cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avraham Barkai
Ufank vum zweete Beruff
Et war méi säi Studium an der Macro-Ekonomie, wéi dat vun der däitscher Geschicht, dat säin Interessi um Funktionéiere vun der Wirtschaft am Nationalsozialismus markéiert huet. 1974 hat déi historesch Fakultéit vun der Universitéit Tel Aviv säin Dissertatiounsverfahre geneemegt. Säin Tuteur gouf de Charles Bloch, deen um Institut Nei Geschicht léiert. No laangem Iwwerleeën huet de Barkai sech entschloss an däitschen Archiver ze fuerschen an däitsch Zäitzeien iwwer hir perséinlech Erfarung mat de verschiddenen Aspekter vun der NS-Wirtschaftpolitik ze befroen. De Barkai huet Ufank Mee 1974 seng Rees an Däitschland ugetrueden. De Charles Bloch huet him gerode sech mam Werner Jochmann zu Hamburg a Verbindung ze setzen. An dem Archiv huet hie vill nëtzlech Quelle fonnt. De Werner Jochmann huet him och eng ganz Rei Gespréicher mat zoustännege Wëssenschaftler erméiglecht. Dozou koum datt hien och verschidde prominent Persounen aus der Zäit vum Nationalsozialismus befroe konnt. D'Erkenntnisser vun dëse Gespréicher si wichteg Quelle fir seng Aarbecht.
No senger Dissertatioun krut hien den Optrag sech mat der däitsch-jiddescher Geschicht aus dem 19. Joerhonnert ze beschäftegen. Am Summer 1979 huet hien de Virtrag „The german Jews at the Start of Industrialisation“ op engem Kongress zu Oxford gehalen, dee vum Reinhard Rürup fir d'Leo Baeck Institut organiséiert gouf. Duerno konnt hien an däitschen an israeelesche Bibliothéiken an Archiven déi däitsch-jidddesch Wirtschafts- a Sozialgeschicht grëndlech studéieren. Dëst am Optrag vum Wolfram Fischer, als Projet vu sengem Institut fir Wirtschaftsgeschicht vun der Fräier Universitéit Berlin. Dat Theema wat hie sollt beaarbechte war d'Industrialiséierung an d'Datesammlung, soudatt hie gréisstendeels an Archive geschafft huet.
Am August 1982 huet hien zu Budapest un engem internationale Kongress vu Wirtschaftshistoriker op der Sektioun iwwer d'Migratiounsbeweegungen deelgeholl. Do huet hien iwwer d'jiddesch Auswanderung an Amerika bericht. Ee Joer méi spéit krut hien den Optrag vun der Sektiounsleederin, ee Buch iwwer dat Theema ze schreiwen. Am Summer 1989 huet hie säi fäerdegt Manuskript agereecht. D'Buch ''Branching Out. German-Jewish Immigration to the United States 1820-1914'' ass awer eréischt 1994 erauskomm. De Margilot Abrahman huet him erméiglecht, ab 1980 un de Fuerschungskreesser vun der jiddescher Zäitgeschicht an der Hebräescher Universitéit an am Fuerschungszentrum vum Memorial vu Yad Vashem deelzehuelen. Doduerch sinn him nei Perspektiven opgaangen; hien ass engem méi breede Krees bekannt ginn a krut Invitatioune fir Virträg an Diskussiounsronne vu bal allen israeeleschen Universitéiten a vu verschiddenen Organisatiounen. Hien huet och am Leo Baeck Institut geschafft. An den nächste Jore goufen déi dräi Leo Baeck Instituter vu Jerusalem, London an New York ofwiesselnd zu wëssenschaftlechen a finanzielle Stëtze vu senger Aarbecht.
Hien huet och ee Bäitrag zur Geschicht vun den däitsche Judde gemaach. Dës gouf a méi Bänn verëffentlecht. Hien huet am véierte Band d'Duerstellung vun der gesellschaftlecher a politescher Geschicht vun 1918 bis 1945 iwwerholl. Och wann d'Beschäftegung mat der NS-Ideologie bedréckend fir hie war, koum hien ni ganz dovun of sech mat den Nazien an der Shoah auserneenzesetzen. Op Dränge vu sengem Kolleeg Margaliot huet hien d'Duerstellung vun de wirtschaftlechen Aspekter vun der Juddeverfollgung an Däitschland, an engem vum Margaliot publizéierte Sammelband vum Yad Vashem, iwwerholl. Obwuel hien dëse Bäitrag 1986 era gereecht huet, ass en eréischt 1998 am zweete Band „Deutschland“ vun der Yad-Vashem-Reihe Geschichte des Holocaust, publizéiert ginn. 1985 huet d'Leo Baeck Institut fir d'Éischt eng international Konferenz zu Berlin zum Theema „Die Juden im natioanlsozialistischen Deutschland“ organiséiert. No sengem Virtrag huet de Walther Pehle dem Avraham virgeschloen ee Buch zum Theema ze schreiwen, dat zum 50. Joresdag vum Novemberprogrom vun 1938, verëffentlecht gi soll. Am Juni 1997 huet hien un engem Symposium iwwer Entreprisen am Natioanlsozialismus zu Frankfurt am Main deelgeholl. Enn 1992 gouf him vum Yad Vashem virgeschloen, fir zu Moskau an deenen nei erschlossenen Archiver Material iwwer déi jiddesch Gemengen aus der DDR ze sichen. Do war hien ee Mount laang, dee vläicht den interessantste vu sengen Archivreese war, sou den Avraham. Zu Moskau ass an him den Entschloss geräift sech der Geschicht vum Centralverein deutschter Staatsbürger jüdischen Glaubens (CV) ze widmen. Hien huet als Éischten eng ëmfassend Monographie iwwer den CV am Optrag vum Jerusalemer LBI (Leo Baeck Insitut) geschriwwen. , ,
Am Dezember 1997 gouf hie vum Historischen Institut vun der Deutsche Bank gefrot fir an enger Kommissioun mat ze schaffen, déi d'Astellung an d'Tätegkeete vun der Bank an de Joren 1933 bis 1945 ënnersiche soll. Hie krut de Virschlag eng Biographie vum jiddesche Spriecher vun der Bank tëscht 1923 an 1933 ze schreiwen. Déi ass am Februar 2005 am C.H. Beck Verlag erauskomm. Hie fuerscht och am Institut fir Wirtschafts- a Sozialgeschicht vun der Fräier Universitéit Berlin. Am Mäerz 2003 krut e vun där den Éierendoktortitel. ,
Antonio Vagnozzi
Den Antonio Vagnozzi, gebuer 1950 ass en italieeneschen Amateurastronom an Asteroidenentdecker.
Hie benotzt fir seng Observatiounen de Santa Lucia Stroncone-Observatoire. Tëscht 1993 an 1999 huet hie 45 Asteroiden entdeckt. . Ausser senger Aarbecht mat Asteroiden, sicht hien zanter Jore systematesch no Supernovaen an ass Matentdecker vun der Supernova SN 1996ae.
Den Asteroid (7529) Vagnozzi gouf no him genannt.
Paul Metz
De Paul Metz, gebuer den 3. Juni 1918 a gestuerwen de 24. August 1993, war e lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriemanager.
