëscht Bruges an Ninove ausgedroen.
Corse (Rannerrass)
D'Corse ass eng Fleeschrass, a gouf fréier och als Zuchbéischt gebraucht. Si gëtt net gestrach, an huet eng mëttelméisseg Mëllechproduktioun. Hir Mëllech geet just duer fir ee Kallef am Joer grousszezillen.
Ronde van Vlaanderen 2009
De Stijn Devolder huet d'Course virum Heinrich Haussler a Philippe Gilbert gewonnen.
Corse (Rannerrass)
Qualitéiten
An de Bierger vu Korsika gëtt se an der renger Rass extensiv gezillt. D'Béischte lafe praktesch ganz fräi doruechter. An den Däller, wou d'Fudder méi liicht ze fannen ass, gëtt eng intensiv Zuucht bedriwwen, bei där Fleeschrasse mat méi engem héije Rendement mat agekräizt ginn, dacks Charolaise.
Zoomobjektiv
E Zoomobjektiv oder kuerz Zoom ass en Objektiv mat variabler Brennwäit.
Sonndeg
De Sonndeg ass de siwenten Dag vun der Woch, no jiddesch-chrëschtlecher Siicht den éischten.
Zu Lëtzebuerg gëtt et eng Rëtsch Nimm fir d'Sonndeger an der Faaschtenzäit, tëscht der Fuesent an Ouschteren: Buergsonndeg, Bounesonndeg, Krounesonndeg, Bretzelsonndeg oder Haleffaaschtesonndeg, Ellesonndeg a Pällemsonndeg.
François Bausch
Hien ass zanter dem 5. Dezember 2018 an der Regierung Bettel-Schneider-Braz Minister fir nohalteg Entwécklung, Transport, ëffentlech Aarbechten an Infrastruktur, souwéi Verdeedegungsminister. De François Bausch war och Minister vun der Bannenzeger Sécherheet, huet dee Ressort awer den 11. Oktober 2019 un de Henri Kox delegéiert an den 23. Juli 2020 ganz un deen ofginn.
Scho vum 3. Dezember 2013 bis de 15. Oktober 2018 war hie Minister fir nohalteg Entwécklung, Transport, ëffentlech Aarbechten an Infrastruktur an der Regierung Bettel-Schneider.
De François Bausch, deen 1986 Member bei de Grénge gouf, huet fréier bei der CFL als Zuchbegleeder geschafft.
Gemengepolitik
Hie war vum 1. Januar 1994, bis zu senger Ernennung als Minister, am Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg a vum 10. November 2005 un Éischte Schäffen.
Landespolitik
Hie war vum 18. Juli 1989 bis den 11. Oktober 1992 Deputéierten an der Chamber a gouf 1994, 1999, 2004, 2009, 2013 an 2018 erëmgewielt. 2013 an 2018 huet hien op säin Deputéiertemandat verzicht fir Minister ze ginn. Hie war vun 1999 bis 2013 Fraktiounschef an der Chamber.
Literatur
Romain Meyerː ''François Bauschː Der Un-Geduldige. Skizzen eines politischen Lebens.'' Lëtzebuergː Éditions Guy Binsfeld, 2018. ISBN 978-99959-42-39-7.
Diks
En Diks ass en optescht Eisebunnssignal, e Semaphore mat Hëllef vun deem den Eisebunnsverkéier gereegelt gëtt.
Dëse lëtzebuergeschen Numm ass eng Verballhornung vum franséischen disque. Aner Bezeechnunge sinn: "Scheif" (vum däitsche "Scheibe") a "Signal".
Haut gëtt den Terme "Diks" praktesch net méi benotzt, d'"Signal" huet sech duerchgesat, mä d'"Scheif" gëtt awer och nach benotzt, onofhängeg dovun ob et e mechanescht oder en elektrescht Signal ass an onofhängeg dovun op eng Streck elektrifizéiert ass oder net.
Dikse goufen/gi vu Stellwierker aus bedéngt.
