cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cassini-Huygens
Missiounsverlaf 2006
Den 1. Mäerz gouf bekanntgemaach, datt ee no grëndlecher Datenauswäertung vum Cassini an Huygens d'Quell fir de Methan an der Atmosphär vum Titan fonnt gouf. Et läit am methanräiche Waasseräis, dat eng Kuuscht iwwer engem Ozean aus flëssegem Waasser an Ammoniak bilt. Dat Äis gouf an dräi Ausgasungsphasen deelweis geschmolt, soudatt de Methan an d'Atmosphär konnt fort fléien. Déi heizou gebrauchte Wiermt staamt aus dem Kär vum Mound, wou en ettlech radioaktiv Elementer duerch hiren Zerfall genuch Wiermt liwwwerten, fir vun Zäit zu Zäit Konvektiounsstréimunge am Kär ze produzéieren, déi dës Wiermt zum Schluss zu der Uewerfläch transportéieren, wou si d'Äis schmëlze léisst.
Am Mäerz an Abrëll hunn Ënnersich vun de Réng zum Resultat gefouert, datt am A-Rank 35 % méi Partikelen a Brochstécker sinn wéi ufanks ugeholl gouf. Dat läit un der Tatsaache, datt d'Transparenz vum Rank staark vum Bléckwénkel ofhänkt. Am Rank konnten och Hiweiser op bis zu 10 Millioune ganz kleng Mounde, sougenannte „Moonlets“, fonnt ginn, déi zirka 100 m grouss sinn. Si kéinten weideren Opschldss driwwer ginn, wéi d'Réng vum Saturn entstane sinn.
De 4. Mee gouf bekannt, datt déi virdrun als Ozeane interpretéiert donkel Flächen an den equatoriale Regioune vum Titan a Wierklechkeet Sanddüne sinn Dat hu Resultater an Analyse mam Radarsystem vum Cassini erginn. D'Struktur vun den Dünen ähnelen deenen op der Äerd (kuckt Bild riets). Si entstoungen duerch eng Kombinatioun vu staarke Gezäiteneffeter duerch de Saturn a luese Wande an der Héicht vum Buedem.
Beim Laanschtfluch konnten den 22. Juli mam Radarsystem en ettlech Methan-Séie um Nordpol vum Titan entdeckt ginn. Si konnte mat héijer Warscheinlechkeet als Quell fir d'Kuelewaasserstoffer an der Atmosphär identifizéiert ginn, woumat e wichtegt Missiounszil erreecht gouf. D'Séien hunn Duerchmiesser vun 1 bis 100 km.
Den 19. September hat de JPL bekannt gemaach, datt d'Entdeckung vun engem neie Saturnrank gelonge war. D'Entdeckung gouf gemaach, wou de Saturn d'Sonn iwwer déi bis elo längste Zäit verdeckt hat (12 Stonnen), wouduerch d'Réng extreem staark ugestraalt goufen, ouni datt direkt Sonneliicht d'Instrumenter vum Cassini iwwerlaascht huet. De neie Rank ass am Beräich vum E- a G-Rank a stëmmt mat den Ëmlafbunne vum Janus an Epimetheus iwwerenee. Dofir huelen d'Astronomen un, datt Meteorittenaschléi op deene Mounde d'Quell fir d'Partikele vum Rank sinn. Duerch déi laang Observatiounszäit konnt och sécher festgestallt ginn, datt vum Enceladus entweechend Äispartikelen an den E-Rank wanderen a sou haaptsächlech un sengem Entstoe bedeelegt sinn.
Den 11. Oktober gouf vum JPL publizéiert, datt een däitlech Ännerungen an der Struktur vum bannenzege Rank, dem D-Rank, entdeckt hat. Hien hat vill hell Plaze gewisen, an deenen et vertikal Verzerrunge gouf. Opfälleg sinn och déi reegelméisseg Ofstänn vu Stéierunge, déi ongeféier all 30 km virkommen. Méiglecherweis goufen déi Verzerrunge vun der Rankstruktur entweeder duerch eng Kollisioun mat engem Meteorit oder mat engem klenge Mound verursaacht. Scho 1995 konnt den Hubble-Weltraumteleskop Verännerunge an der Struktur vum D-Rank gesinn an a Kombinatioun mat de Cassinis-Date de Kollisiounszäitpunkt op d'Joer 1984 datéieren.
De 9. November koum eng weider Noriicht, datt de Cassini beim Laanschtfluch um Südpol vum Saturn en aussergewéinleche Stuerm entdeckt hat. Hien huet e kloer definéiert A, ëm dat héich Wollekebierger kreesen. Domat ähnelt seng Struktur engem Hurrikan op der Äerd. De Stuerm erreecht Vitesse vu 550 km/h, méisst zirka 8000 km am Duerchmiesser an d'Tuermwolleken erreechen Héichte vu bis zu 75 km. Am Géigesaz zu Hurrikanen op der Äerd beweegt sech d'Stuermsystem net, mä et bleift op senger Plaz um Südpol.
Den 12. Dezember hat de JPL bekannt gemaach, datt si um Titan eng Biergformatioun mat deem bis elo héchste Bierg vum Mound fonnt hätten. D'Formatioun gouf mam Radar- an Infrarout-System entdeckt an ass knapps 150 km laang an 30 km breet. Duerch déi héich Opléisung vu bis zu 400 m pro Pixel konnten och Strukturen erkannt ginn, déi Lavaflëss gläichen. D'Spëtzte vum Massiv klamme bis zu 1,5 km an den Himmel a sinn op hiren Héichte vu ville Schichte aus organeschem, wäisse Material bedeckt, woubäi et sech eventuell ëm Methanschnéi handele kéint.
Missiounsverlaf 2007
Den 8. Mee gouf matgedeelt, datt d'Jetstreams um Saturn duerch grouss Stierm an der Atmosphär ugedriwwe ginn. Am Ufank hat een dat geneet Géigendeel ugeholl, nämlech datt d'Jetstream d'Stierm produzéieren. Laangzäitobservatioune iwwer ettlech Stonnen ewech, hunn awer gewisen, datt Stierm un hirer baussenzeger Grenz Impulsenergie un d'Wande ofginn. Dat erkläert och, wéisou dat ofwiesselnd Muster aus west- an ostwäerts blosend Jetstream iwwer laang Zäit stabil bleiwe kann.
De 14. Juni gouf bekanntgemaach, datt d'Mounde Tethys an Dione entgéint ale Kenntnesser héchstwarscheinlech geologesch aktiv sinn. Zu där Erkenntnes ass ee gelongen duerch d'Réckverfollegung vun ioniséierte Gase aus de Saturnréng. Berechnungen hu gewisen, datt grouss Deeler vum Plasma vun de béide Mounde staamen, soudatt déi iwwer eng gewësse Form geologescher Aktivitéit, evtl. souguer Vulkanismus, mussen hunn, déi d'Fräisetze vun de Gase bewierkt.