De Paul Metz gëllt als leschte Stolbaron vun der Metz-Dynastie. Hie war de Fils vum ARBED-Direkter Norbert Metz, dee gestuerwen ass wéi hie just 10 Joer hat, an der Marie-Josephine Wurth, an domat en Enkel vum Paul Wurth.
Studien a Krichsjoren
De Paul Metz huet vun 1938 un zu Léiwen an, nom Ausbroch vum Krich, op der RWTH Aachen en Ingenieursstudium gemaach. Säin Ofschlossexame konnt hien awer eréischt 1946 maachen.
Wärend der Nazibesatzung war de Paul Metz, nodeem hien an den Arbeitsdienst geruff gi war, a Frankräich geflücht. Do gouf hien awer verhaft an zu 18 Méint Zwangsaarbecht verurteelt. Hie koum am November 1942 fir d'éischt an de Prisong am Gronn an duerno ob Hinzert. Am November 1943 ass hien ob d'Bedreiwe vum Aloyse Meyer fräi komm a gouf an der Burbacher Schmelz ouni Diplom als Ingenieur agestallt. Am August 1944 gouf hien op en Neits festgeholl an iwwer d'Gestapo-Lager Neue Bremm, op der Goldene Bremm, an d'KZ Dachau verschleeft, wou hie bis zur Liberatioun vum KZ, den 29. Abrëll 1945, asouz.
Den 28. Mee 1973 krut de Paul Metz d'Medail de l'Ordre de la Résistance a gouf posthum, den 18. November 1993, mat der Croix de la Résistance dekoréiert.
Berufflech Carrière
D'Beruffsliewe vum Paul Metz huet richteg nom Krich op Arbed-Belval ugefaangen. Hien huet sech séier ob d'Verbessere vun de Prozesser an der Siderurgie konzentréiert. De 16. August 1954 ass hien op d'Diddelenger Schmelz komm, wou hien 1955 Chef de service an den 1. Januar 1962 Direkter gouf. Zu Diddeleng huet hien, tëscht 1956 an 1959, un der Verbesserung vum Procedé fir Stol mat puerem Sauerstoff ze produzéieren, geschafft. Hien huet um LBE-Prozess geschafft an den LD-AC-Procedé matentwéckelt, deen zum Deel op senge Patenter baséiert.
Am Juli 1967 ass de Paul Metz Direkter vun ARBED-Belval ginn ier hien den 1. Juli 1969 an d'Zentralverwaltung vun der Arbed an d'Stad Lëtzebuerg gewiesselt ass. Hei ass hien den 1. Januar 1972 'Directeur général adjoint' genannt ginn.
Den 1. Januar 1977 gouf hie Generaldirekter vun der ARBED. Am selwechte Joer, den 9. Dezember, gouf hien an de Verwaltungsrot genannt. 1981 ass hien Dokter Ingenieur honoris causa vun der RTWH Aachen ginn. 1984 krut hien an England d'Bessemer Gold Medal vum Institute of Metals fir seng Verdéngschter ëm d'Stolindustrie. Als Generaldirekter ass hien 1983 mat 65 Joer an d'Pensioun gaangen. Hien ass awer bis 1990 Member vum Verwaltungsrot bliwwen. Dräi Joer drop ass de Paul Metz am Alter vu 75 Joer gestuerwen.
De Paul Metz huet 1948 d'Marianne Goedert bestuet. Si haten dräi Kanner, de Jean-Paul, d'Christiane an de Pierre.
Canton de la Hague
De  ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Cherbourg, am Departement Manche an der Normandie.
Point Blank (Film 1967)
Point Blank ass en US-amerikanesche Film vum John Boorman aus dem Joer 1967 nom Roman The Hunter vum Richard Stark.
Ëm wat geet et am Film?
No engem erfollegräichen Iwwerfall schéisst dem Walker säi Kompliz op hien a mécht sech eleng mat dem Geld ewech. De Walker gëtt awer nëmme schwéier blesséiert. Nodeems hien erëm gesond ass setzt de Walker alles dru fir u seng Deel vum Geld ze kommen.
Kein Mann zum Heiraten
Kein Mann zum Heiraten ass en éisträichesche Film vum Hans Deppe aus dem Joer 1959.
Um Spaweck
Filmportal.de
Canton du Mortainais
De  ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Avranches, am Departement Manche an der Normandie.
Malrevers
Malrevers ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Art-sur-Meurthe
D'Meurthe leeft duerch d'Duerf, dat op enger Héicht vun 215 Meter läit. D'Awunner ginn Arcois genannt.
Schick deine Frau nicht nach Italien
Schick deine Frau nicht nach Italien ass en däitsche Film vum Hans Grimm aus dem Joer 1960.
Fëscherei
Fëscherei ass eng Aktivitéit déi dora besteet Fësch ze fänken. Dofir gëtt et verschidden Techniken, dorënner d'Fësche mat engem Netz (z. B. der Hief), enger Aangel, enger Lanz oder enger Fal (z. B. eng Nass). De Begrëff kann och benotzt gi fir d'Fänke vun anere Waasserdéieren (Muschelen, Kriibsen, Tëntefësch...), generell awer net fir d'Fänke vu Fësch an enger Ziichterei oder vu Mamendéieren, déi am Waasser liewen (z. B. Walen).
Schick deine Frau nicht nach Italien
Ëm wat geet et am Film?
Dräi jonk Fraen decidéieren eleng ouni hir Männer oder ouni hire Frënd Vakanz an Italien ze maachen…
Um Spaweck
Filmportal.de
Fëscherei
D'FAO schätzt, datt eleng an den Entwécklungslänner iwwer 500 Millioune Leit direkt oder indirekt vun der Fëscherei an der Aquakultur liewen.
Fëscherei ass eng vun den eelsten Aktivitéite vun der Mënschheet.
Alaska
Alaska ass dee flächeméisseg gréissten (eng 20 % vun der totaler Fläch), nërdlechsten a westlechste Bundesstaat vun de Vereenegte Staate vun Amerika, souwéi déi gréisst Exklav vun der Äerd. Dogéint huet en awer just déi véiertniddregst Bevëlkerungszuel vun allen US-Bundesstaaten an déi klengst Bevëlkerungsdicht. Zesoen d'Hallschent vu senge ronn 710.000 Awunner (Stand 2010) liewen an der Agglomeratioun vun Anchorage. D'USA hunn deen Territoire 1867 vum Russesche Räich kaaft.
Geschicht
Alaska war fir déi opstriewend Weltmuecht Russland déi eenzeg Iwwerséi-Kolonie, déi awer kaum rentabel a schwéier ze verwalte war, absënns wéi mat der Zäit d'Pelzdéieren ëmmer méi rar goufen an déi lokal Indianer ëmmer méi Schwieregkeete gemaach hunn. Dozou koum, datt d'Passage duerch d'Äismier geféierlech war, an eng Rees vun der deemoleger Haaptstad Sankt Péitersbuerg aus queesch duerch d'Land méi wéi en halleft Joer gebraucht huet. Wéi d'Staatskeesen nom verluerene Krimkrich eidel waren huet den Zar Alexander II. den 30. Mäerz 1867 engem Kontrakt zougestëmmt, deen Alaska fir 7,2 Milliounen US-Dollar un déi Vereenegt Staate verkeeft (no haitegem Wäert ronn 90 Milliounen US-Dollar). Eréischt 1899 gouf Gold entdeckt an 1968 Pëtrol, soudatt zum Zäitpunkt wéi Alaska offiziell an US-amerikanesche Besëtz iwwergoung (18. Oktober 1867) dee Kaf an der US-Ëffentlechkeet nach héich ëmstridde war.
