cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil 2015
Logo
De Logo, dee fir d'lëtzebuergesch Presidentschaft vum EU-Conseil gebraucht gëtt, gouf ursprénglech fir d'Fërderung vum Standuert Lëtzebuerg entwéckelt an un d'Presidentschaft vum Conseil adaptéiert. D'Zil vun den Adaptatioune war et, „d'Land Lëtzebuerg an den Zentrum vun dëser EU-Presidence ze stellen“. De Logo gëtt op franséisch, däitsch an englesch benotzt. Am Logo ginn nëmme Buschtawe gebraucht, keng Zuelen (och keng Joreszuel) an als eenzegt graphescht Element e liicht queeschgestallte Quadrat.
Deen Deel vum Numm, deen op d'Staatsform hiweist (Groussherzogtum), ass a grousse, schwaarze Buschtawe geschriwwen (Majuskelen). Dat soll „eng Form vun der Eegebehaaptung“ sinn. Deen Deel vum Numm, deen op déi territorial Dimensioun hiweist (Lëtzebuerg), ass mat klenge Buschtawen an de Faarwe vum lëtzebuergesche Fändel geschriwwen.
Virun de wäisse Buschtawen lu op roudem Fong ass e bloe Punkt. Domat wëll ee sech gläichzäiteg op de Lännerkierzel bei Internetadressen an op d'Portal www.luxembourg.lu bezéien. De Schrëftzuch Presidentschaft vum Conseil vun der Europäescher Unioun ass lénks nieft dem Logo an enger neutraler groer Faarf geschriwwen.
Canton du Plateau de Millevaches
De Canton du Plateau de Millevaches ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Ussel, am Departement Corrèze an der Regioun Nei-Aquitaine.
Hellege Mathias
Hellege Matthias ass den Numm vun zwéin Hellegen:
Tiffany Tshilumba
D'Tiffany Tshilumba, gebuer den 28. Oktober 1996 ass eng lëtzebuergesch Sprinterin. Si huet Lëtzebuerg bei der Liichtathletik-Haleweltmeeschterschaft 2014 vertrueden, wou se d'60 Meter gelaf ass an an der Virronn an der Zäit vu 7.47 ausgescheet gouf.
Am Januar 2014 hat se beim Indoor Regio Meeting an der Coque der Véronique Linster hiren 19. Joer ale Rekord op 60 Meter an der Zäit vu 7.56 ëm 10 Honnertstel verbessert.
Charles de Batz-Castelmore
De Charles de Batz de Castelmore, comte d'Artagnan, gebuer tëscht 1611 a 1615 bei Lupiac am Departement Gers, a gestuerwen de 25. Juni 1673 bei der Belagerung vu Maastricht, huet ënner dem Louis XIV. eng brillant Carrière bei de franséische Mousquetairë vun der Garde gemaach. Hie war d'Inspiratioun fir dem Alexandre Dumas säin historesche Roman Les Trois Mousquetaires.
HD 45350
Den HD 45350 ass e Stär dee ronn 160 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech, am Stärebild Auriga läit. En huet eng visuell Magnitude vu 7,9 mag.
No engem Opruff vun der Internationaler Astronomescher Unioun am Kader vun hirem Projet NameExoWorlds fir Exoplanéiten an hir Stären ze „deefen”, krut en am Dezember 2019 offiziell den Numm Lucilinburhuc,.
D'Klass 3B vum Joergang 2019-2020 vum Iechternacher Lycée hat dee Concours gewonnen. D'Schüler déi matgehollef hunn den Numm erauszesiche waren de Lucien Nicolas Berger, d'Léna Boucq Kieffel, de Ben De Boer, de Cédric Delhez, den Nicolas Delhez, de Sergio Manuel Dias Costa, de Pierre Fusshoeller, d'Jil Menei, de Philippe Schaack an d'Claire Zeien.
Date vum Begleeder
De Stär gëtt vum Exoplanéit HD 45350 b (Peitruss) an enger Ëmlafzäit vu ronn 960 Deeg ëmkreest.
Lattre-Saint-Quentin
Lattre-Saint-Quentin ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Codex Sinaiticus
De Codex Sinaiticus ass déi eelst Bibel vun der Welt, an där dat Neit Testament vollstänneg dran ass. E gouf an der Mëtt vum 4. Joerhonnert no Christus verfaasst. Dat ganzt Manuskript ass op der Hand an algriichescher Sprooch geschriwwen. Dat Neit Testament gouf am sougenannte koine (gr.: zesummen), geschriwwen, dem wichtegste griicheschen Dialekt, dee virun allem zu Athen geschwat gouf, an dat Aalt Testament am septuaginta, engem Dialekt vu Chrëschten, déi griichesch geschwat hunn, verfaasst.
D'Fragmenter vum Codex Sinaiticus leien am Katharine-Klouschter am Sinai (dohier kënnt och den Numm vun där Bibel), zu London, zu Sankt Petersburg an zu Leipzig.
Geschicht
De Codex Sinaiticus gouf vu méi wéi engem Skriptor geschriwwen. Et sollen der dräi gewiescht sinn, anscheinend souguer véier. Doduerch datt all Skriptor en eegene Stil hat, konnt een erausfannen, dat dobäi e puer Leit um Wierk waren. Wat d'Phonetik vum Text ubelaangt, sinn och däitlech Ënnerscheeder a verschiddenen Deeler vum Manuskript erkennbar.
