cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Right Livelihood Award
Grënnung vum Right Livelihood Award
De vun Uexküll huet doropshin 1980 selwer sou e Präis, de Right Livelihood Award an d'Liewe geruff. Fir d'Finanzement huet hie wäertvoll Timbere verkaaft an domat en Erléis tëscht enger hallwer an enger Millioun US-Dolla r realiséiert.
Zweck
De Right Livelihood Award gëtt u Persounen, Organisatiounen an Representante vu Soziale Beweegunge verginn, déi sech mat praktesche Léisungen a Modeller fir eng mënschewierdeg Subsistenz asetzen.
Vandy
Vandy ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Aisne an um Säitenaarm vum Canal des Ardennes deen op Vouziers féiert.
Jacques Mousel
Hien huet de 16. Abrëll 1970 fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Jean Fouquet
De Jean Fouquet gebuer ëm 1415 an 1420 zu Tours (?) a gestuerwen ëm 1480, war e franséische Moler a Miniaturist.
Hien huet a villen Domainen a Konschtforme geschafft, sou huet hie Portraiten, Landschaften a reliéis Szeene gemoolt, sief et als Tableau oder an der Buchmolerei, an huet op Email a Glas geschafft, an huet Entwërf fir Wandteppecher gemaach. Weider war hien an der Heraldik aktiv a war, wat een haut Eventmanager géif nennen, fir kinneklech Joyeuse Entréeën.
Obwuel hien zu senger Zäit berüümt war, ass en am 16. Joerhonnert geschwënn an de Vergiess geroden; a gouf eréischt am 19. Joerhonnert erëmentdeckt, wéi d'Romantik en vogue war an d'Mëttelalter en neien INtérêt fonnt huet. 1904 goufe seng Wierker an der Ausstellung Les primitifs français ausgestallt.
Vienne-la-Ville
Vienne-le-Château ass eng franséisch Gemeng am Departement vun der Marne an der Regioun Grand Est.
Vienne-le-Château
Corveissiat
Corveissiat ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain (01) an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Corveissiat läit am Revermont um lénksen Uwänner vum Ain op enger Héicht vun tëscht 282 (um Ain) a 668 Meter op der Côte Defa.
Tomi Ungerer
Billerbicher fir Kanner
koum 2007 ënner dem Titel Die drei Räuber als Animatiounsfilm an de Kino
Billerbicher fir Erwuessener
zesummegestallt a kommentéiert vum Alfred Limbach, illustréiert vum Tomi Ungerer, editéiert vum Robert Pütz. Argos Press, Köln (1980)
Norbert Bausch
Den Norbert Bausch oder Bob Bausch, gebuer de 27. Juli 1946, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
Jean Poiret
De Jean Poiret, gebuer als Jean Gustave Poiré de 17. August 1926 zu Paräis an och do gestuerwen de 14. Mäerz 1992, war e franséische Schauspiller, Dréibuchauteur, Film- an Theaterregisseur an Auteur vum Theaterstécker.
Norbert Bausch
Hien huet den 8. Dezember 1968 fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Jean Poiret
De Jean Poiret an de Michel Serrault si wärend Joren als Duo mat hire Sketcher am Theater a spéider si och zesummen am Film opgetrueden. De Poiret huet a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Sacha Guitry, Henri Verneuil, Michel Boisrond, François Truffaut, Claude Chabrol a Claude Pinoteau matgespillt.Besonnesch interessant a senger Filmcarrière sinn awer déi aacht Filmer an deenen hien ënner der Regie vum Jean-Pierre Mocky eng Roll iwwerholl hat.
De Jean Poiret war an engem éischte Mariage mat der Schrëftstellerin Françoise Dorin bestuet. 1989 huet hie sech du mat der Schauspillerin Caroline Cellier bestuet.
Yvon Lambert (Fotograf)
Den Yvon Lambert, gebuer den 9. Mäerz 1955 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Profi-Fotograf a Freelance-Fotojournalist.
Elina Netšajeva
D'Elina Netšajeva, och Elina Nechayeva, gebuer den 10. November 1991 zu Tallinn , ass eng estesch Operesängerin (Sopran) vu russescher Ofstamung.
Vun 2011 bis 2016 huet si op der Estescher Museksakademie (Eesti Muusika- ja Teatriakadeemia) klassesche Gesang studéiert. Si war eng Participantin vun ettleche Museksconcourssen a -showen.
D'Netšajeva huet Estland beim Eurovision Song Contest 2018 zu Lissabon mam Lidd La forza vertrueden. Si koum op déi 8. Plaz mat 245 Punkten.
Sängerbond Helvetia
Geschicht
No enger Rei Kontakter am Joer 2008 tëscht de Gesankveräiner Baastenduerf, Branebuerg a Furen aus der Fusiounsgemeng Tandel, gouf de Sängerbond de 24. Januar 2009 als de facto Associatioun gegrënnt, am Kader vun enger Renuioun vu Membere vun den dräi Gesankveräiner mam Camille Kerger vum INECC Lëtzebuerg fir zesummen iwwer d'Zukunft vun de Chéier ze diskutéieren, déi mat feelendem Nowues geplot sinn.
Déi éischt Prouf war den 13. Mäerz 2009 ënner der Leedung vum Andy Loor.
Den 13. Juli 2011 gouf de Veräin offiziell nom Veräinsrecht gegrënnt an huet säi Sëtz an der Gemeng Tandel.
President ass de Paul Jungels, Dirigent den Andy Loor.
Ziler vum Sängerbond sinn :
Senne Rouffaer
De Senne Rouffaer huet an iwwer 80 TV- a Kinosfilmer als Schauspiller matgewierkt. Dernieft huet en och eng 16 Filmer als Regisseur fir d'TV gedréint.
Brigitte Helm
D'Brigitte Helm, gebuer als Brigitte Eva Gisela Schittenhelm de 17. Mäerz 1906 no anere Quellen de 17. Mäerz 1908 zu Berlin a gestuerwen den 11. Juni 1996 zu Ascona, war eng däitsch Schauspillerin.
(971) Alsatia
Den (971) Alsatia ass en Asteroid vun der Haaptceinture.
Den Objet gouf den 23. November 1921 vum franséischen Astronom Alexandre Schaumasse zu Nice entdeckt.
Den Entdecker hat den Asteroid nom Alsace (Elsass) genannt. D'Recheninstitut hat d'Bezeechnung dann an déi laténgesch Form Alsatia ëmgewandelt.
Toy (Lidd)
Toy (lb: Spillsaach) ass e Lidd vun der israeelescher Sängerin Netta, komponéiert a getext vum Doron Medalie a Stav Beger.
Et war déi israeelesch Bedeelegung am Eurovision Song Contest 2018 zu Lissabon, zum gréissten Deel op Englesch gesongen.
Jason Flemyng
Den Jason Ian Flemyng, gebuer de 25. September 1966 zu Putney bei London, ass en englesche Filmschauspiller. Hien huet seng Carrière a Filmer 1991 ugefaangen. ,
De Schauspiller gouf mat Rollen an de Filmer Lock, Stock and Two Smoking Barrels (1998, Haaptacteur) a Snatch (2000) bekannt.
2008 gouf den Jason Flemyng fir e Screen Actors Guild Award nominéiert (Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture).