Wärend engem noe Laanschtfluch (an 1640 km Héicht) beim Saturnmound Iapetus hat de Cassini Honnerte vun héich opgeléiste Biller vun der Mounduewerfläch gemaach. Vu besonneschem Interessi war heibäi de ronn 20 km héije Biergrank, deen e groussen Deel vum Moundequator ëmfaasst. Dee Rank besteet schonn zanter senger Genesisphas, wou de Iapetus nach ganz séier rotéiert huet a sech sou Gestengs duerch déi héich Zentrifugalkräften um Equator opgetiermt hunn. Duerch de séieren Zerfall vun de radioaktive Isotope Aluminium-26 an Eisen-60 hat d'Temperatur vum Kär an der Kuuscht séier ofgeholl, wouduerch de Biergsrank sech verhäert hat, nach ier d'Gezäitekraafte vum Saturn d'Rotatiounsvitess genuch reduzéierten, wat eng Offlaachung zur Folleg gehat hätt. Duerch d'Ofwiesenheet vu geologescher Prozesser an Erosioun blouf de Rank bis haut, e puer Milliarde Joer no senger Genesis, zu groussen Deeler erhalen.
Den 10. Oktober gouf matgedeelt, datt déi vum Enceladus ausgestoussen Äispartikelen, wéi scho virdrun ugeholl, vu Geysire staamen. Si ginn als "Tiger Stripes" bezeechent, well si op de Biller ausgesinn wéi Muster vun Tigerpelzer. D'Sträife si mat enger Temperatur vu bis zu 90 Kelvin déi wäermst Plaze um Enceladus (d'Uewerflächentemperatur läit bei zirka 75–80 K), soudatt Äis a Gase genuch opgewiermt ginn, fir an d'Atmosphär a spéider an de Weltraum z'entwäichen.
D'Hypothees, datt et an der Géigend vun de Saturnréng eng grouss Zuel vu klenge Mounde (sougenannt "Moonlets") gëtt, gouf mat enger Meldung de 24. Oktober konfirméiert. Déi éischt goufen am A-Rank mat hirer propelleraarteger Struktur fonnt. Heibäi handelt et sech ëm Rankmaterial, dat sech duerch d'Gravitatioun vun de klenge Mounde vir an hannert deene konzentréiert huet. Déi "Propellerblieder" sinn zirka 15 km laang. Wéi d'Mounde selwer entstane sinn, ass nach net sécher geklärt, et gëtt ugeholl, datt Kollisioune mat aneren Himmelskierper an d'Zerbrieche wéinst der Gravitatioun vum Saturn schold dru sinn.
Missiounsverlaf 2008
De 6. Mäerz gouf bekannt gemaach, datt de Mound Rhea als éischte vu senger Aart op d'mannst een eegene Rank soll hunn. De Rank, wou entdeckt gouf, besteet aus enger grousser Zuel vu Brochstécke an huet en Duerchmiesser vun e puer dausend Meilen. E weidere Rank aus Stëbs kéint sech bis zu 5900 km vum Moundzentrum ewech befannen. De Fond bestätegt mathematesch Modeller, no deenen e Rank méiglech wier. Den direktsten Hinwäis hat d'Magnetospheric Imaging Instrument wärend engem noe Laanschtfluch am Joer 2005 geliwwert. Beim Laanschtfléie vun enger bestëmmter Héicht war d'Mass vun den optreffenden Elektronen rapid an däitlech gefall, soudatt Matière do muss sinn, déi d'Instrument ofgeschiermt muss hunn. Wou dee selwechten Effet op der anerer Säit vum Rhea op der selwechter Distanz nees opgetratt war, koum Theorie séier op datt e Rank ëm de Mound misst sinn, well schonn dem Uranus seng Réng op déi selwecht Aart a Weis fonnt goufen. Als Quell fir d'Brochstécker an de Stëbs gëtt eng Kollisioun mat engem grousse Koméit oder Asteroid ugeholl, wéi et ville Mounde am Saturnsystem ergaangen ass. Zanter August 2010 gëllt d'Ranktheorie als widerluecht, well op Fotoe keng fonnt konnte ginn.
Den 20. Mäerz gouf bekannt gemaach, datt ënner der Kuuscht vum Titan eventuell e Waasser/Ammoniak-Ozean kéint sinn. Dat gëtt als Ursaach fir eng liicht Ännerung vun der Moundrotatioun gesinn. Déi Ännerung konnte duerch d'Radar-Neivermiessung vu ronn 50 eenzegaartege Landmarke festgestallt ginn, déi sech am Verglach zu fréiere Miessunge ëm bis zu 30 km vun hirer erwartener Positioun ewech beweegt haten. No der Meenung vun den zoustännege Wëssenschaftler kann esou eng staark Beweegung da geschéien, wann dem Titan seng Gestengskuuscht vu sengem Kär ofgekoppelt ass. En Ozeanan enger Déift vun zirka 100 km ënner der Kuuscht soll déi Ofkopplung verursaachen. Doriwwer eraus sollt hie räich un organesche Verbindunge sinn, wat hie besonnesch fir Astrobiologen interessant mécht.
De 6. Juni gouf notéiert, datt et bannenzeg vum Saturn sengem F-Rank zu Kollisioune vu klenge Mounden (sougenannt „Moonlets“) mam Rankkär kënnt, wouduerch sech hir heefeg Verännerungen a kuerzer Zäit erkläre loossen. Et ass nom aktuelle Stand vun der Wëssenschaft déi eenzeg Plaz am Sonnesystem, wou Kollisiounen op deeglecher Basis geschéien. D'Fotoe, op deenen d'Erkenntnes baséiert, entstounge schonn an de Joren 2006 an 2007.
Den 30. Juli hat d'NASA gemellt, datt op d'mannst ee vun den entdeckte Séien um Titan mat flëssegem Kuelewaasserstoffer gefëllt ass. Domat ass de Mound no der Äerd déi éischt Plaz am Sonnesystem, op deem Flëssegkeeten nogewise goufen. Am Verlaf vun iwwer 40 Laanschtflich hat een och festgestallt, datt et keen, wéi virun der Missioun dacks ugeholl globalen Ozean gëtt, mäeng grouss Zuel u Séien, déi iwwer déi ganz Uewerfläch verdeelt sinn. D'Entdeckung verifizéiert och déi Hypothees vun engem zouene Methankreeslaf um Titan, deen dem Waasserkreeslaf op der Äerd staark gläicht.
Den 13. Oktober gouf publizéiert, datt um Nordpol vum Saturn e weidere grousse Stuerm fonnt gouf. D'Wollekeformatioune sinn nëmme géint den Hannergrond vun der zentraler Wäermt vum Saturn ze gesinn, woufir fir d'Observatioun nëmmen Instrumenter mat Infraroutdetektoren agesat konnte ginn. De Stuerm rotéiert mat enger Vitess vu 530 km/h an ass vun enger hexagon-fërmeger Struktur ëmginn, déi sech trotz der héijer Vitess visuell net beweegt. Weider Fotoe vum Südpol loossen unhuelen, datt gewalteg Wiedere an den ënneschte Schichte vun der Atmosphär déi lokal Stierm undreiwen.
No enger Publikatioun vum 12. November gouf um Nordpol vum Saturn eng am Sonnesystem eenzegaarteg Form vun Aurora entdeckt. Si stralt am Infraroutspektrum an deckt eng ganz grouss Fläch of, ouni dobäi eng Struktur aus villen eenzelen Auroraréng (Korona) ze weisen. Weider dierft déi no de normale Modeller net existéieren. Si läit am Beräich vum 82° Nord bis zum Pol a läit fir Infraroutobservatioune an engem blanne Beräich vum Hubble-Teleskop. Am Géigesaz zu der Haaptaurora vum Saturn, déi am ultraviolette Spektrum stralt, ass hir Gréisst net konstant. Si verännert sech mat héijer Vitess a ka kuerzzäiteg souguer komplett verschwannen. Déi iwwerraschend Observatioune weisen, datt Magnéitfeld vum Saturn nach net vollstänneg verstaane gouf an e puer besonnesch, onentdeckt Eegenschaften huet.