En ass nom Bierg Sinai benannt, wou d'Katharine-Klouschter läit, d'Abtei, an där d'Manuskript fir laang Zäit louch. Am 18. Joerhonnert huet de Konstantin Tischendorf Blieder a Fragmenter dovu geholl a verëffentlecht. Den Haaptdeel vum Manuskript, deen aus 347 Blieder bestoung, huet déi russech Regierung kaaft, 1933 huet sech déi Brittesch Nationalbibliothéik se ugeschaaft. Weider 43 Blieder ginn an der Universitéitsbiblithéik zu Leipzig versuergt, 6 Fragmenter leien zu Sankt Petersburg an de Rescht am Katharine-Klouschter.
Den 9. Mäerz 2005 hu sech déi 4 Institutiounen zesummegesat an e Kontrakt ënnerschriwwen, an deem se ausgemaach hunn, d'Bibel ze konservéieren an och de gesammten Text, deen nach existéiert, ze fotograféieren an ze verëffentlechen. Do derbäi sollt och d'Transskriptioun vum komplette Manuskript gemaach ginn.
Projet "Codex Sinaiticus"
Eent vun den Ziler vun de véier Institutiounen, déi Fragmenter vum Codex Sinaiticus haten, war e Faksimile dovun z'erstellen an dat ganzt Manuskript am Internet ze verëffentlechen. Fir eng virtuell Versioun vum Dokument ze schafen, goufen d'Säite fotograféiert. Wéinst der Empfindlechkeet vun den iwwer dausend Joer ale Pergamentsäite gouf eng speziell Method ugewant, sou datt d'Säiten net konnte beschiedegt ginn. Dat war zimmlech schwéier, well den Text nach ze liese sollt sinn a gläichzäiteg sollt dat natierlecht Ausgesinn vum Manuskript erhale ginn. Do derbäi hunn d'Manuskripter net däerfen hin an hier geschéckt ginn, se hunn also missen op véier verschiddene Plaze fotograféiert ginn. Vun all Säit gouf sou en héichqualitatiivt Digitalbild geholl, sou dat et fir jiddweree méiglech ass, sech d'Säite mat allen Detailer unzekucken.
Lagonegro
Lagonegro ass eng süditalienesch Gemeng an der Provënz Potenza, Regioun Basilikata. Si ass direkt un d'Autobunn A3 ugebonnen.
Der Seechen no läit hei d'Mona Lisa begruewen.
Grenzenlos
Um Spaweck
SBLC-Verlag
Michèle Wolf
D'Michèle Wolf (Starzynski-Wolf), gebuer den 22. Januar 1961 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng Schwäizer Fechterin.
Si huet d'Schwäiz op den Olympesche Summerspiller 1996 zu Atlanta an den USA (Deegefechten-Disziplin) vertrueden a si koum op déi 43. (individuell Participatioun) an déi 9. (mat der Ekipp) Finallplazen.
Berliner Blockad
D'Berliner Blockad war eng sowjetesch Aktioun, bei där déi vu Frankräich, Groussbritannien an den USA besat Sekteure vu Berlin och West-Berlin genannt, dat eng Enklav an der sowjetescher Besatzungszon war, vum Rescht vum westlechen Europa sollt ofgeschnidde ginn, mam Zil datt et sollt doduerch a sowjetesch Hänn falen.
D'Blockad déi 318 Deeg, vum 24. Juni 1948 bis den 12. Mee 1949 gedauert huet, hat als Folleg datt et keng Verbindung méi iwwer d'Strooss, d'Eisebunn an iwwer d'Waasser gouf, a sou keng Liewensmëtteliwwerunge méi konnten op Westberlin gemaach ginn.
Virgeschicht
Den Zweete Weltkrich war knapps eriwwer wéi sech schonn en neie Konflikt ofgezeechent huet. D'Alliéiert ware sech op der Konferenz vu Yalta eens ginn, datt Däitschland sollt a véier Sekteuren opgedeelt ginn, woubäi d'Sowjetunioun de gréisste sollt kréien. De Rescht gouf ënner Frankräich, Groussbritannien an den USA opgedeelt. Fir Berlin, obschonn et an der sowjetescher Zon louch, war och sou eng Opdeelung virgesinn. Trotz dem positive Bild dat d'Medien iwwer déi international Zesummenaarbecht verbreet hunn, gouf et ëmmer Spannungen an d'Lag souwéi d'Deelung vun der däitscher Haaptstad sollt sech geschwënn als éischt Episod vum Kale Krich erausstellen. Déi Däitsch haten net vill fir d'sowjetesch Presenz iwwreg, a besonnesch bei de Walen zu Berlin am Joer 1946 huet sech erausgestallt datt dat däitscht Vollek sech haaptsächlech fir net kommunistesch Kandidaten entscheet huet, wat de Stalin als Plang vum Western ogefaasst huet, fir e kommunistescht Däitschland ze verhënneren. Déi Iddi gouf ëmsou méi geniert, wéi Groussbritannien an d'USA decidéiert haten, datt Däitschland eng néi Wärung bräicht fir an der Weltwirtschaft an der Nokrichszäit op stabille Féiss ze stoen.