Politik
Alaska ass fest an den Hänn vun de Republikaner, deenen hir wuel bekanntst Representantin déi fréier Gouverneurin Sarah Palin ass.
Ekonomie
D'Pëtrolsfërderung, déi eng 85 % vum staatlechen Akommes ausmécht, bréngt Alaska op déi sechst Plaz vun de wirtschaftlech erfolgräichste Bundesstaate vun den USA. Wéinst deene grousse Bëschgebidder ass awer och d'Holz- a Pabeiersindustrie e wichtegen ekomomesche Faktor. Et gëtt an Alaska Gold, Koffer, Sëlwer, Bläi, Zënn, Eisen a Kuelen. Wat d'Fëscherei ugeet sou gi virun allem Saumon a Kabeljau exportéiert.
Tréierer Paart
D' ass eng fréier Stadpaart fir an d'Festung Lëtzebuerg. Et gëtt verschidde Paarten déi „“ genannt goufen an déi op der fréier Haaptverbindung tëscht der Stad an Tréier louchen.
Krudelspaart
D'Krudelspaart (och nach Kruedelspaart oder Crudelspaart) gëtt fir d'éischt 1395 ernimmt. Et war eng Paart an der drëtter Stadmauer, der sougenannter Wenzelsmauer, déi am 14. Joerhonnert gebaut gouf fir d'Ënnerstad ze schützen. Se stoung op der Héicht vum haiteg sougenannten „Tutesall“ vum fréiere grënnesche Prisong, haut Robert-Krieps Sall vun Neimënster. Vun der Krudelspaart aus ass eng hëlze Bréck iwwer en Niewenaarm vun der Uelzecht gaangen. Reschter vun dëser Bréck goufen uganks den 1990er Jore bei Ausgruewungen entdeckt.
Den Numm staamt - grad ewéi dee vum fréiere Krudelsbuer tëscht dem Gronn a Clausen - vum räiche grënnesche Béierbrauer Michel Krudel.
Éischt Tréierer Paart
Déi éischt Tréierer Paart (och nach Al Tréierer Paart, Dënsel(s)paart, Dinsel(s)paart oder Jakobstuerm) ass ëm 1393 gebaut ginn, nodeems d'Krudelspaart zougemaach gi war. Se war vun do un bis géint 1600 d'Haaptpaart fir vun Osten hier an d'Stad eran ze kommen.
Baussent der Paart ass an engem klengen Haus „Porthus“ den Octroi opgehuewe ginn. Vun do aus ass een am Dag iwwer eng hëlze Bréck an duerch eng verwëlleft Paart an d'Stad era komm. Nuets war d'Paart zou. Fir d'Paart ze schützen an absënns well se keng Zuchbréck hat, hat se dräi verschidde Paarten: eng baussenzeg Paart, en eisent Gitter mat enger zweeter Paart hannert dem Bou an zousätzlech nach eng bannenzeg Paart op der Stadsäit.
Am Joer 1443, wéi d'Stad vun de Burgunder ugegraff gouf, ass d'Paart deelweis verbrannt. Méi spéit, 1684, gouf se staark beschiedegt wéi déi franséisch Truppen ugegraff hunn. D'Paart ass duerno awer nees opgeriicht ginn.
Déi Plaz wou d'Paart steet, daucht a Quelle virum 15. Joerhonnert als „Dënsel“ oder „Dinsel“ op, wat sech warscheinlech vum laténgeschen insula (= Insel) ofleede léisst, vu datt de Plateau op dräi Säite vun der Uelzecht ëmginn ass, an dowéinst eng Zort Hallefinsel mécht. Aus deem Grond huet d'Tréierer Paart op dësem Plateau och de Bäinumm „Dënselspaart“ oder „Dinselspaart“.
Tëscht 1815 an 1867 war den Tuerm e Prisong vun der Festungsgarnisoun an e gouf Jakobstuerm genannt, als Referenz op den Numm vun engem bekannten oder berüchtegten Tuermwiechter.
Zweet Tréierer Paart
Déi zweet Tréierer Paart (och nach bannenzeg Tréierer Paart) gouf 1590 - warscheinlech vum Péiter Ernest vu Mansfeld - gebaut a stoung an der haiteger Tréierer Strooss, uewenzeg vun der Mauer vun der Abtei Neimënster. Eng Pietà déi bis 1867 dra stoung, gëtt dem Lëtzebuerger spéitgotesche Kënschtler Clais Bildhauwer zougeschriwwen. D'Paart gouf 1868 beim Schleefe vun der Festung nees ofgerappt.
Haut steet op där Plaz eng ugedeit Paart a Form vun enger Stolkonstruktioun déi iwwer d'Strooss féiert an d'Pietà gouf 1995 nees dran integréiert.
Pierre Hemmer
De Pierre Hemmer, gebuer de 6. Abrëll 1912 zu Ettelbréck a gestuerwen den 23. November 1976 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.
Mézères
Mézères ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Magdalena Jetelová
D'Magdalena Jetelová, gebuer de 4. Juni 1946 zu Semily an der deemoleger Tschechoslowakei, ass eng Sculptrice.
Canton de Val-de-Saire
De  ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Cherbourg, am Departement Manche an der Normandie.
NGC 5775
Den NGC 5775 ass eng Balkespiralgalaxis vum Typ SBc a läit am Stärebild Virgo. D'Galaxis huet eng Wénkelausdeenung vu 4,2' × 1,0' an eng visuell Magnitude vun 11,8 mag. Si gouf den 20. September 1786 vum Wilhelm Herschel entdeckt.
William R. Forman
William R. Forman ass den Numm vun ë. a. follgende Persounen:
Sooo nicht, meine Herren!
Sooo nicht, meine Herren! ass en éisträichesche Film vum Michael Burk aus dem Joer 1960.
Um Spaweck
Filmportal.de
Inges Idee
Inges Idee ass en däitsche Kënschtlerkollektiv, deen am Beräich vun der Konscht am ëffentleche Raum schafft. E setzt sech aus dem Hans Hemmert, dem Axel Lieber, dem Thomas A. Schmidt an dem Georg Zey zesummen.
Le Pertuis
Le Pertuis  ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Fonds national de soutien à la production audiovisuelle
De Fonds national de soutien à la production audiovisuelle ( Film Fund Luxembourg, och alt Filmfong oder Fonspa genannt) ass eng Organisatioun déi dem Kulturministère ënnersteet an als Missioun huet, d′Filmproduktioun zu Lëtzebuerg z'ënnerstëtzen an z'entwéckelen.
De Fong gouf duerch d'Gesetz vum 11. Abrëll 1990 an d'Liewe geruff an 1999 duerch d'Gesetz vum 21. Dezember 1998 ëmstrukturéiert,.
Missioun
De Fong setzt primär d′Regierungspolitik a Saachen audiovisuell Produktioun ëm. De Fong ënnerstëtzt dobäi déi national audiovisuell Produktioun, mécht Promotioun fir de Lëtzebuerger audiovisuelle Secteur op internationalem Plang, bréngt transnational Koproduktiounen zesummen a stellt Statistiken iwwer de Secteur op. De Fong beréit déi zoustänneg Ministeren och bei der Ausschaffung vu Legislatioun am audiovisuelle Beräich. De Fong schafft zesumme mam Centre national de l'audiovisuel (CNA) fir d'Diffusioun vu lëtzebuergesche Produktiounen am Inland an am Ausland.