De 15. Dezember goufe weider Asiichte zu de geologescher Aktivitéit vum Enceladus publizéiert. Déi nei Biller weisen, datt sech déi veräiste Uewerfläche verännert, besonnesch um Südpol, wou sech d'Äisgeysire befannen, déi dem Saturn säin E-Rank mat neiem Material versuergen a sou bestoe loossen. D'Äismasse verhale sech wéi tektonesch Placken op der Äerd, woubäi si vum Südpol aus an all Richtunge geréckelt ginn. Dee Phenomeen, deen och déi sougenannt Tiger Stripes produzéieren, ass ze vergläiche mam Mëttelatlantesche Réck. D'Energiequell fir d'Beweegung ass nach net sécher bestëmmt, awer d'Musteren deiten op e Mechanissem aus Wäermt a Konvektioun d'selwecht wéi op der Äerd. D'Billauswäertungsteam konn och feststellen, datt d'Äisgeysire iwwer d'Zäit eraus net stabil sinn. Et gëtt ugeholl, datt si vu kondenséiertem Waasser verstopft an dann vun eraffalendem Äis verdeckt ginn. Duerch d'Schléissung baut sech dann en Drock op, dee sech an der Form vun neie Geysire entluet.
Missiounsverlaf 2009
Den 29. Januar verséchert d'NASA, datt op d'mannst e puer vun den donkle Flächen um Südpol vum Titan wierklech kuelewaasserstoffgefëllte Séie sinn. Dat gouf aus de Verännerungen iwwer déi vergaange Joer ofgeleet. Déi observéiert Fläche wiesselten méi dacks hiren Albedo-Wäert, wat een drop zeréckféiert, datt et sech ëm Séien handelt, déi duerch Reen gefëllt ginn an uschléissend nees verdonsten. Et gouf och festgestallt, datt de Verdonstungseffet d'Atmosphär net genuch mat Methan versuerge kann, soudatt et nach aner Quelle muss ginn. Ënner Bezuch vu fréieren Observatioune geet een elo vun ënnerirdesche Methanreservoiren aus. An der Tëschenzäit gouf och déi ganz Uewerfläch vum Mound duerch d'ISS-Instrument erfaasst, wouduerch d'Opfanne vu weidere Séien iwwer Bildverglach däitlech erliichtert gëtt.
Wéinst der weiderer Degradéierung vun den aacht primäre Lagekontrolldreifwierker goufe s'ofgeschalt an d'Sekundärdreifwierker aktivéiert. De Virgang hat Mëtt Mäerz eng ganz Woch ageholl, wouduerch wëssenschaftlech Observatioune reduzéiert goufen.
Den 21. September gouf bekanntgemaach, datt d'Réng vum Saturn entgéint fréierer Meenung net flaach sinn, mä en däitlech dräidimensionaalt Profil hunn. Déi Erkenntnesser goufe wärend engem ëmfankräichem Observatiounsprogramm ëm den 11. August gemaach, wou d'Réng vun der Sonn wärend dem Equinoktium an engem Wénkel vun 0° (also exakt vun der Säit) beliicht goufe. Sou konnte scho virdrun identifizéiert Onreegelméissegkeeten och hisiichtlech hirer Héicht vermooss ginn.
Nom JPL war déi interessantest Entdeckung vum Joer 2009 déi speziell Modulatioun där vum Saturn ofgestralte Radiosignaler am Kilometerberäich (bis 300 kHz). Wou een iwwer déi vergaange Joer d'Rotatiounsdauer vum Planéit aus der Radiostralung vun der Magnéitosphär extrapoléiert hat, huet ee festgestallt, datt d'Resultater wäit ofsäits vun deenen aus aneren Observatioune luchen: All zéng Minutte hätt sech eng Ofwäichung vun 30 Sekonnen erginn. Ausserdeem hat sech déi Ofwäichung stänneg geännert a war zudeem vum Breetegrad ofhängeg. Doraus gëtt resultéiert, datt d'Magnéitfeld vum Saturn, dat d'Kilometerstralung produzéiert, net mam Kär vum Planéit "verbonnen" ass a soumat vun der Rotatioun entkoppelt ass. Zousätzlech sinn déi observéiert Modulatiounsperioden am Norde méi kuerz wéi déi op der südlecher Hallefkugel. Als Ursaach gëtt ënner anerem déi duerch Sonnenastralung beaflosst Leetfäegkeet vun der südlecher Hemisphär ugeholl.
Am Verlaf vum Joer konnten och zwou ënnerschiddlech Wollekentyppen identifizéiert ginn, déi mat Wiederen um Saturn a Bezéiung bruecht ginn. Zum enge sinn dat relativ hell Ammoniak-Wolleken, zum aneren ongewéinlech däischter Wolleken, déi Liicht am visuellen an infraroude Spektrum staark absorbéieren. Et hat een d'Uwiesenheet vun Ammoniakäis schonn ugeholl, awer eréischt déi hell Wolleke vun de Wiedere konnten dat beleeën. Déi däischter Wolleken enthalen no Analyse méi e groussen Deel vu Kuelestoff, deen duerch d'Hëtzt vun de Blëtzer duerch Pyrolys aus Methan gebilt gëtt.
Missiounsverlaf 2010
Eng am Mäerz mam CIRS-Instrument hiergestallt, héichopgeléist Kaart vun der Temperaturverdeelung vum Mound Mimas hat zu enger iwwerraschender Entdeckung gefouert. D'Muster vun der Temperaturverdeelung um Mound gläicht staark dem Pac-Man, enger Figur aus dem gläichnimmege Videospill vun 1980. Eigentlech hat een erwaart, datt d'Temperatur a weechen Iwwergäng variéiert an um fréie Nomëtteg hire Maximum erreeche géif. Dogéint awer huet déi Pac-Man-aarteg Regioun hire Maximum schonn um fréie Mueren (92 Kelvin, géigeniwwer 77 Kelvin op de grousse Rescht vun der Uewerfläch) erreecht. Den Herschel-Krater ass mat 81 Kelvin och däitlech méi waarm an ass als Punkt am Pac-Man sengem Mond z'erkennen. Deen Temperaturënnerscheed léisst sech duerch déi bis zu 5 km héich Kraterränn erkläeren. D'Wäermt gëtt duerch d'Wänn méi laang sm Krater gehalen. Ganz ongekläert bleift awer d'Ursaach fir d'"Pac-Man-Temperaturverdeelung". Ettlech Planetologe huelen un, datt Materialënnerschidder op der Uewerfläch verantwortlech kéint sinn. An de kale Regioune géif alt, dicht Äis d'Wärmt séier an d'Moundbannenzegt offéieren, wärend eng jonk, pudderaarteg Schicht a munche Regiounen duerch Isolatioun d'Wäermtleetfäegkeet verklebgere kéint. Als Ursaach fir déi Ongläichverdeelung sinn ënner anerem Réckstänn vu Meteoritte an de gravitativen Afloss vum Saturn am Gespréich.
Den 11. Mäerz goufe méi detailléiert Resultater zum Banneliewe vum Titan publizéiert. Duerch vill Gravitatiounsmiessungen ass een zum Schluss komm, datt an Déiften déi méi grouss wéi 500 km sinn, e Gemësch aus Gestengs an Äis besteet. Dat bedeit, datt de Moundkär ni besonnesch waarm ginn ass, well dat iwwer d'Zäit zu der Formung vu kloer ofgegrenzte Beräicher gefouert hätt, d'selwecht wéi bei der Äerdkuuscht. D'Uewerfläch vum Titan ass soumat elo bis an Déifte vun zirka 500 km homogeen, well dee Beräich bal nëmmen aus rengem Äis besteet. Déi Entdeckunge bëllegen zwar net d'Hypothees vun engem Ozean ënner der Mounduewerfläch, allerdéngs bleift si weider plausibel.
