cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Léon Wagner
De Léon Wagner (Pierre-Joseph), gebuer de 4. Januar 1902 zu Bieles, a gestuerwen de 25. September 1997 zu Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Gewerkschaftler. Hie war Grënnungsmember vum LCGB an och vun 1951 bis 1967 säi President.
Kenia
De Kenia [] (Swahili, Englesch: Kenya []) ass e Staat an Ostafrika. E grenzt un de Sudan, Ethiopien, Somalia, Tansania, Uganda an den Indischen Ozean.
Administrativ Andeelung
De Kenia huet aacht Provënzen déi an Distrikter agedeelt sinn an déi sech an Divisiounen opsplécken. Um Niveau ënner den Divisioune gëtt et Locations a Sublocations. Eng Ausnam mécht d'Provënz Nairobi déi nëmmen een Distrikt, den Distrikt Nairobi huet, dee just den Territoire vun der Haaptstad betrëfft. De Rescht vun der Provënz Nairobi ass net méi an Distrikter agedeelt, mä direkt an Divisiounen.
Spinone Italiano
De Spinone Italiano ass eng italieenesch Hondsrass, déi vun der FCI unerkannt ass, an ënner Nr.165, Gr.7, Sek.1.3 klasséiert ass.
Beschreiwung
De Spinone ass eng italieenesch Variant vum Juegdgriffon mat rauem Pelz. Et ass e groussen, zolitten Hond mat raue Buuschten an engem Schnurres. Et gëtt en am wäissen, oder am wäisse mat orangen oder käschtebronge Flecken. Den Hond gëtt bis 70 cm héich a bis 35 kg schwéier.
Naturschutzgebitt Am Bauch
Am Bauch ass en Naturschutzgebitt an der Gemeng Monnerech. Tëscht Monnerech an Esch-Uelzecht erstreckt sech laanscht den Tipp an d'Autobunn e Fiichtgebitt, wouvun 8,5 ha mat enger 22,8 ha grousser Pufferzon zanter dem 14. Abrëll 1999 ënner Naturschutz stinn. D'Gebitt, wat vun Ornithologen zanter Joerzéngten erfuerscht gëtt, ass och nach ënner dem Numm Plateweier oder Féizer Laach bekannt.
Am Kader vun der EU-Vulleschutzdirectiv (79/409/CEE) gehéiert d'Reserv zesumme mat fënnef anere Reserve mat 1040 ha gläichzäiteg dem europäeschem Natura 2000 Netz vu schützenswäerte Gebidder un.
Fraiture (Vielsalm)
Fraiture ass eng belsch Uertschaft an der Gemeng Vielsalm, an der Provënz Lëtzebuerg, eng ronn 1.500 Meter ëstlech vun der Baraque de Fraiture.
D'Uertschaft läit op enger Héicht vu 550 Meter.
Südlech vu Fraiture läit e 660 ha grousst Naturschutzgebitt dat sech aus zwéin Deeler zesummesetzt, La Grande Fagne an A Sacrawé.
NGC 5281
Koordinaten (Equinoxe J2000.0)
Kanji
Kanji ass d'Bezeechnung fir chineesesch Schrëftzeechen, wéi se an der japanescher Sprooch benotzt ginn.
26. Abrëll
De '''26. Abrëll''' ass den 116. Dag (117. am Schaltjoer) vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Canton de Saint-Gilles
De Canton de Saint-Gilles ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nîmes, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Zeilespronkverfahren
Ënner dem Zeilespronkverfahren (eng.: Interlaced-Modus) versteet een d'Method, fir beweegt Biller opzehuelen, z'iwwerdroen an ze weisen. D'Zeilespronkverfahre gëtt bei Fernseetransmissioune benotzt.
Aféierung
E beweegt Bild entsteet doduerch, datt op d'mannst 20 Biller séier hannereneen ugewise ginn. Jiddwer Liichtreiz verursaacht Nowierkungen op der Netzhaut vu bis zu e puer Millisekonnen. Do schwätzt ee vun der Späicherfunktioun vum A. Well awer bei 20 Biller pro Sekonn (B/s) e Flimmeren entsteet, schaffen europäesch Fernseesender mat 25 Vollbiller pro Sekonn. Dobäi entsteet awer e Groussflächeflimmeren.
Pseudonym
E Pseudonym (Griichesch ψευδώνυμο, pseudónimo - wuertwiertlech de Falschnumm vu ψεύδος, pséudos - "d'Ligen" an όνομα, ónoma - "den Numm") ass en erfonnten Numm, dee besonnesch vu Kënschtler a Schrëftsteller benotzt gëtt, fir hir richteg Identitéit ze verstoppen.
Zeilespronkverfahren
Aféierung
Jiddwer Bild vun de 25 Vollbiller gëtt dofir an zwee Hallefbiller mat hallwer Zeilenzuel opgedeelt:
Pseudonym
Et gëtt verschidde Grënn, firwat ee sech e Pseudonym zouleet: D'Angscht viru Verfollgung oder Skandaler spillt genee sou eng Roll wéi de Wonsch no Individualitéit an Originalitéit.
Zeilespronkverfahren
Aféierung
D'Hallefbiller ginn duerno awer nees vum A zu engem Vollbild zesummengesat. De Virdeel besteet doran, datt duerch déi 50 Donkelphase bal kee Flimmere méi entsteet an d'Bandbreet vun der Iwwerdroung sech net vergréissert.
Pseudonym
Sou kann een en Allerweltsnumm méi "intressant" klénge loossen, (Gustav Meyer --> Gustav Meyrink) oder awer e komplizéierten oder een ze laangen Numm verkierzen (Nikolaus Günther Nakszynski --> Klaus Kinski). Et gëtt der, déi zäit hires Liewes ënner hirem Pseudonym schaffen, anerer änneren hiren Numm just fir eng bestëmmt Schafensperiod oder fir besonnesch Wierker (déi z. B. "aus der Rei" fale vun deem, wat se soss geschaf hunn), z. B. Agatha Christie --> Mary Westmacott; Stephen King --> Richard Bachman).
Vill Pseudonymme si fräi erfonnt. Heiansdo gëtt awer aus de Buschtawe vum Numm en Anagramm gemaach (z. B. François Rabelais --> Alcofrybas Nasier oder Christian Anton Mayer --> Carl Amery). Och Ananyme si méiglech, bei deenen de richtegen Numm hannevir gelies erëmgi gëtt (z. B. Kurt W. Marek alias C. W. Ceram).
Munnechmol verstoppe sech Fraen hanner Männernimm, dat nennt ee Pseudoandronym (z. B. Karen Blixen --> Isak Dinesen) oder ëmgedréit Männer hanner engem Fraennumm, engem Pseudogynym (z. B. Prosper Mérimée --> Clara Gazul).
Da gëtt et och Traduktionymen: d'Iwwersetzung vum richtegen Numm an eng aner Sprooch (z. B. Ton Koopman --> Antoine Marchand oder Frank Wilhelm --> François Guillaume). Am Mëttelalter an an der fréier Neizäit war gebräichlech, Nimm ze latiniséieren (Müller --> Molitor, Fischer --> Pescator) well an de Geléiertekreesser d'Latäin d'international Kommunikatiounssprooch war.
