cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Casablanca (Film)
D'Handlung
De Film spillt matzen am Zweete Weltkrich. Frankräich war zum Deel vun Nazidäischland eruewert a besat, mä déi franséisch Kolonie Marokko nach net. Vill Mënsche sinn dowéinst op Marokko geflücht, a waarden zu Casablanca fir e Fliger op Lissabon a Portugal ze kréien a vun do an d'USA ze kommen.
Allerdéngs kommen déi meescht net aus Casablanca fort, well de korrupte Polizeichef d'Visaen nëmme géint Suen oder méi delikat Déngschtleeschtungen erausgëtt. Zu Casablanca huet den desillusionéierten Amerikaner Rick Blaine säi Bistrot. Am "Rick's Café Américain" hale sech allerhand Leit op. Dunn daucht op eemol dem Rick seng fréier Frëndin op. Si hat hien zu Paräis eemol sëtze gelooss. Mä si ass net eleng. Bei hir ass den Ungar Victor Lazlo, eng wichteg Figur aus der Resitenz, deen aus engem KZ ugedréckt ass. De Lazlo kuckt verzweifelt fir un e Visa ze kommen, fir datt hie vu Marokko fort kéim. E weess, datt de Blaine un zwéi Visae koum, a probéiert him se ofzekafen. Souguer d'Ilsa kritt de Rick net dozou bruecht, fir dem Victor Lazlo déi Dokumenter ze verschafen. Mä domat ass de Film nach net grad fäerdeg.
Bourse (Homonymie)
Ënner Bourse kann e verstoen:
Casablanca (Film)
D'Receptioun vum Film an den USA
De Film, deem säin Dréibuch mat den Dréiaarbechte gewuess ass, huet vill vun engem typesche B-Film u sech. De Film huet 950.000 Dollar kascht. De Budget ass emol net duergaang, fir en echte Fliger an der Schlusszen ze filmen. De Modell am däischteren Hannergrond war aus Cartong, a fir datt d'Gréisst manner opfale soll, huet de Regisseur klenggewuesse Leit als Mecanicienen agesat. Fir ze vergläichen: Dem Sam Wood säin "To whom the Bell tolls" (Wem die Stunde schlägt) mam Gary Cooper an der Ingrid Bergman huet 1943 3 Milliounen Dollar kascht. No der Uropféierung am November 1942 huet kee Mënsch Grousses erwaart vu sou engem bëllege Film, vum deem d'Dréibuch zum Deel improviséiert war, a wou een an eenzelen Deeler matkritt, wéi d'Schauspiller sech derduerch péngegen. Am Joer 1943 koum et zu der Casablanca-Konferenz, wou de Winston Churchill an de Franklin D. Roosevelt hir weider Krichsustrengunge mateneen ofstëmme wollten. Sou ass den Numm vun der Stad weltbekannt ginn a Warner Bothers huet de Film nach eng Kéier ënner d'Leit bruecht. A sou koum et zum Weltsuccès.
D'Receptioun a Westdäitschland
Vun 1953 bis 1975 war de Film nëmmen an enger komplett zerstéckelter däitscher Versioun ze gesinn. An dëser ëm 24 Minutte geschniddener Fassong gouf et keen Nazi méi; keen SS-Majouer-Strasser; de Victor Lazlo war a kengem KZ gewiescht, well hie war dunn den norwegeschen Atomphysiker Larsen. Eréischt den ARD huet de Film 1975 gewisen als dat wat de Film wierklech ass: en amerikanesche Propagandafilm géint de Vichy-Regime an Nazidäitschland.
Sonn
D'Sonn, op Latäin Sol, ass de Stär am Zentrum vun eisem Planéitesystem, dat mir Sonnesystem nennen.
Eis Sonn ass fir d'Liewen op der Äerd vu fundamentaler Bedeitung. Vill wichteg Prozesser op der Äerduewerfläch, wéi d'Klima an d'Liewe selwer, ginn duerch d'Stralungsenergie vun der Sonn ugedriwwen. Si stamen ongeféier 99,98 % vum ganzen Energiebäitrag zum Äerdklima vun der Sonn – de butzege Rescht gëtt aus geothermalen Hëtztquelle gespeist. Och d'Gezäite ginn zu engem Drëttel op d'Gravitatioun vun der Sonn zeréck.
D'astronomescht Zeeche fir eis Sonn ass.
Allgemenges
D'Sonn ass de mächtegsten Himmelskierper an eisem Planéitesystem, zu deem senger Gesamtmass si mat engem Undeel vun 99,9 % bäidréit. Den Duerchmiesser huet ongeféier 1,39 Millioune km (109-mol den Äerdduerchmiesser), wat knapps ënner der geschater Moyenne vun alle Stäre läit.
Hiren duerchschnëttlechen Ofstand vun der Äerd ass ongeféier 150 Millioune Kilometer. D'Äerd kënnt bei hirem Perihel-Transit ëm den 3. Januar (2.–4. Januar) bei 147,099 Mio. km am nooste bei d'Sonn, déi gréisst Distanz huet si bei hirem Aphel-Transit ëm de 5. Juli (3.–6. Juli) bei 152,096 Mio. km.
Duerch hir Uewerflächentemperatur vu 5.778 K fält d'Sonn an d'Spektralklass G2 an huet d'Liichtkraaftklass V. De G2V Stär ass dofir en duerchschnëttlechen, „Zwergstär“ dee giel liicht an deen an der ronn 10 Milliarde Joer laanger Haaptphas vu senger Entwécklung ass. Eis Sonn gehéiert am Hertzsprung-Russell-Diagramm zu der Haaptrei an hiren Alter gëtt op ronn 4,57 Milliarde Joer geschat.
Rotatioun
Eis Sonn rotéiert a ronn véier Wochen ëm hir eegen Achs. Dës Rotatioun dauert um Equator 25,4 Deeg, a mëttlere Breete 27 bis 28 Deeg an no bei de Pole 36 Deeg. Dësen Ënnerscheed an der Dauer vun engem Sonnendag gëtt als differenziell Rotatioun bezeechent an ass zanter laangem duerch Gas- an Hydrodynamik erklärbar. Ufanks vun den 1990er ass erkannt ginn, datt d'Sonn ënner der Konvektiounszon gläichfërmeg mat enger Period vu knapps 27 Deeg rotéiert. Den Iwwerganksberäich, d'Tachoclinn, ass duerch ee staarke radiale Gradient vun der differenzieller Rotatioun gekennzeechent. En ass op wéineg Prozenter vum Sonneradius begrenzt a fält ongeféier mat dem ënneschten Enn vun der Konvektiounszon zesummen. De Verlaf vun der differenzieller Rotatioun an der Konvektiounszon souwéi d'Lag an d'Déckt vun der Tachoclinn sinn theoreetesch nach net verstanen.
Opbau
D'Sonn besteet aus verschiddenen Zone mat schuelefërmegem Opbau, woubäi d'Iwwergäng allerdéngs net streng vuneneen ofgegrenzt sinn.
Zesummesetzung
D'Sonnemass ass ongeféier dat Duebelt vun der geschater Duerchschnëttsmass vun engem Stär aus der Mëllechstrooss. Wann een nëmmen d'Stäre mat Waasserstoffbrennen zielt (also déi „Brong Zwergen“ ausschléisst), da läit hir Mass am Duerchschnëtt. Hir Mass setzt sech zu 73,5 % aus Waasserstoff an zu 25 % aus Helium zesummen. De Rescht vun der Sonnemass besteet aus verschiddene schwéieren Elementer bis aschléissend Eisen.
