cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Däitschen Zollveräin
Den Däitschen Zollveräin war eng Zollunioun, déi duerch d'Zesummegoe vu Staate vum Däitsche Bond, inklusiv Lëtzebuerg vum 8. Februar 1842 un, awer ouni Éisträich, ënner der Leedung vu Preisen zustane koum. Dat ass opgrond vum Zollvereinigungsvertrag vum 22. Mäerz 1833 geschitt.
Den Zollveräin, dee vum Kinnekräich Preise gefërdert gouf, fir eng "klengdäitsch" Eenheet (deemno ouni de Villvëlkerstaat Éisträich) erbäizeféieren, ass den 1. Januar 1834 a Kraaft getrueden, a Lëtzebuerg ass em 1842 ouni grouss Begeeschterung bäigetrueden. Lëtzebuerg gouf iwwregens an den Entscheedungsorganer ëmmer vu Preise vertrueden.
No der Grënnung vum däitsche Keeserräich 1871 zu Versailles huet den Zollveräin nach just aus zwéin ongläiche Memberstaate bestanen: Däitschland a Lëtzebuerg, woubäi Lëtzebuerg um wirtschaftleche Plang souzesoen nach just eng Provënz vun Däitschland war.
Enn 1918, nom Éischte Weltkrich, ass dat neutraalt Lëtzebuerg, dat véier Joer laang vun Däitschland besat war, offiziell aus deem Veräin erausgaangen an huet, als klengt Land, sech no engem neie Wirtschaftspartner missen ëmkucken, ë. a. fir seng Industrieprodukioun lasszeginn. Obwuel déi meescht Lëtzebuerger sech am duebele Referendum vum 28. September 1919 fir Frankräich ausgesprach haten, koum et nom Refus vun der franséischer Republik zu Verhandlunge mat der Belsch, a schliisslech zur Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun (UEBL - Union économique belgo-luxembourgeoise).
Eros
D'Wuert Eros steet fir:
D'Ofkierzung EROS steet fir "The Extremely Reliable Operating System"
Englesch Revolutioun
D'Englesch Revolutioun (och Englesche Biergerkrich oder Éischt Englesch Revolutioun) gouf vu 1642 bis 1649 tëscht den Unhänger vum Kinnek Charles I. an dem Parlament ausgedroen. An hir hu sech net nëmmen d'Spannungen tëscht dem absolutistesche Kinnek an dem Ënnerhaus entlueden, mä och d'Géigesätz tëscht den Anglikaner, Puritaner, Presbyterianer a Katholicken. De Krich ass mat der Hiriichtung vum Kinnek op en Enn gaangen, an der zäitweileger Ofschafung vun der Monarchie - England gouf eng Republik.
Reliéis an dynastesch Entwécklungen
Ënner dem Kinnek Henry VIII. hat sech England am Joer 1534 duerch d'Grënnung vun der anglikanescher Staatskierch vun der kathoulescher Kierch getrennt. Nodeem d'Kinnigin Maria I. mam Versuch vun enger Rekatholiséierung vum Land keen Erfolleg hat, koum et ënner hirer Nofollegerin Elizabeth I. zu enger Festegung vun der Anglikanescher Kierch. Well sech déi Léier an den Ae vu villen Englänner awer net vill vum Katholizismus ënnerscheet huet, kruten an der zweeter Hallschent vum 16. Joerhonnert déi radikal-calvinistesch Puritaner staarken Zoulaf.
England ënner dem James I.
Den James I. huet sech als Kinnek vun England op déi anglikanesch Staatskierch gestäipt, an där d'Majoritéit vun de Bëscheef och vum Gottesgnadentum vun de Kinneken iwwerzeegt war. Gläichzäiteg huet hien déi puritanesch Léier ofgeleent, déi dem Kinnek d'Recht ofgeschwat hat, seng Sujeten a Gewëssensfroen engem Zwang auszesetzen.
Wéi d'anglikanesch Bëschofskonferenz vu 1604 souwuel de puritanesche wéi och de kathoulesche Glawe verdaamt huet, koum et zu ëmmer méi reliéise Spannungen an England. Am November 1605 hu kathoulesch Adleger ronderëm de Guy Fawkes an der sougenannter Polferverschwörung d'Ermuerdung vum James I. an alle Parlamentarier geplangt. Den Uschlag gouf nëmmen duerch en Zoufall verhënnert. Dëst huet kuerzzäiteg zu engem méi no Kommen tëscht Kinnek a Parlament gefouert. Op laang Siicht hu sech awer d'absolutistesch Tendenze vum James I. als méi follegräich erwisen. Den entscheedende Punkt war awer, datt de Katholizismus vun deem Ament un meeschtens als suspekt duergestallt gouf, an domat politesch ouni Bedeitung gouf.
D'Virstellung vun engem gëttlech legitiméierte Kinnektum, wat also kenger irdescher Muecht an domat och net dem Parlament verflicht wier, huet dem James seng Politik geprägt. Sou huet hien de Kaf vun Titelen erméiglecht, woumat hien eng Schwächung vum nidderen Adel bezwecke wollt. Déi friddlech Haltung vum James I. géintiwwer Spuenien huet säi Ruff weider zerstéiert. Am Parlament huet sech eng Oppositioun géint de Kinnek forméiert, déi virun allem aus Membere vun der Gentry (Landadel) an dem Biergertum bestanen huet, an déi d'parlamentaresch Rechter oprecht erhale wollt. Eng weider Degradatioun vum Ruff vum Kinnek krut den James I. duerch d'massiv Usidlung vun engleschen a schottesche Bierger am ireschen Ulster. Obschonn Irland zanter dem spéiden 12. Joerhonnert schonn an englescher Hand war, an zanter 1542 offiziell der englescher Kroun ënnerstallt war, hat sech de kathoulesche Glawen hei gehalen. En ireschen Opstand aus dem Joer 1602 deen néiergeschloe gouf huet gewisen, datt och an dësem Deel vun der englescher Muechtsphär e grousse Konfliktpotential geherrscht huet.
England ënner dem Charles I.
Wéi den James I. 1625 gestuerwen ass, koum säin zweeteelste Jong als Charles I. op den engleschen a schotteschen Troun. Nach am selwechte Joer huet sech den Charles I. mat der Henriette de Bourbon bestuet, wat hie besonnesch bei de Puritaner onbeléift gemaach huet, well et sech bei der Henriette ëm déi kathoulesch Duechter vum franséische Kinnek Henri IV. gehandelt huet. Den Charles I. war nach méi staark wéi säi Papp vun der Existenz vu gëttleche Kinneksrechter iwwerzeegt, an huet eng Versöhnung mat der kathoulescher Kierch ugestriewt. Hien huet sech méi wéi eng Kéier am Kader vu senger Restauratiounspolitik iwwer d'Parlament ewech gesat, andeems hien ouni seng Zoustëmmung Steieren erhuewen huet. Dem Charles I. seng absolutistesch Herrschaftsausübung huet en energesche Widderstand vum Parlament provozéiert, an deem vill Puritaner vertruede waren. D'Wal vum Oliver Cromwell am Joer 1628 an d'Ënnerhaus war en entscheedenden Datum. Dësen huet zu der Gentry gehéiert, a war e fanatesche Puritaner, den zu der radikaler Stréimung vun den Independents gehéiert huet. Am selwechte Joer huet d'Parlament dem Kinnek d'Petition of Right virgeluecht, déi hien ënner finanziellem Drock erlaabt huet. D'Petition of Right huet ënner anerem de Verzicht vum Kinnek op Steiererhiewungen an de Schutz viru willkürleche Verhaftunge gefuedert. Et war virun allem d'Bedeelegung vun England am Drëssegjärege Krich, déi den Haushalt vun der Kroun geschiedegt hat, a sou d'Steierpolitik vum Charles I. noutwenneg gemaach hat.
