cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michel Simon
De Michel Simon war de Papp vum Schauspiller François Simon (gebuer 1947 zu Genf - och do gestuerwen 1982).
Park vum Hotel Grand-Chef zu Munneref
De Park vum Hotel Grand-Chef zu Munneref läit ronderëm de fréieren Hotel mam selwechten Numm. De Park läit tëscht der Biederstrooss (avenue des Bains) an dem Park vum Thermalbad. D'Gander fléisst duerch de Park, soudatt en Deel vum Park op franséischem Gebitt läit.
De Park gouf no 1886 no de Pläng vum franséische Landschaftsarchitekt Édouard André amenagéiert. Hien huet och d'Pläng vum Park vum Thermalbad entworf.
Bemierkenswäert Beem
Déi al Beem am Park gehéiere wéinst hirem Alter an der Plaz wou se stinn, zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg: zwéi Ginkgoen an eng Bluttbuch. Déi dräi Beem si ronn 120 Joer al.
Eng gewalteg Platan (Platanus hispanica), mat engem Stammëmfank vu ronn 3,60 m, gouf 2007 ewechgeholl. 2008 kann een nach de Stomp dovun hanner dem Hotel, bei der Grenz zum Park vum Thermalbad, gesinn.
D'Begréissungsvas
Eng grouss Begréissungsvas steet rietserhand wann een an de Park vum Hotel era geet. Si staamt aus dem Schlass vu Betteng op der Mess. Si gouf vum Hippolyte Trotyanne kaaft an an de Gaart vu senger Villa an der Biederstrooss opgestallt. Spéider gouf d'Vas an de Park vum Hotel verluecht.
John Barrymore
Den John Barrymore, gebuer de 14. Februar 1882 zu Philadelphia a gestuerwen den 29. Mee 1942 zu Los Angeles, war en US-amerikanesche Schauspiller.
Säi Liewen
Mam Ufank vum Tounfilmzäitalter goung seng Carrière sou lues dem Enn zou, besonnesch wéinst sengem Alkoholismus mat deem hie schonn zanter senger fréier Jugend geplot war.
Den John Barrymore war de Brudder vun de Schauspiller Lionel Barrymore an Ethel Barrymore, de Papp vum John Drew Barrymore an de Grousspapp vun der Schauspillerin Drew Barrymore.
Departement Aube
D'Aube (10) ass e franséischt Departement, an der Regioun Grand Est. Säin Numm huet et vun der Aube, engem rietsen Niewefloss vun der Seine.
Geschicht
D'Departement gouf ënner der Franséischer Revolutioun de 4. Mäerz 1790, wéi am Gesetz vum 22. Dezember 1789 virgesinn, gegrënnt, an zwar aus Deeler vun der fréierer Provënz Champagne.
Geographie
D'Aube läit an der Regioun Champagne-Ardenne a grenzt un d'Departementer Marne am Norden, Haute-Marne am Osten, Côte-d'Or am Südosten, Yonne am Südwesten a Seine-et-Marne am Westen.
Demographie
D'Awunner ginn op Franséisch Aubois(es) genannt.
François Laurent
Hien huet op de staatlechen Universitéite vu Léiwen a vu Léck studéiert. Zu Léck huet e säin zukünftege Schwoer, de Victor Tesch, kennegeléiert. Si haten als Professer den Antoine Ernst, deen 1834 belsche Justizminister gouf an de François Laurent zum Chef de Bureau a sengem Ressort ernannt huet. 1836 gouf en op d'Genter Universitéit beruff, wou en Droit dozéiert huet. 1839 oder kuerz duerno huet de Fr. Laurent déi belsch Nationalitéit ugeholl. An den 1840er Joer, wéi en zu Gent Professer war, huet en eng Rëtsch grondleeënd Bicher geschriwwen: E Commentaire an 33 Bänn iwwer de Code Civil, eng Etüd iwwer de Code Napoléon a Wierker iwwer d'Prinzipie vum internationale Recht. Donieft huet hien och politesch-sozial Schrëfte verfaasst, déi zum Deel op Däitsch iwwersat goufen. Zu Gent huet hien en Aarbechter-Spuerveräin, d'Société Callier matgegrënnt. Seng Konferenzen iwwer d'Spuere goufen an néng Sproochen iwwersat.
Hie war och als Historiker aktiv an huet eng breetugeluecht Geschicht vun der Mënschheet an 18 Bänn geschriwwen.
Politesch-sozial huet hie sech besonnesch dofir agesat, datt eng allgemeng Schoulflicht ënner staatlecher (an net kierchlecher) Opsiicht sollt bestoen. Hien huet och eng Partie antiklerikal Artikelen hannerlooss.
Zu Gent ass eng Plaz no him genannt, op där laanscht de Brabantdam e Monument fir hien opgeriicht gouf. Um Lampertsbierg gouf eng Strooss (Rue Laurent) no him genannt, an an der Stad dréit e Lëtzebuerger Juristenzerkel säin Numm.
El Capitan (Kalifornien)
Den El Capitan ass eng vertikal Fielsformatioun am Yosemite-Nationalpark a Kalifornien an eng opfälleg Landmaark am Yosemite-Dall.
En ass 2307 m héich a seng bal 1000 m héich vertikal Granitwand ass eng Attraktioun fir Fräikloterer.
Den Numm El Capitan ass eng Ofleedung vum indianeschen Numm "To-to-kon oo-lah", dee vun "To-to-kon" kënnt, dem Chef vum PaiuteStamm aus där Géigend.
Op d'Spëtzt vum Bierg kënnt een awer net nëmme mat Klammgeschier, et gëtt och e kamoude Wanderwee dee, vum Yosemite-Dall aus, laanscht d'Yosemite Waasserfäll eropféiert.
Emile Gretsch
Den Emile (Bub) Gretsch, gebuer den 12. August 1908 zu Iechternach an do gestuerwen den 18. Juli 2004, war e lëtzebuergesche Fechter a Fraendokter.
Hien huet am Fechten un 3 Olympesche Spiller deelgeholl (1948, 1952 a 1956) an huet sech individuell 1948 am Florett als 5., am Degen als 8. an 1952 mat der Ekipp als 4. am Dege klasséiert.
Smallville
Smallville ass eng US-amerikanesch Televisiounsserie, déi fir d'éischt Kéier de 16. Oktober 2001 gelaf ass, an nach ëmmer leeft.
Emile Gretsch
Den Emile Gretsch war Haffdokter an duerno Médecin de la Cour honoraire. Hie war de Jong vum Dr. Gust Gretsch.
Smallville
An der Serie geet et ëm d'Jugend vum Clark Kent, dem spéidere Superman, a senge Frënn a Géigespiller a senger Heemechtsstad Smallville, Kansas.
RMS Titanic
D'RMS Titanic war e Passagéierschëff. Proprietär war déi brittesch Oceanic Steam Navigation Company, déi vun 1901 un zur Reedereigrupp International Mercantile Marine Company vum US-amerikanesche Banquier J. P. Morgan gehéiert huet. Si koum 1912 nei aus der Werft.
Smallville
Smallville gouf vum Alfred Gough a vum Miles Millar geschaf, an ass de 16. Oktober 2001 um WB Network fir d'éischt Kéier ausgestraalt ginn. Haut leeft d'Serie an den USA um The CW an ass an hirer sechster Staffel.