Den Diks an der Ëmgankssprooch
An der Ëmgankssprooch ass den Ausdrock nach heefeg ze héieren:
Canton d'Avesnes-sur-Helpe-Nord
De Canton d'Avesnes-sur-Helpe-Nord ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Avesnes-sur-Helpe, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
Henk Backer
Den Henk Backer, eigentlech Hendrik Herman Backer, gebuer de 15. Dezember 1898 zu Rotterdam, a gestuerwen de 5. Juni 1976 zu Eemnes, war en hollännesche Comicszeechner.
Samschdeg
De Samschdeg ass de sechsten Dag vun der Woch, no jiddesch-chrëschtlecher Siicht de siwenten.
Den Numm vun dësem Dag kënnt, wéi och den däitsche Samstag oder de franséische samedi, vum griichesche Wuert sabbaton, dat d'Iwwersetzung vum hebräesche schabbat ass - also Sabbat.
Canton de Clairvaux-les-Lacs
De Canton de Clairvaux-les-Lacs ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lons-le-Saunier, am Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Den Haaptuert ass Clairvaux-les-Lacs.
Jean Huss
De Jean ("Muck") Huss, gebuer de 26. Mäerz 1947 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergeschen déi gréng- Politiker.
De Jean Huss, dee vu Beruff Professer ass, war bis 1983 an der sozialistescher Partei, a war ee vun de Grënner vun déi gréng. Hie setzt sech virun allem fir eethesch a sozial Theemen an, a war och Corapporteur vum Gesetz iwwer d'Depenaliséierung vun der Euthanasie zu Lëtzebuerg.
Félix Lévitan
De Félix Lévitan, gebuer den 12. Oktober 1911, a gestuerwen den 18. Februar 2007 zu Cannes, war e franséische Sportsjournalist.
Jean Huss
Gemengepolitik
Hie war vum 1. Januar 1988 bis den 31. Mäerz 1990 a vum 1. Januar 1994 bis den 31. Januar 1995 Conseiller am Escher Gemengerot. Dono war hien nees vu Juni 2000 bis Januar 2014 Conseiller vun der Gemeng Esch-Uelzecht.
Félix Lévitan
Hien huet 1928 ugefaangen als Journalist ze schaffen a gëtt 1962 Direkter vum Sportsservice beim Parisien Libéré, an duerno vun 78 bis 87 Member am Verwaltungsrot.
Vun 1962 bis 1987 war de Lévitan Direkter vun der Société du Tour de France. Am Joer 1957 huet hie gehollef d'Union Syndicale des Journalistes Sportifs de France ze grënnen, a war och hiren éischte President vun 1957 bis 1965, a vun 1964 bis 1973 war hien och President vun der A.I.P.S.
Jean Huss
Landespolitik
Hie war vum 16. Juli 1984 bis de 14. September 1987 a vum 18. Juli 1989 bis den 11. Oktober 1992 Deputéierten an der Chamber. Vum 18. Juli 1994 u war hien nees Deputéierten; hie gouf 1999, 2004 an 2009 erëmgewielt.
De 6. Juli 2011 huet hie säi Mandat néiergeluecht a gouf vun der Josée Lorsché ersat.
Aner Aktivitéiten
Nieft der institutioneller Politik ass de Jean och aktiv bäi AKUT.
Arrondissementer am Departement Haute-Corse
D'Departement Haute-Corse besteet aus dräi Arrondissementer mat follgenden Haaptuertschaften: Bastia, Calvi a Corte.
Schweigt stille, plaudert nicht
Dem Wierk läit eng Dichtung vum Picander zugronn, déi hie 1732 verëffentlecht hat. Warscheinlech ass d'Kantat 1734 entstanen, fir am Zimmermannisches Caffee-Hauß zu Leipzig opgefouert ze ginn. Den Text muss zu der deemoleger Zäit populär gewiescht sinn, well en nieft dem Bach nach vun op d'mannst zwéin anere Komponisten opgegraff gouf, woubäi nëmmen dem Bach seng Interpretatioun en zousätzleche Schlussdeel opweises huet, vun deem awer net sécher ass, ob de Picander oder de Bach selwer d'Auteure sinn.
