cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karlsruhe
D'Zäit nom Krich
Wéi fir ganz Däitschland hat den Zweete Weltkrich och fir Karlsruhe katastrophal Follgen, d'Stad war nom Krich zu engem groussen Deel zerstéiert ginn an hat seng Haaptstadfonctioun verluer. Si konnt awer séier erëm opgebaut ginn an no der Wärungsreform war et zu engem laang unhalende Bauboom komm, woubäi historesch Gebaier, wéi d'Weinbrennerbauten, erhale konnte ginn an den Opbau vun der Stad no an no zu engem Ausbau ginn ass. D'Grenz vun de Besatzungszonen ass matzen duerch Bade verlaf, domat louch Karlsruhe zwar souzesoen an engem “doudege Wénkel”, mä virun der Bedeitunglosegkeet konnt d'Stad sech doduerch retten, datt hei nach emmer wichteg Institutiounen a Verwaltungsdengschtleeschtunge fir d'Land a fir de Bund erhale blouwen. Mam Bundesgerichtshof an dem Bundesverfassungsgericht war Karlsruhe d'“Residenz des Rechts” ginn. A mam Kernforschungszentrum war d'Fuerschungspotenzial vun der technescher Héichschoul gewuess. No der Stagnatioun an Zäite vun der Weimarer Republik war et ab 1946/47 erëm zu engem industriellen Opschwong komm, deen an der Usiedlung vun zwou Uelegraffinerien nërdlech vu Maxau säin Héichpunkt fonnt hat. No der europäescher Vereenegung ass de fréieren Nodeel vun der Proximitéit zur franséischer Grenz zu engem Virdeel ginn, well Karlsruhe am Zentrum vu wichtegen europäesche Verkéiersweeër louch. Um Enn vun den 1960er Joren ass amplaz vum Ausbau vun der Stad éischter op den Ëmbau vun der Bannestad gesat ginn. Gréngfläche si geschaf ginn an deen een oder anere Quartier gouf ganz erneiert. D'Zil heivu war, d'Liewensqualitéit an der Stad z'erhéijen an ze verhënneren, datt d'Bierger mat engem héijen Akommes an d'Ëmland ofwanderen.
Strukturwandel an nei Technologien
De wirtschaftleche Strukturwandel an den 80er Joren huet och fir Karlsruhe mat sech bruecht, datt Aarbechtsplazen am primairen a secondaire Secteur verluer gaange sinn an den Déngschtleeschtungssecteur méi wichteg ginn ass. D'Stad huet op d'Chance vun den neien Technologië gesat a mat der Technologiefabréck en Existenzgrënnungszentrum ageriicht. Ausserdeem ass mat ëmleiende Stiet d'Technologieregioun Karlsruhe geschaf ginn, déi och iwwerregional en exzellente Ruff huet.
D'Karlsruher Uni huet am Joer 1984 déi éischt E-mail empfaangen, déi an Däitschland geschéckt ginn ass. Vun 1984 bis 1998 sinn och all däitsch Domainnimm zu Karlsruhe verwalt ginn. Ronn 2.500 Internet- an Telekommunikatiounsfirme si ronderëm d'Uni entstanen, och dowéinst war Karlsruhe 2003 zur "Internethaaptstad vun Däitschland" gewielt ginn.
Wien eng CD brennt, mécht dat vläicht mam Programm “Nero”, deen an engem Karlsruher Faubourg entwéckelt gëtt. Wien eng Email schéckt, mécht dat vläicht mat enger web.de-Adress, als ee vun iwwer 15 Millioune User beim iwwer 40fachen Testsieger. Wann een eng däitsch Homepage huet, léisst een déi vläicht zu Karlsruhe am gréisste Rechenzentrum vun Europa verwalten, wou iwwer 40 % vun allen däitsche Websäite gespäichert sinn. A wien an Zukunft an der nächster Generatioun vum Internet – dem “Semantic Web” - surft, profitéiert vläicht onbewosst vun intelligenten Agenten an Ontologien, déi op der Karlsruher Uni matentwéckelt goufen.
Aloyse Klensch
Den Aloyse Klensch, gebuer de 24. Abrëll 1914 zu Essen (Miersch) an den 12. Juli 1961 an der Stad Lëtzebuerg gestuerwen, war e lëtzebuergesche Vëlossportler.
Den Aloyse Klensch ass am Joer 1937 den Tour de France matgefuer.
Psychologesche Roman
De Psychologesche Roman ass eng Romanform, déi dat wat geschitt aus der Perséinlechkeet vun de literaresche Figuren eraus entwéckelt.
Typesch Beispiller vum psychologesche Roman sinn nieft dem Jean-Jacques Rousseau sengem Nouvelle Héloise vun 1761 dem Karl Philipp Moritz säin Anton Reiser, deen tëscht 1785 a 1790 a véier Deeler publizéiert gouf.
Palais-Royal
De Palais-Royal ass e grousse Komplex vu Gebaier nërdlech vum Louvre am 1. Arrondissement vu Paräis. Déi berüümt Cour d'honneur mat Kolonne ronderëm, wou zanter 1986 Konschtwierker vum Daniel Buren ze gesi sinn, läit laanscht d'Place du Palais-Royal, déi vum Barong Haussmann vergréissert gouf, nodeem d'Rue de Rivoli fir den Napoleon gebaut gi war.
Obschonn den Numm eppes aneschtes vermudde léisst, war de Palais-Royal ni fir laang eng kinneklech Residenz. D'Bauarbechte goufe 1629 vum Architekt Jacques Lemercier am Optrag vum Richelieu ugefaangen, a war als Palais Cardinal bekannt. No sengem Doud huet hien de Palais un de Louis XIII. weiderginn. Nodeem de Kinnek gestuerwe war, huet d'Kinnigin-Mamm, d'Anne vun Éisträich, fir eng Zäitchen am Palais-Royal gewunnt, duerno och de Kardinol Mazarin an de jonke Louis XIV.. Spéider gouf de Palais-Royal zum Paräisser Sëtz vun den Herzoge vun Orléans, ugefaange mam Louis XIV. sengem Brudder Philippe, genannt Monsieur.
Theo Angelopoulos
Den Theodoros Angelopoulos, gebuer de 17. Abrëll 1935 zu Athen a gestuerwen de 24. Januar 2012, war e griichesche Filmregisseur.
Palais-Royal
Wärend der Minoritéit vum Louis XV. huet de Régent Philippe vun Orléans Frankräich vum Palais-Royal aus regéiert. De Louis Philippe vun Orléans, deen als Philippe Égalité an d'Geschicht agaangen ass, ass an enger radikaler Phas vun der Revolutioun populär ginn, wéi hien de Gaart vum Palais-Royal fir d'Paräisser Bevëlkerung opgemaach huet, an huet den neoklassizisteschen Architekt Victor Louis beoptragt fir d'Strukure ronderëm de Gaart z'iwwerschaffen. Laanscht d ' Galeries hu sech gär Prostituéiert erëmgedriwwen an um zweete Stack gouf et och e Casino. Um Enn vun all Galerie war e klengen Theater, dee gréissten doivu war zanter dem Napoleon d'Comédie-Française. Den éischten Theater hat awer schonn de Lemercier fir de Richelieu géint 1641 ageriicht. Ënner dem Louis XIV. goufen am Palais-Royal Stécker vum Molière vu 1660 bis 1673 gespillt, duerno Operen ënner der Direktioun vum Jean-Baptiste Lully.