Den 2. November hat sech de Cassini aus ongekläerte Grënn automatesch an de sougenannte „safe mode“ gesat (fir sechste Kéier zanter dem Start, fir déi zweet Kéier am Saturn-System ), wouduerch all wëssenschaftlech Instrumenter ofgeschalt goufen an nëmmen d'Bunnreegelung an d'Kommunikatiounssystem aktiv blouwen. Doduerch koum et zu engem schwéiere Feeler an der Hard- oder Software vun der Sond. No e puer Woche gouf de Feeler am „command and data subsystem“ entdeckt. Ee Bit hat säi Wäert gewiesselt (Single Event Upset), soudatt e wichtege Kommando net an de Register vum dozougehéierende Prozesser geschriwwe konnt ginn. Dat hat d'Sécherheetssystem vum Cassini korrekt als kritesche Feeler erkannt an hat sech direkt an de „safe mode“ versat. No engem Neistarte vun de Systemer konnten de 24. November déi wëssenschaftlech Systemer nees komplett a Betrib geholl ginn. Den 30. November ass d'Sond wéi geplangt laanscht de Mound Enceladus geflunn.
Wärend der verlängerter Missioun „Solstice“ soll zanter dem 10. Oktober 2010 de Saturn am Ganzen 155-mol ëmkreest ginn a laanscht d'Mounde Titan an Enceladus 54-mol resp. 11-mol geflunn ginn.
De 14. Dezember mellt d'NASA, datt op dem Titan ettlech potenziell Kryovulkaner fonnt goufen. Op enger neier 3D-Kaart vum Bierg "Sotra Facula" goufen däitlech Parallelen zu Vulkanen op der Äerd erkannt (wéi z. B. den Etna an Italien). Vill Formatioune konnte bis elo als Folleg vun Erosioun oder Tektonik interpretéiert ginn, d'Sotra Faculas zwéin iwwer 1 km héich Bierger loosse sech awer am beschte mat Kryovulkanismus erklären. Dat konnt mat direkten Observatiounen nach net geséchert ginn, dofir soll de Bierg méi genee observéiert ginn.
No enger Notiz vum 14. Dezember konnten elo déi vum Saturn emitéiert wiesselhaft Radiowellen am Kilometerberäich erkläert ginn, déi am Joer virdrun nach fir Duerchenee gesuergt haten. Et goufe riseg Wolleken aus erhëtztem Plasma, déi periodesch entstinn a sech ëm de Planéi beweegen. Dës Beweegung beaflosst schwéier d'Magnéitfeld vum Planéit, wouduerch sech och nees d'Radioemissioune veränneren. No den zoustännege Wëssenschaftler sinn d'Plasmaausbrëch op e Kollaps vum sougenannten "magneto-tail" zeréckzeféieren. Heibäi handelt et sech ëm deen der Sonn ofgedréitenem Deel vum Saturn Magnéitosphär, wou si duerch de Sonnewand gestreckt gëtt.
Missiounsverlaf 2011
Iwwer dat ganzt Joer ewech hat de Cassini reegelméisseg de Stuerm op der Nordhallefkugel observéiert. Déi éischt Unzeeche goufen Enn 2010 opgeholl. An der Tëschenzäit spaant sech de Stuerm däitlech iwwer de ganze Planéit. Hien huet eng Nord-Süd-Ausdeenung vu 15.000 km an eng Fläch vun ongeféier fënnef Milliarde km2. D'Stuermobservatioun ass an der Tëschenzäit e reegelméissege Bestanddeel vum Oflafplang, woubäi och äerdgebonnen Teleskope wéi de VLT vum Paranal-Observatoire zum Asaz kommen.
Am Mäerz konnten um Mound Titan fir d'éischt Methan-Reenfäll um Flaachland nogewise ginn. Dat war duerch d'Observatioun vun enger grousser Wollekeformatioun méiglech, well no hirem Laanschtzéien de Buedem vill méi däischter gi war. Déi Ännerung, déi sech iwwer 500.000 km2 zitt, léisst sech am beschte mat Methan-Nidderschlag iwwer déi Flächen erkläeren. Am Allgemengen ass d'Klima mat den tropesche Regioune vun der Äerd ze vergläichen, wou et jee no Joreszäit däitlech Ënnerscheeder an der Nidderschlagsgréisst gëtt.
Den 22. Juni huet de JPL bekannt gemaach, datt een däitlech Hiwäiser op en déiwe Salzséi oder -ozean op dem Mound Enceladus fonnt hätt. Bei engem niddregen Duerchfluch vun de Geysirfontäne vum Mound huet d'CDA-Instrument iwwerraschend héich Konzentratioune vun Natrium a Kalium fonnt. Well déi Elementer duerch de Prozess vun der Äisformatioun an uschléissendem Verdämpen aus dem Waasser eliminéiert gi wieren, muss dat a flësseger Form mat Fiels a Gestengs a Kontakt komm sinn. Dat implizéiert e méi grousse Waasserreservoir ënner der Uewerfläch vum Mound, Schätzunge schwätze vun Déifte bis 80 km. Laangfristeg Observatioune vum UVIS-Instrument stëtzen déi Hypothees. Mat der Méiglechkeet vun engem Salzwaasserozean klammen, nom Projetleeder vun der ESA, d'Chance fir Liewen och op veräiste Welten.
Enn Mäerz goufen an der Fachzäitschrëft Science zwou Aarbechten zu den Anomalien am C- an am D-Rank vum Saturn publizéiert. Déi resultéieren d'wellenaarteg Bockelen an de Réng op eng Kollisioun mat Koméiteniwwerreschten an der zweeter Hallschent vum Joer 1983 zeréck. Dat stëtzt sech ënner anerem op Änlechkeete mat de Réngstéierunge vum Jupiter guerch d'Kollisioun mam Shoemaker-Levy 9 am Summer 1994.
Am Abrëll publizéiert de JPL éischt Material zu enger kierzlech entdeckter elektromagnétescher Verbindung tëscht dem Saturn a sengem Mound Enceladus. Déi gouf no Ënnersich vun de Cassinis Daten aus dem Joer 2008 fonnt an erkläert déi rankfërmeg ultraviolett Aurora um Nordpol vum Saturn. Si entsteet duerch d'Optreffe vun Elektronen, déi aus dem Waasserplasma uewerhalb vum Enceladus staamen an duerch dat verbonne Magnéitfeld vun do bis zum Nordpol geleet ginn.
Missiounsverlaf 2012
Den 2. Mäerz mellt de JPL, datt de Cassini mat Hëllef vum INMS fir d'éischte Kéier ioniséierte molekulare Sauerstoff an d'Ëmgéigend vum Dione detektéiert huet. Soumat huet de Mound eng extreem dënn Atmosphär mat nëmmen engem Sauerstoffmolekül pro 11 cm³ Raumvolumen, wat dem ierdeschen Atmosphärendrock an enger Héicht vu 480 km Héicht entsprécht. Als Quell gëtt Waasseräis ugeholl, aus deem d'Molekülle entweeder duerch kosmesch Stralung oder Sonnephotonen erausgeléist ginn.
