cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albert Biever
Den Albert Biever, SJ, gebuer de 24. Abrëll 1858 am Bieveschgaart um Lampertsbierg, (deemools Gemeng Rollengergronn), gestuerwen de 14. November 1934 zu New Orleans (USA) , war e lëtzebuergesche Jesuitt.
Säi Liewen
No sengem Studium am Progymnase zu Iechternach an am Collège Saint Joseph zu Tournai, dee vu Jesuitte geleet gouf, ass den Albert Biever am Alter vu 17 Joer an Amerika ausgewandert, wou hien 1889 an de Jesuittenuerden agetratt ass. Hie war den éischte President vum Loyola College zu New Orleans, deen 1904 seng Dieren opgemaach huet an 1912 de Status vun enger Universitéit krut.
Den Albert Biever ass den Auteur vum Buch: The Jesuits in New-Orleans and the Mississippi Valley.
Hien ass de Brudder vum Zephyrin Biever.
Pébrac
Pébrac ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Juliette Gréco
D'Juliette Gréco, gebuer de 7. Februar 1927 zu Montpellier (Hérault) an der Occitanie, a gestuerwen den 23. September 2020 zu Ramatuelle (Var), war eng franséisch Chansonsängerin a Schauspillerin.
Si gouf entdeckt, wéi si am Kellerclub Tabou zu Saint-Germain des Prés opgetrueden ass, a krut vu Leit wéi Jean-Paul Sartre, Françoise Sagan, Jacques Prévert, François Mauriac oder Albert Camus Texter geschriwwen. Éischt Hitte waren Enn vun den 1940er Joren Si tu t'imagines oder L'Éternel féminin.
Si huet hirersäits an den 1960er Jore gehollef, Leit wéi de Serge Gainsbourg a Leo Ferré bekannt ze maachen.
1982 koum hir Autobiographie Jujube eraus.
Chansonen
Däitsch Texter (Album Abendlied):
Schreifdësch
E Schreifdësch ass e Miwwelstéck an eng Aart Dësch, deen haaptsächlech benotzt gëtt fir drop ze schreiwen, ze liesen oder mat engem Computer ze schaffen. Dacks huet e Schreifdësch Tiräng, an déi een ënner anerem Schreifgeschier, Pabeier oder Dokumenter kann ewech raumen.
Swift (Satellit)
Swift, och Explorer 84 oder Swift Gamma Ray Explorer, ass e Fuerschungssatellit vun der NASA mat brittescher an italieenescher Bedeelegung, dee Gammablëtzer detektéiert an ënnersicht. De Swift gouf den 20. November 2004 vu Cape Canaveral mat enger Rakéit vum Typ Delta II 7320-10C gestart an ass an engem kreesfërmegen Orbit zirka 600 km iwwer der Äerduewerfläch mat enger Bunnschréi vun 20,6°. De 1470 kg schwéieren a 5,57 m grousse Satellit huet kee Verbrauchsmaterial u Bord. Hie gëtt vun zwou Solarzellenfläche mat 5,41 m Spanwäit a 1040 Watt Leeschtung gespeist. Eng Héichrechnung hat erginn, datt hie bis d'Joer 2022 funktiounsfäeg bleiwe kéint.
De Betrib war ufanks op zwéi Joer ugesat. D'Missioun gouf fir d'éischt op weider véier Joer verläengert, an duerno ëm weider zwéi Joer bis den 30. September 2012. D'NASA ënnersicht am Ament, ob d'Missioun bis 2016 verläengert ka ginn.
Missioun
D'Zil vum Swift ass fir sou séier wéi méiglech kuerzlieweg Gammablëtzer ze lokaliséieren. Domat solle weider Observatiounen nach iwwer dem Noliichte vum Gammablëtz op de richtegen Objet geriicht kënne ginn. De Burst Alert Telescope (BAT) detektéiert Gammablëtzer am Photonenenergieberäich vu 15 bis 150 keV) an huet e wäit Siichtfeld vu ronn 2 Steradianten (ongeféier 90°). Ronn 100 Gammablëtzer solle pro Joer detektéiert ginn. D'Instrument kann d'Positioun vun engem Gammablëtz um Himmel op eng bis véier Bouminutte genee bestëmmen. Doduerch kann den X-Ray Telescope (XRT) op d'Quell vum Gammablëtz geriicht ginn an d'Noliichten am Röntgenberäich ënnersichen. Dat Röntgenteleskop, dat am Beräich vu Photonenenergië vun 300 eV bis 3 keV schafft, bestëmmt d'Positioun vun der Quell op 3 bis 5 Bousekonne genee an hëlt och Röntgenspektren op. Schliisslech kann d'ultraviolett/optical Telescope (UVOT), en Teleskop mat 30 cm Spigelduerchmiesser, dat am opteschen an am ultraviolette Beräich (170 bis 650 nm Wellelängt) schafft, op d'Quell geriicht ginn an hir Positioun bis op 0,3 Bousekonne genee bestëmmen. Och Spektre gi mat dësen Teleskop opgeholl.
Guido Guerrasio
De Guido Guerrasio, gebuer den 9. Juli 1920 zu Mailand a gestuerwen den 3. Mee 2015, war en italieenesche Filmkritiker a Filmregisseur.
Mauricio Macri
De Mauricio Macri, gebuer den 8. Februar 1959 zu Tandil, ass en argentineschen Entreprener a Politiker vun der konservativer Partei Propuesta Republicana (PRO). Den 22. November 2015 gouf hien zum neie President vun Argentinie gewielt; hien huet säin Amt den 10. Dezember 2015 ugetrueden. 2019 gouf den Alberto Ángel Fernández säin Nofollger.
Vun 2007 bis 2015 war hie Buergermeeschter (Jefe de Gobierno) vun der argentinescher Haaptstad Buenos Aires, déi gläichzäiteg och e Bundesstaat ass.
No sengem Studium als Bauingenieur huet de Macri a verschiddene Firme vu sengem Papp Franco Macri geschafft. An de fréien 2000er Jore gouf hie politesch aktiv. 2003 huet hien d'Partei Compromiso para el Cambio gegrënnt a bei de Buergermeeschteschwalen zu Buenos Aires kandidéiert. An engem zweeten Ulaf, 2007, gouf e gewielt.
Hotel Clesse
Den Hotel Clesse war en Hotel am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg. E louch op engem Terrain vu 5 Ar um Eck vun der Aler Avenue an der Garer Plaz.
Historesches
Aus dem Chalet Kessel-Clesse mat nëmmen e puer Zëmmeren ass um Enn vum 19. Joerhonnert den Hotel Clesse entstan, en eleganten Hotel deen 1896 seng Dieren opgemaach huet.
Gebai
Wéi den Hotel Clesse sengerzäit opgaang ass, hat e 36 Zëmmeren. Zesumme mat e puer aneren Hotellen (z. B. Brasseur, Cravat, Paris-Palace, Staar) huet de Clesse zu deenen Haiser gehéiert déi deemools schonn e Lift haten; am Clesse goufen et och gratis privat Garagen.
Am Hotel war e Restaurant mat - op der Säit vun der Garer Plaz - enger Veranda op zwéi Stäck an enger Terrasse vu wou aus d'Clienten déi ganz Plaz iwerblécke konnten. D'Spezialitéiten am Restaurant ware Frellen a Kriibsen. Op der nërdlecher Säit vum Gebai war e Blummegaart mat Bänke fir ze raschten.