Arrondissementer am Departement Haute-Corse
Déi dräi Arrondissementer sinn:
Schweigt stille, plaudert nicht
Am Géigesaz zu de meeschten anere weltleche Kantate vum Bach ass dëst Wierk kee Lueflidd op d'Herrscher mä skizzéiert humorvoll-ironesch eng Zeen aus dem biergerleche Liewe vun de Leipziger: den Här Schlendrian (Bass) versicht mat Drohunge senger Duechter Liesgen (Sopran) ofzegewinnen, all Dag Kaffi ze drénken; eréischt wéi hien hir erlaabt sech ze bestueden, gëtt d'Duechter kleng bäi, mä léisst awer heemlech verlauden, datt si nëmmen e Mann akzeptéiere kann, dee si Kaffi drénke léisst, wann et hir duerno ass.
D'Wierk ass fir de Bach an deem Sënn ongewéinlech, well et am Géigesaz zu bal allen anere Kantate vum Bach weeder an de Genre vun de Kierchekantaten, nach an d'Grupp vun den Huldegungsmuseke fir e Fürstenhaus passt. Et verréit e gewëssene Sënn fir Humor vum Komponist, deen et et versteet. d'Charaktere vun de Persoune mat musekalesche Mëttelen ze karikéieren. Dee warscheinlech bekanntste Saz (vun am Ganzen 10) ass dem Liesgen hir Arie "Ei! wie schmeckt der Coffee süße".
Canton d'Avesnes-sur-Helpe-Sud
De Canton d'Avesnes-sur-Helpe-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Avesnes-sur-Helpe, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
18. September
Den '''18. September''' ass den 261. Dag (262. am Schaltjoer) vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Herrscher ohne Krone
Herscher ohne Krone ass en däitschen historesche Film aus dem Joer 1956.
Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt dem Hamburger Dokter Johann Friedrich Struensee säi Liewen um dänesche Kinnekshaff vu 1768 bis 1772
Soss
2012 koum den dänesche Film En kongelig affære (en.: A Royal Affair) vum Nikolaj Arcel eraus, mam Mads Mikkelsen als Struensee, deen och dës Episod aus der dänescher Geschicht zum Theema huet.
Archaeën
D'Archaeën (Archaea) bilden ee vun den dräi Domäne vun de Liewewiesen.
Amaël Moinard
Den Amaël Moinard huet seng Profiscarrière 2004 bei der franséischer ProTour-Ekipp Cofidis ugefaangen. Dat éischt Joer hat en eng Etapp bei der klenger Course Bidasoa Itzulia gewonnen. 2006 war e beim Giro derbäi, an am Tour de l'Avenir war en an der éischter Etapp den Drëtte ginn, an den Aachten am Generalklassement.
Vuelta Ciclista a Castilla y León
D'Vuelta Ciclista a Castilla y León ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi an der autonomer Gemeinschaft Kastilien-León (sp: Castilla y León) a Spuenie gefuer gëtt.
Vun 1986 bis 1988 ass dës Manifestatioun a Form vun engem Challenge mat méi Courssen disputéiert ginn
Organisateur vun der Course ass zanter 1991 de Club Ciclista Cadalsa vun der Entreprise Cadalsa Sport mat Sëtz zu Valladolid.
Zanter 2005 gehéiert d'Vuelta Ciclista a Castilla y León zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Kategorie 2.1 klasséiert.
Canton de Bavay
De Canton de Bavay ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Avesnes-sur-Helpe, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
Bernhard Kohl
De Bernard Kohl huet beim Rabobank-Juniorteam ugefaange mat fueren. An der Joren 2005 an 2006 ass en du beim T-Mobile Team gefuer, an zanter der Saison 2007 fiert e bei Gerolsteiner.
Lavelanet
Lavelanet ass eng kleng franséisch Stad am Departement Ariège, an der Regioun Occitanie. Et ass och den Haaptuert vun 1 Kanton.
Bernard Ferdinand Lyot
De Bernard Ferdinand Lyot, gebuer de 27. Februar 1897 zu Paräis a gestuerwen den 2. Abrëll 1952 zu Kairo war e franséischen Astronom, dee sech besonnesch mat der Sonnefuerschung ofginn huet.
De Lyot hat Ingenieur, Physik a Chimie op der Universitéit zu Paräis studéiert. Vun 1920 bis zu sengem Doud huet hien um Observatoire vu Meudon geschafft.