Den 31. Mäerz goufen zwou wëssenschaftlech Aarbechten zu enger neien Aart Plasma an der Géigend vum Enceladus publizéiert. Duerch d'Auswäertung vun Daten aus engem noe Laanschtfluch am Joer 2008 konnt e sougenannte "Stëbs-Plasma" nogewise ginn, dat virdrun nëmme theoreetesch virausgesot gi war. Et entsteet duerch Wiesselwirkungen tëscht den ausgestoussene Materialien aus den "Tigersträifen" um Südpol vum Mound mat den am Saturn-Magnéitfeld agefaangenen Ionen. D'Partikele vum Enceladus hunn eng riicht passend Gréisst, fir Elektrone mat dem schonn uwiesendem Plasma auszetauschen, wat d'Eegenschafte vum Gemësch däitlech verännert a beaflosst. Dat steet am Géigesaz zu der typescher "Stëbs-a-Plasma“-Kombinatioun, bei där sech béid Stoffer zwar raimlech no sinn, awer kaum matenee interagéieren, well d'Gréisst oder de cheemeschen Opbau net passt. De Stëbs-Plasma beim Enceladus ass nieft der ieweschter Äerdatmosphär déi eenzeg Gelegenheet, dat an natierlecher Ëmgéigend z'ënnersichen, an ass dofir fir d'Plasmafuerschung vu besonneschem Interessi.
De 27. Juli publizéiert de JPL eng Ënnersich, déi sech mam bannenzegen Opbau vum Mound Titan beschäftegt. Eng ganz genee Miessung vun senger Uewerflächendeformatioun léisst unhuelen, datt sech ënner der Uewerfläch e globalen Ozean aus Waasser läit. Wann de Mound ganz aus Fiels opgebaut wier, da géif sech d'Uewerfläch wärend engem Saturnëmlaf duerch deem seng enorm Gravitatiounskräften nëmmen ëm ongeféier 1 m hiewen a falen. Duerch d'Auswäertung vun Acceleratiouns- a Positiounsdate vum Cassini wärend noe Laanschtflich konnt een allerdéngs Hiwwele vu bis zu 10 m feststellen. Dat kann no Usiicht vun de bedeelegte Wëssenschaftler nëmme mat engem ënnerirdeschen Ozean erkläert ginn, deen héchstwarscheinlech aus Waasser besteet. Heiduerch hätt déi iewescht Kuuscht vum Mound den néidege Beweegungsspillraum, fir sech wéi observéiert, verforme ze kënnen.
Am Juni konnt de Cassini déi éischt Unzeeche fir de Joreszäitewiessel um Titan entdecken. Dat léisst sech unhand vu visuelle Wirbelen um Südpol erkennen. Am Géigesaz zu der Äerd trieden déi allerdéngs net nëmmen an Uewerflächegéigend op, mä reeche bis an d'Stratosphär vum Mound. Op deem Wee ginn och grouss Deeler Aerosole an d'iewescht Atmosphär transportéiert, wouduerch sech iwwer déi eng onofhängeg Donschtschicht geformt huet.
Den 28. Oktober publizéiert de JPL Date zu de Nowierkunge vum grousse Stuerm aus dem leschte Joer, deen an der Tëschenzäit zimmlech ofgeklongen ass. Sou konnt een enormen Temperaturopstig vun 83 Kelvin an der Stratosphär vum Saturn gemooss ginn, wat eng Differenz tëscht dem wanterlechen Alaska an der Mojave-Wüst am Summer entsprécht. Ausserdeem goufe e gréissere Quantum un Ethen entdeckt, woubäi d'Quell, wou se hir kënnt, nach onbekannt ass. D'Resultater sinn fir d'Planetologen iwwerraschend, well d'Stratosphär vum Planéit eigentlech als ganz stabil a roueg gëllt. D'Miessunge goufen haaptsächlech mam CIRS-Instrument gemaach, dat och Wellelängeberäicher ofdeckt, déi irdesch Teleskope wéinst der Absorptioun duerch d'Äerdatmosphär net auswäerte kënnen (atmosphäresch Fënster).
De 26. November huet de JPL bekannt gemaach, datt mat Hëllef vum CIRS-Instrument eng weider "Pac-Man"-Wäermesignatur fonnt gouf. Esou ee Muster, dat fir d'éischt beim Mimas nogewise gouf, ass och um Mound Tethys ze fannen. Dee Fond bestäerkt d'Hypothees, datt héichenergetesch Elektronen d'Eegenschafte vun der Uewerfläch staark veränneren. Si treffe virun allem déi der Fluchrichtung zougedréiten equatorial Regiounen, wou si déi allgemeng lacker Uewerfläch a fest Äis ëmformen. Heiduerch heize sech d'Areale wärend dem Sonnenschäin manner staark op a killen nuets méi lues aus wéi déi manner staark betraffen Deeler vun der Uewerfläch. Dat suergt op Tethys fir Temperaturdifferenzen vu bis zu 15 Kelvin tëscht den eenzele Regiounen.
Missiounsverlaf 2013
Den 19. Juli hat de Cassini eng Foto vun der Äerd mam Saturn a senge Réng gemaach. Wéinst der grousser Distanz (1,5 Mrd. km) ass d'Äerd nëmmen als klenge bloe Punkt ze gesinn an erënnert un d'Pale Blue Dot-Foto vum Voyager 1. D'Foto war nëmme wéinst der Stellung vum Saturn zur Sonn méiglech, well hir extreem Hellegkeet vum Planéit ofgeschiermt gouf.
Enn vum Mount goufe weider Erkenntnesser zu de Fontänen op Enceladus publizéiert. Si ginn duerch d'Gravitatiounseffeter vum Saturn gesteiert. Ass e Mound a senger Géigend, sinn d'Fontäne wéineg aktiv, wärend si bei groussenn Distanzen däitlech méi aktiv sinn. Et gëtt ugeholl, datt dat duerch d'Schléisse resp. Opmaache vun den „Tigersträifen“ duerch d'Gravitatiounskraafte vum Saturn geschitt. Doriwwer eraus liwwert d'Verhale vum Mound och weider Indizie fir een Ozean aus flëssegem Waasser ënner der Uewerfläch vum Mound.
Den 30. September goufe Resultater publizéiert, déi d'Existenz vu Propylen an der Atmosphär vum Titan noweisen. Heibäi handelt et sech ëm eng organesch Verbindung, déi och fir d'Produktioun vu Plastik benotzt gëtt. Et handelt sech ëm den éischte Nowäis vun deem Stoff baussenzeg vun der Äerd a fëllt eng eidel Plaz an der ugehollener Kuelestoffkette vum Mound. D'Entdeckung hat sech wéinst der schwaacher an onopfälleger Signatur vum Propylen iwwer méi laang Zäit ewech gezunn. Zum Schluss liwwerten awer detailléiert Analyse vun den CRIS-Daten den néidegen Nowäis.
Enn 2013 konnten d'Landmassen a virun allem d'Kuelewaasserstoffséie mat Hëllef vum Radar méi genee ënnersicht a kartéiert ginn. Heibäi konnt och vun enger neien Analystechnik profitéiert ginn, déi et méiglech mécht, Radarsignaler och vum Séibuedem z'empfänken. Heibäi gouf op d'mannst op enger Plaz Déifte vun iwwer 85 m gemooss. Allgemeng konnt och festgestallt ginn, datt sech praktesch all Séien op engem Gebitt vu 900 mol 1800 km Gréisst konzentréieren, wou déi geologesch Bedéngunge fir hir Formatioun besonnesch gënschteg sinn. Bannenzeg vun deem Areal falen dofir ongeféier 97 % vum ganzen Nidderschlag.