De Wee zum Biergerkrich
D'presbyterianesch Schotten, déi sech am Covenant with God ("Bund mat Gott") gesinn hunn, hunn 1638 en Opstand ugefaangen. De Wentworth gouf 1639 nees an England zeréckgeruff, zum Lord vu Strafford ernannt a géint den Opstand agesat. Déi englesch Feldzich fir den Opstand néierzeschloë waren ouni Erfolleg, wärend d'Käschte vun dëse sougenannte "Bëschofskricher" ëmmer méi héich gi sinn. Virun dësem Hannergrond huet sech den Charles I. 1640 gezwonge gesinn, fir d'Bewëllegung vu weidere Finanzmëttel d'Parlament anzeberuffen. Well d'Parlamentarier dem Charles I. seng Herrschaft am Allgemengen a säi militärescht Virgoe géint Schottland besonnesch kritiséiert hunn, huet de Kinnek d'Parlament no e puer Wochen nees opgeléist, wouhir och den Numm "Kuerzt Parlament" komm ass.
Weider englesch Mësserfolleger am Kampf géint déi opstänneg Schotten hunn den Charles I. nach am selwechte Joer dozou gezwongen, d'Parlament eng zweet Kéier anzeberuffen, wat als Ofgrenzung zum "Kuerze Parlament" och als "Laangt Parlament" an d'Geschicht agaangen ass. Et gouf vun de Puritaner ënner der Féierung vum John Pym dominéiert. D'Laangt Parlament huet dem Kinnek 1641 e Katalog vu Plainte virgeluecht, an huet Zougeständnesser erzwongen. Dem kinnekleche Beroder Lord Strafford gouf de Prozess gemaach, a seng Hiriichtung gouf beschloss.
An Irland gouf gefaart, datt et no der Politik vum Strafford, déi hinnen entgéint komm war, zu enger gewaltsamer Anglikaniséierung géif kommen. Doduerch koum et 1641 zu enger oppener Rebellioun, an där vill englesch a schottesch Awunner ëm d'Liewe koumen. An de parlamentaresche Kreesser koum et zu Gerüchter déi besot hunn, datt den Charles I. an dës Virfäll verwéckelt wier. Den Charles I. wollt sech awer un d'Spëtzt vun engem Feldzuch géint déi rebellesch Ire setzen, wat him d'Majoritéit vum Parlament verweigert huet. Als Reaktioun dorop huet seng aus moderéierten Deputéierten eng kinnekstrei Partei forméiert. Am Januar 1642 huet den Charles I. d'Verhaftung vun enger Partie oppositionelle Parlamentarier decidéiert, zu deenen den John Pym, den John Hampden an den Arthur Haselrig gehéiert hunn, mä déi awer fortlafe konnten. Den Charles I. huet doropshi London verlooss, a sech op de Kampf virbereet. D'Parlament huet d'Opstellung vun enger Arméi an d'Weeër geleet, fir de Royalisten ze begéinen. Wärend den Drëssegjärege Krich um europäesche Festland lues awer sécher op en Enn gaangen ass, ass England an e Biergerkrich gefall.
Royalistesch Erfolleger (1642 - 1643)
Nom Ausbroch vum Biergerkrich gouf a groussen Deeler vu Wales, am Cornwall an am Nordoste vun England Partei fir de Kinnek ergraff. Wärend déi kinnekstrei Englänner "Cavaliers" ("Reider") genannt goufen, kruten d'Unhänger vum Parlament den Numm "Roundheads" (opgrond vun hire kuerzen Hoer). Zu der éischter méi grousser Kampfhandlung vun der Englescher Revolutioun koum et mat der Belagerung vu Kingston upon Hull duerch de royalisteschen Earl of Newcastle, déi den 11. Oktober 1642 huet missen ofgebrach ginn. Hull am Nordoste gouf vun do un vun de Parlamentarier als méiglechen Ausgangspunkt fir d'Eruewerung vu Yorkshire a Betruecht gezunn. Den 23. Oktober koum et bei Edgehill zu enger Feldschluecht tëscht de Konfliktparteien. Den Ausgang vun dëser Schluecht war awer net kloer an hat keen Afloss op de weidere Virmarsch vun de royalistesche Cavaliers, deenen et kuerz drop gelongen ass, Oxford anzehuelen. Fir d'parlamentaresch Roundheads war elo d'Gefor vun engem kinnekleche Virmarsch géint London no. De Generol Skippon huet am Déngscht vum Parlament eng Arméi mat enger Stäerkt vun iwwer 20.000 Mann op d'Bee gestallt, a London befestege gelooss. Dem Skippon seng Truppen hu sech de Cavaliers den 13. November 1642 entgéint gestallt, mä d'Cavaliers sinn ofgezunn, ouni datt et zu grousse Kampfhandlunge komm ass.
Am Joer 1643 hunn d'Schotte Partei fir d'Roundheads ergraff, wärend d'Cavaliers vu Cornwall aus militäresch däitlech méi aktiv gi sinn. Ënner dem Sir Ralph Hopton konnten d'royalistesch Truppen Devon, Dorset a Somerset fir sech anhuelen. Dem Hopton seng Truppen hu sech am Juli mat deene vum kinnekleche Reidergenerol Ruprecht vun der Pfalz vereenegt, engem Jong vum Friedrich V.. Zesummen hu si Bristol ugegraff, en Ugrëff deen de 26. Juli ugefaangen huet an no héije Verloschter zu engem royalisteschen Erfolleg gefouert huet. Den 9. August hunn d'Cavaliers mat der Belagerung vu Gloucester ugefaangen, wat matzen an engem mëttlerweil royalistesch kontrolléierte Gebitt louch. Den 20. September koum et schliisslech zu enger Schluecht bei Newbury wou et awer kee klore Gewënner gouf.