D'Blockad
D'sowjetesch Reaktioun huet net laang op sech waarde gelooss. Vum 28. Mäerz 1948 un gouf all de Verkéier deen duerch d'sowjetesch Zon gefouert huet iwwerméisseg streng kontrolléiert. D'Kontroll op der Eisebunn war sou staark datt déi dräi Besatzunge vu Westberlin forcéiert ware villes mam Fliger op Berlin ze bréngen. Déi Transporter goufe spéider als Little Lift bezeechent. Wéi dunn den 18. Juni 1948 d'D-Mark agefouert gouf huet d'Sowjetunioun dat als en Akt vun engem Wirtschaftskrich ugesinn.
A Wierklechkeet hat d'sowjetesch Blockad scho virdru mat verschäerfte Kontrollen an Ostdäitschland ugefaangen, awer de 25. Juni huet d'Sowjetunioun all Liewensmëttelliwwerunge fir déi net sowjetesch Bezierker ofgeschnidden. D'Elekrizitéit gouf ofgeschalt an all d'Stroosse goufe gespaart an d'Eisebunnsstrecken hunn och net méi funktionéiert. Am Ufank hat Westberlin nach genuch Reserve fir seng Bevëlkerung fir 36 Deeg.
U sech war et iergendwéi eng Pattsituatioun, an där d'Sowjetunioun gemengt huet, se kéint de Westen zwénge fir Berlin definitiv ze raumen, an de Weste iwwerzeegt war, datt de Stalin kee Krich wéilt reskéieren. D'USA a Groussbritannien, déi Westberlin net opgi wollten a sech och sécher waren, datt d'Sowjetunioun net sou wäit géing an hir Fligere géif ofschéissen, hunn dunn eng Loftbréck gestart déi als Berliner Loftbréck an d'Geschicht agaangen ass. Mat Hëllef vun der RAF huet US-Air Force déi Entreprise gestart bei där all Dag an all dräi Minutten e Fliger zu Berlin gelant ass, an deeglech 5.000 Tonne Liewensmëttel ageflu goufen.
D'Sowjetunioun huet alles drugesat fir d'Blockad oprecht z'erhalen, awer well se op der anerer Säit net bereet war fir e Krich ze féieren huet hire Bluff net funktionéiert. Déi strikt Blockad huet trotzdeem 318 Deeg gedauert ier d'UdSSR opginn huet. An der Tëschenzäit waren 2,3 Milliounen Tonne Ravitaillement op Berlin geflu ginn.
Trivia
De grousse Benefice dee Berlin spéider vun der Saach sollt hunn, war de Fluchhafe Berlin-Tegel dee vun der franséischer Besaztungstrupp a knapps dräi Méint mat enger Landepist vun 2.500 Meter gebaut gouf, wat an de 1960er Joren déi eenzeg Méiglechket war, fir en Uschloss un den internationale Loftverkéier mat Düsefligeren ze kréien, well d'Pisten um Tempelhof ze kuerz waren.
Poudingue de la Chawresse
De Poudingue de la Chawresse ass eng Usammlung vun décke Fielsbléck am Bësch mat dem Numm Bois des Manants tëscht Tilff a Beaufays, déi iwwer d'Waasserfäll vun der Chawresse hänken. Déi Bléck aus Puddingsteen leien iwwereneen, an hunn eng Héicht vu fënnef bis zéng Meter, a presentéieren Dallen, Kanten, Splécken, an e klengen Daach.
Et ass an där Géigend eng bekannt Plaz fir Kloterer, Speleologen, Randonneuren a Vetetisten.
Tëscht de Fielse gëtt et 28 Passage vum Schwieregkeetsgrad 3 bis 5b.
Geographesch Koordinaten (Prezisioun 50 m):
Paranal-Observatoire
De Paranal-Observatoire ass en astronomeschen Observatoire an der Atacamawüst am Norde vum Chile, um Bierg Cerro Paranal, ongeféier 120 km südlech vun der Stad Antofagasta an 12 km vun der Pazifikküst ewech. Den Observatoire gëtt vum Europäesche Südobservatoire (ESO) bedriwwen an ass d'Standplaz vum Very Large Telescope (VLT) a vum Very Large Telescope Interferometer (VLTI). Zousätzlech ginn d'Surveyteleskope VISTA a VST gebaut. D'Atmosphär iwwer der Spëtzt vum Bierg zeechent sech duerch eng dréchen an aussergewéinlech roueg Loftstréimung aus, wat de Bierg zu enger attraktiver Plaz fir den Observatoire mécht. D'Spëtzt gouf an de fréien 1990er Jore vu senger ursprénglecher Héicht vun 2.660 op 2.635 Meter erofgesprengt, fir e Plateau fir de VLT ze schafen.
Logistik an Infrastruktur
De Paranal läit wäit vun den Haaptverkéiersstroossen ewech. Den Observatoire ass vun Antofagasta aus nëmmen mat enger Faart vun e puer Stonnen z'erreechen. Et gëtt keng Versuergungsleitungen op Paranal, all Verbrauchsgidder musse lokal gemaach oder stockéiert ginn. Nieft Betrib an Ënnerhalt vun den Teleskope bedeit dat de Ravitaillement vu ronn 130 Leit, déi stänneg um Bierg sinn.