Den Hotel huet 1960 zougemaach an d'Gebai aus duerno ofgerappt ginn.
Juan Manuel Santos
De Juan Manuel Santos Calderón, gebuer den 10. August 1951 zu Bogotá, ass e kolumbianesche Geschäftsmann, Politiker a fréiere Verdeedegungsminister vu sengem Land. 2010 gouf hien zum President vu Kolumbien gewielt an 2014 a sengem Amt confirméiert.
Scho säi Groussmonni, den Eduardo Santos, war vun 1938 bis 1942 President vu Kolumbien. Säi Papp, den Enrique Santos, war iwwer 50 Joer Zeitungsediteur, a säi Koseng, de Francisco Santos war Vizepresident vu sengem Virgänger, dem Álvaro Uribe.
2016 krut hien de Friddensnobelpräis als Unerkennung fir seng Beméiungen, de joerzéngtelaange Biergerkrich a sengem Land op en Enn ze bréngen.
Germaine Simon
D'Germaine Simon, gebuer de 27. Februar 1921 zu Paräis a gestuerwen den 9. Abrëll 2012, war eng lëtzebuergesch Doktesch a Schrëftstellerin.
D'Germaine Simon ass zu Péiteng an d'Primärschoul gaangen. No hirem Premièresexamen am Meedercherslycée an der Stad am Joer 1940, huet si Medezin an Däitschland (Bonn, Tübingen) studéiert, duerno zu Paräis an an der Charité zu Berlin, wou si 1948 hire Studium ofgeschloss huet. Si huet duerno nach zu Paräis en Diplom an der Tropemedezin gemaach. No engem kuerzen Openthalt an den USA huet si ufanks am Diddelenger Spidol geschafft (hire lëtzebuergeschen Diplom hat si den 1. Dezember 1954 kritt ). De 16. Januar 1956 huet si zu Péiteng hir eege Praxis opgemaach, ; do huet si bis 1995 praktizéiert.
Juvigny-sur-Loison
Juvigny-sur-Loison ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Germaine Simon
D'Germaine Simon ass d'Autorin vun e puer literareschen, deels autobiographeschen, deels historesche Wierker.
Du poil sous les roses
De Spillfilm Du poil sous les roses ass eng lëtzebuergesch-franséisch Koproduktioun vun de franséische Filmregisseure Jean-Julien Chervier an Agnès Obadia aus dem Joer 2000.
Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt wéi eng Grupp Teenageren d'Sexualitéit entdeckt.
Aborigen
De Begrëff aborigen (lat: ab origines) gëtt gebraucht fir déi éischt Awunner oder éischt Vëlker a verschiddene Géigenden ze bezeechnen, wéi zum Beispill:
Rumm-Befestegungen
Originn vum Numm
Iwwer d'Originne vum Numm vum Plateau gëtt et eng Rei Theorien. De Plateau daucht a Quelle virum 15. Joerhonnert als "Dënsel" oder "Dinsel" op, wat sech warscheinlech vum laténgeschen insula (= Insel) ofleede léisst, vu datt de Plateau op 3 Säite vun der Uelzecht ëmginn ass, an dowéinst eng Zort Hallefinsel mécht. Aus deem Grond huet d'Tréierer Paart op dësem Plateau och de Bäinumm "Dënselspaart".
Den Numm "Rumm" daucht eréischt an der Mëtt vum 15. Joerhonnert op: uff den Rhamen, op der Rhuem. Vu wou e kënnt ass net eendeiteg gekläert, vläicht awer aus dem Germaneschen, wou en "Hiwwel" oder "Kopp" kéint bedeiten. Eng weider Méiglechkeet ass, datt den Numm ganz banal vu Rummen hierkënnt, op déi Dicher gespaant goufen déi frësch gewieft gi waren.
Iwwersiicht iwwer d'Baugeschicht vum Plateau
Iwwer déi fréi Siidlungsgeschicht ass net vill gewosst. Zanter dem Ufank vum Festungsbau op där Plaz goufe Mënze fonnt, déi aus der Zäit vun de réimesche Keeseren, vum Gallienus (253-269) bis bei de Valentin II (388-392), stamen. De Jules Vannérus geet dofir dovun aus, datt op där Plaz zu deem Zäitpunkt e réimescht Lager existéiert huet. 1682 sinn du beim Ëmbau vun der aler Tréierer Paart réimesch Tounschierbele fonnt ginn.
Bau vun der Enceinte
Ëm 1380 (oder tëscht 1387 an 1395, jee no Quell) gouf ënner der Herrschaft vum béimesche Kinnek Wenzel II. mam Bau vun enger Rankmauer ugefaangen, déi de Rumm-Plateau fir d'éischt Kéier mat an d'Festung agebonnen huet. Zu deem Zweck ass eng Befestegungsmauer gebaut ginn, déi de westlechen Deel vum Plateau ofgeschnidden huet. D'Mauer hat ufanks eng Héicht vun 9 Meter an eng Déckt vun 1,8 Meter. D'Tierm waren 12 Meter héich. D'Mauer war duerch e Gruef vun 12 Meter Breet an 8-10 Meter Déift um Plateau virun Ugrëffer geschützt. Op Héicht vun der Tréierer Strooss huet d'Mauer e Wénkel vun 90° gemaach. Op dësen Eck gouf d'Paart fir an d'Festung gebaut, déi sougenannt „Tréierer Paart“ oder och nach „Dënselspaart“. D'Mauer ass dunn e puer Meter erof a Richtung Gronn gelaf, ier se dunn erëm am 90° Wénkel den Dall erof bei d'Uelzecht gefouert huet.
Déi ganz Mauer ass um Rumm-Plateau duerch 6 Tierm an eng Paart verstäerkt ginn. D'Tierm waren alleguer ronn gebaut. D'Tréierer Paart war d'Haaptentrée vun där Säit aus fir an d'Festung ze kommen an huet aus engem véiereckegen Tuerm bestanen, deen direkt iwwer dem Duerchgang selwer louch. De Bau vun der Paart war néideg ginn, nodeem d'Kruedelspaart zougemaach gi war.
Franséischen Ugrëff vu 1443
1443 gouf d'Stad vu franséischen Truppen ënner dem Philippe III, genannt Le Bon, belagert. Als Suite vun der Belagerung gouf et wuel e Feier an der Tréierer Paart, wouduerch d'hëlze Biedem an d'hëlzen Trap zerstéiert goufen.
Spuenesch Besatzung
Ënner dem Androck vun de Spannungen tëscht Frankräich a Spuenie goufe vun der Garnisoun eng ganz Rei Moderniséierungen un de Festungsanlage virgeholl. Um Plateau vun der Rumm gouf d'Déckt vun der Mauer op 3-3,3 Meter opgestockt. Fir den Terrain besser z'iwwerblécke gouf de Wiergank ëm 2 Meter gehuewen.
Ëm 1550 goufen dunn d'Tierm modifizéiert. Den ënneschten Drëttel gouf opgefëllt, warscheinlech fir d'Stabilitéit ze verbesseren: gläichzäiteg goufen nämlech an den Tierm Emplacementer fir liicht Artillerie ageriicht. 1590 gouf déi éischt Tréierer Paart zougemauert, nodeem e bësse méi déif, besser geschützt, déi sougenannt 2. Tréierer Paart gebaut gi war. D'Tréierer Strooss gouf verluecht an et gouf eng Mauer gebaut déi laanscht dës Strooss gelaf ass a sou den Accès bei déi al Paart zougemaach huet.