Kär
Déi ganz fräi Energie staamt aus dem Kär an der Mëtt vun der Sonn. Dëse Kär huet eng Gréisst vum Zentrum bis zu ongeféier engem Véirel vum Radius vun der visueller Sonnenuewerfläch. Obwuel de Kär nëmmen 1,6 % vum Sonnenvolumen ausmécht, sinn do ronn 50 % vun der Sonnemass konzentréiert. Bei enger Temperatur vu ronn 15,6 Millioune K huet d'Matière do d'Form vu Plasma.
Stralungszon
Kuckt och Stärenopbau
Ronderëm de Kär läit déi sougenannt „Stralungszon“, déi ongeféier 70 % vum Sonneradius ausmécht. Am Vakuum vum Weltraum beweege sech d'Gammaphotone mat Liichtvitess duerch de Raum. Am Zentrum vun der Sonn ass eng héich Dicht, soudatt d'Photonen ëmmer nees mat den Deelercher vum Plasma zesummestoussen, dobäi absorbéiert an nees ofgestraalt ginn. Si beweege sech op enger zoufälleger Bunn an diffundéieren dobäi a Richtung Sonnenuewerfläch. Statistesch gesinn, brauch e stännegt absorbéiert a re-emittéiert Photon ongeféier 10.000 bis 170.000 Joer, fir d'Sonn ze verloossen. Dat bedeit, datt d'Liicht, dat mer haut vun der Sonn kréien, schonn viru laanger Zäit gemaach gouf. Bei jiddwer Zesummestouss an der Stralungszon hëlt d'Stralungsenergie vum Photon of a seng Wellelängt hëlt zou. D'Gammastralung gëtt a Röntgenstralung ëmgewandelt.
Anescht wéi bei de Photone kommen d'Neutrinoe bal ongehënnert duerch d'Schichte vun der Sonn, well se kaum mat Matière a Wiesselwierkung trieden. D'Neutrinoen erreechen, well si sech bal mat Liichtvitess beweegen, schonn no aacht Minutten d'Äerd, woubäi se bal ongehënnert duerch de Planéit ginn. An all Sekonn passéiere ronn 70 Milliarden Neutrinoen ee Quadratzentimeter vun der Äerduewerfläch.
Konvektiounszon
Un d'Stralungszon schléisst sech d'„Konvektiounszon“ un. Si ass 140.000 km déck a mécht sou 20 % vum Sonneradius aus. Am Grenzberäich zu der Stralungszon huet d'Temperatur nach ongeféier zwou Millioune Kelvin. Energie gëtt an dëser Zon net méi duerch Stralung ofginn, mä duerch eng Stréimung (Konvektioun) vum Plasma nees no baussen transportéiert. Dobäi klëmmt waarm Matière a gewaltege Stréim no baussen, killt do of a fält nees an de Sonnenzentrum erof. Well dat frësch opsteigend Plasma méi waarm an domat méi hell ass wéi dat eroffalend, sinn d'Konvektiounszelle mat engem Teleskop als Granulatioun vun der Sonnenuewerfläch ze gesinn. (nëmme mat spezielle Filteren !)
Photosphär
Iwwer der Konvektiounszon läit d'Photosphär, déi mer als Quell vun der Sonnestralung feststellen: eng „Kugelschuel aus Liicht“ déi de Mënsch als siichtbar Sonnenuewerfläch gesäit. Si ass awer nëmmen eng 300 bis 400 km déck Schicht, wou d'Temperatur op der Uewerfläch ronn 5800 Kelvin (5500 °C) waarm ass. D'Photosphär gëllt allgemeng als déi eigentlech Sonnenuewerfläch, obschonn eis Sonn, wéi och déi meescht aner Stären, keng schaarf baussenzeg Grenz huet. D'Photosphär gëtt déi komplett vum Sonnenkär ausgeléisten an opsteigend Energie als Stralung of – gréisstendeels am visuelle Liicht, wat och hiren Numm seet (griich. φoς = Liicht). Eréischt do huet d'Energie vun de Stralungsquante sou wäit ofgeholl, datt si onschiedlech a fir dat mënschlecht A siichtbar ass. Wéinst ongeheiere Wierbel an variable Magnéitfelder (Quell vun de Sonneflecken) däerf ee sech d'Uerwerfläch allerdéngs net glat virstellen. Duerch digital Bildveraarbechtung vun de Miessunge vu SOHO oder TRACE kann ee si sou duerstellen, datt si wéi haart, awer dauernd beweeglecht Material ausgesäit. Fir d'Turbulenzen ass och déi elektresch Elektresch Leetfäegkeet vun der waarmer Sonnematière bestëmmend.
Chromosphär
Iwwer der Photosphär ass d'Chromosphär. Si gëtt vun der Photosphär zwar iwwerstraalt, ass awer bei enger Sonnendäischtert fir e puer Sekonnen als roudelzegt Liicht ze gesinn. D'Temperatur hëlt hei bis iwwer 10.000 K zou, wärend d'Gasdicht ëm de Faktor 10−4 op 10−15 g/cm3 ofhëlt. D'Liicht, dat duerch d'Chromosphär schéngt, gëtt zu engem klengen Deel absorbéiert. D'Chromosphär souwéi den ieweschten Deel vun der Photosphär sinn dofir fir déi charakteristesch donkel Linne vum Sonnespektrum, déi als Fraunhoferlinne bekannt sinn, verantwortlech.
Sonnekorona
Iwwer der Chromosphär läit d'Korona, an där d'Dicht nach eng Kéier ëm de Faktor 10−4 op 10−19 g/cm3 ofhëlt. Déi bannescht Korona erstreckt sech – jee no dem aktuellen Fleckenzyklus – ëm een bis zwéi Sonneradien no baussen a stellt eng éischt Iwwergangszon zum interplanetaresche Raum duer. Duerch Sonnestralung, Stousswellen an aner Wiesselwierkunge vu mechanescher oder magnéitescher Aart gëtt déi baussenzeg verdënnte Koronamatière allerdéngs op Temperature vu bis zu zwou Millioune Kelvin opgehëtzt. Déi genee Ursaache vun dësem Heizmechanismus ass nach onkloer. Eng méiglech Energiequelle wieren akustesch Wellen a Microflares – kleng Ausbréch op der Sonnenuewerfläch.
E besonnesch héijen Temperaturgradient ass op der ënneschter Grenz vun der Korona, wou hir Dicht no uewe méi rapid ofhëlt, wéi d'Energie oftransportéiert ka ginn. Bannen e puer honnert Héichtekilometer klëmmt déi kinetesch Gastemperatur ëm eng Millioun Grad a „mécht sech Loft“, andeems déi zousätzlech Heizenergie als Sonnewand entwäicht. D'Korona kann nëmmen opgrond hirer extreem niddreger Dicht sou waarm ginn.
Dee bei all totaler Sonnendäischtert visuelle Stralekranz (lat. Corona = Kroun) huet scho viru Joerdausenden d'Mënschen erstaune gedoen. D'Korona kann en ettlech Millioune Kilometer grouss ginn a weist eng stralefërmeg Struktur, déi sech mat dem Zyklus vun de Sonneflecke staark ännert. Am Sonneflecken-Maximum verlafen d'Stralen no alle Säiten, am Minimum nëmmen an der Géigend vum Sonnenequator.
D'Korona geet an de Sonnewand iwwer. Dësen erstreckt sech bis zu der Heliopaus, wou en op den Interstellare Medium trëfft.