Versuergung
Am Ëmfeld vun Antofagasta sinn en ettlech Kofferminnen, déi ënner änleche Bedingunge schaffen. Dofir huet d'Infrastruktur net misse komplett nei opgebaut ginn, mä et konnte spezialiséiert Versuergungsentreprisen domat beschäftegt ginn. Waasser gëtt zwee- bis dräimol am Dag, sou wéi et gebraucht gëtt, mat Tankcamione geliwwert. Och de Brennes fir d'Tankstatioun vun den eegenen Autoen a fir d'Gasturbinn fir de Stroum ze maache gëtt op d'Plaz bruecht. Ausserdeem gëtt et nach dräi Dieselgeneratoren, déi allerdéngs nëmme bei Stroumausfäll gebraucht ginn. D'Gefierer gi lokal an der Rei gehalen. D'wëssenschaftlech Instrumenter mussen extra gekillt ginn, woufir flëssege Stéckstoff gebraucht gëtt. Eng ESO-eege Verflëssegungsanlag gouf 2006 dofir vum La Silla op Paranal transportéiert, nodeem de flëssege Stéckstoff déi Jore virdru vun Antofagasta aus geliwwert gouf. Telekommunikatioun, d. h. Telefonie, Videoverbindungen an Dateverkéier ginn iwwer eng Mikrowellen-Richtfunkstreck op Santiago ofgewéckelt.
Gebai
Ausser den Teleskopen an de VLTI-Laboratoiren um Plateau vum Bierg gëtt et nach e Kontrollgebai. All d'Teleskopen an de VLTI gi vun do aus engem eenzege Kontrollraum gesteiert, soudatt nuets kee sech am Teleskopberäich ophält.
Berles-Monchel
Berles-Monchel ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Schëttermarjal
D'Schëttermarjal (fréier Schreifweisen: Schöttermarjal, oder Schetter Mariale ) ass den Numm vum Bëschhank südlech vu Weimeschkierch, dee sech vum Dall, méi prezis ëstlech vun der Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen bis op de Plateau vum Kierchbierg zitt. Den Hank ass eng ronn 100 Meter breet an ongeféier 300 Meter laang. Op den ieweschten Deel vum Site kënnt een am beschte vum Parking um Enn vun der Rue Jean-Pierre-Sauvage um Kierchbierg aus.
D'Flora vun der Schëttermarjal ass 1997 vum Jean-Jacques Kariger an engem Artikel am Bulletin vun der SNL behandelt ginn.
Owain Glyndŵr
Den Owain Glyndŵr [], och Owain ap Gruffydd [], engl. Owen Glendower [], gebuer ëm 1359 a gestuerwen ëm 1416, war e walisesche Nationalheld. Hie war de leschte walisesche Prince of Wales an en Nokomme vun de Fürste vu Powys.
Paranal-Observatoire
Gebai
Dräi weider fest Gebaier am Basislager sinn e Lager, eng Sporthal, an en Atelier fir d'Teleskopen an d'Instrumenter souwéi fir d'reegelméisseg Beschichtung vun den Teleskop-Haaptspigele mat Aluminium (Mirror Maintenance Building, MMB), a fir zousätzlech Ingenieur- an Technikerbüroen. Fir Noutfäll gëtt et eng stänneg besat Unfallstatioun, e Rettungswon, eng Helikopterlandeplaz direkt beim Basislager an eng kleng Start- a Landebunn um Fouss vum Bierg. Ausserdeem huet den Observatoire och e klenge Pompjeescorps. D'Konstruktioun vum Gebai an den Teleskopen ass sou ausgefouert, datt och no engem schwéieren Äerdbiewen de Betrib weidergefouert ka ginn.
Schëttermarjal
Am Juli 2016, no der Virstellung vum neie Bebauungsplang (PAG) vun der Stad Lëtzebuerg, gouf et eng Poleemik, well deem Plang no e Lotissement op der Schëttermarjal virgesinn ass. Den Interesseveräin Eech-Dummeldeng-Weimeschkierch an och de Mouvement écologique hu vehement do dergéint protestéiert. Béid Organisatiounen hu verlaangt, datt de Site aus dem Bauperimeter erausgeholl soll ginn.
An hirer Äntwert op eng parlamentaresch Fro huet d'Ëmweltministesch Carole Dieschbourg ufanks Oktober 2016 matgedeelt, datt d'Schëttermarjal net géif als Naturschutzgebitt klasséiert ginn, dat aus zwéi Grënn: de Site géif op nationalem Niveau keng besonnesch Wichtegkeet hunn, an am allgemenge géif den Ëmweltministère keng Zon als Naturschutzgebitt klasséieren, déi an engem PAG als Bauland ausgewisen ass. D'Verwaltungsgeriicht huet allerdéngs am Juli 2020 de PAG vun der Stad annuléiert. D'Cour administrative huet am Mee 2021 d'Urteel vum Verwaltungsgeriicht confirméiert well d'Ëmweltimpaktstudien am Virfeld net uerdentlech gemaach gi wieren.
Paranal-Observatoire
Gebai
Fir kee Stëbs ze maachen, sinn d'Stroosse fir bei den Observatoire asphaltéiert.
Däischtert
Well et ronderëm den Observatoire nuets däischter muss sinn, huet d'Residenzen en extra Verdonkelungssystem, d'iewescht Liichte vun de Gäert a vun der Kantin kënne mat spezielle Ridoen zougemaach ginn. All aner Fënsteren an Dieren hu Jalousien aus schwéiere Ridoen oder sinn nuets mat Holzblende verdeckt.