Déi 2. Tréierer Paart huet de Volleksnumm vun der éischter matgeholl an ass och „Dënselspaart“ genannt ginn. Deen eckege Bau louch do, wou d'Mauer den zweete Wénkel gemaach huet fir an den Dall erof ze lafen. Haut steet op där Plaz eng ugedeit Paart a Form vun enger Stolkonstruktioun déi iwwer d'Strooss féiert.
Um Site vun den haitege Kasäre bestoungen zanter der zweeter Hallschent vum 17. Joerhonnert „Baracken“, also Gebaier déi Zaldote vun der Garnisoun an hir Familljen opgeholl hunn. Déi goufe warscheinlech ëm 1671 gebaut, wéi och aner Kasären an der Festung, fir d'Zaldoten net méi bei Bierger vun der Stad ënnerbréngen ze mussen. Den 18. Mee 1672 notéiert e Paschtouer op alle Fall, datt d'Eltere vun engem Kand dat gedeeft gëtt op der Rumm a Baracke wunnen. Déi goufe warscheinlech duerch d'Belagerung an de Bombardement vu 1684 komplett zerstéiert, soudatt d'Fransouse forcéiert waren nei Kasären ze bauen.
Belagerung vu 1684
1683 a 1684 waren zweemol franséisch Truppe virun der Festung. Déi éischt Kéier sinn d'Truppen no engem kuerzen, awer heftege Bombardement op Chrëschtdag 1683 erëm ofgezunn, ma 1684 gouf d'Stad zerguttst vun den Truppe vum Maréchal Créqui belagert. De Vauban, dee responsabel fir d'Belagerung war, huet aus 4 Richtungen ugräife gelooss. Eng vun dësen „Attaques“ war d'“Attaque du Cromte,“ déi vum Fetschenhaff ausgoung. Den Numm vun dëser Attack koum warscheinlech vum Numm vum Stader Quartier „Gronn“, deen d'Zil vun der Attack war. De Bombardement huet den 10. Mee 1684 ugefaangen, andeems eng Bresch an d'Mauer tëscht dem éischten an dem zweeten Tuerm um Plateau nieft der aler Paart geschoss gouf. Bei dësem Bombardement goufen och d'Kroune vun den Tierm um Plateau zerstéiert. Déi al Paart gouf bei dësem Bombardement och uerg beschiedegt; Stécher aus där Zäit weisen eng grouss Bresch an der Mauer, déi iwwer déi iewescht Stäck geet. D'Attack sollt de Plateau ganz anhuelen, dann an de Gronn virstoussen an d'spuenesch Garnisoun vun hirem Zougank zur Uelzecht ofschneiden.
Den 20. Mee goufen zwou Minnen ënner der aler Mauer gesprengt, déi d'Bresch verbreederen an de Fransousen et erlaben am Stuerm d'Enceinte ze huelen. D'spuenesch Truppen zéie sech dorop hi bis an d'Redoute Beaumont zeréck, déi se ënner dem Kommando vum Prënz vu Chimay bis zur Kapitulatioun den 3. Juni halen.
Baulech Verännerungen ënner dem Vauban
Vum Summer 1684 u goufen d'Befestegungen um Rumm-Plateau erëm an hirer aler Form opgebaut. Dem Vauban no haten déi al, mëttelalterlech Maueren zwar den neie Belagerungstechniken näischt méi entgéint ze setzen, ma si hunn de Bléck op d'Stad verspaart a sinn dowéinst erhale bliwwen. Vu 1684 bis 1685 goufen um Plateau tëscht der Mauer an der Redoute Beaumont 4 Kasäre fir Mannschaften an eng Kasär fir Offizéier an Ënneroffizéier gebaut, a virun der Mauer gouf e Ravelin ugeluecht. 1688 gouf virum Ravelin d'Redoute de la Bombarde, dat spéidert Fort Rumigny gebaut. Domat waren déi schwaach Befestegungen op dëser Plaz, déi et de Fransousen erlaabt haten an d'Enceinte anzedrénge bedeitend verstäerkt ginn.
Ëmbau am 19. Joerhonnert
1814 gouf op der Rumm e Pëtz a Betrib geholl deen haut nach besteet. 1842-1843 gouf de Pëtz vun de Preise mat enger Drockpompel ekipéiert an et gouf e bommeséchert Gebai ronderëm gebaut. Gläichzäiteg gouf en 8-eckege Waassertuerm gebaut, deen nach haut besteet, grad wéi d'Wunneng vum Responsabele fir d'Pëtzer vun der Stad, der sou genannten „Arche Noah“, déi op de Fielsen iwwer dem Gronn läit.
An den 1850er Jore sinn éischt Pläng opkomm fir d'Stad Lëtzebuerg mat engem Eisebunnsnetz u gréisser Stied am Ëmland unzebannen. Dëst ass zu enger grousser Erausfuerderung fir d'Festungsingénieurë ginn, déi net nëmmen Tracéë fir Eisebunnslinnen duerch déi verwénkelt Festungswierker hu misste bauen, ma och deenen hir Verdeedegung hu missen aplangen. Zwou vun dëse Linnen hu vun der Gare aus laanscht de Rumm-Plateau gefouert, déi op Tréier an déi op Léck. Vun der Gare aus sinn d'Gleiser a Richtung Nordosten laanscht déi südlech Flank vum Plateau gelaf, fir sech nieft dem Orth-Tuerm ze splécken. D'Lécker Linn ass dunn no Norden tëscht dem Rumm-Ravelin an dem Fort Rubamprez gelaf, d'Tréierer Linn no Nordosten laanscht d'Fort Rubamprez a Rumigny a Richtung Waasserbëlleg.
Fir noutfalls kënnen d'Approche iwwer déi zwou Eisebunnslinnen ze späre goufen 1860-1861 zwou Batterien op der Rumm ageriicht, déi bannenzeg Batterie op der rietser Flank vun der Rumm, direkt ënner der Mauer, fir d'Tréierer Linn ënner Feier ze huelen, an déi baussenzeg Batterie vis-à-vis vum Orth-Tuerm, wou d'Linn sech spléckt, fir béid Linnen ënner Feier ze huelen. , D'Redoute Beaumont, mëttlerweil als Rumm-Reduit bekannt, gouf 1862 als Polvermagaséng ëmgebaut. D'Situatioun fir d'Zaldoten an de Kasäre war nodeems d'Preisen d'Festung haten, katastrophal. Vill Kasäre waren delabréiert,, soudatt si hu misste renovéiert an ausgebaut ginn. Ënner preisescher Besatzung gouf awer och de Bau vun neie Kasäre virugedriwwen. An de Joren 1863-1866 gouf um Plateau eng 5. Kasär, direkt hanner der mëttelalterlecher Mauer gebaut, déi sougenannt „Preisesch Kasär“, e massive bommeséchere Bau, no den deemools neisten Technike vum Festungsbau gebaut: den Daach konnt am Krichsfall bannent kierzter Zäit ofgedroe ginn an duerch eng déck Couche Buedem ersat ginn, déi d'Gebai viru Bombardement schütze sollt. D'Rumm war zu deem Zäitpunkt d'Heemecht fir Artillerietruppen, déi natierlech och mat der Stadbevëlkerung Kontakt haten, deen net ëmmer onproblematesch war - vun dohier kënnt och d'lëtzebuergescht Lidd "Et wor emol e Kanonéier".