Missiounsverlaf 2014
Duerch Analyse vun deenen iwwer Jore gesammelte Cassini-Daten iwwer den Enceladus gouf den 3. Abrëll bekannt gemaach, datt een d'Existenz vun engem schonn ettlech Kéier virausgesoten ënnerirdeschen Ozean fir sécher erkläre kann. Wärend den 19 Laanschtflich gouf d'Gravitatiounsfeld vum Mound iwwer den observéierten Doppler-Effet am Radiosignal vun der Sond exakt vermooss. A Kombinatioun mat den observéierten Ofwäichunge vun de Fluchbunnen no dräi besonnesch noe Laanschtflich konnt sou ermëttelt ginn, datt eng Regioun vum Südpol méi dicht ass, wéi ee vun de Fotoe vun der Uewerfläch unzehuele war. Als warscheinlechst Ursaach gëtt en Ozean aus flëssegem Waasser ugeholl. Ob deen och déi intensiv ënnersichte Geysire speist, ass zum Zäitpunkt nach net kloer, gëtt awer als méiglech ugeholl.
Den 23. Juni goufen d'Resultater vun enger matfinanzéierter Studie vun der ESA publizéiert, déi weisen, datt d'Grondbausteng vum Titan aus der Zäit vu virun dem Sonnesystem staamen, also nach ier d'Sonn gebuer war. Domat konnt déi verbreeten Usiicht, datt d'Elementer wärend der Genesis vum Saturn entstane wieren, widerluecht ginn. Dat gouf iwwer d'Moossung vum Isotopenverhältnes vu Stéckstoff-14 an -15 ermëttelt, wouraus sech den Alter vun den Atomkäre ableede léisst.
Weider Datenënnersich zum Ozean op Enceladus goufen den 2. Juli publizéiert. Sou soll säi Salzgehalt méiglecherweis op dem Niveau vum Doudege Mier leien. Dat gëtt wéinst der ugehollener Dicht vum Ozean resultéiert. Déi ass sou héich, datt vun enger héijer Konzentratioun vu Salzer aus Schwiefel, Kalium an Natrium ausgaange gëtt. Doriwwer eraus deit déi haart Äisschicht vum Enceladus op eng lues Afréiere vum Ozean hin. Heiduerch kann och davun ausgaange ginn, datt all Ausgasunge vu Methan an de wéinegen Duerchbrëch lokal begrenzt geschéien. Dat kann awer mat de Cassini-Instrumenter kaum genee festgestallt ginn, heifir wier eng weider Missioun mat spezialiséierten Instrumenter noutwendeg.
Den 1. Oktober gouf d'Entdeckung vun enger grousser Wollek um Südpol vum Titan bekannt gemaach. Si besteet aus héichgëftegem Cyanwaasserstoff a méisst e puer honnert Kilometer am Duerchmiesser. No deene bis dohin gebrauchte Modeller sollt dat awer net méiglech sinn, well eng Temperatur vun ongeféier −50 °C fir déi betraffe Fläch virausgesot gouf, wat bedeitend ze waarm fir d'Bildung vun där Verbindung wier. Miessunge vun de CIRS-Instrumenter bestëmmen awer däitlech niddreg Temperature vun ënner −150 °C. Soumat killt dem Titan seng südlech Hemisphär wärend deem do antriedenden Hierscht bedeitend méi staark of wéi bis elo ugeholl.
Ënnersich vun der Ëmlafbunn vum Mound Mimas deiten no enger Notiz vum 16. Oktober dorop hin, datt och de Mimas en Ozean ënner senger Uewerfläch kéint hunn. Ob deen awer nach flësseg oder scho gefruer ass, léisst sech zum Zäitpunkt nach net soen. D'Dichtanomalie gouf entdeckt, wou een aus de Fotoe vum Mound mam Saturn seng genee Ëmlafbunn berechent huet. Déi entdeckte Bunnstéierunge waren heibäi duebelt sou grouss, wéi si fir en "dréchene" Mound virausgesot goufen, a loosse sou de Schluss vun enger däitlech anerer bannenzeger Struktur zou. Sollt et sech ëm e flëssege Waasserozean handelen, sou géif deen an enger Déift vun 30 km leien.
An enger Publikatioun vum 18. Dezember goufen d'Date vum Laanschtfluch beim Jupitermound Europa aus dem Joer 2000 nach eng Kéier analyséiert. Heibäi gouf virun allem op d'Date vum UVIS-Instrument zeréckgegraff, fir d'Atmosphär vum Mound méi genee z'ënnersichen. Heibäi gouf festgestallt, datt déi vill méi dënn ass, wéi ugeholl. Wéinst de Geysire op Europa goung een dovun aus, datt déi grouss Mass Waasser, Sauerstoff a Plasma an die Ëmgéigend vum Jupitersystem ofginn gouf. D'Miessunge hunn allerdéngs gewisen, datt dem Europa seng Atmosphär u sech schonn 100-mol méi dënn war wéi ugeholl a 60-mol manner Sauerstoff an de Weltraum ofgëtt wéi erwaart. Déi bei fréieren Ënnersich festgestallt Gasen a Plasmen an der Ëmgéigend vum Europa-Orbit stame wuel haaptsächlech vum vill méi aktive Mound Io of.
Missiounsverlaf 2015
Den 11. März gouf bekannt gemaach, datt elo éischt Beweiser fir hydrothermal Aktivitéit op Enceladus virléichen. Zum enge gouf mat Hëllef vum Cosmic Dust Analyzers zanter dem Antreffe vum Cassini am ganze Saturnsystem mikroskopesch kleng Fiëlspartikele fonnt. No véier Joer intensiver Fuerschung an Experimenter ass een zum Schluss komm, datt déi aus dem Ozean vum Mound staamen. Et gëtt ugeholl, datt déi nëmme wéineg Nanometer grouss Partikelen entstinn, wa gliddeg Waasser aus hydrothermale Quelle vum Grond eropkënnt an déi dora geléist Mineraler a Kontakt mat méi kalem, uewerflächennoe Waasser kommen. Dee Prozess ass vun der Äerd bekannt an erfuedert Austrëttstemperature vun iwwer 90 °C. D'Natur vun de Methan-Emissioune vum Mound deit och op hydrothermal Quellen hin. Duerch den héijen Drock um Ozeanbuedem ass d'Bildung vun Clathrate méiglech. Déi Kristallstrukturen aus Waasseräis kéinten dat bei de Quellen austriedend Methan afänken a sécher zu de Geysiren transportéieren, woumat sech op d'mannst en Deel vum doran enthalenem Methan erkläre géif.
Den 13. Abrëll gouf en Artikel publizéiert, deen e méigleche Grond fir de grousse Stuerm um Saturn aus dem Joer 2011 liwwert. Hien ass en Deel vun engem 30-järegem Zyklus, deen duerch d'Verhale vu waasserräiche Wolleke verursaacht gëtt. Wann déi bannen am Planéit ofreenen an déi iewescht Atmosphär duerch Wäermtofstralung an de Weltraum ofkillt, kënne si bis zu der Wollekenuewerfläch eropklammen. Heibäi stéiere si déi gewéinlech Konvektioun a fabrizéiere sou déi observéiert Stierm. Et gëtt an der Tëschenzäit och ugeholl, datt de Saturn iwwer wiesentlech méi Waasser huet wéi de Jupiter, well beim Jupiter keen Zyklus observéiert konnt ginn.