Weser
Weser fënnt een a follgende Begrëffer erëm:
Sonn
Energiehierstellung
Haaptsächlech duerch d'Proton-Proton-Reaktioun an zu engem klengen Deel (1,6 %) duerch den CNO-Zyklus verschmëlzen Waasserstoffkären zu Heliumkären, woubäi Gammastralung an Elektronneutrinos hiergestallt ginn. Déi hiergestallten Heliumkären hunn opgrond vun der Verbindungsenergie eng méi kleng Mass wéi den Total vun den ufängleche Waasserstoffkären (Massendefekt). De Massenënnerscheed gëtt geméiss der Formel E = m • c2 an Energie ëmgewandelt (pro Fusioun vu véier Protonen zu engem He-Kär ≈ 27 MeV). Am Kär vun der Sonn gi pro Sekonn 564 Milliounen Tonne Waasserstoff zu 560 Millioune Tonnen Helium fusionéiert.
Canton de Bourg-lès-Valence
De Canton de Bourg-lès-Valence ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Valence, am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Sonn
Energiehierstellung
Déi 4,3 Milliounen Tonnen Differenz pro Sekonn (déi der Relativitéitstheorie no ze schléissen ass) erginn eng Totalleeschtung vun ongeféier 3,7 × 1026 W, déi am Kär fräigesat an zum Schluss op der Uewerfläch zum gréissten Deel als Liicht ofgestraalt gëtt. En Deel vun e puer Prozent vun der Energie gëtt duerch d'Neutrinoen direkt aus dem Kär erausgeschléidert.
Fir datt et am Sonnenzentrum zu enger Kärfusioun komme kann, gëtt eng héich Temperatur gebraucht: Déi kinetesch Energie vun den Deelercher muss duergoen, fir bei engem Zesummestouss déi elektrostatesch Ofstoussskraaft vun de positiv geluedene Protonen (Waasserstoffkären) z'iwwerwannen. D'Temperatur am Sonnekär mat där doraus resultéierender typesch kinetescher Energie vun de Protone weist sech bei enger naiver, klassescher Rechnung als eigentlech ze „kal“ fir eng Kärfusioun. Datt et trotzdeem Fusioune gëtt, ass op de quantemechaneschen Tunneleffekt zeéckzeféieren. Et besteet dobäi eng bestëmmt Warscheinlechkeet, datt sech zwéi Protone sou no kommen, datt et eng Kärverschmëlzung ka ginn. Den Energieniveau vun den ofstoussende Kräfte gëtt bei der Verschmëlzung souzesoen „duerchtunnelt“. D'Warscheinlechkeet vun enger Fusioun vun zwéi Waasserstoffkären am Zentrum vun der Sonn ass zwar ganz kleng. Well awer eng immens Zuel vu Kären do sinn an d'Dicht enorm ass, kënnen trotzdeem gewalteg Energiemasse fräigesat ginn.
Am Sonnekär entsteet aus den dicht gedrängten Atomkäre vum Waasserstoff duerch Kärfusioun Helium, soudatt de Waasserstoff-Undeel zugonschte vum Helium an Zukunft weider fale wäert. Dëse Prozess ass de Motor vun der Sonn, aus deem si déi Energie bezitt, déi si an der Photosphär duerch Stralung ofgëtt. Well d'Sonn kee feste Kierper wéi déi äerdänlech Planéiten a Mounden ass, mä e gliddege Gasball, wier si ouni dësen Energienoschub vu bannen onstabil. Si géif sech ofkillen an op e Brochdeel vun hirer aktueller Gréisst zesummenzéien.
Stralungsleeschtung
Eis Sonn schéckt en extreem breede Spektrum vun elektromagnéitesche Wellen aus, dat op ville Plaze kleng Ënnerbriechungen opweist. Dëse Spektrum fänkt u bei de Radiowellen, erreecht säi Stralungsmaximum am Beräich vum visuelle Liicht bei de Spektralfaarwen vu Giel bis Gréng a geet iwwer déi ultraviolett Welle bis zu der Röntgenstralung. Am Laf vun der biologescher Evolutioun huet sech d'A vum Mënsch a vu villen Déierenarten un de Sonnespektrum gewinnt an un de Spektralberäich ëm de Stralungsmaximum gouf fir eis erkennbar - also siichtbar. Am Ofstand zu der Äerd féiert d'Ofstralung vun deem Spektrum zu enger Astralung vu knapps 1,4 Kilowatt pro Quadratmeter (Solarkonstant). Rechent een dësen Energiefloss op déi ganz Sonn ëm, da léisst sech fir déi iwwer all Wellelängten ewech zesummen ofgestraalt elektromagnéitesch Leeschtung (Liichtkraaft) e Wäert vu ronn 3,8 × 1026 Watt ermëttelen. D'Sonn gëtt dovu 44,2 % an Infraroutstralung, 51,8 % a Liicht, 3,6 % an UV-A an 0,4 % an UV-B of.
Pulsatioun
Schwéngungen aus dem Sonnenzentrum beweegen d'Photosphär op an of. Wéinst dem Dopplereffekt ginn d'Absorptiounslinne vum Sonnespektrum, jee no Beweegungsrichtung vun de Gase verréckelt. Déi haaptsächlech féierend Schwéngung huet eng Period vu ronn fënnef Minutten (293 Sekonnen ± 3 Sekonnen).
Wärend der Konvektiounszon herrschen hefteg Turbulenzen, woubäi opsteigend Konvektiounszelle bei der Stréimung duerch déi ëmleiend Gase Schallwelle produzéieren. No bausse lafend Schallwellen erreechen d'Grenzschicht zu der Photosphär. Well do d'Dicht staark ofhëlt, kënnen d'Welle sech do net ausbreeden, mä gi reflektéiert a lafen nees an de Sonnekär. Mat ëmmer méi grousser Déift huelen d'Dicht vun der Matière an d'Schallvitess zou, soudatt d'Wellefront gekrëmmt an nees no bausse geleet gëtt. Duerch stänneg Reflexioun an Iwwerlagerung kënne Schallwelle verstäerkt ginn, et bilde sech Resonanzen aus. D'Konvektiounszon wierkt sou wéi e risege Resonanzkierper, deen déi driwwer leiend Photosphär a Schwéngung bréngt.
D'Auswäertung vun de Schwéngungen erlaabt eng Ausso iwwer de bannenzegen Opbau vun der Sonn. Sou konnt d'Ausdeenung vun der Konvektiounszon bestëmmt ginn. Analog zu der Erfuerschung vu seismesche Wellen op der Äerd, schwätzt ee bei dem solare Wëssenschaftszweig vun der Helioseismologie.
Nicolas Neuens
Den Nicolas Neuens, gebuer den 11. November 1845 zu Bilschdref a gestuerwen den 30. August 1925 an der Weilerbaach, war e lëtzebuergesche Paschtouer, Naturheeler, Grënner vum integralen Naturismus a Grënner vum Institut Heliar an der Weilerbaach.
Sonn
Opteschen Androck
Kuckt een d'Sonn aus dem Weltraum, da gesäit si wäiss aus. Hir gewinnt giel Faarf erkläert sech duerch den Afloss vun der Äerdatmosphär. Kuerzwellegt (blot) Liicht gëtt un de Loftmoleküllen (Stéckstoff, Sauerstoff, Edelgas a Kuelestoffdioxid) méi staark gestreet, wéi laangwelleges (rout) Liicht. Sou straalt den Himmel diffus blo, Sonnenstralen, déi direkt op d'Äerduewerfläch optreffen, dogéint giel. Wat de Wee méi laang ass, déi d'Sonnestralen op hirem Wee duerch d'Atmosphär zeréckleeën, ëmsou méi blot Liicht gëtt eraus gestreet. Bei Sonnenënnergang gesäit dofir d'Sonn da staark roudelzeg aus.
