cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Piano
Säin Numm ass eng Ofkierzung vun der italieenescher Bezeechnung "pianoforte", den Numm vu sengem Virfahr aus dem 17. Joerhonnert. Et konnt een dat Instrument vu lues respektiv nuancéiert ("piano") bis haart ("forte") spillen. A munneche Länner heescht de Piano haut nach "pianoforte" (z. B. an Italien) oder "fortepiano" (z. B. "fortepian" a Polen).
D'Klaviatur vu moderne Pianoen huet an der Reegel 88 Tasten, 52 wäisser a 36 schwaarzer.
Den eenzege lëtzebuergesche Pianosfabrikant ass Pianos Elsen zu Colmer-Bierg.
Nieft enger Hellewull vu spezielle Modeller a Moosse gëtt et der zwéin, déi gewéinlech liicht z'ënnerscheede sinn:
Schemateschen Opbau vun engem Concertsfligel
1 Gosse Rumm 2 Viischten Deckel 3 Kapodaster 4 Dämpfer
Mechanissem vun engem riichte Piano
19. de Konterfänkert
Eisebunnsstreck Näerzeng-Rëmeleng
D' ass eng Eisebunnsstreck zu Lëtzebuerg. Se féiert vun Näerzeng op Rëmeleng.
D'Trass fir d' gëtt vun der Administration des chemins de fer verdeelt. D'CFL bedreift a geréiert d'Infrastruktur vun der Streck, déi am Besëtz vum Lëtzebuerger Staat ass.
Linn
D' ass eng Antenn vun der Eisebunnsstreck Beetebuerg-Esch a gëtt als Linn 6c bezeechent; am kommerzielle Passagéierverkéier ass se an der Linn 60 integréiert. Si ass 5,9 km laang an op der ganzer Streck eegleiseg. D'Vitesse op der Streck ass op 75 km/h limitéiert.
Canton d'Évaux-les-Bains
Den Haaptuert ass Évaux-les-Bains.
Zagreb
Zagreb ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vu Kroatien.
Eisebunnsstreck Näerzeng-Rëmeleng
Geschicht vun der Streck
Duerch en Arrêté royal grand-ducal vum 20. Juni 1859 krut de Wëllem Lëtzebuerg d'Konzessioun fir vu Beetebuerg aus en Uschloss an d'Minettsgéigend ze bauen, an zwar iwwer Näerzeng op Esch, mat engem Gleis vun Näerzeng aus op d'franséisch Grenz zu Rëmeleng. D'Streck gouf 1860 a Betrib geholl. Se gouf tëscht 1960 an 1961 elektrifizéiert.
Dat Stéck vun der Rëmelenger Gare bis op Grenzgare gouf 1996 definitiv zougemaach, den Uschloss a Frankräich ass scho méi laang net méi befuer ginn. Domat ass aus der haiteger Gare eng Kappgare ginn, an d'Barrière an der Entrée vu Rëmeleng konnt och suppriméiert ginn. Op där Plaz ass haut e Kreesverkéier.
Als Iwwerreschter kann een nach déi al Gare op der Grenz zu Rëmeleng gesinn, an eng Partie vun der ofgerappter Streck op Ëtteng.
Vu Rëmeleng aus ass och eng Streck Richtung Téiteng gaangen, laanscht de Perchesbierg bis op den Hesselbierg. Haut ass op enger Partie vun där Streck en Trëppelpad, an et kann een nach Iwwerreschter vun de Verluedequaie gesinn.
Bedeitung fir de Giddertransport
Vun Téiteng aus geet och nach e Gleis a Richtung Laangegronn fir d'Firma Intermoselle ze bedéngen. Deen Deel gouf 1980 elektrifizéiert.
Op där Streck ass och den Tunnel Huttbierg vun 80 Meter Längt, deen 1884 fäerdeg gouf.
Zukunft vun der Streck
Am Mee/Juni 2010 gouf bekannt, datt iwwerluecht gëtt, fir kee Persounentransport méi op der Streck unzebidden. Virun allem d'Feele vun Direktverbindungen an d'Stad an d'Konkurrenz vum Bus hunn d'Streck vill vun hirer Attraktivitéit kascht.
Etüde vum Ministère des Transports hu festgestallt, datt duerchschnëttlech nëmme 75 Leit den Dag de Service benotzen, wat 6 Leit pro Zuch sinn. D'Spuerpotential gëtt dobäi op 1,3 Milliounen Euro d'Joer geschat.
D'Gemenge laanscht Streck fäerte se géifen un Attraktivitéit ze verléieren. Pläng fir e Park and Ride zu Téiteng wieren domat geneesou a Gefor, wéi d'Abanne vun der Linn an de sougenannte Südtram.
Vich
Vich ass eng Gemeng am Distrikt Nyon am Schwäizer Kanton Vaud.
Jules Salentiny (Jurist)
De Jules Salentiny, gebuer den 3. Abrëll 1894 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 19. Juni 1962, war e lëtzebuergesche Jurist a Magistrat
Hie staamt aus enger Juristefamill vun Ettelbréck. Säi Grousspapp Charles Jean Pierre Salentiny war Deputéierten an Affekot zu Dikrech, a säi Papp, war de Jules Salentiny, Direkter vun der Forstverwaltung. No senger Première am Kolléisch huet hien Droit op de Cours supérieurs studéiert.
Adrian Sutil
Den Adrian Sutil gebuer den 11. Januar 1983 zu Gräfeling an Däitschland, ass e Formel 1 Pilot.
2007 war hie Pilot bei der Ecurie Spyker-Ferrari, zanter 2008 ass hie bei Force India F1.
Jules Salentiny (Jurist)
Seng Affekote-Vereedegung war den 10. Januar 1919. Zwee Joer drop huet hien den Notariatsexame gemaach. Duerno huet hien an der Magistratur Carrière gemaach. An de Joren nom Zweete Weltkrich hat hien iwwer Kollaborateuren a Krichsverbriecher ze riichten. De 14. Oktober 1953 gouf hie President vum Ieweschte Geriichtshaff.
1983
D'Joer 1983 huet op engem Samschdeg ugefaangen.
Kierch Schuller
Se steet an der rue de l'Église, dem CR103, net wäit vun der Kräizung mat der.
Den 29. September 2021 gouf s'als nationaalt Monument klasséiert.
Jules Salentiny (Jurist)
De Jules Salentiny war net bestuet an hat och keng Nokommen, sou datt hie per Testament säi Verméige gréisstendeels der Stad Lëtzebuerg vermaacht hat. Als Undenken un hie gouf um Zens eng Strooss no him genannt: de Boulevard Jules Salentiny (L-2511).
Kierch Schuller
Zur fréierer Par Schuller gehéiert ausser der Parkierch vu Schuller och nach d'Filialkierch vu Sprénkeng.
Geschicht
D'Kierch vu Schuller ass tëscht 1883 an 1885 gebaut ginn.
D'Kierchefënstere si vum Jean Zanter, dem Jong vum Gustave Zanter.
Bastioun Louis
D'Bastioun Louis (virdrun Cavalier del Prevosto; an och Bastioun Piémont) ass ee Festungswierk vun der Festung Lëtzebuerg. Se läit beim haitege Boulevard Roosevelt, op der Héicht wou d'Passerelle op den Helleg-Geescht-Plateau stéisst. D'Stëtzmauere mat de Contreforts vun der Bastioun existéieren nach, ma de Parapet gouf ofgedroen, an am fréiere Bastiounshaff stinn haut op 4 Parzellen Haiser.