D'New Model Army an eng Wendung vum Krich
D'Krichsjoer 1644 huet mat der Belagerung vun Nantwich duerch iresch Truppen ënner dem royalistesche Generol Byron ugefaangen, mä dës Belagerung gouf awer de 25. Januar duerch parlamentaresch Truppen ënner dem Sir Thomas Fairfax op en Enn bruecht. Fir York z'entlaaschten, wat vun de Roundheads belagert gouf, ass de Ruprecht virun der Stad agetraff an huet d'Parlamentarier an hir schottesch Alliéiert den 2. Juli zu enger Schluecht um oppene Feld am Marston Moor gezwongen. Dës Schluecht war eng schwéier Néierlag fir d'Royalisten, déi domat d'Kontroll iwwer Nordengland verluer hunn. D'Schluecht vu Lostwithiel am Cornwall war de leschte groussen Erfolleg vun de Royalisten. Amplaz den Ausgang vun der Schluecht fir weider militäresch Aktiounen auszenotzen, huet den Charles I. sech mat sengen Truppen op Oxford zeréckgezunn.
De weidere Krichsverlaf gouf virun allem duerch d'Opstellung vun der New Model Army ënner dem Fairfax an dem Cromwell entscheet, déi am Wanter 1644 ugefaange gouf a bis zum Januar 1645 ofgeschloss war. Den Oliver Cromwell hat 1643 eng Kavallerieeenheet opgestallt, déi virun allem aus fanatesche Puritaner bestanen huet, a wou d'Memberen als "Ironsides" bekannt goufen. De Cromwell huet an der New Model Army, déi och zum gréissten Deel aus radikale Puritaner bestanen huet, den iéweschte Kommando iwwer d'Reiderei iwwerholl. Déi modern Arméi - fir déi deemoleg Verhältnesser - konnt de 14. Juni 1645 an der Schluecht vun Naseby de Kampf fir sech entscheeden. Den 10. Juli koum et zu enger weiderer Néierlag vun de Cavaliers bei Langport. Bis zum Hierscht konnten d'Roundheads wichteg Stützpunkter wéi Bristol zeréckgewannen. Dobäi koum et am Basing House zu Hampshire zu engem besonnesch grausame Virfall. D'Uwiesen, wat och als "Loyalty House" bekannt war, a vun de Royaliste verdeedegt gouf, hat mat senge provisoresche Bastiounen an de Joren 1643 a 1644 ville Belagerunge standgehalen. Et war eng Zuflucht fir Katholicken a Membere vum Héichadel, alles Leit déi op parlamentarescher Säit verhaasst waren. De 14. Oktober 1645 hunn d'Roundheads d'Basing House ugegraff. E puritanesche Priedeger huet d'Verdeedeger vum Uwiesen als "Gotteslästerer" bezeechent, an hir Vernichtung gefuerdert. Tatsächlech goufe beim Stuerm op d'Basing House nëmme wéineg Mënschen duerch d'Roundheads verschount.
Folge vun der Revolutioun
D'Englesch Revolutioun hat d'Ofschafung vun der Monarchie zur Folleg, an England gouf zu enger Republik, de sougenannte Commonwealth. D'Republik gouf ouni d'Uewerhaus vum Rumpfparlament regéiert. De Puritanismus war vun enger zäitweileg ënnerdréckter zu der dominanter Reliounsbeweegung an England ginn, wat sech besonnesch zum Nodeel vun de Katholicken ausgewierkt huet. Ënner dem Cromwell goufe brutal Strofzich géint Irland a Schottland ënnerholl, an den iresche Grondbesëtzer gouf den Territoire ewechgeholl. D'Republik hat nëmme bis 1653 Bestand a gouf vun enger puritanescher Militärdiktatur ënner dem Cromwell als Lord Protector ofgeléist. Nom Doud vum Cromwell am Joer 1658 an dem Ofdanke vu sengem inkompetente Jong Richard gouf 1660 d'Monarchie ënner dem Charles II., dem Jong vum Charles I., nees hiergestallt. Trotzdeem hat d'Englesch Revolutioun laangfristeg zu der Festegung vum Parlamentarismus an der Erausbildung vun enger parlamentarescher Demokratie an England bäigedroen.
D'Strofzich vum Cromwell
An direktem Zesummenhang mat den Evenementer vun der Englescher Revolutioun stinn d'Strofzich vum Cromwell géint Irland a Schottland, déi hien no der Hiriichtung vum Charles I ënnerholl huet.
D'Ënnerwerfung vun Irland
Den ireschen Opstand vun de Katholicken, dee 1641 ausgebrach war, huet sech am Ufank géint sämtlech englesch Awunner geriicht. Noutgedrongen hu si sech am weidere Verlaf vun der Revolutioun nougedronge mat de Royaliste verbonnen, an zanter dem "zweete" Biergerkrich och mat de presbyterianesche Schotten. Nodeem d'Parlament géint d'Kroun gewonnen hat, wollt de Cromwell d'Herrschaft vun der englescher Republik och an Irland duerchsetzen, an dobäi un den Opstännegen en Exempel statuéieren. Bis 1649 war et dem royalisteschen Earl of Ormonde gelongen, mat irescher Hëllef d'Parlamentarier op wéineg Stützpunkter zeréckzedrängen. Nëmmen d'Regioun Ulster an Dublin konnte fir d'englesch Republik gehale ginn. Déi opstänneg Ire waren awer schlecht ausgerëscht a meeschtens schwaach organiséiert. Kompenséiert gouft dëst deelweis duerch militärescht Wëssen, wat sech vill Iren als Söldner vum europäesche Festland matbruecht haten. Och beim Baue vu Befestegungsanlage waren d'Iren hire Géigner mindestens gläich gestallt. Et huet hinnen awer u Schéisspolver gefeelt, an dowéinst hu si aus de Läiche vun Englänner Salpeter gewonnen.
Éischte Weltkrich
Den Éischte Weltkrich, am Engleschen a Franséischen och Great War respektiv Grande Guerre genannt, huet vun 1914 bis 1918 gedauert, an iwwer zéng Milliounen Affer gefuerdert, a gouf an Europa, dem Noen Osten, Afrika an Ostasie gefouert.
De Krich gouf am Ufank tëscht de Muechten aus der Triplice (Däitscht Räich, Éisträich-Ungarn, Italien) op der enger Säit an de Muechte vun der Triple-Entente (Frankräich, Groussbritannien, Russland) souwéi Serbien op der anerer Säit ausgedroen.
Ouni ze wëlle koum d'Belsch als Affer dobäi, an dat déi Däitsch, ouni op d'belsch Neutralitéit Rücksiicht ze huelen, nom Schlieffeplang amarschéiert sinn. Am Verlaf vum Krich goufen d'Mëttelmuechten duerch d'Osmanescht Räich a Bulgarien verstäerkt, wärend op alliéierter Säit d'Staate Japan, Italie, Portugal, Rumänien an d'USA an de Krich agetruede sinn. Am Éischte Weltkrich hu sech d'muechtpolitesch Géigesätz vun den europäesche Groussmuechten entlueden, déi zu enger enormer Oprëschtung gefouert haten.
