cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mitochondrie
Funktiounen
D'Mitochondrië ginn dacks "Kraaftwierker" vun den Zelle genannt well si aus ADP a Phosphat deen energieräichen ATP hierstellen. Ëmmer wann d'Zell Energie brauch, gräift s'op dësen ATP zeréck, baut en zu ADP a Phosphat of, woubäi Energie fräigesat gëtt. Doriwwer eraus si se nach e Späicher fir Ca2+-ionen.
Grand Prix d'Ouverture La Marseillaise
De Grand Prix La Marseillaise ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi a Frankräich gefuer gëtt.
Historique
Déi éischt Oplo vun der Course gouf de 5. Februar 1980 gefuer.
Lëtzebuerger Online Dictionnaire
De Lëtzebuerger Online Dictionnaire, kuerz LOD, ass e méisproochegen Online-Dictionnaire, an deem lëtzebuergesch Wierder ufanks mat der däitscher, franséischer a portugisescher Iwwersetzung, a mëttlerweil och der englescher, stinn.
Geschicht
De Lëtzebuerger Online Dictionnaire gëtt vun enger Aarbechtsgrupp ausgeschafft, déi vum Kulturministère agesat gouf. Si besteet aus sechs Leit mat enger voller Tâche, sou wéi och zéng Experten, déi sech Aarbechte wéi Redaktioun a Relecture a fënnef Sproochen deelen. Zanter der Grënnung vum Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch ass si an dësem integréiert.
De 5. Februar 2007 ass den LOD en online gaange mat de Wierder vun "A" bis "Awunnerzuel". D'Wierder mat den Ufanksbuschtawe B bis Z, vun deenen der am Ufank och schonn e puer drastoungen, ginn no an no bäigesat. Sou war Mëtt Mee 2009 de Buschtaf H fäerdeg, Enn 2009 waren d'Aarbechte bis bei de Lemma "Jux" komm, an am Juni 2010 war e bis bei de Buschtaf L komm.
Enn November 2010 waren d'Wierder bis de Buschtaf N nach mat online. Am Juni 2011 goung den LOD bis "Otem", an Enn 2012 stoung e bei "Rutt".
2008 war virgesinn, datt Enn 2011 dee ganzen Dictionnaire mat 24.000 Lemmata fäerdeg redigéiert soll sinn.
All Lemma ass phoneetesch transkribéiert, huet Beispillsätz, an et kann ee lauschteren, wéi d'Wuert ausgeschwat gëtt: bei Substantiven an der Een- an an der Méizuel; bei Verben am Infinitiv an am Perfekt. Fir all Verben an Adjektiver kann ee sech ausserdeem déi komplett Konjugatiouns- (~ 1.800), resp. Deklinatiounstabellen (~ 600) uweise loossen.
E Link erméiglecht et, Commentairen zu all eenzele Lemma ze schécken.
D'Software ass sou ugeluecht, datt méi spéit nach aner Iwwersetzunge mat agebaut kënne ginn.
Den LOD huet am Abrëll 2020 e Covid-19-Glossaire mat engen 300 Begrëffer vun der Corona-Pandemie op Lëtzebuergesch verëffentlecht.
Am Oktober 2020 goufen, an Zesummenaarbecht mat der Héiergeschiedigteberodung, déi 1.000 heefegst Lemmata och an enger Iwwersetzung an d' Gebäerdesprooch op Video zougänglech gemaach.
Zanter dem 6. Dezember 2021 ass den Dictionnaire och am PDF Format disponibel.
Zanter November 2022 gëtt et den LOD och als gratis App fir mobil Apparater, déi um Play Store vu Google an um App Store vun Apple kann erofgeluede ginn.
Zanter Enn 2022 ginn d'Beispillsätz op Lëtzebuergesch - am Ganzen iwwer 50.000 - no an no zousätzlech als Audiodatei op de Site gesat. Se goufe vum Max Kuborn gelies.
Zuelen
2022 goufen 9,4 Milliounen Artikelen opgeruff. D'Lemmata, déi am meeschte gekuckt goufen, waren, genee wéi déi Jore virdrun, d’Verbe goen, sinn, kënnen, ginn, hunn, maachen an huelen.
283 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 283 v. Chr.
Guckucksauer
Eng Guckucksauer ass eng Wandauer bei där e klenge Vull all voll Stonn aus enger Dierchen erauskënnt an e puer Téin päift. D'Melodie ass där vun engem Guckuck noemfonnt.
Déi am meeschte bekannt Guckucksauere kommen aus dem Schwarzwald an aus Béimen. Gedriwwe gi se duerch Gewiichter, meeschtens a Form vun Dännenzapen, déi un enger Ketten hänken an duerch d'Gravitatioun d'Auerwierk undreiwen.
Rafael Gil
Hien huet iwwer 80 Filmer haaptsächlech a Spuenie gedréint. Am Joer 1961 war hien de Regisseur vum Film Cariño mio (Die Liebe ist ein seltsames Spiel) mat der lëtzebuergescher Schauspillerin Germaine Damar.
Alphard (Stär)
Den Alphard (aus dem arabeschen (ar|الفرد) al-fard "Deen eleng steet") ass den Numm vum Stär Alpha Hydrae, den hellste Stär am Stärebild Hydra (Waasserschlaang). Den Alphard huet eng visuell Hellegkeet vu +1,98 mag an ass op enger Distanz vun 100 Liichtjoer. Den Alphard ass een orangeroude Risestär vum Spektraltyp K3 mat enger absolutter Hellegkeet vun -1,8 mag. Den Alphard huet zirka déi 400-fach Liichtkraaft vun der Sonn. Seng Surfacetemperatur huet 4.000 Kelvin. Hie gehéiert mat engem Duerchmiesser, deen eis Sonn ëm dat 40,8-facht iwwersteigt, zu den orangeroude Risestären.
Koordinaten (Equinoxe J2000.0)
Postcode
De Postcode ass en Ensembel vun Zifferen an/oder Buschtawen dee vun de Postgesellschafte gebraucht gëtt fir d'Verdeelung an d'Sënnere vum Courrier méi séier a méi einfach kënnen ze maachen.
Postcode kënne vun automatesche Sënnermaschinne gelies ginn, an d'Verdeelung vum Courrier op déi respektiv Verdeelerplaze ka sou ouni manuell Interventioun gemaach ginn.
D'Postcode vun de verschiddene Länner sinn am Prinzip no geographeschen Zonen agedeelt. Verschidde Spezialcode si fir Postkëschten oder wéi z. B. a Frankräich fir Institutiounen oder Entreprise reservéiert. Dat ass do de System CEDEX (Courrier d'Entreprise à Distribution Exceptionnelle).
Zu Lëtzebuerg gouf de Postcode 1980 agefouert a besteet aus 4 Zifferen. Mat him gi ganz prezis d'Stroossen an den Uertschaften definéiert, an heiansdo sou, datt souguer déi riets an déi lénks Säit ënnerscheet gëtt, oder eng méi laang Strooss vun enger bestëmmter Hausnummer un en anere Code kritt. Och gréisser Entreprisen, Administratiounen a Postkëschtadressen hunn hiren eegene Postcode.
Zu Singapur huet all gréissert Gebai säin eegene Postcode.
Irland ass dat eenzegt Land an der EU, dat laang kee landeswäite Postcodesystem hat. Just an de Stied Dublin a Cork gouf en een- oder zweestellege Code benotzt, ier 2015 den Eircode agefouert gouf.