Schleefung
Nom Ofzuch vun de preiseschen Truppen nom Traité vu London 1867 ass de ganzen Areal an d'zivil Notzung iwwergaangen. D'Schleefe vun der Festung Lëtzebuerg huet mat de Paarten ugefaangen, déi de Verkéier behënnert hunn – fir d'éischt goufen déi schwéier Dieren erausgeholl an d'Brécken demoléiert, an duerno d'Gebai selwer ofgerappt fir méi breede Stroosse Plaz ze maachen. 1867 gouf sou déi 2. Tréierer Paart komplett ofgebrach, an den Débris gouf an den Hiwwel gehait fir de Gruef zouzemaachen. Sou konnt de Verkéier besser iwwer de Cents a Richtung Tréier lafen. Den Duerchgang vun der aler Tréierer Paart, dem Jakobstuerm, gouf erëm opgemaach fir e besseren Accès op de Plateau ze hunn.
Den 20. Oktober 1874 war mat der Demolitioun vum Wiergank an der Mauer tëscht den Tierm ugefaange ginn. D'Mauer tëscht de Rumm-Tierm gouf ofgedroen – domat gouf dunn och den Accès an d'Tierm zerstéiert. Gläichzäiteg sollt eng Parkanlag déi vum franséische Landschaftsarchitekt Édouard André entworf gi war ëm d'Tierm entstoen, de selwechten Architekt dee schonn d'Pläng fir den Huelen Zant an d'Parkanlagen op der Neipaartsfront entworf hat. Dës Pläng hu virgesinn, d'Tierm am Stil vum Huelen Zant als kënschtlech Ruinen z'erhalen.
Géint dës Pläng huet awer d'Société créée dans le but de la conservation des monuments historiques dans le Grand-Duché, oder och nach Société Archéologique (Institut Grand-Ducal), beim zoustännege Generaldirekter vun den Travaux publics, Victor Thorn, intervenéiert. An engem Bréif vum 9. Abrëll 1882 schreift den Institut: „Au point de vue archéologique, ces démolitions sont souverainement regrettables.“, an datt: „''Ces travaux ont soulevé des réclamations générales. Ils sont exécutés en vue d'embellir le paysage ; toutefois, même à ce point de vue, il est permis de différer absolument d'opinion avec l'administration.“ Den Institut war der Meenung, „[...] qu'il est de son devoir d'intercéder pour le maintien de ces constructions.''“ Den 29. Abrëll schreift den Institut souguer „[qu'elle] proteste contre cet acte de vandalisme qui n'est justifié pour rien.“
D'Demolitiounsaarbechte goufen doropshin op Uerder vum Generaldirekter direkt gestoppt, an d'Tierm sinn an deem Stadium an deem si dee Moment ware bestoe bliwwen, dat heescht, mat schonn zwéin no de Pläng vum André kënschtlech "ruinéierten" Tierm. Allerdéngs, anescht wéi vum Institut gefuerdert, goufen d'Tierm an d'Mauer net méi retabléiert, ma et blouf alles leie wou et dee Moment louch.
De Reduit gouf am Wanter 1875/1875 geschleeft an den Débris leie gelooss. Eréischt 1940 gouf op där Säit vum Plateau déi elo nach bestoend, ma mëttlerweil erneiert, Promenad amenagéiert - e Projet dee vum Jean-Pierre Koltz mat geplangt gouf an 1940 duerchgefouert gouf.
Amenagement vun engem Hospiz fir Weesen an eeler Leit
Duerch d'Gesetz vum 28. Januar 1880 ass op der Rumm en Heem fir dafstomm Kanner ageriicht ginn. Dëst Heem sollt bis 1893 op dëser Plaz bestoen, ier et an d'Biedergaass transferéiert gouf. Et war awer en éischte Kär fir dat wat d'Rumm-Kasäre sollte ginn - en Hospiz fir déi Aarm, déi Al an déi Kanner déi keng Eltere méi haten.
Ufanks den 1880er Joren ass nämlech d'Situatioun am Zentralhospiz zu Ettelbréck, dat an der fréierer Artillerieskasär war, wéinst Iwwerbevëlkerung schwiereg ginn - et ass quasi onméiglech ginn, d'Populatioune vun den eelere Leit, déi vun de Kanner, déi vun de Kranken an déi vun den Obdachlosen auserneenzehalen, besonnesch well all Populatioun ganz bestëmmte Besoinen hat. Wéinst dem Risiko vun Iwwerbevëlkerung ass d'Weesenheem 1884 op d'Rumm geplënnert, an zwar an d'preisesch Kasär an ee Gebai vun de Vauban-Kasären. 1893 ass d'Altersheem och op de Plateau transferéiert ginn. Béid Heemer goufe vun der Congregatioun vun de Schwëstere vun der Helleger Elisabeth betreit. Ronderëm déi fréier Kasäre goufe Gäert ugeluecht, an deene Geméis an Uebst fir d'Heemer geziicht goufen, an et goufe souguer Kéi an Hénger gehalen. Schwéier Aarbechte goufe vu Prisonéier gemaach, déi mat enger arméierter Eskort aus dem Gronn eropbruecht goufen. Och krank Prisonéier sinn op d'Rumm bruecht ginn, wann hiren Zoustand et net méi zougelooss huet am Prisong behandelt ze ginn. Zu deem Zäipunkt gouf och déi al Dampkichen no an no als Kapell a Festsall ëmgebaut.
Eréischt 1981 gouf d'Kannerheem op der Rumm opgeléist an op Schëffleng transferéiert. D'Altersheem ass ënner staatlecher Leedung bis 1999 bestoe bliwwen. Zanter deem ass de Centre intégré pour personnes âgées (CIPA) ënner der Verwaltung vum Ëffentlechen Etablissement SERVIOR. 1998 goufen 2 Bléck renovéiert an 2001 feierlech ageweit. Vun 2000 bis 2007 war d'Generaldirektioun vu SERVIOR och an de Gebaier ënnerbruecht.
2002 huet SERVIOR e Projet ausgeschriwwe fir de ganzen Areal ze moderniséieren. Betraff dovu si sämtlech Gebaier um Plateau. D'Aarbechten hunn 2010 ugefaangen, bis 2014 solle se ofgeschloss sinn. No enger kompletter Entkärung vun allen ale Gebaier sollen e Festsall, en ënnerierdesche Parking an en Direktiounsgebai um fréiere Ravelin derbäikommen. Datt sou vun der historescher Bausubstanz just nach d'baussenzecht Maure stoe gelooss ginn, gouf zwar kritiséiert, konnt awer net verhënnert ginn. Wärend den archeologeschen Ausgruewungen op der Plaz sinn e preisescht Polvermagaséng um Ravelin, e franséischt Polvermagaséng am Ravelin, d'Caponnière tëscht dem Ravelin an der Mauer, sou wéi eng Poterne an der Mauer fräigeluecht ginn. Déi sollen an d'Konstruktioun vun neie Gebaier mat abezu ginn a siichtbar fir Visiteure bleiwen.
Touristeschen Notzen
D'Rumm ass Deel vum "Wenzel Tour", engem Circuit vum Service des sites et monuments nationaux deen duerch verschidden Epoche vun der Festungsbaugeschicht féiert. Am Jakobstuerm ass eng audiovisuell Installatioun ënnerbruecht, déi d'Entwécklung vun de mëttelalterleche Befestegungen nozeechent.