D'Bastioun ass nom franséische Kinnek Louis XIV genannt, och wann éischt Pläng hir den Numm vum François Michel Le Tellier de Louvois ginn, dee vu 1662 bis 1691 franséische Krichsminister war, an a groussem Mooss um Ausbroch vum Krich géint d'Habsburger bedeelegt war. Et schéngt awer, wéi wann ënner dem Androck vun der Stad an dem Gefalen, dat de Kinnek un der Stad a sengen Awunner fonnt huet, d'Decisioun geholl gi wier, hir net den Numm vum Haaptresponsabele fir de mäerderesche Bombardement vu Chrëschtdag 1683 ze ginn, fir d'Populatioun net rosen ze maachen.
Baugeschicht
1346-1347 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, déi de befestegte Beréng vun der Stad Lëtzebuerg erweidere sollten. Déi nei Quartiere virun der éischter Ëmwallung sollten duerch eng zweet Mauer mat hallefronnen Tierm geschützt ginn. Op der Südsäit gouf déi Mauer op de Fiels iwwer dem Péitruss-Dall gesat, ongeféier do wou haut de Boulevard Roosevelt leeft. Texter beleeën, datt déi Mauer och e Wiergank an e Gruef hat. Dës Mauer bestoung aus 19 Tierm, déi um Deventer Plang vu 1581 verzeechent sinn, vun der Porte Saint Jost bis bei d'Helleg-Geescht Bastioun. 5 vun dësen Tierm stoungen am Beräich vun der haiteger Bastioun Louis. Tëscht deenen zwéi westlechsten Tierm, ongeféier do wou haut d'Terres-Rouges-Gebai ass, kéint eng Poterne bestanen hunn, vun där aus een Trapen oder e klenge Pad an de Gronn konnt erof goen.
Wat d'Fransousen ugefaangen haten, maachen d'Habsburger ënner dem Karel I. vu Spuenien fäerdeg.
1638 – 1644 kënnt et ënner dem gebiertege Pafendaller, Generol, Baron a Gouverneur vun der Stad, Jean Beck, zum Bau vu Bastiounen op der ganzer Säit. Op der Héicht vun der haiteger Bastioun Louis entsteet eng éischt Bastioun, déi ronn 9 Meter méi kuerz ass, awer schonn déi selwecht Form huet, eng klassesch Bastiounsform mat 5 Ecker, a wéi en Dar an den Dall erausstécht. Déi Bastioun kritt den Numm „Piémont“. Si huet eng Mauerdéckt vun 2,5 m a steet um Fiels. Wärend Gruewungen 1995, déi duerch de Bau vun engem neie Gebai op der Plaz néideg goufen, konnten op de Reschter vun de Facen Aschléi vu Kanounekugele vun der Belagerung 1683 – 1684 festgestallt ginn.
Dee Moment hunn 3 Bauperioden niefteneen existéiert: déi mëttelalterlech Mauer bestoung, grad sou wéi d'Kazen an déi nei Bastiounen.
Léiffrächen
D'Léiffrächen, och Notre-Dame des Mineurs, ass eng Muttergottes-Pilgerplaz zu Keel, um Bromeschbierg, nieft dem Monument national des mineurs. D'Pastoralregioun Süden pilgert de Sonndeg nom 15. September vun der Keeler Kierch aus dohin.
Riets iwwer der Grott steet eng al Buch, déi zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gehéiert.
Bastioun Louis
Baugeschicht
No der Prise vun der Stad 1684 duerch dem Louis XIV. seng Truppen, déi vum Vauban gefouert gi waren, gouf och deen Deel vun der Festung remodeléiert. Déi al Bastioun Piémont, déi wärend der Belagerung gelidden hat, gouf bis op wéineg Reschter ofgedroen. Och d'Kaz an déi mëttelalterlech Mauer si verschwonnen. Déi nei Bastioun hat de selwechte Grondrëss wéi déi al, ma gouf ronn 9 Meter virun der aler Bastioun gebaut. Si war 14 Meter héich mat enger Mauerdéckt vun 2,5 Meter bei de Facen a Flanken, an 3 Meter bei de Contreforten. Ënner dem Vauban gouf och den Helleg-Geescht-Plateau zu enger Zitadell ausgebaut, déi och zur Stadsäit befestegt war, an duerch d'Aushiewe vun engem Gruef an de Bau vu Kasären zu enger „Stad an der Stad“ gouf. De Gruef an de Ravelin vun där Zitadell waren am Réck vun der Bastioun Louis. Ënner éisträicher Besatzung gouf 1745 eng Fausse-Braie tëscht de Bastioune Louis a Beck ugeluecht an de Fiels ënner der Bastioun gouf mat Kasematte versinn. Am Bastiounshaff vun der Bastioun Louis gouf doriwwer eraus e Fortifikatiounsmagaséng fir Bauholz ugeluecht. 1844 gouf vun der preisescher Garnisoun notéiert, datt am Bastiounshaff e Fortifikatiounsbauhof mat enger Wierkplaz ass.
Léiffrächen
De Wee op d'Léiffräche féiert laanscht siwe Statiounen, déi de Leidenswee vun der Maria duerstellen.
Bastioun Louis
Weidert Benotzen
Et ass wärend der Preparatioun vum Schleefe vun der Festung Lëtzebuerg 1867 relativ séier kloer, datt d'Bastioun Louis aus Grënn vun der Statik net konnt geschleeft ginn. Si hält e gudden Deel vum Helleg-Geescht-Plateau. Dowéinst huet d'Gemeng decidéiert, 4 Bauparzellen op hir ze schafen. D'Keefer kruten awer als Oplo, d'Mauer missen a Stand ze halen, de Parapet missen ofzerappen, an en Trottoir missen unzeleeën. An der Suite goufen eng Rei Wunnhaiser hei gebaut, déi deels och nach haut existéieren.
Canton de Parthenay
De Canton de Parthenay ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Parthenay, am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.
Léiffrächen
Den 21. Juni 2017 gouf se, zesumme mam Monument national des mineurs, op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter als nationaalt Monument agedroen.
Bastioun Louis
Landesbank Baden-Württemberg
Beim Bau vum neie Gebai goufen extensiv Gruewunge gemaach, bei deenen Iwwerreschter vun der Bastioun Piémont fonnt goufen, déi awer am Laf vun de Konstruktiounsaarbechten zerstéiert goufen. D'Stëtzmauere vun der Bastioun Louis goufen och fräigeluecht, soudatt d'Archeologe souguer d'Contreforte vun der Bastioun konnte gesinn. Déi Contreforten, genee wéi d'Kanounepaarten, goufen an de Bau mat ageschafft.
Léiffrächen
Wéi et dozou koum
An enger Keeler Chronik vun 1872 vum deemolege Paschtouer Jean-Pierre Toussaint gëtt erzielt, datt am Joer 1753 den Aarbechter Peping beim Schneide vun Ënnergehëlz um Keeler Bierg eng hëlze Statu vun der Muttergottes an den Äscht vun engem Bam fonnt hätt. Doropshin huet hien zesumme mat sengem Jong eng kleng Nisch an e Fiels gehaen, fir d'Statu dranzestellen. Geschwënn hunn d'Leit ugefaangen, dohin ze pilgeren.