Huelstralwaasserlanz
Eng Huelstralwaasserlanz ass eng Waasserlanz, bei där d'Läschwaasser duerch eng Düs gepresst gëtt, déi d'Form vun engem Rank huet.
Eng Huelstrallanz erméiglecht et, duerch e festen oder en Zännkranz, dee rotéiert, en huele Waasserstral ze kréien, deen eng besser Waasserverdeelung huet wéi déi klassesch B-, C- oder D-Vollstrallanz mat manner Waasserverbrauch.
Et gëtt villerlee Modeller vun Huelstrallanzen an d'Diskussiounen, watfir eng déi bescht ass, sinn nach am Gaang.
Virdeeler vun der Huelstrallanz
Mat Huelstrallanze kënne Waasser oder Waasser-Schaum-Mëschunge gesprutzt ginn.
282 v. Chr.
4. Joerhonnert v. Chr. | 3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. 287 v. Chr. | 286 v. Chr. | 285 v. Chr. | 284 v. Chr. | 283 v. Chr. | 282 v. Chr. | 281 v. Chr. | 280 v. Chr. | 279 v. Chr. | 278 v. Chr. | 277 v. Chr.
Polonium
Polonium (Symbol Po) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 84 am Periodesystem vun den Elementer. Déi relativ Atommass vu sengem stabilsten Isotop ass 209.
282 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 282 v. Chr.
Lady Rosa of Luxembourg
Lady Rosa of Luxembourg ass den Numm vun engem Konschtwierk, dat vun der kroatescher Kënschtlerin Sanja Iveković geschaaft gouf. Et representéiert eng verfriemt Replik vum Monument vun der Gëllener Fra (dofir och dacks "Gëlle Fra 2" genannt). 2001 huet et zu Lëtzebuerg fir zolidd Poleemik gesuergt, wéi et knapps 50 Meter vum 'Original' ewech opgeriicht gouf, dat am Kader vun der Ausstellung Luxembourg, les Luxembourgeois am Stater Geschichtsmusée an am Casino Luxembourg.
Beschreiwung
D'Lady Rosa of Luxembourg ass eng Replik vum Monument vun der Gëllener Fra, mat zwéi wesentlechen Ënnerscheeder:
Receptioun
Aussoe vun der Kënschtlerin no sollt dëst Konschtwierk dozou ureegen, iwwer d'Situatioun vun der Fra an eiser Gesellschaft nozedenken. Deemno géif den engleschen Text um Sockel d'extrem Stereotyppen iwwer Fraen erëmginn ("Houer an/oder Helleg"), de franséischen Text déi allegoresch Wäerter, déi de Fraen (duerch Monumenter) attribuéiert ginn (et sinn elauter och grammatikalesch "weiblech" Wierder), an den däitschen Text d'Positioun vu Konscht a Kultur tëscht Commerce a Kapital (d'Alliteratioun vum ‚K’ erënnert alt erëm un déi vu 'Kanner-Kichen-Kierch', mat där déi "klassesch" Roll vun der Fra definéiert a kritiséiert gouf). De Fait, datt d'Fraefigur erwaart, soll deementspriechend op d'Roll vun der Fra als Mamm hiweisen, mä och, datt d'Fraen dacks déi éischt Affer vu Krichsgewalt (a Form vu Vergewaltegungen) sinn, woufir soss keng Monumenter opgestallt ginn. Och den Numm vum Konschtwierk ass eng däitlech Uspillung op d'Rosa Luxemburg, eng polnesch-däitsch Politikerin, déi ermuert gouf.
Dës komplex Liesaart vum Konschtwierk war vläicht muncher engem ze vill komplex. Kaum war d'Replik opgeriicht, koum et zu engem Stuerm vun Entrëschtung an de Lieserbréifsäite vun den Zeitungen. Et gouf däitlech, datt en ettlech Leit doriwwer schockéiert waren, datt dat, wat d'Gëlle Fra (d'Original) fir si representéiert - nämlech den Affer (virun allem) vum Zweete Weltkrich ze gedenken - op eng fir si inakzeptabel Aart a Weis verdréint gouf, andeems, wéi si et gesouchen, d'Gëlle Fra als "Kitsch" oder "Houer" bezeechent gouf. Well keng 'Gebrauchsuweisung' donieft stoung (a per Definitioun d'Konscht fräi fir déi verschiddenst Interpretatioune ass) gouf et wochelaang en erhëtzten Dialogue de sourds, dee bis hin zur Grënnung vun engem "Comité de Coordination Non à la 'Gëlle Fra 2'" an zu Fuerderungen zum Récktrëtt vun der Kulturministesch Hennicot-Schoepges, gefouert huet. Dës huet awer bis zum Schluss refuséiert, dem Drock nozeginn.
Am Hierscht 2001, nom regulären Oflaf vun hirer Ausstellungszäit, gouf d'Lady Rosa of Luxembourg nees ewechgeholl.
Si stoung bis 2003 am Hannerhaff vun engem Haus fir geschloe Fraen – alt nees eng Symbolik fir sech.
Duerno stoung se eng 7 Joer am Berodungszentrum vun der Initiativ Liewensufank asbl zu Izeg. 2009 koum se fir eng Ausstellung vun der Creatrice an de Van Abbe-Musée op Utrecht.
Am Januar 2011 gouf se, wéinst Aarbechten an de Raimlechkeete vun der Initiativ Liewensufank, virleefeg an d'Reserv vum Mudam opgeholl,. Vum 17. Dezember 2011 bis de 26. Mäerz 2012 war se zu New York am MOMA an enger Wierkaustellung vun der Kënschtlerin mam Titel Sweet violence ze gesinn.
Vum 2. Juni bis de 16. September 2012 gouf d'Lady Rosa eng zweete Kéier zu Lëtzebuerg ëffentlech ausgestallt, nämlech an der Agangshal vum Mudam am Kader vun enger Wierks-Retrospektiv vun der Sanja Iveković, mam Titel Waiting for the Revolution. Am Géigesaz zu 2001 ass déi Ausstellung an der allgemenger Indifferenz iwwer d'Bün gaangen.
Charles Louis François de Paule de Barentin
De Charles Louis François de Paule de Barentin, gebuer den 1. Juli 1738 a gestuerwen den 30. Mee 1819 zu Paräis, war e franséische Staatsmann a Garde des sceaux um Enn vun der Regentschaft vum Louis XVI.
De Barentin war Member vun enger bekannter Famill aus der Noblesse de robe, Conseiller, Affekot fir d'Paräisser Parlament (1757 - 1775) a President vun der Cour des Aides (1775 - 1788). 1787 huet hien de Calonne a senge Projete fir d'Restauratioun vun de Finanze bei der Notabeleversammlung ënnerstëtzt. Hien huet net verstoppt datt him d'Aberuffung vun de Generalstänn net gepasst huet, an huet fir en Accord mat de Parlamenter optéiert. Hien huet net vill vum Necker gehalen, a sech géint hie gestallt, wéi et drëms gaangen ass, dem Tiers d'Verdueblung vun de Stëmmen ze ginn, wat hien zu engem Zil vun de Partisane vun engem politesche Changement a Frankräich gemaach huet. De 14. September 1788 gouf hien zum garde des sceaux amplaz vum Basville ernannt. De selwechten Dag huet hien d'Parlamenter an hiren ale Prerogativen nees an d'Liewe geruff, wat de Maupeou dozou bruecht huet, iwwer de Louis XVI. ze soen:
Hien hat sech gewënscht, datt d'Generalstänn zu Soissons géifen zesummekommen, de Louis XVI. huet zu Compiègne logéiert.