Henri Koch (Bobfuerer)
Den Henri Koch, gebuer de 14. Oktober 1904 a gestuerwen den 11. Mee 1954, war e lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Wanterspiller 1936 zu Garmisch-Partenkirchen vertrueden.
Götz Arndt
De Götz Arndt, gebuer 1962 zu Calw am däitsche Bundesland Baden-Württemberg, ass en däitsche Sculpteur.
Vun 1987 bis 1992 huet hien zu Paräis op der École nationale supérieure des Beaux-Arts studéiert.
Langeac
Langeac ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Maisoncelle
Maisoncelle ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Chazelles (Haute-Loire)
Chazelles ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Fotell
Eng Fotell ass e kamoud Miwwelstéck, op dat eng Persoun sech sëtze kann. Den Ënnerscheed tëscht engem Stull an enger Fotell ass deen, datt d'Fotell gepolstert ass a Stäipe fir d'Äerm huet. E gepolsterte Sëtzmiwwel fir méi Leit gëtt Kanapee genannt.
D'Fotell fënnt ee generell an der Stuff, dacks zesumme mat engem Dëschelchen an engem Kanapee, oder virun dem Televisiounsapparat.
Franz Marc
De Franz Moritz Wilhelm Marc, gebuer den 8. Februar 1880 zu München a gestuerwen de 4. Mäerz 1916 zu Braquis, bei Verdun, war en däitsche Moler a Schrëftsteller. Hie war Member vun der Grupp Der Blaue Reiter a gëtt haut zu den Haaptvertrieder vum däitschen Expressionismus gezielt.
Hie ass un der Front am Éischte Weltkrich gestuerwen. Säi Wierk kann an dräi Etappen agedeelt ginn: Ufanks war et figurativ (besonnesch Déieren huet hie gär gemoolt) a gouf dann ëmmer méi abstrakt, fir d'éischt duerch d'Auswiel vu Faarwen, duerno duerch d'Formen, déi ëmmer méi geometresch goufen.
Literatur (Auswiel)
Antologien Sekundärliteratur
Rauf Denktaş
De Rauf Denktaş (deelweis transskribéiert als Denktasch oder Denktash), gebuer de 27. Januar 1924 zu Paphos a gestuerwen den 13. Januar 2012 zu Lefkoşa, war en tierkesch-zypriotesche Politiker. Hie war 1975 de Grënner vun der Nationaler Eenheetspartei (UBP) a war vun 1983 bis 2005 President vun der Tierkescher Republik Nordzypern, déi ausser vun der Tierkei vu kengem Land unerkannt gëtt.
International gouf hien zanter 1973 als Vizepresident vun Zypern unerkannt. Zypern huet nämlech als Staatschef e griichesch-zypriotesche President, dee vun der griichescher Bevëlkerung vun Zypern gewielt gëtt, an en tierkesch-zypriotesche Vizepresident, dee vun der tierkesch-zyptiotescher Bevëlkerung gewielt gëtt, wat awer zanter 1974 net méi de Fall war.
De 15. November 1983 huet de Rauf Denktaş déi tierkesch Zon am Norde vun der Insel eesäiteg als souverän an onofhängeg erkläert. Zanterhier huet hie sech 'President vun der tierkescher Republik vun Nordzypern' genannt.
Am Abrëll 2005 gouf et eng éischt Kéier Walen an Nordzypern. Den Denktaş gouf net erëmgewielt, säin Nofollger als President gouf de Mehmet Ali Talat, dee virdru Vizepresident vun Nordzypern war.
The Enemy
De Spillfilm an Thriller The Enemy ass eng US-amerikanesch-lëtzebuergesch-däitsch-brittesch Koproduktioun an englescher Sprooch vum Filmregisseur Tom Kinninmont aus dem Joer 2000.
Zeltik
Den Zeltik ass e Musekfestival mat keltescher Musek, dee vun 1998 bis 2012 all Joer an engem groussen Zelt op der Jean-Fohrmann-Plaz zu Diddeleng war, a bei deem all Joer national an international bekannt Gruppen op (säit 2000?) zwou Bünen opgetruede sinn. Vun 2013 u war den Zeltik net méi an engem Zelt, mä an der neier Sportshal vum Lycée Nic-Biever am Frankelach am Quartier Italien, zënter 2021 ass en am Kulturzentrum Opderschmelz.
The Enemy
Ëm wat geet et am Film?
Den CIA versicht ze verhënneren datt biologesch Waffen an déi falsch Hänn geroden.
Zeltik
D'Wuert Zeltik ass e Wuertspill dat déi zwee Wierder Celtic an Zelt zu engem neie Wuert kombinéiert.
Geschichtlech Entwécklung
Den Zeltik huet 1998 ugefaangen als Celtic Celebration, kombinéiert mat engem Bal den Dag drop am selwechten Zelt.
Zanter 2004 ass als drëtten Deel vum Festival e Concert an der St. Martinskierch zu Diddeleng ënner dem Numm Celtic-Prélude derbäikomm, bei dem och d'Uergel vun der Kierch ëmmer zur Geltung kënnt.
Zanter datt den Zeltik vun 2013 un net méi an engem Zelt ass gouf e vu freides op samschdes verluecht an de Bal gouf fale gelooss. D'Celtic Prélude gouf dunn och vun donneschdes op freides geréckelt.
Organisatioun
Organisateur ass haut de Kulturservice vun der Gemeng Diddeleng, zoustänneg fir d ' Celtic Celebration (freides owes), de Centre d'Intervention de Dudelange, zoustänneg fir de Bal (samschdes owes) an d ' Amis de l'orgue St. Martin de Dudelange, zoustänneg fir d'Celtic Prélude (donneschdes owes).
Visiteuren
Den Zeltik gët vun ongeféier 4.000 bis 5.000 Leit aus der ganzer Groussregioun besicht.
1998
Déi éischt Editioun vum ZELTIK war de 27. Februar 1998. Opgetruede sinn:
1999
Déi zweet Editioun vum ZELTIK war Ufank 1999 (geneeën Datum feelt nach). Opgetruede sinn:
2000
Déi drëtt Editioun vum ZELTIK war den 10. Mäerz 2000. Opgetruede sinn:
2001
Déi véiert Editioun vum ZELTIK war den 10. Mäerz 2001. Opgetruede sinn:
2002
Déi fënneft Editioun vum ZELTIK war den 22. Februar 2002. Opgetruede sinn:
2003
Déi sechst Editioun vum ZELTIK war de 14. Mäerz 2003. Opgetruede sinn:
Saint-Rémy-au-Bois
Saint-Rémy-au-Bois ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Zeltik
2005
Déi aacht Editioun vum ZELTIK war den 18. Februar 2005. Opgetruede sinn:
2006
Déi néngt Editioun vum ZELTIK war den 10. Mäerz 2006. Opgetruede sinn:
2007
Déi zéngt Editioun vum ZELTIK war den 9. Mäerz 2007. Opgetruede sinn:
2008
Déi eeleft Editioun vum ZELTIK war de 7. Mäerz 2008. Opgetruede sinn:
2009
Déi zwieleft Editioun vum ZELTIK war de 6. Mäerz 2009. Opgetruede sinn:
Humains
Ëm wat geet et am Film?
Dräi Wëssenschaftler maachen eng Fuerschungsrees an d'Schwäizer Alpen. An engem entleeënen Dall maache s'eng sensationell Entdeckung...