Bei engem Aristonym, gëtt ee sech en Adelstitel, bei engem Hagionym', den Numm vun engem Hellegen (z. B. Halldor Kiljan Laxness). En Allonym, baséiert um Numm vun enger bekannter Perséinlechkeet (z. B. beim Pablo Neruda, dee sech nom Jan Neruda genannt huet, oder dem Lucien Koenig, deen ënner dem Numm "Siggy vu Lëtzebuerg" geschriwwen huet), an e Geonym um Numm vun enger Uertschaft(z. B.: Stendhal).
Eng besonnesch Form sinn d ' Sammelpseudonymmen: an deem Fall sinn et méi Persounen, déi hanner engem erfonntenen Numm stinn. Dëst ass z. B. bei Verlagen, déi Trivialliteratur a Form vun Heftercher erausginn, de Fall.
Eng aner Form vun alternativen Nimm sinn d'Spëtznimm an d'Benotzernimm, wéi s'am Internet gebräichlech sinn, ë. a. och op der Wikipedia.
Iason
De Iason war en Held aus der griichescher Mythologie. Hie war de Jong vum Aison vu Jolkos a vun der Alkimede.
Well säi Monni, de Pelias, dee sengem Brudder säin Troun u sech gerappt hat, huet seng Mamm de Iason bei de Kentaur Cheiron ginn, deen en 20 Joer a Kënschten, Wëssenschaft a Kultus ënnerriicht huet. Duerno ass en zeréck gaangen an en huet vum Pelias sengem Papp säin Troun erëmgefuerdert. Fir Zäit ze gewannen, an an der Hoffnung e géif ënnerwee ëmkommen, huet de Pelias en doropshi geschéckt d'Gëlle Vlies aus Kolchis ze huelen.
De Mythos vun den Argonauten beschreift dës Aventure. Gehollef huet him d'Medea, déi hien aus Kolchis entfouert huet. D'Medea huet an hirem Kessel dem Iason säi Papp Aison gekacht, deen duerno méi jonk erausgesprongen ass. Dat selwecht huet si mam Pelias gemaach, huet awer déi falsch Kraider geholl an e sou ëmbruecht.
De Iason ass mat der Medea op Korinth geflücht. Do huet en d'Duechter vum Kinnek Kreon kennegeléiert, sech an si verléift an d'Medea verlooss. Dunn ass d'Medea duerchgedréint an huet de Kreon an och hir eege Kanner, déi si mam Iason hat, ëmbruecht.
De Iason ass ëmkomm wéi ee Stéck vu sengem Schëff, der Argo, op hie gefall ass.
Schnéibiesem
E Schnéibiesem ass e Kichegeschier, dat aus geflechten Drot, deen op engem Still festgemaach ass, besteet.
E gëtt an der Kiche gebraucht, fir Liewensmëttel a Polverform - z. B. Miel, Kakao,...- mat enger Flëssegkeet ze verréieren, ouni datt kleng Knippercher entstinn oder fir se zu Schaum ze schloen, wéi z. B. Eeër.
Canton de Vignory
De Canton de Vignory ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chaumont, am Departement Haute-Marne an der Regioun Grand Est.
Geschicht vu Wien
D'Geschicht vu Wien, der Haaptstad vun Éisträich, reecht vun 2000 v. Chr. bis haut. Wéinst hirer Lag um Donaustroum tëscht den Ausleefer vun de Viralpen (Wienerwald) an der pannounescher Déifebene, zielt déi haiteg Metropol zu de fréie vu Mënsche besidelte Gebidder, an huet als strateegesch Handelsplaz am Häerz vun Europa ëmmer méi u Bedeitung gewonnen.
Prehistoresch Besiidlung
D'Archeologie weist, datt scho wärend der Alsteenzäit Mënschen am Gebitt gewunnt hunn (Fondstécker am 13. Bezierk, Titlgasse). Zanter der Jongsteenzäit war de Wiener Baseng kontinuéierlech besidelt. Déi gënschteg klimatesch Lag an de fruchtbare Buedem vu Wien hunn de Baueren aus der Jongsteenzäit gutt Méiglechkeete gebueden. Doriwwer eraus konnt den Hornsteen, dee fir d'Hierstellung vu Stenggeschier benotzt gouf, zu Wien gewonne ginn (Mauer-Antonshéicht).
Fondstécker aus der Kofferzäit goufen och zu Wien nogewisen (6. Bezierk, U6-Station–Gumpendorferstraße; 13. Bezierk, Ober St. Veit–Gemeindeberg; 21. Bezierk, Eipeldauerstraße, Stadlau, 22. Bezierk, Aspern). D'Urnenfelderkultur aus der Bronzezäit konnt zu Wien duerch en ettlech Brandgriewer (19. Bezierk Höhenstraße/Leopoldsberg) a Siidlungsspueren (23. Bezierk, Sulzengasse) nogewise ginn.
Déi eeler Hallstattkultur aus der Eisenzäit ass zu Wien ënner anerem duerch de Grafhiwwel (21. Bezierk Siemensstraße/Julius-Ficker-Gasse) an Iwwerreschter vu Siidlungen (10. Bezierk, Fontanastraße; 19. Bezierk, Leopoldsberg) vertrueden. Den Oppidum staamt aus der fréier Eisenzäit, der Zäit vun de Kelten. Ëm Christi Gebuert koum Wien ënner réimesch Herrschaft.
Réimerzäit a fréit Mëttelalter
Am 1. Joerhonnert n. Chr. hunn d'Réimer op der Plaz vum haitege Wiener Stadzentrum op der Donau e Militärlager (castra) mat der Zivilstad Vindobona (3. Bezierk) zur Grenzesécherung vun der Provënz Pannonien ageriicht. Nach haut kann een un de Stroosse vum 1. Bezierk de Verlaf vun de Maueren a vum Lager erkennen. D'Lagermauer ass laanscht d'Stroossenzich Tiefer Graben, Naglergasse, Am Graben, Kramergasse, Rotgasse, Rabensteig an ongeféier parallel zum Salzgries verlaf. Duerch de Verlaf vun der Donau gouf vun der streng rechteckeger Grondform ofgewach. Domat huet d'Lager eng Breed vun ongeféier 455 m an eng Längt bis 500 m erreecht. Mam Bau vum Legiounslager vu Vindobona gouf ëm 97 n. Chr. ugefaangen. D'Kasären op der Juddeplaz déi archeologesch erfuerscht goufen, ware fir d'éischt aus Holz a goufen ëm 150 duerch Steebauten ersat. Am Joer 180 n. Chr. ass hei de réimesche Keeser Marcus Aurelius op engem Feldzuch géint d'Markomanne gestuerwen. D'Siidlung gouf am Joer 212 zum Municipium erhuewen, an doduerch géintiwwer vun der noer pannounescher Provënzhaaptstad Carnuntum, déi den Titel Colonia kritt hat, opgewäert. D'Réimer si bis an d'5. Joerhonnert bliwwen.
Déi ursprénglech keltesch Siidlung Vindobona a méi spéit réimescht Legiounslager am haitege Wien louch wäit am Oste vum westréimesche Räich a gouf séier en Affer vun der germanescher Vëlkerwanderung. D'Iwwerreschter vum Lager goufen awer net verlooss, mä eng Reschtsiidlung ass zeréckbliwwen. D'Stroossen an Haiser vum fréimëttelalterleche Wien sinn dem Verlaf vun de réimesche Lagermauere gefollegt, wat dorop schléisse léisst, datt een Deel vun de Befestegungen nach stoung a vun de Leit benotzt gouf. Am haitege Bezierk goufe vill byzantinesch Koffermënzen aus dem 6. Joerhonnert fonnt, wat op e regen Handel schléisse léisst. Den Zentrum vum fréie Wien war de Bierghaff (Berghof, haut Salvatorgasse). Bei Gruewungen an dësem Beräich goufe Griewer aus dem 6. Joerhonnert fonnt. Deemools hunn d'Langobarden am Wiener Raum regéiert. Spéider koumen d'Slawen an d'Awaren.