Käschten
D'Investitioune vum ganzen VLT-Projet belafe sech iwwer en Zäitraum vu 15 Joer op ronn 500 Milliounen Euro. An dëser zomm sinn d'Personal- a Saachkäschte fir den Design a de Bau vum VLT abegraff, grad wéi déi éischt Instrumentegeneratioun, de VLTI an och déi éischt dräi Joer vum wëssenschaftleche Betrib. Vun den eenzelen Instrumenter huet beispillsweis d'ISAAC ongeféier 2,5 Milliounen Euro kascht, UVES 3,5 Milliounen Euro. Déi wäitaus komplex VLTI-Instrumenter AMBER a MIDI kaschte jee ronn 6 Milliounen Euro. D'Instrumenter ginn deelweis komplett vun der ESO entwéckelt a gebaut, méi heefeg awer an Zesummenaarbecht mat auswäertegen Instituten. An dësem Fall ginn d'Saachkäschte vun der ESO gedroen, d'Personalkäschte vun de jeeweilegen Instituter, déi am Géigenzuch Observatiounszäit zegutt kréien. Bei de Käschten ass ze beuechten, datt d'ESO als supranational Organisatioun, wéi aner international Fuerschungszentren och, vun de Steiere vun de Memberlänner fräi ass. Saachkäschte falen dofir ouni TVA un, an d'Personalkäschte sinn deelweis, ausser déi vun de lokalen Employéen, ouni Lounsteier.
Tour du Finistère 1999
Déi '''15. Editioun vum Tour du Finistère''' gouf 1999 gefuer.
Paranal-Observatoire
Käschten
De lafende Betrib vun allen Ariichtungen am Chile, also La Silla, Paranal, d'Administratioun zu Santiago an dem ALMA-Projet hat sech 2004 op 30 Milliounen Euro belaf, déi zur Hallschent op Personal- a Betribskäschte gefall sinn. Dës Zomm ass een Drëttel vum ganzen ESO-Joresbudjet fir 2004 vu ronn 100 Milliounen Euro, dat nieft deenen am Chile nach de Betrib vum Haaptinstitut an Europa an Investitiounen, haaptsächlech fir den ALMA, matgerechent. D'Käschte vum VLT-Projet sinn domat vergläichbar mat enger mëttlerer bis grousser Weltraummissioun, zum Beispill dem Gaia-Satellit. Bau a Start vum Hubble-Weltraumteleskop (HST) hunnn dogéint 2 Milliarden US-Dollar kascht, knapps dat Véierfacht vum VLT. De järleche Betrib vum HST ass ongeféier aachtmol sou deier wéi dee vum VLT, haaptsächlech wéinst den deiere Servicemissiounen. Déi béid Teleskope vum Keck-Observatoire goufe mat Hëllef vun enger privater Stëftung vu ronn 140 Milliounen Dollar finanzéiert. D'Käschte belafe sech am Joer op ronn 11 Milliounen Dollar. Well d'Keck-Teleskopen um schonn fäerdege Mauna-Kea-Observatoire gebaut goufen, ware manner Infrastrukturkäschte fälleg.
Tour du Finistère 1999
D'Course gouf vum Fransous Laurent Estadieu gewonnen.
Paranal-Observatoire
Very Large Telescope
De Very Large Telescope (VLT) ass en astronomesche Groussteleskop, deen aus véier Eenzelteleskope besteet, deenen hir Spigelen zesummegeschalt kënne ginn. De VLT ass fir Observatiounen am visuelle Liicht bis hin zum mëttleren Infrarout ausgeriicht. D'Teleskope kënne mat Hëllef vum VLT Interferometer (VLTI) fir Interferometrie zesummegeschalt ginn.
Mat Hëllef vun der adaptiver Optik ass et mat den Teleskope vum Very Large Telescope méiglech, d'Opléisung vum Hubble-Weltraumteleskop (HST) z'iwwertreffen. De Virdeel vum Hubble-Teleskop louch zanter Ufank vun den 1990er Joren doran, datt seng Fotoen am Géigesaz zu äerdgebonnenen Teleskopen duerch keng stéirend Atmosphär zousätzlech verschlechtert goufen. Mat Hëllef vun adaptiver Optik konnten déi Nodeeler awer an der Tëschenzäit am Wellelängteberäich vum No-Infraroutliicht bal ganz kompenséiert ginn, soudatt haiteg VLT-Fotoen am No-Infrarouden (zirka 1–5 Mikrometer Wellelängt) Hubble-Biller mat Opléisungsverméigen vun ënner enger zéngtel Bousekonn zum Deel an näischt nostinn. Am optesche Spektralberäich ass dat nach net méiglech, well d'Korrektur vun den atmosphäresche Stéirunge mëttels adaptiver Optik méi séier geschéie misst, wéi et elo technesch méiglech ass. Mat dem VLTI ginn däitlech méi héich Opléisunge am Millibousekonne Beräich erreecht.