Vun de 1780er bis 1837 war de Palais-Royal eng wichteg Plaz am Paräisser politeschen a soziale Liewen, do gouf et déi berüümtst Caféën. Den historesche Restaurant Le Grand Vefour gëtt et haut nach. 1786 gouf eng Kanoun ageriicht, déi ëmmer, fir de Mëtteg z'annoncéieren, geschoss huet, wann d'Sonn duerch eng Lëns de Fuedem duerchgebrannt huet. Dëst huet den Abbé Delille dozou bruecht, follgende Saz zu de Gäert vum Palais-Royal ze soen:
Den 12. Juli 1789 huet de Camille Desmoulins an engem vun de Caféen d'Noriicht verbreet, datt den Necker vum Kinnek erausgehäit gi wier, an huet d'Bevëlkerung opgeruff, zu de Waffen ze gräifen. Zwéin Deeg méi spéit gouf d'Bastille gestiermt.
No der Restauratioun vun de Bourbonen huet de jonken Alexandre Dumas eng Plaz beim groussen Herzog vun Orléans am Palais-Royal kritt, deen de Palais nees iwwerholl hat. An der Revolutioun vun 1848 huet d'Paräisser Bevëlkerung de Palais-Royal geplëmmt. Ënner dem Second Empire huet en Deel vum Napoleon III. senger Famill am Palais-Royal gewunnt, dorënner de Prënz Napoleon, säi Koseng.
Hautdesdaags fënnt een am Palais-Royal de Staatsrot, de Conseil constitutionnel, an de Kulturministère. Op der anerer Säit vum Gaart sinn déi al Gebaier vun der Bibliothèque Nationale.
Hoyo de Manzanares
Hoyo de Manzanares ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Hoyo de Manzanares huet 6.374 Awunner (2002) op enger Fläch vu 45 km².
Humanes de Madrid
Humanes de Madrid ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Humanes de Madrid huet 12.923 Awunner (2004) op enger Fläch vun 20 km².
Reformatioun
D'Reformatioun (aus dem laténgeschen: reformatio = Ëmgestaltung) ass eng Beweegung am Chrëschtentum vum 16. Joerhonnert. Dobäi koum et zur Ofspléckung vun der réimesch-kathoulescher Kierch an zum Entstoe vun de reforméierten, luthereschen an anglikanesche Kierche souwéi verschidde Fräikierchen. D'Grondlag dozou war de d'Bedierfnes fir sech op d'Bibel zeréckzebesënnen a fir op Distanz ze goe vu bestëmmten iwwerdriwwene Praktike vun der kathoulescher Kierch. Besonnesch de Mëssbrauch vum Ablasshandel war hinnen en Dar am A.
Dës Trennung vun der Réimesch-Kathoulescher Kierch war à priori net d'Absicht vun de Reformatoren. D'"re-Formatioun" sollt déi ursprénglech chrëschtlech Léier an der kathoulescher Kierch nees opwäerten.
Ausgankssituatioun
D'Reformatioun ass net vun engem eenzele Mënsch oder vun enger bestëmmter Plaz ausgaangen. Et goufe verschidden Zentren a verschidde Reformatoren, déi vun ënnerschiddleche Viraussetzungen ausgaange sinn an ënner ënnerschiddleche politesche Verhältnesser gelieft hunn.
Eng Onmass vu Facteuren huet ufanks vum 16. Joerhonnert d'Reformatioun provozéiert:
De luthereschen Usaz
Den Augustinermënch Martin Luther huet ëmmer dru gezweiwelt, datt hien dem Härgott seng Gnod nëmmen duerch eegen Ustrengunge kéint verdéngen, bis hie beim Studéiere vun der Bibel op de Réimerbréif 3,28 gestouss ass: So halten wir nun dafür, dass der Mensch gerecht wird ohne des Gesetzes Werke, allein durch den Glauben.
Déi, sou dacks an de Virdergrond geréckelt, Mëssstänn an der Réimesch-Kathoulescher Kierch ware fir de Luther net den Ausléiser vun der Reformatioun. Säi Problem war eleng vun theologescher Natur. Hien huet sech un dem Paulus orientéiert (Réimerbréif 1,17: Denn im Evangelium wird die Gerechtigkeit Gottes offenbart aus Glauben zum Glauben, wie es in der Schrift heisst: Der aus Glauben Gerechte wird leben).
Grondiddien
Déi wesentlech Punkte vun der Reformatioun, déi och haut nach de "gemeinsamen Nenner" vun de protestantesche Kierche sinn, ginn dacks mat dem véierfachen "nëmmen ... " ausgedréckt:
Iwwersetzunge vun der Bibel
Dem Luther seng Bibeliwwersetzung war fundamental an nei. D'Iwwersetzungen déi zu senger Zäit verbreet goufen, hunn op d'Vulgata (laténgesch Bibel vum Hieronymus) opgebaut, déi sech schonn op d'griichesch Septuaginta (aalt Testament) beruff huet. Déi ursprénglech hebräesch an aramäesch Texter vum alen Testament haten also schonn dräi Iwwersetzungen, an déi vum neien Testament zwou hanneru sech éier s'an däitscher Sprooch ze liese waren. De Luther huet sech ëm eng méi direkt Iwwersetzung aus dem Hebräeschen a Griichesche beméit. Hien huet dofir eng volleksno a verständlech Sprooch gebraucht.
Kritik un den Traditiounen
Dës zwou Richtungen haten eppes gemeinsam: D'Kritik um Poopsttum. D'Ursaach war nees en theologescht Problem: Déi apaart Positioun vum réimesche Bëschof (= Poopst) gëtt traditionell begrënnt duerch en Text vum Matthäus (16,18): Ich aber sage dir: Du bist Petrus und auf diesen Felsen werde ich meine Kirche bauen und die Mächte der Unterwelt werden sie nicht überwältigen. Christus bezeechent de Péitrus also als Fëllement vun der Kierch. De Péitrus gëtt spéider Bëschof vu Roum. Dofir gëtt et sou ausgeluecht wéi wa Christus de Péitrus als Poopst agesat hätt. Dëse Poopst huet d'Recht, als Stellvertrieder vu Christus, aner Priister z'ernennen. De Luther bezitt sech awer op de Matthäus 18,19, wou eng chrëschtlech Gemeinschaft als eng Versammlung vun op d'mannst zwee Mënschen ënner dem Numm Christi definéiert gëtt. A Verbindung mam Kapitel 12 vum 1. Korintherbréif gëtt d'Virstellung vum Laiepriistertum entwéckelt. De Paschtouer ass dann net méi de Nofollger vum Péitrus, dee vum Christus agesat gouf, mä dee Member vun der Gemeinschaft, deen am meeschte kapabel ass, dem Paschtouer seng Aufgaben, wéi d'Priedegen an d'Seelsorge, z'iwwerhuelen. Dëse Gemeinschaftsmember huet seng Positioun also net op Grond vu senger Wei mä op Grond vu senger Ausbildung.