Bastioun Louis
Landesbank Baden-Württemberg
An den ënnerierdesche Gäng sinn haut Informatiounstableauen déi d'Visiteuren op d'Geschicht vun der Bastioun hiweisen. De Beräich gehéiert der Landesbank Baden-Württemberg, déi do Gäscht empfänkt an e Wäikeller ënnerhält. D'Selektioun geet iwwer Margaux a Pomerol aus dem Bordeaux eriwwer an d'Bourgogne mat Wäiner vun Nuits-Saint-Georges an d'Côtes de Provence mat Wäiner vu Châteauneuf-du-Pape. Op den Nischen an deenen d'Wäiner zortéiert sinn, sinn, wou et nëmme méiglech war, d'Deckele vun de Wäikëschte mat den Nimm dropeschrauft.
Léiffrächen
Wéi et dozou koum
Am Joer 1876 gouf méi eng stabil Kapellche fir d'Muttergottesstatu gebaut, déi bessere Schutz virum Wieder gebueden huet.
Bastioun Louis
Landesbank Baden-Württemberg
Dat Ganzt ass ee Gemësch aus Al an Nei: Béton-armé Entlaaschtungsbéi, eng Alumiumstrap a stolen Trägeren déi de Raum vum Safe droe kontrastéiere mat den ale Stëtzmaueren aus der Zäit vum Vauban.
Léiffrächen
Wéi et dozou koum
Den 19. Mee 1901 ass d'Statu mat hirem Daach driwwer verbrannt. Eng Statu vun der Tréischterin aus Terracotta déi zu Tréier gemaach gouf, koum an d'Plaz, mä si huet d'Wieder net verdroen. Sou gouf se 1915 mat enger stengen ersat. An den 1930er Jore gouf de Wee dohi méi breet gemaach, Reliefbiller goufen nieft d'Statu opgestallt an e klenge Park ronderëm ugeluecht. 1936 ass d'Grott entstanen, déi engem Grouwenagank gläicht, sou wéi se haut nach besteet. 1937 gouf d'stenge Statu nees duerch eng aus Eechenholz ersat.
Bastioun Louis
Terres-Rouges Gebai
D'Terres-Rouges-Gebai gouf 1872 als Wunnhaus gebaut. Zanter 2012 ass do de Kulturministère dran.
Léiffrächen
Wéi et dozou koum
De 26. Juli 1953 war d'200-Joerfeier vun der Léiffrächen. De Bëschof Joseph Philippe huet bei där Geleeënheet der Léiffrächen eng gëlle Kroun opgesat an hir den Titel "Notre Dame des Mineurs" ginn. Domat haten d'Biergleit eng zweet Patréinesch. De selwechten Dag gouf och de Grondstee vum Monument national des mineurs geluecht.
Wullmais
D'Wullmais (Arvicolinae) sinn eng Ënnerfamill aus der Famill vun de Cricetidae.
Bastioun Louis
Residenz vum britteschen Ambassadeur
De François-Émile Majerus hat am Januar 1869 eng Bauplaz um Boulevard F. D. Roosevelt (deemools Boulevard du Viaduc) kaaft, wou hie sech en herrschaftlecht Haus baue gelooss huet, an deem hie bis zu sengem Doud gewunnt huet. Hautdesdaags ass an deem Haus d'Residenz vum britteschen Ambassadeur.
Léiffrächen
"Muttergottes-Erscheinunge" vun 1947
E Schwäizer Geschäftsmann, deen de 24. November opgedaucht ass, huet sech doduerch ervirgedoen datt en de Wonsch nom Bau vun enger Kapell, deen d'Muttergottes iwwer d'Kanner angeblech vermëttelt hat, ënnerstëtzt huet. Am Dezember 1947 kuerz viru Chrëschtdag huet e bannent vun e puer Deeg mat groussem Asaz vu Personal a Geldmëttelen eng Kapell op enger Plaz zirka 80 m ëstlech vun der Léiffrächen opriichte gelooss. En hat och wëlles a kuerzer Zäit en Hotel an der Uertschaft bauen ze loossen.
10. Oktober
Den '''10. Oktober''' ass den 283. Dag (284. am Schaltjoer) vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Canton de Molières
De Canton de Molières  ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montauban, am Departement Tarn-et-Garonne an der Regioun Occitanie.
Sheffield United FC
Sheffield United FC (Spëtznumm The Blades) ass en englesche Foussballveräin zu Sheffield am Süd Yorkshire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 am Football League Championship, der zweethéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Bramall Lane Stadion.
Libreville
Libreville ass d'Haaptstad vum Gabun.
Sheffield United FC
De Veräin gouf 1889 gegrënnt. Déi gréisst Erfolleger leie scho méi laang zeréck. Si hunn 1898 den englesche Foussballchampionnat gewonnen, an den FA Cup an de Joren 1899, 1902, 1915 an 1925.
Um Spaweck
Offiziell Websäit vu Sheffield United FC
Canton de Monclar-de-Quercy
De Canton de Monclar-de-Quercy  ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montauban, am Departement Tarn-et-Garonne an der Regioun Occitanie.
La Défense - Grande Arche (Paräisser Metro)
Dës Statioun däerf net verwiesselt gi mat der Gare vum RER La Défense - Grande Arche, déi an der Tarifzon 3 ass, woubäi d'Metrosstatioun nach zur Zon 2 gehéiert.
Canton de Felletin
De Canton de Felletin ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Aubusson, am Departement Creuse an der Regioun Nei-Aquitaine.
Den Haaptuert ass Felletin.
Bloder
Eng Bloder, de medezineschen Ausdrock ass Bulla, ass ee mat Flëssegkeet gefëllten Huelraum, deen iwwer den normalen Hautniveau erausgeet.
Eng Bloder entsteet, wann Hautschichte sech splécken.
Normalspuer
Als Normalspuer oder Reegelspuer gëtt bei den Eisebunnen eng Spuerwäit vu 1.435 mm (4' 8,5") bezeechent.
Bloder
疹
Normalspuer
Déi Spuerwäit ass a West- a Mëtteleuropa, an an Nordamerika déi Spuer déi am meeschte gebraucht gëtt. Et gëtt se awer och nach an Nordafrika am Noen Osten, Australien, China, a bei den Héichvitessstrecken a Japan.
Altdorf
Altdorf ass den Numm vu verschiddenen Uertschaften:
Normalspuer
Kuckt och
Schmuelspuer, Kappspuer, Breetspuer.
Altdorf
An der Schwäiz:
An Däitschland:
A Frankräich:
Oinochoe
Eng Oinochoe och: Oenochoe (gr. Οινοχόη, oinokhóê; vu gr. oĩnos = Wäin, khéô = schëdden) ass en äerdene Krou mat enger Hänk an enger gepëtzter Zull, deen am ale Griicheland benotzt gouf, fir de Wäin aus engem sougenannte Krater, an deem e mat Waasser vermëscht gi war, ze schäffen, fir en ze zerwéieren.
Tom Boonen
Den Tom Boonen, gebuer de 15. Oktober 1980 zu Mol an der Belsch, ass e belsche Vëlosprofi. Hie fiert fir déi belsch Vëlosekipp.
2005 huet hien d'Stroosseweltmeeschterschaft gewonnen.
Canton de Beauvoir-sur-Niort
De Canton de Beauvoir-sur-Niort ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Niort, am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.