Gary Lockwood
De Gary Lockwood, gebuer als John Gary Yusolfsky den 21. Februar 1937 zu Van Nuys a Kalifornien, ass en US-amerikanesche Schauspiller.
Dem Gary Lockwood seng Schauspillercarrière huet sech haaptsächlech op der Tëlee ofgespillt. Am Kino war hie besonnesch a bëllege Produktiounen ze gesinn, eng Ausnam waren de Filmdrama Splendor in the Grass (1961) vum Elia Kazan, dann 1968 de Science-Fiction-Klassiker 2001: A Space Odyssey vum Stanley Kubrick an 1969 Model Shop vum Jacques Demy mat der Anouk Aimée an der Haaptroll.
Beaumontois en Périgord
Beaumontois en Périgord ass eng nei franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.
D'Gemeng gouf den 29. Dezember 2015 gegrënnt a gouf den 1. Januar 2016 aktiv.
Déi nei Gemeng regruppéiert als delegéiert Gemengen déi fréier Gemenge Beaumont-du-Périgord, Labouquerie, Nojals-et-Clotte a Sainte-Sabine-Born. De Sëtz vun der Gemeng ass zu Beaumont-du-Périgord.
Emile Antony
Den Emile Antony, gebuer den 22. Juni 1943 zu Esch-Uelzecht, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
Hien huet den 31. Mäerz 1968 fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an an deem Match géint Frankräich 1 Gol geschoss.
NGC 4522
Den NGC 4522 ass eng Balkespiralgalaxis am Stärebild Virgo déi ronn 100 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech läit. Den NGC 4522 schéngt hir interstellar Matière an den interglaktesche Raum ze blosen. D'Galaxis gouf den 18. Januar 1828 vum britteschen Astronom John Herschel entdeckt.
Saint-Didier (Jura)
Saint-Didier ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
NGC 49
Den NGC 49 ass eng lënsefërmeg Galaxis am Stärebild Andromeda.
Den Objet gouf de 7. September 1885 vum amerikaneschen Astronom Lewis A. Swift entdeckt.
Richard Widmark
De Richard Widmark, gebuer de 26. Dezember 1914 zu Sunrise, Minnesotaa gestuerwen de 24. Mäerz 2008 zu Roxbury, Connecticut, war en US-amerikanesche Schauspiller.
De Widmark huet seng Carrière als Schauspiller am Joer 1943 am Theater an 1947 beim Film ugefaangen.
Bedeitend Filmer mat him sinn Kiss of Death (1947) vum Henry Hathaway, Night and the City (1950) vum Jules Dassin, No Way Out (1950) vum Joseph L. Mankiewicz an Pickup on South Street (1953) vum Samuel Fuller
Anaximander (Moundkrater)
De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU nom virsokratesche Philosoph Anaximander genannt.
European Union Prize for Literature
Den European Union Prize for Literature ass e Literaturpräis, deen zanter 2009 vun der Europäescher Kommissioun (EU Kulturprogramm), der Fédération des libraires européens, der Fédération des associations européennes d'écrivains an der Fédération des éditeurs européens vergi gëtt fir nei Talenter ze wierdegen an d'Diffusioun vun hire Bicher an aneren europäesche Länner z'encouragéieren, an domat d'literaresch a d'kulturell Diversitéit an Europa z'ënnersträichen.
Ënner den 11 Laureaten 2010 war de Jean Back fir säi Wierk Amateur.
2013 war den Tullio Forgiarini de Lëtzebuerger Laureat, fir säi Roman Amok, Eng Lëtzebuerger Liebeschronik.
Am Abrëll 2016 krut de Gast Groeber de Präis fir säi Buch All Dag verstoppt en aneren.
De 6. November 2018 goufen zu Wien déi zwee Lëtzebuerger Jean Back a Gast Groeber ex aequo mam Präis vun den Europadeputéierte ausgezeechent.
Gro Gaardewanz
D'Gro Gaardewanz (Rhaphigaster nebulosa Poda, 1761) ass eng Wanz aus der Famill vun de Bamwanzen (Pentatomidae).
Beschreiwung
D'Gro Gaardewanz erreecht eng Längt vu 14 bis 16 Millimeter. Si ass dreckeg gro-giel bis brong gefierft an huet onregelméisseg verdeelt punktfërmeg Dellen op der ieweschter Säit vum Kierper. D'Membran vun de viischte Flilleken huet dacks donkelbrong Flecken. De Bord vum Hannerleif (Connexivum) ass schwaarz a giel gemustert. D'Antenne si schwaarz a giel geréngelt, woubäi dat drëtt a fënneft Antenneglidd hellgiel ass. Op der Ënnersäit tëscht den Hëften ass e laangen Dar, deen um Kierper uläit. D'Gro Gaardewanz huet e Stiechrüssel (Proboscis).
Liewensweis
D'Gro Gaardewanz lieft phytophag op verschiddene Lafbeem. Heiansdo saugt se och un doudegen Insekten. Am spéide Fréijoer leeën d'Weibercher ëm déi 40 Eeër a Sträifen oder Scheiwen op Planzen. Hir Larve si variabel gefierft an hu keng Flilleken (déi si réischt vum drëtten Nymphstadium un ze gesinn). Fir hir Feinden ofzewieren, hunn d'Larve Sténkdrüsen um Réck; bei erwuessene Wanze sinn déi op der Ënnersäit vun der Broscht ze fannen. Bei Gefor gëtt e staark sténkege Sekret ofginn. D'Gro Gaardewanz flitt net ganz gutt, mä schwéierfälleg mat haarde Brummgeräischer.
D'Gro Gaardewanz ass am Dag aktiv an huet et gär waarm. Wéi all Bamwanz mécht si nëmmen eng Generatioun pro Joer. Si iwwerwantert gär op Maueren, déi mat Wantergréng bedeckt sinn. Bei der Sich no enger passender Wanterstopp veriert si sech och an Haiser. Erwuesse Gaardewanze si scho ganz fréi am Joer op den éischte waarmen Deeg aktiv.
Verbreedung
D'Gro Gaardewanz ass palearktesch verbreet. A Mëtteleuropa ass d'Aart méi heefeg am Süde wéi am Norden a si ass do déi eenzeg Aart aus der Gattung Rhaphigaster.
Ëm d'Joer 2000 huet d'Aart ugefaange sech a Mëtteleuropa a Richtung Norden auszebreeden.
D'Gro Gaardewanz zu Lëtzebuerg
De Victor Ferrant (1856-1942) huet 1917 zu Ettelbréck déi éischt dokumentéiert Observatioune vun der Groer Gaardewanz zu Lëtzebuerg gemaach (5 Exemplaire sinn an de Kollektioune vum Naturmusée erhalen). Kuerz drop gouf se vum August Reichensperger (1878-1962) am Éislek fonnt. Deen nächste Beleeg staamt vum Léopold Reichling (1921-2009) aus dem Joer 1993, op der Réimecher Esplanade. D'Aart gouf am 20. Joerhonnert als rar betruecht, a si war bekannt fir gréisser Schwankungen an hirer Populatioun.
Zënter den 2010er Jore fält d'Aart besonnesch am Hierscht op, wa si en Masse versicht an Haiser anzedrénge fir z'iwwerwanteren, dacks zesumme mat dem gebittsfriemen invasiven Asiateschen Himmelsdéierchen (Harmonia axyridis). Iwwer Wanter bleift si da relativ diskret a mécht sech am Fréijoer réischt bemierkbar, wann et dobausse méi waarm gëtt a si aus den Haiser nees eraus wëll.