Mat fräiem A kann d'Sonn nëmme bei dréiwem Himmel kuerz no Sonnenopgank oder kuerz viru Sonnenënnergang observéiert ginn. D'Äeratmosphär schléckt de gréissten Deel vum Liicht, speziell och d'UV-Stralung. Dogéint reduzéiert d'Atmosphär um Horizont och staark d'Ofbildungsqualitéit a bewierkt eng vertikal Stauchung vum Sonnebild als Folleg vun der Liichtbriechung. Datt d'Sonn, wa se ënnergeet um Horizont méi grouss ausgesäit, ass dogéint net, wéi dacks gemengt gëtt, eng Suite vun der Refraktioun an de Loftschichten, mä eng optesch Täuschung, déi vun der Observatiounspsychologie ënner dem Begrëff Moundtäuschung ënnersicht an erkläert gëtt.
Nicolas Neuens
Als Naturheeler war hie wäit iwwer d'Grenze vum Land bekannt.
Sonn
Opteschen Androck
Zwar sinn all Phenomeener vun der atmosphärescher Optik direkt oder indirekt un d'Sonneliicht geknëppt, vill vun hinne weise sech awer direkt nieft oder mat der Sonn e spezielle Bezuch. Dës gëllt un éischter Linn fir Sonnenopgang an Sonnenënnergang, mä och bal fir all Halophenomeen, wéi déi 22°-Halo, d'Niewesonnen oder Liichtsäilen. Ganz rar si Gréng Blëtzer.
Nicolas Neuens
Den Nicolas Neuens huet als Autodidakt d'Erkenntnesser vun der klassescher Medezin studéiert, awer hir Methoden (haaptsächlech d'Verschreiwe vu Medikamenter) net ugeholl.
Sonn
Observatioun vun der Sonn
Mat Teleskope kann een d'Aktivitéite vun der Sonn a Form vun Protuberanzen a Sonneflecke siichtbar maachen. Observéiere kann een och hefteg Ausbréch, sougenannte Flares, déi scho mat klengen Instrumenter als méi hell an domat méi gliddeg Gebidder z'erkenne sinn. D'Sonnescheif huet vun der Äerd aus gekuckt een Duerchmiesser vu ronn 32 Bouminutten, woubäi déi exakt Gréisst vun der momentaner Distanz vun der Äerd zu der Sonn ofhänkt. Am Perihel erschéngt d'Sonnescheif am gréissten, am Aphel am klengsten.
Nimools d'Sonn direkt duerch d'Okular ukucken, well d'Aeliicht direkt futti geet! D'Sonnenobservatioun geschitt am beschten, wann d'Okularbild vum Teleskop oder Spektiv op eng wäiss Fläch (zum Beispill e Stéck Léngen oder e Stéck Kartong) projezéiert gëtt (Vill Teleskopen hu bei hirem Ekipement e wäisse Blech mat dobäi). Déi Ofbildung vun der Sonn kann ouni Gefor gekuckt ginn. Dëst Method nennt een Okularprojektioun.
Nicolas Neuens
Hien huet an der Weilerbaach den Institut Heliar gegrënnt, deen 1910 seng Dieren opgemaach huet. Do goufen d'Patienten no senger Method vum integralen Naturismus behandelt.
Den Naturismus am Neuens an anere Naturheeler aus dem 19. Joerhonnert hirem Sënn, ass net ze verwiessele mat Naturismus am Sënn vun Nudismus.
Sonn
Observatioun vun der Sonn
Eng weider Observatiounsméiglechkeet besteet mat Hëllef vu spezielle Sonnefilter. Dëst sinn Folien oder beschichtet Glieser, déi virun d'A gehale ginn oder virun d'Objektiv ubruecht ginn. Eng detailléiert Observatioun ass ausserdeem mat engem Herschelprisma oder Pentaprisma méiglech.
Nicolas Neuens
Dem Abbé Nicolas Neuens seng Kur huet bestanen aus:
Den Nicolas Neuens, dee vu gouereger Statur war, war als eegesënnegen a stolzen, dobäi awer sensibele Mann bekannt.
Op säi Wonsch hin ass hien uewen am Park vum deemolegen Institut Heliar begruewe ginn.
Sonn
Observatioun vun der Sonn
Fir Protuberanzen ze kucken, brauch ee besonnesch Baudeeler oder en Teleskop. Bei engem Protuberanzenasaz gëtt d'Sonn duerch eng Scheif zougedeckt; et gëtt souzesoen eng kënschtlech total Sonnendäischtert gemaach. Déi um Sonnerand opsteigend Protuberanze ginn duerch e sougenannten H-alpha-Filter gekuckt. Dëst ass e besonnesch schmuelbandege Interferenzfilter, deen nëmmen dat déifrout Liicht vum ugereegten Waasserstoff duerchléisst. Eng Observatioun vun der ganzer Sonnenuewerfläch an dësem Spektralberäich erméigleche sougenannt H-alpha-Teleskopen. Domat kënne Protuberanzen, Filamenter, Flecken a Flares gekuckt ginn. Dës Teleskope sinn an de leschte Joren zimmlech bëlleg ginn a kënne vun Amateurastronomen agesat ginn.
Nicolas Neuens
Nom Neuens sengem Doud huet den Dr. Éloi Welter, als medezineschen Direkter, seng Method am Institut Heliar weidergefouert.
Sonn
Observatioun vun der Sonn
D'Korona kann nëmme bei enger totaler Sonnendäischtert oder mat engem speziellen Instrument, dem Koronograph, observéiert ginn.
Nicolas Neuens
1970 gouf zu Bilschdref am Schoulhaff e Monument zu sengen Éieren opgeriicht. Hie war de Stëfter vun de Klacke vun der Bilschdrëffer Haupeschkapell.
Publikatiounen (Auswiel)
Eng ausféierlech Bibliographie vum Neuens senge Publikatiounen aus dem 19. Joerhonnert gëtt de Martin Blum (cf. Literatur); déi weider Wierker fënnt een an der Broschür aus dem Joer 1967 (cf. Literatur: Anonym, ongeféier 1967) op de Säiten 38-39.
Sonn
Entwécklung vun der Sonn
D'Sonn ass viru 4,6 Milliarde Joer duerch e gravitative Kollaps vun enger interstellarer Gaswollek entstanen. Dëse Kollaps, an deem senge Verlaf och d'Planéiten entstane sinn, an déi uschléissend Relaxatiounsphas war no ronn 50 Millioune Joer ofgeschloss. Déi uschléissend Entwécklungsgeschicht vun der Sonn féiert iwwer hiren aktuellen Zoustand bis zu deem vun engem Roude Ris an endlech iwwer eng onstabil Endphas am Alter vu ronn 12,5 Milliarde Joer zu engem Wäissen Zwerg, dee vun engem planetareschen Niwwel ëmkreest ass.
Sergio Leone
De Sergio Leone ass en italieenesche Filmregisseur. Hien ass den 3. Januar 1929 zu Roum (Italien) gebuer an do den 30. Abrëll 1989 gestuerwen.
Sonn
Entwécklung vun der Sonn
Dësen Oflaf léisst sech haut unhand vu Gesetzer aus der Physik an dem Wëssen kärphysikalescher Prozesser aus Laborexperimente zimmlech genee am Computer modelléieren. D'Date vun eenzele Phase sinn an der Tabell uginn (Sackmann, 1993). Den Index Null markéiert déi haiteg Kenndate vun der Sonn, dat heescht am Alter vu 4,6 Milliarde Joer.