Nei Liturgien
Verschidde Reformatoren hu sech ëm d'Aféiere vun der Liturgie an der Landessprooch beméit. Doduerch goufen an de protestantesche Gebidder d'latengesch Massen ofgeschaaft. Den Zentrum vun dësen neie Liturgië war de Wortgottesdienst, also d'Priedegt an d'Liese vun de Schrëften.
Däitschland
D'Grondlage vun der Reformatioun waren, am Géigesaz zu de spéideren Interpretatiounen, net déi politesch a sozial Mëssstänn vun der Kierch. De Luther wollt fir d'éischt en theologescht Problem léisen. D'protestantesch Reichsfürsten hunn dogéint probéiert fir duerch d'Reformatioun hir eege politesch Problemer mam Keeser oder mam Poopst ze léisen.
Nieft den theologesche Streidereien ëm déi richteg Ausleeung vun der Bibel koumen dunn och politesch Aspekter dobäi. Déi nei Iddie ware fir d'Reichsfürsten eng ideal theologesch Begrënnung fir d'Steieren, déi si vu Roum operluecht kruten, reduzéieren ze kënnen. D'Entstoe vu protestantesche Landeskierchen huet d'Autonomie vun de Fürstenhaiser gestäerkt.
An der éischter Hallschent vum 16. Joerhonnert koum et zu verschiddene Kricher tëscht Katholicken a Protestanten. No dëse Kricher huet et geheescht: "cuius regio, eius religio" (wessen Land, dessen Glaube). An anere Wierder: De respektive Fürst huet d'Relioun a sengem Land bestëmmt.
England
An England gouf d'Reformatioun virun allem aus politesche Grënn ausgeléist. Natierlech haten d'Theologen och aus eegene Grënn d'Schrëften an d'Wierke vu Martin Luther, Jean Calvin an Ulrich Zwingli mat Intressi verfollegt an et ass villen net ongeleeë komm, datt d'Geleeënheet sech elo gebueden huet fir bestëmmt Prinzipien, déi bis dohi vu Roum verbuede waren, an England uwenden ze kënnen. Sou ass z. B. probéiert gi fir d'Bibel an englescher Sprooch ze verbreeden, mä den Henry VIII. war do dergéint an huet den Iwwersetzer hiriichte gelooss. Eréischt ënner dem Edward VI. si gréisser Reformen agefouert ginn. No sengem Doud awer ass England, ënner der "Bluddeger Maria", erëm gewaltsam zur réimesch-kathoulescher Léier zeréckgefouert ginn. Eréischt ënner der Elizabeth I. huet d'anglikanesch Kierch sech definitiv an England etabléiert.
Reaktioun vun der kathoulescher Kierch
D'kathoulesch Kierch huet fir d'éischt probéiert fir z'iwwerzeegen. Wéi dat näischt genotzt huet, huet s'op politeschen a kierchlechen Drock gesat. De Luther huet misse flüchten an huet nëmmen iwwerlieft well en ënner fürstlechem Schutz stoung. D'Iddie vun der Reformatioun hu sech wéi e Laffeier ausgebreet. Grouss Deeler vun der Bevëlkerung an hir Fürste sinn zum neie Glawen iwwergetrueden.
Den deemolege Keeser Karl V. ass kathoulesch bliwwen. De Jesuittenuerden, dee vum Ignatius vu Loyola gegrënnt gi war, huet doropshin d'Géigereformatioun ageleet.
Bedeitung a Follgen
D'Reformatioun war ee vun de groussen Evenementer an der Geschicht. Fir d'Geschicht vum Chrëschtentum war d'Reformatioun dee virleefegen Héichpunkt vun enger Entwécklung, déi vun der absolutter Muecht vun der kathoulescher Kierch bis zur Spléckung vun der Chrëschtenheet gefouert huet. Déi nei entstane Konfessioune konnte sech, no laangem Streiden, als gläichberechtegt Kierchen nieft der kathoulescher etabléieren. Déi zwou Säite ware schlussendlech zur reliéiser Toleranz gezwongen. D'kathoulesch Kierch huet net nëmme hiren Afloss a groussen Deeler vun Europa verluer, mä besonnesch och hiert Deitungsmonopol fir d'Bibel auszeleeën, dat bis dohin net unzezweiwele war.
Zwar gouf d'chrëschtlech Relioun duerch d'Reformatioun net grondleeënd a Fro gestallt, trotzdeem huet d'Reformatioun de Wee zum Zäitalter vun der Opklärung, wou dem eenzele Mënsch seng perséinlech Fräiheet däitlech opgewäert gouf, virbereet.
D'Reformatioun huet net nëmmen d'geeschtegt Liewe revolutionéiert, si huet och eng gesellschaftspolitesch Entwécklung an d'Weeër geleet. De Staat huet sech vun der Autoritéit vun der Kierch geléist fir se vu sech selwer ofhängeg ze maachen. Mä och dës Phas war nëmmen en Iwwergang an enger Entwécklung, déi a ville Länner zu der Trennung vu Kierch a Staat féiere sollt.
Sou huet d'Reformatioun, wäit iwwer déi eigentlech Reformatiounszäit eraus, gewierkt a war en Dréipunkt an der Entwécklung vun der moderner Gesellschaft.
Charles Maurice de Talleyrand-Périgord
De Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord, gebuer den 2. Februar 1754 a gestuerwen de 17. Mee 1838 zu Paräis, meeschtens einfach Talleyrand genannt, war e franséische Politiker an Diplomat.
Hie war eng wichteg Perséinlechkeet vun der franséischer Politik am Ancien Régime, wärend der Franséischer Revolutioun, dem Directoire, dem Consulat, dem Premier Empire, der Restauratioun an der Julimonarchie, a war bei véier Kréinungen dobäi.
Kandheet a Jugend
Seng Famill huet behaapt, Nokomme vum Adalbert, Grof vum Périgord a Vassal vum Hugues Capet am Joer 990, ze sinn. Op jiddwer Fall war et eng Famill vum héijen Adel, wat duerch kinneklech Patentbréiwer aus de Joren 1613 a 1735 attestéiert ass. Seng Elteren, de Charles-Daniel de Talleyrand-Périgord an d'Alexandrine de Damas d'Autigny, hate wichteg Charge wärend der Herrschaft vum Louis XV.. Den Talleyrand war den Neveu vum Alexandre Angélique de Talleyrand-Périgord (1736-1821), Äerzbëschof vu Reims, Kardinol an Äerzbëschof vu Paräis.