Eng interessant teratologesch Observatioun konnt 2007 zu Rouspert vun engem Individuum mat enger verkëmmerter lénkser Antenn gemaach ginn, un där dat virlescht Glidd gefeelt huet.
Roland Pletschette
De Roland Pletschette, gebuer den 31. Januar 1942, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
Hien huet den 21. Oktober 1964 fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Albertina (Wien)
D'Albertina ass e Musée am Quartier Innere Stadt zu Wien.
De Musée huet eng vun de gréissten a bedeitendste Sammlunge vun Zeechnungen an Dréck (eng 65.000 Zeechnungen a ronn 1 Millioun Dréck vun ale Meeschteren).
Donieft gehéieren zu der Sammlung och modern Grafiken, Fotoen an architektonesch Entwërf a Pläng.
Ausserdeem ass an der Albertina eng Privatkollektioun vu Konschtwierker aus der Zäit vum spéiden 19. a fréien 20. Joerhonnert (ë. a. am impressionistesche Stil) ze gesinn, déi dem Musée iwwer e permanente Prêt zur Verfügung gestallt gouf.
Den Numm geet zeréck op den Herzog Albert vu Sachsen-Teschen, deen de Palais, direkt nieft der Hofburg, als Residenz benotzt huet, a wou e spéider seng Sammlung vu Grafike versuergt huet, déi e vu Bréissel dohibruecht hat, nodeems en do Gouverneur vun den Éisträicheschen Nidderlande war.
Patisserie
Mat Patisserie bezeechent ee souwuel eng bestëmmt Zort kulinaresch Preparatiounen aus dem Beräich Zockerbäckerei, wéi och de Buttek an dem se verkaaft ginn.
Alexandre Schaumasse
Den Alexandre Schaumasse, gebuer den 3. Mee 1882 zu Saint-Quay-Portrieux a gestuerwen am Joer 1958 zu Nice war e franséischen Astronom.
Patisserie
Patisseriesprodukter sinn éischter séiss a kënne sech a klenge Portioune wéi Mëtschen, Kichelcher, Petit-fouren, Täertercher, oder a grousse Portioune wéi Taarten a Kuche presentéieren.
Si besti meeschtens aus Zocker, Miel, Eeër (dacks ginn d'Eegiel an d'Eewäiss getrennt) a Fett (Botter, Margarine oder Ueleg).
Alexandre Schaumasse
Hien huet dräi Koméiten entdeckt: De periodesche Koméit 24P/Schaumasse am Joer 1911 an déi netperiodesch Koméiten C/1913 J1 (Schaumasse) (oder 113 II genannt) an den C/1917 H1 (Schaumasse) (oder 1917 II).
Patisserie
Och wann een dacks déi selwecht Bestanddeeler erëmfënnt, sou ënnerscheet sech déi Abberzuel vu Patisserie dach fundamental, duerch déi verschidde Preparatiounsmethoden an d'Relatioun vun de Quantitéiten zoueneen.
Alexandre Schaumasse
Weider huet hien och zwéin Asteroiden entdeckt: den Alsatia (den 23. November 1921) an den Lorraine (de 17. November 1928). Him zu Éiere gouf den Asteroid Schaumasse, deen de 15. November 1936 zu Nice vum André Patry entdeckt gi war, genannt.
Patisserie
Donieft kann een och nach Friichten, Nëss, Kakao a Schockela an der Patisserie verschaffen, a se mat Vanill oder Spirituosen aromatiséieren.
Als Dreifmëttel gi Bakpolver, Hief oder Soda geholl, e puer Deegaarte kommen awer och ouni aus, an anerer verlaangen eng laang Knietzäit fir datt de Gluten sech am Miel entfale kann.
Yvonne Frisch-Urbany
D'Yvonne Frisch-Urbany, gebuer als Margaretha-Yvonne Urbany den 18. Abrëll 1923 zu Beesslek a gestuerwen de 7. November 2013 zu Krautem, war eng lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
Hir Eltere waren d'Clara Feltgen an den Dominique Urbany. Fréi huet si sech politesch engagéiert, nodeem hire Papp, dee Schoulmeeschter war, 1934 vun der deemoleger Regierung Bech wéinst sengem Engagement an der KPL ofgesat gi war. Nom däitschen Iwerfall op Lëtzebuerg war si aktiv an der kommunistescher Resistenz a gouf e puermol verhaft an an de Prisongen am Gronn an zu Tréier inhaftéiert. No der Befreiung, 1944, huet si ugefaangen ze schreiwen. Hir éischt Kuerzgeschicht ass am Raymon Mehlen senge Cahiers luxembourgeois erauskomm. Tëscht 1947 an 1974 huet si eng deeglech Rubrik an der Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek geschriwwen. Ënner dem Pseudonym Yvonne-Marguerite huet si och Reportagen an der Lëtzenbuerger Revue a Kuerzgeschichten an auslänneschen Zeitunge publizéiert.
1967 ass hiert éischt Buch, Katzbalgerei erauskomm, mat Illustratioune vun der Ger Maas, an 1997 Alles in Ordnung, vun der Anne Weyer illustréiert mat engem Virwuert vun der Nelly Moia. Si war ënner anerem Presidentin vun der Union des femmes luxembourgeoises, Matgrënnerin vum Planning Familial, Sekretärin vum Centre culturel A.S. Pouchkine a Member an der KPL an duerno bei déi Lénk.
D'Yvonne Frisch-Urbany ass d'Schwëster vum fréieren Deputéierte René Urbany.
Cheppy
Cheppy ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
D'Uertschaft läit am Dall vun der Buanthe.
Carlo Bofferding
De Carlo Bofferding, gebuer de 16. Februar 1941, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
Hien huet de 26. Abrëll 1964 fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Jules Kauffmann
De Jules Kauffmann, gebuer den 29. Juni 1921 a gestuerwen de 7. November 2010 zu Diddeleng, war e lëtzebuergesche Gewerkschaftler, Lokalpolitiker a Chronist.
De Jules Kauffmann hat als Biergaarbechter an an der Kokscharge op der Schmelz geschafft, éier e Sekretär beim LAV gouf. Am Zweete Weltkrich war hien als Zwangsrekrutéierten op der Ostfront. Kuerz virun der Landung vun den Alliéierten an der Normandie, war hien aus Russland mat senger Divisioun an d'Normandie detachéiert ginn. Awer éier si an der Normadie ukomm sinn, waren d'Alliéiert gelant an et huet geheescht: "Vorwärts Kameraden, wir müssen zurück!" Wéi seng Unitéit mat him a senge lëtzebuergesche Kolleegen Ujeen Jans vu Walfer a Roger Heintz vun Déifferdeng am Raum Diddenuewen Statioun gemaach huet, si se nuets desertéiert. Bis op Keel waren et nëmme méi 20 km. Wéi si ukomm sinn, waren d'Amerikaner do.
1963 gouf hie fir d'éischt an de Keeler Gemengerot gewielt. Hie war vum 1. Januar 1964 bis den 31. Dezember 1969 a vum 1. Januar 1976 bis den 30. Juni 1985 Buergermeeschter vun der Gemeng Keel. Säin Nofollger gouf den Nicolas (Schnuck) Plein.