Canton de Chabeuil
De Canton de Chabeuil ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Valence, am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Sergio Leone
De Sergio Leone gëllt als de Papp vum Spaghetti-Western.
Canton de Goyave
De Canton de Goyave ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Basse-Terre, am Departement Guadeloupe an der Regioun Guadeloupe.
Ottavio Bottecchia
Den Ottavio Bottecchia, gebuer den 1. August 1894 a gestuerwen de 15. Juni 1927, war en italieenesche Vëlossportler an zweemol Gewënner vum Tour de France.
Den Ottavio Bottecchia, huet den Tour de France vun 1924 an dee vun 1925 gewonnen, nodeem hien 1923 zweete gi war.
Hien huet am Ganzen 9 Etappe gewonnen (1x 1923, 4 × 1924, 4 × 1925).
De Bottecchia war den éischten Italieener deen den Tour gewonnen huet.
Hie war de Brudder vum Giovanni Bottecchia.
Paul Cézanne
De Paul Cézanne, gebuer den 19. Januar 1839 zu Aix-en-Provence, an do gestuerwen den 22. Oktober 1906 war e franséische Moler.
Originnen
Säin Numm weist op dat italieenescht Duerf Cesana an der Regioun Piemont an Norditalien. Ëm d'Mëtt vum 17. Joerhonnert hu sech aus der Géigend vu ronderëm Turin en ettlech Leit aus dem Po-Flaachland op de Wee gemaach fir a Frankräich. Zu Briançon, net wäit vun der italieenescher Grenz, hu si sech néiergelooss an hiren Nimm e franséische Cachet ginn, "Césane" oder "Cézanne". Ee vun hinnen, de "Louis Auguste Cézanne" huet eng Huttfabréck gegrënnt an hat domat grousse finanzielle Succès. 1848 sollt e mat engem Bekannten eng Bank iwwerhuelen, déi Faillite gaange war, an domat zu engem räiche Mann ginn.
Aus enger Relatioun baussent sengem Bestietnes entstaamt 1839 de Paul an 1841 dat klengt Marie, mat deenen hirer Mamm sech de Louis Auguste awer eréischt 1844 bestuet huet, nodeem hien d'Kanner unerkannt hat.
Dem Paul Cézanne säi Liewen
De Paul Cézanne huet seng Kandheet zu Aix-en-Provence verbruecht. No e puer Joer an engem Pensionat goung en 1852 an de "Collège Bourbon". De Paul war e fläissege Schüler, mä hie war vu Klengem un e wibbelegt a sturazegt Kand, dat seng Ausgeloossenheet och am Alter ni an de Grëff krut.
Am beschten ass de Paul eens gi mam ee Joer méi jonken Émile Zola, deen op der selwechter Schoul war. Zesumme si se munnech Moler besiche gaangen, déi an der Provence gelieft hunn. Nom Collège geet de Cézanne 1859 a Coursen an der École des Beaux-Arts a senger Heemechtsstad. De Zola war 1858 mat senger Mamm op Paräis geplënnert, nodeem en dem Cézanne gefléift hat, nozekommen. Deen huet awer säin éischt Joer Droit fäerdeg gemaach.
Echsebeckesaurier
D' Echsebeckesaurier sinn nieft de Vullebeckesaurier eng vun deenen zwou Uerdnunge vun den Dinosaurier (Dinosauria).
Zu hinne gehéieren Aarte wéi den Tyrannosaurus rex an d'Gattunge Struthiomimus, Spinosaurus, Microraptor an Argentinosaurus.
Weilerbach (Film)
Weilerbach ass en Documentaire vum Lëtzebuerger Regisseur Yann Tonnar. En hat de 15. Februar 2008 Première.
Ëm wat geet et am Film?
De Film dokumentéiert d'Liewe vun 3 Famillen, déi an der Weilerbaach, am Gebai vum fréieren institut Heliar, dem gréissten Asylantenheem vu Lëtzebuerg, mat anere ronn 300 Leit ënnerbruecht sinn. Se zielen iwwer d'Liewen tëscht Hoffnung a Verzweiwelung, virun allem iwwer de Misär an d'Monotonie, dat d'jorelaangt Waarden op eng definitiv Decisioun bewierkt, nodeem hir Demande op Asyl refuséiert gi war.
Jean Paul Getty
De Jean Paul Getty, gebuer de 15. Dezember 1892 zu Minneapolis a gestuerwen de 6. Juni 1976 zu Sutton Place, bei Guildford, an der Grofschaft Surrey, war en US-amerikaneschen Industriellen a Konschtmäzen.
Nodeem hie säin Ekonomiesstudium an England ofgeschloss hat, huet de Jean Paul Getty sech ëm d'Ueleggeschäfter vu sengem Papp George Franklin Getty bekëmmert. Hien huet d'Getty Oil Company gegrënnt. De Jean Paul Getty gouf zu senger Zäit als ee vun de räichste Männer vun der Welt op e Verméige vun 20 Milliarden Dollar geschat.
Vun 1951 un huet de Jean-Paul Getty an England gelieft wou hien och Bicher geschriwwen huet, sou ënner anerem How to be Rich an As I See It: The Autobiography of J. Paul Getty.
Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen/P
D'Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen besteet aus enger alphabetescher Opstellung vu Persounen, déi vun der chrëschtlecher Konfessioun als séileg oder helleg veréiert ginn.
Well dës Lëscht relativ grouss ass, ass se den Ufanksbustawe vun de Séilegen an Hellegen no opgespléckt ginn.
A -- B -- C -- D -- E -- F -- G -- H -- I -- J -- K -- L -- M -- N -- O -- P -- Q -- R -- S -- T -- U -- V -- W -- X -- Y -- Z
Geieschhaff (Bech)
De Geieschhaff ass eng Uertschaft an der Gemeng Bech.
Briseis-Talspär
D'Briseis-Talspär, no engem Päerd genannt, dat 1876 de Melbourne Cup gewonnen hat, (Briseis dam oder Cascade dam) an Tasmanien, Australien huet de 4. Abrëll 1929 no schwéierem Reen de Geescht opginn. D'Flutwell ass iwwer déi australesch Stad Derby ewechgerannt an huet 11 (oder 14) Mënschen d'Liewe kascht.
Geieschhaff (Bech)
Geographie
Südëstlech vun der Uertschaft läit d'Naturschutzgebitt Geyershaff-Geyersknapp.
Hydrographie
Eng ronn 400 Meter nordëstlech vum Geieschhaff huet d'Azebaach hir Quell.
Geschicht
Eng éischt Kéier gouf den Haff 1353 ënner sengem alen Numm Konsbrück an engem Dokument ernimmt. Am Kadaster vun 1819 steet d'Uertschaft ënner dem Numm Geieshoff, deemools gouf et 4 Haiser. Ronderëm sinn e Grappvoll Haiser, meeschtens Bauerenhäff, aus dem spéiden 19. Joerhonnert, an e puer nei Wunnhaiser aus dem spéiden 20. Joerhonnert bäikomm.
Tour de Suisse 2008
Am Generalklassement konnt de Roman Kreuziger déi éischt Plaz fir sech entscheeden, an den Italieener Damiano Cunego hat am ProTour-Klassement d'Nues vir.
Fläsch
Eng Fläsch ass e Behälter, dee gewéinlech un der Basis d'Form vun engem Zylinder huet, an deen no uewen hin, wou en op ass, méi enk gëtt. Deen Deel gëtt den Hals genannt. Fläsche kënne mat engem Stopp, sief et aus Kork oder Plastik zougemaach ginn. Stëpp kënnen an den Hals gedréckt ginn, dropgeschrauft ginn, oder a Form vun enger Kapsel vu baussen dropgepresst sinn.