Um Enn vum Krich ware 25 Staaten an deenen hir Kolonien, an deenen am Ganzen 1,35 Milliarde Mënsche gelieft hunn, also zirka dräi Véirel vun der deemoleger Äerdbevëlkerung, am Krichszoustand. Opgrond vun de Verwerfungen, déi den Éischte Weltkrich weltwäit ausgeléist huet, an de Follgen déi een nach haut spiert, gëllt e bei villen Historiker als ''Urkatastroph vum 20. Joerhonnert''.
Ugefaangen hat alles mam Attentat vu Sarajevo den 28. Juni 1914 bei deem den éisträichesch-ungareschen Trounfolger Franz Ferdinand a seng Fra gestuerwe waren an hanner deem Membere vun der serbescher Loge "Schwaarz Hand" vermutt gi sinn. An engem Ultimatum vum 23. Juli 1914 hat d'éisträichesch-ungaresch Regierung zu Wien Schuedenersatz vun der serbescher Regierung gefuerdert, ënner anerem eng geriichtlech Enquête géint d'Membere vum Komplott an där och d'keeserlech a kinneklech Regierung e Wuert matzeschwätzen hätt. D'serbesch Regierung huet dëse leschte Punkt ofgeleent, mat der Begrënnung datt dat en Agrëff an hir Souveränitéit wier, mä huet awer déi aner haart Fuerderunge vum Ultimatum akzeptéiert. Russland huet nach am Ufank probéiert fir ze vermëttelen awer Éisträich-Ungarn dat Däitschland méi no stoung huet alles sou manövréiert datt de Krich net méi ze vermeide war.
Den 28. Juli 1914 huet Éisträich-Ungarn Serbien de Krich erkläert an den 1. August huet Däitschland de Russen d'Krichserklärung geschéckt, well Russland den 30. Juli d'Generalmobiliséierung fir d'Ënnerstëtzung vu Serbien decidéiert hat. Nach de selwechten Owend si russesch Kavalleriessektiounen iwwer d'ostpreisesch Grenz marschéiert. D'Belsch a Frankräich kruten hir Deklaratiounen den 3. August. Doropshin huet de 4. August England dem däitsche Räich de Krich erkläert. En ettlech Kricherklärungen koumen nach no, allkéiers wann eng nei Allianz gemaach gouf.
Den Éischte Weltkrich war den éischte Krich, dee mat engem massive Materialasaz (Tanksen, Militärloftschëffer, Fligeren a Massevernichtungswaffe wéi Gëftgas) gefouert gouf. D'Fronten hu sech awer kaum beweegt, zum Deel, well vis-à-vis vun der moderner Technik déi al Militärstrategie stoung. Am endlose Stellungskrich hunn d'Truppe sech géigesäiteg opgeriwwen. Besonnesch op de Schluechtfelder viru Verdun an a Flandern sinn op béide Säiten Honnertdausenden Zaldoten ëmkomm, ouni datt sech eppes un der militärescher Lag geännert hätt. Och an deem Punkt stellt den Éischte Weltkrich e Krich duer, deen an de Grausamkeeten alles iwwertraff huet, wat bis dohi bekannt war. Eng vun de bekanntste Waffen, déi am Éischte Weltkrich zum Asaz komm sinn, war déi Déck Bertha, eng Kanoun mat ongewéinlech groussem Kaliber.
Ell (Lëtzebuerg)
Ell ass eng Uertschaft am Kanton Réiden a Chef-lieu vun der Gemeng mam selwechten Numm.
Geschicht
Am Zweete Weltkrich war d'Waasserbuerg vun Ell déi deemools der Famill Godelet gehéiert huet eng gutt Stopp fir en ettlech Refractairen déi tëscht fënnef a 17 Méint do vestoppt waren.
Dondeler Baach
D'Dondelerbaach ass eng Baach zu Lëtzebuerg an der Gemeng Kielen.
Si entsteet aus dem Zesummelafe vun zwou Baachen um Lieu-dit Heedchen op enger Héicht vun 275 Meter. Si leeft vun do aus no Nordweste laanscht Kleng-Amerika bis op Dondel, wou se vu lénks d'Uesbech bäikritt.
Vun do leeft se nërdlech weider fir dann no ronn 1 000 Meter op der Dondelergewan tëscht Buer an Aansebuerg op enger Héicht vun 244 Meter vu riets an d'Äisch ze lafen. Am Ganzen ass se zirka 2 km laang.
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Argentinien
Déi Argentinesch Foussballnationalekipp bei der Foussball-Weltmeeschterschaft 2006 an Däitschland:
Aachtelsfinall
'''Samschdeg, 24. Juni, 21 Auer zu Leipzig'''
Véirelsfinall
Däitschland - Argentinien 5:3 n.E. (1:1, 1:1, 1:1, 0:0)
Querulanz
E querulantescht Verhale ka mat der Zäit psychopathesch Formen unhuelen.
Holertsbaach
D'Holertsbaach ass eng Baach zu Lëtzebuerg an der Gemeng Helperknapp.
Laf
Si huet hit Quellen tëscht Huelmes an Tënten um Flouer Laangstrachen op enger Héicht vun 355 Meter. Vun do aus leeft se no Osten fir op der Héicht vun Huelmes no Süden ze dréinen. Se leeft dann duerch en schmuel Griecht bis op Aansebuerg fir net wäit vum Schlass vu lénks op enger Héicht vun 240 Meter vu lénks an d'Äisch ze lafen. Si ass ronn 3.700 Meter laang.
999 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
1004 v. Chr. | 1003 v. Chr. | 1002 v. Chr. | 1001 v. Chr. | 1000 v. Chr. | 999 v. Chr. | 998 v. Chr. | 997 v. Chr. | 996 v. Chr. | 995 v. Chr. | 994 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 999 v. Chr.