Als Chronist huet hien e puer lokalhistoresch Bicher geschriwwen.
René Grün
De René Grün, gebuer den 18. Februar 1933 an der Stad Lëtzebuerg a gestuerwen de 27. Mee 2004 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Boxer, Olympionik, an nieweberuffleche Sportsfotoreporter.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1960 zu Roum vertrueden. Hien hat am éischten Tour géint den Amerikaner Phil Baldwin duerch K.O. verluer.
An der lëtzebuergescher Landesmeeschterschaft war hien ee Joer laang Vizemeeschter. An der Finall géint de Gaston Diederich war de Match no Punkten entscheet ginn. Well jiddwereen déi selwecht Punkte krut blouf de Gaston Diederech als Titelverdeedeger, Landesmeeschter.
Vrizy
Vrizy ass eng fréier franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Aisne an um Canal des Ardennes.
Den 1. Juni 2016 huet d'Gemeng mat den Nopeschgemengen Terron-sur-Aisne a Vouziers fusionéiert fir déi nei Gemeng Vouziers ze bilden, an där s'eng delegéiert Gemeng ass.
Nivollet-Montgriffon
Nivollet-Montgriffon ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
NGC 1260
Den NGC 1260 ass eng lënsefërmeg Galaxis vum Typ S0/a am Stärebild Perseus. Si läit ronn 260 Millioune Liichtjoer vun eis ewech. Si gouf den 19. Oktober 1884 vum franséischen Astronom Guillaume Bigourdan als niwwelegen Objet entdeckt.
An der Galaxis gouf de 16. September 2006 d'Supernova SN 2006gy entdeckt, eng vun den hellste jeemools observéierte Supernovaen (ronn 100 mol méi staark wéi eng normal Supernova).
2018 AH
Den Asteroid 2018 AH ass en äerdnoen Apollo-Asteroid, deen den 3. Januar 2018 entdeckt gouf, nodeem hie schonn den 2. Januar 2018 um 4:25 Auer (Dynamesch Zäit) d'Äerd bannenzeg vun der Moundbunn passéiert hat. Den Duerchmiesser gëtt mat 84 bis 190 m uginn. D'Vitess louch bei der nooster Distanz zu der Äerd bei 13,8 km/s.
Charpentry
Charpentry ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est. D'Uertschaft läit am Dall vun der Buanthe.
Kochhaus (Schengen)
D'Kochhaus zu Schengen ass e Gebai dat 1779 gebaut gouf an nom Verwalter vum Schengener Schlass, dem Johann Peter Koch, benannt ass. Et steet net wäit vum Schlass um Eck vun der Wäistrooss an der Strooss Beim Schlass a gouf ufanks vum Schlasshär als Haus fir seng Gäscht benotzt. Zanter dem 20. Mäerz 1967 steet et op der Lëscht vum Inventaire supplémentaire vun den nationale Monumenter ageschriwwen.
Snow White and the Seven Dwarfs
Snow White and the Seven Dwarfs (lb. "Schneewittchen an d'Siwen Zwergen") ass en US-amerikaneschen Animatiounsfilm vum Walt Disney aus dem Joer 1937. 't ass den éischte vun enger ganzer Rei vu Walt-Disney-Meeschterwierker.
Kochhaus (Schengen)
Bis 1985 hunn nach Nokomme vum Schlassverwalter Koch dra gewunnt, 1996 koum et an de Besëtz vun der Gemeng Schengen an et gouf vun hir benotzt fir eng Ausstellung iwwer Europa dran ënnerzebréngen. Am Kochhaus krut och d'Schengen Friddensstëftung (Schengen Peace Foundation) hire Sëtz. Ausserdeem waren do och eng Rei Biller vum Matt Lamb (1932 - 2012), engem moderne Moler, ausgestallt. De Matt Lamb war Matgrënner vun der Schengen Peace Foundation, déi sech am Kochhaus néiergelooss hat.
Den 9. Mee 2015 gouf et no enger kompletter Renovéierung, déi 480.000 € kascht huet, offiziell ageweit. Am Haus gëtt et elo um Rez-de-chaussée e klenge Versammlungsraum an eng Kichen, um éischte Stack si Büroen an um zweete Stack ënner dem Daachgespär ass e grousse Sall fir 80 bis 100 Persounen. Fir den Accès an d'Haus ze verbessere gouf nieft dem Haus zousätzlech en Tuerm mat enger Trap an engem Lift gebaut.
Sabine Azéma
D'Sabine Azéma, gebuer den 20. September 1949 zu Paräis, ass eng franséisch Schauspillerin.
Si war vun 1984 un a ville Filmer vum franséische Regisseur Alain Resnais ze gesinn. Si huet awer och a Filmer vun anere bedeitende Regisseure wéi Bertrand Tavernier, Mario Monicelli, Agnès Varda an Andrzej Zulawski matgespillt.
Si krut zweemol en César als bescht Schauspillerin.
Albert Finney
Den Albert Finney, gebuer den 9. Mee 1936 zu Salford, am Lancashire, a gestuerwen de 7. Februar 2019 zu London war e brittesche Schauspiller (Theater a Kino) a Produzent.
Guy Aach
De Guy Aach, gebuer den 13. Oktober 1938 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Geschäftsmann.
1982 gouf de Guy Aach President vum jiddesche Consistoire. Wéi 1990 d'LICRA gegrënnt gouf, war hien ee vun de Grënnungsmemberen.
1985 gouf hie Consul honoraire an 1998 Consul général honoraire vum Nepal.
Vun 1989 bis 1998 war hie Generalkommissär vun der FNEL a gouf 2002 President vun der FNEL-Stëftung.
NGC 5278
Den NGC 5278, och KPG 390 oder Arp 239, ass eng wiesselwierkend Galaxiëkoppel am Stärebild Ursa Major mat enger Morphologie vergläichbar mat M51. D'Galaxis ass ronn 100 Millioune Parsec vun eis ewech.
Auflance
Auflance ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
NGC 5278
Den Objet gouf de 14. Abrëll 1789 vum Wilhelm Herschel entdeckt. De 4. Mee 1831 hat den John Herschel dee vu sengem Papp katalogiséierten Objet observéiert a festgestallt, datt et sech ëm en "Duebelniwwel" handelt. Den Dreyer notéiert dat éischt, eppes méi hellt Objet a sengem New General Catalogue als NGC 5278, dat zweet als NGC 5279.
Gaspare Stanislao Ferrari
De Gaspare Stanislao Ferrari, gebuer den 23. Oktober 1834 zu Bologna a gestuerwen den 20. Juni 1903 zu Paräis war en italieenesche Mathematiker, Astronom a Jesuitt.
Mat 15 Joer war hien an de Jesuittenuerde gaangen. Vun 1865 un hat hien am Collegio Romano zu Roum geschafft, wou hien en ettlech NGC-Objeten observéiert hat. Zu där Zäit gouf de Collegio Romano vum Angelo Secchi geleet.
Baulny
Baulny ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Bernard Lovell
Den Alfred Charles Bernard Lovell, gebuer den 31. August 1913 zu Oldland Common, Gloucestershire, England a gestuerwen de 6. August 2012 war en englesche Physiker a Pionéier vun der Radioastronomie.