Hien hat sech op d'Fabrikatioun vun optesche Systemer spezialiséiert an huet Instrumenter fir Analyse vun der Polarisatioun vum reflektéierte Planéiteliicht gebaut. Op hie geet de Lyot-Filter zeréck. Wärend Observatiounen um Observatoire um Pic du Midi huet hie festgestallt, datt d'Uewerfläch vum Äerdmound Eegenschafte vu vulkaneschem Stëbs opweist, an um Mars Sandstierm optrieden.
Duerch den Asaz vun engem Polarimeter huet hien d'Wierkungsweis vun deem vun him entwéckelteSonnekoronograf verbessert. Him sinn, als Éischten, Filmopname vu Protuberanze gelongen. Doriwwer eraus huet hien nei Absorptiounslinnen an der Korona nogewisen.
Fir seng Leeschtunge gouf hien e puermol ausgezeechent: 1939 krut hien d'Goldmedail vun der Royal Astronomical Society, 1947 d'Bruce Medal an 1951 d'Henry Draper Medal.
Menora
Eng Menora, op Hebräesch מנורה, ass e Liichter mat siwen Äerm. Et ass ee vun de wichtege Symboler vum Juddentum.
Zitratzyklus
Den Zitratzyklus ass e Stoffwiesselwee bei der Oxidatioun vu Brennstoffmoleküllen. Et ass déi lescht a gemeisam Etapp vum Katabolismus vu Kuelenhydrater, Lipiden an Aminosaieren. Déi Molekülle ginn an den Etappe virdrun an Actyl-CoA verwandelt, deen dann dem Zyklus zougefouert gëtt. An den Eukaryote leeft den Zyklus an de Mitochondrien of, anescht wéi bei der Glykolys, déi sech am Zytosol ofspillt.
Wat beim Zitratzyklus geschitt
Eng Verbindung mat am Ganze 4 Kuelestoffatomer (Oxaloacetat) kondenséiert mam Acetylgrupp vum Acetyl-CoA, déi aus zwéi Kuelestoffatomer besteet a fabrizéiert am deem Moment eng Tricarbonsaier mat am Ganze 6 C-Atomer (Zitrat, dohier den Numm vun dësem Zyklus). Doropshi gëtt een Isomer vum Zitrat oxidativ dekarboxyléiert. Déi C5-Eenheet, déi doraus entstanen ass, gëtt duerch déi oxidativ Dekarboliséierung a Succinat ëmgewandelt, aus deem spéider erëm Oxalacetat entsteet.
Wärend dem Zyklus entsteet also CO2 als Offallprodukt, awer et entsteet och gläichzäiteg reduzéierten NADH, H+ also eng héichenergetesch Verbindung déi duerno an der oxydativer Phosphoryléierung zur Produktioun vun ATP benotzt gëtt.
Divers
De wäit verbreeten Numm Krebszyklus berifft sech op den Entdecker vun dësem Zyklus an huet näischt mat der Krankheet Kriibs ze dinn. De Fait datt Krebs op Däitsch zweedäiteg ass an datt och d'Wuert "Zitrat" am Spill ass, huet an den 1980er Joren zur urban legend geféiert datt de wäitverbreete Liewesmëttelzousatz E330 (Zitrat, Zitrounesaier) kriibserregend wier, wat natierlech net richteg ass.
Club des Cent Cols
De Club des Cent Cols ass eng Associatioun vu Cyclotouristen déi der Franséischer Cyclotouristefederatioun (FFCT) ugeschloss ass.
Et ass e Veräin vun netprofessionelle Vëlossportler an deem Vëlosfuerer opgeholl ginn, déi op d'mannst honnert Cole gefuer sinn. Quantitéit no Héichtecritère vun de Colen déi musse gefuer ginn, sinn an de Statute vum Club festgehalen.
Dobäi gëllen nëmme Colen déi offiziell den Numm Col hunn, sief et op Franséisch oder an enger auslännescher Bezeechnung oder eng eventuell aner Bezeechnung op regionalem Niveau.