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp A
D'Resultater vun der Grupp A vun der Foussball-Weltmeeschterschaft 2006:
Däitschland - Costa Rica 4:2 (2:1)
Datum: Freideg, 9. Juni 2006, 18:00 Auer (MESZ)
Stadion: FIFA WM-Stadion München, 64.950 Zuschauer (ausverkaf)
Schidsriichter: Horacio Marcelo Elizondo (Argentinien)
Canton de Canisy
De Canton de Canisy ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp A
Däitschland - Costa Rica 4:2 (2:1)
Däitschland: Lehmann - Friedrich - Mertesacker - Metzelder - Lahm - Frings  - Borowski (71. Kehl) - Schneider  (90. Odonkor) - Schweinsteiger - Klose   (79. Neuville) - Podolski Trainer: Klinsmann
Costa Rica: Porras - Umaña, Sequeira - Marín - Martínez (67. Drummond) - Fonseca  - Solís (79. Bolaños) - González - Centeno - Gómez (90. Azofeifa) - Wanchope Trainer: Guimaraes
Goler:
Giel Kaarten: Fonseca (30.) Rout Kaarten: keng
Ballbesëtz: 66%: 34% Golschossversich: 25: 4 Eckstéiss: 7: 3
Polen - Ecuador 0:2 (0:1)
Datum: Freideg, 9. Juni 2006, 21:00 Auer (MESZ)
Stadion: FIFA WM-Stadion Gelsenkirchen, 52.000 Zuschauer
Schidsriichter: Toru Kamikawa (Japan)
Polen: Boruc - Baszczyński - Jop - Bąk - Żewłakow - Kosowski - Sobolewski (69. Jeleń) - Krzynówek - Szymkowiak - Smolarek  - Żurawski (84. Brożek) Trainer: Janas
Ecuador: Mora - de la Cruz - Hurtado  (70. Guagua) - Espinoza - Reasco - Méndez  - E. Tenorio - Castillo - Valencia - Delgado  (84. Urrutia) - C. Tenorio  (66. Kaviedes) Trainer: Suárez
Goler:
Ballbesëtz: 56%: 44% Golschossversich: 13: 13 Eckstéiss: 11: 2
Däitschland – Polen 1:0 (0:0)
Datum: Mëttwoch, 14. Juni 2006, 21:00 Auer (MESZ)
Stadion: FIFA WM-Stadion Dortmund, 65.000 Zuschauer (ausverkaf)
Schidsriichter: Luis Medina Cantalejo (Spuenien)
Däitschland: Lehmann – Friedrich (64. Odonkor ), Lahm, Mertesacker, Metzelder – Schweinsteiger (77. Borowski), Frings, Ballack , Schneider – Klose, Podolski (71. Neuville )
Polen: Boruc – Baszczyński, Bąk, Żewłakow (83. Dudka), Bosacki – Sobolewski  , Radomski – Krzynówek  (77. Lewandowski), Smolarek, Jeleń (90.+1' Brożek) – Żurawski
Goler:
Giel-Rout Kaart: Sobolewski (75.)
Ballbesëtz: 58 %: 42 % Golschëss: 8: 3 Schëss: 16: 5 Eckstéiss: 10: 4 Fouls: 21: 17 Abseits: 6: 2
Ecuador – Costa Rica 3:0 (1:0)
Datum: Donnersdeg, 15. Juni 2006, 15:00 Auer (MESZ) Stadion: FIFA WM-Stadion Hamburg, 50.000 Zuschauer (ausverkaf)
Schidsriichter: Coffi Codjia (Benin)
Ecuador: Mora – de la Cruz, Hurtado , Espinoza (69. Guagua), Reasco – Méndez, E. Tenorio, Castillo , Valencia (73. Urrutia) – Delgado , C. Tenorio  (46. Kaviedes)
Costa Rica: Porras – Umaña, Sequeira, Marín  – Wallace, Solís, Fonseca (29. Saborío), González (56. Hernández) – Centeno (84. Bernard), Gómez – Wanchope
Goler:
Giel Kaarten: Castillo (44.), de la Cruz (54.), Mora (60.) – Marín (10.), Solís (28.)
Ballbesëtz: 51 %: 49 % Golschëss: 7: 4 Schëss: 14: 12 Eckstéiss: 3: 4 Fouls: 18: 22 Abseits: 3: 2
Bibliothéik Eschduerf
D'Bibliothéik Eschduerf gouf op d'Initiativ vun der Gemeng Heischent am Kader vu Leader II am November 1998 mat Ënnerstëtzung vum Kulturministère]] gegrënnt.
Et war ausgemaach, datt d'Gemeng de Projet sou laang stäipe sollt, bis eng definitiv Léisung fonnt wier.
Am Januar 2005 ass eng Konventioun mam zoustännege Ministère ausgeschafft an ënnerschriwwe ginn.
Oppe Rayonen
D'Stellage si fir d'Lieser komplett zougänglech.
D'Auswiel
Déi Eschduerfer Bibliothéik huet am Summer 2008 eppes iwwer 9.000 Bicher, déi Eegentum vun der Bibliothéik sinn, an déi ni all an de Regale stinn. Wéi d'Bibliothéik am Fréijoer 1999 hir Dieren opgemaach hat, goufen dem Public ronn 3.000 Bicher ugebueden, déi fir dee gréissten Deel vum Bicherbus, dem CID-femmes an dem CITIM zur Verfügung gestallt waren. Bicherdone vu Privatleit a vum Kulturministère, souwéi Neiakeef, tëscht 500 a 600 am Joer, hunn et méiglech gemaach, de Lieser ëmmer nees Neies unzebidden.
Ganz grousse Wäert gëtt op Kannerbicher geluecht.
D'Medien
No an no ginn nieft de Bicher zu Eschduerf och Lauschterbicher a Filmer op DVD ausgeléint.
D'Benotzer
Déi ronn 450 aktiv Lieserinnen a Lieser kommen aus 33 verschiddene Gemengen aus engem Ëmkrees vu bis zu 25 km a léinen all Joer tëscht 8.000 an 9.000 Bicher aus.
Eos
Eos ass eng Bezeechnung fir:
EOS ass d'Ofkierzung fir:
Rimmelbaach
D'Rimmelbaach ass eng kleng Baach am Éislek an e lénksen Niewefloss vun der Wemperbaach.
Si huet hir Quell um Flouer Drufebur, eng 1.600 Meter nordëstlech vun Hëpperdang, op enger Héicht vu ronn 485 Meter. Si leeft vun do aus an engem schmuelen Dall a westlecher Richtung, bis op d'Kléimillen, wou s'an d'Wemperbaach leeft.
Si ass 2.700 Meter laang.
Jhemp Hoscheit
De Jhemp Hoscheit, gebuer den 20. September 1951 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Schrëftsteller.
Hie war Generalsekretär vum Lëtzebuerger Schrëftstellerverband, dem LSV a Franséischprofesser am Escher Jongelycée.
De Jhemp Hoscheit ass de Papp vum Ben Hoscheit.
Anthologien
MENFP; Chambre des Métiers Luxembourg; Programme communautaire européen Leonardo da Vinci / Lingua
Cabaretprogrammer
Bëschzeck, 1980
Bëschzeck, 1981
Bëschzeck, 1982
Tutti Frutti Bëschzeck, 1983
Tournéesprogramm mam Jemp Schuster, 1985
J(h)emp2 (Texter: Jhemp Hoscheit a Jemp Schuster. Mam Jhemp Hoscheit, Jemp Schuster. Musek: Jerry Philipps. Première an der Escher Theaterstiffchen 16.4.1986
Schülercabaret mat Texter vum Jhemp Hoscheit a Jemp Schuster, Opgefouert vum FadS-Theater aus dem LT Esch; Première am Escher Theater 16.5.1987
J(h)emp2 (Texter: Jhemp Hoscheit a Jemp Schuster.) Mam Mady Durrer, Jhemp Hoscheit a Jemp Schuster. Musek: Balli Baldauff. Première an der Escher Theaterstiffchen: 11.10.1988
Fairchild K-20 Loftbildfotoapparat
De Fairchild K-20 Loftbildfotoapparat ass e Fotoapparat, dee fir militäresch Zwecker vu Fairchild entwéckelt, a vu Folmer Graflex zu Rochester tëscht 1941 an 1945 gebaut gouf.
De K-20 war dee wichtegste Fotoapparat vun der USAF am Zweete Weltkrich.