De Fong geréiert d′Certificate fir audiovisuell Investissementer (CIAV), déi 1988 lancéiert goufen an déi et Produzenten erlaben, 30% vun de Käschte fir hir Produktioun erëm ze kréien, wann dës Käschte wärend der Produktioun op lëtzebuergeschem Territoire ugefall sinn.
High School Confidential
High School Confidential ass en US-amerikanesche Film vum Jack Arnold aus dem Joer 1958.
Fonds national de soutien à la production audiovisuelle
Missioun
Op europäeschem Plang representéiert de Fong Lëtzebuerg a sämtlechen europäeschen audiovisuellen Initiativen.
High School Confidential
Ëm wat geet et am Film?
Drogenhandel an enger US-amerikanescher Highschool.
Fonds national de soutien à la production audiovisuelle
Organisatioun
De Fong ass en Etablissement public deen dem Kulturministère ënnersteet. De Fong gëtt vun engem Verwaltungsrot geleet, deen aus 8 Membere besteet déi duerch en Arrêté vum Grand-Duc genannt ginn. D'Membere vum Verwaltungsrot gi fir eng Dauer vu 5 Joer genannt. Dem Verwaltungsrot ënnerstinn e Sekretariat fir déi deeglech Aarbechten an déi sougenannt Comités de lecture, déi Avisen iwwer eenzel Projeten ofginn déi de Verwaltungsrot hinne virleet. Dës bestinn aus maximal 5 Memberen déi vum Verwaltungsrot op Propositioun vum Chargé de direction genannt ginn.
Finanzement
De Fong finanzéiert sech aus Recetten déi e selwer ka generéieren, duerch Projeten déi e begleet oder selwer duerchféiert an aus dem Staatsbudget. Mat de Suen déi dem Fong zur Verfügung sti kënne Produktioune finanzéiert ginn, dat heescht, et ka Geld gestallt gi wat duerch Recetten op Produktiounen erëm agespillt gëtt, et kënnen awer och Ënnerstëtzunge fir eenzel Produktiounen, Dréibicher oder d′Distributioun vu fäerdege Wierker gemaach ginn.
2009 z. B. goufen am Ganze 5.386.240 Euro sou verdeelt: 10 Projete kruten eng Ënnerstëtzung beim Schreiwen an Entwéckelen, 21 Kinosfilmer goufen ënnerstëtzt an ee Film krut eng Hëllef fir d'international Distributioun. 17 weider Projete krute mat engem „Certificat d'Investissement audiovisuel“ ënner d'Äerm gegraff. Ausserdeem gouf et 26.732 Euro Subsiden an 90.380 Euro fir d'Fërderung vu 16 Lëtzebuerger Filmproduktiounen.
Peter Ustinov
De Sir Peter Alexander Baron von Ustinov, CBE, FRSA, gebuer de 16. Abrëll 1921 zu London a gestuerwen den 28. Mäerz 2004 zu Genolier am Kanton Vaud, war en englesche Kënschtler an de Beräicher Film, Tëlevisioun, Theater, Literatur a Musek.
Hie war als Schauspiller a Schrëftsteller bekannt, ma och als Film-, Theater- an Opereregisseur, Bünebild-Designer, Komiker, Humorist, Kolumnist vun Zeitungen an Zäitschrëften, Radiosspeaker an Televisiouns-Presentateur, an als Auteur vun Theaterstécker, Dréibicher fir Filmer an Televisioun, vu Romaner, Novellen, Erzielungen a Sachbicher. Hie war wéinst sengem Wëssen a pointéierten Erzielungen dacks Invité vun Talkshowen, an huet Virliesunge gemaach an Audiobicher virgelies. Ausserdeem war den Ustinov en unerkannten Akadeemiker, deen Interkulturalitéit a Virurteeler erfuerscht huet. Vun 1968 bis 1974 war e Rektor vun der University of Dundee a vun 1992 bis zu sengem Doud Kanzler vun der University of Durham. Den Ustinov war och e Goodwill Ambassador vun der UNICEF a President vun der World Federalist Movement.
Hie gouf mat enger Abberzuel Präisser a Gielercher ausgezeechent, dorënner zwéin Oscaren als bescht Nieweroll (a Spartacus an Topkapi), Emmy Awards, Golden Globes an BAFTA Awards als Schauspiller, e Grammy Award fir déi bescht Opnam fir Kanner, souwéi däitschen, franséischen, britteschen an aneren nationalen Éierenauszeechnungen, Éieren-Doktoraten, asw.
Seng Eltere ware vu russesch-däitsch-polnesch-ethiopescher Ofstamung, hie selwer ass an England opgewuess an huet 6 bis 8 Sprooche geschwat.
Zu senge bekanntste Filmrollen zielen déi vum réimesche Keeser Nero a Quo Vadis (1951), vum Lentulus Batiatus a Spartacus (1960), dem Captain Vere a Billy Budd (1962), engem ale Mann a Logan's Run (1976), an an enger hallwer Dose Filmer vum Detektiv Hercule Poirot.
Seng Autobiographie, Dear Me, koum 1977 eraus.
Schön ist die Liebe am Königssee
Schön ist die Liebe am Königssee ass en däitsche Film vum Hans Albin aus dem Joer 1960.
Juddentum zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg liewen ongeféier 1200 Judden. D'Juddentum spillt eng wichteg Roll an der Geschicht vu Lëtzebuerg. Nieft der Réimesch-Kathoulescher Kierch, dem Protestantismus, der Orthodoxer Kierch an dem Islam ass d'Juddentum déi fënneftgréisst Relioun. Lëtzebuerg ass dat eenzegt europäescht Land, an deem haut méi Judde liewe wéi virun 1933.
Ufäng vu jiddescher Presenz zu Lëtzebuerg
Déi geographesch Situatioun vu Lëtzebuerg ass wichteg fir d'Evolutioun vun der jiddescher Gemeinschaft ze verstoen. Lëtzebuerg huet mat Däitschland a Frankräich déi zwee Länner als Noper, déi eng ganz grouss Roll an der jiddescher Geschicht vun Europa gespillt hunn.
Déi éischt Judden, déi an Europa agewandert sinn, hu sech zur réimescher Zäit ë. a. an Italien, laanscht dem Rhône an am Rhäinland niddergelooss. Am fréie Mëttelalter gouf et scho renomméiert jiddesch Gemeinschafte virun allem an der Géigend vun Avignon, Carpentras, Stroossbuerg, York, Worms, Speyer, Mainz, Metz, Troyes, asw. An direkter Noperschaft vu Lëtzebuerg gouf et jiddesch Gemeinschaften zu Tréier, Diddenuewen an Arel.