Fir d'éischt gëtt Wien am Mëttelalter an engem Dokument vun 881 an de Salzburger Annalen ernimmt, wou apud Weniam eng Schluecht géint d'Magyare stattfonnt huet, woubäi onkloer ass, ob et sech ëm d'Stad oder de Floss Wien handelt. Den ostfränkesche Kinnek Otto I. huet d'Magyaren am Joer 955 an der Schluecht um Lechfeld geschloen. Domat ass fir dat fréit Wien de Wee an d'Mëttelalter ugaangen.
D'Babenberger
976 gouf ënner de Babenberger d'Maarkgrofschaft Ostarrichi ageriicht, op deem Gebitt (no op der Grenz matUngarn) och Wien louch. Schonn am 11. Joerhonnert war Wien eng wichteg Handelsplaz. Am Tauschvertrag vu Mautern tëscht dem Bëschof vu Passau an dem Maarkgrof Leopold IV. gouf Wien fir d'éischt Kéier als Civitas bezeechent, wat op eng geplangt Siidlung hindeit. Am Joer 1155 huet den Heinrich Jasomirgott Wien zu senger Haaptstad gemaach. Am Joer 1156 gouf Ostarrichi mat dem Privilegium Minus zum Herzogtum erhuewen, a Wien gouf Sëtz vum Herzog. An dës Zäit fält och d'Grënnung vum Schottenstift.
D'Evenementer nom Drëtte Kräizzuch, wou den englesche Kinnek Richard Lionheart vum Maarkgrof Leopold V. (dem Tugendräichen) zwéin Deeg viru Chrëschtdag 1192 zu Erdberg bei Wien gefaange geholl gi war, hunn en enormt Léisegeld vu Mark Sëlwer (ongeféier 10-12 Tonne Sëlwer, een Drëttel vun de Fuerderunge vum Keeser un d'Englänner; de Richard war jo am Mäerz 1193 un dësen ausgeliwwert ginn) bruecht. Domat gouf zu Wien eng Mënzprägung ageriicht, an ëm d'Joer 1200 d'Wiener Stadmauer gebaut. Un der U-Bahn-Statioun "Stubentor" sinn haut nach Reschter vun der Stadmauer ze gesinn. De Leopold V. gouf vum Poopst Coelestin III. exkommunizéiert, well hie sech un engem geschützte Kräizfuerer vergraff hat, an ass nodeem e bei engem Turnéier vum Päerd gefall war, gestuerwen, ouni datt d'Exkommunikatioun opgehuewe gouf.
1221 krut Wien d'Stad- a Stapelrecht. Dat lescht huet bedeit, datt Händler, déi duerch Wien gezu sinn, an der Stad hu missen hir Wueren ubidden. Dëst huet de Wiener en Tëschenhandel erméiglecht, soudatt et zu Wien geschwë wäit Handelsbezéiunge laanscht d'Donaustrooss bis op Venedeg gouf. Wien gouf domat zu enger vun de wichtegste Stied vum Räich.
Dofir war et ëmmer méi schlëmm ugesinn, datt Wien keen eegene Bëschof hat, mä zu Passau gehéiert huet. Vum Herzog Friedrich II. ass gewosst, datt hie fir e Bistum zu Wien verhandelt huet, beim Ottokar Přemysl gëtt et vermutt.
D'Habsburger
Ëm 1280 gëtt d'Fürstenbuch – déi éischt Geschicht vun der Stad Wien – duerch de Jans den Enikel geschriwwen.
Mat de Keeser aus dem Haus Lëtzebuerg gëtt Prag zur Residenzstad. Déi fréi Habsburger versichen, d'Stad auszebauen, fir mat Prag matzehalen. Den Herzog Albert II. léist zum Beispill de Chouer vu St. Stephan bauen. De Friedrich de Schéinen erléist 1327 d'Privileg fir d'Stad, en Eisebuch ze féieren, wou d'Privileegie vun der Stad festgehale sinn.
D'Zäit vun den Ierfschaftsstreidereien ënner den Habsburger huet net nëmme fir Chaos gesuergt, mä och mat der Wirtschaft ass et biergof gaangen. Domat verbonne sinn och sozial Onrouen, et gëtt eng "Patrizier"- an eng "Handwierkerpartei", woubäi déi éischt den Ernst den Eisernen ënnerstëtzt huet, d'Handwierker waren op der Säit vum Leopold IV.. 1408 koum et zur Hiriichtung vum Buergermeeschter Konrad Vorlauf, engem Exponent vun der "Patrizierpartei". 1438 gouf Wien no der Wal vum Herzog Albrecht V. zum däitsche Kinnek (Albrecht II.) Räichshaaptstad. Mam Albrecht sengem Numm ass och déi grouss ugeluecht Verdreiwung an Ermuerdung vun de Wiener Judden an de Jore 1421/22 verbonnen.
1469 gouf Wien endlech e Bëschofssëtz an de Stephansdoum zur Kathedral. An der Ära vum schwaache Friedrich III. war Wien ëmmer op der Säit vu senge Géigner (fir d'éischt Albrecht VI., du Matthias Corvinus'), well hien de Landfridde géint d'Söldnerbanden, déi ronderëm gezu sinn (dacks nach aus den Hussitekricher) net gewährleeschte konnt.
1556 gouf Wien schliisslech Sëtz vum Keeser, nodeem Ungarn a Béimen zum Herrschaftsberäich vun den Habsburger derbäikomm waren. Dëst ass och d'Zäit vun der Rekathoulisiéierung vun der Stad, déi zimmlech séier protestantesch gi war. 1551 goufen d'Jesuitte geruff, déi séier e groussen Afloss um Haff haten. De Kapp vun der Géigereformatioun war de Melchior Khlesl, de Bëschof vu Wien ëm 1600.
Tierkekricher
Kuckt och den Artikel zu den Tierkekricher
1529 gouf Wien fir d'éischt Kéier vun den Tierke erfolleglos belagert. D'Stad, déi duerch d'mëttelalterlech Mauere geschützt war, konnt den Ugrëffer nëmme mat Méi standhalen, bis schliisslech Seuchen an d'Angscht vun engem fréie Wanter d'Tierken zum Réckzuch gezwongen hunn. No de Pläng vum Hermes Schallauzer gouf Wien zanter 1548 zu enger Festung ausgebaut. D'Stad krut 11 Bastiounen aus Mauerwierk a ronderëm gouf e Gruef gezunn. Ëm Wien ass e Glacis entstanen, e breeden, onverbaute Beräich, deen de Verdeedeger e fräit Schossfeld erméiglecht huet. Dës Befestegungsbaute, déi bis an d'17. Joerhonnert en Haaptdeel vun de Bauaarbechten ausgemaach hunn, sollte sech 1683 bei der Zweeter Tierkebelagerung bezuelt maachen, well si hunn d'Stad zwéi Méint laang geschützt, bis d'tierkesch Arméi sech zeréckgezunn huet, wéi de Kinnek vu Polen Jan Sobieski mat sengen Truppen op Wien komm ass. Dëst war den Ufank vum entgültegen Zeréckdränge vum Osmanesche Räich.