Zeltik
2010
Déi dräizéngt Editioun vum ZELTIK war de 5. Mäerz 2010. Opgetruede sinn:
2011
Déi véierzéngt Editioun vum ZELTIK war den 11 Mäerz 2011. Opgetruede sinn:
2012
Déi fofzéngt Editioun vum ZELTIK war den 20. Abrëll 2012. Opgetruede sinn:
2013
Déi 16. Editioun vum Zeltik war den 13. Abrëll an der neier Sportshal vum Lycée Nic Biever am Frankelach (Quartier Italien) hanner dem alen Alliance Terrain. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
2014
Den Zeltik 2014 war a senger 17. Editioun de 15. Mäerz an der neier Sportshal vum Lycée Nic Biever am Frankelach (Quartier Italien) hanner dem alen Alliance Terrain. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
2015
Den Zeltik 2015 war a senger 18. Editioun de 14. Mäerz an der neier Sportshal vum Lycée Nic Biever am Frankelach (Quartier Italien) hanner dem alen Alliance Terrain. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
2016
Den Zeltik 2016 war a senger 19. Editioun den 12. Mäerz an der neier Sportshal vum Lycée Nic Biever am Frankelach (Quartier Italien) hanner dem alen Alliance Terrain. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
2017
Den Zeltik 2017 war a senger 20. Editioun den 11. Mäerz an der neier Sportshal vum Lycée Nic Biever am Frankelach (Quartier Italien) hanner dem alen Alliance Terrain. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
2018
Den Zeltik 2018 war a senger 21. Editioun den 11. Mäerz an der neier Sportshal vum Lycée Nic Biever am Frankelach (Quartier Italien) hanner dem alen Alliance Terrain. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
2019
Déi 22. Editioun vum Zeltik war den 9. Mäerz 2019 nees an der neier Sportshal vum Lycée Nic Biever am Frankelach (Quartier Italien) hanner dem alen Alliance Terrain. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
2020
D'Editioun 2020 war dat lescht gréissert Evenement zu Lëtzebuerg virum Lockdown am Kader vun der COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg. Se war den 7. Mäerz (de Prelude an der St. Martinskierch war schonn den Dag virdrun), an opgetruede si follgend Gruppen:
2022
Den 1. Deel vun der 25. Editioun vum Zeltik war den 12. Mäerz 2022 am Kulturzentrum Opderschmelz. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
Den 2. Deel war den 19. Juni 2022 op zwou Bünen op der Plaz virun der Diddelenger Gemeng.
2023
Den 1. Deel vun der 26. Editioun vum Zeltik war den 10. Mäerz 2023 am Kulturzentrum Opderschmelz. Follgend Gruppe sinn opgetrueden:
Den 2. Deel war den 11. Mäerz 2023 och am Kulturzentrum Opderschmelz.
Romain Baustert
De Romain Baustert, gebuer den 30. Dezember 1955 zu Ettelbréck, ass e lëtzebuergeschen Typograph.
Zanter 1992 schafft hien als fräischaffende Kënschtler an de Beräicher Molerei (Acryl, Ueleg, Aquarell, Lack), Zeechnungen (Bläistëft, Faarfstëft, Pastel, Tusch), Fotografie, Drock (Gravuren, Buchdrock), Typographie (Graphik, Layout), Design a Skulptur (Holz, Eisen, Plastik).
Jakobsstaf
De Jakobsstaf (Senecio jacobaea; Syn.: Jacobaea vulgaris) ass eng an Eurasien geleefeg Planz aus der Gattung Senecio, bannent der Famill vun den Asteraceae.
Autobunn A7 (Däitschland)
D'Autobunn A7 ass eng 946 km laang Bundesautobunn an Däitschland. Se féiert vu Flensburg, iwwer Hamburg, Hannover, Kassel a Würzburg, no Süde bis op d'éisträichesch Grenz bei Füssen.
Jakobsstaf
Nimm
Aner Nimm am Lëtzebuergesche si beim Henri Klees: Jokobsstaf, Jakobsblumm, an, méi seelen, Hunnek(n)app. Den Ernest Feltgen huet 1903 den Numm Jakobistaf fir Senecio jacobaea, an Hunnekapp fir Senecio vulgaris benotzt. Den Edmond J. Klein féiert d'Aart 1897 als Jacobistâf, an de Joseph Weber 1890 als Jokobsschtâf net nëmme fir Senecio Jacobea , mä och nach fir d'Aart Polemonium caeruleum, déi an anere Sproochen éischter Jakobsleeder genannt gëtt.
De wëssenschaftleche Gattungsnumm Senecio kënnt vum lat. senex = Greis, d'Aart-Epitheton jacobaea bezitt sech op den Dag Jacobi am chrëschtlechen Hellegekalenner, deen de 25. Juli ass, wann d'Planz gewéinlech blitt.
Beschreiwung
Senecio jacobaea ass e Kraut, dat meeschtens zwee Joer al gëtt, och alt emol méi al. Dat éischt Joer besteet se nëmmen aus ronn 20 cm laange Grondblieder. Eréischt dat zweet Joer entwéckelt sech e Still mat de Bléiestänn. D'Blieder hunn zackeg Borden, déi un den Extremitéite méi breet ginn.
D'Planze ginn 30 bis 100 cm grouss, a se bilden um ieweschten Deel eng Rëtsch giel Bléiekäpp a Form vun enger Schirmrispe. D'Bléiekäpp hunn en Duerchmiesser vun ongeféier 15 bis 25 mm.
De Jakobsstaf wiisst laanscht d'Felder, an de Wisen an op Broochen.
D'Planz (besonnesch d'Bléi) ass fir déi meescht Mamendéiere gëfteg, well se Pyrrolizidinalkaloiden enthält, déi schiedlech fir d'Liewer sinn. Päerd a Ranner kënnen, wa se ze vill där Planzen iwwer Jore friessen, dru stierwen.
Am Summer fënnt een dacks op Jakobsstaf-Planzen déi opfälleg giel-schwaarz gesträift Raup vun der Päiperleksaart Tyria jacobaeae, déi sech dorop spezialiséiert huet.
De Jakobsstaf zu Lëtzebuerg
De Jakobsstaf ass zu Lëtzebuerg geleefeg an net bedreet.
Lacus Autumni
De Lacus Autumni – latäin fir Hierscht-Séi – ass en erstarrte Lavaséi um Äerdmound. D'Bezeechnung gouf duerch d'International Astronomesch Unioun am Joer 1970 offiziell bestätegt.
Déi donkelgro Basaltfläch huet e mëttleren Duerchmiesser vun 183 Kilometer a läit um westleche Rand vun der äerdzougedréiter Moundsäit bei de selenographesche Koordinaten 9° 54' Süd an 83° 54' West tëscht de Montes Rook an de Montes Cordillera.
Royal-Hamilius
Royal-Hamilius ass den Numm vun engem Immobiliëkomplex an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg, deen 2019/2020 a Betrib geholl gouf.
De Komplex steet do, wou vun der Mëtt vun den 1970er Jore bis 2015 d'Busgare an de Centre Hamilius waren an nach virdrun d'Aldringerschoul stoung. En ass ëmgi vun der Groussgaass am Norden, der Aldringerstrooss am Osten, der Montereysavenue am Süden an dem Boulevard Royal am Westen. Am Zenter si vun Enn 2019 un niewent 10.000 m² Büroen nach 16.000 m² Geschäfter a Restauranten a 7.500 m² Wunnenge virgesinn. Do kommen nach eng 16.000 m² ëffentlech Plazen an eng Daachterrass derbäi.