Liewen
De Bernard Lovell hat Physik zu Bristol beim Professer Arthur Mannering Tyndall (1881–1961) studéiert. No sengem Studienofschloss am Joer 1934 hat hien zwee Joer gefuerscht, fir 1936 seng Promotioun ze kréien. Am selwechte Joer goung hie op Manchester, wou hien eng Dozenteplaz fir ee Joer krut. 1937 gouf hie Member vun der Fuerschungsgrupp, déi sech mat der kosmescher Stralung beschäftegt huet.
Festalemps
Zanter dem Regruppement vum 1. Januar 2016 mat de Gemenge Saint-Antoine-Cumond a Saint-Privat-des-Prés gehéiert s'als delegéiert Gemeng zu der neier Gemeng Saint Privat en Périgord
Bernard Lovell
Liewen
Wärend dem Zweete Weltkrich huet de Lovell am TRE vun der RAF geschafft an huet wäertvoll Methode fir d'Uwendung vum Radar bei der Erkennung vu Kampffliger a bei der Navigatioun entwéckelt. Fir déi Aarbechte krutt hien nom Krich den Order of the British Empire.
Nom Enn vum 2. Weltkrich schafft de Lovell nees wëssenschaftlech. Hie konnt sech en ausgemusterte mobile Radar besuergen an domat d'kosmesch Stralung ënnersichen. Nodeem hien erkannt hat, datt den elektreschen Tram zu Manchester d'Ursaach fir d'Interferenze waren, ass d'Fuerschungsgrupp mat hiren Instrumenter op d'Jodrell Bank op en oppent Feld geplënnert. Kuerz duerno huet d'Universitéit Manchester d'Installatioun vun enger fester Anlag um Feld iwwerholl an och beim Bau vum éischte Radioteleskop matgemaach. 1951 gouf de Lovell schliisslech Professer op der Universitéit Manchester. Op där Plaz ass hie bis zu senger Pensioun 1980 bliwwen.
Wolwener Klaus
D Wolwener Klaus ass e Lieu-dit zu Wolwen an der Gemeng Rammerech.
Geographie
D'Wolwener Klaus läit um CR311 am ëstlechen Agank vu Wolwen.
Geschicht
Op der Plaz vun der Kapell stoung fréier d'Parkierch vu Wolwen, un déi eng Klaus ugebaut war a vun där d'Plaz den Numm huet. D'Kierch an d'Klaus goufe 1783 ofgerappt. 1908/09 gouf op de Fëllementer vun der fréierer Kierch eng Kapell gebaut.
Kuckeswäertes
Hanner der Kapell steet e Weekräiz aus Schifer vun 1831.
Ramm
D'Ramm, och Grousse Kueb genannt (Corvus corax), ass e Vull vun der Gattung Kueben (Corvus), bannent der Famill vun de Kuebevullen (Corvidae).
Et ass déi bei wäitem gréisst Kuebenaart.
Wéi déi meescht Kuebe sinn d'Rammen Allesfrësser an Aasfrësser.
Gemeng Beetebuerg
D' ass eng vun den lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Esch-Uelzecht. De Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Uertschaft vun där se och hiren Numm huet.
Ramm
D'Déiere ginn no ronn 3 Joer geschlechtsräif; si liewen a feste Koppelen zesummen.
D'Eeër ginn Enn Februar/uganks Mäerz geluecht. Et sinn hirer dräi bis sechs, déi hellgréng mat groelzeg-olivbronge Tëppelen. Se si relativ kleng, 49,3 mm × 33,1 mm a weien ëm déi 27 g. No 19 bis 21 Deeg sinn s'ausgebréit, an déi kleng komme plakeg a blann op d'Welt. Si ginn ëm déi 6 Woche laang vun den Eltere gefiddert, a fléien dann Enn Abrëll/uganks Mee aus dem Nascht fort. Si siche sech dann an engem Ëmkrees vu bis zu 200 km en neit Revéier.
Gemeng Beetebuerg
Geschicht
Beetebuerg gehéiert zu de Gemengen déi am Ufank vum 19. Joerhonnert gegrënnt goufen.
Ramm
Ramme kënnen iwwer 20 Joer al ginn, wa se gefaange sinn alt iwwer 40, wéi dat bei engem vun de Ramme vum Tower of London de Fall war.
Gemeng Beetebuerg
Politik
De Gemengerot vu Beetebuerg gëtt nom Proporzsystem gewielt. E setzt sech zanter de Gemengewale vun 2017 aus 15 Conseilleren zesummen (virdrun: 13).
Ramm
Wéinst hirer Intelligenz an hirer Fäegkeet, ze léieren, sinn d'Rammen en heefegt Theema an der Mythologie an a Legendenen a Seeërcher, wéi och an der Literatur an an der Dichtung.
Gemeng Beetebuerg
Politik
Zanter 2011 ass de Schäfferot eng Dräierkoalitioun aus CSV, DP an deene Gréngen.
Zesummesetzung
D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass fett geschriwwen Quell: Inneministère / RTL.lu / elections.lu
Eisebunn
D'Gare vu Beetebuerg gehéiert zu den CFL-Linnne 6, 6a a 6b a läit op der internationaler Streck Lëtzebuerg-Dijon.
D'Rangéiergare mat 28 Sënnergleiser gouf an den 1980er Jore gebaut a krut ee Container-Terminal dobäi. Doduerch ass Beetebuerg zu engem wichtege Glidd am internationale Wuerentransport op der Nord-Süd-Achs ginn.
Stroossen an Autobunnen
Beetebuerg hänkt um Stroossennetz iwwer d'Dräikantonstrooss an d'N31 an och iwwer den CR132 an den CR163.
Laanscht Beetebuerg lafen d'Autobunnen A3 an A13 déi och en Uschlëss un d'Gemeng hunn.
John McCrae
De McCrae ass den Auteur vum bekannte Gedicht In Flanders Fields, wou rieds geet vun de Feierblummen op de Griewer vun de gefalenen Zaldoten.
Iapetus (Mound)
Den Iapetus oder Japetus (oder Saturn VIII) ass den drëttgréisste Mound vum Planéit Saturn.
Hie gouf de 25. Oktober 1671 entdeckt, a kreest relativ wäit dobaussen an huet zwou ënnerschiddlech Hemisphären, deenen hir Hellegkeeten am Verhältnes 1:12 zuenee stinn.
Bunn
Den Iapetus kreest ëm de Saturn op enger mëttlerer Distanz vun 3.561.300 km an 79 Deeg, 7 Stonnen a 55 Minutten. D'Bunn huet eng Exzentrizitéit vun 0,0283 a steet 7,52° schréi zu der Laplacefläch, déi op där Distanz vum Saturn ongeféier 14,8° géint d'Equatorfläch gebéit ass. De Iapetus ass nieft dem Mound Phoebe den eenzege grousse Saturnmound, deem seng Bunn eng signifikant Schréi opweist. Vun alle grousse Mounden iwwer 500 km Duerchmiesser am Sonnesystem ass hien deejenege mat der gréisster Bunnschréi (mat Exzeptioun vum irregulären Neptunmound Triton, dee réckleefeg ëm de Planéit leeft), der gréissten Hallefachs an der längster Ëmlafzäit.
Rotatioun
Den Iapetus huet eng u seng Bunnperiod gebonne Rotatioun vu gläichfalls 79 Deeg, 7 Stonnen a 55 Minutten. Seng Rotatiounsachs steet genee senkrecht op senger Bunnfläch.