18. Joerhonnert
Nodeem d'Tierken definitiv fort waren, goufe grouss Bauprojeten an d'Liewe geruff. Ganz Wien gouf am Stil vum Barock nei opgebaut. Dëst ass virun allem mat den Nimm vun den Architekte Johann Bernhard Fischer von Erlach a Johann Lukas von Hildebrandt verbonnen. Virum allem an de Virstied gouf vill gebaut, den Adel huet ugefaangen, dat ganzt Ëmland mat Gaardepalaisen z'iwwerzéien. Am bekanntste sinn de Liechtenstein, Schönborn a Schwarzenberg, a virun allem d'Schlass Belvedere, de Gaardepalais vum Prënz Eugène. 1704 kruten d'Virstied hiert eegent Befestegungssystem, de Linnewall.
No de leschte grousse Peschtepidemien 1679 an 1713 ass d'Bevëlkerungszuel stänneg an d'Luucht gaangen. Fir 1724 ginn 150.000 Awunner geschat, ëm 1790 waren et der schonn 200.000. Zu där Zäit goufen och déi éischt Manufakture gegrënnt, déi éischt an der Leopoldstad.
D'Leopoldstad huet sech op der Plaz vum jiddesche Ghetto entwéckelt, deen 1620 ageriicht gi war, mä aus deem d'Judden scho 1670 nees verdriwwe goufen.
Och de Problem vun der Hygiene gouf lues a lues erkannt: Kanalisatioun a Botze vun de Stroossen hu sech entwéckelt. Och d'Aféierung vun den éischten Hausnummeren (soug. Konskriptionsnummern) fält an dës Zäit, sou wéi den Ufank vun engem staatleche Postsystem.
Ënner dem Keeser Joseph II. gouf d'Stadverwaltung 1783 moderniséiert: et goufen eege Beamte fir d'Stad agefouert (de Magistrat). Zu der selwechter Zäit goufen och d'Kierfechter an der Stad opgeléist.
19. Joerhonnert
An de Koalitiounskricher gouf Wien direkt zweemol vum Napoleon sengen Truppen ageholl. Déi éischt Eruewerung den 13. November 1805 war allerdéngs kampflos: Dräi franséisch Marschäll koume mat wäissem Fändel iwwer d'Taborbréck, déi eenzeg Donaubréck déi staark verdeedegt gouf a befestegt war, an hunn den éisträichesche Befeelshaber iwwerzeegt, datt de Krich eigentlech schonn eriwwer wier. An der Tëschenzäit konnt d'franséisch Arméi anzéien, an d'Bevëlkerung war virun allem virwëtzeg. Den Napoléon, deen e puer Deeg drop an d'Schlass Schönbrunn geplënnert ass, huet dann och 10.000 Männer vun der Wiener Nationalgard bewaffent gelooss, a wéi hien nees gaangen ass, huet en hinnen d'Waffenarsenal ganz iwwerlooss, deen net beschiedegt war. Déi zweet Besetzung vu Wien 1809 huet allerdéngs méi laang gedauert. Kuerz drop hat den Napoleon awer an der Schluecht vun Aspern seng éischt gréisser Néierlag.
Nodeem den Napoleon an de Befreiungskricher definitiv geschloe war, huet zu Wien vum 18. September 1814 bis zum 9. Juni 1815 de Wiener Kongress stattfonnt, deen d'politesch Kaart vun Europa nei gezeechent huet. De Kongress war vu ville gesellschaftleche Veranstaltunge begleet, wat de Charles de Ligne dozou bruecht huet ze soen: Le congres danse beaucoup, mais il ne marche pas. Dës Veranstaltungen hunn Éisträich vill Sue kascht.
An der éischter Hallschent vun dësem Joerhonnert koum et zu enger intensiver Industrialiséierung, 1837 koum den Uschloss un d'Eisebunnsnetz.
D'Franséisch Februarrevolutioun 1848 huet sech och op Wien ausgewierkt. Den 13. Mäerz ass fir d'éischt d'Mäerzrevolutioun ausgebrach, déi de Metternich schliisslech zum Réckzuch gezwongen huet, de 6. Oktober koum et dann zu der Wiener Oktoberrevolutioun.
1850 gouf d'Stad erweidert, andeems virun allem de Beräich bannescht dem Linnewall a Bezierker ënnerdeelt gouf. Op dës Manéier gouf dat wat ee bis elo "d'Stad" genannt huet, zum I. Bezierk, all aner Virstied goufen zu de Bezierker II-IX. 1858 goufen d'Befestegungsanlage geschleeft an amplaz gouf d'Wiener Ringstrooss gebaut, laanscht déi monumental Baute stinn. Vum "Ringstroossestil" ass Wien architektonesch geprägt. Dës Zäit huet hiren Héichpunkt an der Weltausstellung 1873 fonnt. Kuerz no der Ausstellung koum et zum grousse Börsekrach an domat zum Enn vun der Grënnerzäit.
1861 hunn déi Liberal déi éischt (relativ) fräi Walen nom Enn vum Neoabsolutismus gewonnen.
No der grousser Iwwerschwemmung vun 1830 gouf et ëmmer nees Iddie fir eng Donaureguléierung, dëst gouf an den 1860er duerchgefouert. Déi vill Säitenäerm vun der Donau goufen ofgegruewen an e riichten Haaptstroum nieft der Stad gouf geschaf. Deen Aarm, deen an d'bannescht Stad gefouert huet, gouf an enger méi enker Form gelooss a krut den Numm Donaukanal.
An där Zäit huet d'Bevëlkerung vu Wien staark zougeholl. Zanter 1869 goufe Vollekszielungen duerchgefouert, 1910 gouf den historesche Rekord vun 2.031.000 Awunner erreecht.
Ëm 1900 gouf Wien och zu engem Zentrum vum Jugendstil, dee virun allem mam Otto Wagner a senger Kënschtlervereenegung Secessioun (déi nom charakteristesche Gebai op der Karlsplaz benannt gouf) verbonnen ass.
Am Joer 1890 koum et zu der zweeter grousser Staderweiterung: d'Virstied goufen als Bezierker XI-XIX organiséiert (den X. Bezierk (Favoriten) war 1874 duerch d'Deelung vum IV. (Wieden) entstanen). 1900 gouf d'Leopoldstad gedeelt an den XX. Bezierk (Brigittenau) gegrënnt. 1904 koum Floridsdorf als XXI. Bezierk derbäi.
An dëse Joerzéngte war de Karl Lueger op der Spëtzt vun der Stadspolitik. Hien ass an Erënnerung bliwwen duerch säi sozialpolitescht Engagement a seng kommunal Verdéngschter (zum Beispill d'Wiener Héichquellwaasserleitung oder d'Erschafe vum Wald- und Wiesengürtel ronderëm d'Stad). Allerdéngs war hien och staark antisemittesch, Iddien déi hie rhetoresch geschéckt virdroe konnt.
Éischte Weltkrich an Éischt Republik
D'Enn vum Weltkrich war och d'Enn vun der éisträichesch-ungarescher Monarchie. Den 12. November 1918 gouf am Parlament d'Republik Deutsch-Österreich ausgeruff, den Numm gouf 1919 op Republik Österreich geännert. Opgrond vum elo méi klenge Staatsgebitt war Wien am Verhältnes dozou ze grouss. D'Bevëlkerung huet sech an der Haaptstad konzentréiert, déi dowéinst, an och wéinst der Belaaschtung déi domat verbonne war, dacks "Wasserkopf" - Waasserkapp genannt gouf.