Wéi d'Generalstänn de 5. Mee 1789 opgaange sinn, an de Kinnek mat senger Ried fäerdeg war, huet de Barentin d'Deputéierten dozou bruecht, d ' « innovations dangereuses que les ennemis du bien public voudraient confondre avec les changements heureux nécessaires qui doivent amener la régénération, le premier vœu de Sa Majesté » ze refuséieren. Zu Onrecht krut de Barentin d'Haaptschold datt de Kinnek den Necker erausgehäit hat, a sou huet och hien de 15. Juli 1789 misse goen. Am November 1789 gouf hie beschëllegt, d'Land beleidegt ze hunn (crime de lèse-nation), mä d'Geriicht vum Châtelet huet hie fräigesprach, wat d'Paräisser dozou bruecht huet ze soen, datt déi Juridiktioun « la buanderie de la reine » wier. De Barentin ass kuerz drop an Italien emigréiert. Hien hat zu Montmédy op de Kinnek gewaart, deen awer net laanscht Varennes komm ass. Vun Italien aus ass e weider an England gezunn.
Nodeem d'Monarchie ënner dem Louis XVIII. nees restauréiert war, ass de Barentin nees zeréck a Frankräich komm, a gouf zum Éierekanzler ernannt.
Arthur Useldinger
Den Arthur Useldinger, gebuer den 8. Juli 1904 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen och do de 15. Mäerz 1978, war e lëtzebuergesche Politiker.
Berufflech war hie Beamten am Service commercial vun Arbed Belval, politesch huet hie sech an der Kommunistescher Partei Lëtzebuerg (KPL) engagéiert. 1932 huet hien d'Vereenegug Luxembourg-URSS gegrënnt.
An den 1930er Jore war hie Mataarbechter vun der Volksstimme.
Nom däitschen Iwwerfall am Mee 1940 huet hie bis zu der Befreiung, am September 1944, missen ënnerdauchen, vun enger Stopp an déi aner. Mat anere Membere vun der KPL huet hien d'Resistenzorganisatioun ALEF (Aktiv Letzeburger Enhétsfront ge'nt de Faschismus) gegrënnt. Déi huet sech duerch Fluchblieder an d'Zeitung Die Wahrheit (1941) eng Stëmm verschaf. Well d'Gestapo d'Memberlëscht vun der KPL an d'Fangere kritt hat, goufe vill vun hinne verhaft an a KZer gestach, sou och dem Useldinger seng Fra Yvonne Hostert an hire Papp. Den Arthur Useldinger hu se awer net kritt.
Nom Krich war den Arthur Useldinger bis zu sengem Doud, mat zwou klengen Ënnerbriechungen, déi ganzen Zäit Deputéierte fir d'KPL an der Chamber (1945-1958, 1959-1968 an 1969-1978).
Bei de Gemengerotswalen 1946 krut hien zu Esch-Uelzecht déi meescht Stëmmen a gouf den 18. Februar 1946 zum Buergermeeschter vun enger KPL-CSV-Koalitioun ernannt. Den 11. Mäerz 1949 huet den Emile Colling am Numm vun der CSV-Fraktioun, d'Koalitioun mat der KPL opgekënnegt, an et koum zu Neiwalen. De 14. Abrëll 1970 bis zu sengem Doud war hien eng weider Kéier Buergermeeschter vu senger Heemechtstad, dës Kéier a Koalitioun mat der LSAP.
Den Arthur Useldinger war mat der Yvonne Hostert bestuet.
Slowakei
D'Slowakei (slowakesch: Slovensko) ass eng Republik a Mëtteleuropa. D'Slowakei grenzt am Westen un d'Tschechesch Republik an Éisträich, am Norden u Polen, am Osten un d'Ukrain an am Süden un Ungarn.
D'Slowakesch Republik gouf a Konsequenz vun der sametter Revolutioun den 1. Januar 1993 onofhängeg. Dovirdru waren d'Slowakei an Tschechien zwou Deelrepublike vum gemeinsame Virgängerstaat Tschechoslowakei.
D'Slowakesch Republik ass zanter 2004 Member an der NATO an der EU.
Gréisst Stad an anengems d'Haaptstad ass Bratislava.
Kierch Draufelt
D'Kierch zu Draufelt ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.
Patréiner
De Patréiner vun der Draufelter Kierch ass den Hl. Cornelius, deem säi Fest de 16. September gefeiert gëtt. Den Niewepatréiner ass den Hl. Jacobus.
Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et d'Filialkierch vun der Par Pënsch, déi zum Parverband Wooltz, Kiischpelt, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Wolz gehéiert huet. Zur fréierer Par Pënsch huet ausser der Filialkierch vun Draufelt och nach d'Parkierch vu Pënsch, d'Filialkierch vun Äischer, d'Filialkierch vu Wëlwerwolz, d'Kapell vu Lellgen an d'Kapell vu Siwwenaler gehéiert.
Zu Draufelt stoung fréier eng Kapell. 1899 ass op der selwechter Plaz eng nei Kierch gebaut ginn. An der Nuecht vum 21. Januar 1945 gouf si zerstéiert, wéi iwwregens bal dat ganzt Duerf. D'Kierch ass nom Krich nees nei opgebaut ginn, de Klackentuerm gouf komplett nei opgebaut. Dee Moment gouf ee flaache Plaffong, deen duerch déck Dunne strukturéiert ass, amplaz vum urspréngleche verwëllefte Plaffong, agebaut. Déi zwou Klacken hunn de Krich iwwerlieft a si vun der Firma Bour & Guenser vu Metz aus dem Joer 1902. Am Joer 2005 si gréisser Ënnerhaltsaarbichten um Klackentuerm gemaach ginn.
Kierch vu bannen
D'Fënsteren am Kiercheschëff, déi an den 1950er Jore vun der Manufaktur Linster hiergestallt goufen, weisen op der lénkser Säit Glasmolereie vun der Hl. Apollonia an der Hl. Margaretha an op der rietser Säit vun de Patréiner, dem Hl. Cornelius an dem Hl. Jacobus. D'Fënsteren am Chouer weisen eucharistesch Symboler, an déi um Duxall weise Symboler fir Kierchemusek a -gesang.
De Mobiliar ass neogotesch (20. Joerhonnert). D'Statue vum Cornelius a Jacobus sinn aus där aler Kapell (18. Joerhonnert). Op der lénkser Säit ass e Priedegtstull un der Mauer ugemaach, op der rietser Säit steet e Beichtstull. Ganz al a wäertvoll ass de Kruzifix op der rietser Mauer, mat engem Corpus aus dem 15./16. Joerhonnert.
Ulrich Lindow
Den Ulrich Lindow, gebuer de 16. Mäerz 1949 zu Mölln am däitsche Bundesland Schleswig-Holstein, ass en däitsche Sculpteur, dee mat verschiddenstem Material schafft. Hie wunnt zu Schobüll, an enger klenger Gemeng am Krees Nordfriesland, net wäit ewech vun Husum op der Nordséiküst.
1996 huet hie bei engem Skulptursymposium ënner der artistischer Leedung vum Pit Nicolas zu Bilschdref matgemaach.