Den Talleyrand ass den 2. Februar 1754 um Nummer 4, Rue Garancière zu Paräis op d'Welt komm. Säi Monni Alexandre gouf bei der Daf de selwechten Dag zu sengem Pätter ernannt. Den Talleyrand gouf du bei eng Nourrice ginn, déi sech véier Joer ëm hien am Faubourg Saint-Jacques bekëmmert huet. Laut senge Biographen huet hien ënner dem Marfan-Syndrom (geneetesch Krankheet) gelidden, oder ass am Alter vu véier Joer gefall (seng eege Versioun a senge Memoiren): d'Resultat dovu war, datt hien e Klompfouss hat. Dat huet him eng militäresch Carrière onméiglech gemaach, an hien huet säin Eelsterecht verluer. Seng Elteren hu fir hien eng geeschtlech Carrière virgesinn, a säi Brudder Archambaut huet seng Plaz iwwerholl.
Geeschtlech Carrière
1769, am Alter vu 15 Joer, ass hien op de Seminaire vu Saint-Sulpice komm. Dat huet hien awer net dru gehënnert, sech mat enger Schauspillerin vun der Comédie française, der Dorothée Dorinville, reegelméisseg ze treffen.
Den 28. Mee 1774 krut hien d'"ordres mineurs". Den 22. September 1774, krut hie säi Baccalauréat fir Theologie op der Sorbonne, wuel éischter duerch säin Numm wéi duerch seng Aarbecht. Den Direkter vu senger Thees, de M. Mannay, huet e gudden Deel vun der Thees selwer geschriwwen. Am Alter vun 21 Joer, den 1. Abrëll 1775, krut hien d'"premiers ordres", obschonn hien d'Leit virgewarnt huet: « On me force à être ecclésiastique, on s'en repentira ». Den 11. Juni 1775 war den Talleyrand beim Sacre vum Louis XVI. dobäi, de Koadjutor vum Bëschof war keen anere wéi säi Monni ; dräi Méint méi spéit krut hien d'Rent vun der Abtei Saint-Rémy vu Reims. Am Fréijoer 1778 ass hien de Voltaire besiche gaangen. Den 18. Dezember 1779, de Moie vu senger Ordinatioun, huet säi Frënd Auguste de Choiseul-Gouffier hien ausser sech an an Tréinen opgeléist fonnt. De Choiseul-Gouffier huet him geroden, einfach zeréckzetrieden, mä den Talleyrand huet him geentwert: « Non, il est trop tard, il n'y a plus à reculer. » Kee Member vu senger Famill war bei der Ordinatioun dobäi, mä seng Eltere sinn a seng éischt Mass komm.
D'Joer drop, 1780, gouf hien duerch säi Monni Generalagent vum Klerus vu Frankräich (agent général du clergé de France) ; hie war dofir zoustänneg, de Besëtz vun der Kierch géint de Louis XVI. ze verdeedegen, deen ëmmer méi Suë gebraucht huet (besonnesch am Joer 1785). Hei huet hie gemierkt, wéi räich de franséische Klerus wierklech war. Hie war zu dëser Zäit e Frënd vum Charles Alexandre de Calonne, Minister vum Louis XVI. ; hie war och bei der Negociatioun vum Handelsvertrag mat England 1786 dobäi.
Duerch säi wëlle Liewensstil (hien huet gespillt, hat vill Maîtressen) deen de Kinnek schockéiert huet, konnt hir sech keng Hoffnungen op de Bëschofstitel maachen, an dat obschonn hien ëmmer méi Sue gebraucht huet. Vu 1783 bis 1792 war ënner anerem d'Gräfin Adélaïde de Flahaut seng Maîtresse, déi him 1785 e Kand gebuer huet, de Charles de Flahaut. Den Talleyrand war dacks an de liberale Salonsën ze gesinn. Hien huet an der Rue de Bellechasse gewunnt, a säin Noper war keen anere wéi de Mirabeau.
1788 huet de Kinnek hien endlech zum Bëschof vun Autun ernannt, dat duerch eng Requête vu sengem Papp un de Louis XVI. (« Cela le corrigera », soll de Kinnek dozou gesot hunn). Dräi Woche méi spéit, nodeem hien zum Deputéierte vum Klerus bei de Generalstänn gewielt gi war, huet hien Autun nees verlooss.
Den Talleyrand an d'Franséisch Revolutioun
Wärend de Generalstänn huet sech den Talleyrand dem Drëtte Stand ugeschloss ; de 14. Juli 1789 gouf den Talleyrand éischte Member vum Comité de constitution vun der Nationalversammlung, wou hien eng wichteg Roll gespillt huet. Hie war och ee vun de Signataire vun der Constitutioun déi dem Kinnek presentéiert gouf an déi hien de 14. September 1791 akkzeptéiert huet: hie war och den Auteur vum Artikel 6 vun der Deklaratioun vun de Mënschen- a Biergerrechter: « ''La loi est l'expression de la volonté générale. [...] Elle doit être la même pour tous, soit qu'elle protège, soit qu'elle punisse [...]'' ».
Den 10. Oktober 1789 huet hien der Assemblée virgeschloen, « les grands moyens » ze benotzen, fir d'Staatskeess nees ze fëllen: d'Konfiskatioun vum Besëtz vun der Kierch. Laut him, « le clergé n'est pas propriétaire à l'instar des autres propriétaires puisque les biens dont il jouit et dont il ne peut disposer ont été donnés non pour l'intérêt des personnes mais pour le service des fonctions ». Ënnerstëtzt vum Mirabeau gouf de Projet den 2. November gestëmmt.
Flamenniwwel
De Flamenniwwel (och als NGC 2024 bezeechent) ass een Emissiounsniwwel am Stärebild Orion. De Flamenniwwel ass en Deel vum Orion-Komplex, engem Gebitt, wou Stäre gebuer ginn, zu deem ënner anerem och de IC 434 mat dem Päerdskappniwwel an den Orionniwwel gehéieren.
Charles Maurice de Talleyrand-Périgord
Den Talleyrand an d'Franséisch Revolutioun
De 14. Juli 1790 huet hien d'Mass um Champ-de-Mars am Kader vum Federatiounsfest gehalen.
Den 28. Dezember 1790 huet hien en Eed op d'Zivilkonstitutioun vum Klerus geleescht, an als Bëschof demissionéiert. Hie war zoustänneg, den zwee éischte konstitutionelle Bëscheef hire Sacre ze ginn, déi och « Talleyrandistes » genannt goufen. Den 10. Mäerz huet de Poopst Pius VI. seng Péng iwwer dës Akte bekanntgemaach.
Um Ufank vum Joer 1792 gouf den Talleyrand an diplomatescher Missioun op London geschéckt. Hien ass nacheemol dohin zeréckgefuer, zesumme mam François Bernard Chauvelin fir d'brittesch Monarchie iwwer d'franséisch Politik ze rassuréieren. Obschonn d'Atmosspär alles anescht wéi frëndlech war, konnte si de 25. Mee d'Neutralitéit vun de Britte kréien. De 5. Juli ass den Talleyrand nees op Paräis komm, mä, well d'Terreur virun der Dir stoung, ass hie séier nees Richtung London ënnerwee gewiescht, mat enger Missioun déi hien de 7. September dem Danton ewechgeholl hat. Dat huet him erlaabt ze behaapten, hie wier ni emigréiert. De 5. Dezember gouf eng Uschëllegung géint de « ci-devant évêque d'Autun » erausginn, nodeem d'ominéis Armoire de fer opgemaach gi war ; den Talleyrand ass net a Frankräich zeréckkomm, a stoung op der Emigrantelëscht.