Hydra
D'Wuert Hydra bedeit:
Canton d'Aiguilles
De Canton d'Aiguilles war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Briançon, am Departement Hautes-Alpes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Chrysaor
De Chrysaor (gr. Χρυσάωρ, "Goldschwert") war an der griichescher Mythologie de Jong vum Poseidon an de Medusa, deen zesumme mam Pegasos, engem Päerd mat Flilleken, aus dem Medusa sengem Schouss ervirkomm ass wéi de Perseus se ëmbruecht huet. En huet d'Okeanid Kallirhoë bestuet, déi em de Geryoneus, en Ongeheier mat dräi Käpp (enger anerer Versioun no mat dräi Kierper) gebuer huet. De Geryneus sollt spéider an den Aventurë vum Herakles eng Roll spillen. Och d'Echidna soll eng Duechter vum Chrysaor gewiescht sinn.
Algriichescht Aulegeschier
Déi algriichesch Aulebäcker haten eng grouss Auswiel vun Dëppen, Kréi, Schuelen an anert Aulegeschir.
Canton de Péronnas
De  ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bourg-en-Bresse, am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Mam Dekret vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton ofgeschaaft.
Voer (Meuse)
D'Voer ass eng Baach an der belscher Provënz Limburg an an Holland.
Si huet hir Quell ronn e Kilometer virun der Uertschaft Sint-Pieters-Voeren (Fourons-Saint-Pierre) op enger Héicht vun 180 m iwwer dem Mier (ING Belsch). Si leeft vun der Quell aus no Norden, fir no Sint-Pieters ënner der Eisebunnslinn N° 24 (Tongeren - Aachen) erduercht ze goen.
E bësselche méi wäit no 'sGravenvoeren leeft vu lénks Le Biék dran. Bei Mesch leeft se dann an Holland fir no 3,5 Kilometer bei Hoog Caestert (Eijsden) op enger Héicht vun 49 Meter an d'Meuse ze lafen.
D'Voer huet eng Totallängt vun 12.350 Meter.
An Holland
Zu Eijsden gouf et fréier 5 Millen um Laf vun der Voer:
Jan van Eyck
De Jan van Eyck (oder Johannes de Eyck), gebuer ëm 1385 zu Maaseik, gestuerwen den 9. Juli 1441 zu Bruges, war e flämesche Moler, deen zu deene gréisste Moler vum Spéitmëttelalter gezielt gëtt.
Nom Doud vum Johann III. vu Bayern, wou hien Haffmoler war, ass de van Eyck an der selwechter Funktioun bei de Philippe de Gudden an den Déngscht getrueden, deem säin Haff zu Lille war. Nieft senger Haaptaarbecht als Moler war hien och Dekorateur, a Moler vu Schëlter, Fändelen a Statuen, an huet als geschéckten Diplomat déi eng oder aner Geheimmissioun fir de Philipp gemaach.
Seng Biller
Wann de van Eyck d'Uelegmolerei och net erfonnt huet, sou huet hien des Technik dach perfektionéiert.
Andermatt
Andermatt ass eng Gemeng am Schwäizer Kanton Uri.
Teti I.
De Pharao Teti I. (och Atoti oder Athothis I.) war vun 3000 bis 2998 v. Chr. en alegyptesche Kinnek aus der Fréidynastescher Zäit (1. Dynastie), och Thinitenzäit genannt.
Den Teti koum als Bouf vum Pharao Hor Aha op d'Welt. Nofollger ass säi Bouf Djer.
Seng Existenz ass bekannt duerch de Kinneks-Papyrus vun Turin.
Dem Kinnek Teti säi Graf konnt bis ewell net lokaliséiert ginn.
Wuelmereng
Volmerange-les-Mines (Wuelmereng op Lëtzebuergesch) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng an der Regioun Grand Est am Departement Moselle.
Urspronk vum Numm
Den Numm vu Wuelmereng däerft vun engem gallo-réimeschen Här mam Numm Volcmarus kommen. De Suffix "eng" deit de Besëtz un. Fir d'éischt gouf d'Uertschaft am Joer 980 als Valembregam villam in pago Moslenci ernimmt, wat och d'Interpretatiounen opkomme gelooss huet, et kéim entweeder vun engem Walah(ber) oder et wier den Zesummeschloss vum laténgesche Wuert "Vallum" fir Dall an dem keltesche Wuert "Briga" fir Festung.
Dono fënnt een et nach als Garmerange, Warmerange a Woilmeringen, ier et da joerhonnertelaang ënner dem Numm Volmerange-lès-Oeutrange bekannt war. 1920 kritt d'Duerf den offiziellen Numm Volmerange-les-Mines.
Mëttelalter bis Neizäit
D'Duerf huet dem Klouschter Saint-Denis vu Paräis gehéiert, bis datt et 1531 un de Bernhard vun Eltz, Här vun Ëtteng verkaaft gouf. Duerch den Traité vun de Pyrenäen 1659 goung dat lëtzebuergescht Lehen u Frankräich, d'Famill Eltz blouf awer weider lokalen Här, bis datt duerch Bestietnes 1749 d'Famill Hunolstein iwwerholl huet. Mat der franséischer Revolutioun 1789 goung d'Feudalherrschaft op en Enn. Duerch den Traité vu Frankfurt vun 1871 huet d'Duerf op eemol als Deel vun Elsass-Loutrengen zum Däitsche Räich gehéiert, bis datt et mam Traité vu Versailles 1918 nees zeréck u Frankräich goung.
Wirtschaftsentwécklung
Hautdesdaags bestëmmt virun allem de Klenghandel d'Ekonomie vu Wuelmereng, nieft der Gesellschaft Poeckes vun Téiteng, déi hir Steekaul op Wuelmerenger Gebitt huet.
Kuckeswäertes
En Ëmwee wäert ass fir Frënn vum Schéisssport den Eurostand vu Wuelmereng, wou een op 10, 25, 50, 100 an 200 m schéisse kann, a wou et och eng mobil Scheif op 50 m gëtt.
Gossemaark
D'Gossemaarke si Maarken op der belsch-lëtzebuergescher a belsch-hollännescher Grenz.
Kithara
D'Kithara ass virun allem vu professionelle Museker gespillt ginn, meeschtens bei feierleche Geleeënheeten, a besonnesch am Kult zu Éiere vum Apollo. Trotzdeem datt se sech gläichen, sinn d'Leier an d'Kithara zwee verschidden Instrumenter. D'Leier war meeschtens méi kleng.
Gossemaark
Dës Maarke sinn ongeféier 1,6 Meter héich, se hunn eng aachteckeg Basis am Buedem, si konesch, lafen no uewe méi oder wéineger spatz aus, an uewendrop steet eng Bëmmelchen déi och no uewe spatz ass. Se weie ronn 400 kg.
Beauvoir-sur-Niort
Beauvoir-sur-Niort ass eng franséisch Gemeng am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.
Gossemaark
Op der belsch-lëtzebuergescher Grenz gëtt d'Positioun vun de Maarken an engem Arrêté vum Regierungsrot vum 23. Januar 1844 festgehalen. D'Maarke sinn nummeréiert vun LB001 am Dräilännereck bei Rodange bis LB286 op der Schmëdd am Norde vun Huldang. Kuriéiserweis gëtt et d'Maark LB001 zweemol. Déi eng steet op Lëtzebuerger Buedem an déi zweet op belschem Buedem, ongeféier 20 Meter vuneneen an duerch d'Kuer getrennt.
D'Maarke waren ursprénglech net ugestrach, mä schwaarz. Eng Rëtsch vun hinne ginn awer op privater Basis restauréiert an ugestrach. Sou huet de pensionéierte belsche Banquier Philippe Maldague schonn iwwer honnert Maarken dekoréiert andeems hien d'Nummer vun der Maark, d'Wopen an d'Bëmmelche faarweg usträicht. Aner Maarke goufen z. B. vum Fierschter vu Kënzeg an Zesummenaarbecht mat Studenten an d'Rei gesat.