Den Ulrich Lindow huet fënnef Joer un der Restauratioun vun der Kierch zu Ënsber geschafft.
NGC 1409
Den NGC 1409 ass eng Spiralgalaxis am Stärebild Taurus déi 300 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Si steet a Wiesselwierkung mat der Galaxis NGC 1410 vun där si ronn 23.000 Liichtjoer ewech ass. Et gëtt ugeholl, datt déi zwou Galaxië viru ronn 100 Millioune Joer zusummegestouss sinn an datt si an zirka 200 Millioune Joer wäerte verschmolz sinn.
Entdeckung
D'Galaxis NGC 1409 gouf de 6. Januar 1785 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
Österreich-Rundfahrt
D'(Internationale) Österreich-Rundfahrt (zanter 2005: Hervis-Tour) ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi an Éisträich gefuer gëtt.
D'Österreich-Rundfahrt ass zweemol vu lëtzebuergesche Cycliste gewonne ginn: 1953 vum Francis Gelhausen an 1964 vum Edy Schütz.
Aner ganz gutt Plazen haten: 1950 2ten André Hoffmann, 1951 3ten Charly Gaul, 1952 2ten Charly Gaul a 4ten Jengy Schmit, 1953 2ten Jempy Schmitz, 1954 5ten Raymond Jacobs, 1962 6ten Edy Schütz, 1964 2ten Johny Schleck, 1967 6ten Josy Johanns, an 1970 5ten Roger Gilson.
Zännradwann
Eng Zännradwann (de:Zahnstangenwinde; en:rack and pinion jack; fr:cric à crémaillère), ass en einfacht Hiefgeschier, dat kann agesat ginn fir Laaschten ze hiewen oder Elementer auserneenzedrécken an ofzestäipen.
Primitiv Zännradwanne funktionéieren doduerch, datt en Zännrad oder eng Schneck, déi an d'Zänn vun enger Zännstaang gräifen, déi an enger Kuliss gehalen ass, mat enger Kierb gedréint gëtt, an doduerch d'Zännstaang hin an hier geweegt. Fir datt den Objet dee soll gehuewe ginn net kann zeréckfalen, ass op der Achs vum Zännrad, en zweet Zännrad montéiert, an dat e Cliquet gräift, an doduerch verhënnert, datt d'Zännrad ongewollt hannerzeg dréint. Modern Wannen sinn dacks mat enger Laaschtdrockbrems ekipéiert.
D'Kraaft fir ze hiewen, gëtt duerch d'Hiewelgesetz bestëmmt, an hänkt deemno af vun der Längt vum Kierpenaarm, an dem Duerchmiesser vum Zännrad. An Zännradwanne fir ganz schwéier Laaschten ze hiewen, kënnen dofir och Iwwersetzungssytemer, a Form vun enger einfacher Boîte agebaut sinn.
Well d'Zännradwann en einfacht Geschier ass, a liicht ze transportéiren ass, kann et op ville Plazen agesat ginn, wéi z. B. bei de Pompjeeën oder a Konstruktiouns- a Reparaturatelieren.
Am normalen Handel fënnt ee kleng Wannen, vu 500 kg Hiefkraft un, an déi méi zolidd Modeller kënne bis 16 Tonnen hiewen.
Et gëtt nach ënnerscheet tëscht den Zännradwannen déi sech duerch d'Konstruktioun vum Boîtier selwer kënnen auserneendrécken, a kënnen transportéiert ginn, an déi bei deenen d'Gehais fest montéiert ass, wéi z. B. op Täissele vu Remorquen, oder bei de Paarte vu Schleisen oder op engem Wier.
Meisenheim
Geographie
Meisenheim läit am Dall vum Glan um nërdleche Bord vum Nordpfälzer Bergland.
Niwwelphare
Niwwelpharë sinn Autosluuchten, oder Luuchten op Motorieder, déi bei Niwwel ugemaach gi fir d'Strooss besser ze gesinn.
D'Niwwelpharen, déi hautdesdaags meeschtens am Luuchtesystem vun den Autoen a Camionen integréiert sinn, goufe fréier separat montéiert. Am Ufank gouf dacks nëmmen een Niwwelphare an der Mëtt vun der viischter Front montéiert.
Den Niwwelpharen hir Optik ass drop ausgeluecht datt hir Liicht an engem bestëmmte Wénkel zu der Siichtlinn vum Chauffer ausgestraalt gëtt, fir sou d'Liichtreflektioun déi duerch déi kleng Waasserdrëpsen entsteet op e Minimum ze reduzéieren. Dëse Wénkel muss grouss sinn well dann d'Reflektioun am klengsten ass.
Bukarest
Bukarest (Rumänesch: Bucureşti) ass d'Haaptstad vu Rumänien.
Mat knapps zwou Milliounen Awunner ass et déi sechstgréisst Stad an der EU.
Geographie
Bukarest läit op 81 Meter iwwer dem Mier, am Zentrum vun der Walachei, 68 km am Norde vun der Donau an 280 km vum Schwaarze Mier. Duerch Bukarest lafen d'Flëss Colentina an Dâmboviţa.
Sandauer
Eng Sandauer ass eng Virriichtung fir d'Zäit ze moossen. An engem Glaskierper, deen d'Form vun engem Diabolo huet, lafe Sandkären an den ënneschten Deel vum Glas.
Wann d'Glas geäicht ass, léisst sech domat zimmlech genee d'Zäit moossen. Sandauere ginn als Kicheninstrument gebraucht fir Eeër ze kachen.
Symbolesch gouf d'Sandauer gebraucht fir d'Vergoe vun der Zäit an den Doud duerzestellen. Déi zwéin Deeler vun der Sandauer verkierperen hirersäits dat zyklescht Kommen a Goe vu Liewen an Doud, awer och den Himmel an d'Äerd.
Vigo
Vigo ass eng Stad am Nordweste vu Spuenien. Si läit an der autonomer Regioun Galicien an an der Provënz Pontevedra. Bis op Pontevedra, der Haaptstad vun der Provënz Pontevedra, sinn et 28 km.
Jacob-Joseph Leyder
De Jacob-Joseph Leyder gebuer den 28. Mäerz 1840 zu Sëll a gestuerwen de 5. Abrëll 1910 zu Bréissel, war e lëtzebuergesche Veterinär an Universitéitsprofesser op der Héichschoul fir Veterinären zu Gembloux.
Schäinhellege Patréiner
Schäinhellege Patréiner gëtt am Lëtzebuergeschen e Mënsch genannt, wann ee wëll domat ausdrécken, datt en net éierlech ass an datt en de Leit dat erzielt, wat se gär héieren.
Kapell Siwwenaler
D'Kapell zu Siwwenaler ass eng kathoulesch Kapell déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.
De Patréiner vun der Kapell ass den hellege Lambert deem säi Fest den 18. September gefeiert gëtt. Niewepatréiner sinn d'helleg Anna an den hellege Quirinus.
Se steet zentral am Duerf op der Kräizung vun der Haaptstrooss, dem CR343, mat der Strooss fir op Buckels.
Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et eng Kapell vun der Par Pënsch, déi zum Parverband Wooltz, Kiischpelt, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Wolz gehéiert huet. Zur Par Pënsch huet ausser der Kapell vu Siwwenaler och nach d'Parkierch vu Pënsch, d'Filialkierch vun Äischer, d'Kapell vu Lellgen, d'Filialkierch vu Wëlwerwolz an d'Filialkierch vun Draufelt gehéiert.