Fir de Bau vum Immeubel war e Concours organiséiert ginn, dee vum britteschen Architektebüro Foster + Partners gewonne gouf an deen de Projet duerno zesumme mam Lëtzebuerger Büro Tetra Kayser ëmgesat huet.
Geschicht
Virun 2011 huet d'Stad Lëtzebuerg déi zwéi Nopeschgebaier vum Centre Hamilius opkaaft, iwwerdeems en drëtt Gebai (49, Boulevard Royal) am Privatbesëtz bliwwen ass, well keng Eenegung mat de Proprietäre fonnt gouf.
Am Februar 2014 hat d'Stad Lëtzebuerg d'Baugeneemegung ginn. Well kee Recours agereecht gouf, krut de Bauprojet am Juni 2014 definitiv gréng Luucht. De Schantjen huet am Mäerz 2015 ugefaangen. De Retard op den ursprénglechen Datum ass drop zeréckzeféieren, well de PAP annuléiert gi war a Proprietären en administrative Recours agereecht haten.
2015 goufen déi al Gebaier ofgerappt. Den 29. Mäerz 2019 gouf d'Strauss gefeiert.
Den ënnerierdesche Parking mat 628 Plazen vum Royal-Hamilius war schonn de 27. September 2018 opgaangen. Déi éischt Butteker hunn Enn 2019 hir Dieren opgemmaach. Als éischt war den 8. November 2019 de Bicher-, Museks- an Elektronikbuttek FNAC fäerdeg an am November de Supermaart Proxy Delhaize am 1. Keller vum Gebai. Dat "grousst Geschäft" Galeries Lafayette huet eppes méi spéit e Buttek iwwer e puer Stäck op. Do kommen nach weider 18 Geschäfter derbäi.
Haaptinvestisseur am Komplex Royal-Hamilius ass ee Fong deen zu Abu Dhabi domiciliéiert ass.
Andy Griffith
Den Andy Samuel Griffith, gebuer den 1. Juni 1926 zu Mount Airy (North Carolina), a gestuerwen den 3. Juli 2012 zu Manteo (North Carolina), war een US-amerikanesche Schauspiller. Seng bekanntst Roll war déi vum Benjamin Matlock an der Tëleesserie Matlock.
De Griffith hat en éischte Succès 1955 am Broadway-Theaterstéck No Time for Sergeants, déi méi spéit och mat him verfilmt gouf. Huet hien de Sheriff Andy Taylor an der The Andy Griffith Show gespillt. Fir seng Roll als Ash Robinson am Tëleesfilm Murder in Texas gouf hie fir den Emmy Award nomminiéert.
1972 huet de Griffith seng eege Produktiounsfirma opgeriicht, déi eng sëllege Showen an Tëleesserië produzéiert huet.
Venteuges
Venteuges ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Louppy-sur-Loison
Louppy-sur-Loison ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Geronimo Meynier
De Geronimo Meynier, gebuer de 5. Juli 1941 zu Fiume haut Rijeka a Kroatien a gestuerwen den 23. Januar 2021 zu Mailand, war en italieenesche Schauspiller.
Hie war an 18 Kinosfilmer ze gesinn an huet a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Alberto Lattuada, Alessandro Blasetti, Mario Monicelli a Riccardo Freda matgespillt.
Saint-Georges (Pas-de-Calais)
Saint-Georges ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Heemesch
Als heemesch oder indigen bezeechent een, mat engem alen, lokalen a lëtzebuergeschen Ausdrock, am grousse Ganze Mënschen, Déierenaarten, Planzenaarten a Bräich, déi an deem Land oder där Géigend wou ee se untrëfft entstane sinn an eeben do hir Heemecht hunn.
Lacus Bonitatis
De Lacus Bonitatis – latäin fir Güte-Séi – ass en erstarrte Lavaséi um Äerdmound. D'Bezeechnung gouf am Joer 1976 duerch d'International Astronomesch Unioun festgeluecht.
Heemesch
D'Adjektiv heemesch ass Famill mat de Substantiven Heem, Heemecht a mat den Adverben heiheem an doheem.
Lacus Bonitatis
Déi donkelgro onreegelméisseg Fläch huet e mëttleren Duerchmiesser vun 92 Kilometer a läit am Nordoste vun der äerdzougedréiter Moundsäit bei de selenographesche Koordinaten 23° 12' Nord an 43° 42' Ost, nordwestlech um Krater Macrobius. Westlech vun der Formatioun ass d'Marebucht Sinus Amoris an am Nordwesten de Montes Taurus.
Heemesch
D'Adjektiv einheimesch ass e verlëtzebuergescht einfacht Däitsch vum Adjektiv einheimisch an eng Iwwersetzung vum franséischen indigène.
Donieft fënnt een och mol dat Wuert eenheemesch als "Iwwersetzung" vum däitschen einheimisch. De François Schanen seet dozou awer: ''Den "ein-" ass geschichtlech en "in-" (Wahrig: 15. Jh. inheimisch. ahd. inheim). Wann een also verlëtzebuergescht, da gëtt et net "eenheemesch", mä "anheemesch", wat kee versteet. Den "een-" am Lëtzebuergeschen ass éischter d'Zuel oder den Artikel "een--": eestëmmeg (einstimmig) awer mat astëmmen (mit einstimmen).''
De Begrëff heemesch gëtt ë. a. gebraucht fir:
Claude-Louis Mathieu
De Claude-Louis Mathieu. gebuer de 25. November 1783 zu Mâcon a gestuerwen de 5. Mäerz 1875 zu Paräis war ee franséische Mathematiker an Astronom.
Kulturhaus Nidderaanwen
D'Kulturhaus Nidderaanwen (Kulturhaus Niederanven) ass e multidisziplinäre Kulturzentrum zu Nidderaanwen.
D'Kulturhaus läit op der Tréierestrooss nieft dem Akafszentrum Les Arcades.
Geschichtleches
D'Kulturhaus Nidderaanwe besteet aus zwee Gebaier déi matenee verbonne sinn, dem fréiere Wunnhaus vun der Famill Thorn an engem neien Deel a moderner Bauweis.
Dëst Wunnhaus ass 1850 vum deemolege Gemengesekretär Mathias Schmit gebaut ginn an huet duerno e puermol de Proprietär gewiesselt. Am Joer 1957 ass et un d'Famill Thorn verkaaft ginn. 1998 hunn d'Nokommen der Gemeng Nidderaanwen d'Haus zum Kaf ugebuede mam Wonsch datt et sollt fir ëffentlech Zwecker benotzt ginn.
Den Architektebüro Nico Steinmetz an Arnaud de Meyer gouf iwwer eng Ausschreiwung mam Bau beopdraagt. Am Oktober 2004 ass mam Bau, respektiv Ëmbau ugefaange ginn an den 29. Juni 2007 ass d'Kulturhaus Nidderaanwen offiziell ageweit ginn.
D'Raim vum Kulturhaus
An deem renovéierten alen Deel, dem fréiere Wunnhaus, sinn d'Büroe fir d'Verwaltung vum Zentrum, eng Kichen an en Ausstellungsraum vun 38 m², deen awer och ka fir Workshopen oder Liesunge benotzt ginn. Ausserdeem ass am alen Deel nach e grousse Raum vu 55 m² mat separatem Agank, deen als Kënschtleratelier geduecht ass an deen och fir Workshoppe ka benotzt ginn. Eng Ausstellungsgalerie vun 100 m², déi hallefsäiteg verglaast ass, ass besonnesch fir Billerausstellunge konzipéiert. Vun dëser Galerie aus gëtt d'Gebai mat dem modernen Ubau verbonnen.