An Europa leeft Smallville bei eisen däitschen Noperen op RTL, a Frankräich op M6, an der Belsch op La Deux an an Éisträich um ORF. Gefilmt gëtt ronderëm Vancouver, British Columbia, Kanada.
RMS Titanic
D'Schëff war fir de Linnendéngscht op der Route Southampton–Cherburg–Queenstown–New York, New York–Plymouth–Cherburg–Southampton virgesinn a sollt nei Moosse setzen, wat de Confort ugeet. Ee komplette Reesezyklus (hin an zeréck) huet deemools nach dräi Woche gedauert. Fir zu engem wochentlechen Horaire iwwergoen ze kënnen, goufen dräi nei Schëffer vun der Olympic-Klass gebaut. D'Titanic war eent vun deene Schëffer.
Schonn op hirer éischter Rees ass si an der Nuecht vum 14. op de 15. Abrëll 1912 géint 23:40 Auer op en Äisbierg gerannt an ass zwou Stonnen a véierzeg Minutte méi spéit am Nordatlantik ënnergaangen. Bei Temperaturen ënner 0 °C sinn tëscht 1490 a 1517 vun den 2200 Persounen u Bord ëmkomm. Opgrond vun der héijer Zuel vun Affer zielt den Ënnergank vun der Titanic nach ëmmer zu de gréisste Schëffkatastrophen.
Smallville
Ëm wat geet et ?
Nodeem 1989 e Ree vu Meteoritten iwwer der Klengstad Smallville, Kansas, néiergaangen ass, geschéien do komesch Saachen. Vill Leit kruten duerch den Afloss vun de Meteoritten (Kryptonit) besonnesch Fäegkeeten. Mä et huet net nëmme Steng gereent, deen Dag ass och de klenge Kal-El a sengem Raumschëff op d'Äerd komm, dee vill Jore méi spéit de Superman gëtt.
Fonnt gëtt de klenge Jong vun der Koppel Martha (Annette O'Toole ) a Jonathan Kent (John Schneider ), wéi si no engem Ausfluch an d'Stad nees um Wee zeréck op hir Farm fueren. D'Martha, déi selwer keng Kanner kréie kann, entscheet sech, de klenge Jong ze behalen, an d'Koppel gëtt him den Numm "Clark".
Weider Kommerode sinn d'Chloe Sullivan (Allison Mack), de Pete Ross (Sam Jones III) a spéider d'Lois Lane (Erica Durance).
Roh Moo-hyun
De Roh Moo-hyun ("Roh" ass de Familljennumm), gebuer de 6. August 1946 zu Gimhae a gestuerwen den 23. Mee 2009 zu Yangsan, war ee südkoreanesche Politiker. Hie war tëscht Februar 2003 an dem 25. Februar 2008 President vu Südkoraea. Säin Nofollger ass de Lee Myung-bak.
De Roh huet Droit studéiert a gouf 1975 Riichter zu Daejeong. Ee Joer drop huet hie säin eegenen Affekotebureau opgemaach, dee sech op Mënscherechter spezialiséiert huet. Hie war an der Demokratiebeweegung aktiv. 1988 gouf hien an dGukhoe, südkoreanescht Parlament gewielt. An de Joren duerno huet hien, mat méi oder manner groussem Succès, fir verschidde politesch Ämter kandidéiert. 2000 gouf hie Fëschereiminister an zwee Joer drop gouf hie Presidentschaftskandidat fir d'Regierungspartei Millennium Democratic Party. Hien huet déi Walen am Dezember 2002 gewonnen a gouf am Februar 2003 President a Südkorea.
Et gouf Ukloe géint hie wéinst Korruptioun. Hien huet sech d'Liewe geholl, andeems e vun engem Fiels erofgesprongen ass.
Krees Kurbin
Den Haaptuert ass Laç. Mat enger Gréisst vun 235 km² ass et deen drëttklengste Krees am Land.
Rollengergronn
Rollengergronn/Belair-Nord ass den offiziellen Numm vun engem vun de 24 offizielle Quartiere vun der Stad Lëtzebuerg. Am allgemenge Sproochgebrauch gëtt gemenkerhand awer just Rollengergronn gesot.
De Quartier läit am Nordweste vun der Stad a besteet aus der fréierer Sektioun Rollingergrund (mat Ausnam vun deem Deel deen um Lampertsbierger Plateau läit) an dem nërdlechen Deel vun der Sektioun Merl-Nord aus der fréierer Gemeng Hollerech an zwar deen Deel, deen nërdlech vun der Areler Strooss läit.
Geographie
Rollengergronn/Belair-Nord grenzt am Norden un d'Gemeng Koplescht an dann, am Sënn vun der Auer, un d'Quartiere Millebaach, Lampertsbierg, Belair an d'Gemeng Stroossen.
De Quartier huet eng Fläch vu 633,86 ha a läit op enger Héicht tëscht 259,0 an 375,5 m.
Geschicht
Den 1. Juli 1849 (Gesetz vum 8. Mee 1849 ) ass déi deemoleg Gemeng Eech opgedeelt ginn an aus engem Deel gouf d'Gemeng Rollengergronn. Den 1. Juni 1920 (Gesetz vum 26. Mäerz 1920 ) hunn dunn d'Gemengen Hamm, Hollerech, an och de Rollengergronn mat der Stad Lëtzebuerg fusionéiert, an zënterhier ass et e Quartier vun der Stad.
De Rollengergronn gouf haaptsächlech duerch d'Faiencerie markéiert, déi 1766 vun de Bridder Jean-François, Dominique a Pierre-Joseph Boch op de Siwebuere gegrënnt gi war.
Vun 1904 u war de Rollengergronn mam Chareli engersäits un d'Stad an d'Gare an anersäits un d'Millebaach an Eech ugeschloss. Den Nodeel war awer, datt de Chareli vill Gestank a Stëbs gemaach huet an d'Awunner net allze vill frou doriwwer waren.
1926 ass d'Autobuslinn vun der Stad an de Rollengergronn agefouert ginn.
Awunner
2001 hunn am Quartier Rollengergronn/Belair-Nord 3.372 Leit gewunnt; op den waren et der. Den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei % géintiwwer  % Auslänner.
Dinorá de Carvalho
D'Dinorá de Carvalho gebuer den 1. Juni 1905 zu Uberaba am brasilianesche Bundesstaat Minas Gerais, a gestuerwen 1980 zu São Paulo, war eng brasilianesch Komponistin a Pianistin.
Si huet um Conservatoire vu São Paulo studéiert a krut 1921 vum Kulturministère eng Bourse, déi et hir erlaabt huet, zu Paräis weider ze studéieren. Do war si Schülerin vum Isidore Philipp. Si ass a Brasilien an an Europa als Concertspianistin opgetratt an huet beim Lamberto Baldi Kompositiounsunterricht geholl.
Zanter 1939 huet si ee Fraenorchester zu São Paulo geleet, dee si och gegrënnt hat, den Orquestra Feminina de São Paulo. Si huet eng 400 Wierker komponéiert, dorënner véier Pianosconcerten, Orchester- a Pianosstécker, Baletter a Bünemuseken, eng Psalmvertounung, Chouergesank a Lidder.