Physikaleschen a cheemeschen Opbau
Den Iapetus huet en Duerchmiesser vun an der Moyenne 1436 km. Seng kleng Dicht vun 1,27 g/cm3 weist drop hin, datt hie bal komplett aus Waasseräis mat wéinegen Deelercher u silikateschem Gestengs opgebaut ass.
Uewerfläch
D'Uewerfläch vum Iapetus huet zwou däitlech verschidde Regiounen. Déi a Beweegungsrichtung viischt Hemisphär ass mat enger Albedo vun 0,03 bis 0,05 sou däischter wéi Kuel, mat enger liicht roudelzeger Fierwung, wärend déi follgend Hemisphär eng Albedo vun 0,5 bis 0,6 huet, Déu nolafend Hallefbkugel ass domat bal esou hell wéi de Jupitermound Europa; hiren nërdlechen Deel gouf Roncevaux Terra an hire südlechen Deel Saragossa Terra gedeeft. Déi donkel Regioun huet nom Iapetus sengem Entdecker, Giovanni Domenico Cassini, den Numm Cassini Regio kritt. Den Hellegkeetsënnerscheed ass sou grouss, datt de Cassini notéiert hat, datt hien de Mound mat sengem Teleskop nëmmen op enger Säit vum Saturn observéiere kann. Hat de Mound der Äerd déi däischter Regioun zougedréit, war si zu fréieren Zäiten net ze gesinn. De Iapetus huet vun alle bekannte Kierper am Sonnesystem de gréissten Hellegkeetskontrast.
Déi hell Säit ass veräist a staark verkratert. Och d'Polregioune si fräi vun däischtere Materialien.
Dat däischtert Material kéint aus dem Kär vum Mound stamen an duerch eng Kombinatioun vun Impaktevenementer a Vulkanismus un d'Uewerfläch komm sinn. Déi Theorie gëtt duerch dat konzentréiert Virkommen um Buedem vun de Kratere gestëtzt. De Iapetus hat sech op enger wäiter Distanz zum Saturn geformt a war bei der Genesis vum Sonnesystem manner héijer Temperaturen ausgesat, sou datt hien a sengem Kär liichtgaseg Komponente wéi Methan oder Ammoniak abanne konnt. Déi kéinten spéider duerch geologesche Prozesser wéi de Kryovulkanismus (Keeltvulkanismus) un d'Uewerfläch komm an duerch UV-Stralung vun der Sonn, ioniséiert Partikelen oder kosmesch Stralung an donkel Verbindunge ëmgewandelt gi sinn. Un der Grenz tëscht der heller an der donkler Hemisphär ass en donkele Rank vun 100 km Duerchmiesser ze gesinn, deen un d'Strukture um Äerdmound oder dem Mars erënnert, bei deenen vulkanesch Lava an d'Aschlagkratere mat engem Zentralbierg gefloss ass.
Eng Theorie (op Basis vum Cassini-Laanschtfluch vum 10. September 2007) beseet, datt eng ganz dënn Schicht vu baussen op déi eigentlech wäiss Uewerfläch vum Iapetus komm wier an duerch déi méi héich Energieabsorbanz vum donkle Material e Schmëlz- oder Sublimatiounseffet agetruede wier, deen donkel Gestengsmassen zum Virschein bruecht hätt. Zudeem goufe méi kleng (30–60 m Duerchmiesser) hell Aschlagkrateren observéiert, déi däitlech Hiwäiser op Schichtdéckt an Ofstamung vum däischtere Material liwweren. Well bei engem 60 m grousse Krater d'Kraterdéift bei zirka 10 m läit, ass et kloer, datt dat däischtert Material méi dënn misst sinn.
No enger anerer Theorie staamt dat däischtert Material vum Mound Phoebe. Et kéint duerch den Aschlag vu Mikrometeoritte fräigesat a sech op der Hemisphär vum Iapetus gesammelt hunn. Gestäerkt gëtt déi Theorie duerch d'Opfanne vun engem weideren, grousse Saturnrank, dem Phoebe-Rank.Hie gouf de 6. Oktober 2009 vum Spitzer-Weltraumteleskop entdeckt. Et gëtt ugeholl, datt d'Material vun deem Rank vum Phoebe staamt, well deem seng Ëmlafbunn ziemlech genee bannenzeg vum Rank verleeft. Dëse réckleefeg ëmlafende Rank fänkt bei enger Saturndistanz vun zirka 6 Millioune Kilometer un. Der rechtleefege Iapetus beweegt sech esou a Géigerichtung duerch d'Randberäicher vum Rank, wat de Materialtransfer plausibel erkläre géif.
E weidert grousst Rätsel ass ee Biergréckzuch op de Cassini-Biller, dee sech bis op wéineg Breetegrader genee um geographeschen Equator laanscht d'Cassini Regio erstreckt. Op de Fotoen ass d'Phenomeen däitlech als breet Band z'erkennen, wouduerch de Mound op senger donkel gefierfter Säit ausgesäit wéi wann et zwéin Deeler wieen („Noss-Form“ vum Iapetus). De Biergszuch konnt bis op eng Längt vun 1300 Kilometer observéiert ginn. Dobäi erreecht en eng Breet vu bis zu 20 Kilometer an eng maximal Héicht vun 13 Kilometer.
Wöi de Biergzuch entstanen ass, ass nach net bekannt. Wëssenschaftler halen zwou Theorie fir méiglech: Zum engen hätte sech d'Bierger duerch tektonesch Virgäng forme kënnen, wéi z. B. déi europäesch Alpen. Zum aneren kéint duerch en Rëss an der Kuuscht vum Mound flëssegt Material aus dem Buedem an d'Uewerfläch getruede sinn a sech bis zum haitegen Dag ugeheeft hunn. No enger komplett anerer Hypothees (Wing-Huen Ip) handelt et sech ëm Stécker vun engem ofgestierzten Rank, deen entweeder en Iwwerrescht vun der Gas- a Stëbscheif gewiescht ass, aus där sech de Iapetus gebilt hat, oder d'Folleg vun engem Asteroidenaschlag an dem dono erausgeschleiderte Material.
No neie Fuerschunge soll de Biergzuch doduerch entstane sinn, datt de Iapetus a senger Jugendzäit séier rotéiet hat an nach net gefruer war, well hie vu radioaktive Stoffer (26Aluminium an 60Eisen) mat relativ kuerzer Hallefwertszäit opgeheizt gouf. Duerch déi séier Rotatioun bekoum hien eng knuppesch Form. D'Aktivitéit vun den Isotope hat ofgeholl, an de Frascht koum iwwer de Iapetus, ier sech d'Rotatiounsdauer op den häitege Wäert verlängert hat. Déi knuppesch Form hätt do eigentlech zeréck misse goen. Dat war awer duerch de Frascht net méi méiglech. D'Material huet sech dofir op der fréierer héichster Plaz (dem Equator) gesammelt. ,
Vun den 58 benannte Krateren vum Iapetus hunn 20 Stéck en Duerchmiesser vun op d'mannst 100 km. Dee mat Ofstand gréisste Krater mam Numm Abisme méisst 767,74 km, – méi wéi d'Hallschent vum IapetusDuerchmiesser. Hie läit matzen op der nërdlecher Hallschent vun der féierender Hemisphär am däischteren Terrain. Am Kär vum groussen, awer optesch kaum opfallendem Dall, hieft sech mat engem Duerchmiesser vu 424 km Iapetus säi fënneftgréisste Krater Falsaron däitlech of.