Eng kooperativ Studie vun NASA an ESA hat am Juni zu neien Erkenntnesser zu de ville klenge Séien op Titan gefouert. Et ass zwar bekannt, datt déi mat Kuelewaasserstoffe gefëllt sinn, wéi d'Däller entstane sinn, war bis haut net kloer. An der Tëschenzäit gëtt ugeholl, datt heifir e Prozess verantwortlech ass, dee schonn op der Äerd a Karstregiounen zu der Formatioun vun Höhlen an Äerdfäll féiert. Um Titan geschittt d'Erosioun awer net duerch Reen aus Waasser, mä duerch Nidderschléi aus flëssege Kuelenwaasserstoffer. Duerch d'cheemesch Zesummesetzung an de niddrege Temperaturen (ongeféier −180 °C) dauert de Prozess bal 50-mol méi laang wéi op der Äerd. Aus deem Grond ass déi hrouss Zuel vun den Däller a Séien och an de Polregiounen ze fannen, well hei méi Nidderschlag ass wéi an der drécherner Equatorregioun.
Wärend dem Laanschtfluch vun der Sond New Horizons beim Pluto unterstützte hat de Cassini d'Missioun duerch eng parallel Observatioun vum Planéit aus dem Saturn-System eraus. Duerch déi grouss Distanz erschéngt deen zwar nëmmen als klenge Punkt, awer kënne mat Hëllef vum Cassini an anere Sonden (z. B. Hubble oder Spitzer) sou Miessungen aus anere Bléckwénkele an iwwer méi laang Zäit Zeit erfollegen, wouduerch d'Date vun New Horizons besser an ee Kontext agebett kënne ginn.
Am September gouf eng Studië publizéiert, déi drop hiweist, datt ee vun de Saturn-Réng aus Waasseräis besteet. Wärend der Daganuetgläiche am August 2009 goufen déi exakt vuon der Säit beliicht, wéisou si kuerzzäiteg auskillten, bis uschléissend nees Sonneliicht op d'Réng gefall ass. Temperaturmiessungen duerch de Cassini hunn erginn, datt déi baussenzeg Regioun vum A-Rank vill méi waarm war, wéi vun de Modeller virausgesot. No ettleche neie Modellrechnunge koum een zum Schluss, datt dee Beräich vum Rank aus Äisstécker mat engem Duerchmiesser vun zirka 1 m besteet. Hir Originne si bis elo net bekannt, et gëtt ugeholl, datt et Iwwerreschter vun engem fréiere Mound sinn, deen a jéngster Zäit duerch eng massiv Kollisioun zerstéiert gouf.
Weider Ënnersich vum Mound Enceladus hunn d'Existenz vun engem globalen ënnerierdeschen Ozean befestegt. Heibäi hat een déi iwwer Joer gesammelt héichopgeléistende Fotoe nees nei analyséiert, fir Verzéiunge vun der Uewerfläch méi prezis vermiesse ze kënnen. Heibäi gouf eng schwaach Taumelbeweegung fonnt, déi och als Libratioun bekannt ass. Modellrechnungen hunn erginn, datt déi observéiert Ausmoossen ze grouss wieren, wann d'Uewerfläch fest mam Kär vum Planéit verbonne wier. Ënner dem Unhuele vun engem globalen a flëssegen Ozean awer wieren déi Wäerter z'erklären.
Missiounsverlaf 2016
Am Mee gouf bekannt gemaach, datt neisten Ënnersich vun de Fontänen op Enceladus fréier Fotoen iwwer hiert Verhale widerluecht hunn. Sou goung een ufanks d0vun aus, datt de Mound bei grousser Distanz vum Saturn wéinst de Gezäitekräfte vill méi Waasser an de Weltraum entloosse géif. D'Mass hat sech awer nëmmen ëm 20 % erhéicht. Dat huet een aktuell op eng komplex bannenzeg Struktur vum Mound zeréck, déi ënner dem Afloss vun der Gravitatioun Kanäl net nëmmen opmaachen, mä och schléisse kann.
Méi genee Ënnersich vun den Titan-Séien hunn am Abrëll zu der Erkenntnes gefouert, datt déi grouss Séien op Titan mat rengem Methan gefëllt sinn. Virun der Cassini-Missioun goufe laangjäreg Observatioune mam Radar an den Infraroutinstrumenter. Et konnt och fir d'éischte Kéier op engem extraterrestreschen Objet de Mieresbuedem ënnersicht ginn. Si ass bis zu 160 Meter déif an ass vun enger décker Schicht aus organesche Verbindunge bedeckt. Doriwwer eraus sinn d'Küsten zimmlech porös a mat Kuelewaasserstoffer duerchdréngt.
De 24. Mäerz 2016 identifizéiert d'Sond den héchste Punkt um Mound Titan mat enger Héicht vun 3.337 Meter. Den 30. Mäerz 2016 reduzéierte d'Sond Cassini-Huygens d'Inklinatioun vum Orbit, fir nees méi laanscht Mounden ze fléien. Von der Polregioun vum Saturn aus goufen den 30. November 22 héichopgléiste Biller vun de Réng gemaach.
De 9. August wurde gouf bekannr gemaach, datt Ënnersich vu Radarmiessunge aus dem Joer 2013 d'Presenz vu ganz géie Canyons op der Uewerfläch vum Titan geséchert sinn. Si hunn eng Schréi vu bis zu 40° a si bis zu engem hallwe Kilometer déif. Entstane sinn d'Canyons no aller Warscheinlechkeetop Grond vun intensiver Erosioun duerch Flëssegkeeten. Dat deit op e groussen atmosphäreschen Ëmsaz vu Methan hin, dee sech och op dem Grond sammelt.
De 9. Dezember goufen déi éischt Fotoe vum leschte Saturn-Nordpol-Iwwerfluch publizéiert, deen eréischt duerch d'Bunnupassunge fir den allerleschte Missiounsofschnëtt vum Cassini méiglech gouf. Ze gesinn ass e profiléierten a schaarf begrenzte sechseckege Vortex, deen ëm de Nordpol rotéiert.
Missionsverlaf 2017
Den 13. Abrëll 2017 hunn d'Wëssenschaftler d'Entdeckung vu Waasserstoff um Mound Enceladus gemellt. Et ginn hydrothermal Quellen um Himmelskierper ugeholl. De 26. Abrëll 2017 huet dem Cassini-Huygens' säi leschte Missounsdeel ugefaangen. Wärend den Ëmkresunge vum Saturn sollte lafend nei Gebidder um Planéit erfuerscht ginn, ier d'Sond kontrolléiert an der Saturnatmosphär verglouse soll. De 26. Abrëll 2017 gouf fir d'éischt mat der Sond Cassini-Huygens d'Splék tëscht dem Planéit Saturn a senge bannenzege Réng duerchflunn. Dobäi goufe vill héichopgeléist Biller vum bannenzege Ranksystem gemaach. De 24. Mee 2017 observéiert d'Sond de Wiessel vun de Joreszäiten an der nërdlecher an an der südlecher Hemisphär vum Saturn.