D'Kapell staamt an hirer ursprénglecher Form vu 1628. 1780 krut se en neit Portal. De wäertvollen Altor ass aus dem spéide 17. Joerhonnert. D'Kräiz uewen um Altor ass méi al. Déi eenzeg Klack ass vun zirka 1852.
Am Januar 2005 si véier Fënstere komplett restauréiert an nei verbläit ginn.
Gëlle Fra
Gëlle Fra ass de geleefegen Numm vum Monument du souvenir, dat an der Stad Lëtzebuerg op der Constitutiounsplaz steet. Säin Numm geet op eng vergëllte Fraefigur zeréck, déi vum Sculpteur Claus Cito geschaaft gouf, an déi op enger Sail steet. Ursprénglech huet et un déi Lëtzebuerger Fräiwëlleg erënnert, déi an der Friemelegioun op franséischer Säit am Éischte Weltkrich gefall sinn, spéider gouf et, duerch seng Geschicht, och e Monument géint d'Nazidiktatur, an allgemeng d'Monument, fir u Krichsaffer ze erënneren.
Beschreiwung
Enger Revelatioun vun 2015 no soll d'Suzanne Marx-Wildschütz, eng Bäckeschfra vun Nidderkäerjeng, déi vis-à-vis vum Claus Cito gewunnt huet, Modell fir d'Figur gestanen hunn. Der klassescher Opfaassung no soll de Cito awer als Virlag fir d'Gëlle Fra de Modell vun engem Kapp benotzt hunn, deen hie schonn circa 1914 fir e Monument zu Bréissel, wou hien deemools gelieft huet, benotzt hätt. D'Identitéit vum deemolege Modell ass jiddefalls net sécher bekannt, d'Spezialiste vum Cito sengem Wierk zweiwelen drun, datt et d'Suzanne Marx hätt kënne sinn a wëllen déi Bréisseler Pist net ausschléissen.
Geschicht, Funktioun a Symbolik
De 14. Februar 1920 ass vun der Nationaler Denkmalkommissioun e Concours fir e Monument ausgeschriwwe ginn, dat un déi Lëtzebuerger Zaldoten, déi op franséischer Säit am Éischte Weltkrich gestuerwe sinn, sollt erënneren. Ënner den 18 Projeten, déi agereecht goufen, gouf d'"Friddenskinnigin" (sou den Numm vum Entworf) vum Claus Cito zeréckgehalen. Finanzéiert gouf et deelweis duerch de Verkaf vun Timberen, déi eng Surtaxe kruten (Timbre du souvenir, 1921 an 1923). De Projet war zimmlech kontroverséiert, well d'Figur mat hirem dënne Kleed, duerch dat hir Brëscht sech däitlech ofgezeechent hunn, deem engem oder aneren ze vill plakeg war. D'Monument dat zu Bréissel vun der Géisserei Compagnie des bronzes gegoss gi war, gouf den 23. Mee 1923 opgeriicht an de 27. Mee ageweit.
Den Nazien, déi nom Iwwerfall op Lëtzebuerg, den 10. Mee 1940, Här a Meeschter waren, war d'Monument vun Ufank un en Dar am A. Den 10. Oktober 1940 koum den Uerder, dat "Schandmal", ofzerappen, wat och den 21. Oktober geschouch. Mat enger Dampwalz gouf d'Sail ëmgerappt an ass an 3 Stécker zerbascht. D'Sockelfigure goufe séchergestallt, d'Steng koumen op en Depot vun der Stad. E puer honnert Studenten aus dem Kolléisch, dee just vis-à-vis war, hunn nogekuckt an haart géint d'Ofrappe protestéiert. Vill vun hinne goufe verhaft a brutal vun der Gestapo zerklappt.
Nom Krich huet den Architekt Victor Engels Pläng entworf, d'Monument erëm opzeriichten, mä ouni d'Gëlle Fra selwer. Dës ass zwar 1955 kuerz (zimmlech delabréiert) an enger Ausstellung iwwer d'Resistenz opgedaucht, ma nom Enn vun der Ausstellung, zum Cito sengem Verdross, nees "verschwonnen", wat déi, déi am Ufank dogéint waren, wuel ganz gutt arrangéiert huet. Duerch d'Net-méi-do-Sinn vun der Gëlle Fra krut d'Monument (oder wat dovu Rescht war) eng nei Dimensioun. Et huet vun do un och, a virun allem, un d'Nazidiktatur erënnert.
Méi spéit koume Placke bäi, déi un d'Lëtzebuerger fräiwëlleg Zaldoten am Koreakrich erënnert hunn, wat zu enger politescher Kontrovers mat de Kommuniste gefouert huet.
1981, virum Nationalfeierdag, huet de Josy Braun an engem Artikel am Tageblatt ugekënnegt, d'Gëlle Fra wier ënner den ënneschten Träppleke vun enger vun den Tribüne vum Stater Foussballsterrain (dem haitege Stade Josy-Barthel) erëmfonnt ginn. Et huet sech erausgestallt, datt eng Partie Leit wuel woussten, wou d'Statu verstoppt war, mä et Tabu war, driwwer ze schwätzen. No der Erëm-Entdeckung koum et zu heftegen Diskussiounen, ob d'Monument nees a sengem Originalzoustand opgeriicht sollt ginn oder net. Déi, déi dofir waren hu sech duerchgesat, an et koum zu enger nationaler Souscriptioun, wou Sue gesammelt goufen, fir d'Figur vun der gëllener Fra ze restauréieren an erëm op hirem Sockel opzeriichten. Dat restauréiert Monument ass den 23. Juni 1985 ageweit ginn.
Déi staark Symbolik, déi dëst Monument fir en ettlech Leit huet, gouf 2001 bei enger Poleemik däitlech, wéi ënner dem Numm "Lady Rosa of Luxembourg" eng verfriemt Replik vum Monument fir eng begrenzt Zäit, net wäit ewech dovun, opgestallt gouf.
Den 8. Mäerz 2002 gouf d'Monument als nationaalt Monument klasséiert.
Den 3. Mäerz 2010 gouf d'Statu vun der gëllener Fra ofmontéiert, fir, nodeem se restauréiert an eng Géissform dovu gemaach ginn ass, vum 1. Mee bis den 31. Oktober 2010 virum Lëtzebuerger Pavillon op der Expo 2010 zu Shanghai ausgestallt ze ginn. Se koum am November zeréck op Lëtzebuerg. Ier se nees op hir al Plaz hannescht koum, gouf se vum 10. Dezember 2010 bis den 23. Januar 2011 zu Nidderkäerjeng, der Gebuertsuertschaft vum Cito, ausgestallt. Bal 37.000 Leit si sech déi Ausstellung ukucke gaangen.
Um Nationale Kommemoratiounsdag 2021 gouf eng weider Gedenkplack, fir d'Brigadisten am Spunesche Biergerkrich, um Sockel vum Monument ageweit.
Um honnertste Joresdag vum Opriichten vum Monument, gouf de 27. Mee 2023 eng Gedenkzeremonie virum Monument a Presenz vum Groussherzog Henri, dem Premierminister Xavier Bettel an anere Perséinlechkeete ofgehalen.
Indesch Verdeedegung
D'Indesch Verdeedegung ass eng Aleedung fir eng bestëmmt Grupp vun Erëffnunge vum Schachspill. D'Indesch Verdeedegung zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner de Schlësselen A45 bis A79 an D70 bis E99 klassifizéiert.