Den Apparat huet mat Rollfim vu 4x5 " funktionéiert. D'Objektiv hat eng Brennwäit vu 6 3/8 " an eng Blend vu 4,5, déi variabel war. D'Objektiver koume vu Kodak, vun Ilex oder vu Bausch & Lomb.
Jhemp Hoscheit
Cabaretprogrammer
J(h)emp 2 (Texter: Jhemp Hoscheit. Mam Jhemp Hoscheit a Jemp Schuster.) Première an der Theaterstiffche vum Escher Theater: 16.3.1993
Fairchild K-20 Loftbildfotoapparat
Et goufen der eng 15.000 fabrizéiert.
Jhemp Hoscheit
Kannertheaterstécker
(1982)
Eng Coproductioun Escher Theater/Schoulcommissioun/Pësperkëscht. Première am Escher Theater: 18.12.1987 BNL
2e prix: Concours fir Kannertheater; Gemeng Lëtzebuerg 1999) BNL + CNL opgefouert am Théâtre des Capucins, Luxembourg 26. 11. 2000
(Concours fir Kannertheater, Gemeng Lëtzebuerg 1999) BNL + CNL
(Concours littéraire national 2002 fir Kannertheater) BNL+CNL
Radiospiller
1980
Mentioun beim Concours littéraire national 1980. Iwwerdroen op RTL (26.12.1983 - Leedung: Frank Hoffmann; Produktioun: Pol Kieffer; Musek: René Nuss. Mam Steve Karier, Christian Kmiotek a Rita Weiler). Publizéiert an der 'Galerie' 3 (1985) No 1 vum CCDifferdange
2. Präis beim Concours fir Radiosspiller vun der Actioun Lëtzebuergesch 1988. Publizéiert an "Eis Sprooch' No 12, Lëtzebuerg 1989. Iwwerdroen um soziokulturelle Radio 1994. Publizéiert an 'Lëtzebuergesch Texter fir 7e a 8e'; MEN 1990
1988; publizéiert an "Eis Sprooch' No 12, Lëtzebuerg 1989
Mentioun beim Concours littéraire national fir Radiospiller 1994
(1994)
Mention spéciale beim Concours littéraire national 1999 fir Radiosstécker
Theaterstécker
1985
Schülertheater: opgefouert vum FadS-Theater aus dem LT Esch (1985)
e Kaméidistéck. Opgefouert vun der Escher Liewensfrou am Escher Theater (1991)
Vu Buergen, Kamellen a Komplizen 1991
E Stéck aus dem Minett, 1991
3. Präis beim Concours fir Theaterstécker organiséiert vum 'Minettsdapp', 1996 (sélectionéiert fir de "Stückemarkt­Texte" am Centre National de Littérature, Mäerz 1998; organiséiert vum Théâtre National du Luxembourg) BNL + CNL
Theatergrupp LTMA Péiténg (Première 16.5.1997 Lamadelaine) BNL
1998 BNL + CNL 2. Präis beim Concours fir Theaterstécker organiséiert vun der UGDA, 1999
1999 BNL + CNL 3. Präis beim Concours fir Theaterstécker organiséiert vun der UGDA, 1999 opgefouert vun der Escher Liewensfrou am Escher Theater (Première: 9. 2. 2000) opgefouert vun der Ettelbrécker Theatergroupe 'Rido op', 2002
2000 BNL + CNL sélectionéiert fir den 2. Stückemarkt 2000 am Centre National de Littérature / Mersch, organiséiert vum Théâtre National de Luxembourg
(2002) BNL + CNL
1. Präis beim Concours "Nei Theaterstécker" organiséiert vun der UGDA; 2002 BNL + CNL opgefouert vun der Ettelbrécker Theatergroupe 'Rido op', 2003
Reesberichter
(Abléck an Aeblécker vun New York/ Manhattan 2. ­ 6. 12. 1995) 2e prix Concours littéraire national pour des récits de voyage 1996 (publié ds.: 'Wenn Erinnerungen schwimmen könnenŠ' (Éditions Phi - cf. Anthologien)
Kuerzgeschichten
Prix d'encouragement beim Concours littéraire national 1986 fir Kuerzromaner in: Galerie 5 (1987) No 3
Prix Concours littéraire national 1989 fir Geschichte fir Kanner vun 8-13 Joer; voir: Anthologie 'Literaturpräis 1989 fir Kannergeschichten'
Präisser beim Concours fir 'littérature enfantine' MEN/MAC 1991
Mentioun beim Concours littéraire national 1995 fir Kuerzgeschichten in: Galerie 14 (1996) No 2
Mentioun beim Concours littéraire national 1995 fir Kuerzgeschichten (in: 'Plogeeschter' cf. Publikatiounen)
(Gréngespoun 25. 2. 2000)
Almanach vum Joerhonnert, Éditions Guy Binsfeld, Luxembourg 1999
Ried geschriwwe fir den Escher Zufunftsatelier 'Urban Vision' a gehale vum Steve Karier (30. 6. 2000)
voir: Anthologies
Concours: Liberté de Conscience 2000 (non primé)
Artikel fir d'Revue (2001)
1. Präis beim Concours littéraire national fir Kuerzgeschichten 2003 CNL
Mention spéciale beim Concours littéraire national fir Kuerzgeschichten 2003 CNL
Text fir d'Anthologie <Virum wäisse Blat>, déi d'Walfer Gemeng fir déi Walfer Bicherdeeg 2003 bei den Éditions Guy Binsfeld publizéiere léisst voir: Anthologies
Kuerzroman
1 er prix - Concours national de littérature 'Libertés 2002' vun der Vereenegung 'Liberté de conscience', 2002
Cabarettextbäitreeg
mam Gust Müller, Anne Jungblut: Lëtzebuerg 17.1.1989
-Wat hu mer verbrach (1987) -Knaddereien (1988) -Keng Panik (1989) -Gutt gepeffert (1990) -E Pefferkär bäigeluegt (1992)
-Mir sëtzen all an engem Boot (1988) -Wat ee Buttek (1990)
-Mëttwochsmëttescabaret (1987) -Pappches a Mammches (1994)
Texter a verschidden Zäitschrëften, Revues culturelles, Zeitungen
- Cahiers Luxembourgeois - Lëtzebuerger Land - Kéisécker - Forum - Galerie - tageblatt (phare, livres, kulturissimo) - Almanach 1989; 1999
Literaresch Essaien
­*D'Welt huet 1001 Steckdousen (E puer Gedankespréng iwwer d'Liesen) Concours littéraire national pour essais littéraires 1998
­*Brout a Spiller (Iwwert eis Iessgewunnechten) Concours littéraire national pour essais littéraires 1998 série d'articles publiés dans Lëtzebuerger Land: 23.7., 30.7., 6.8.,13.8., 20.8., 27.8. 1999)
2e prix au Concours 2000 /2001 du Fonds de Soutien à la Production audiovisuelle pour l'écriture d'un 'treatment'
Zenarioen
(Concours: Fonds national de soutien à la production audiovisuelle 2001)
Wierkvertounung
(Text: Jhemp Hoscheit); 2003
Auszeechnungen
2. Präis beim Literaturpreis für Mehrsprachigkeit 98 (Org.: Goetheinstitut Luxemburg)'Melusina Revisited' (virgedroe mam Claudine Thill den 13.12.98 am CNL zu Miersch)
Bim Diederich
De Jean ("Bim") Diederich, gebuer den 20. Februar 1922 zu Esch-Uelzecht a gestuerwen de 6. Dezember 2012, war e lëtzebuergesche Vëlossportler.