Den Ubau besteet aus engem Raum vun 155 deen op 3 Säiten aus Glas besteet an e schéinen Ausbléck op de Park ronderëm den Zentrum bitt. De Raum huet eng maximal Capacitéit vun 150 Sëtzplazen oder 300 Stéiplazen. Ausserdeem sinn am Ubau nach eng Garderob, d'Toiletten, eng Téik, eng Kichen a Raim fir d'Kënschtler.
D'Kulturhaus ass behënnertegerecht ageriicht.
Verwaltung
D'Verwaltung vum Kulturhaus gëtt vun der Asbl Kulturhaus Nidderaanwen. geréiert. En Team vun 3 Persoune këmmert sech ëm d'Programmatioun, Reservatiounen an Administratioun.
Quincy-Landzécourt
Quincy-Landzécourt ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Kampanien
Kampanien (it: Campania) ass eng italieenesch Regioun op der Westkust vun Italie mat knapps 5,9 Milliounen Awunner.
Si läit nordwestlech vum Latium, nordëstlech vu Molise, ëstlech vun Apulien, südëstlech vun der Basilicata a vum Tyrrhenesche Mier. Neapel ass d'Haaptstad vun der Regioun. Kampanien besteet aus de Provënzen Avellino, Benevento, Caserta, Salerno an aus der Metropolstad Neapel. Si huet eng Fläch vun 13.595 km². D'Majoritéit vun den Awunner konzentréiert sech op d'Ballungsgebitt vun Neapel. Domat ass Kampanien déi Regioun mat de meeschten Awuner pro Quadratkilometer, an no der Lombardei déi mat de meeschten Awunner.
Televisiounsapparat
En Televisiounsapparat, och nach Fernseeapparat oder einfach Fernsee, Televisioun oder Tëlee, ass en elektroneschen respektiv elektreschen Apparat, op deem een Televisiounssendunge kucke kann.
Zousätzlech zum Empfang vun Televisiounssendunge kënnen nach Elektroapparater wéi zum Beispill en DVD-Player, Blu-ray-Player oder eng Spillkonsoll ugeschloss ginn. Smart-Televisiounen, dat heescht Televisiounen déi wéi e Computer e staarke Mikroprozessor, eng digital Späicherplaz an e Betribssystem hunn, hunn domat weider Exploitatiounsméiglechkeete wéi zum Beispill Videostreaming oder verschidden Applikatiounen.
Kampanien
Natur a Kultur
Mam Nationalpark Cilento a Vallo di Diano huet Kampanien en Naturpark mat e puer bedeitenden antike Plazen (Velia, Paestum an d'Chartreuse vu Padula) deen zënter 1998 zu den UNESCO-Weltierwe gehéiert. Aner UNESCO-Plazen a Kampanien sinn den historeschen Zentrum vun Neapel, d'Amalfiküst, d'archeologesch Sitte vu Pompeji, Herculaneum an Torre Annunziata, an de Palais vu Caserta nërdlech vun Neapel.
Saint-Denœux
Saint-Denœux ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Superstition (Film 2001)
De Film Superstition ass eng brittesch-lëtzebuergesch-hollännesch Koproduktioun vum englesche Filmregisseur Kenneth Hope aus dem Joer 2001.
Ëm wat geet et am Film?
D'Julie, eng Englännerin vun 19 Joer versuergt d'Kand vun enger italieenescher Koppel. D'Kand stierft bei engem Feier. D'Julie gëtt wéinst Muerd ugeklot a kënnt viru Geriicht.
NGC 3513
Den NGC 3513 ass eng Balkespiralgalaxis vum Typ SBb am Stärebild Crater. D'Galaxis huet eng Wénkelgréisst vun 2,8' × 2,2' an eng visuell Magnitude vu +11,1 mag. Si gouf den 21. Dezember 1786 vum Wilhelm Herschel entdeckt.
Thoras
Thoras ass eng nei franséisch Gemeng am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Si ass den 1. Januar 2016 aus Fusioun vun der aler Gemeng Thoras mat der Nopeschgemeng Croisances, entstanen.
Wichser
Wichser (ëmgangssproochlech och als Wixer geschriwwen) ass eng ausschliisslech ofwäertent Bezeechnung fir eng männlech Persoun, déi sech masturbéiert, am Sënn vun enger Persoun déi näischt kann an et zu näischt bréngt. De Begrëff gëtt als Beleidegung a Frechheet benotzt.
Den etymologeschen Ursprong vum Wuert ass net vulgär, mee kënnt vum däitsche wachsen, einwachsen d. h. d'opschmieren a blénkeg reiwe vu Wichs sief dat op Biedem, Schong, Stiwwelen, Schi, Päerdsgeschir, oder och Miwwelen.
Am Zaldotejargon vum Éischte Weltkrich krut d'Wuert Wichsen dunn awer eng aner Connotatioun, an zwar fir déi männlech Masturbatioun, an implizit och fir d'Versoen, well d'Botzen (d'Wichsen) vun de Stiwwelen vun den Offizéier oder der ganzer Mannschaft eng beléift Erniddregung war, fir Zaldoten ze disziplinéieren.
Steradiant
De Steradiant, och Sterad ass eng Moosseenheet fir de Raumwénkel. Am SI-Eenheetesystem ass et eng ofgeleet Moosseenheet. D'Eenheetenzeeche fir de Steradiant ass sr.
Op enger Kugel mat 1 m Radius ëmschléisst e Steradiant eng Fläch vun 1 m² op der Kugeluewerfläch. De Raumwénkel vun der ganzer Kugeluewerfläch ass 4π sr.
Definitioun
Ginn ass eng Kugel mam Radius r. Dann ass e Steradiant de Raumwénkel, dee vun der Kugelmëtt aus gesinn eng Kugelsegment mat der Fläch r^2 pè der Kugeluewerfläch anhëllt. Dëse Raumwénkel léisst sech berechnen als Fläch A_t vum Kugelsegment dividéiert duerch d'Quadrat vum Radius r:
D'Divisioun bewierkt, datt de Raumwénkel net vum Radius vun der gekuckter Kugel ofhänkt.
De Raumwénkel vun engem Kegel, deen aus enger Kugel mat Radius 3 m eng Deelfläch (A_t) vun 13,5 m² erausschneit, ass.
Bezitt sech de Raumwénkel op e Kreeskegel vum Kugelmëttelpunkt aus, sou kann een hien am Schnëtt duerch d'Kugelmëtt als flaache Wénkel \alpha gesinn. Aus der Bezéiung fir d'Fläch vun der Kugelkap vum Kegel an dem Wénkel \alpha léisst sech follgenden Zesummenhank ofleeden:
Den Ëffnungswénkel \alpha vun engem Kegel, deen de Raumwénkel 1 sr ofdeckt, ass zirka 65,54 °.
Historesches
Am SI war ufanks opgelooss ginn, ob de Steradiant an de Radiant ofgeleete Eenheete oder Basiseenheete sinn; fir béid gouf d'Klass vun den "ergäenzenden Eenheete" geschaf. 1980 gouf vum CIPM virgeschloen, dës ergäenzend Eenheete als ofgeleete ze interpretéieren. Dem folgte 1995 gouf vun der CGPM an der Resolution 8 d'Ophiewung vun der Klass vun den ergäenzenden Eenheeten, beschloss.