Vun der Schmëdd un, bis erof an den Dräilännereck bei Léiler, sinn d'Maarken am Hasteen a vu 75 bis 52 nummeréiert. Op der topographescher Kaart huet d'Maark N° 75 den Numm LB 75, an déi aner si mat LBN agedroen.
Datt déi Grenzmaarken am Hastee sinn, kënnt dohier, well do virun 1918 eng Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland, bestanen huet.
Canton de Briançon-Nord
De Canton de Briançon-Nord war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Briançon, am Departement Hautes-Alpes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Anthony Davidson
2002 war hie Pilot bei der Ecurie Minardi-Asiatech, 2005 bei der Ecurie BAR-Honda an zanter 2007 bei Super Aguri-Honda.
Tunnel vu Voeren
Den Tunnel vu Voeren (Tunnel de Veurs) ass en Eisebunnstunnel op der belscher Linn 24 (Tongeren - Aachen) vun der SNCB um P.K. 29,210. (Kapp Tongeren)
Den Tunnel deen an der Provënz Limburg läit, ass am Fong geholl en duebelen Tunnel well en aus zwéi getrennte Réier besteet. E geet ënner engem Bëschmassiv dem Veursbos an der Nationalstrooss N648 erduercht.
E gouf de 15. Dezember 1917 a Betrib geholl, an ass 2.072 Meter laang.
Kalebierg
De Kalebierg läit deelweis am Naturpark Haard.
All Joer ass um Wutz vum Kalebierg (beim Waasserreservoir) dat traditionellt Buergbrennen.
Esplanade de la Défense (Paräisser Metro)
D'Statioun ass den 1. Abrëll 1992 bei der Verlängerung vum Pont de Neuilly an der La Défense opgaangen.
Fotoapparaten, déi e Réidateformat ënnerstëtzen
Digital Fotoapparaten, déi an dëser Lëscht opgefouert sinn, huelen op d'mannst an engem Réidateformat Fotoen op.
La revanche
La Revanche ass eng lëtzebuergesche Filmcomedie vum Andy Bausch, déi den 1. Oktober 2004 erauskoum. E gëllt als déi indirekt Fortsetzung vum Film Le Club des Chômeurs (2002).
Ëm wat geet et am Film?
Lëtzebuerg, e klengt Land am Häerz vun Europa, ass bekannt fir de soziale Fridden a besonnesch fir seng Finanzplaz. Mä dëst multikulturelt Land, an deem déi auslännesch Populatioun e grousse Prozentsaz ausmécht, ass weeder fir seng Foussballsekippen, nach fir seng Chômeure bekannt.
Firwat net d'Chômeuren huelen, si als Geschäftsleit verkleeden an hinnen en internationale Foussballsclub grënne loossen, deen ee Succès nom anere feiert?
Filmproduktioun
De Film sollt nom groussen Erfolleg vu Le Club des Chômeurs eng indirekt Fortsetzung vun dësem sinn. Den Haaptpersonnage Jérôme "Geronimo" Klein an e puer aner Personnage sinn zwar nach déi selwechte, mee de Kontext ass en aneren. Esou war de Jérôme Klein am éischte Film ee celibataire Chômeur ouni Suen an an der Revanche spillt hien e bestuete Beamten dee bei der ADEM schafft.
De Film gouf tëscht dem 20. Mäerz an dem 15. Abrëll 2004 zu Lëtzebuerg gedréint. De Budget loung bei ronn 1,2 Milliounen Euro.
D'Avant-Première war den 29. September 2002 am Utopolis mat enger Releaseparty am Hollerecher Atelier, éier de Film dunn den 1. Oktober am reguläre Kino ugelaf ass.
E gouf am Ganze vu 14.616 Leit gesinn.
Wat sot d'Press?
An der Press sinn d'Kriticken op de Film ganz ënnerschiddlech ausgefall:
"La Revanche ist gegenüber dem Vorgänger ein Qualitätssprung. [...] Neben dem Beziehungsdrama Jérôme-Tessie (van Werveke ist ein hervorragend tragischer Jérôme, Ley ausgezeichnet als Frau, die mal so viel vor hatte) ist es diese „andere Seite' der hiesigen Multikultur, die La Revanche thematisieren will. Das gelingt vor allem über viele witzige Dialogszenen, Situationskomik und gelegentlichen Klamauk. Auf diese Weise gelingt auch meistens der Brückenschlag zwischen den drei Erzähl-Universen Fußballprojekt, Cabaret-Problematik und dem erotischen Karneval der Kulturen in Tessies Sprachenschule. Denn so visuell einfallsreich und detailversessen Auch Bausch auch in seinem neuen Film in nur 22 Drehtagen wieder einmal vorging, so überladen ist das Szenario."
"Well den Andy Bausch beim „Club des Chômeurs“ Xenophobie virgeworf krut, mécht en elo bei „La revanche“ op Multikulti. Dat mécht nach kee gudde Film draus. [...] E konfuse Szenario, eng Hällewull vu Personnagen, déi d'Story iwwerlueden, an zimlech vill Längte suergen dofir, dass een de Film emol net als kleng Komedie ka genéissen. Dat eenzegt, wat gutt eriwwer kënnt, ass d'Filmmusek vum Serge Tonnar, an déi eng oder aner schauspilleresch Leeschtung, wéi déi vum Änder Jung oder vum Sascha Ley. Si wierken awer scho bal deplacéiert an engem Film, dee wéi e verlängerten „La Luxembourgeoise“-Spot dohier kënnt."
Harare
Harare, dat fréiert Salisbury, ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vu Simbabwe.
Flouernumm
De Flouernumm, ass en Toponym. E bezeechent en iwwerliwwerten Numm vun engem Dällchen, enger Supp, enger Kopp, oder wéi den Numm et seet, vun enger Plaz um Flouer.
Am Kadasterwiesen zu Lëtzebuerg sinn dacks däitsch Flouernimm ze fannen. Dat ass dorop zeréckzeféieren, well däitschsproocheg (hessesch) Beamten, am 19. Joerhonnert, déi mat munneche Lauter, wéi den éi oder ë net eens gi sinn, an déi lëtzebuergesch Nimm no hirem Ouer opgeschriwwen hunn (z. B. "Marktbusch" fir Maartbësch).
Eréischt um Enn vum 20. Joerhonnert goufen dës Nimm op den topographesche Kaarten op Lëtzebuergesch an an déi haiteg Schreifweis gesat.
Dëst ass de Grond dofir, datt ee bis haut sëllege Schreifweise fir déi selwecht Plaz doruechter fënnt, wat duerchaus zu Duerchernee bei Leit suergt, déi sech do net auskennen (z. B. wat Nimm vu Wäilage betrëfft: Ass "Kreitzberg" dat selwecht wéi "Kreizbierg" oder "Kräizbierg"? Ass et "Goellebur", "Göllebour" oder "Gëllebur"?)
Zanter dem 29. Juli 2019 gehéieren d'Haus- an d'Flouernimm zum nationalen Inventar vum immaterielle Kulturierwen zu Lëtzebuerg.
Grande Prémio Internacional Paredes Rota dos Móveis
De Grande Prémio Internacional Paredes Rota dos Móveis ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi a Portugal gefuer gëtt.
Déi éischt Oplo vun der Course gouf vum 12. bis de 14. Mee 2006 disputéiert.