1933 si seng Elteren op Péiteng geplënnert.
De Spëtznumm Bim huet hie kritt, well en 1938 zu Péiteng an der Apdikt Aulner fir 300 Frang am Mount geschafft huet, an nieft anere Medikamenter, och "Yohimbine" (e Potenzmëttel, kuerz "Joe Bim" genannt) verkaaft huet.
1937 ass hien an de Péitenger Vëlosclub agetrueden, wou hien den 23. Mäerz 1939 seng éischt Course gefuer ass. Am Juli 1947 ass hie "Profi" ginn, fir kënnen den Tour de France matzefueren.
Säi gréisste sportlechen Erfolleg hat hien am Tour de France 1951, wou en 3 Deeg am Maillot jaune gefuer ass. An der Etapp vu Reims op Gand huet de Bim, 40 Kilometer virun der Arrivée, am Mur de Grammont, seng 3 Matfuerer ofgehaangen an ass als éischten zu Gand ukomm. Wéinst dëser aussergewéinlecher Leeschtung huet hien den Numm "Duc de Grammont" kritt.
1954 ass hie seng lescht Course, den Tour de Luxembourg, gefuer. Hien ass den 11. ginn. Duerno huet e sech bestuet an huet zu Péiteng e Vëlosgeschäft ugefaangen. Säi Meedchen ass spéider mam bekannte Coureur Lucien Didier bestuet ginn. Dem Bim säi ganzen Houfert ass säi Kandskand, de Laurent Didier, dee sengem Papp a sengem Grousspapp an d'"Foussstapfen" getrueden ass.
An der Péitenger Sportshal gouf vun der Gemeng eng Galerie Bim Diederich ageriicht mat Erënnerungsstécker un dem Bim Diederich seng Sportscarrière.
No him genannt
Fir un de Bim Diederich z'erënnere gouf eng Vëlosstreck, den itinéraire cyclable Bim Diederich vun der Gare Nidderkäerjeng-Suessem op d'Helfenterbréck no him genannt.
Chenières
Chenières ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Kalbaach (Äisch)
D'Kalbaach ass eng Baach zu Lëtzebuerg um Territoire vun der Gemeng Helperknapp.
Laf
Si entsteet ëstlech vun Huelmes aus dem Zesummelaf um Lieu-dit Neimillen op enger Héicht vun 252 Meter, vun der Mandelbaach déi vu Bruch kënnt, an enger Baach déi hir Quell ëstlech vun Tënten op Duelen huet. Vun do aus leeft se no Süden, fiddert ënnerwee e puer Weiere fir dann um Flour Uuchtewiss op enger Héicht vun 230 Meter vu lénks an d'Äisch ze lafen.
Augusto Pinochet
Den Augusto José Ramón Pinochet Ugarte [] (* 25. November 1915 zu Valparaíso, † 10. Dezember 2006 zu Santiago de Chile) war e chileenesche Generol an Diktator. Vum 11. September 1973 bis zum 11. Mäerz 1990 huet hie Chile regéiert: fir d'éischt als President vun enger Militärjunta duerno als President (ouni awer jee gewielt gewiescht ze sinn). Hie war ee vun den Haaptleit beim Putsch géint den deemolege sozialistesche President Salvador Allende.
An deene 17 Joer wou en un der Muecht war, waren Arrestatiounen, Folterung, Muerd oder Verbannung vu politesche Géigner feste Bestanddeel vum Pinochet senger Politik. D"Kommissioun fir Wourecht a Reconcilliatioun" huet 2.095 doudeg an 1.102 "verschwonne" Prisonéier gezielt, aner Quellen zielen der Honnerte méi.
Phalloidin
Phalloidin ass en zykleschen Oligopeptid deen aus 7 Aminosaiere besteet. An der Natur kënnt Phalloidin haaptsächlech am grénge Knollebliederpilz (Amanita phalloides) vir. Et ass dës Subtanz déi mécht, datt dëse Pilz déidlech gëfteg ass.
René Mertzig
De René Mertzig, gebuer den 11. August 1911 zu Colmer-Bierg, gestuerwen de 17. September 1986, war e lëtzebuergesche Pianist a Komponist.
Augusto Pinochet
27.255 Leit krute spéider de Status als politesch Gefaangen unerkannt, dorënner 13 % Fraen; bal all goufe systematesch gefoltert. Honnertdausende vu Chileenen hunn d'Land verlooss, fir virum Regime fortzelafen.
Phalloidin
Phalloidin ass haaptsächlech e Liewergëft, et bewierkt eng zentral Liewerläppchevakuoliséierung an eng Sekundärverfettung.
1000 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
Phalloidin
An der Mikroskopie gëtt Phalloidin gebraucht fir Aktin ze lokaliséieren, well et eng grouss Affinitéit fir dat Protein huet.
Reckenerbaach
D'Reckenerbaach ass eng Baach zu Lëtzebuerg an der Gemeng Miersch. Si huet hir Quell um Flouer Bruch tëscht der Reckener Barrière an dem Obenthalt op enger Héicht vun 310 Meter. Se leeft vun do aus no Osten, nërdlech laanscht Recken, fir no engem Laf vun 3.700 Meter zu Miersch vu lénks an d'Äisch ze lafen.
1000 v. Chr.
1005 v. Chr. | 1004 v. Chr. | 1003 v. Chr. | 1002 v. Chr. | 1001 v. Chr. | 1000 v. Chr. | 999 v. Chr. | 998 v. Chr. | 997 v. Chr. | 996 v. Chr. | 995 v. Chr.
Kiewer Gare (Moskau)
D'Haaptursaach fir de Bau vun där Gare war well ëmmer méi Leit mam Zuch gefuer sinn. Well d'Standzäiten an de Kappgarë méi laang ware wéi an den anere Garen, sinn dacks méi wéi 15 Gleiser gebraucht ginn, an déi aner Garen zu Moskau waren dofir ze kleng. Eng aner Ursaach waren d'Pläng vum Zar Néckel II. vu Russland fir d'Zareräich no Süden z'erschléissen. Et ass dunn decidéiert ginn eng Kappgare mat Orientéierung Süden ze bauen.
Hautdesdaags fueren do Zich fort a Richtung Budapest, Belgrad, Sofia an Istanbul.
Architektur
D'Pläng fir dëse Bau am neoklassizistesche Stil ware vun den Architekten Iwan Rerberg a Wladimir Schuchow. Iwwer de Gleiser ass een 30 m héije Glasbou, an um rietsen Eck vum Gebai steet en 51 m héije Klackentuerm.