1921 gouf Wien duerch d'"Trennungsgesetz" vun Nidderéisträich ofgetrennt an zu engem eegene Bundesland erkläert. D'Stadverwaltung gouf vun de Sozialdemokraten an d'Hand geholl, déi schonn zanter Enn vum Krich zu Wien dominéiert hunn. Et gëtt an dësem Zesummenhank och gär vum Roude Wien geschwat.
Masseler
Masseler ass eng Uertschaft an der Gemeng Géisdref.
Geschicht vu Wien
Éischte Weltkrich an Éischt Republik
D'wirtschaftlech Lag déi ëmmer méi schlecht ginn ass, huet zu enger politescher Radikaliséierung a Polariséierung tëscht de politesche Lager gefouert. Op sozialdemokratescher Säit huet sech an de Joren 1923/24 aus den Ordnerformatioune vun der sozialdemokratescher Partei de Republikanesche Schutzbund gebilt, eng gutt organiséiert an ausgerëscht paramilitäresch Organisatioun. Op der anerer Säit stoung d'Heimwehr, déi sech direkt nom Enn vum Éischte Weltkrich aus Uertschaftswehren an änleche Kampfverbänn gebilt huet, als Géigestéck zu der Aarbechterschaft, a gouf och vu Groussindustriellen ënnerstëtzt. Si huet sech an e monarchisteschen an an en däitsch-nationale Fligel gespléckt.
Shinjitai
Shinjitai, op Japanesch 新字体 shinjitai „nei Zeechen“, ass déi nei Form vun den a Japan benotzte Kanji, déi 1946 bei der Schrëftreform agefouert gouf.
Geschicht vu Wien
Ständestaat an Drëtt Räich
Kuckt och den Artikel Wien am Zweete Weltkrich.
Masseler
Geographie
Masseler ass eng vun de seelenen Uertschaften ouni Duerchgangsverkéier, d'Strooss fir op Masseler ass eng Sakgaass.
Shinjitai
Bei dëser Reform vum japanesche Bildungsministère goufen 1850 „Alldags-Kanji“ (Tōyō-Kanji) opgelëscht, deenen hiren Opbau a Strécher deelweis vereinfacht goufen.
Geschicht vu Wien
Ständestaat an Drëtt Räich
De Brand vum Justizpalais 1927 no engem Feelurteel am Zesummenhang mat handgräiflechen Demonstratiounen, den Zesummebroch vun enger vun de gréisste Banke vum Land a schliisslech d'Opléisung vum Parlament 1933 hunn de Wee zum Biergerkrich am Februar 1934 markéiert. Nodeem den Engelbert Dollfuss, zanter 1932 Bundeskanzler an Ausseminister, schonn 1933 d'NSDAP, d'kommunistesch Partei an de republikanesche Schutzbund verbueden hat, huet dëst Verbuet nom Februaropstand 1934 och d'sozialdemokratesch Partei getraff. Nëmmen d'Vaterländische Front war nach zougelooss. Hien huet e Stännerstaat geschat a mat Noutveruerdnunge regéiert. Fir Aarbechtsplazen ze schafen, goufe virun allem grouss Stroossebauprojeten an d'Liewe geruff.
1938 koum et zum Anschluss un d'Drëtt Räich duerch den Adolf Hitler.
Dem Hitler seng Juddepolitik huet zu Wien Uklang fonnt, zanter Ufank vum 20. Joerhonnert hat sech hei den Antisemitimus breet gemaach. Bei de Novemberpogromen déi den 9. November 1938 ugefaangen hunn, goufen 92 Synagogen zu Wien zerstéiert. Nëmmen eng eenzeg ass verschount bliwwen, de Stadtempel am 1. Bezierk.
Bei der grousser Staderweiderung vun 1938 goufen 91 Gemengen aus dem Ëmland an d'Stad integréiert an domat d'Bezierker XXII (Gross-Enzersdorf), XXIII (Schwechat), XXIV (Mödling), XXV (Liesing) an XXVI (Klosterneuburg) geschaf. Domat gouf Grouss-Wien mat 1.224 km² zu der gréisster Stad no Fläch am Däitsche Räich.
Véier Secteuren
Nom Zweete Weltkrich gouf Wien, genee wéi Berlin, a véier Secteuren agedeelt, a vun den Alliéierte verwalt.
Schonn e puer Deeg nom Enn vun de Kämpf gouf eng provisoresch Stadregierung a -verwaltung ageriicht. De Kommunist Rudolf Prikryl gouf den 13. Abrëll kuerzfristeg zum Buergermeeschter ernannt. Dräi Deeg méi spéit gouf hie vum Theodor Körner ofgeléist. Och d'politesch Parteien hu sech nees forméiert. Den 29. Abrëll gouf d'Parlamentsgebai vun der Besatzungsmuecht un d'nei Regierung iwwerginn, an den Dr. Karl Renner huet verkënnegt, datt d'demokratesch Republik Éisträich nees hiergestallt ass.
Nom Enn vum Krich, am Abrëll 1945, gouf eng provisoresch Gemengeverwaltung konstituéiert, d'politesch Parteie goufen nei gegrënnt. Am November 1945 koum et zu den éischte Wale fir de Gemengerot.
Vun den 100 Mandate vum Wiener Gemengerot krut d'Sozialistesch Partei (SPÖ) 58, d'Vollekspartei (ÖVP) 36 an d'Kommunistesch Partei (KPÖ) 6. 1946 gouf dat sougenannt "Gebietsänderungsgesetz" beschloss, wat d'Staderweiderung vun 1938 nees réckgängeg gemaach huet. E Veto vun de Besetzungsmuechte verhënnert datt d'Gesetz bis 1954 a Kraaft trëtt. Nëmmen zwee Bezierker, déi virun 1938 net zu Wien gehéiert hate sinn elo definitiv en Deel dovun: den 22. Bezierk (Donaustad) nërdlech vun der Donau an den 23. Bezierk (Liesing) am Süden.
Zweet Republik
De 15. Mee 1955 krut d'Land mam Éisträichesche Staatsvertrag seng Fräiheet zeréck. Dëse Friddesvertrag gouf Staatsvertrag genannt, well den éisträichesche Staat nees ageriicht gi war.
Wichteg fir Wien gouf d'U-Bahn, déi éischt Deelstreck ass 1978 opgaangen. An den 1970er gouf den drëtten Amtssëtz vun der UNO mat der UNO-City gebaut. Mam Enn vum 20. Joerhonnert gouf zu Wien eng Skyline mat de Wollekekrazert Andromeda Tower a Millennium Tower (21. an 20. Bezierk) geschaf.
Bei de Wale fir de Gemengerot vun 2001 kruten d'Sozialdemokraten d'absolut Majoritéit, déi si 2005 verdeedege konnten. Nodeem d'Liberalt Forum aus der Gemeng eraus war, sinn nëmme nach véier Parteien am Gemengerot vertrueden.
Lëscht vu Filmer iwwer den Zweete Weltkrich
Dës Lëscht vu Filmer iwwer den Zweete Weltkrich ass en Deel vun de Referenztabellen.
Televisioun
Televisioun (kuerz: TV) ass en Telekommunikatiounsmedium, dat benotzt gëtt fir beweeglech Biller an Toun ze senden an z'empfänken. Televisiounbiller kënne monochromatesch sinn (schwaarz a wäiss), faarweg oder an dräi Dimensiounen. Televisioun kuckt ee meeschtens um Televisiounsapparat.