Am Theatro São Pedro am westlechen Deel vu Sao Paulo ass e Sall no hir genannt, de Sala Dinorá de Carvalho.
Nicolas Schmit
Den Nicolas Schmit, gebuer den 10. Dezember 1953 zu Déifferdeng, ass e lëtzebuergeschen Diplomat a Politiker. Hien ass zanter dem 1. Dezember 2019 Commissaire fir Beschäftegung, Soziales an Integration an der Kommissioun von der Leyen.
Liewen a Carrière
Den Nicolas Schmit huet Ekonomie an Droit zu Paräis studéiert a säi Studium mat engem DEA an Internationale Bezéiungen an engem Doktorat an der Ekonomie ofgeschloss.
Tëscht 1978 an 1979 war hie "Chargé de recherche" an internationale Wirtschaftsbezéiungen op der Universitéit zu Aix.
Vun 1979 bis 1983 war hien Attaché am Staatsministère, ier en dunn als Legatiounssekretär an den Ausseministère gewiesselt ass. 1984 gouf hien dem Jacques Poos säi Kabinettschef.
1989 gouf hie Sekretär vun der LSAP-Chambersfraktioun a gouf 1990 Conseiller bei der Stänneger Vertriedung vu Lëtzebuerg bei der Europäescher Unioun (EU) zu Bréissel.
De 27. Oktober 1991 gouf den Nicolas Schmit Member vum Staatsrot an ass dat bliwwe bis zu senger Demissioun den 30. Juli 2004 fir Member vun der Regierung ze ginn.
Vun 1992 bis 1998 war hien Direkter am Ausseministère an zoustänneg fir auswäerteg Handelsbezéiungen a Kooperatioun.
1998 gouf hien zum Stännege Vertrieder (Ambassadeur) vu Lëtzebuerg bei der EU ernannt.
Hie gouf bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 an d'Chamber gewielt, huet awer op säin Deputéiertemandat verzicht, fir op en Neits de 4. Dezember 2013 an der Regierung Bettel-Schneider Minister fir Aarbecht, Emploi a Solidarwirtschaft ze ginn. Bei de Chamberwale vum 14. Oktober 2018 gouf hien erëmgewielt, huet awer nees der Tess Burton säi Sëtz iwwerlooss, fir 2019 lëtzebuergesche Commissaire an der neier Europäescher Kommissioun ze ginn.
Am Juni 2019 huet hie fir d'Europawale kandidéiert a gouf als ee vun de sechs Lëtzebuerger Deputéierten an d'Europaparlament gewielt.
Den Nicolas Schmit ass bestuet a Papp vu véier Kanner.
Canton de Morcenx
De Canton de Morcenx ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mont-de-Marsan, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.
J. R. R. Tolkien
Den John Ronald Reuel Tolkien gebuer den 3. Januar 1892 zu Bloemfontein, haitegt Südafrika, a gestuerwen den 2. September 1973 zu Bournemouth, England, war en englesche Schrëftsteller a Philolog. Mam Roman The Lord of the Rings (1954/55) gouf hien zu engem Grënner vun der moderner Fantasy-Literatur.
Kandheet a Jugend
Den J. R. R. Tolkien kënnt am Joer 1892 als Jong vun engleschen Elteren, dem Bankmanager Arthur Tolkien a senger Fra Mabel Suffield, zu Bloemfontein am Oranje-Fräistaat (haut Südafrika) op d'Welt, wou sech säi Papp aus beruffleche Grënn opgehalen huet. D'Famill vum Papp huet sächsesch Wuerzelen (den Numm Tolkien kënnt vum däitsche Wuert tollkühn), mä huet awer schonn zanter e puer Generatiounen an England gewunnt. Déi meescht Virfahre vum Tolkien waren Handwierker.
Seng Mamm, déi 1900 géint de Wëlle vun hiren Elteren a Schwéierelteren zum Katholizismus konvertéiert, erzitt hien an hirem 'neie' Glawen. Dës Grondprägung vun enger Weltusiicht sollt sech duerch dem Tolkien säi ganzt Liewen zéien, an och Auswierkungen op säi Wierk hunn.
Well hie fréi en Interessi u Sprooche weist, bréngt seng Mamm him Grondlagen aus dem Latäin, dem Franséischen an dem Däitsche bäi. Duerch si léiert hien och d'Geschichte vum Lewis Carroll (Alice's Adventures in Wonderland), d'Artus-So an d'Mäerchebicher vum Andrew Lang kennen, an deenen hie fir d'éischt vun den nordesche Soe ronderëm de Siegfried héiert.
Tëscht 1900 an 1902 plënnert den Tolkien mat senger Mamm e puermol zu Birmingham hin an hier, als éischt an den Deel Moseley, dann op King's Heath, wou hien duerch déi ongewinnten Nimm op de Kuelewaggone fir d'éischt Kéier Walisesch liest, a schliisslech op Edgbaston.
Den Tolkien mécht eng Odyssee duerch verschidde Schoulen: nodeem en un der King Edward's School ugeholl gi war, wiesselt hien 1902 op d'St. Philips Grammar School, fir dann 1903 mat engem Stipendium nees op d'King Edward's School zeréckzegoen. Do léiert hien nieft de klassesche Sprooche Latäin a Griichesch duerch en engagéierte Schoulmeeschter och Mëttelenglesch.
De 14. November 1904, den Tolkien huet zwielef Joer, stierft seng Mamm fir hien total iwwerraschend un engem diabetesche Koma no sechs Deeg. Dëse fréien Doud bewierkt beim Tolkien zwou Saachen: Engersäits eng staark emotional Verbonnenheet mat der kathoulescher Kierch an anerersäits eng pessimistesch Grondhaltung, an d'Virstellung datt dës Welt onwiderruflech gefall ass, an all Victoire dat Däischtert nëmme fir e kuerze Moment méi hell maache kann.
Déi zwéi Bridder komme fir éischt bei de Pater Francis Morgan, dee si am Ufank bei hirer Tatta Beatrice Bartlett ënnerbréngt, spéider bei enger Pensiounswiertsfra déi eng Frëndin vun him war. Do léiert den Tolkien 1908 seng spéider Fra Edith Bratt kennen, an déi hie sech séier verkuckt. Dës geheim Affär flitt awer op, an den Tolkien gëtt vu sengem Tuteur gezwongen, d'Edith net méi erëmzegesinn, bis hie volljäreg ass. Dëst huet nach dräi Joer gedauert. Doduerch verwandelt sech d'jugendlech Romanz an eng tragesch Libesgeschicht, déi den Tolkien spéider a senger So vum Beren a Lúthien literaresch verschafft huet.
An der Schoul gëtt den Tolkien duerch säi Rekter net nëmmen op d'Philologie opmierksam, mä léiert duerch ee Schoulmeeschter och d'Aalt Englesch kennen. Zu där Zäit liest hie fir d'éischt en Häerzstéck aus der alenglescher Literatur, d'Gedicht Beowulf, an ass direkt begeeschtert. Am Mëttelenglesche mécht hie sech selwer mat den Dichtunge Sir Gawain and the Green Knight a Pearl vertraut. Iwwer dës dräi Wierker wäert hie spéider bedeitend akadeemesch Aarbechte schreiwen. Schliisslech intresséiert hie sech och fir déi Alnordesch Sprooch fir d'Geschicht vum Sigurd an dem Draach Fafnir, déi hien als Kand sou faszinéiert hat, am Original kënnen ze liesen.