Ënner dem Directoire
Kuerz nodeem hien nees zeréck a Frankräich war, ass den Talleyrand dem Institut de France bäigetrueden, an huet zwéin Essaiën iwwer déi nei international Situatioun geschriwwen, no sengen Erfarungen op senge Reese baussent Frankräich. Hien ass dem republikanesche Cercle constitutionnel bäigetrueden, obschonn hie Frënn bei den Orléanisten hat, an d'Conventionnels hunn an him e Géige-Revolutionär gesinn. De 17. Juli 1797, huet d'Madame de Staël — mat där hien eng Affär hat — e gutt Wuert fir hie beim wichtegste vun de fënnef Direkteren, dem Barras, ageluecht, an huet fäerdegbruecht, him d'Plaz vum Charles Delacroix als Ausseminister ze beschafen, deen als Ambassadeur an d'batavesch Republik geschéckt gouf.
Et gëtt Zweiwelen iwwer de Papp vum Moler Eugène Delacroix: no verschiddenen Zäitgenossen an Historiker, wier säi Papp den Talleyrand. Verschidde Grënn ënnerstëtzen dës Theorie: Bei senger Nominatioun zum Minister soll den Talleyrand gesot hunn: « Nous tenons la place, il faut y faire une fortune immense, une immense fortune ». Hien huet effektiv vun dësem Moment u grouss Geldzomme vun de Staate kritt, mat deenen hie verhandelt huet. Laut dem Charles Augustin Sainte-Beuve, « M. de Talleyrand évaluait lui-même à soixante millions ce qu'il pouvait avoir reçu en tout des puissances grandes ou petites dans sa carrière diplomatique. »
Kuerz drop huet den Talleyrand de jonke Generol Bonaparte kennegeléiert, dee mat Succès vun der Italiecampagne zeréckkomm war, an huet eng aktiv Korrespondenz mat him ënnerhalen. Begeeschtert vum Personnage huet de Bonaparte un den Directoire geschriwwen, a gesot, den Talleyrand « fait honneur à son discernement ».
A Wierklechkeet huet de Bonaparte an Italie gemaach wat hie wollt, an den Directoire, deen den Talleyrand am A behalen huet, huet déi wichteg saachen iwwerholl. Déi zimmlech perséinlech Politik vum Talleyrand hat als Zil, d'europäesch Staaten ze versécheren, fir Fridden um Kontinent ze kréien. Hien huet d'Administratioun vun de franséischen Affaires étrangères an d'Liewe geruff (d'Organisatioun gouf um Ufank vum Consulat fäerdeggestallt), an huet Leit dora gesat, déi vill geschafft hunn, diskret an him trei waren. Hien huet säin Afloss weider ausgebaut.
Den 3. Januar 1798 huet hien e grousst Fest fir den Napoleon Bonaparte am Hôtel de Galliffet, wou de Ministère säi Sëtz hat, ginn. Hien huet d'Egyptenexpeditioun ënnerstëtzt, mä refuséiert, aktiv drun deelzehuelen. Den 13. Juli 1799 huet hie wéinst verschidde Skandaler demissionéiert. Hien huet de Staatsstreech vum 18. an 19. Brumaire virbereet, an e Komplott géint den Directoire mat Bonaparte a Sieyès ausgeschafft.
Napoleonesch Ära
Nom Staatsstreech krut den Talleyrand säi Ministerposten nees zeréck an huet déi wichteg Traitéë fir dem Bonaparte seng Eruewerungspolitik ausgeschafft.
Am Joer X huet den Talleyrand seng mat der Catherine Noël Worlee (oder Verlee) bestuet, déi vum Georges-François Grand gescheet gi war, an déi hien zanter dräi Joer kannt huet. Si koum aus Dänesch-Indien an hat bretonesch Originnen. Zäitgenossen hunn iwwer si gesot « c'était la Belle et la Bête réunies en une seule personne ». Si haten zesummen e Meedchen, wat 1799 op d'Welt komm ass, wou de Papp ni deklaréiert gouf, mä dat hien 1803 adoptéiert huet, a géint 1815 mam Barong Alexandre-Daniel de Talleyrand bestuet huet.
Am selwechte Joer huet hien d'Schlass vu Valençay kaaft, mat der finanzieller Hëllef vum Bonaparte. Spéider wunnen do d'Infante vu Spuenien, d'Gefaange vum Keeser. Den Domaine vum Schlass waren eng 120 km², an domat ee vun de gréisste Privatdomainer vun der Zäit. Den Talleyrand war reegelméisseg a sengem Schlass, virun allem vir an no senge Thermalkuren zu Bourbon-l'Archambault.
1804, wéi d'Attentater vun de Royalisten ëmmer méi heefeg goufen, huet den Talleyrand eng Roll an der Hiriichtung vum Herzog vun Enghien gespillt. Den 11. Juli 1804 gouf hien zum Grand chambellan ernannt a war den 2. Dezember 1804 bei der Kréinung vum Napoléon dobäi.
Am Joer 1805, no der brillianter Campagne vun Éisträich an der schwéierer Néierlag Trafalgar huet den Talleyrand den Traité vu Pressburg ënnerschriwwen, deen hien net selwer opgesat hat.
1806 krut hien den Titel vum « Prënz vu Benevento », enger kleng Principautéit déi dem Poopst gehéiert hat. Den 12. Juli huet hien de Vertrag ënnerschriwwen, deen de Rhäinbond an d'Liewe geruff huet, nach ëmmer op Uerder vum Napoléon, op deen den Talleyrand nach ëmmer e groussen Afloss hat, mä dee sech wéineg ëm d'Projete vun enger europäescher Harmonie bekëmmert huet. Den Talleyrand huet d'Krichspolitik vum Napoléon ganz duuss kritiséiert, an huet ugefaangen, dem Zar Alexander I., iwwer säi Frënd Dalberg, Informatiounen zoukommen ze loossen. 1807 huet hien den Traité vun Tilsit verhandelt an ënnerschriwwen, an huet wuel hei schonn den Entschloss gefaasst, ze demissionéieren, wat hien effektiv den 10. August 1807 gemaach huet.
Den Talleyrand huet sech lues awer sécher vum Keeser distanzéiert: am September 1808, zu Erfurt wou dësen den Talleyrand lassgeschéckt huet, fir eng Allianz mat Russland ofzeschléissen, ass hie sou wäit gaangen, dem Zar dovun ofzeroden, eng Allianz mam Napoléon anzegoen: « Le peuple français est civilisé, son souverain ne l'est pas ; le souverain de la Russie est civilisé, son peuple ne l'est pas ». Dëse "Verrod vun Erfurt" huet den Napoléon an deem Moment net verstanen, a war iwwerrascht datt hie mam Zar op kee gemeinsame Nenner komm ass.