Schrecken an Angscht, ënnerstëtzt duerch d'Pescht an hir extreem schnell Verbreedung an de Joren 1348-49, huet dozou gefouert, datt Awunner a Westeuropa sech d'Judden als Sënnebéck ausgesicht hunn. All Méigleches gouf erfonnt, wéi zum Beispill datt d'Judde Waasser aus de Pëtzer vergëft hätten. De Karel I. vu Lëtzebuerg, Kinnek vum Hellege Réimesche Räich a Grof vu Lëtzebuerg, huet awer versicht eng tragesch Situatioun ze verhënneren. Sou huet hien de 24. Juli 1349 d'Stater Awunner opgefuerdert, Wuelstand a Besëtz vu Judden ze garantéieren an dëst sou laang ze maachen, bis een hir Schold bewisen hätt a s'och deementspriechend verurteelt wieren, well hie si fir onschëlleg gehalen huet. Wéi wäit Lëtzebuerg deemools vun der schwaarzer Pescht betraff war, ass net ganz kloer. Eng Epidemie gouf et awer an der Géigend vum Barrois a Loutrengen. Et schéngt, datt der jiddescher Gemeinschaft vu Lëtzebuerg an Iechternach awer keng Verfollgung erspuert gouf. Pogromer gouf et wuel och am Hainaut an am Brabant.
Mëtt 15. bis Mëtt 16. Joerhonnert
Ënner de Burgunder an den éischten Habsburger huet sech d'Situatioun vun de Judden zu Lëtzebuerg erëm verschlechtert.
Mat 2500 Awunner an enger ganz fortschrëttlecher Lieder- a Stoftindustrie, hat d'Haaptstad vum Herzogtum Lëtzebuerg vill Judde vum Land ugezunn. Mä si waren net viru Verfollgunge geschützt. Am Mäerz 1478 gouf et eng schrecklech Verfollgung: “aux hostelz ou demouroient les Juifz, et illec rompirent leurs maisons, les ruerent de pierres et battirent villainement et apres ce prandirent tous leurs biens et en firent leur plaisir“. Doropshin hunn d'Judden d'Stad verlooss. Am Joer 1515 goufen nach ongeféier aacht jiddesch Stéit an der Stad gezielt.
An de Jore 1516-17 hunn all Judden d'Herzogtum Lëtzebuerg verlooss. De Grond vun dësem Depart ass net ganz kloer. D'Archiven dokumentéiere kee méigleche Pogrom oder eng staatlech Entscheedung, déi dësen Depart erkläre kéint. Mëtt 16. Joerhonnert hunn nach just vereenzelt jiddesch Familljen zu Lëtzebuerg gewunnt, mä am Joer 1532 gouf déi jiddesch Presenz an den Habsburgeschen Nidderlanden, zu deene Lëtzebuerg deemools gehéiert huet, duerch en Edikt verbueden. Déi rar Erwähnunge vu Judden am Herzogtum Lëtzebuerg bezéie sech dacks op hiren Transit duerch Lëtzebuerg.
Franséisch Revolutioun
Mat der franséischer Revolutioun ass och d'Emanzipatioun vun de Judden erfollegt: den 28. September 1791 goufen hinnen all déi Biergerrechter zougesprach, déi och dem Rescht vun der Bevëlkerung zougesprach goufen. Duerno huet Lëtzebuerg ënner dem Napoléon I. zu Frankräich gehéiert, dofir sinn och déi franséisch Reegelen a Rechter op d'Judden zu Lëtzebuerg ugewant ginn.
Kuerz drop, de 14. Juli 1795, goufen alleguer d'Taxen ofgeschaaft, déi d'Judden hu misse méi bezuelen, et koum also zur absolutter Gläichberechtegung tëscht Judden a Chrëschten. Donieft konnten d'Judde sech do ausbreeden, wou se wollten.
Déi éischt Vollekszielung vun de Judde war am Ufank vum 19. Joerhonnert. Deemools huet d'Gesetz vum 8. September 1808 bestëmmt, datt all Famill sech misst e Familljennumm zouleeën, wat d'Judden net ëmmer haten. Zu deem Zäitpunkt gouf et genee 75 Judden um lëtzebuergeschen Territoire: 13 Männer, 15 Fraen a 47 Kanner.
Monster on the Campus
Monster on the Campus ass en US-amerikanesche Film vum Jack Arnold aus dem Joer 1958.
Ëm wat geet et am Film?
De Professer Donald Blake verwandelt sech duerch de Kontakt mat engem Fësch aus der Urzäit an e Monster…
Juddentum zu Lëtzebuerg
Franséisch Revolutioun
D'Zuel vun de Judden zu Lëtzebuerg ass relativ séier geklommen, well sech d'Judden zu Lëtzebuerg och mat deenen an Däitschland an a Loutrengen zesummegedoen hunn. 1817 gouf deen éischte Juddekierfecht a Clausen ageweit. Ufank vum 19. Joerhonnert huet och d'Noutwendegkeet bestanen, fir e jiddesche Glawenszentrum zu Lëtzebuerg ze schafen. Am Joer 1821 huet d'jiddesch Gemeinschaft zesummen en Haus an der rue du Séminaire kaaft, wat als “bien national” ënner der Revolutioun verkaaft gi war an duerno vun der Stad Lëtzebuerg opkaaft gouf. An deem Haus ass déi éischt lëtzebuergesch Synagog ageriicht ginn. Si konnt ongeféier honnert Leit empfänken a gouf am Joer 1823 offiziell ageweit. Dëst stoung ënner anerem ënner der Leedung vum Pinhas Godchaux.
1823 bis 1933
Mat der éischter Synagog zu Lëtzebuerg huet och fir d'Judden 1823 en neit Kapitel ugefaangen. Wéi Lëtzebuerg am Joer 1839 politesch onofhängeg ginn ass, ass och de jiddesche Consistoire eng onofhängeg Institutioun ginn, an d'Membere goufe vum Ministère erausgesicht. 1870 ass dunn de Krich tëscht Frankräich an Däitschland ausgebrach, a wärend der preisescher Belagerung vum Elsass a vu Loutrengen si vill Judden op Lëtzebuerg ugaangen. Dowéinst war déi am Joer 1823 gebaut Synagog geschwënn ze kleng. Am Joer 1876 goufen éischt Demarchë gemaach, fir d'Synagog z'ersetzen. D'Stad Lëtzebuerg krut dat aalt Gebai zeréck, an dofir kruten d'Judden en Terrain tëscht der Neipuertsgaass an der rue Aldringen. D'Aarbechte goufe vu lëtzebuergeschen a belsche Judde bezuelt. Och de Lëtzebuerger Staat huet dat neit Gebai mat finanzéiert. D'Pläng vum neie Gebai stamen aus der Fieder vum däitschen Architekt a Professer Ludwig Levy, an den Architekt Charles Arendt huet d'Synagog, déi am neo-orientalesche Stil entworf war, schlussendlech realiséiert.
Den éischte Steen ass am Juli 1893 geluecht ginn, d'Aweiung war den 28. September 1894. Den deemolege Rabbiner war den Isaac Blumenstein an de President vum Consistoire war de Louis Godchaux, en Nokomme vum Pinhas Godchaux.
Wärend 46 Joer hunn d'Judde friddlech nieft de Chrëschten an der Stad gewunnt an hir Déngschter an der Synagog ofgehalen.