Duerch déi nei philologesch Erkenntnesser fänkt den Tolkien séier un, eege Sproochen z'erfannen, déi awer op sengem bis zu dësem Zäitpunkt scho gudde Wëssen iwwer d'linguistesch Entwécklungsprinzipie berouen. Fréi Versich baséiert hien um Spueneschen, mä wéi hien duerch e Schoulkolleeg op dat Gotescht opmierksam gëtt, fänkt hien net nëmmen un, d'Lücken an dëser doudeger Sprooch selbststänneg opzefëllen, mä och dat Gotescht op eng hypothetesch Ursprooch zeréckzeféieren.
Dës enk Beschäftegung mat Sprooche weist sech och geschwënn an der Schoul, wou den Tolkien seng Nolauschterer bei den Debatten (deemools meeschtens op Latäin) mat fléissenden Exposéen op griichesch, gotesch oder alenglesch iwwerrascht.
Am Summer 1911 grënnt den Tolkien mat e puer Kolleegen, dorënner de Christopher Wiseman, de Robert Quilter Gilson an den Geoffrey Bache Smith, den T.C.B.S. (Tea Club – Barrovian Society), eng informell Gemeinschaft vu Frënn, déi sech am Ufank an der Schoulbibliothéik, spéider dann am Barrow's Stores reegelméisseg treffen, fir mateneen iwwer Literatur ze diskutéieren.
Zu där Zäit a méiglecherweis duerch den T.C.B.S. inspiréiert, fänkt den Tolkien am Eescht domat un, Gedichter ze schreiwen, an deene fir d'éischt Feeëwiesen (fairies) am Bëschland optrieden. E méiglechen Ustouss dozou kéinten déi mystesch Wierker vum kathouleschen Dichter Francis Thompson gewiescht sinn, mat deene sech den Tolkien zu där Zäit ausenanergesat huet.
No engem Echec 1909 geléngt et him am Dezember 1910, e Stipendium vum Exeter College zu Oxford ze kréien. Mam Wëssen datt seng onmëttelbar Zukunft domat geséchert ass, geet den Tolkien an de Rescht vu senger Schoulzäit, wou hien ënner anerem duerch d'finnescht Nationalepos Kalevala op d'Finnesch Sprooch opmierksam gëtt, op där hie spéider seng Konschtsprooch Quenya opbaut. Trotz senger spéiderer Ofneigung géint den Theater hëlt den Tolkien gär d'Roll vum Hermes an enger Opféierung vum Theaterstéck De Fridden (Aristophanes) un, a geet och am Dezember 1911 nach eemol fir eng Opféierung vum Stéck The Rivals (R. B. Sheridan) duerch Membere vum T.C.B.S., wou hien d'Roll vun der Mrs. Malaprop iwwerhëlt, op seng al Schoul zeréck.
An der Zäit no der Schoul bis e säi Studiumufänkt, geet den Tolkien zesumme mat sengem Brudder an e puer anere Kolleegen op eng Wandertour an d'Schwäiz. Eng Postkaart mam Numm Der Berggeist, op där een ale Mann deen ënner enger Kifer op engem Fiels sëtzt, duergestallt ass (d'Bild staamt vum däitsche Moler Josef Madlener vu Memmingen), gëtt no senge spéideren Ugaben d'Inspiratioun fir d'Figur vum Zauberer Gandalf a senger eegener Welt Middle-earth.
Studienzäit
Am Oktober 1911 fänkt den Tolkien säi Studium um Exeter College zu Oxford un, fir d'éischt am Fach Classics, dem Studium vun de klassesche Sprooche Latäin a Griichesch an hirer Literatur, mä hie langweilt sech awer séier. Nëmmen d'»Sproochwëssenschaft déi vergläicht« ka säin Interesse op sech zéien, säi Professer an dësem Fach weist hien op d'Walisescht hin, deem sech den Tolkien doropshi begeeschtert zouwent.
No senger Summervakanz 1912, déi hie bei King Edward's Horse, engem Kavallerieregiment, haaptsächlech am Suedel verbréngt (wat e wéineg Liicht op d'Optriede vun der Reiderkultur vu Rohan am Lord of the Rings werfe kéint), geet hien zeréck op Oxford. Hei fänkt hie geschwënn un, sech mam Finneschen ausenanerzesetzen. Dësen Afloss weist sech och doran, datt e säi Projet vun enger Konschtsprooch déi um Goteschen opgebaut ass, opgëtt, a sech u senger neier Liblingssprooch orientéiert. D'Resultat sollt Jore méi spéit als Quenya, Héichsprooch vun den Elben, Agank a seng mythologesch Welt Middle-earth fannen.
Chrëschtdag 1912 verbréngt den Tolkien bei senger Famill, wou en no enger englescher Chrëschtdagstraditioun als Regisseur an Haaptduersteller en Theaterstéck wat e selwer geschriwwen huet, opféiert - eng bemierkenswäert Tatsaach wann ee seng spéider Ofneigung géint den Drama bedenkt.
Den 3. Januar 1913, dem Dag vu senger Volljäregkeet, schreift hie fir d'éischt Kéier nees senger Jugendléift Edith, mä muss awer gewuer ginn, datt si sech an der Tëschenzäit mam Brudder vun enger Schoulfrëndin verloobt huet. Hien huet net wëlles, seng grouss Léift opzeginn, a geet perséinlech bei d'Edith, wou e si iwwerzeege kann, hir Entscheedung z'iwwerdenken. Ee Joer méi spéit, nodeem och d'Edith der kathoulescher Kierch bäigetrueden ass, gi si offiziell verloobt an zwee Joer duerno, den 22. Januar 1916, bestuet.
Säin akadeemesche Wee verleeft an der Tëschenzäit net ouni Problemer. Well hien d'eigentlech Matière zugonschte vu senge ville Sproochinteresse vernoléissegt, schléisst hien d'Tëscheprüfung no zwee Joer Studium mat engem »Second« of, wouriwwer hien enttäuscht ass (vergläichbar mat enger Lëtzebuergescher »Zwee«). Op Ureegung vu sengem College, deem säin Intressi fir germanesch Sproochen opgefall war, wiesselt hien op d'Institut fir englesch Sprooch a Literatur. Do liest hien am Kader vum usprochsvollen alenglesche Literaturkanon d'Wierk Crist vum angelsächseschen Dichter Cynewulf (fréit 8. Joerhonnert), eng Sammlung vu reliéiser Dichtung. Zwou Zeile vun deem Gedicht sollten hie staark beaflossen:
Mat »middangeard« oder »Mëtteläerd« ass hei d'Welt vun de Mënsche gemengt. Traditionell als »Liichtstral« iwwersat, gleeft den Tolkien datt den Numm »Earendel« op de Morgenstern, d'Venus, hiweist, dee mat sengem Opgoen d'Enn vun der Nuecht an den Ufank vum Dag ukënnegt. Hie selwer beschreift d'Wierkung vun dësen Zeilen op sech sou:
Dësen Zäitpunkt ka virsiichteg als Gebuertsstonn vu senger Mythologie ugesat ginn, schonn e Joer méi spéit schreift hien d'Gedicht The Voyage of Earendel the Evening Star, wat mat den uewen zitéierten Zeilen ufänkt, an de Keim vu senger Middle-earth-Mythologie bilt.