Aféierung
Ënner der Fernseetechnik versteet een déi Technik, déi hanner der Televisioun stécht. De Prinzip vun der Fernseetechnik baséiert op der Projektioun vun Eenzelbiller, déi séier hannerenee gewisen, zu enger Beweegung ginn.
Fir datt d'A eng méiglechst fléissend Beweegung gesäit, mussen op d'mannst 20 Biller pro Sekonn (B/s) ugewisen. Allerdéngs gouf fir Fernseeiwwerdroungen an Europa 25, an Amerika 30 Biller pro Sekonn gewielt.
Doduerch stellt sech awer e Problem: et entsteet e Flimmeren. Fir dee Problem z'ëmgoen, gouf d'Zeilesprongverfahren entwéckelt. De Problem hätt een och nach anescht léise kënne, beispillsweis doduerch datt ee 50 Biller pro Sekonn ugewisen hätt. Dat hätt allerdéngs d'Bandbreed ze vill vergréissert. Och dat duebelt Uweise vun engem Bild hätt de Problem vum Flimmeren ënnerdréckt, mä dofir hätt all Bild misse kuerzzäiteg tëschegespäichert ginn, wat deemools allerdéngs nach technesch ze opwänneg war.
Bildoftaaschtung an Iwwerdroung
D'optescht Signal vun der Bildvirlag gëtt vun engem Bildophueler (optesch-elektresche Wandler) erfaasst, an en elektrescht Signal ëmgesat an dem Bildwiddergabegerät (elektresch-optesche Wandler) zougefouert.
Well dat komplett Bild awer net an enger Kéier iwwerdroe ka ginn, gëtt et vum Bildophueler a vill kleng Bildpunkten, Pixelen, opgedeelt. E Pixel ass déi klengst Fläch bei der Bildzerdeelung, wou selwer keng Faarfënnerscheeder méi méiglech sinn.
De Prinzip vun der Bildoftaaschtung ass de selwechte wéi beim Liese vun engem Buch. Et fänkt een um ieweschte lénkse Billerrand an et iwwerdréit een zeileweis ee Pixel nom aneren. No engem Zeilelaf, vum lénkse bis zum rietse Bildrand, gëtt d'Oftaaschtung ausgeschalt a ganz séier op de lénkse Bildrand zeréckgefouert. Hei schwätzt ee vum Zeilerécklaf oder vun der Zeilenaustaaschtung.
Nieft der horizontaler Oftaaschtung gëtt et eng vertikal Oftaaschtung. Wann den ënneschte Bildrand erreecht ass, da geet et erëm séier op den ieweschte Bildrand zeréck. Dat nennt ee Vertikalrécklaf oder Vertikalaustaaschtung.
NGC 5316
Den NGC 5316 ass en oppene Stärekoup am Stärebild Centaurus. Den NGC 5316 huet en Duerchmiesser vu 14 Bouminutten an eng visuell Magnitude vu +6,00 mag.
Álftanes
Álftanes (mam vollstännegen Numm op Islännesch Sveitarfélagið Álftanes) ass eng Gemeng mat 2.183 Awunner an der Haaptstadregioun vun Island.
Canton de Saint-Chaptes
De Canton de Saint-Chaptes ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nîmes, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Álftanes
Álftanes läit am Südweste vu Reykjavík, op enger Hallefinsel. Den Numm heescht iwwersat op Lëtzebuergesch Schwane-Bucht (Swan's Cove). Álftanes läit zirka 1 Stonn ewech vum Zentrum vu Reykjavík, an zéng oder fofzéng Minutte vu Hafnarfjörður.
Geschicht vun Álftanes
Den Ingólfur Arnasson, den éischte Siidler vun Island, hat zu Álftanes en Terrain. Säi Koseng, den Ásbjörn Össurarson, huet d'Land duerno vum Ingólfur iwwerholl. 1878 gouf den Terrain an zwee gedeelt, an zwar a Bessastaðahreppur an a Garðahreppur. Zanter dem 1. Januar 2013 ass Álftanes en Deel vun der Stad Garðabær.
Am 19. Joerhonnert war d'Fëscherei déi wichtegst Industrie fir d'Awunner vun Álftanes. No 1940 ass d'Awunnerzuel vun Álftanes staark an d'Luucht gaangen; a mat hir d'Zuel vun de Gebaier.
Bessastaðir
Zu Álftanes ass d'Residenz vum President vun Island, dem Ólafur Ragnar Grímsson. Den Domaine, Bessastaðir, gehéiert dem islännesche Staat.
Chiny
Déi haiteg Gemeng Chiny ass bei der belscher Gemengereform vun 1977 duerch Fusioun vu Chiny mat de fréiere Gemengen Izel, Jamoigne, Les Bulles, Suxy an Termes entstanen.
Geschicht
Chiny war am Mëttelalter Zentrum vun enger Grofschaft mam selwechten Numm, déi 1364 un den Herzog Wenzel I. vu Lëtzebuerg verkaf gouf. D'Gebitt blouf awer ëmmer nieft dem Herzogtum bestoen, gouf also ni voll integréiert, soudatt dat Ganzt nach am spéiden 18. Joerhonnert als Duché de Luxembourg et Comté de Chiny ernimmt gëtt. Sou gëtt de Comte de Chiny och 1678 ausdrécklech am Erwielungsakt vun der Maria als Patréinesch vum Land ernimmt.
Fir un den Zesummenhank vun der Grofschaft Chiny mat Lëtzebuerg z'erënnere gouf et bis an d'Joer 2013 zu Märel eng Strooss mat deem Numm (rue de Chiny). Duerch den Neibau an d'Vergréisserung vun der place Joseph Thorn ass dës Strooss awer verschwonnen.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vun der Gemeng
Charlton Athletic F.C.
Charlton Athletic FC (Spëtznumm The Addicks) ass en englesche Foussballveräin zu Charlton, am Südoste vu London. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 am Football League Championship, der zweethéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am The Valley Stadion.
De Veräi gouf 1905 gegrënnt. Hir héchste Positioun am englesche Foussball haten si um Enn vun der Saison 1937/37, op der 2. Plaz an der First Division, deemools der héchster Spillklass. 1947 hu si den FA Cup gewonnen, hire gréisste Succès bis ewell.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vun Charlton Athletic FC
Simpelveld
Simpelveld ass eng Uertschaft a Gemeng an der hollännescher Provënz Limburg. Si läit am südlimburgeschen Hiwwelland, an ass en Deel vun der Parkstad Limburg.
Déi haiteg Gemeng ass entstanen duerch d'Fusioun am Joer 1982 vun den deemools eegestännege Gemenge Bocholtz a Simpelveld. Zu der Gemeng gehéieren nach d'Uertschafte Boschenhuizen a Molsberg
Gemeng stéisst un déi hollännesch Gemengen Heerlen, Gulpen-Wittem a Voerendal. Op der däitscher Grenz stéisst se un de Krees Oochen.
Geschicht
Vum Numm vun der Uertschaft, déi et schonn an der gallo-réimescher Zäit gouf, ass bekannt datt en an Dokumenter fir d'éischt am Joer 1137 als Simplevei ernimmt gouf.
Iwwerreschter aus der Réimerzäit goufe bei den Ausgruewunge vun der réimescher Villa an der Géigend vu Vleengendaal tëscht 1911 an 1913 fonnt. Et ass eng vun de luxuriéiste réimesche Villaen déi an Holland fonnt goufen. Se war 44 Meter laang an 31 Meter breet.