1933 - 1940
Wann am Joer 1927 zu Lëtzebuerg 1717 jiddesch Awunner gezielt goufen, da waren et der 1935 schonn 3144. Zanter 1933, wéi den Hitler mat der NSDAP an Däitschland un d'Muecht koum, krut d'jiddesch Gemeinschaft zu Lëtzebuerg vill Zouwuess doduerch, datt vill Judden aus Zentral- respektiv Osteuropa virum däitschen Nazi-Regime op Lëtzebuerg geflücht sinn. An den 30er Jore gouf Lëtzebuerg sou e wichtegt Asyl- an Duerchreesland fir Judden. Virun der Nazi-Invasioun vu Lëtzebuerg, am Joer 1940, hunn ongeféier 3700 Judde am Land gelieft, déi sech op zwou Gruppe verdeelt hunn: lëtzebuergesch an éischter liberal bis assimiléiert Judden engersäits, a méi reliéis an traditionnel Judden op där anerer Säit.
Vun 1933 un, konnt d'Lëtzebuerger Regierung och op dat Gesetz vum 28. Oktober 1920 zeréckgräifen, fir politesch Flüchtlingen, Antifaschisten an Antinazien, iwwer d'Grenz ze setzen.
Vum 30. Juni bis de 25. August 1935 waren am Haff vun der Abtei déi éischt Iechternacher Festspiller. Dës Initiativ goung aus vum 1934 gegrënnten Exiltheaterensembel "Die Komödie" vu jiddeschen Emigranten,.
1940 - 1945
Den 20. Mee 1940, also zéng Deeg nom Ufank vun der Nazi-Besatzung, gouf duerch en Dekret festgeluecht, datt all Réistoffer, Iesswueren an Edelmetaller vu Judde beschlagnahmt gi sollten. Nodeem de Gustav Simon Chef der Zivilverwaltung, CdZ war, sinn d'Judde systematesch verfollegt ginn. Vum 8. August 1940 bis de 15. Oktober 1941 sinn iwwer 2500 Judden aus Lëtzebuerg geflücht, déi meescht an déi franséisch Zone libre a weider duerch Spuenien bis a Portugal, obwuel dat zu dëser Zäit scho vun der Besatzungsmuecht verbuede gouf. Anerer sinn direkt an d'Schwäiz, op Kuba oder an d'USA ausgewandert. Dat waren haaptsächlech jiddesch Flüchtlingen aus Westeuropa, dorënner och 1000 däitsch Judden.
Vum 1. Oktober 1940 u goufen d'Judde gezwongen, sou gutt wéi all hir Suen op Bankkontoen z'iwwerweisen, déi du gespaart goufen. Vun do u goufen och Razziae vun der Gestapo gemaach, bei deene Radioen, Bijouen, Vëloen, Schreifmaschinnen, Fotoapparater, Grammophoner, Streckeisen a souguer waarm Kleeder (am Wanter 1942) a Seef beschlagnahmt goufen. D'Kleeder goufe bal alleguer der Wehrmacht iwwerginn.
Den 22. Oktober 1940 gouf déi Ettelbrécker Synagog verwüst. Am Mee 1941 gouf déi Stater Synagog vun der Gestapo zougemaach, profanéiert an duerno ofgerappt, wat awer bis an den Hierscht 1943 era gedauert huet. Den 3. Juni 1941 gouf déi Escher Synagog dem Äerdbuedem gläichgemaach.
Den 3. Dezember 1940 gouf dat rituellt Schluechte verbueden. Den 18. Dezember 1940 goufen d'Judde forcéiert all hire Besëtz vu Mobilien an Immobilien unzemellen. Vum 23. Dezember 1940 u kruten d'Judde keng allocations familiales a scolaires méi. De 7. Februar 1941 koum e Gesetz eraus, no deem de ganze Besëtz vun deenen, déi 1940 oder virdrun emigréiert waren, konfiskéiert gi misst. Vum 18. Abrëll 1941 un huet dat och fir déi Judde gegollt, déi nach ëmmer zu Lëtzebuerg gewunnt hunn. Dat, wat konfiskéiert gi war, gouf entweeder verkaaft oder vu verschiddenen Organisatioune vun der NSDAP benotzt. Am Fong sollt awer op d'mannst e groussen Deel vun de Sue fir d'Finanzéierung vun der Germanisatiounspolitik zu Lëtzebuerg benotzt ginn, de sougenannten Aufbaufonds Moselland. Am November 1941 goufen all jiddesch Organisatiounen opgeléist an dobäi iwwer 35.000 Reichsmark kasséiert.
De 4. Mee 1941 gouf de Judden all droit de succession oferkannt. Am Juli 1942 koumen nach weider Moossnamen derbäi, déi d'Judde praktesch ganz aus dem ëffentleche Liewen ausschléissen.
Am Juli 1941 huet d'Gestapo op der Pafemillen aus dem Häerz-Jesu Klouschter en Tëschelager gemaacht, dat se zynesch Jüdisches Altersheim Fünfbrunnen genannt hunn. Tëschent Oktober 1941 an Abrëll 1943 goufe 674 Judde vun do an de Getto Litzmannstadt (Łódź), op Terezin an an d'Vernichtungslager op Auschwitz-Birkenau deportéiert. Dëst ass an aacht verschidde Convoie geschitt.
Am Oktober 1941 gouf en Auswanderungsstopp verkënnegt. Zu deem Ament hunn nach eng 700 Judden zu Lëtzebuerg gelieft.
Christophe Hernandez
De Christophe Hernandez, gebuer de 17. Mee 1972, ass e fréiere lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Verdeedeger-Positioun,.
De Christoph Hernandez huet seng Carrière 1999 ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir Tornado Luxembourg, IHC Amnéville, an och an der lëtzebuergescher Äishockeynationalekipp (1999–2007) gespillt.
Juddentum zu Lëtzebuerg
1940 - 1945
Zu Lëtzebuerg hunn nëmme 36 Judden iwwerlieft. Wann een déi Judden, déi zu Lëtzebuerg selwer an déi an de Konzentratiounslageren ëmbruecht goufen an, wéi och déijéineg, déi a Frankräich deportéiert goufe mat arechent, da si wärend der Shoah zu Lëtzebuerg 1000 bis 2500 Judde gestuerwen. Déi meescht Lëtzebuerger hu sech géintiwwer dësen Aktioune relativ passiv verhalen.
1945, nom Krich blouwe vun de sechs jiddesche Communautéiten (Stad-Lëtzebuerg, Esch-Uelzecht, Ettelbréck, Munneref, Miedernach a Gréiwemaacher) der nëmmen nach zwou, déi Stater an déi Escher, déi béid nach haut present sinn.
Nom Zweete Weltkrich
Nom Krich ass en neien Israelitesche Consistoire gegrënnt ginn, President war den Edmond Marx. Dëse Consistoire huet dat jiddescht Liewen zu Lëtzebuerg erëm nei strukturéiert.
Den 28. Juni 1953 gouf déi 3. Stater Synagog ageweit an de 17. Oktober 1954 déi 2. Escher Synagog.
1958 gouf d'Juddemonument zu Miedernach ageweit, als Erënnerung un déi fréier Miedernacher jiddesch Communautéit déi integral ënner der Naziherrschaft ëmbruecht gouf.
An der Lëtzebuerger Ekonomie a besonnesch an der Geschäftswelt hate jiddesch Familljen eng wichteg Roll, wéi z. B. d'Famillje Bonn, Cahen, Finkelstein, Hertz, Levy, Rosenstiel, Sternberg asw.