D'Indesch Verdeedegung fänkt mat de follgenden Zich un:
Iddien
Den Zuch 1.... Sf6 verhënnert, wéi och 1.... d5, d'Bildung vun engem wäisse Bauerenduo op d4 an e4, mä Schwaarz leet seng eege Bauerestruktur nach net fest. Och wann aus der Grondstellung vun der Indescher Verdeedegung jee no (wäissen a schwaarze) Fortsetzunge ganz verschidden Erëffnunge resultéiere kënnen, gëtt et awer gemeinsam Charakteristiken. Sou hëlt Schwaarz dacks en iwwerleeëne wäisse Bauerenzentrum a Kaf, op dee Schwaarz Figurendrock ausübt. De Komplex vun den Indesche Verdeedegungen ass geprägt vun zum Deel ganz komplizéierten Zuchëmstellungsméiglechkeeten.
2. c4
Deen heefegsten Zuch ass 2. c4, woumat Wäiss Afloss op den Zentrum ausübt an d'Entwécklung vum Dammesprénger op c3 erméiglecht ouni den c-Bauer ze verstellen.
Mat 2.... e6 mécht Schwaarz de Wee fräi fir säi schwaarzfeldrege Leefer. Lo muss Wäiss sech decidéieren tëscht 3. Sf3, 3. Sc3 a 3. g3, der Katalanescher Erëffnung oder eng Niewevariant spille wéi zum Beispill 3. Lg5, den Neo-Indeschen Ugrëff. 3. Sf3 gëtt meeschtens gespillt fir der Nimzo-Indescher Verdeedegung, déi eng vun deenen erfollegräichste schwaarze Verdeedegungen duerstellt, aus dem Wee ze goen. Amplaz ka Schwaarz 3.... b6, d'Dammenindesch Verdeedegung, spillen, déi als eng Aart theoreetescht Géigestéck no 3. Sf3 zur Nimzo-Indescher Verdeedegung ugesi gëtt. Eng aner Méiglechkeet ass 3.... Lb4+, d'Bogoljubow-Indesch Verdeedegung. Dacks geet Schwaarz och mat 3.... d5 an d'Ofgeleent Dammegambit iwwer an huet duerch dës Zuchreiefolleg d'Variante wou Wäiss fir d'éischt Sc3 spillt, éint en de Kinnekssprénger festleet, evitéiert. Och d'Modern Benoni-Verdeedegung gëtt dacks iwwer 2.... e6 3. Sf3 c5 erreecht, well Wäiss verschidde schaarf Varianten, wou de Kinnekssprénger net sou fréi entwéckelt gëtt, net méi spille kann a well d'Blumenfeld-Gambit nëmmen iwwer dës Zuchreiefolleg erreechbar ass. 3.... Sc6 féiert duerch Zuchëmstellung zur Mexikanescher Verdeedegung. No 3. Sc3 gëtt bal exklusiv d'Nimzowitsch-Indesch Verdeedegung gespillt, allerdéngs ass och een Iwwergang an d'Ofgeleent Dammegambit oder an d'Modern Benoni-Verdeedegung nach ëmmer méiglech.
Schwaarz ka säi schwaarzfeldrege Leefer och fianchettéieren, also mat 2.... g6 an d'Kinneksindesch Verdeedegung iwwergoen. Deen heefegsten Zuch ass 3. Sc3, wourop Schwaarz mat 3.... Lg7 an der Kinneksindescher Verdeedegung bleiwen oder mat 3.... d5 an d'Grünfeld-Indesch Verdeedegung iwwergoe kann. Aner Zich wéi 3. Sf3 oder 3. g3 erméiglechen dësen Iwwergang net.
No 2.... c5 spillt Wäiss meeschtens 3. d5, obwuel eng Transpositioun an d'Anti-Benoni-Variant vun der Englescher Erëffnung méiglech ass. Op 3. d5 ass déi heefegst Äntwert 3.... b5, d'Wolga-Gambit, an net 3.... e6, d'Modern Benoni-Verdeedegung, déi méi dacks iwwer 2.... e6 3. Sf3 c5 4. d5 erreecht gëtt.
Zu deene manner populäre schwaarzen Zich gehéiere beispillsweis 2.... d6, d'Alindesch Verdeedegung, 2.... e5, d'Budapester Gambit an 2.... Sc6, d'Mexikanesch Verdeedegung. Doriwwer eraus gëtt et nach ongewéinlech Versich an d'Dammegambit ze gelaangen, wéi d'Neo-Slawesch Verdeedegung 2.... c6 mat der Iddi 3. Sc3/Sf3 d5, wat zur Slawescher Verdeedegung féiert, oder d'Marshall-Verdeedegung 2.... d5, déi allerdéngs als inkorrekt gëllt. Den Zuch 2.... b6, meeschtens Beschleunegt Dammenindesch Verdeedegung genannt, erméiglecht no 3. Sf3 den Iwwergang an d'Dammenindesch Verdeedegung, allerdéngs ass et net kloer, ob d'Varianten no 3. Sc3 gutt fir Schwaarz sinn.
2. Sf3
Amplaz vun 2. c4 spillt Wäiss dacks 2. Sf3, wat deelweis nees a Variante mat c4 iwwergeet an deelweis zu onofhängege Variante féiert.
De meeschtgespillten Zuch ass hei 2.... g6. Normalerweis geet Wäiss an d'Kinneksindesch Verdeedegung iwwer, entweeder andeems en direkt 3. c4 spillt oder fir d'éischt de Kinneksfligel entwéckelt an dann c4 spillt, zum Beispill 3. g3 Lg7 4. Lg2 0-0 5. 0-0 d6 6. c4 d'Fianchetto-Variant. 3. Lg5 féiert zu enger Aart Torre-Ugrëff a 3. Lf4 zum London-System. No 3. Sc3 ka Schwaarz entweeder 3.... d5 spillen, wat als beschten Zuch gëllt a wourop Wäiss mat 4. Lf4 an de Barry-Ugrëff iwwergeet, oder 3.... Lg7 4. e4 d6 mat Iwwergang an d'Pirc-Verdeedegung.
Och no 2.... e6 geet Wäiss meeschtens mat 3. c4 an d'Haaptvarianten iwwer. Wéi an der Variant no 2.... g6 ass et och hei méiglech fir d'éischt de Kinneksfligel mat 3. g3, 4. Lg2 an 5. 0-0 z'entwéckelen an duerno c4 ze spillen, allerdéngs féiert dat meeschtens net zu deene gewënschte Stellungsbiller, well Schwaarz d'Feele vun c4 duerch 3.... c5 oder 3.... b5 ausnotze kann. Onofhängeg Weeër sinn den Torre-Ugrëff mat 3. Lg5, de Colle-System no 3. e3 oder de London-System no 3. Lf4. Transpositionell interessant ass den Zuch 3. c3, woumat Wäiss sech all dräi Optiounen oppen hält.
No 2.... c5 ka Wäiss mat 3. d5 Benoni-änlech Stellunge spillen, mat oder ouni spéiderem c4, oder mat 3. c4 an d'Anti-Benoni-Variant vun der Englescher Erëffnung iwwergoen. No 3. e3 oder 3. c3 gëtt et eng ganz Rei Méiglechkeete, wéi den Torre-Ugrëff, de Colle-System, de London-System, an no 3. e3 och Variante vum Kinneksindeschen, vum Dammenindeschen oder vum Dammegambit.