Zanter der éischter Oplo gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 2.1 agestuuft.
Amphor
Eng Amphor oder: Amphora (gr. αμφορέας, vun: amphi = zwou Säiten, duebel, a phoreus = droen) ass en äerdene, bauchege Krou mat enkem Hals an zwou Hänken, meescht, awer och aus Metall (Bronz, Sëlwer, Gold).
Si faasst tëscht 5 a 50 Liter an ass an der Antiquitéit als Späicher- oder Transportbehälter fir Ueleg, Wäin, Kar, enger bestëmmter Fëschzooss (kuckt: Garum), awer och Äsche geholl ginn, oder z. B. als Walurn benotzt ginn. Dowéinst si se virun allem an de Regioune vum Wäin- an Olivenubau fabrizéiert ginn.
Meeschtens sinn d'Amphore mat engem spatze Buedem gemaach ginn, fir datt se den héije Wee an de Sand, oder en anere mëlle Buedem, gestallt konnte ginn.
Harpalyke (Mythologie)
D'Griichesch Mythologie kennt zwou Figure mam Numm Harpalyke:
Karl Friedrich Küstner
De Karl Friedrich Küstner gebuer den 22. August 1856 zu Görlitz, a gestuerwen de 15. Oktober 1936 zu Mehlem (haut en Uertsdeel vu Bonn) war Professer fir Astronomie zu Bonn an ass den Entdecker vun der Polbeweegung.
De Küstner war Observateur am Hamburger Observatoire a spéider am Observatoire zu Berlin. Vun 1891 bis 1925 war en Direkter am Observatoire zu Bonn.
Am Joer 1888 huet e festgestallt, datt a laange Miessreien d'Breet e klenge periodeschen Afloss vu ronn 0,3" (10 Meter) optrëtt. Et mécht nëmmen 1 Milliounstel vum Äerdradius aus, a louch deemools haart un der Grenz vun der Nowäisbarkeet.
No haitegen Erkenntnesser verleeft d'Polbeweegung a Form vun enger Spiralschwéngung vu 5 bis 10 m a ronn 430 Deeg (Chandler-Period).
Opgrond vum Küstner sengen Entdeckungen, déi ënner anerem vum Seth Carlo Chandler a vum Richard Schumann méi no ënnersicht goufen, hunn d'Astronomen den Internationale Breedendéngscht gegrënnt mat weltwäit 5 Observatoiren op der 39° Breet (spéider International Polar Motion Service (IPMS) an International Earth Rotation and Reference Systems Service (IERS, Internationalen Äerdrotatiounsdéngscht).
De Küstner huet 1905 d'Sonneparallax an d'Aberratiounskonstant mat spektrographesche Miessungen ermëttelt. Hien huet och e Stärekatalog (1908) mat 10.663 Stäreplazen opgestallt.
Hermes (Mythologie)
Den Hermes ass de Jong vum Zeus a vun der Nymph Maia. Hie gëtt als griichesche Gëtterbuet bezeechent, mä ass am grousse Ganzen zimmlech polyvalent.
Kult
Den Hermes ass en zimmlech ale Gott a seng Veréierung ass wäit verbreet gewiescht. E gëllt als Patréiner vun de Wanderer, de Reesenden (entweeder mat engem breetkrempechen oder engem gefliggelten Hutt, genannt Petasos), vun den Händler, den Hierten an den Déif an de Schalleken (well hie selwer och verschidde Spiichte gedriwwen huet).
Cimalux
D'Cimalux S.A. ass eng lëtzebuergesch Entreprise déi Zement fabrizéiert.
Hermes (Mythologie)
Kult
Nieft sengen eenzelen Aufgaben déi him d'Gëtter opginn hunn a senger Funktioun als Reesbegleeder huet den Hermes och d'Séile vun de Verstuerwenen an d'Liewen nom Doud begleet (Psychopompos (Séilebegleeder). An deem Zesummenhang steet och, datt en um drëtten Dag vun den Anthesterien, déi als Fréijoers an Doudefest gefeiert goufen, Schossele mat Iessen als Affer dohigestallt kritt huet. Als Gott vun den Hierten, deen d'Fäegkeet hat méi aus den Träpp ze maachen, ass den Hermes och heiansdo als Widder duergestallt ginn. Well hien als Bëbee scho sengem Brudder Apollo mat Erfolleg Saache geklaut huet gëllt hien och als Gott vum "gléckleche Fond", d. h. vum Klauen a vum Déifstall.
Cimalux
Geschicht
Si gouf 1920 als Ciments Luxembourgeois S.A. gegrënnt mam Zil, Héichueweschlaken ze verwäerten an doraus Zement ze maachen.
Haaptactionnaire mat 98 % war d'ARBED. Wéi déi hir Gossproduktioun opgehalen huet, do huet se och d'Ciments Luxembourgeois verkaaft, dëst un Dyckerhoff, deen zweetgréissten däitschen Zementproduzent, mat Sëtz zu Wiesbaden. Dyckerhoff selwer ass zanter 2004 eng 100-prozenteg Duechtergesellschaft vun der italieenescher Buzzi Unicem, dem weltwäit aachtgréissten Zementproduzent (Stand 2007).
Hermes (Mythologie)
Etymologie
Etymologesch hänkt den Numm "Hermes" mam gr. hermaion zesummen, wat e Koup aus Steng bezeechent. Déi Kéip, déi de Wanderer zur Orientéierung gedéngt hunn, waren dem Hermes helleg, grad sou wéi déi virun Haiser opgestallten Hermen, sailefërmeg Denkmieler mat engem bäertegen Hermeskapp, Aarmusätz a Phallus, déi als Wee- a Grenzzeeche gedéngt hunn, awer och d'Behausunge vun de Mënsche beschütze sollten.
Cimalux
Geschicht
Am Joer 2007 huet d'Ciments Luxembourgeois mat hirem Distributeur Matériaux S.A. zu enger neier Gesellschaft fusionéiert a sech den Numm Cimalux ginn.
Produktioun
Haut hëlt d'Klinkerwierk, déi fréier Intermoselle, de Kalleksteen an de Mergel aus enger Carrière op der lëtzebuergesch-franséischer Grenz tëscht Rëmeleng an Ëtteng, deen do gebrach gëtt an dann iwwer e Fërderband op Rëmeleng kënnt, wou en zu Klinker gebrannt gëtt.
Dee geet da mat der Eisebunn an d'Zementsfabréck um Monkeler an an d'Klinkermillen an Zementsfabréck zu Neuwied a Rheinland-Pfalz.
Um Monkeler ginn all Joer eng 850.000 Tonnen Zement a verschiddene Qualitéite produzéiert.
Canton de Briançon-Sud
De Canton de Briançon-Sud war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Briançon, am Departement Hautes-Alpes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Krater (Aulegeschier)
E Krater (gr. κρατήρ, kratér, vum griichesche Verb κεράννυμι: "mëschen") war e Behälter fir Waasser a Wäin ze mëschen aus dem antike Griicheland. Si sinn aus Toun oder Bronz hiergestallt ginn. Zesumme mam Krater ass e Psykter benotzt ginn, deen an de Krater agesat gouf.
Linn 1 (Paräisser Metro)
D'Linn 1 ass eng vun de Paräisser Metroslinnen. Dës éischt Linn, wou den éischten Deel am Joer 1900 opgaangen ass, verbënnt haut d'Statiounen La Défense — Grande Arche an Château de Vincennes. Mat hire 16,5 km Längt ass dës Linn eng wichteg "Ost-West"-Verbindung zu Paräis.