Wopen
De Wope vu Simpelveld ass entstanen aus dem Wope vun den Häre vu Simpeveld a Bocholtz, déi vu 1640 bis 1773 do Meeschter waren. Am Schëld ass, op bloem Feld, eng sëlwer Sträif duerch d'Mëtt. Am éischte bloe Feld ass uewen eng sëlwer Dauf déi den Hellege Geescht duerstellt an ënnendrënner, am Gold, en Uelegkielech als Attribut vum hellege Remigius, Patréiner vu Simpelveld. Am zweete bloe Feld sinn zwou Jakobsmuschelen d'Attribute vum hellege Jakobus, de Patréiner vu Bocholtz. Iwwer dem Schëld ass eng gëlle Kroun.
Fändel
De Fändel, Blo-Wäis-Blo, de laange Wee no, mat am ieweschte Feld enger wäisser (sëlwer) Dauf an am ënneschten eng Jakemuschel, allebéid op der rietser Säit, gouf de 26. Abrëll 1984 vum Gemengerot ugeholl.
Verkéier
Simpelveld ass mat enger zweetrangeger Strooss op zwou Plaze mat der Nationalstrooss 281 verbonnen, iwwer déi se och Verbindunng no ronn 2.200 Meter un d'Autobunn A76 huet, iwwer déi do och d'Europastrooss E314 leeft.
Bis an d'Mëtt vun den 80er Jore war Simpelveld och un d'Eisebunnsnetz ugeschlooss an zwar iwwer déi sougenannt Milliounestreck. Vun un datt déi zougemaach gouf, fiert nach just op engem Deel en Touristenzuch dee mat Damplokomotive gezunn gëtt. Dës Museumsbunn gëtt vun der Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij bedriwwen.
Naturschutzgebitt Boufferdanger Muer
Op der Gewan tëscht den Uertschafte Féngeg an Uewerkäerjeng läit e Fiichtgebitt mat engem Mouer, wouvun 1,13 ha mat enger 20,37 ha grousser Pufferzon zanter dem 19. Mäerz 1988 ënner Naturschutz stinn.
Geschichtleches
Ëm 1890 haten d'Bridder Ketten d'Boufferdanger Muer gepacht fir Torfmoos (Sphagnum) kënnen ofzebauen. Dat Moos gouf bei der Verpakung vun de Rouse gebraucht, déi uechter d'Welt verschéckt goufen, well et ganz vill Waasser späichere kann.
Atmosphär
D'Atmosphär ass de gasfërmege Mantel ëm een Himmelskierper. Si besteet meeschtens aus engem Gemësch vu verschiddene Gasen, déi vum Schwéierfeld vum Himmelskierper festgehale ginn. D'Atmosphär ass op der Uewerfläch am dichtsten a geet bei groussen Héichte fléissend an den interplanetaresche Raum iwwer.
Genesis
Bei der Entwécklung vun enger Atmosphär spille vill Faktoren eng Roll. Als éischt d'Mass vum Himmelskierper, säi Radius a seng Uewerflächentemperatur, souwéi d'Mass vun den eenzele Gasdeelercher. Mass a Radius bestëmmen d'Schwéierfeld op der Uewerfläch. D'Schwéierfeld muss dobäi kräfteg genuch sinn, fir datt d'Gasdeelercher, déi an der Reegel aus Ausgasungen ervirginn, un den Himmelskierper gebonne bleiwen an net an de Weltraum fortfléien.
Dobäi spillt nieft der Gréisst och d'Uewerflächentemperatur vum Himmelskierper eng Roll, déi net ze grouss däerf sinn. Och d'Aart vun de Gasdeelercher ass wichteg, well zum Beispill eng Atmosphär aus Waasserstoff oder Helium méi schwéier un e Planéit ze bannen ass, wéi eng aus Sauerstoff oder Stéckstoff. Dat läit dorun, datt sech liicht Gasdeelercher bei gläicher Temperatur méi rapid beweege wéi schwéier Gasdeelercher. Atmosphären, déi Elementer wéi Waasserstoff a gréisserem Ëmfang enthalen, fanne sech dofir virun allem bei de masseräiche Gasrisen, där hir Gravitatioun grouss genuch ass.
Platan zu Tënten
Déi bemierkenswäert Platan zu Tënten (Platanus × hispanica) steet virum Agank vun der Kierch an der Mierscherstrooss (rue de Mersch). Wéinst hirem Alter an der Plaz wou se steet gehéiert si zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg.
Dës Platan (Platanus hispanica), där hire geneeën Alter net bekannt ass, gouf 2002 fir d'éischt op d'Lëscht vun de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gesat.
Atmosphär
Genesis
Zum Schluss ass nëmmen eng kleng Wéinegkeet vun Himmelskierperen an der Lag, eng Atmosphär ze bilden a laangfristeg u sech ze bannen. Sou huet zum Beispill den Äerdmound als den nächste Noper vun der Äerd keng Atmosphär.
Drockverlaf
Den Drockverlaf vun enger Atmosphär, am Fall vun der Äerdatmosphär vum Loftdrock, ass an den ënneschte Beräicher duerch d'hydrostatesch Equatioun bestëmmt, déi bei am Verglach zum Planéiteradius dënner Atmosphäre follgendermoosse beschriwwe gëtt: D'Aflossgréisste sinn den Drock p, d'Héicht h, d'Schwéieretempo g an d'Dicht ρ. Am Fall vu konstanter Temperatur reduzéiert sech d'Equatioun zu der barometrescher Héichteformel. Am baussenzege Beräich gëllt déi Beschreiwung awer net méi, well sech d'Bestanddeeler opgrond vun der klenger Dicht op Keplerbunnen oder Magnéitfeldlinne beweegen a sech géigesäiteg knapps nach beaflossen.
Ënnerglidderungen
Et kann een d'Atmosphär och no follgende Gesiichtspunkten opglidderen, wéi:
Existenz vun Atmosphären
Vergläicht een d'Himmelskierpere vun eisem Sonnesystem mateneen, sou weist sech den Afloss vun de Faktoren, déi beim Entstoe vun enger Atmosphär relevant sinn.
Bonnie Lynn Adelson
D'Bonnie Lynn Adelson, gebuer de 4. Mäerz 1944 zu Oakland am US-Staat Kalifornien ass eng amerikanesch Paukistin.
Atmosphär
Existenz vun Atmosphären
Nieft verschiddene Planéiten huet och de grousse Saturnmound Titan eng dicht Atmosphär. Déi gréisst Mounde Ganymed, Io, Europa an den Äerdmound hu wéi de Planéit Merkur nëmmen eng Exosphär.
Bonnie Lynn Adelson
Si war vum Juli 1973 u Solo-Paukistin am Sinfoneschen Orchester vu Radio-Tëlee-Lëtzebuerg, dem haitegen Orchestre philharmonique du Luxembourg.
Canton de Saint-Blin
De Canton de Saint-Blin ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chaumont, am Departement Haute-Marne an der Regioun Grand Est.
Schieren
Geschicht
Schieren gouf den 1. Juli 1851 Haaptuert vun der Gemeng Schieren, wéi déi vun der Gemeng Ettelbréck detachéiert gouf.
1894 gouf zu Schieren e Pompjeeshaus mat 5 fräiwëllege Pompjeeën etabléiert.
Fenneng
Fenneng ass eng Uertschaft an der Gemeng Beetebuerg.