Tour de Suisse 2008
Etappen
Den Tour hat säin Depart zu Langnau an d'Arrivée vun der leschter Etapp war zu Bern. Et gouf kee Prolog an och keng eegen Etapp fir Zäitfueren. Den CLM war an der aachter Etapp integréiert an d'Klassement war um Col vum Klausen.
Fläsch
Fläsche si meeschtens aus Glas oder Plastik, méi rar aus Toun a gi gebraucht fir Flëssegkeeten ze versuergen, sief et Liewenesmëttelflëssegkeeten, wéi Waasser, Wäin, Béier, Ueleg, asw.; sief et Anerer, wéi z. B. cheemesch Produkter, Parfumen, asw.
Och metallesch Behälteren an zylindrescher Form, déi Gas(en) ënner Drock enthalen, gi Fläsche genannt.
9. August
Den '''9. August''' ass den 221. Dag vum Joer (222. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Canton du Grand-Serre
De Canton du Grand-Serre ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Valence, am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Jean-Pierre Melville
De Jean-Pierre Melville, gebuer als Jean-Pierre Grumbach den 20. Oktober 1917 zu Paräis an och do gestuerwen 2. August 1973 war e franséische Filmregisseur, Filmproduzent a Schauspiller.
Hie war de Brudder vum franséische Resistenzler Jacques Grumbach.
Chassepierre
Chassepierre ass eng belsch Uertschaft an der Provënz Lëtzebuerg a gehéiert zu der Gemeng Florenville. D'Uertschaft läit op den Ufere vun der Semois ongeféier 3 Kilometer am Weste vu Florenville, an zitt sech laanscht e grousse Meander vum Floss.
D'Originne vu Chassepiere ginn an d'gallo-réimesch Zäit zeréck. Et gëtt fir d'éischt am 8. Joerhonnert ernimmt, ënner dem Numm Casa Petrae, dee stengent Haus bedeit. D'Uertschaft huet am Ufank engem gewësse Mactigisilus gehéiert, dee mat senger Fra Hechia do gelieft huet. Wéi d'Koppel an den Alter koum hu se hir Gidder un d'Kierch vu Verdun verschenkt. Am Joer 888 gëtt Chassepierre als Villa royale ernimmt. Vum Enn vum 10. Joerhonnert bis 1260 huet Chassepierre zu der Grofschaft Chiny gehéiert, an ass duerno un d'Häre vu Florenville gaangen. Am Joer 1274 krut Chassepiere säi Fräiheetsbréif. An där Zäit war d'Uertschaft am Besëtz vun der Isabelle de Florenville an dem Otto de Trazegnies déi och eng Buerg gebaut haten, déi awer haut verschwonnen ass.
Duerch e Bestietnes am Joer 1352 koum d'Uertschaft an de Besëtz vun den Häre vu Rodemack am Loutrengeschen.
Déi Lécker Prënze-Bëscheef hate sech och drëm gerappt an haten d'Buerg ëm 1280 a Brand gestach. De Gérard de Rodemack huet 1462 d'Buerg, d'Seigneurie an d'Lännereien un de Louis de la Marck verkaaft.
Vu 1544 bis 1574 huet Chassepierre zum wallounesche Besëtz vum Louis de Stolberg gehéiert, a koum duerno an d'Hänn vun den Häre vu Löwenstein. Duerch seng Grenzsituatioun, war d'Uertschaft a vill Streidereie verwéckelt a gouf e puermol am Laf vun de Joerhonnerten ausgeraibert. Dofir ginn och déi lescht stengen Zeien, nëmme bis un d'Enn vum 17. an den Ufank vum 18. Joerhonnert zeréck.
D'Kierch vu Chassepierre déi dem hellege Mäerten geweit ass gouf 1702 opgeriicht. De Parvis an d'Sakristei goufen eréischt 1898 nogebaut. D'Kierch ass an engem einfache Stil gebaut an huet nëmmen ee Schëff, de Chouer ass liicht méi schmuel wéi d'Schëff. D'Gebai ass mat Leeë gedeckt an den Daach vum Tuerm huet d'Form vun engem Helm. D'Miwwelen an der Kierch, de Priedegtstull, den Altor an d'Verzierungen am Chouer gläichen deene, wéi se an de meeschte Kierchen aus der Gaume oder den Ardennen erëmzefanne sinn.
An der Kierch sinn e puer Statue vun net ganz bekannten Hellegen ausser deene vum hellegen Eligius an dem Rochus. Déi ganz Uertschaft steet op enger décker Couche vu sougenanntem Cron (kallekhalteg Formatiounen). An dësem Gestengs haten d'Awunner och Galerie gegruewen. Eng dovun déi ënner der aler Mille läit, geet bis ënner d'Paschtoueschhaus a kann och besicht ginn. D'Paschtoueschhaus gouf als Maison du Pays ageriicht.
Nieft der aler Mille fënnt een déi éischt Spuere vum Cron dee ganz mat Moos bewuess ass. Do donieft ginn Trapen erof an den Trou des Fées, deen zu der Galerie gehéiert.
Kuckeswäertes
D'Haiser vu Chassepierre goufen am alen Ardennerstil restauréiert. Op der Semois stinn nach d'Piliere vun der Bréck iwwer déi eng Eisebunn gelaf ass. D'Bréck selwer gouf 1940 zerstéiert a réischt 2013 als Foussgängerbréck nees opgeriicht. Si huet zu der Vizinalstreck 558 Marbehan-Florenville-Sainte-Cécile geheiert.
Manifestatiounen
All Joer ass de Sonnden nom 15. August e grousse Maart. D'Kiermes vum Duerf ass de leschte Sonnden am September.
Spezialitéiten
Den Hunneg vu Chassepierre huet sech eng kleng Renommee an der Géigend gemaach. Beléift sinn och Gromperen aus der Géigend, déi ënner dem Numm Plate de Florenville bekannt sinn.
Ustersbach
Ustersbach ass eng Gemeng am Landkrees Augsburg a Bayern (Däitschland), an där am Januar 2008 eng 1177 Leit gewunnt hunn. Ustersbach huet eng Héicht vu 490 m.
Geographesches
Ustersbach läit op der B300 op hallwer Streck tëscht Augsburg a Krumbach.
Canton de Loriol-sur-Drôme
De Canton de Loriol-sur-Drôme ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Valence, am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Ridley Scott
De Sir Ridley Scott ass en englesche Filmregisseur a Produzent. Hien ass den 30. November 1937 zu South Shields, bei Durham an (England) gebuer. Hien ass de Brudder vum Filmregisseur Tony Scott.
1977 huet hie säin éischte Film The Duellists gedréint, deen um Filmfestival vu Cannes de Präis als bëschten éischte Film krut.
Duerno huet hie mat dem Film Alien e ganz groussen Erfolleg gehat.
Säin nächste Film Blade Runner huet sech zu engem Kultfilm entwéckelt.
Canton de Petit-Bourg
De Canton de Petit-Bourg ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Basse-Terre, am Departement Guadeloupe an der Regioun Guadeloupe.
Lick-Observatoire
De Lick-Observatoire ass en astronomeschen Observatoire, dee vun der University of California bedriwwe gëtt. E steet op enger Héicht vun 1.300 Meter op der Spëtzt vum Mount Hamilton, no bei der Stad San Jose a Kalifornien. Et gouf aus der Ierfschaft vum James Lick, engem US-amerikanesche Pianobauer a Groussgrondbesëtzer finanzéiert.