D'Optik vun de Unit-Teleskopen
Déi véier grouss Teleskope ginn als Unit Telescopes (UT) bezeechent. Een Unit-Teleskop a senger Montéierung huet eng Grondfläch vun 22 m × 10 m an eng Héicht vun 20 m, bei engem beweegleche Gewiicht vu 430 Tonnen. Si sinn azimutal montéiert, am Weesentleche baugläich, Ritchey-Chrétien-Teleskopen déi ofwiesselnd als Cassegrain-, Nasmyth- oder Coudé-Teleskop bedriwwe kënne ginn. Si hunn en Haaptspigelduerchmiesser vu jee 8,2 Meter an e Sekundärspigel vun 1,12 Meter. Domat waren et déi gréisst aus engem Stéck fabrizéiert astronomisch Spigele vun der Welt, bis dat Large Binocular Telescope mat 8,4 Meter-Spigele a Betrib geholl gouf. Nach méi grouss Teleskope, wéi zum Beispill de Keck-Teleskope, hu segmentéiert Spigelen. D'Haaptspigele sinn ze dënn, fir hir Form ze behale wann d'Teleskop sech beweegt a ginn dofir duerch eng aktiv Optik mat Hëllef vun 150 hydraulesche Stéisselen ongeféier eemol pro Minutt an hir Form korrigéiert.
Déi véier Haaptspigele vum VLT goufen tëscht 1991 an 1993 bei der Mainzer Spezialglasfirma Schott AG an engem extra fir dëse Projet entwéckelte Schleidergossverfahre produzéiert. Nodeem d'Glasmass gegoss gouf an ofgekillt war, goufen d'Spigelrohlingen nach eemol thermesch nobehandelt, wouduerch sech d'Glas an d'Glaskeramik Zerodur ëmgewandelt huet. Bei dësem Fabrikatiounsschrëtt kritt d'Material och seng aussergewéinlech Eegenschaft vun der thermescher Null-Ausdeenung. No enger éischter Beaarbechtung goufen d'Spigeldréier mam Schëff bei d'franséisch Firma R.E.O.S.C. transportéiert, wou dann déi héichprezis Uewerflächebeaarbechtung wärend zwee Joer gemaach gouf. Déi definitiv Spigeluewerfläch huet eng Genauegkeet vun engem 50.000stel Millimeter (20 nm, < wéi 1/30 vun der Wellelängt bezunn op 600 nm). Jiddwer UT huet véier Fokalpunkten, un deenen Instrumenter montéiert kënne ginn, e Cassegrainfokus an zwéi Nasmythfoki. Zousätzlech hunn d'Teleskopen en Coudéfokus, iwwer dee Liicht an d'VLTI agespeist ka ginn.
Astronomesch Spigele kënnen nëmmen ageschränkt gebotzt ginn, well bal all Botztechnike mikroskopesch Schréipsen op der Spigelfläch maachen, déi d'Fotosqualitéit verschlechteren. Nieft enger Inspektioun eemol am Mount, bei där liichte Stëbs virsechteg ofgetupt gëtt, ginn d'Spigel vum VLT dofir all ee bis zwee Joer komplett nei verspigelt. Dozou gëtt déi al Spigelschicht mat Léisungsmëttelen ewech gemaach an dann eng nei Spigelschicht, normalerweis Aluminium, opgedampt.
Déi eenzel UTs goufen a Mapudungun, der Sprooch vun de Mapuche, Antu (Sonn), Kueyen (Äerdmound), Melipal (Kräiz vum Süden) an Yepun (Venus) gedeeft. Dat éischt montéiert UT, Antu, huet de 25. Mee 1998 déi éischt Biller mat enger Testkamera geliwwert, de wëssenschaftlechen Observatiounsbetrib hat den 1. Abrëll 1999 ugefaangen.
Instrumenter
Déi éischt Instrumentegeneratioun besteet aus zéng wëssenschaftlechen Instrumenter. Dobäi handelt et sech ëm Kameraen a Spektrographe fir verschidde Spektralberäicher. HAWK-I war net Deel vum Plang fir déi éischt Generatioun, mä ersetzt een anert Instrument, NIRMOS, wat net gebaut gouf. Den Design vun den Instrumenter gouf sou gewielt, datt si engem breede Krees vu Wëssenschaftler d'Méiglechkeet géife bidden, Donnéeë fir ënnerschiddlechst Zilsetzungen opzehuelen. Et ass viraus ze gesinn, datt sech Deeler vun der zweeter Instrumentegeneratioun dogéint op speziell a vun den Astronomen als besonnesch wichteg Problemer konzentréieren, zum Beispill Gammablëtzer oder Exoplanéite.
Tëscht Mee 2003 a Mäerz 2005 goung, ugefaange mat Kueyen, zousätzlech déi vun ESO selwer entwéckelt adaptiv Optik MACAO (Multi Application Curvature Adaptive Optics) an alle véier Teleskopen a Betrib geholl. Domat sinn nach méi schaarf Biller méiglech, leider ass d'Gesiichtsfeld vun der MACAO-Optik op 10 Bousekonne reduzéiert. Déi adaptiv Optik muss d'Seeing mat héijer Frequenz vun e puer honnert Hertz korrigéieren, wat fir de schwéieren Haaptspigel vill ze séier wier. Dofir schafft MACAO hanner dem Fokus am kolliméierten Deel vum Stralegank mat engem flaachen 10-cm-Spigel, deen op 60 Piezo-Elementer montéiert ass. Prinzipiell kann d'adaptiv Optik bei all Fokus gebraucht ginn, an der Praxis notzt vun den VLT-Instrumenter nëmme SINFONI d'MACAO-Technik aus, niewebäi déngt MACAO haaptsächlech den Observatioune mam VLT Interferometer.