Den 10. Juli 1998 gouf mat engem Gesetz d'Konventioun vum Staat mat dem Culte Israélite du Luxembourg unerkannt.
21. Joerhonnert
De 25. Januar 2013 huet den däitsche Kënschtler Gunter Demnig zu Ettelbréck an der Foussgängerzon eng "Stolperschwelle" geluecht fir de jiddeschen Affer vum Natinalsozialismus ze gedenken. Den 22. Oktober 2013 sinn zu Esch-Uelzecht 14 eenzel "Stolpersteine" verluecht ginn, an de Joren dono och zu Déifferdeng, Suessem, Munneref, Réimech, Gréiwemaacher, Helperknapp an Iechternach.
Den 9. Juni 2015 huet d'Chamber eestëmmeg eng Resolutioun ugeholl, an där se sech bei der jiddescher Communautéit fir d'Verhale vun Deeler vun de Lëtzebuerger Verwaltunge virun a wärend dem Zweete Weltkrich entschëllegt huet. Dës Resolutioun huet sech op d'Conclusioune vum Rapport La 'question juive' au Luxembourg (1933-1941): L'Etat luxembourgeois face aux persécutions antisémites nazies vum Vincent Artuso baséiert. Och d'Regierung huet sech deenen Entschëllegungen ugeschloss.
De 17. Juni 2018 gouf eng Erënnerungsstatu um Boulevard Roosevelt bei der Staatskantinn - der Plaz wou déi éischt Synagog vu Lëtzebuerg stoung - fir d'Affer vun der Shoah ageweit. D'Monument staamt vum franséisch-israeelesche Sculpteur Shelomo Selinger. Um Sockel vum Konschtwierk ass op dräi Säiten en Text agemeesselt, op Hebräesch, op Franséisch an op Lëtzebuergesch: ''KADDISCH / Fir d'Judde vu / Lëtzebuerg déi vun / den Nazien ëmbruecht / goufen. 1940-1945''. De Staat an d'Stad hunn d'Käschte vun 325000 Euro fir dëst Monument iwwerholl. Dee selwechten Dag gouf op der Stater Gare eng Plack devoiléiert, déi un de 17. Juni 1943, de 75. Joresdag vum leschten Zuch, dee Judde vu Lëtzebuerg a KZer an Osteuropa bruecht huet, erënnert.
De 27. Januar 2021, um Joresdag vun der Befreiung vun KZ Auschwitz, huet d'Lëtzebuerger Regierung en Ofkommes mat der jiddescher Communautéit ënnerschriwwen, dat d'Entschiedegunge reegele soll fir d'Spoliatiounen, déi zwangsweis Enteegnunge vun de Judden duerch d'Nazie wärend der Besatzungszäit an de 40er Joren. D'Ofkommes gesäit d'Ausbezuele vun enger Millioun Euro un déi Iwwerliewend vun der Shoah vir. Doriwwer eraus kritt d'Fondation pour la Mémoire de la Shoah wärend 30 Joer e Subsid vun 120.000 Euro pro Joer fir hir Aarbecht vun der Erënnerung. De Staat huet och d'Klouschter op der Pafemillen kaaft fir do e Bildungs- a Commemoratiounszentrum anzeriichten. Zwou Milliounen Euro solle bis 2025 an déi wëssenschaftleche Fuerschung investéiert ginn. Och de Comité pour la mémoire de la Deuxième Guerre mondiale kritt fir 10 Joer 65.000 Euro am Joer zougesprach. , ,
D'Synagogen zu Lëtzebuerg
Och wann déi éischt Quellen, déi vu jiddesche Bierger zu Lëtzebuerg bis an d'13. Joerhonnert zeréckginn, sou huet et awer bis an d'19. Joerhonnert gedauert, ier an der Stad déi éischt Stater Synagog gebaut gouf an doduerch déi jiddesch Communautéit och ëffentlech siichtbar gouf. D'Aweiung vun dëser Synagog an der rue du Petit-Séminaire (haut rue de la Congrégation) an der Stad war am Joer 1823. Well dës éischt Synagoge ze kleng fir déi 154 jiddesch Stéit, wouvun der 87 an der Stad gewunnt hunn, gouf 1893 déi zweet Synagog zu Lëtzebuerg an der deemoleger rue Marie-Thérèse (haut Aldringer-Strooss) gebaut. Dës zweet Synagog gouf am Mee 1941 vun der Gestapo zougemaach, profanéiert an am Hierscht 1943 ofgerappt.
Zu Lëtzebuerg stinn haut zwou Synagogen, déi aktiv benotzt ginn, eng an der Stad Lëtzebuerg an eng zu Esch.
Zu Munneref an Ettelbréck stinn nach Gebaier vu Synagogen, déi haut net méi fir reliéis Zwecker benotzt ginn. Déi Ettelbrécker Synagog gouf 2018 vun der Gemeng iwwerholl, nodeems s'als klasséiert Monument unerkannt gouf. 2019 gouf d'A.s.b.l. Al Synagog Ettelbréck gegrënnt. Si këmmert sech ëm d'Synagog an hir Niewegebaier, souwéi hire pedagogeschen a kulturelle Gebrauch.
Zu Gréiwemaacher ass sou ee Gebai ëmgebaut ginn.
Jiddesch Kierfechter zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt et fënnef jiddesch Kierfechter, zwéin an der Stad a jee een zu Esch-Uelzecht, zu Gréiwemaacher an zu Ettelbréck.
Deen eelste vun de Juddekierfechter ass de Kierfecht Malakoff a Clausen a gouf 1817 vun der jiddescher Communautéit aus der Stad kaaft. Eng ronn honnert Griewer sinn op dësem Kierfecht. Si goufen an der Zäit tëscht 1820 bis ongeféier 1883/1884 ugeluecht. Well en ze kleng war, gouf de Kierfecht Belle-Vue am Joer 1883 um Lampertsbierg opgemaach. Dëse Kierfecht gëtt bis haut benotzt an ass dee gréisste vu ganz Lëtzebuerg.
Die Angst des Tormanns beim Elfmeter
Die Angst des Tormanns beim Elfmeter ass en däitsch-éisträichesche Film vum Wim Wenders aus dem Joer 1977 no engem Roman vum Peter Handke.
Ëm wat geet et am Film?
De Foussballgolkipp Josef Bloch gëtt wéinst engem Foul vum Terrain gesat. Duerno trëppelt hien duerch Wien wou hien dem Gloria begéint. Hie verbréngt d'Nuecht mam Gloria an ermuert hatt den anere Mueren. Duerno fiert hie bei seng Frëndin op d'Land a waart do op d'Police.
Juddentum zu Lëtzebuerg
Lëtzebuerger jiddesch Perséinlechkeeten
Zu de jiddesche Perséinlechkeete vu Lëtzebuerg gehéiere sécher d'Rabbiner vu Lëtzebuerg.
Donieft gehéieren awer och Perséinlechkeeten aus der Lëtzebuerger Gesellschaft, wéi de Léon Lippmann, de Gabriel Lippmann, den Alex Bonn, de Paul Cerf, den Edmond Israel, de Guy Aach, den Alain Meyer, de Laurent Moyse asw.
Um Spaweck
לוקסמבורג
Queyrières
Queyrières ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Avenue Jean-Pierre-Pescatore
D'Avenue Jean-Pierre Pescatore ass eng Strooss an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg. Se geet vun der Biederplaz a Richtung Norde fort, iwwer de Boulevard Royal an dann als Sakgaass bis bei de Säitenagank vun der Fondation Pescatore.