Geschicht
Ier mam Bau vum Observatoire ugefaange konnt ginn, huet missen eng Strooss op d'Plaz gebaut ginn. D'Baumaterial huet all misse mat Päerd a Mauldéierkaren erugeschafft ginn. Ronn 360 (!) Kéiere féieren erop op d'Spëtzt vum Bierg.
Film zu Paräis
Paräis kann op eng laang an erfollegräich Filmgeschicht zeréckkucken.
Lick-Observatoire
Geschicht
De Bau vum Observatoire huet vun 1876 bis 1887 gedauert. De Kierper vum 1886 verstuerwene Lick gouf 1887 op dem Gebitt bäigesat. Eng Messengstafel dréit déi einfach Opschrëft: Here lies the body of James Lick.
Den 91-cm-Refrakter war bei der Aweiung den 3. Januar 1888, dat weltwäit gréisste Lënsenteleskop. Am Abrëll 1888 gouf den Observatoire der Universitéit vu Kalifornien iwwerginn.
Film zu Paräis
Awer och Paräis selwer war a ville Filmer Dréiuert a Filmkuliss. Ofgesi vu villen Opname vun der Stommfilmzäit, déi éischter ënner Dokumentairen anzezortéieere sinn, war d'Stad souwuel a franséische wéi och an auslännesche Spillfilmproduktiounen ze gesinn. De Film Hôtel du Nord (1938) vum Marcel Carné spillt am „Hôtel au Canal“. Obschonn de gréissten Deel net am Hôtel selwer gedréint gouf, weist de Film d'Liewensgefill zu Paräis an den 1930er Joren. Am Film Funny Face (1956) vum Stanley Donen séngt d'Audrey Hepburn zesumme mam Fred Astaire zu Paräis „Bonjour Paree“ virum Eiffeltuerm, op der Avenue des Champs-Élysées an op anere Plaze vun der Stad.
Lick-Observatoire
Geschicht
Mat dem Wuesstem vu San Jose an dem Silicon Valley gouf d'Liichtverschmotzung e grousse Problem fir d'Observatioun. Am Joer 1980 gouf dofir e Programm an d'Liewe geruff fir d'exzessiv Beliichtung ze reduzéieren. Sou gouf z. B. d'Stroossebeliichtung op Nidderdrock-Natriumdampullen ëmgestallt.
Film zu Paräis
Am Film A Bout de Souffle (1960) vum Jean-Luc Godard schléit sech de klenge Michel duerch d'Liewen. Hie kënnt op Paräis a schléisst Frëndschaft mat enger US-amerikanescher Studentin. Gefilmt gouf an der Rue de Berri op Nummer 21 an an der Rue de Campagne-Première am Véirel Montparnasse.
Zazie dans le Métro (1960) vum Louis Malle weist d'Liewe vum klenge Meedche Zazie zu Paräis. Den Eiffeltuerm spillt dobäi eng wichteg Roll. Am Film Belle de jour (1967) vum Luis Buñuel brécht d'Catherine Deneuve aus dem biergerleche Liewen aus, a geet der Prostitutioun no.
Lick-Observatoire
Geschicht
Déi Moossname féieren dozou, datt de Mount Hamilton weider als astronomesch Fuerschungsstatioun benotzt ka ginn.
Film zu Paräis
Am Ultimo tango a Parigi (1972) vum Bernardo Bertolucci gi sech d'Personnagë vum Marlon Brando an der Maria Schneider ëmmer nees Rendez-vous an engem eidelen Appartement mat Bléck op d'Metrosstation Passy an d'Bir-Hakeim-Bréck. De Film Le Dernier Metro (1981) vum François Truffaut spillt zu Paräis am Joer 1942 wärend der däitscher Besatzung. Am Film Subway (1985) vum Luc Besson goufe verschidden Zeene mam Christopher Lambert an Isabelle Adjani an den RER-Statiounen La Défense a Les Halles gedréint. La Haine (1995) vum Mathieu Kassovitz gouf gréisstendeels zu Chanteloup-les-Vignes, engem Faubourg vu Paräis gedréint.
Lick-Observatoire
Geschicht
Nieft dem historesche Refrakter goufen am Laf vun der Zäit weider Teleskopen um Gebitt opgeriicht.
Film zu Paräis
Weider Filmer déi zu Paräis spille sinn: Landru (1963) vum Claude Chabrol, Les parisiennes (1962) vum Marc Allegret, Le samurai (1967) vum Jean-Pierre Melville, La Boum (1980) a La Boum 2 (1982) vum Claude Pinoteau, La Dame aux camélias (1981) vum Mauro Bolognini, Police (1985) vum Maurice Pialat, Forget Paris (1995) vum Billy Crystal, Paris was a Woman (1995) vum Greta Schiller, Love in Paris (1997) vum Anne Goursaud, An American Werewolf in Paris (1998) vum Anthony Waller, Le fabuleux destin d'Amélie Poulain (2001) vum Jean-Pierre Jeunet, Moulin Rouge (2001) vum Baz Luhrmann,Before Sunset (2004) vum Richard Linklater an Eiffel in Love (2021) vum Martin Bourboulon.
Lick-Observatoire
Ekipement
Follgend Instrumenter ginn zurzäit um Lick-Observatoire agesat:
Entdeckungen
Déi follgend Himmelskierper goufen um Lick-Observatoire entdeckt.
Pierre Bertogne
De Pierre Bertogne, gebuer de 25. Juni 1898 zu Lëtzebuerg, a gestuerwen den 10. Februar 1990, war e Lëtzebuerger Drogist, Fotograf a Filmemécher. Hien hat eng Drogerie zu Lëtzebuerg an der Groussgaass an huet do och Fotoapparater a Filmkamerae verkaaft.
De Pierre Bertogne war ee vun de Grënner vun de lëtzebuergeschen Amateur-Cineasten a war och 1952 hiren éischte President.
Desmond Llewelyn
Den Desmond Wilkinson Llewelyn, gebuer den 12. September 1914 zu Newport, a gestuerwen den 19. Dezember 1999, war e walisesche Schauspiller.
De Llewelyn gouf besonnesch wéinst senger Roll als Q an 18 James Bond-Filmer bekannt. Hien huet an deenen de Chef vun der Q-Abteilung vum brittesche Geheimdéngscht MI6 gespillt, déi de Bond mit allerhand technesche Spillereien ekipéiert huet.
Den Desmond Llewelyn, de Jong vun engem Kuelegrouweningenieur wollt ursprénglech Geeschtleche ginn. Op der Highschool huet en a munnechen Theaterstécker matgespillt an hien huet mat der Zäit dru Gefale fonnt.
No dem Zweete Weltkrich, an deem hien eng laang Zäit an engem däitsch Krichgefaangenelager verbruecht huet, ass hie weidergefuer mat senger Theatercarrière.
D'Bond-Filmer
1963 gouf de Llewelyn engagéiert fir am zweeten James Bond-Film From Russia with Love de Major Boothroyd ze spillen, besser bekannt als Q. Hien huet vun deem Moment un an alle Bond-Filmer (bis op den Live and Let Die) déi selwecht Roll gespillt. Den The World is Not Enough war säi leschten. Säin Nofollger gouf den John Cleese.
Den Desmond Llewelyn ass den 19. Dezember 1999 bei engem Autosaccident zu Firle am Ost Sussex ëm d'Liewe komm. Hie war um Heemwee vun enger Autogrammstonn.
Claude Conter
De Claude Conter, gebuer den 2. Abrëll 1929 an der Stad, ass e Lëtzebuerger Literat.