Well d'Yepun-Teleskop Instrumenter mat adaptiver Optik huet, ass d'Teleskop mat engem kënschtleche Leetstär, engem Laser Guide Star (LGS) ausgerëscht. E staarke Laser reegt dobäi Natrium-Atomer an enger Héicht vu ronn 95 km zum Liichten un, soudatt d'Liicht vum kënschtleche Stär um Wee zeréck op den Teleskop op déi selwecht Aart a Weis vun der Atmosphär beaflosst gëtt, wéi d'Liicht vun den Objeten, déi observéiert solle ginn. Amplaz mat engem ënner Ëmstänn ganz liichtschwaachen Objet kann déi adaptiv Optik da mat Hëllef vum kënschtlechen LGS schaffen.
Dës Instrumenter vun der zweeter Generatioun sinn an der Entwécklung oder schonn a Betrib:
VLT Interferometer
D'Coudéfoki vun alle Teleskope kënnen entweeder inkoherent oder koherent kombinéiert ginn. De kollektiven inkoherente Fokus läit an engem ënnerierdesche Sammelraum. De koherente Fokus ass an engem Laboratoire, deen donieft ass, a gëtt duerch e speziellt optescht System gespeist, de VLT Interferometer (VLTI). Domat gëtt duerch Interferometrie, equivalent zu engem radioastronomeschen Interferometer, e wäit bessert Opléisungsverméigen erreecht wéi mat nëmmen engem Teleskop.
Véier kleng 1,8-m-Teleskope, d'Auxiliary-Teleskope („Hëllefsteleskope“, ATs), déi ausschliisslech fir d'Interferenzteleskopie agesat ginn a fir Interferenzmiessunge mat bis zu 200 m Ofstand gebraucht kënne ginn, sinn och installéiert. Déi markantest Eegenschaft vun den ATs ass, datt si beweegt an op am Ganzen 30 Statioune installéiert kënne ginn. Dozou sinn d'AT-Statioune mat Schinne verbonnen. D'Liicht gëtt an ënnerierdeschen Tunnele vun de Statiounen zu den Delay-Lines geleet. De Virdeel vun der Iddi, d'VLTI souwuel mat den UTs wéi mat den ATs bedreiwen ze kënnen, läit doran, datt d'Opléisungsverméige weesentlech vum Ofstand vun den Teleskope bestëmmt gëtt, d'Leeschtungsfäegkeet beim Miesse vu liichtschwaachen Objeten awer vum Teleskopduerchmiesser. Fir vill wëssenschaftlech Froestellunge sinn den Objete hell genuch, fir si mat den ATs eleng ze miessen. D'UTs kënnen da fir aner Fuerschungsprogrammer gebraucht ginn. Nëmme fir d'Interferometrie vu schwaachen Objete sinn d'UTs oder eng Mëschkonfiguratioun aus UTs an ATs noutwendeg.
D'VLTI hat säi First Light de 17. Mäerz 2001. Deemools waren zwéi 40-cm-Siderostate an een Testinstrument installéiert. Zanterhier goufen zwee wëssenschaftlech Instrumenter a verschidden Ënnerstëtzungssystemer an d'System integréiert. De wëssenschaftleche Betrib gouf am September 2003 mat dem éischten Instrument, dem MIDI, opgeholl. MIDI bedeit MID-infrared Interferometric instrument. Et schafft bei Wellenlängten ëm 10 Mikrometer a kann d'Liicht zwéier Teleskope kombinéieren. D'Zilsetzung vum MIDI ass manner d'Schafe vu komplette Biller mat héijer Opléisung, wéi villméi d'Bestëmmung vun der visueller Gréisst a vun einfache Strukture vun den observéierten Objete. D'Fotograféiere vu Biller ass prinzipiell mat dem zweeten Instrument, AMBER, méiglech. AMBER ass den Astronomical Multiple BEam Recombiner. Den AMBER vereent d'Stralegäng vun zwéi bis dräi Teleskope. D'Instrument schafft am noen Infraroutberäich bei ongeféier 1–2 Mikrometer. Allerdéngs gëtt och dëst Instrument am Ufank fir Aufgabe wéi d'raimlech héchstopgeléiste Spektroskopie gebraucht.
Déi gläichzäiteg Kombinatioun vun allen aacht Teleskopen, also vun de véier UTs an de vàier ATs, ass theoreetesch méiglech. Tatsächlech gëtt d'Zuel vun de gläichzäiteg brauchbaren Teleskopen doduerch begrenzt, datt vun den aacht geplangten Delay-Linnen der nëmme sechs realiséiert sinn a well déi aktuell Instrumenter héchstens dräi Stralegäng gläichzäiteg kombinéiere kënnen.
VST
D'VLT Survey Telescope ass e 2,6-m-Ritchey-Chrétien-Cassegrain-Teleskop mat enger Blendenzuel vu 5,5. Et ass, wéi all aner Teleskopen op Paranal, azimutal montéiert. Well d'VST fir eng bestëmmten Aufgab geduecht ass, huet et nëmmen een eenzegt Instrument, d'OmegaCam fir Biller mat groussem Gesiichtsfeld, ongeféier 1 Grad × 1 Grad, am Wellelängteberäich vun 330 bis 1000 Nanometer. Am Juni 2011 goufen éischt Biller publizéiert. De VST gëtt zu 100 % am Service-Mode gebraucht (kuckt ënner Oflaf vun den Observatiounen).