Nodeem keng Noriichte vum Keeser aus Spuenien koumen, an et scho Rumeure gouf, hie wier gestuerwen, huet den Talleyrand, deen d'spuenesch Prënzen als Gefaange vum Keeser bei sech um Schlass hat, mam Joseph Fouché intrigéiert, fir der Keeserin d'Regence z'iwwerginn, an huet d'Ënnerstëtzung vum Joachim Murat gesicht. Den Napoléon ass a Spuenien iwwer dës Ëmstänn informéiert ginn, an ass direkt nees zeréck op Paräis komm. Den 28. Januar 1809 huet den Napoléon den Talleyrand virun engem Conseil beleidegt an den Talleyrand soll geäntwert hunn: « Quel dommage, messieurs, qu'un si grand homme soit si mal élevé. ». Den Napoléon huet hie wéinst Verrot beschëllegt, an him seng Plaz als Grand chambellan ewechgeholl. Trotz dësen Ëmstänn an obschonn d'Oppositioun sech net verstoppt huet, huet sech den Talleyrand awer keng allzegrouss Suerge gemaach, seng aner Plaze behalen a gouf nach ëmmer vum Keeser ëm Rod gefrot. Laut dem Jean Orieux war den Talleyrand fir den Napoléon « insupportable, indispensable et irremplaçable ». 1813 huet hien den Ausseministerposten, deen de Keeser him nacheemol wollt ginn, refuséiert.
1814 huet hie vum Stuerz vum Keeserräich profiéiert, a Paräis den Alliéierten an dem Louis XVIII. ausgeliwwert.
Éischt Restauratioun
Am Mäerz koumen d'Alliéiert op Paräis. Den 1. Abrëll 1814 gouf den Talleyrand vum Senat zum « Président du gouvernement provisoire » gewielt. Hien huet de Waffestëllstand mat den Alliéierte verhandelt, an de Louis XVIII. op den Troun bruecht, deen hien zum Ausseminister ernannt huet. D'Prinzipautéit vu Benevento ass zeréck un de Poopst gaangen, mä den Talleyrand konnt den Titel behalen. De Louis XVIII. huet him den Optrag ginn, Frankräich um Wiener Kongress ze vertrieden.
De Wiener Kongress ass de 16. September 1814 opgaangen, an obscho Frankräich net um Verhandlungsdësch duerft sëtzen, war den Talleyrand dobäi. Hien huet et fäerdegbruecht, andeems hien d'Streidereien tëscht den Alliéierten ausgenotzt huet, d'Sanktioune géint Frankräich ze limitéieren. Als Alliéierte vun Éisträich a Groussbritannien huet hie sech géint Preisen a Russland gestallt: Preise konnt Sachsen vergiessen, an och Russland huet misse Polen opginn. Den Talleyrand konnt awer net verhënneren, datt Preisen eng Grenz mat Frankräich krut. Hien huet de finalen Akt vum Kongress den 9. Juni 1815 ënnerschriwwen.
Um Pabeier konnt Frankräich seng Eruewerunge vu 1792 behalen, wat awer net agetrueden ass. Den Napoléon ass aus sengem Exil vun Elba nees zeréckkomm, a gouf triomphal vun de Fransousen empfaangen, wat d'Meenung vun den Alliéierte verschlëmmert huet. Den Talleyrand ass mam Louis XVIII. wärend de Cent-Jours an den Exil gezunn, an huet deklaréiert: « C'est une question de semaines, il [Napoléon] sera vite usé. » No der Schluecht vu Waterloo huet de Louis XVIII. säin Troun nees zeréckkritt. Den Talleyrand ass Ausseminister bliwwen, an den 9. Juli 1815 gouf hien zum President vum Conseil vun de Ministeren ernannt.
Fir dem Drock vun den Ultraroyalisten nozeginn, huet de Louis XVIII. den Talleyrand zur Demissioun gezwongen, an hien de 24. September 1815 zum Grand chambellan de France ernannt. Dëst ass déi éischt Kéier zanter hien aus Amerika zeréckkomm ass, datt hien net un der Muecht war. Hien huet sech vu senger Fra getrennt.
Seng politesch Aktivitéit war bis op e puer Rieden an der Chamber limitéiert (dorënner d'Oppositioun géint d'Spuenienexpeditioun a géint de François-René de Chateaubriand), hien huet Memoirë geschriwwen an hat Kontakt mat Liberalen an Orléanisten. Zu dëser Zäit huet hien d'Bekanntschaft vum Adolphe Thiers gemaach, deen de jonken Eugène Delacroix héich gelueft huet. Den Talleyrand huet e groussen Deel vu senger Zäit zu Valencay verbruecht, zesumme mat der Dorothée de Courlande, déi mat sengem Neveu Édmond bestuet war, a mat där hie wuel eng Affär hat. D'Meedche Pauline ass héchstwarscheinlech vum Talleyrand.
Julimonarchie
Den Talleyrand huet un der Onofhängegkeet vun der Belsch matgeschafft, a versicht Frankräich an England nees méi no beienaner ze bréngen. Säi Raffinement a seng Habilitéit waren zu London berüümt, a Frankräich war seng Reputatioun op engem Déifpunkt ukomm: « Le prince a évité à la France le démembrement, on lui doit des couronnes, on lui jette de la boue. ». Zu dëser Zäit koum et zu engem generellen Haass vun alle Parteie géint den Talleyrand. Hie gouf zum « diable boîteux », deen, deen all Mënsch verroden huet. Hien huet reegelméisseg den Alphonse de Lamartine empfaangen, an hat e gutt Verhältnes zum Wellington.
Den Talleyrand ass bis 1834 zu London bliwwen, an huet sech duerno op säi Schlass vu Valençay zeréckgezunn. Do huet hien den Honoré de Balzac empfaangen, a seng Memoirë fäerdeggeschriwwen.
1837 ass hie vu Valençay fortgaangen, an huet sech a sengem Hôtel de Saint-Florentin zu Paräis néiergelooss.
Wéi den Dag vu sengem Doud ëmmer méi no geréckelt ass, huet hien zeréck bei d'Relioun fonnt, an dem Abt Dupanloup opgedroen, seng Retraktioun ze verfaassen, déi hien nëmme véier Stonne viru sengem Doud ënnerschriwwen huet, fir d'lescht Salwung ze kréien. An deem Moment wou de Paschtouer dëst Sakrament iwwerreche wollt, huet den Talleyrand nach deklaréiert: « N'oubliez pas que je suis évêque. » (an dësem Fall gouf d'Sallef mam Réck vun der Hand opgedroen, an net mat der Handfläch). Dëst Evenement gouf vu ganz Paräis verfollegt, an den Ernest Renan sot dozou, datt den Talleyrand et fäerdegbruecht hätt, « à tromper le monde et le Ciel ».