1000 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 1000 v. Chr.
René Mertzig
De René Mertzig huet Musekstheorie an Instrumenter (Piano a Gei) an de Conservatoire vu Lëtzebuerg a Bréissel studéiert. An den 1930er Joren gouf hie Member vum Sinfoneschen Orchester vu Radio Lëtzebuerg, wou hie bis 1976 matgeschafft huet. Wéi hie pensionéiert gouf huet e beim RTL-Orchester 1979 d'Plaz als Pianist iwwerholl.
Phalloidin
Literatur
Phallotoxin
Augusto Pinochet
De Pinochet gouf, nodeem e Walen zougelooss hat, den 11. Mäerz 1990 vum Patricio Aylwin als President ofgeléist. Well e sech d'Verfassung virdrun op d'Mooss schneidere gelooss hat, blouf e Senator op Liewenszäit, wat him politesch Immunitéit ginn huet, a bis 1998 Commandant en Chef vun der Arméi.
De Pinochet ass, eng Woch no engem Häerzinfarkt, am Alter vun 91 Joer gestuerwen, ouni fir d'Verbriechen, déi ënner senger Herrschaft geschouchen, verurteelt ginn ze sinn.
René Mertzig
Hie war Matgrënner vun der Société nationale pour la propagation de la musique symphonique a vum Luxembourg Piano Trio.
Als Komponist war hien inspiréiert vum gregorianesche Gesank a vun de Museker Rimski-Korsakov, Manuel de Falla, Claude Debussy a Maurice Ravel. Hie selwer sot, d'Basis vu senge Kompositioune wier d'Instrumentatiounsléier vum Richard Strauss.
Um Spaweck
De René Mertzig am Musikerlexikon
Roger Jacobs
De Roger Jacobs, gebuer den 10. Mee 1923 zu Garnech, a gestuerwen den 21. Abrëll 1997 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergesche Vëlossportler.
Erich Kästner
Den Erich Kästner ass den 23. Februar 1899 zu Dresden gebuer an den 29. Juli 1974 zu München gestuerwen. Hie war en däitsche Schrëftsteller, Dréibuchauteur a Kabarettist an ass virun allem fir seng Kannerbicher bekannt.
Säi Liewen
Seng Mamm Ida Kästner war Coiffeuse a säi Papp, den Emil Richard Kästner, war Suedlermeeschter. 1906 ass den Erich an d'Schoul zu Dresden gaangen. 1917 ass hien als Zaldot an d'Arméi agezu ginn, mä wéinst engem Häerzproblem koum en zeréck ouni datt en un d'Front hätt goe missen. 1918 huet hien dunn den Ofschloss gemaach an engem Seminar fir Schoulmeeschter. Zu Leipzig huet hie säi Studium an der Germanistik, Geschicht an an der Philosophie gemaach. Nieft sengem Studium huet hie fir d ' Neue Leipziger Zeitung geschafft. 1927 ass hien op Berlin geplënnert an huet do als Theaterkritiker an als fräie Mataarbechter bei verschiddenen Zeitunge geschafft.
Seng éischt Gedichtsammlunge verëffentlecht hie vun 1928 un a schreift och Texter fir Kabareten.
Säin erfollegräichst Wierk war de Kannerroman Emil und die Detektive, deen a 24 Sproochen iwwersat an och verfilmt gouf.
Verschidden Aarbechte vum Erich Kästner goufen am Joer 1933 duerch d'Nationalsozialiste verbrannt oder verbueden. An dësen Aarbechten hëlt hien déi spiisseg Moral, de Faschismus an de Militarismus op d'Schëpp. Hie gëtt ëmmer erëm vun der Gestapo verhaft an erëm lafe gelooss.
1957 ass säi Jong den Thomas op d'Welt komm, deen awer bei senger Mamm zu Berlin opwiisst. Am selwechte Joer ass och säi Papp gestuerwen.
Den 29. Juli 1974 stierft den Erich Kästner am Alter vu 75 Joer zu München.
Filmer
Méi wéi 40 Filmer sinn a ville Länner nom Kästner senge Wierker entstanen, déi bekanntst sinn:
Nivôse
Den Nivôse war de véierte Mount vum franséische republikanesche Kalenner.
Op e puer Deeg méi oder manner huet den Nivôse vum 21. Dezember bis zum 19. Januar vum Gregorianesche Kalenner gedauert.
Ausserdeem huet den Nivôse ongeféier mat der Period iwwerenee gestëmmt, wou d'Sonn duerch d'Stärenzeeche vum Steebock vum tropeschen Déierekreeszeeche leeft.
Den Numm koum vun der Expressioun « de la neige qui blanchit la terre de décembre en janvier », dëst waren d'Wierder déi de Fabre d'Églantine der Convention nationale den 3. Brumaire Joer II am Numm vun der « Commission chargée de la confection du calendrier » virgedroen huet.
Den Dekret vum 4. Frimaire Joer II « sur l'ère, le commencement et l'organisation de l'année, et sur les noms des jours et des mois » hat Nivose ouni Accent circonflexe geschriwwen. Den Accent koum progressiv mä kann net genee zäitlech definéiert ginn.
Ëmrechnungstabell
Franska revolutionskalendern
Maart
De Begrëff Maart (v. lat.: mercatus Handel, zu merx Wuer) bezeechent am enke Sënn d'Plaz, op deem Wuere reegelméisseg gehandelt oder getosch ginn (Handelsplaz). A engem erweiderte Sënn bezeechent haut de Begrëff e gereegelt Zesummebrénge vun Offer an Demande vu Wueren, Déngschtleeschtungen a Rechter. Dat traditionellt Zeeche vun engem eegene Maartrecht vun enger Stad war fréier a verschiddenen Deeler vun Europa de Roland.
Dashiell Hammett
De Samuel Dashiell Hammett, gebuer de 27. Mee 1894 am Verwaltungsbezirk St. Mary's County a Maryland (USA) a gestuerwen den 10. Januar 1961 am Lenox Hill Spidol zu New York City war en US-amerikanesche Schrëftsteller.
De Raymond Chandler iwwer den Dashiell Hammett: Den Hammett huet de Mord zeréckbruecht bei déi Zort Leit, déi mat wierkleche Grënn ëmbréngen, an net nëmmen, fir dem Auteur eng Läich ze verschafen.
Säi Liewen
Den Dashiell Hammett war dat zweet vun dräi Kanner vum Richard Hammett, engem Farmer a Lokalpolitiker, an der Annie Bond Dashiell, enger Infirmière, déi meeschtendeels doheem war, fir sech ëm hir Kanner ze këmmmeren. Ëm 1900 huet de Richard Hammett ee fir hien ongléckleche Wiessel vun der Demokratescher Partei bei d'Republikaner gemaach, deen dozou gefouert huet, datt d'Famill huet missen d'Farm verkafen an aus der Klengstad plënneren.