Lokal Grupp
D'Lokal Grupp bezeechent een an der Astronomie eng Grupp vu Galaxien an der onmëttelbarer Noperschaft vun eiser Mëllechstrooss.
Astronomesche Kontext
Zu der Lokaler Grupp ginn Objeten am Ëmkrees vu fënnef bis siwe Millioune Liichtjoer gezielt. Et fir dovun auszegoen, datt d'Membere vun där Grupp gravitativ uneneegebonne sinn, soudatt d'Zougehéieregkeet zu der lokaler Grupp enger echter physikalescher Bindung entspréngt an net nëmmen eng zoufälleg geometresch Struktur duerstellt. Mat ronn 95% ass de gréissten Deel vun der siichtbarer Mass an der Mëllechstrooss an dem Andromedaniwwel, déi aner Membere si wesentlech méi kleng oder souguer Zwerggalaxien. D'Membere vun der Lokaler Grupp forméieren een ellipsoide Koup.
D'Membere vun der Grupp sinn net gläichméisseg am Koup verdeelt. Si sammele sech jee no gravitativer Bindung zu verschidden Ënnergruppen. Dozou zielen d ' Mëllechstroossen-Ënnergrupp, mat der Mëllechstrooss an hire Satellittegalaxien, an d ' Andromeda-Ënnergrupp, mat der Andromeda-Galaxis an hire Satellitten. Den M33 gehéiert warscheinlech zu der Andromeda-Ënnergrupp oder mécht mat hirer Satellittegalaxis LGS 3 eng eegen Ënnergrupp. Eng drëtt méiglech Ënnergrupp besteet ëm d'Galaxis NGC 3109, awer et ass net sécher, ob si nach zu der Lokaler Grupp gehéiert. De Rescht vun de Galaxien, déi zu kenger vun dësen dräi Gruppe gerechent kënne ginn, maachen d'Lokal-Grupp-Wollek (Local Group Cloud) aus, a beweege sech am kollektive Gravitatiounsfeld, dat zesumme vun de grousse Galaxië gemaach gëtt.
No Computersimulatioune missten an de lokale Gruppen ongeféier 300 bis 500 Zwerggalaxië sinn. Bekannt sinn awer nëmmen ëm déi 40 Zwergsystemer. D'Astronome ginn dovun aus, datt déi bis elo onentdeckt Galaxië gréisstendeels aus donkeler Matière bestinn, a bal keng Stären hunn an domat sougenannt donkel Galaxië sinn.
D'lokal Grupp ass Bestanddeel vum Virgo-Superkoup, deen no dem Virgokoup a sengem Zentrum genannt ass. Op dëse beweegt sech d'lokal Grupp zou. Bannen am Superkoup grenzt si un d'Maffei-, d'Sculptor-, d'M81- an un d'NGC 5128-Grupp.
Aulos
Den Aulos, an der Méizuel Auloi, ass en antiikt griichescht Museksinstrument, dat seng Originnen a Klengasien huet.
Lokal Grupp
Bekannt Membere vun der Lokaler Grupp
Zu der Lokaler Grupp gehéieren ënner anerem:
Aulos
Dat Blosinstrument besteet aus zwou separate Spillpäifen.
Lokal Grupp
Bekannt Membere vun der Lokaler Grupp
Mëllechstroossen-Ënnergrupp:
Gaalgebierg bei Aedelen
De Gaalgebierg bei Aedelen steet op nordwestlecher Säit vu Keel tëscht dem Bromeschbierg am Norden an der Kopp "Jouschtepanz" am Süden. Déi héchst Plaz ass op 393 Meter. De ganzen Eck war fréier Ofbaugebitt vun der Minett.
Lokal Grupp
Bekannt Membere vun der Lokaler Grupp
Andromeda-Ënnergrupp:
Gaalgebierg bei Aedelen
De Sentier du Sud féiert och iwwer dës Koppen a "Bierger".
Lokal Grupp
Bekannt Membere vun der Lokaler Grupp
NGC-3109-Ënnergrupp:
Gaalgebierg bei Aedelen
Op der Foto gesäit een de Flouer "Aedelen" mat dem Gaalgebierg am Hannergrond.
Psychopompos
Psychopompos (gr. ψυχοπομπóς, "deen, deen d'Séil begleet") ass an der griichescher Mythologie en Epitheton (Bäinumm) vum Hermes, deen d'Séile vun deene Verstuerwenen an d'Ënnerwelt (Hades) begleet huet. E soll déi Funktioun vum Apollo iwwerholl hunn.
Lokal Grupp
Bekannt Membere vun der Lokaler Grupp
Lokal-Gruppe-Wollek:
Psychopompos
D'Virstellung vum Séilebegleeder war allgemeng verbreet. Sou hunn d'Egypter de schakalkäppegen Anubis kannt, an an der germanescher Mythologie hunn d'Walküren déi gefale Krichsleit vum Schluechtfeld op Walhalla geholl. Bei de Kelten huet déi Aufgab den Ogma iwwerholl.
Déi Virstellung huet hiren Urspronk warscheinlech am Schamanismus, wou de Schaman d'Séile vun de Verstuerwenen an d'Jenseits begleet huet.
Takuma Satō
Den Takuma Satō gebuer den 28. Januar 1977 zu Tokio a Japan, ass e Formel 1 Pilot.
2002 war hie Pilot bei der Ecurie Jordan-Honda, 2003 - 2005 bei Ecurie BAR-Honda an zanter 2007 bei Super Aguri-Honda.
Hugo Grotius
Den Hugo de Groot genannt Grotius, gebuer den 10. Abrëll 1583 zu Delft, a gestuerwen den 28. August 1645 zu Rostock, war en hollännesche politesche Philosoph, Theolog, Historiograph a Jurist.
De Grotius gëllt als ee vun den intellektuelle Pappe vum Souverainitéitsgedanken, vun der Naturrechtsléier a vum Vëlkerrecht.
Vu 1603 un, war de Grotius hollänneschen Historiograph, a vu 1613-1619 Conseiller vun der Stad Rotterdam.
Canton de Gentioux-Pigerolles
De Canton de Gentioux-Pigerolles ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Aubusson, an der Creuse an der Regioun Nei-Aquitaine. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Hugo Grotius
Hie gouf 1619 wéinst senger arminianistescher Astellung zu liewenslaangem Prisong verurteelt, konnt sech awer no Frankräich duerch Bascht maachen a gouf do vum Louis XIII. protégéiert. Dësen huet hie vu 1634 un als Ambassadeur fir Frankräich a Schweden geschéckt.
Canton de Gentioux-Pigerolles
Den Haaptuert war Gentioux-Pigerolles.
Hugo Grotius
Hien ass den Auteur vun De juri belli ac pacis (1625) wat als Internationale Rechtscode gëlle kann.
Saturn (Planéit)
De Saturn (planetaresch Symbol: ) ass vun der Sonn aus gesinn de sechste Planéit vum Sonnesystem a mat engem Equatorduerchmiesser vun zirka 120.500 Kilometer (9,5-fachen Äerdduerchmiesser) nom Jupiter den zweetgréissten. Mat 95 Äerdmassen huet hien awer nëmmen 30 % vun der Jupitermass. Wéinst senge Réng, déi ee schonn a klengen Teleskope gesäit gëtt hien dacks och de Rankplanéit genannt.