Seng weider Studienzäit verleeft ouni gréisser Evenementer - ofgesi vun de weideren Treffe mat senge Frënn vum T.C.B.S., déi hien a sengen dichteresche Beméiungen ënnerstëtzen. Eng Anekdot aus där Zäit werft e Liicht op déi och nach spéider fir den Tolkien charakteristesch Aarbechtsmanéier: Op d'Fro vu sengem Frënd G. B. Smith nom Hannergrond vu sengem Earendel-Gedicht äntwert den Tolkien: »I don't know. I'll try to find out.« Dës Siicht vum Schreiwen net als Neischafung mä als Entdeckungsrees bleift charakteristesch säi Liewe laang. Nom Ausbroch vum Éischte Weltkrich, an der zweeter Juniwoch 1915, schléisst hie säi Studium of – dës Kéier mat Auszeechnung (»First Class Honours«).
Den éischte Weltkrich
Hie gëtt als Offizéier fir d'Signalwiesen am 11. Batailloun vum Regiment vun de »Lancashire Fusiliers« geruff an ass am Summer 1916 un der Front bei der Schluecht vun der Somme dobäi, der bluddegster Schluecht am Éischte Weltkrich.
Déi onmëttelbar Erfarung mat de Grausamkeete vum Stellungskrich trëfft hien déif a léist den Abroch vum Béisen an eng friddlech Welt zu engem Grondthema vu sengem Liewen a senger Literatur ginn. De 27. Oktober 1916 weist hien awer Symptomer vu Fleckféiwer wat duerch Lais iwwerdro gëtt, a gëtt den 8. November zur Behandlung an England verschëfft.
Hie fänkt mat engem Projet un, wat an der Literaturgeschicht ouni grouss Virbilder dosteet, der Erschafung vun engem vollstännege Soenzyklus, dee mat näischt manner wéi der Schöpfung vun enger Welt ugeet. Mat der Néierschrëft vum The Book of Lost Tales, dat an dëser Form eréischt posthum duerch säi Jong Christopher verëffentlecht wäert ginn, existéiere fir d'éischt Kéier gréisser Deeler vu senger Mythologie déi e spéider am The Silmarillion ausschafft.
Hei benotzt hien och fir d'éischt Kéier konsequent d'Sproochen déi hien erfonnt huet, besonnesch Quenya, wat um Finnische baséiert a Sindarin, wat op d'Walisescht zeréckgeet. Déi zwou setzt hien elo als Sprooch vun den Elben a Middle-earth an.
Wärenddeems schwankt säi Gesondheetszoustand, an d'Gefor nees zeréck un d'Front geschéckt ze ginn, schwieft permanent iwwer him. Temporär op Yorkshire versat, gëtt hie geschwënn nees krank a gëtt an d'Sanatorium Harrogate verluecht. Nodeem en nees gesond ass, gëtt en op eng Signalschoul am Nordoste geschéckt, mä gëtt awer nees krank a kënnt dës Kéier an d'Offizéierspidol zu Kingston upon Hull.
Wärend dëser Zäit, de 16. November 1917, kënnt dat éischt gemeinsaamt Kand op d'Welt, deen zu Éiere vum Pater Francis op den Numm John Francis Reuel gedeeft gëtt. Am Oktober 1920 kënnt de Michael Hilary Reuel, am November 1924 de Christopher Reuel a schliisslech 1929 d'Duechter Priscilla Mary dobäi. D'Zäit no der Gebuert vu sengem éischte Jong ass duerch glécklech Momenter geprägt: Bei Landausflig duerch d'Bëscher an der Géigend séngt an danzt d'Edith fir hien - doraus entsteet schliisslech d'Geschicht vun der grousser Léift tëscht dem stierflechen Helden Beren an der wonnerschéiner, mä onstierflecher Elbin Lúthien, déi als ee Mëttelpunkt vum Silmarillion gëlle kann.
No weidere Versetzungen am Joer 1918, zum Beispill op Penkridge an der Grofschaft Staffordshire an nees zeréck op Hull, gëtt hien op en Neits krank, a gëtt nees an d'Offizéierspidol bruecht. Hie benotzt déi Zäit, fir sech nieft der Aarbecht u senger Mythologie e bësse Russesch bäizebréngen. No senger Entloossung am Oktober steet schliisslech fest, datt de Krich op en Enn geet. Op der Sich no Aarbecht adresséiert hie sech un e fréiere Professer vun Oxford, de William Craigie, deen him eng Plaz beim New English Dictionary verschaaft, soudatt den Tolkien am November 1918 mat Fra a Kand op Oxford plënnert.
Fréi Beruffsjoren
Och wa sech a senger Satir Farmer Giles of Ham e puer ironesch Uspillungen op seng Zäit beim New English Dictionary fannen, ass datt dach am grousse Ganzen eng glécklech Zäit. Fir d'éischt Kéier lieft hien dauerhaft mam Edith an engem eegenen Haus zesummen, a säi Beruff reegt hien intellektuell un. Spéider wäert hien iwwer déi zwee Joer wou hien un der Produktioun vum Wierderbuch bedeelegt ass, soen, en hätt zu kenger Zäit vu sengem Liewe méi geléiert. Seng Aarbecht fëllt awer net säi ganzen Dag, soudatt hien niewebäi nach Zäit fënnt, als Privatprofesser Studenten z'ënnerriichten. Dës Aarbecht ass lukrativ genuch, soudatt hien 1920 beim New English Dictionary ophale kann.
Mä och wa seng finanziell Situatioun akzeptabel ass, huet den Tolkien säi Wonsch, eng akadeemesch Carrière unzetrieden, net opginn. Do ergëtt sech iwwerraschend am Summer 1920 eng Méiglechkeet: Zu Leeds ass eng Plaz fir e »Reader« um Institut fir englesch Sprooch fräi ginn. Obschonn hien am Ufank skeptesch iwwer seng Chancen nodenkt, kritt hien d'Plaz. Dat bedeit awer och eng weider Trennung vum Edith, déi mat den elo zwéi Bouwen zu Oxford bleift, bis si 1921 noplënnere kënnen.
Vu sengem Virgesetzte gëtt hie fir d'éischt mat der Organisatioun vum Studieplang fir Al- a Mëttelenglesch beopdraagt. Donieft schafft hien zesumme mat sengem Kolleeg Eric V. Gordon un enger Neieditioun vum mëttelenglesche Gedicht Sir Gawain and the Green Knight, déi no hirer Verëffentlechung 1925 séier als erausragende Bäitrag fir d'mëttelenglesch Philologie gëllt.
Och privat komme sech déi zwéi Kolleege méi no a grënne mat Studenten de Viking-Club, an deem ausser enger gudder Portioun Béier alnordesch Drénklidder mat deelweis nawell raue Gesäng an alenglescher Sprooch am Mëttelpunkt stinn. Dëst dréit wuel zu enger gudder Partie zu der Beléiftheet vum Tolkien bei senge Studente bäi. No véier Joer zu Leeds avancéiert den Tolkien 1924 zum Professer.