Wéi de Kinnek Louis-Philippe gewuer ginn ass, datt den Talleyrand am Stierwe géif leien, huet hien decidéiert, hien ze besichen. Den Talleyrand sot zu him: « Sire, c'est un grand honneur que le roi fait à ma maison. »
D'Begriewnis war den 22. Mee. Den Talleyrand gouf an enger Kapell beim Schlass vu Valençay an der Familljekrypta begruewen. Op der Marberplack steet geschriwwen: « Ici repose le corps de Charles-Maurice de Talleyrand Périgord, prince duc de Talleyrand, duc de Dino, né à Paris le 2 février 1754, mort dans la même ville le 17 mai 1838. »
Zäitgenëssesch Meenungen a Posteritéit
Den Talleyrand hat de Spëtznumm « le diable boiteux » vu senge Géigner kritt, a Géigner hat den Talleyrand genuch: Fir d'Monarchiste war hien e Revolutionär, vun der Kierch hat hien de Besëtz konfiszéiere gelooss, fir d'Jakobiner hat hien d'Revolutioun verroden, a fir d'Bonapartisen hire Keeser ("Verrot vun Erfurt"). Vill Memorialisten, wéi de François-René de Chateaubriand hunn an hire Wierker kee Geheimnis draus gemaach, wat si vun him gehalen hunn.
Zu dëser Zäit war eng Anekdot am Ëmlaf, datt de Louis-Philippe bei sengem Doudebett stoung, an den Talleyrand hätt zu him gesot « Sire, je souffre comme un damné. » « Déjà ! », soll dem Kinnek seng Äntwert gewiescht sinn. D'Anekdot konnt ni bewise ginn, mä huet sech séier weiderverbreet. Sou soll och den Däiwel den Talleyrand an der Häll mat de Wierder « Prince, vous avez dépassé mes instructions. » empfaangen hunn.
Belsch Provënzen
D'Belsch ass an zéng Provënzen agedeelt. Fënnef Provënze dovu leien an der Flämescher Regioun, an déi aner fënnef an der Wallounescher Regioun.
Pamphlet
E Pamphlet ass eng literaresch Form, déi sech bewosst net ëm Argumentatioun beméit, mä op eng polemesch Manéier de Géigner oder Gruppe vu Leit bloussstelle wëll, andeems se dee oder déi perséinlech ugräift.
Déi éischt Pamphleten dauchen am 16. Joerhonnert als Fluchschrëften bei politeschen a reliéise Streidereien op.
Bekannt Pamphleter
Dem Louis-Ferdinand Céline seng Pamphlete Bagatelles pour un massacre vun 1937 a L'École des cadavres vun 1938 sinn an enger Sprooch, déi mat sech bréngt, datt déi Texter bis haut nach net neipublizéiert sinn.
Leganés
Leganés ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Léganes huet 184.481 Awunner (2004) op enger Fläch vun 43,42 km².
Kierch Lëntgen
D'Kierch zu Lëntgen ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Miersch Saint-François, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Lëntgen gehéiert.
De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Péitrus, deem säi Fest den 29. Juni gefeiert gëtt.
D'Kierch steet an der Kierchestrooss (Rue de l'Église), dem CR101. Nieft der Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.
Zur fréierer Par Lëntgen gehéiert ausser der Kierch vu Lëntgen och nach d'Filialkierch vu Gousseldeng.
D'Kierch vu Lëntgen huet dräi Klacken, déi an der Dispositioun h' a' fis' lauden.
Déi Lëntgener Kierchen
Deen éischte Visitatiounsrapport ass aus dem Joer 1570. Déi Lëntgener Kapell hat déi Zäit zwéin Altär an zwéi Kielecher. De Paschtouer vu Miersch, zu där d'Par Lëntgen bis 1804 gehéiert huet, huet all sonndes zu Lëntgen missen eng Mass selwer halen oder vun engem Kaploun hale loossen.
D'Renovéierung
Nodeem d'Gemeng eng gutt Zäit net vill vun enger Renovéierung wollt wëssen, huet sech 1994 eng Majoritéit fonnt, déi mat d'accord war. Dem Architekt Henri Jegen vun Iechternach seng Virschléi goufen ugeholl an den Altor vun 1966, deen ze vill wäit vun de Leit ewech war gouf ewechgerappt, de Boudembelag och. De Buedem vum Chouer (Kierch) an de de Ronnbau virdru goufe mat stenge Placken aus de Grouwe vun Iernzen ausgeluecht. D'Uergel gouf an d'Apsis geplënnert.
Du gouf sech drop g'eenegt, der Kënschtlerin Bettina Sabbatini den Optrag ze ginn, fir neie Mobilier aus Bronz ze schafen. Hir Ariichtung, den Altor, en Ambo, den Tabernakel, den Ouschterliichter an eng Hauf fir den Dafsteen goufen zu Süßen a Baden-Württemberg gegoss.
D'Uergelen
Am Joer 1952 huet d'Uergelmanufaktur Georges Haupt, déi haiteg Uergelmanufaktur Georg Westenfelder, vu Lëntgen eng Uergel fir d'Parkierch gebaut. Et war déi lescht Uergel vum Georges Haupt, deen de 14. Juni vum selwechte Joer gestuerwen ass. Déi Uergel steet nach um Duxall, se gëtt awer net méi gebraucht.
1984 krut d'Kierch eng nei Uergel vun der Uergelmanufaktur Georg Westenfelder déi am Chouer vun der Kierch opgestallt gouf.
Canton de Bray-sur-Somme
De Canton de Bray-sur-Somme ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Péronne, am Departement Somme an der Regioun Hauts-de-France.
Loeches
Loeches ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Loeches huet 3.489 Awunner (2002).
Lëscht vun den Äerdmoundkrateren L
Aner Lëschten
A B C D E F G H I J K M N O P Q R S T U V W X Y Z
Peter Anich
De Peter Anich, gebuer den 22. Februar 1723 zu Oberperfuss am Tiroul, a gestuerwen den 1. September 1766 och do, war e Bauer, Kartograph a Pionéier an der Héichbiergkartographie.
Den Anich war e Bauerejong an huet bis säin 28. Liewensjoer um Bauerenhaff geschafft, ier hie bei de Jesuitten zu Innsbruck Mathematik an Astronomie studéiert huet. Hien huet en Himmels- an en Äerdglobus konstruéiert, déi haut am Tiroler Landesmusée stinn. Weider huet hien eng Kaart vun der Innsbrucker Ëmgéigend an zesumme mam Blasius Hueber en Atlas vum Tiroul mat 20 Béi (Atlas Tyrolensis) geschaf.
No him sinn déi Innsbrucker Anichstrooss, déi Grazer Anichgaass, d'Peter-Anich-Siedlung zu Bruneck an d'Geometeruewerschoul zu Bozen an och ënner anerem d'Peter Anich-Hütt iwwer Rietz benannt. Den nërdleche Ramolkogel an den Ötztaleralpen dréit och säin Numm, Anichspitze. Ausserdeem gouf den eenzege Sonnenobservatoire a Südtiroul (Sonnenobservatoire Peter Anich) no him genannt.
Yves Cruchten
Den Yves Cruchten, gebuer den 1. Mee 1975 zu Péiteng, ass e lëtzebuergesche Politiker (LSAP).