Bekannt Leit déi zu Fenneg gelieft hu waren d'Sculpteure Maggy Stein an de Jean-Pierre Georg.
Jean-Paul Frisch
De Jean-Paul Frisch, gebuer den 29. Oktober 1945 zu Péiteng a gestuerwen de 27. Abrëll 2013, war e lëtzebuergeschen Trombonnist, Komponist, Musekspedagog am Stater Conservatoire an Dirigent.
Canton de Rhôny-Vidourle
De Canton de Rhôny-Vidourle ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nîmes, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Nacher
Op ville Plazen uechter d'Uertschaft sinn al landwirtschaftlech Maschinnen ausgestallt.
De Waassertuerm zu Dol versuergt Nacher mat Drénkwaasser.
Schëtter
Schëtter ass eng lëtzebuergesch Uertschaft, an den Haaptuert vun der Gemeng Schëtter.
Geographie
Schëtter läit am Dall vun der Sir tëscht dem Zesummefloss mat der Bireler Baach an der Äfelter. Ronderëm d'Uertschaft ass oppe Gewan mat Felder a Wisen, op der Westgrenz mat Mënsbech a Schraasseg läit de Bësch Schëtterhaard an op der Ostgrenz sinn et de Ginzebësch an de Katebësch.
Mathematesch Physik
D'mathematesch Physik versicht, méiglechst wäit Beräicher vun der Physik an eng mathematesch Form ze bréngen a mat mathematesche Methoden z'analyséieren.
Den Usaz besteet doran, an den theoreetesche Konzepter a Rechemethode vun der Physik dat mathematescht Gerëscht fräizeleeën a begrëfflech weiderz'entwéckelen.
Canton de Remoulins
De Canton de Remoulins ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nîmes, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Mëllechkan
Eng Mëllechkan ass en zylinderfërmege Behälter aus dënnem Stol oder Aluminium, deen no uewen op ass, an dee geduecht ass fir Mëllech ze transportéieren. Jee no Ausféierung haten se en Deckel mat engem Klemmverschloss, oder ee mat engem relativ héije Bord, bis zu 15 cm, fir dat en net vun der Kan konnt eroftrëllen. Ofhängeg vun de Géigenden hate Mëllechkanen e Faassungsverméige vun 20 oder 25 Liter.
Nicolaus Cusanus
Den Nicolaus Cusanus, gebuer 1401 zu Kues a gestuerwen den 11. August 1464 zu Todi, war en däitsche Philosoph, Theolog, Mathematiker a Kierchepolitiker.
Mëllechkan
Fir datt d'Kanen ëmmer bei de selwechte Bauer sollten zeréckkommen, a wéinst dem Kont vun der ofgeliwwerter Mëllech, waren d'Kanen numeréiert an den Numero stoung op der Baussewand vun der Kan an uewen um Deckel. Beim Retour vun de Kane krut de Bauer, wann e wollt, déi sougenannt gejummt Mëllech mat zeréckgeliwwert, déi en da meeschtens mat Oz vermëscht un d'Béischte verfiddert huet.
Nicolaus Cusanus
Tëscht 1432 a 1436 war hien um Konzil vu Basel dobäi, wou hien ënner anerem eng politesch Schrëft mam Titel De concordantia catholica geschriwwen an op d'Verbesserung vum julianesche Kalenner hi geschafft huet. De Cusanus war am Ufank e Vertrieder vun der Konzilspartei déi dofir agetrueden ass, datt de Konzil - änlech wéi e Parlament - déi wichtegst kierchepolitesch Entscheedunge misst huelen, an en doran e Virrecht virum Poopst sollt hunn. Well awer de Konzil sech iwwer verschidde wichteg Froe selwer net eens gouf an en sou net mat senge Reforme weiderkoum, huet den Nicolaus sech 1437 op d'Säit vun der Poopstpartei geschloen. Dëst haaptsächlech am Hibléck op eng eventuell Unioun mat der Ostkierch. De Poopst Eugen IV. huet de Cusanus mat deem Objektiv dunn och am selwechte Joer nach, zesumme mat anere Kierchendiplomaten, op Konstantinopel geschéckt, wou mat de Vertrieder vun der griichescher Kierch an dem Keeser verhandelt gouf. Déi hu sech, an der Haaptsaach ënner dem politesch-militäreschen Drock, deen duerch d'Belagerunge vu Konstantinopel duerch d'Tierken do war, iwwerriede gelooss fir zesumme mat de Vertrieder vun der réimesch-kathoulescher Kierch e gemeinsame Konzil zu Ferrara a spéider zu Florenz z'organiséieren. Dëse Konzil gouf dunn och 1439 ofgehalen, mam Resultat datt d'Trennung tëscht der Ost- an der Westkierch opgehuewe gouf. Dës Reunioun vun den zwou europäeschen Haaptkierchen am Mëttelalter sollt allerdéngs nëmme knapps zwee Joer halen!
Mä trotzdeem huet dësen diplomateschen Erfolleg dem Cusanus senger Carrière Opdriff ginn, an hie gouf als Vertrieder vum Poopst bei de Reichstagen an Däitschland agesat. An dëser Funktioun huet hien ë. a. tëscht dem Poopst, dem réimesche Keeser an de Fürste vum réimesche Räich vermëttelt. Am Joer 1448 hu seng Beméiunge sech am Wiener Konkordat niddergeschloen. Fir säin Engagement gouf de Cusanus nach am selwechte Joer zum Kardinol erhuewen. De Poopst Nikolaus V. huet hien 1449 dunn och nach zum Bëschof geweit, an him - allerdéngs géint de Wëlle vum Doumkapitel an dem Herzog vun Tiroul - de Bistum Brixen iwwerdroen. Donieft huet den Nikolaus V. de Cusanus an de Jore 1450 bis 1452 op Däitschlandlegatioun geschéckt mam Optrag, engersäits d'Jubeljoer ze verkënnegen an anerersäits och d'Kierch an d'Kléischter ze reforméieren.
1438 gouf hien Doumhär zu Léck.
De docta ignorantia
Den 12. Februar 1440 schreift den Nicolaus Cusanus a sengem Gebuertshaus zu Kues säin éischte philosophesch-theologeschen Traktat fäerdeg. En dréit den Titel De docta ignorantia (Iwwer déi beléiert Onwëssenheet). Dëst Wierk besteet aus dräi Bicher. Dat éischt beschäftegt sech mat der Onendlechkeet vu Gott an engem geometresche Wee, deen iwwer de Prinzip vun der coincidentia oppositorum, d. h. den Zesummefall vun de Géigesätz, zu enger Gotteserkenntnes an der beléierter Onwëssenheet z'erreechen. Dat bedeit, datt een op déi Aart a Weis e Wësse kann erreechen, datt Gott ass, awer et dem Mënsch verwiert bleift, ze wëssen, wat Gott ass. Als Argument bréngt de Cusanus hei d'Beispill vum Kreesëmfang - also eng gekrëmmt Kurv -, dee sech bei enger Vergréisserung vum Kreesduerchmiesser bis an d'Onendlecht ëmmer weider senger Tangente - enger Droite - upasst. Am Onendlechen hieft sech deemno de Géigesaz vu kromm a riicht op, déi am Endleche verschidde Saache falen aneneen. Dat ass e Bild fir d'Relatioun tëscht dem Mënsch, dee mat ville Saache konfrontéiert ass, déi en ënnerscheet, a Gott, an deem alles an enger Eenheet zesummefält.