An de Gedichter aus där Zäit fanne sech déi éischt Hiweiser op Kreaturen, déi spéider a senger Middle-earth-Mythologie hir Plaz fanne wäerten: D'Gedicht Glib zum Beispill beschreift e schläimegt Wiese mat Aen déi schwaach liichten, a wat an enger Hiel lieft, an erënnert domat un d'Figur vum Gollum. Seng »seriéis« Mythologie, haut am Book of Lost Tales ze fannen, ass bal fäerdeg. Zwou vun de Soen, d'Geschicht vum Turin Turambar an d'Erzielung vum Lúthien a Bere wielt hien aus, fir si an eng ausféierlech Gedichtsform z'iwwersetzen.
1925 gëtt op eemol d'Plaz vum Rawlinson a Bosworth Léierstull fir Angelsächsesch zu Oxford fräi. Den Tolkien mellt sech a kritt, wuel ënner anerem duerch d'Reputatioun vu senger Sir Gawain-Iwwersetzung, d'Plaz zougesot.
Déi nächst Jore verlafen no baussen hin ouni bedeitend Evenementer: 1926 grënnt den Tolkien am Kolleegekrees d'Kolbitar (Islännesch fir Kuelebäisser), eng informell Ronn, déi sech reegelméisseg gesäit, fir d'islännesch Sagas an der alnordescher Originalsprooch ze liesen. Zanter 1927 gehéiert zu dëser Grupp och de Clive Staples Lewis, zanter 1926 e Kolleeg vum Tolkien, dee geschwë säin enkste Frënd gëtt. De Lewis ënnerstëtzt hien och bei enger Léierplangreform, déi méi e staarkt Gewiicht op d'Verbanne vu Sprooch- a Literaturwëssenschaft leet, an déi, vum Tolkien initiéiert, 1931 vun der Fakultéit ugeholl gëtt.
Mä et sollt net säi beruffleche Succès sinn, deen den Tolkien berüümt gemaach huet. Seng zwee Haaptwierker, den Hobbit an de Lord of the Rings hunn hir Wuerzel am Familiekrees, an der Roll vum Papp, déi den Tolkien virbildlech géintiwwer vu senger Kanner ausfëllt.
The Hobbit an The Lord of the Rings
An de fréien 1920er an 1930er Jore fänkt den Tolkien un, senge Kanner reegelméisseg fantasievoll Geschichten z'erzielen, déi allerdéngs meeschtens baussent der Mythewelt spillen, un där hien zu dëser Zäit schonn eescht schafft. Aus där Zäit stamen ënner anerem d'Erzielung Roverandom, déi op d'Verschwanne vun engem Spillhond vu sengem zweete Jong Michael zeréckgeet. Wärend sech an där Erzielung nëmmen een oder zwee kryptesch, deemools nëmme fir hie verständlech Bezuchnamen op d'gréisser Mythologie fannen, verweist d'Geschicht The Hobbit: or There and Back Again déi hien 1930 ufänkt schonn op méi Evenementer aus senger eeschter Mythologie, an den Allusiounen op d'Elbestad Gondolin an d'Figur vum Nekromant, déi zu där Zäit schonn en Deel vu senger am éischten Zäitalter vu Middle-earth ugesidelt Soewelt ass. Duerch Vermëttlung vun enger fréierer Studentin gëtt de Verlag Allen&Unwin op seng Erzielung opmierksam, an no enger begeeschterter Rezensioun duerch de Jong vum Editeur, de Rayner Unwin, gëtt si am Joer 1937 verëffentlecht. Op den dréngende Wonsch vu sengem Verlag fänkt den Tolkien mat der Aarbecht vun enger Suite un, déi am Ufank, genee wéi den Hobbit, als Kannerbuch ugeluecht ass.
Um Enn vun den drësseger Joren, an no enger Inspiratioun duerch de Clive Staples Lewis, dee mat him elo am literaresche Krees vun den »Inklings« verbonnen ass, enger Grupp, zu där nieft Lewis an Tolkien och den Charles Williams, den Owen Barfield, den Hugo Dyson an den Adam Fox gehéieren, hält hien de Virtrag On Fairy-Stories, dee vill Beuechtung kritt, an an deem hien d'Grondsätz vum spéidere Fantasy-Genre beschreift, a sech energesch géint Virwërf vun Eskapismus (Realitéitsflucht) verdeedegt.
Wärend dem Zweete Weltkrich zitt sech d'Aarbecht u sengem Nofollgerprojet fir den Hobbit hin, deen elo den Numm The Lord of the Rings huet, mä e gëtt awer ëmmer nees duerch aner Aufgaben ënnerbrach.
Robert Burton (Schrëftsteller)
De Robert Burton, gebuer den 8. Februar 1577 zu Lindley an der Grofschaft Leicestershire, a gestuerwen de 25. Januar 1640 zu Oxford) war en englesche Schrëftsteller an en anglikanesche Geeschtlechen a Geléieerten.
J. R. R. Tolkien
The Hobbit an The Lord of the Rings
1945 wiesselt hien, ëmmer nach zu Oxford, op d'Professur fir Anglistik. Eréischt am Joer 1954 gëtt de Lord of the Rings endlech verëffentlecht. D'Verzögerung hat engersäits mam Tolkien sengem Perfektionismus, an anerersäits och mat sengem Wonsch vun engem Wiessel vum Verlag ze dinn, den duerch d'vermeitlech Ofso vu sengem eeschte Mythewierk The Silmarillion motivéiert war. Wéi säin alen Editeur Allen&Unwin en Ultimatum fir d'Verëffentlechung vu senger Gesamtmythologie (The Lord of the Rings an The Silmarillion) ouni Méiglechkeet zur Usiicht vum Manuskript ofleent, wennt sech den Tolkien un d'Verlagshaus Collins.
Obschonn déi am Ufank nach enthusiastesch sinn, bestinn si op grouss Kierzungen, zu deenen den Tolkien net bereet ass, a sou geet hien nees zeréck zu sengem ale Verlag. De Rayner Unwin, den als Kand den Hobbit gelies hat, ass mëttlerweil Junior-Editeur, an hëlt d'Buch ouni weider Korrekturen un.
Nodeem d'Präisser fir Pabéier nom Krich an England extreem an d'Luucht gaange waren, gëtt d'Wierk an dräi Bänn erausbruecht (The Fellowship of the Ring, The Two Towers, The Return of the King), soudatt all Eenzelband zu raisonnable Präisser konnt ugebuede ginn. Doduerch gëtt och haut nach fälschlerweis vun enger Trilogie geschwat, eng Bezeechnung déi den Tolkien säi Liewe laang ofgeleent huet, well hien d'Wierk a sechs Bicher ënnerdeelt hat.
Um Ufank vun den 1960er kënnt an den USA eng net autoriséiert Kopie vum The Lord of the Rings eraus, a léist eng Kultbeweegung ënner de Studenten aus, déi den Tolkien séier zu enger Berüümtheet mécht.