De Saturn huet eng duerchschnëttlech Distanz zu der Sonn vun zirka 1,43 Milliarde Kilometer, seng Bunn verleeft tëscht där vum Jupiter an dem sonnewäitste Paneit, demUranus. Hien ass dee baussenzege Planéit, deen och mat bloussem A nach ze gesinn ass, a war dofir scho Joerdausende virun der Erfindung vum Teleskop bekannt.
Et ass ee Gasplanéit, deem seng ënnersicht iewescht Schichten zu ronn 96 % aus Waasserstoff bestinn, an dee vun alle Planéiten aus dem Sonnesystem déi mannst mëttel Dicht (ongeféier 0,69 g/cm³) huet. Vun den anere Planéiten hieft sech de Saturn duerch seng besonnesch markéiert a scho laang bekannt Réng of, déi zu groussen Deeler aus Waasseräis a Gestengs bestinn.
Säi visuelle Wénkelduerchmiesser läit jee no Äerddistanz tëscht 15″ an 20″, aner Réng tëscht 37″ an 46″. Déi sougenannt Equatorsträife vun de Wollekeschichte vum Saturn si manner däitlech wéi beim Jupiter, wat warscheinlech mat enger héichgelagerter Donstschicht zesummenhänkt.
Bis zum Joresenn 2009 goufen 62 Saturnmonden entdeckt. Dee mat Ofstand gréissten dovun ass den Titan mat 5.150 Kilometer Duerchmiesser.
De Planéit krut säin Numm nom réimesche Gott vum Räichtum an Ertrag, dem Saturn. Säin astronomescht Symbol ♄ representéiert d'stiliséiert d'Séissel vum Gott.
Ëmlafbunn
De Saturn leeft op enger bal ronner Ëmlafbunn mat enger Exzentrizitéit vun 0,054 ëm d'Sonn. Säi sonnenooste Punkt, de Perihel, läit bei 9,04 AE an de sonnewäitsten, den Aphel, bei 10,12 AE. Seng Ëmlafbunn steet mat 2,48° liicht schréi zur Ekliptik. Weider Bunndate sinn d'Längt vum opklammende Knuet mat 113,72°, d'Längt vum Perihel mat 92,43° an déi mëttel Anomalie mat 49,94° zu der Epoch J2000.0. Fir en Ëmlaf ëm d'Sonn brauch de Saturn ongeféier 29 Joer an 166 Deeg.
Rotatioun
Den Equatorplang vum Saturn steet 26,73° schréi zur d'Ekliptik. Hie rotéiert net wéi e feste Kierper, mä huet als Gasplanéit eng differentiell Rotatioun: D'Equatorregioune rotéiere méi séier (eng Rotatioun an 10 Stonnen, 13 Minutten an 59 Sekonnen) wéi d'Polregiounen (10 Stonnen, 39 Minutten an 22 Sekonnen). D'Equatorregiounen ginn als "System I", d'Polregiounen als "System II“ bezeechent. Aus Miessunge vum Saturnmagnéitfeld mat Raumsonde gouf fir de Saturnzentrum eng nach eppes méi lues Rotatiounsperiod vun 10 Stonnen, 47 Minutten a 6 Sekonnen ofgeleet.
Ufanks 2019 gouf eng verbessert Miessung vun der Rotatiounsvitess vum Saturn publizéiert, déi och aus Date vun der Cassini-Missioun ofgeleet konnt ginn. No där rotéiert de Planéit an zéng Stunden, 33 Minutten an 38 Sekonnen eemol ëm seng eegen Achs. ,
Physikalesch Eegenschaften
De Saturn gehéiert zu de sougenannte Gasrisen. Mat enggem Duerchmiesser vu gutt 120.000 km ass hie nom Jupiter den zweetgréisste Planéit vum Sonnesystem. Obwuel säi Volumen 58 % vum Jupitervolumen entsprécht, ass seng Mass manner wéi en Drëttel vun der Jupitermass (ongeféier 95 Äerdmassen). De Saturn huet dofir eng ganz niddreg mëttel Dicht vun nëmmen 0,687 g/cm³. Am Duerchschnëtt ass säi Material also méi liicht wéi Waasser ënner Normalbedingungen, wat fir keen anere Planéit vum Sonnesystem zoutrëfft.
D'Temperatur ass bei 1 bar Atmosphärendrock (dat gëtt bei Gasplanéiten allgemeng als "Uewerfläch" definéiert) 134 K (−139 °C) a bei 0,1 bar Drock 84 K (−189 °C).
Iewescht Schichten
Seng Atmosphär huet wéi déi vum Jupiter haaptsächlech Waasserstoff an Helium, awer an enger anerer Zesummesetzung. De Waasserstoffdeel ass mat ronn 93 % vun der Mass däitlech méi héich, den Heliumdeel mat nëmme knapps 7 % entspriechend gerénger. Desweidere komme Spuere vu Methan, Ammoniak an anere Gase vir.
Wärend d'Atmosphär vum Jupiter d'Elementer Waasserstoff an Helium am selwechte Verhältnes wéi d'Sonn huet, ass den Heliumdeel beim Saturn vill méi kleng. An der éischter detailaarmer, gielzeg-bronger Wollekendecke sinn haaptsächlech gefrueren Ammoniakkristaller.
Zentralen Opbau
D'Atmosphär, déi wéi beim Jupiter haaptsächlech aus Waasserstoff besteet, geet mat zouhuelender Déift wéinst dem héijen Drock schrëttweis vum gasfërmegen an de flëssegen Zoustand iwwer. Et existéiert awer keng definéiert Uewerfläch, well den Drock an den Déifte vun der Atmosphär déi Säit vum kritesche Punkt uklëmmt an ënner dëse Bedéngungen eng Ënnerscheedung tëscht Gas a Flëssegkeeet net méi méiglech ass. Weider an der Déift geet de Waasserstoff schliisslech a seng metallesch Form iwwer. Dës Schichten hunn awer am Géigesaz zum Jupiter wéinst der méi klenger Mass aner Mächtegkeetsverhältnesser. Sou fänkt am Saturn déi metallesch Schicht eréischt bei 0,47 Saturnradien (Jupiter: 0,77 Jupiterradien) un. Ënner dëser Schicht läit e Gestengskär (méi genee: Äis-Silikat-Kär), fir de Modellrechnungen eng Mass vun zirka 16 Äerdmassen erginn. Domat huet de Saturnkär e Massundeel vun 25 %, déi vum Jupiter nëmme 4 %. Den Zentrum vum Gestengskär ass gliddeg waarm, hei ass eng Temperatur vun 12.000 Kelvin. Als Grond dofir gëtt ënner anerem de Kelvin-Helmholtz-Mechanismus ugeholl, eng méi lues gravitatiounsbedéngte Kompressioun. Doduerch stralt de Saturn 2,3-mol sou vill Energie of, wéi hie vun der Sonn kritt.
Wieder
D'Wolleken, déi an der Atmosphär vum Saturn ze gesi sinn, bestinn virun allem aus kristalliséiertem Ammoniak. De Saturn huet op d'mannst zwou Wollekeschichten. Déi iewescht verdeckt déi ënnescht, woubäi déi lescht nëmmen am infraroude Beräich ze gesinn ass, well de Saturn Wäermt aus sengem Kär ofstralt. Déi iewescht Wollekeschicht vum Saturn reflektéiert d'Liicht vun der Sonn, wouduerch si gutt observéiert ka ginn, ausserdeem weist si méi graff Strukturen op wéi déi ënnescht Schicht.