Am Ufank vun der Avenue, um Eck mat der Biedergaass, läit lénkerhand d'Badanstalt an nom Iwwerquiere vum Boulevard Royal, rietserhand d'Gebai vun der Banque centrale. Nërdlech vum Boulevard Prince-Henri deelt d'Avenue de Pescatore-Park; um Wupp ass e klenge Rond-point fir d'Kéier ze maachen.
Am rietsen Deel vum Park steet de Bam vum Prënz Jean, e bemierkenswäerte Käschtebam an d'Skulptur Le passe-muraille vum Jean-Bernard Métais. Um ëstleche Wupp geet d'Foussgängerbréck iwwer den Eecher Bierg bis bei de Lift mat deem een an de Pafendall fuere kann.
D'Strooss ass beim Schleefe vun der Festung um Terrain vun den Neipuert-Befestegungen ugeluecht ginn. Se krut 1877 hiren Numm als Undenken un de Geschäftsmann a Mäzen Jean-Pierre Pescatore deen der Stad Lëtzebuerg ë. a. eng hallef Millioun Frang vermaach hat, fir domat en Altersheem ze bauen, déi spéider „Fondation Pescatore“.
Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) huet d'Strooss „Pescatoreallee” geheescht.
Biereninsel
D'Biereninsel ass eng 178 grouss Insel an der Barentséi tëscht dem Nordkap a Spitzbergen. Se gehéiert zu Norwegen, an zesumme mat der Inselgrupp Spitzberge bilt se den Territorium Svalbard.
D'Insel gouf den 10. Juni 1596 vun den hollännesche Séifuerer Willem Barents a Jacob van Heemskerk entdeckt.
Nom Spitzbergenvertrag vun 1920, koum d'Insel ënner norwegesch Souveränitéit. Virdru war se Niemandsland.
William R. Forman (Astrophysiker)
De William R. Forman, gebuer am 20. Joerhonnert ass en amerikaneschen Astrophysiker an Auteur vun astrophyseschen Artikelen. Hien ass Copresident vum Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics zu Cambridge.
De Forman huet bis 1969 um Haverford College studéiert a gouf am Juni 1970 op der Harvard Universitéit mat Röntgenstralobservatioune beim Uhuru promovéiert. Duerno ass hie mat sengen Observatioune besonnesch bei Galaxien a Galaxiëkéip mat de Röntgensatellitten High Energy Astronomy Observatory 2 (Einstein Observatoire), ROSAT, XMM-Newton a Chandra weidergefuer. Vun 1991 bis 2006 huet hien déi wëssenschaftlech Organisatioun vu Chandra geleet.
1985 krut hie mat senger Fra Christine Jones den éischte Bruno-Rossi-Präis fir d'Entdeckung vu Beräicher mat waarme Gasen ëm hell elliptesch Galaxien. 1979 krute s'alle béid de  Bart J. Bok Prize vun der Harvard Universéit.
David Kraus
Den David Kraus, gebuer den 10. August 1982, ass e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Stiermer-Positioun. , ,
Den David Kraus huet seng Äishockeycarrière 1997 ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir Tornado Luxembourg, IHC Beaufort, an och fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp (1999–2000, 2001–02 an 2004–07) gespillt.
Eupener Gruef
Eupener Gruef ass am Héije Venn d'Bezeechnung fir zwéi Grief.
Deen een ass e klenge Gruef, deen d'Gileppe mat der Soor an hirem ieweschte Laf verbënnt. E gouf am 18. Joerhonnert ugeluecht, op Ufro vun den Eupener Gierwer a Wiewer, fir Produktiounsausfäll duerch Waassermanktem ze reduzéieren.
Den anere Gruef, och nach Maria-Theresie-Gruef genannt, gouf 1774 vun der Maria Theresia vun Éisträich uleeë gelooss, fir Grenzstreidereien tëscht dem Herzogtum Limburg an dem Herzogtum Jülich ze zëssen. De Gruef ass 3,8 km laang an e féiert schnouerriicht vun Norden no Süden duerch de Platte Venn. E läit op der Grenz tëscht dem Königlichen Torfmoor am Westen an dem Brackvenn, ëstlech dovun. De Gruef ass zimmlech verwuess an net liicht z'erkennen. Vun der N67 aus kann een iwwer en Holzstee dolaanscht goen.
Grand Prix de Denain 1975
Déi '''17. Editioun vum Grand Prix de Denain''' gouf den 1. Abrëll 1975 gefuer.
D'Course gouf vum Belsch Roger Loysch gewonnen.
Isola Bella (Film 1961)
Isola Bella ass en däitsche Film vum Hans Grimm aus dem Joer 1961.
Um Spaweck
Filmportal.de
Wandelstär
Ënner Wandelstäre versteet een an der Observatiounsastronomie déi Himmelskierper, déi hir Positioun a kuerzen Zäitraim visuell veränneren. Dozou zielen d'Planéiten, den Äerdmound, d'Sonn souwéi d'Asteroiden an d'Koméiten. Dës wandelnd Himmelskierper stinn am Géigesaz zu de Fixstären, déi um Stärenhimmel visuell ëmmer déi selwecht Positioun hunn.
De Begrëff vun de Wandelstären an hire Bezuch zu de Fixstäre war en zentralen Aspekt vun der viranticker an anticker Protoastronomie a -Kosmologie bis an d'Neizäit. Hie spillt nach am Kepler sengem astrologesche Wierk eng bedeitend Roll, genee sou wéi a sengem wëssenschaftleche Wierk, wéi z. B. d'Harmonice mundi. D'Berechnung vu Stäreplazen ass fir Wandelstäre vill méi schwéier wéi fir Fixstären (kuckt och Ephemeriden).
Den Ausdrock Fixstär ass an der Astronomie allgemeng normal (obwuel och schonn iwwerlieft, zanter d'Eegebeweegung vun de Stäre bekannt ass). Den Ausdrock Wandelstär notzt kee Fatz an der preziser Fachsprooch vun der Astronomie. Trotzdeem huet de Begrëff an der elementarer Astronomiedidaktik bis haut seng Plaz, well hie vill speziell Problemstellunge vun der theoreetescher Himmelsmechanik, der astronomesche Phenomeenologie, der astronomescher Zäitmiessung wéi och der numerescher Modelléierung oder der Konstruktioun vu Planetarien bildlech illustréiert. , ,
Beach Days am Kiischpelt
D'Beach Days am Kiischpelt, sinn ee sportlecht Evenement, dat all Joer den éischte Weekend am August ass. Op 4 Sandterraine gëtt zu Wëlwerwolz an der Gemeng Kiischpelt Beachvolleyball gespillt.
Geschicht
D'Jeunesse Kiischpelt organiséiert dësen Event zanter 2003, ugefaange mat ronn 30 Ekippen op 2 Sandterrainen, spillen do zanter 2010 méi wéi 105 Ekippen zu Wëlwerwolz op Terrainen direkt bei der Gare.
Programm
Samschdes spillen d'Ekippen am Duo mixte professionelle Beachvolleyball, sonndes sinn déi 4 Terrainen op fir Loisirs Spiller, an Ekippe mat all Kéier 4 Leit.