Lescht Joren
Säi weidert Liewe verbréngt hie mam Ausaarbechte vum Silmarillion, wat hien awer bis zu sengem Liewensenn net méi fäerdeg kritt, a wat säi Jong Christopher Tolkien no sengem Doud erausbrénge wäert.
Scho virum Doud vu sengem Papp hat de Christopher Tolkien d'Schrëftstécker vu sengem Papp beaarbecht an huet zanter 1977 ënner anerem de Silmarillion a vun 1983 bis 1996 och eng History of Middle-Earth erausbruecht.
1. Januar
Den '''1. Januar''' ass den 1. Dag vum Joer am Julianeschen an am Gregorianesche Kalenner.
Ri de Vaux
De Ri de Vaux och alt nach Ry de Vaux geschriwwen ass eng Baach um Territoire vun der Gemeng Olne. Et ass eng riets Niewebaach vun der Vesdre.
De Ri de Vaux huet seng Quellen um Fouss vun enger Lee am Gaart vun der Villa des Hirondelles am ieweschten Deel vu Vaux-sous-Olne. D'Baach ass eigentlech eng Resurgenz vum Ri d'Aronde och Ri des Hirondelles genannt, deen aus zwéi Grief entsteet.
Deen ee vun de Grief huet säi Bett laanscht den ale Wee vun Olne op Soumagne iwwer d'Haute Rafhay gegruewen, an deen aneren huet fréier d'Weiere vum Schlass vun Olne gefiddert. Kuerz nodeem déi zwéi Grief zesummegelaf sinn, verschwanne s'an engem Chantoir, Betoir de la Falise genannt, um Fouss vun der Uertschaft Olne.
Op der Héicht vum Lieu-dit Tonvoie leeft vu lénks de Ruisseau de la Hazienne dran, an zesumme lafe se dann ongeféier ee Kilometer méi wäit an d'Vesdre.
Intersection à sens giratoire obligatoire
Eng Intersection a sens giratoire obligatoire ass eng speziell Zort Kräizung déi aus enger Strooss ëm eng Zentralinsel besteet, an op déi e puer Stroossen zoulafen. Charakteristesch dofir ass datt et eng Sens-unique-Strooss ass.
D'Schëld, dat sou eng Intersectioun uweist, huet am lëtzebuergesche Code de la Route d'Nummer D 3.
Hotel Grand-Chef
Den Hotel Grand-Chef, och Hôtel du Grand-Chef, ass e fréieren Hotel an der Biederstrooss (Um Bad, Avenue des Bains) zu Munneref, dee vun 1852 bis Enn 2012 bestanen huet. Ufanks 2013, no der Wanterpaus, huet den Hotel seng Dieren net méi opgemaach.
De Bau vum Hotel
D'Baupläng huet de Trotyanne vum jonken Architekt Charles J. Arendt (1825-1910) realiséiere gelooss, deemools Distriktsarchitekt zu Gréiwemaacher, mat dem ausdréckleche Wonsch, sech un den neogotesche Stil vun de loutrengesche Schlässer ze halen. D'Hasteng goufen dowéinst vun Neufchef importéiert. D'Zille goufen an de Munnerëffer Wise geformt a gebrannt, um Lieu-dit "Gebrannte Wues" tëscht Munneref an Elleng.
D'Baukäschten hunn eng fir deemools astronomesch Zomm vun 300.000 Frang erreecht. Dës Investitioun hat fir Munneref deemools en enormen Impakt, soudatt de Baron Charles-Joseph de Gargan den 20. November 1915 an engem Bréif schreift: « Monsieur Trotyanne mérite bien que son souvenir soit honoré à Mondorf qu'il a soutenu avec tant de dévouement. »
D'Bauaarbechte goufe vum Ingenieur Hartmann geleet. Duerchgefouert goufen d'Aarbechte vum Entreprener Etienne Schleck-Wigreux, deen deemools just mat den Aarbechten um Buedhaus fäerdeg gouf. Dem Etienne Schleck seng Famill huet dunn den Hotel vun 1855 bis 1898 gefouert. Den Hippolyte Trotyanne war Bauhär a Besëtzer, huet säin Hotel awer ni selwer gefouert. Fir d'Erëffnung vun der éischter Saison huet hie säin Numm, seng Initialen an d'Joreszuel 1852 iwwer der Haaptdier ameessele gelooss (H. Trotyanne / HT / 1852).
Ufank der 1960er Jore gouf en neie Fligel op der Récksäit vum Hotel ugebaut.
De Park vum Hotel
No 1886 gouf ronderëm den Hotel e Park no de Pläng vum franséische Landschaftsarchitekt Édouard André, deen och d'Pläng fir de Park vum Thermalbad ugeluecht hat, amenagéiert. Dräi vun deenen ale Beem am Park gehéieren haut zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg.
Den Numm Grand-Chef
Wéi den Hotel en Numm sollt kréie gouf virgeschloen, en zu Éiere vun der hollännescher Kinnigin "Hôtel de la Reine" ze nennen, wat den Trotyanne op kee Fall wollt, well d'Kinnigin guer net beléift war. Zur selwechter Zäit, wou den Hotel gebaut gouf, ass och de Park vum Thermalbad ugeluecht ginn. Bei deenen Aarbechte gouf am Oktober 1851 op zirka 200 m Distanz vum Hotel e Graf fonnt, an deem e gallo-réimesche Feldhär begruewe war. Et war e groussgewuessene Mann an den Architekt Arendt huet den 21. Oktober 1851 follgende Bericht un d'Société pour la conservation des monuments historiques dans le pays de Luxembourg geschéckt:
« ''Occupé depuis quelques temps à diriger les travaux préparatifs à la construction d'un hôtel qu'un M. Trotyanne fait élever sur mes plans en ce lieu, je viens d'assister ces jours à la découverte d'une tombe (présumée gauloise) au Aalebierg (Altenberg), sis derrière l'établissement des bains (à 200 m de celui-ci). Le plateau de cette colline est formé d'une couche de terre argileuse qui recouvre une roche minée de calcaire bleu. En y extrayant des pierres pour les fondations, les ouvriers ont trouvé d'abord le fer d'un poignard qui s'est cassé, puis des ossements en majeure partie pétrifiés, et ensuite tous les accessoires d'un guerrier. Le squelette étant couché, les pieds vers l'orient, et n'avait pas moins de six pieds de longueur. A côté de la tête gisait un fragment de calotte en fer, à rebord garni de clous. J'avais de prime abord pris cet objet pour le couronnement d'un casque, mais je suis d'avis aujourd'hui qu'il fit partie du bouclier, au centre duquel il recouvrit et garantit la main de celui qui le tint'' ». « ''Sur la poitrine se trouvaient disposés en forme de croix le glaive et le poignard ou couteau de chasse. Sur les côtés reposait la complète garniture de ceinture et enfin, au bas, près des pieds, se trouvaient placés la lance, deux fragments de javelots et une hache. Les armes sont en fer et fortement altérées par l'oxydation, les poignées (faites sans doute en bois et cuir) y manquent partout. Nulle trace de pièces monnayées ni aucune isncription ne s'est pu rencontrer.'' » « ''On a déterré en sus un briquet, un couteau, le fragment d'une bouteille en verre jaune très mince, et, à quelques pas plus loin, cinq urnes en poterie noire. Ce qui est surtout remarquable dans cette trouvaille, c'est la conservation vraiment étonnante de la garniture de la ceinture. Elle est en argent et ciselée avec goût. La richesse de cette garniture indique assez que celui qui la porta ne fut pas un soldat ordinaire: la position du mort et la présence de la hache parmi les armes me font supposer que le tombeau que nous venons de dépouiller fut celui d'un chef de l'époque gallo-franque.'' »
Den Trotyanne huet déi wäertvoll Stécker am Hôtel de l'Europe ënnerbruecht, op Dränge vum Architekt Arendt huet hien dunn alles dem Staatsmusée geschenkt. Den Hotel gouf zu gudder Lescht Grand-chef genannt.