E weideren transpositionellen Zuch ass 2.... d5, wourop 3. c4 zum Ofegeleentenen Dammegambit féiert, woubäi allerdéngs Wäiss säi Sprénger op f3 festgeluecht huet.
Erëffnungen
Déi wichtegst Erëffnungen, déi aus der Indescher Verdeedegung entstoe kënnen, sinn:
Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Indesch Verdeedegung ënner de Schlësselen A45 bis A79 an D70 bis E99 klassifizéiert.
Privatklinik
Eng Privatklinik, och Privatspidol, gehéiert net der "ëffentlecher Hand" mä enger Pivatpersoun, enger Firma oder enger Grupp vun Interessevertrieder.
Bei der Privatklinik spillt de Benefice eng primordial Roll, well soss de weidere Betrib vum Etablissement net garantéiert ass.
Bekannt zu Lëtzebuerg ass d'Clinique Privée Dr E. Bohler um Kierchbierg.
Béchsemëllech
Béchsemëllech oder "Mëllech aus der Dous" ass aus ausgekachter Mëllech gemaach.
Inventor Nicolas Appert am 1810. Se staamt aus den USA. Am Joer 1856 huet den Amerikaner Gail Borden de System patentéiere gelooss, fir datt Mëllech sech méi laang soll halen. Säi Markennumm, "Borden Milk Products LP" gëtt et nach haut.
Um Spaweck
Kondensmilch
Andy Genen
Den Andy Genen, gebuer den 22. Abrëll 1979 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Comiczeechner a publizéiert ënner sengem Numm oder ënner sengem Label ND!. Heiansdo ënnerschreift en och mat "Happy ant".
Den Andy Genen ass professionellen Zeechner an huet säin Atelier zu Bréissel. Ee vu sengen éischten Optrëtter an der Ëffentlechkeet war eng Planche, déi am Superjhemp-Album De Fluch vun der 23 vum Roger Leiner a Lucien Czuga publizéiert gouf. Duerno ass an der Revue den éischten Deel vun der Bande dessinée De leschte Ritter publizéiert ginn. Den Zenario fir déi BD an 3 Deeler ass vum Lucien Czuga.
Den Andy ass de Jong vum Albert Genen.
Pina Delvaux
D'Pina Delvaux, eigentlech Monique Franck, gebuer de 25. Juni 1958 zu Diddeleng, ass eng Kënschtlerin, déi zu Lëtzebuerg wunnt a schafft.
Si ass mam Moler Jean Delvaux bestuet.
Landen (Belsch)
Landen ass eng Stad a Gemeng am Südoste vun der Provënz Flämesche Brabant a gehéiert zur Regioun Flandern an der Belsch.
Minutt Rou
De Ritual fir eng Minutt Rou ze halen, ass e Brauch deen als Empathie ze verstoen ass. Fir gewéinlech gëtt eng Minutt Rou gebueden, fir engem Verstuerwenen eng Éier z'erweisen.
Wirtschaftssabotage zu Lëtzebuerg (Zweete Weltkrich)
D'Wirtschaftssabotage hat zu Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich e spezifesch lëtzebuergesche Charakter. Hien huet dora bestanen, dat ëmmer aner Ursaache fonnt gi sinn, fir d'Uerdere vum däitschen Okkupant net auszeféieren. D'Krankmeldunge waren heefeg, *net manner heefeg, schreift de Paul Weber, "wéi déi vun de Lëtzebuerger Zwangsrekrutéierten, wa s'an hirem Congé vun der Front op Lëtzebuerg heemkomm sinn". All Ursaache ware gutt, fir net fir déi Däitsch produzéieren ze mussen.
Produktiounsausfall an de Betriber
Hei puer Beispiller:
Ons stad
ons stad ass eng Zäitschrëft déi vun der Gemengeverwaltung vun der Stad Lëtzebuerg editéiert gëtt an an enger Oplo vu mëttlerweil 54.000 Exemplairen dräimol am Joer gratis un d'Stéit vun der Stad Lëtzebuerg verdeelt gëtt.
Et handelt sech ëm eng Kulturzäitschrëft mat historeschen a kulturellen Artikelen zu der gesellschaftlecher Entwécklung vun der Stad, woubäi all Nummer een thematesche Schwéierpunkt huet.
Déi éischt Nummer koum am Juni 1979 eraus. Vun 1981 bis 2016 war de René Clesse Redakter vun der Zäitschrëft.Vu September 2016 bis 2018 war dat d'Christiane Grün. Zanter November 2018 (Stand 03/2021) ass d'Simone Beck verantwortlech Coordinatrice vun ons stad. Si schafft mat engem Redaktionskommitee zesummen, deen aus der Astrid Agustsson (Public relations vun der Stad Lëtzebuerg), der Christiane Sietzen (Kulturcoordinatrice vun der Stad) an dem Guy Thewes (Direkter vun de Stater Muséeën) zesummegestallt ass.
820 v. Chr.
10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr. | 8. Joerhonnert v. Chr.
Ons stad
D'Zäitschrëft am DIN A4-Format ass a Quadrichromie op Couchéspabeier gedréckt. Ufank Dezember 2009 ass ons stad online gaangen: all Nummeren, vun 1979 un, kënnen um Spaweck virtuell duerchbliedert ginn. Och d'Erofluede vun den Artikelen ass méiglech.
Canton de Carmaux-Sud
De Canton de Carmaux-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albi, am Departement Tarn an der Regioun Occitanie.
820 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 820 v. Chr.
Benoît Lamy
De Benoît Lamy, gebuer den 19. September 1945 zu Arel, gestuerwen de 15. Abrëll 2008 zu Braine-l'Alleud, war e belsche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
Kalium
Kalium (Symbol K) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 19 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 39,0983.
Kalium ass ënner anerem och gutt fir d'Häerz.
281 v. Chr.
4. Joerhonnert v. Chr. | 3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. 286 v. Chr. | 285 v. Chr. | 284 v. Chr. | 283 v. Chr. | 282 v. Chr. | 281 v. Chr. | 280 v. Chr. | 279 v. Chr. | 278 v. Chr. | 277 v. Chr. | 276 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 281 v. Chr.
Brietspill
E Brietspill ass e Gesellschaftsspill, dat op engem Spillbriet ausgedroe gëtt, op deem d'Spillerinnen an d'Spiller mat Figuren, Steng oder anerem Material agéieren.
Fern Weirich
De Fern(and) Weirich, gebuer den 29. Mäerz 1948 zu Rodange, ass e lëtzebuergesche Comiczeechner deen zanter 2010 an Däitschland lieft.
Hien huet eréischt mat 40 Joer ugefaange mat sengen Zeechnungen an d'Ëffentlechkeet ze goen (sporadesch am Lëtzebuerger Journal, Tageblatt, Gaart an Heem....) Vun 1998 bis 2003 huet en als Redaktiouns-Cartoonist a Karikaturist reegelméisseg an der Wochenzeitung Le Jeudi an duerno bis Enn 2006 an der Dageszeitung Le Quotidien gezeechent. 2000 bis 2002 huet en an dem Mensuel Autorevue seng éischt humoristesch Bande dessinée publizéiert. 2006 huet hie mat der Presseaarbecht opgehalen an zeechent just nach BDen an Illustratiounen, déi en ë. a. am däitsche Verlag TheNextArt an am franzéisesche Verlag Y.I.L. publizéiert.