Entdeckung
De Iapetus gouf de 25. Oktober 1671 vum Giovanni Domenico Cassini entdeckt.
De Mound gouf nom Titan Iapetos aus der griichescher Mythologie genannt. Den Numm "Iapetus" an d'Nimm vu siwe weidere Saturnmounde goufe vum Wilhelm Herschel sengem Jong, dem Astronom John Herschel, an enger 1847 publizéierter Schrëft Results of Astronomical Observations made at the Cape of Good Hope virgeschloen.
NGC 2377
Den NGC 2377 ass eng Spiralgalaxis mat ausgedeentem H-II-Gebitt vum Hubble-Typ Sc am Stärebild Monoceros südlech vum Himmelsequator. Si ass schätzungsweis 120 Millioune Liichtjoer vun der Mëllechstrooss ewech an huet en Duerchmiesser vu ronn 55.000 Lj.
Iapetus (Mound)
Erfuerschung mat Raumsonden
Mat enger relativ kuerzer Distanz vun 966.000 km koum als éischt d'Raumsond Voyager 2 den 22. August 1981 laanscht de Mound Iapetus. Bei hirem eemolege Laanschtfluch konnte schonn eenzel Strukture fotograféiert an den Trabant mat klenger Opléisung kartéiert ginn.
Den 1. Januar 2005 hat d'Raumsond Cassini de Iapetus fir d'éischt op enger Distanz vun 123.000 km passéiert an hat dobäi déi éischt héichopléisend Biller vum Mound gemaach. E weidere Laanschtfluch war den 10. September 2007. Do war d'Distanz zum Mound nëmmen nach 1640 Kilometer. Hei goufen dann däitlech detailléiert Fotoe geschoss. ,
NGC 2377
Den Objet gouf den 19. Januar 1874 vum Astronom Édouard Jean-Marie Stephan mat engem 80-cm-Teleskop entdeckt.
Kamtschatka (Homonymie)
Kamtschatka bezitt sech op:
Heinrich Wilhelm Olbers
Den Heinrich Wilhelm Matthias Olbers, gebuer den 11. Oktober 1758 zu Arbergen bei Bremen a gestuerwen den 2. Mäerz 1840 zu Bremen war en däitsche Medeziner an Astronom. Hien hat Methode fir d'Bunnbestëmmung vun Himmelskierper entwéckelt, hat d'Asteroide Pallas a Vesta souwéi sechs Koméiten entdeckt an hat den Paradox mat sengem Numm formuléiert.
Famill an Ausbildung
Den Olbers koum als dat aacht vu 16 Kanner vum Arberger Paschtouer Johann Georg Olbers op d'Welt. 1760 gouf de Papp an de Bréimer Doum beruff, an d'Famill war an déi deemools Fräi Räichsstad Bremen gezunn. Den Olbers war do an de Pädagogium gaangen, an an den Athenaeum a vu 1771 un an de Gymnasium Illustre. Am Joer 1777 hat hien op der Universitéit Göttingen e Studium a Medeizin ugefaangen. Schonn als Schoulbouf hat hie sech fir d'Astronomie intresséiert. Mat 10 Joer war hie vum Grousse Koméit vu 1769 faszinéiert. Als Student ass hien dann zousätzlech an astronomesch Virliesunge gaangen. 1779, wärend engem medezinesche Praktikum, hat hien eng Method zu der Bunnbestëmmung vun engem Koméit duerchduecht, deen hie wärend der Patientenbewaachung duerch d'Fënster observéiert hat. Ee Joer méi spéit hat hien d'Studium mat enger Dissertatioun iwwer d'mënschlecht A ofgeschloss. 1781 hat hien an der Sandstraße zu Bremer eng Dokterpraxis opgemaach. 1785 gouf hie mat der Dorothea Elisabeth Köhne bestuet. Si war schonn e Joer drop bei der Gebuert vum Meedchen Doris (1786-1818) gestuerwen. 1788 gouf den Olbers fir zweet bestuet. Mat senger zweeter Fra, der Anna Adelheid Lürssen (1765-1820), hat hien e Jong, de spéidere Senator vu Bremen, de Georg Heinrich Olbers (1790–1861). Nom Doud vum Meedchen a senger zweeter Fra huet den Olbers sech aus dem medezinesche Beruffsliewen zeréckgezunn.
Koméiten a Klengplanéiten
Seng fräi Zäit huet den Olbers bal ganz der Astronomie verschriwwen. Well hie mat nëmme véier Stonne Schlof auskoum, konnt hie vill Himmelsobservatioune maachen. Doriwwer eraus hat hien all d'Opzeechnunge vun opfällege Koméiten ausgewäert, déi zanter 1531 opgedaucht waren. Am Joer 1797 hat hien d'Schrëft Abhandlung über die leichteste und bequemste Methode, die Bahn eines Cometen zu berechnen publizéiert. D'Wierk gouf 1847 an 1864 weider editéiert. Déi dora beschriwwe Method kann och haut nach ouni Weideres gebraucht ginn. Am Joer 1800 gouf am Observatoire Lilienthal bei Bremen op Uregung vum Franz Xaver von Zach d'Astronomesch Gesellschaft gegrënnt. Éischte President gouf de Johann Hieronymus Schroeter, Grënner a Besëtzer vum Observatoire, dee sengerzäit als ausgezeechent ugesi war. Weider Grënnungsmembere waren den Olbers, den Ferdinand Adolf von Ende, de Johann Gildemeister an de Karl Ludwig Harding.
Doriwwer eraus goufen 18 weider eminent europäesch Astronomen als Memberen ugeholl. Zil vun der Gesellschaft war d'Opfanne vun nach onbekannten Himmelskierper an eisem Sonnesystem, besonnesch vun engem virstellbare Planéit tëscht Mars a Jupiter. Dofir gouf den Himmel a 24 Sektiounen ënnerdeelt an an der Géigend vun der Ekliptik intensiv duerchmustert. Den 1. Januar 1801 huet de Giuseppe Piazzi vu Palermo aus, deen éischte Klengplanéit entdeckt, dee spéider (1) Ceres genannt gouf. Den 28. Mäerz 1802 huet den Olbers den (2) Pallas entdeckt, bal op den Dag genee fënnef Joer méi spéit, op den 29. Mäerz 1807 den (4) Vesta. Den Asteroid (3) Juno war den 1. September 1804 vum Harding zu Lilienthal entdeckt ginn.
Spéit Joren
1804 huet den Olbers de jonke Friedrich Wilhelm Bessel kenngeléiert. Hien hat deem säi mathematescht an astronomescht Talent erkannt an hat hien dem Schroeter als Assistent fir den Observatoire Lilienthal als Nofollger vum Harding ugebueden. De Bessel huet du véier Joer am Observatoire Lilienthal geschafft a goung duerno als Professer fir Astronomie op d'Universitéit Königsberg. Wéinst den napoleonesche Kricher koum Norddäitschland Ufank vum 19. Joerhonnert ënner franséisch Herrschaft. Den Olbers gouf 1811 Member vum Corps législatif zu Paräis, ernannt. Duerno war den Olbers dräimol op Paräis gereest, fir den Département vun de Wesermëndungen ze vertrieden. Do hat hie perséinlech Bekanntschaft mam Napoleon Bonaparte gemaach.