Vun 2000-2005 war hie Generalsekretär vun de JSL (Jeunesses Socialistes Luxembourgeoises). Vun 2004 bis 2010 war hie Vizepresident vun der LSAP. Vun 2010 bis 2019 war hie Generalsekretär vun där Partei. Den 8. Mäerz 2020 gouf en zu hirem neie President gewielt.
Zanter Oktober 2005 ass hien am Gemengerot vun der Gemeng Käerjeng.
Bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 gouf hien zum Deputéierten am nationale Parlament gewielt. Bei deene vum 14. Oktober 2018 ass hien de 6. Dezember fir de Jean Asselborn, dee Minister gouf, nogeréckelt.
Den Yves Cruchten ass de Fils vum Alphonse Cruchten.
Minnie Pearl
D'Minnie Pearl, mat hirem richtegen Numm Sarah Ophelia Colley, gouf gebuer de 25. Oktober 1912 zu Centerville an Tennessee an ass gestuerwen de 4. Mäerz 1996 zu Nashville an Tennessee. war eng Countrymusek-Sängerin.
D'Minnie Pearl war fir iwwer fofzeg Joer d'Komödiantin vun der Countrymusek mat hirem Stréihut mat de Plastiksblummen an dem Präisschëld vun 1,98 US $.
Atommass
Als Atommass (A) gëtt d'Mass vun Atome vu cheemeschen Elementer bezeechent.
Et ënnerscheet een tëscht der relativer Atommass (Ar) an der absolutter Atommass (kg, g oder u).
Baikalbierger
D'Baikalbierger leien am südëstleche Russland, a sengem asiateschen Deel. Den héchste Punkt läit bei 2.574 m.
D'Baikalbierger si just ganz dënn besidelt.
Jacques Cartier
Mat sengen Entdeckungsfaarten am spéidere Kanada an éischte Siidlungsversich gëllt de Jacques Cartier als Grënner vum franséische Kolonialräich an Nordamerika.
Op der Sich no engem nordwestleche Séiwee an Asien huet hien 1534 d'Insel Neifundland entdeckt a si zum Besëtz vu Frankräich erkläert. Hien huet d'Küst vu Labrador erfuerscht an ass op senger zweeter Rees de Sankt-Lorenz-Stroum eropgefuer well hie gehofft huet een Aarm vum Mier fonnt ze hunn, deen eng Duerchfaart no Westen an de Pazifik erlabe géif. Ausserdeem hunn d'Erzielunge vu gefaangenen Indianer hie gleewe gedo, datt hien um Wee an e Land wier, wou et vill Gold géif ginn.
De Jacques Cartier ass nëmme bis bei déi gutt verdeedegt Irokesen-Uertschaft Hochelaga komm an hien huet an der Géigend vum haitege Montréal säi Wanterlager opgeschloen. De Skorbut huet seng Mannschaft staark deziméiert a sou ass hien 1536 a Frankräich zeréckkomm wou hien d'Noriicht vun der Existenz vun de groussen amerikanesche Séie verbreet huet.
Op senger drëtter a leschter Faart (1541) huet hie franséisch Siidler mat an d'Gebitt vum Sankt-Lorenz-Stroum geholl, deen hie schonn 1536 mat den Nopeschgebidder fir d'franséisch Kroun a Besëtz geholl hat. Déi éischt Kolonialstatioun vun där Géigend huet net laang gedauert.
Zarzalejo
Zarzalejo ass den Numm vun enger Gemeng an der autonomer Gemeinschaft Madrid an der Provënz Madrid a Spuenien.
D'Gemeng Zarzalejo huet 1.133 Awunner (2002) op enger Fläch vun 21 km².
Mireille Weiten-de Waha
D'Mireille Weiten-de Waha, gebuer de 24. Februar 1967 zu Beetebuerg, ass eng lëtzebuergesch Schrëftstellerin, déi haaptsächlech Geschichte fir Kanner schreift.
Si ass zanter 1999 mam Déieremoler Marco Weiten bestuet, deen hir Bicher illustréiert.
Vun 2013 bis 2014 war si Presidentin vum Lëtzebuerger Schrëftstellerverband.
Beetebuerger Mäerchepark
De 4. September 2009 gouf dem Klenge roude Léiw säi Mäercheschlass am Parc Merveilleux ageweit.
Den 1. Oktober 2021gouf de "Kouhandel mat der Wiederhex" am Parc Merveilleux veréiwegt.
Lëscht vun de Gemengen am Departement Pyrénées-Atlantiques
Lëscht vun de 547 Gemengen am Departement Pyrénées-Atlantiques.
{| ! style="padding-bottom: 1em" | Gemengen ! style="padding-bottom: 1em" | Interkommunalitéiten
Eedelsteen
D'Eedelsteng gehéieren zu de Mineraler, a si Steng, déi als schéi betruecht ginn, rar sinn, an dofir zu engem héije Präis gehandelt ginn. Aus Eedelsteng ginn haaptsächlech Bijoue fabrizéiert, an éischter Plaz vu Bijoutieren, a komme meeschtens poléiert oder geschlaff an de Gebrauch.
Eedelsteng gehéieren zur Kategorie vun de Schmocksteng
Villavieja del Lozoya
D'Gemeng Villavieja huet 196 Awunner (2004) op enger Fläch vun 23,79 km².
Minnie Marx
Si gouf um Mount Carmel Cementery zu Glendale am Staat New York begruewen.
Krëppel
De Begrëff "Krëppel" gëllt hautdesdaags als Beleidegung an ass duerch aner Begrëffer ersat ginn, zum Beispill "Mënsch mat enger Behënnerung".
An den 1970er ass an Däitschland d'"Krüppelbewegung" entstanen, déi dëse Begrëff selbstbewosst fir sech an Usproch geholl huet.
Feudalismus
De Feudalismus war e legale System deen op Kontrakter tëscht eenzele Persoune baséiert huet, a war eng Zort vu Confederatioun tëscht den eenzelen Hären, alleguer souverän op hirem eegenen Territoire, mä mat ënnerschiddlecher Muecht, déi géigesäiteg Rechter a Flichten haten.
Mam Kapitular vu Quierzy-sur-Oise aus dem Joer 877, deen d'Ierfschaft vun den Territoiren an den Titelen offiziell agefouert huet, gouf d'Feudalitéit an d'Liewe geruff.
Déi feudal Gesellschaft ass am Fréimëttelalter duerch eng Verschmëlzung vun der anticker Gesellschaft, déi sech opgeléist huet, mat de germanesche Gesellschaften entstanen. No der Vëlkerwanderung sinn um Gebitt vum fréiere westréimesche Räich germanesch Kinnekräicher entstanen. D'feudal Institutiounen hu sech eréischt no 800 am fränkesche Räich entwéckelt, wéi eng zum Deel fräi Bauereschaft duerch déi stänneg Kricher an Invasioune vun de Wikinger, Sarazenen, Magyaren etc. wirtschaftlech ruinéiert a sou an d'Ofhängegkeet vun de Feudalhäre gezwonge gouf.