No senger Primärschoulszäit zu Beggen huet de Claude Conter säi Secondaire am LGL, dem Jongelycée um Lampertsbierg gemaach. Den 3. Februar 1943 gouf e mat senger Famill deportéiert a si konnten eréischt de 24. Juni 1945 an hir Heemecht zeréckkommen.
Säin Universitéitsstudium huet hien zu Aix-en-Provence, zu Montpellier an zu Paräis gemaach. Seng Carrière als Franséischprofesser huet zu Iechternach ugefaangen. 1959 gouf en op Esch an de Jongelycée (LGE) versat, wou hie bis zu senger Pensioun 1990 enseignéiert huet. Zanter 1974 huet e parallel dozou franséisch Literaturgeschicht um Centre Universitaire ginn.
De Claude Conter ass Member vun der Jury vum Servais-Präis a Vizepresident vun der Sektioun "Arts et lettres" vum Institut grand-ducal.
Hien ass net ze verwiessele mam Claude D. Conter.
Sofia Rotaru
D'Sofija Mychailiwna Jewdokymenko-Rotaru (op Ukrainesch: Софія Михайлівна Євдокименко-Ротару), wäit bekannt als just Sofija Rotaru (uk: Софія Ротару, ru: София Ротару), gebuer de 7. August 1947 am Duerf Marschynzi am Oblast Tscherniwzy, ass eng ukrainesch Popsängerin, déi a Russland, an der Ukrain an a Moldawien schafft.
Si ass dat zweet vu sechs Kanner aus enger moldaweschstämmeger Familljen, déi an d'Ukrain immigréiert ass.
Vun der Primärschoul un huet si a Schoul- an a Kierchechéier gesongen. 1971 huet si an engem Museksfilm matgespillt, dem Tscherwona ruta (uk: Червона рута, "D'rout Ruta"), a méi spéit nach a sechs aneren. 1986 krut se als éischt Popsängerin den Titel Vollekskënschtlerin vun der Sowjetunioun. Weider krut si den Titel Heldin vun der Ukrain.
Hire Mann, dee si wärend hirer Carrière ënnerstëtzt huet, war den ukrainesche Sänger Anatolij Jewdokymenko (1942–2002). Si huet ee Fils, e Meedchen, a véier Kandskanner.
Fiménil
Fiménil ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.
Émile Krier (1949)
Den Émile Krier, gebuer de 5. Mee 1949 zu Lëtzebuerg a gestuerwen de 5. Januar 2002 zu Tréier, war e lëtzebuergeschen Historiker a Professer.
Hien huet eng Rei Aarbechten iwwer d'modern Geschicht vu Lëtzebuerg vum 17. bis 20. Joerhonnert, zu Lëtzebuerg selwer, an am Ausland verëffentlecht.
Säi Liewen
No senger Première am Iechternacher Kolléisch huet den Émile Krier Geschicht, politesch Wëssenschaften a Soziologie op der Universitéit zu Bonn studéiert, wou hien 1975 seng Dokteraarbecht Deutsche Kultur- und Volkstumspolitik von 1933-1940 in Luxemburg presentéiert huet.
Bis zu sengem Doud huet hie Geschicht enseignéiert, bis 1983 am Lycée technique Joseph-Bech zu Gréiwemaacher, an dunn am Kolléisch, an deem de Geschichtssall den 22. Abrëll 2009 offiziell no him gedeeft gouf.
Den Emile Krier, deen net bestuet war, war en engagéierte Mënsch, ënner anerem am Maacher Kiercherot.
Henri Cartier-Bresson
Den Henri Cartier-Bresson, gebuer den 22. August 1908 zu Chanteloup-en-Brie, a gestuerwen den 3. August 2004 zu Céreste an den Alpes-de-Haute-Provence, war e franséische Fotograf. Hie gëllt als e Meeschter vun der "Schnappschoss"-Fotografie. Zesumme mam Robert Capa an anere Fotografen huet hien 1947 d'Agence Magnum opgeriicht.
De Cartier-Bresson huet als jonke Mann Konscht studéiert a gemoolt. 1931 ass en, inspiréiert vum Joseph Conrad sengem Heart of darkness, fir ee Joer op d'Elfebeeküst gaangen, wou e vum Handel mat Wëld gelieft huet, dat e geschoss a verkaaft huet. Schwéier krank koum en zeréck a Frankräich, an huet, wärend senger Rekonvaleszens, d'Fotografie entdeckt.
Am Zweete Weltkrich koum en a Gefaangenschaft, an ass, wéi e konnt fortlafen, an de Maquis gaangen an huet sech der Resistenz ugeschloss.
Nom Krich, an nodeem e Magnum mat op d'Bee gesat huet, ass en am Optrag vu groussen Zäitschrëften duerch Europa an d'Vereenegt Staaten, an Indien, d'Sowjetunioun (als éischte westleche Fotograf, dee fräi schaffe konnt) an a China gereest, fir Fotoreportagen ze maachen. Hie war bei ettlechen historesche Momenter dobäi an huet och vill bekannt Leit portraitéiert. Vun der Hellewull vu Bicher, déi en an den 1950er an 1960er Jore publizéiert huet, war wuel dat wichtegst The Decisive Moment (1952). An deem Buch huet de Cartier-Bresson beschriwwen, datt deen "dezisive Moment" beim Fotograféieren ass: "Photographier: c'est dans un même instant et en une fraction de seconde reconnaître un fait et l'organisation rigoureuse des formes perçues visuellement qui expriment et visualisent ce fait. C'est mettre sur une même ligne de mire la tête, l'œil et le cœur." Och kleng mënschlech Detailer kënne sou zu engem Leitmotiv ginn.
Zanter 1970 huet de Cartie-Bresson praktesch just nach gemoolt. 1982 krut en den Hasselblad Award. Ee Joer viru sengem Doud gouf an der Bibliothèque nationale de France eng grouss Retrospektiv organiséiert. Dat selwecht Joer huet seng Duechter d'Fondatioun Henri Cartier-Bresson gegrënnt, fir säi Wierk ze betreien.
2006 krut e posthum de Prix Nadar.
Canton de Portes-lès-Valence
De Canton de Portes-lès-Valence ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Valence, am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Richard Crenna
De Richard Crenna, gebuer als Richard Donald Crenna den 30. November 1927 zu Los Angeles a Kalifornien, an och do gestuerwen de 17. Januar 2003 u Pankreaskriibs, war en US-amerikanesche Schauspiller.
Post vun Aasselbuer
D'Post vun Aasselbuer ass déi eelst bekannt Poststatioun vu Lëtzebuerg. Si gëtt an engem Postdokument fir d'éischt am Joer 1563 ernimmt.
Zanter Enn 2010 sinn am renovéierte Gebai en Hotel, e Restaurant an zwee ëffentlech zougänglech Muséeën ageriicht (de Musée des écritoires an e fréiere Klassesall). Den Domaine ass am Besëtz vun der Famill vum Léon Nilles.
Geschicht
D'Aasselbuerer Post louch op engem Postwee dee vu Roum op Antwerpen goung. Dëse Postwee goung iwwer Florenz, Bologna, Innsbruck, Rheinhausen, Namouer a Bréissel bis op déi belsch Küst. Op dëser Streck waren ongeféier all zwanzeg Kilometer Wiesselstatiounen ageriicht. D'Statioune virun Aasselbuer ware Binsfeld, Nattenheim, Arzfeld, an Däitschland, an an der Belsch, Bourcy a Flamisoule.
Canton de Lamentin
De Canton du Lamentin ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Basse-Terre, am Departement Guadeloupe an der Regioun Guadeloupe.