D'Cole mussen op de Michelinskaarten erëmzefanne sinn oder si musse wéinstens duerch e Schëld op der Kopp oder en Direktiounsschëlt ugewise ginn.
Et si keng Minimalhéichte festgeluecht awer Kandidaten déi wëllen opgeholl ginn mussen op d'mannst 5 ZweeDausender opweises hunn.
Et gëtt keng offiziell Kontrollen dofir, de Veräin verléisst sech op d'Éierlechkeet an de sportleche Geescht vun de Sportler déi gär an de Bierger Vëlo fueren.
Uergelpäifekaktus
Den Uergelpäifekaktus (Stenocereus thurberi) ass e Kaktus, deen am Süde vum US-Bundesstaat Arizona an am Norde vu Mexiko ze fannen ass. Am Süde vum Arizona ass dat no him genannnten Organ Pipe Cactus National Monument, dat al Joer vu méi wéi 1,5 Millioune Leit besicht gëtt.
Den Uergelpäifekaktus gëtt an der Moyenne bis 5 Meter héich, maximum 7 bis 8 m, an ass domat den zweetgréisste Kaktus vun der Welt. Een Aascht kann en Duerchmiesser vu bis zu 20 cm hunn. De Kaktus mécht direkt iwwer dem Buedem vill eenzel Äscht déi da praktesch am Senkel eropwuessen. Dëst gesäit dann aus wéi eng Rei Uergelpäifen. Seng Friichte si schwaarz a ronn, an hunn en Duerchmiesser tëscht 5 a 7.5 cm.
De Kaktus ka bis op enger Héicht vun 900 Meter virkommen, an e verdréit kee Frascht.
Canton d'Hautmont
De Canton d'Hautmont ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Avesnes-sur-Helpe, am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France.
Udo Bölts
Den Udo Bölts gebuer den 10. August 1966 zu Rodalben, ass ee fréieren däitsche Vëloscourreur. Hien ass de Brudder vum Hartmut Bölts.
Den Udo Bölts ass ee vun den erfollegräichsten däitsche Vëlossportler op der Strooss.
Hien huet seng Profiscarrière 1989 beim Team Stuttgart ugefaangen, aus deem 1991 Team Telekom ginn ass, an elo Team T-Mobile heescht.
Vun 1992 bis 2003 war de Bölts zwielef Mol ouni Ënnerbriechong um Tour de France dobäi an och all Kéier bis un d'Enn gefuer. Seng bescht Plaz am Tour war 1994 mat der 9ter. 1996 an 1997 war hien all Kéier ee vun den éischte Leitnante vum Bjarne Riis a Jan Ullrich.
Seng gréisst Succèsë waren dräi däitsch Stroosselandesmeeschterschaften (1990, 1995, 1999), seng Victoire bei der Clásica San Sebastián 1996, an eng Biergetapp am Giro 1992.
1997 huet hien den Dauphiné libéré gewonnen, bis elo deen eenzegen Däitschen deen déi Course eng Kéier fir sech konnt verbuchen. Dat selwecht Joer gouf hie Véierten op der Vëlosweltmeeschterschaft op der Strooss.
Zanter 2003 ass den Udo Bölts sportleche Leeder vum Team Gerolsteiner.
Beim Tour de France 2006 war de Bölts Expert fir den ZDF.
De Bölts an den Doping
An der Rumm vum Team-T-Mobile-Skandal huet de Bölts den 23. Mee 2007 zouginn, sech 1996 mat EPO a mat Wuesstemshormone gedopt ze hunn, fir am Tour de France 1996 kënne mat ze fueren. Am Joer 1997 huet e mam Doping weidergemaach.
2003
Anerer:
Rettungsreef
E Rettungsreef ass e Rettungsmëttel fir Noutfäll am Waasser.
Un dem Reef kennen sech eng, oder méi Persoune festhale fir net z'erdrénken. De Reef gëtt vum Uwänner oder vun engem Schëff bei d'Persoun an d'Waasser geworf. Dofir ass en dacks mat engem Seel verbonne fir seng Positionéierung z'erliichteren an de Verongléckten a Sécherheet ze zéien.
Nil
Den Nil (arab. النيل, an-Nīl) ass e Floss an Afrika.