André
Follgend Leit hunn de Familljennumm André:
Apollo-Programm
Den Apollo-Programm war en Raumfaart-Projet vun der USA. Et hat fir d'éischt a bis elo eenzeg Kéier Mënschen op den Äerdmound bruecht. De Programm gouf vun der National Aeronautics and Space Administration (NASA) tëscht 1961 an 1972 bedriwwen.
Heinrich Wilhelm Olbers
Spéit Joren
Nodeem d'franséisch Herrschaft eriwwer war, hat den Olbers 1814 seng astronomesch Aarbechten nees opgeholl. An de Joren duerno hat hie sechs Koméiten entdeckt, dorënner de kuerzperiodeschen 13P/Olbers, deen am Joer 2024 nees zeréckkënnt. 1826 hat hien den no him genannten Olbers Paradoxon formuléiert. Hien hat doran de Widdersproch opgestallt, datt et nuets déischter gëtt, obscho bei engem onendlechen, transparente Weltraum mat homogeen verdeelte Stären op jiddwer Plaz vum Himmel e Stär misst stoen. Den Himmel misst also och nuets sou hell si wéi d'Sonn.
Apollo-Programm
An en ettleche Schrëtt hat d'NASA Technike gepréift, déi fir eng Moundlandung wichteg soll sinn, wéi z. B. d'Navigéieren an d'Koppelen am Weltraum oder d'Verloosse vun engem Raumschëff am Raumkostüm. Vill wichteg Tester goufen an der Virbereedung am Gemini-Programm duerchgefouert. Déi éischt bemannte Moundlandung selwer war den 20. Juli 1969. No fënnef weidere Landunge gouf mam Programm 1972, och aus Käschtegrënn, opgehalen. Zanter där Zäit huet bis haut kee Mënsch méi de Mound betratt.
Heinrich Wilhelm Olbers
Spéit Joren
De Wilhelm Olbers ass 1840 am Alter vun 81 Joer a senger Heemechtstad Bremen gestuerwen.
Apollo-Programm
Pläng
Den eigentleche NASA-Plang hat siwe Missioune bis zur éischter bemannter Moundlandung virgesinn. Dat waren d'Missiounen A bis G:
Heinrich Wilhelm Olbers
Schrëften
Gesammelt Wierker:
Apollo-Programm
Pläng
Déi éischt Moundëmkreesung mat Apollo 8 op Chrëschtdag 1968, war vun der NASA eigentlech net virgesinn a gouf mat der Bezeechnung Missioun C' tëscht d'Missiounen C an D agesat.
Heinrich Wilhelm Olbers
Schrëften
Wilhelm Olbers, sein Leben und seine Werke. Im Auftrage der Nachkommen herausgegeben von C. Schilling. Julius Springer, Berlin.
Apollo-Programm
Pläng
Zousätzlech goufen d'Missiounen H, I a J geplangt:
Heinrich Wilhelm Olbers
Schrëften
Bréiwer:
Bibliographie:
Apollo-Programm
Opwand a Käschten
Den Apollo-Programm hat 25 Milliarden Dollar kascht, ongeféier 120 Milliarden no haitege Moossstief, an et ware bis zu 400.000 Mënschen dru beschäftegt.
Wettlaf vun de Systemer
Duerch de Start vum Sputnik 1 am Joer 1957, der éischter onbemannter haarder Moundlandung 1959 vun der Lunik-2 an dem éischte bemannte Raumfluch vum Juri Gagarin 1961 war d'Sowjetunioun ufanks vum Raumfaartzäitalter zu enger féierender Raumfaartnatioun opgestigen. D'Amerikaner hunn no engem Gebitt an der Raumfaart gesicht, wou si d'Sowjetunioun schloe konnten. Déi bemannt Moundlandung gouf dofir als Méiglechkeet ugesinn.
De 25. Mee 1961, nëmmen annerhallwe Mount nom Start vum Juri Gagarin, sot de President John F. Kennedy virum amerikanesche Kongress an enger berüümter Ried, datt nach am selwechte Joerzéngt e Mënsch op de Mound an nees zeréck fléie wäert.
Apollo-Missiounen
Kuerz no der erfollegräicher Moundlandung vun Apollo 11 hat d'NASA de weidere Plang publizéiert, dee bis Enn 1972 néng weider Apolloflich viraus gesinn hat. Awe schonn am Januar 1970, nach virun der Pann vun Apollo 13, gouf Apollo 20 aus Käschtegrënn gestrach. Am September 1970 gouf och déi ursprénglech Apollo-15-Missioun an d'Apollo 19 agespuert. Déi net aus dem Programm gestrache Missioune Apollo 16, Apollo 17 an Apollo 18 goufen durno an Apollo 15, Apollo 16 an Apollo 17 ëmgenannt.
Déi nach nom Ofschloss vun de Moundflich stockéiert Apollo-Raumschëffer a Saturnrakéite goufe fir d'Skylab-Projet 1973/74 an d'Apollo-Sojus-Test-Projet 1975 benotzt.
Literatur
(an englescher Sprooch, wann net anescht notéiert)
Saint-Claude (Jura)
Saint-Claude ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Carpenter (Moundkrater)
De Carpenter ass en Aschlagkrater um Äerdmound um nordwestleche Rand vun der viischter Äerdmoundsäit. E läit nërdlech vum Krater Anaximander a südëstlech vum Anaximenes. De Rampli huet Terrassen an de Krater huet en Zentralbierg mat korjéiserweis zwou Spëtzen.
De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU no den Astronomen James Carpenter (1840–1899) an Edwin Francis Carpenter (1898–1963) genannt.
Jacqueline Als
D'Jacqueline Als gebuer de 7. Juli 1961 zu Lëtzebuerg a gestuerwen de 24. Dezember 1999 zu Köln war eng lëtzebuergesch Theaterschauspillerin.
Si huet besonnesch klassesch Rolle gespillt an hat vun 1982 bis 1986 en Engagement beim Burgtheater zu Wien.
Si war D'Duechter vum Georges Als.
Leopold II. vun der Belsch
De Leopold II., gebuer den 9. Abrëll 1835 zu Bréissel an och do de 17. Dezember 1909 am Schlass Laeken, gestuerwen, mam ganzen Numm Leopold Louis Philippe Marie Victor, resp. Leopold Lodewijk Filips Maria Victor, aus dem Haus Sachsen-Coburg a Gotha war vun 1865, nom Doud vu sengem Papp Leopold I., bis zu sengem Doud, 1909, Kinnek vun de Belsch. Virdrun hat hien den Titel Herzog vu Brabant.
De Leopold II. war de Jong vum Leopold I. an deem senger zweeter Fra, der Louise vun Orléans, enger Duechtger vum Kinnek Louis Philippe vu Frankräich. Den 22. August 1853 huet hien d'Marie Henriette (1836–1902), Äerzherzogin vun Éisträich bestuet. Ier e Kinnek gouf, ass de Leopold vill doruechter gereest - offiziell wéinst senger schwaacher Gesondheet -, ë. a. an Egypten an an den Noen Osten, sou wéi an Indien an a China.