De Grand-Chef am Renert
"Zum Groussen Helden" heescht den Hotel am Renert vum Michel Rodange, wéi am follgenden Auszug dokumentéiert gëtt:
Den Hotel am Joer 2012
Den Hotel hat 40 Zëmmeren a war domat, zesumme mam Parkhotel, eent vun de groussen Haiser zu Munneref. De Restaurant vum Hotel war nom Grënner benannt (Restaurant Trotyanne), hien hat an den 1950er a 1960er ee Michelin-Stär. Den Hotel war zanter 1978 Member vun der Hotelskette Relais du silence.
Eminent Gäscht
Ënner de ville Besicher a Kuriste ware reegelméisseg bekannt Perséinlechkeeten. Vill vun hinnen hunn am Hotel du Grand-Chef gewunnt oder waren do am Kascht. (Thill 1994).
Weider Perséinlechkeeten, déi am Grand-Chef zu Gaascht waren: D'hollännesch Kinniginnen, d'belsch Kinneke Leopold II. a Leopold III., de Fluchkapitän Peter Townsend, d'Geievirtuosen Yehudi Menuhin a Jacques Thibaut, de Willy Brandt als däitschen Ausseminister.
Julián Marías Aguilera
De Julián Marías Aguilera, gebuer de 17. Juni 1914 zu Vallidolid, a gestuerwen de 15. Dezember 2005 zu Madrid, war e spuenesche Philosoph.
Fernand Augereau
De Fernand Augereau gebuer den 23. September 1883 zu Naintré a gestuerwen de 27. Juli 1958 war e franséische Vëlossportler an Tour de France fuerer. Den Augereau war Profi vun 1902 bis 1911.
Léon Buck
De Léon Buck, gebuer de 16. Oktober 1915 zu Märel a gestuerwen den 20. Mee 1972 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Fechter, Olympionik an Drécker (Imprimerie de la Cour Victor Buck).
Hien huet zweemol un den Olympesche Spiller deelgeholl an zwar 1948 zu London an 1952 zu Helsinki, a sech zweemol als Véierte klasséiert.
Eréischt mat 32 Joer huet seng Fechtercarrière ugefaangen. Virdru war hien een erfollegräiche Schwëmmer. Hie war siwemol Lëtzebuerger Landesmeeschter an der Brasse an um Réck. Mat der Mannschaft vum Swimming Club Luxembourg war hie fënnefmol Lëtzebuerger Champion am Waasserball.
Bei den Olympesche Spiller vu London huet hien am Florett gefecht a gouf an der Qualifikatioun eliminéiert. Seng Spezialitéit war den Degen, an deem hien 1952 zu Helsinki, wou hien an d'Finalronn koum, de Véierte gouf. Déi selwecht Plaz huet hie mat der Lëtzebuerger Degemannschaft erreecht.
1955 hat hien e Schiaccident an duerch seng Blessuren um Knéi, huet hie mat dem Fechte mussen ophalen.
Arthur Rimbaud
Mat 17 Joer huet den Arthur Rimbaud Charleville verlooss an hien ass op Paräis bei de Paul Verlaine geplënnert, dem hie seng éischt Verse geschéckt hat. Tëscht deenen zwéin Dichter huet sech eng Frëndschaft entwéckelt, déi 3 Joer méi spéit an engem Sträit hiert Enn fonnt huet. An dem Sträit gouf den Arthur Rimbaud vum Paul Verlaine ugeschoss an un der Hand blesséiert.
Dorophinn huet den zwanzegjärege Rimbaud opgehale mam Schreiwen an hien ass als Legionär a Waffenhändler an Afrika gaangen. Dëst ouni datt hie wousst datt de Verlaine hien an der Tëschenzäit duerch Publikatiounen a Frankräich bekannt gemaach hat.
1891 gouf dem Rimbaud a Frankräich wéinst engem Tumor am rietse Knéi e Been amputéiert, un de Follgen dovun ass hien op der Réckrees an Afrika am Alter vu 37 Joer gestuerwen.
De Rimbaud war am Cercle des poètes Zutiques mat dobäi.
Herbert Clark Hoover
Den Herbert Clark Hoover, gebuer den 10. August 1874 zu West Branch am Iowa, a gestuerwen den 20. Oktober 1964 zu New York City, war den 31. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. Hie war Member an der Republikanescher Partei.
Routverrécklung
Als Routverrécklung vun elektromagnéitesche Welle gëtt d'Verlängerung vun der gemoossener Wellelängt géintiwwer der ufanks emittéierter Stralung bezeechent. Den Effekt ass aus der Astronomie bekannt, wou d'Liicht vu wäite Galaxien zum Rout verréckelt erschéngt. Dëst léisst sech duerch eng Analys vun de Spektrallinne moossen.
Dräi Ursaache vun der Routverrécklung mussen ënnerscheet ginn:
Relativbeweegung
Wann een Observateur eng Liichtquell, déi sech ewechbeweegt, observéiert, gesäit hien d'Wellenzich vum Liicht mat méi enger klenger Frequenz, also eppes zum rouden Enn vum Spektrum verréckelt. Dësen Effekt vun der Relativbeweegung vum Sender an Empfänger heescht Dopplereffekt. D'Ännerung vun der Frequenz ass proportionell zu der Vitess.
Miessmethoden
An der Chimie kënne Rotverrécklunge mat dem Mößbauer-Effekt besonnesch genee gemooss ginn, well d'Auspräegung vum Elektronemantel vun engem Moleküll op den Energieniveau vu sengen Atomkären zeréckwierkt.
Arel
Arel (Arlon op Franséisch; Årlon op Wallounesch) ass eng Stad am Süd-Oste vun der Belsch. Si ass de Chef-lieu vun der Provënz Lëtzebuerg, huet 25.818 Awunner (2004) a läit, op 404 m, un den Uwänner vun der Semois, déi hei entspréngt.
Duerch Arel leeft d'Nationalstrooss N4 déi bis op Baaschtnech zu der Voie de la Liberté gehéiert.
Geschicht
Arel ass mat Tongeren an Tournai eng vun deenen eelste Stied an der Belsch. Si gouf ëm 52 v. Chr. als Orolarum oder Orolauno vicus gegrënnt, an huet sech schëtzeg entwéckelt, well se gënschteg op der Kräizung vun zwou Réimerstroosse louch, där vu Reims op Tréier an där vun Tongeren op Metz. Am Musée du Luxembourg zeien déi sëllegen archeologesch Fondsaachen aus der Réimerzäit nach haut dovun.