2010 an 2013 huet e mat der däitscher Fantasyauteurin Beate Weirich zwéi Projete realiséiert: eng Romanrei ënner dem Titel: "Die Siegelwelt-Chroniken" an eng Graphic-Novelrei ënner dem Titel: "Wurzelwelt-Chronik".
Bicher
mat senger Fra Beate Weirich:
Egino Weinert
Den Egino Weinert, gebuer den 3. Mäerz 1920 zu Berlin-Schöneberg a gestuerwen de 4. September 2012, war en däitsche Sëlwer- a Goldschmadd.
Zanter de Fofzegerjoren hat den Egino Weinert, ee vun deene wichtegsten zäitgenëssesche Sakralkënschtler, säin Atelier zu Köln, duerno säi Geschäft a säin Atelier an der Friedrich-Ebert-Straße zu Wuppertal.
Sirrah (Stär)
Sirrah ass den Numm fir de Stär Alpha Andromedae. De Sirrah, mat der aler Bezeechnung „Alpheratz“ steet um nordëstlechen Enn vum Pegasusquadrat. Op munnech ale Stärekaarte gëtt de Sirrah och zum Pegasus gerechnet an als Delta Pegasi bezeechent. De Sirrah huet eng visuell Magnitude vu +2,15 mag. Säi Spektraltyp ass B9 an hien huet eng Surfacetemperatur vun zirka 30.000 Kelvin an eng donkelblo Faarf. Seng Liichtkraaft iwwersteigt déi vun eiser Sonn ëm dat 200-facht. No neiste Fuerschungen a Berechnungen huet de Sirrah den 2,7-fache Sonnenduerchmiesser. De Sirrah ass 390 Liichtjoer vun der Äerd ewech.
Egino Weinert
An de Kierche vu Rued-Sir, Bieles an Holztem ass e Groussdeel vun der Bannenariichtung vum Weinert entworf ginn.
Sirrah (Stär)
Koordinaten (Equinoxe J2000.0)
Iwwerlaaschtung (Schach)
Vun enger Iwwerlaaschtung schwätzt een am Schach, wann e Steen net gläichzäiteg zwou Deckungsaufgabe bewältege kann. Doraus entstinn dacks Kombinatiounsmotiver.
Beispiller
Am Diagramm 1 deckt de wäisse Bauer op g2 de Sprénger op f3 an de Bauer op h3.
No '''1.... Lxh3 2. gxh3 hëlt sech Schwaarz déi geaffert Figur duerch 2.... Dxf3''' nees zeréck. De wäisse Bauer op g2 war iwwerlaascht.
No '''1. Dxc7 verbidd sech 1.... Dxc7 wéinst 2. Te8#'''. Déi schwaarz Damm ass iwwerlaascht.
Vun dëser Stellung aus, aus enger Partie Krasenkow - Karpow, huet de Karpow (Schwaarz) 29.... Te1! gespillt.
De wäissen Tuerm op f1 muss elo de Bauer op f3 decken (Schwaarz dreet 30.... Dxf3#), gläichzäiteg awer de Kinnek virun dem schwaarzen Tuerm op e1 ofschiermen. Mat dëser Duebelaufgab ass de wäissen Tuerm iwwerfuerdert. Dofir huet de Krasenkow d'Partie op dësem Punkt opginn.
Franséisch Verdeedegung
D'Franséisch Verdeedegung ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Hallefoppene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner de Schlësselen C00 bis C19 klassifizéiert.
D'Franséisch Verdeedegung fänkt mat de follgenden Zich un:
D'Franséisch Verdeedegung ass nieft der Sizilianescher Verdeedegung (1.... c5) an den Oppene Spiller (1.... e5) déi drëttheefegst Äntwert op 1. e4.
Geschicht
Den Numm vun der Franséischer Verdeedegung staamt aus dem Joer 1834. Wärend engem Wettsträit am Fernschach tëscht enger Londoner Mannschaft an enger aus Paräis hunn d'Fransousen op 1. e4 mat dem Zuch 1.... e6 geäntwert an d'Partie gewonnen.
Varianten
Déi bei Wäitem heefegst Fortsetzung ass 2. d4 d5, an déi doraus resultéierend Stellung gëtt vu ville Spiller als Grondstellung vum Franséischen ugesinn. Mat sengem zweeten Zuch gräift Schwaarz de Bauer op e4 un, wourop Wäiss véier prinzipiell Méiglechkeeten huet:
Haaptvariant
Schwaarz huet dräi Haaptméiglechkeeten:
Winawer-Variant
Dës Variant ass nom Szymon Winawer benannt.
Rubinstein-Variant
Dës Variant ass nom Akiba Rubinstein benannt a kann och iwwer 3. Sd2 dxe4 entstoen.
Tarrasch-Variant
Dës Variant ass nom Siegbert Tarrasch benannt.
Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Franséisch Verdeedegung ënner de Schlësselen C00 bis C19 klassifizéiert.
Kierch Klierf
D'Kierch zu Klierf ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Clierf Saint-Benoît, an zu der Gemeng Klierf gehéiert. Et ass och d'Parkierch vun där neier Par.
D'Patréiner vun der Kierch sinn déi zwéin Helleg Cosmas an Damianus, deenen hiert Fest de 26. September gefeiert gëtt.
Se steet an der Montée de l'église.
Den 22. November 2019 gouf se als nationaalt Monument klasséiert.
Geschicht
D'Kierch gouf tëscht 1910 an 1912 no Pläng vum däitsch-hollänneschen Architekt Johannes Franziskus Klomp (1865-1946) gebaut, deen och déi Klierfer Abtei entworf huet, déi genee déi selwecht Zäit gebaut gouf.
Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Klierf. Zur fréierer Par Klierf huet ausser der Parkierch vu Klierf och nach d'Loretokapell vu Klierf, d'Filialkierch vun Eeselbuer an d'Rochuskapell vu Reiler gehéiert.
Klacken
Am Kierchtuerm hänke 4 Klacken déi am Schlagtoun b' (la), as' (sol), ges' (fa #) an es' (mib) lauden.
Gaalgen (Homonymie)
Ënner Gaalgen kann e verstoen:
Rochuskierch vun Ënsber
D'Rochuskierch zu Ënsber ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Öewersauer Saint-Pirmin, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Esch-Sauer gehéiert.
De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Rochus, deem säi Fest de 16. August gefeiert gëtt.
D'Kierch steet am nërdlechen Deel vum Duerf, zirka 180 m vum Stauséi Uewersauer ewech. Nieft der Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.
Ballhauseed
De Ballhauseed (fr:Serment du Jeu de paume]]) war en Uniounsengagement dat den [[20. Juni]] 1789 vu 577 Deputéierte vum Drëtte Stand géint de Kinnek [[Louis XVI. vu Frankräich|Louis XVI.]] getraff gouf, bis datt Frankräich eng Constitutioun hätt.
Drotschéier
Eng Drotschéier  ass e Wierksgeschier fir Drot ze schneiden.
Eng Drotschéier ass eigentlech keng Schéier, mä eng iwwerdimensionéiert Pëtzzaang.
Éiwegt Liicht
Dat Éiwegt Liicht ass eng kleng Luucht oder Käerz, déi "ëmmer" brennt an déi a kathoulesche Kierchen d'sakramental Presenz vu Gott symboliséiert an a Synagogen un de siwenaarmege Käerzeliichter aus dem Tempel (Menora) erënnert.