The Grand Finale 2017
D'Missioun Cassini-Huygens ass de 15. September 2017 op en Enn gaangen. Eng weider Verlängerung war wéinst Dreifstoffmangel net méi méiglech. Zum Enn vun der Missioun ass d'Sond Cassini kontrolléiert an der Saturnatmosphär vergloust. Heiduerch sollt verhënnert ginn, datt Mikroorganismen, déi méiglecherweis un der Sond peschen, d'Mounden Titan oder Enceladus kontaminéieren. Déi lescht Phas gouf duerch eng Reih vu Kursännerungen Enn 2016 virbereet, déi d'Sond op e Kurs iwwer d'Polregioune bruecht huet, dee gläichzäiteg no laanscht den F-Rank gefouert huet. Aus dëser Perspektiv konnten déi sechseckeg Stréimung vun der Polarregioun an d'Réng observéiert ginn.
D'"Grand Finale" gouf den 21. Abrëll duerch en enke Laanschtfluch beim Titan ageleet. Vum 26. Abrëll un, gouf et 22 !emkreesungen duerch d'Spléck tëscht de Réng an der Atmosphär. Déi lescht Duerchleef hunn duerch déi iewescht Atmosphärschichte gefouert, wou Miessunge vu Rankpartikelen a fir d'éischte Kéier direkt Miessunge vun der Saturnatmosphär duerchgefouert goufen. De Cassini sollt méiglechst vill Daten iwwer d'Réng an d'Atmosphär sammelen. Déi lescht Ëmkreesunge waren riskant, well d'Sond hätt duerch Rankmaterial oder duerch Kontakter mat der Atmosphär Schied kënne kréien oder an Trudele komme kënnen, dofir gouf déi Missioun un d'Enn geluecht. De Kurs ass dem fräie Fall gefollegt, an hat nëmmen nach minimal Stabiliséierung a war sou gewielt, datt en Ausfall vu Systemer oder Dreifstoffmangel a kengem Fall méi zu engem Kontakt mat engem Mound féiere konnt.
De Cassini hat seng Ëmleef och benotzt fir Ënnersich mam RSS, fir méi iwwer d'Gravitatiounsfeld, d'Atmosphär an d'Réng vum Saturn z'erfuerschen. Aus der Fluchbunn an de Miessunge vum Deep-Space-Netzwierk léisst sech d'Mass vun de Réng berechnen. Beim leschten Ëmlaf krut de Cassini eng lescht minimal Kursännerung duerch den Titan, soudatt si uschléissend an d'Atmosphär vum Saturn erakoum. Wärend der leschter Phas vum 15. September 2017 huet d'Sond keng Daten méi gespäichert an och keng Biller méi opgeholl, mä hat seng Antenn op d'Äerd geriicht an hat bis zum Missiounsenn gewonnenen Daten op d'Äerd gesend, ier si an der Atmosphäre vergoust ass. Iwwer d'Antenne vum europäeschen ESTRACK-Netzwierk an dem NASA-eegenen DSN goufen dobäi kollektiv d'Funksignaler vum Cassini empfaangen, fir dee beschte wëssenschaftleche Notzen z'erzilen.
Kasematt
Eng Kasematt och nach Bunker ass en Deel vun enger Festung oder engem Fort dee ganz oder Deelweis am Buedem läit, fir géint de Beschoss vun Artilleriefeier, oder géint Bommen ze schützen.
Ofhängeg vum Festungswierk, a vun der Plaz, kënne se gebaut sinn. Bei ale Festunge sinn et dacks verwëlleft Galerien, wéi z. B. an der Festung vun Namouer, d'Galeries de Boufflers, oder an de Fiels gehae sinn, wéi déi meescht Kasematte vun der Festung Lëtzebuerg. A moderne Forte si s'aus arméiertem Bëtong.
Se ginn ënnerdeelt an aktiv a passiv Kasematten. Passiv Kasematte si geduecht fir Truppen oder Material ze schützen, wéi z. B. a ville Forten déi zum Système Séré de Rivières gehéieren.
Aktiv Kasematte gi gebaut, fir bei der Verdeedegung vun der Festung kënnen ze hëllefen, doduerch datt an hinne Maschinnegewierer oder Artilleriesgeschëtzer installéiert sinn. Där sinn z. B. an de Forte vun der Maginot-Linn ze fannen, wéi d'Kasematt vum Péitersbierg bei Angevillers oder d'Kasematt vu Boust.
D'Etymologie vum Wuert ass net kloer: Verschidde Quelle féieren et op déi spuenesch Wierder casa - "Haus" a matar "ëmbréngen", zeréck, anerer op dat italieenescht Wuert casamatta, wat "Verwëllef mat Mauere" bedeit, a sengersäits op d'griichescht Wuert chásma, wat "Äerdspléck" heescht, zeréckgéing.
Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg
Si huet d'Eisebunnsnetz gebaut dat Guillaume-Luxembourg oder einfach de Wëllem genannt gouf. Fir dat kënnen ze maachen huet si de 4. Januar 1857 den Hären Adolphe Favier a Stephane Jouve hir d'Konzessioun iwwerholl, déi déi duerch eng Konventioun vum 9. November 1855, a konfirméiert duerch e Gesetz vum 25. November 1855 a vum 7. Mee 1856, kritt haten. Si selwer huet dee Reseau awer net exploitéiert. Duerch e Vertrag vum 6. Juni 1857 mat der Compagnie des chemins de fer de l'Est krut déi d'Recht iwwer 50 Joer, dat ze maachen.
Dora Heldt
D'Dora Heldt gebuer als Bärbel Schmidt am Joer 1961 op der Insel Sylt ass eng däitsch Schrëftstellerin.
Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg
Déi 11 Administrateuren a Grënner vun der S.A. waren: de Jean-Guigne-Louis-Marie-Alexis Marquis d'Albon, Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine, Joseph-Antoine-Alfred Prost, Thérèse-Vendelin Jurion, Pierre-André Arjo-Biétrix, Alphonse de Boissieu, Hippolyte-François-Louis Vicomte Jaubert, Numa Guilhou, Jean-Marie Suchel, Augustin-Marie-François de Roquenave d'Harmière Baron de Thuret et le Comte de Vougy. Den éischte President vum Verwaltungsrot war de Marquis d'Albon.
D'Netz vun 159 km (spéider am Ganzen 208,73 km) bestoung aus 4 Haaptlinnen, déi vun der Stad Lëtzebuerg aus fortgoungen. Dozou hunn am Ufank d'Haaptstrecke gehéiert sou wéi se an der Konzessioun virgesi waren, an zwar eng Streck déi vun der belscher Grenz bei Stengefort sollt fortgoen an op déi preisesch Grenz sollt féieren, mat enger Ofzweigung zu Lëtzebuerg déi op déi franséisch Grenz tëscht Diddeleng a Fréiseng sollt féieren. Derbäi koum déi Streck fir déi de Favier eleng d'Konzessioun hat an déi vun der Gare vu Lëtzebuerg en Uschloss un d'Streck fir op Arel sollt hunn an dann iwwer Dikrech op Wäiswampech sollt féieren.
Déi Strecke goufe konkreetiséiert mat de véier Strecke wéi se nach haut bestinn: Klengbetten-Lëtzebuerg, Lëtzebuerg-Waasserbëlleg, Lëtzebuerg-Beetebuerg a Lëtzebuerg-Ëlwen
D'Compagnie Guillaume-Luxembourg huet all d'Obligatiounen aus dem Cahier des charges vum 9. November 1855 an de Conventioune vum 4. an 28. November 1856 missen iwwerhuelen, sou wéi och d'gesetzlech Bestëmmunge vum 25. November 1855 missen applizéieren. D'Gesellschaft hat hire Sëtz zu Lëtzebuerg an eng administrativ Succursale zu Paräis.