Den Nil entspréngt an de Bierger vum Ruanda a vum Burundi a fléisst an d'Mëttelmier. Dertëscht duerchfléisst en d'Gebitt vu wéinstens siwe Staaten: Burundi, Ruanda, Tansania, Uganda, Sudan, Südsudan an Egypten. Besonnesch fir Egypten huet den Nil eng grouss wirtschaftlech Bedeitung.
Babenberger
D'Babenberger stamen ursprénglech vu Bamberg a Franken, wat elo en Deel vu Bayern ass. Si ware vun 976 bis 1246 - virum Opstig vum Haus Habsburg - als Markgrofen an Herzogen an Éisträich un der Muecht.
Den Numm Babenberger souwéi d'Ofleedung vu Franke staamt vum Geschichtsschreiwer Otto vu Freising, dee selwer e Member vun dëser Famill war. All Bäinimm vun de Babenberger ginn op de Ladislaus Sunthaym zeréck, dee si a senger Genealogie vun de Babenberger géint Enn vum 15. Joerhonnert erfonnt oder zougeuerdent huet. Kee vun de Babenberger hat säi Bäinumm schonn zu Liefzäiten.
D'fränkesch Babenberger
Den eelste bekannte Virgänger vun de Babenberger war de Poppo, nom d'Geschlecht och Poppone genannt gëtt. De Poppo war am fréien 9. Joerhonnert Grof vu Grabfeld, wat an der Géigend vum haitegen Hessen an Thüringen läit. Ee vu senge Bouwen, den Heinrich, de princeps militiae vum Ludwigs dem Jonken, an, géint Enn vu sengem Liewen, ënner dem Karel dem Décken, marchio francorum (Markgrof vun de Franken) an dux Austrasiorum (Herzog vun den Austrasier), ass 886 an enger Schluecht géint d'Normanne gefall. En anere Jong, de Poppo II., Markgrof vun Thüringen vun 880 bis 892, krut vum ostfränkesche Karolenger Kinnek Arnulf vu Kärnten säin Amt ewechgeholl. D'Famill gouf vum Keeser Karel den Décken bevirzugt. Den Arnulf huet awer dës Leitlinn verännert, an de Konradiner de Virzug ginn, déi mat senger Fra Oda famill waren.
D'Rivalitéit tëscht den zwéi fränkesche Grofegeschlechter vun de Konradiner a Babenberger gouf vun hire Beméiunge verstäerkt, hir jeeweileg Autoritéit am mëttlere Maingebitt ze verstäerken. Dëse Sträit, bekannt als Babenberger Fehde, huet hiren Héichpunkt um Ufank vum 10. Joerhonnert wärend der onroueger Regierungszäit vum Ostfrankekinnek Ludwig IV. (Ludwig d'Kand) erreecht. Leader vun de Babenberger waren déi dräi Bouwe vum Herzog Heinrich - Adalbert, Adalhard an Heinrich - déi sech no hirer Buerg Babenberg um Uewermain benannt hunn, well do hir Territoire louchen. Wéi d'Babenberger am Joer 902 Deeler vum Gebitt vum Bistum Würzburg an hiren Herrschaftsberäich erageholl hunn, huet hinnen de Kinnek Ludwig IV. am Géigenzug een Deel aner Lännereien ewechgeholl, a si dem Bëschof Rudolf vu Würzburg, engem Konradiner, ginn. Dëst huet zu engem jorelaange Sträit tëscht den zwéi Grofegeschlechter gefouert. Fir d'éischt huet de Grof Adalbert de Bëschof Rudolf aus Würzburg verdriwwen, wouropshin dem Bëschof seng Bridder Konrad, Gebehard und Eberhard zu Hëllef koumen, an de Sträit sech bis an Hessen ausgebreet huet. 906 schliisslech, bei engem Iwwerfall vun de Babenberger op d'Konradiner bei Fritzlar, si souwuel de Konrad den Eeleren wéi och den Heinrich vu Babenberg am Kampf gefall. Den Adalhard gouf doropshi vum Gebehard als Bluttrache fir den Doud vu sengem Brudder Eberhard ëmbruecht.