VISTA
De Visible & Infrared Survey Telescope for Astronomy ass e 4-Meter-Teleskop, och fir d'Himmelsduerchmusterung, awer am infraroude Beräich. Säi Gesiichtsfeld wäert och e Quadratgrad bedroen a Biller am noen Infraroutberäich, ongeféier vun 1 bis 2,5 Mikrometer, maache kënnen. Et steet net bei Cerro Paranal, mä op engem Hiwwel op enger Distanz vun engem Kilometer. Et gëtt awer och vum VLT-Kontrollgebäi aus gesteiert. Den 21. Juni 2008 gouf déi éischt Test-Observatioun mat dem IR-Kamerasystem mat Succès duerchgefouert.
Observéieren um Paranal-Observatoire
D'Observatiounszäit kann zweemol am Joer fir dat iwwernächst Semester ugefrot ginn. Jee no Teleskop gëtt zwee- bis fënnefmol souvill Zäit ugefrot wéi tatsächlech verginn ka ginn. D'Virschléi ginn duerch e berodend Gremium no wëssenschaftlecher Qualitéit an Drénglechkeet aktzeptéiert.
No der Autorisatioun leet den Astronom nach doheem den detailléierten Oflaf vun den Observatioune a sougenannten Observing Blocks fest. Entweeder ginn nëmmen déi OBs, zesumme mat de gewënschten Observatiounsbedéngungen, fir d'Ausféierung op Paranal geschéckt, fir eng Service-Mode-Observatioun, oder den Astronom reest selwer fir Visitor-Mode-Observatiounen an de Chile.
Oflaf vun den Observatiounen
Um Teleskop ass ëmmer en Ingenieur, den „Telescope and Instrument Operator“ (TIO), an een Astronom, den „Nighttime Astronomer“ (NA) vun der ESO. Am Service-Mode entscheet den NA unhand vun den Observatiounsbedingungen, wéi eng OBs mat Aussiicht op Erfolleg ausgefouert kënne ginn, a féiert d'Observatioun zesumme mat dem TIO duerch, dee fir d'Teleskop an den techneschen Oflaf verantwortlech ass. Nodeem d'Date gespäichert sinn, entscheet den NA, ob si den Ufuerderunge vum Antragsteller entspriechen oder ob den OB widderholl muss ginn.
Daagsiwwer betreit en „Daytime Astronomer“ typescherweis jee zwéi Teleskope. Hie féiert Kalibréierunge fir d'Observatioune vun der leschter Nuecht duerch, këmmert sech ëm d'Léisung vun eventuell opgetruedene Problemer aus der leschter Nuecht a bereet d'Teleskop op déi nächst Nuecht vir.
Wëssenschaftlech Resultater
De wëssenschaftleche Betrib vum VLT hat den 1. Abrëll 1999 ugefaangen. An deenen éischte 6 Joer goufen iwwer 1000 Artikelen an unerkannte Fachzäitschrëfte publizéiert, déi op Donneeë vum Paranal-Observatoire baséieren. Zu de wichtegste Resultater zielen:
Penny Marshall
D' Penny Marshall, gebuer de 15. Oktober 1943 als Carole Penelope Masciarelli am Quariter Bronx, zu New York, a gestuerwen de 17. Dezember 2018 an den Hollywood Hills, zu Los Angeles, war eng US-amerikanesch Filmregisseurin, Filmproduzentin a Schauspillerin.
No e puer klenge Rollen a Reklammen an a Serië gouf si an den USA fir hir Roll an der Sitcom Laverne & Shirley (1976-1983) bekannt. Nodeems si d'Regie bei e puer Episode vun där Serie gefouert hat, huet si hiren éischte Film Jumpin' Jack Flash (1986) (mat der Whoopi Goldberg) gedréint, an dono Big (1988) mam Tom Hanks, deen iwwer 100 Milliounen Dollar an den amerikanesche Kinoen agespillt huet. Aner Filmer vun hir sinn ë. a. Awakenings (1990) mam Robert De Niro a mam Robin Williams, A League of Their Own (1992) mat der Geena Davis an dem Tom Hanks, Renaissance Man (1994) mam Danny DeVito, a Riding in Cars with Boys (2001) mat der Drew Barrymore an dem James Woods.
James Garner
Den James Garner, gebuer als James Scott Bumgarner de 7. Abrëll 1928 zu Norman, Oklahoma, a gestuerwen den 19. Juli 2014 zu Los Angeles, Kalifornien, war en US-amerikanesche Schauspiller.
Hien huet d'Haaptroll a beléiften Tëleesserië wéi Maverick a The Rockford Files gespillt.
Am Laf vu senger laanger Carrière huet hien och an iwwer 50 Filmer matgespillt, dorënner The Great Escape (1963), Victor/Victoria (1982), Space Cowboys (2000) an The Notebook (2004).
Léon Laval
Den Auguste Marie Léon Jean genannt Léon Laval, gebuer de 24. Juni 1880 zu Eech a gestuerwen de 27. August 1957 zu Steesel, war e lëtzebuergeschen Ingenieur, Geschäftsmann an Deputéierten. Hien ass virun allem bekannt als ee vun de Grënner vun der Versécherungsgesellschaft Le Foyer.
Famill a Studien
De Léon Laval war de Fils vum Chamberpresident Auguste Laval an d'Kandskand vum Schmelzhär Auguste Metz. Hien huet säi Studium zu Oochen als Dokter-Ingenieur mat der Thees Experimentelle Untersuchung des Thomasprozesses ofgeschloss.
Hien huet 1917 d'Anne Marie Blanche Tudor bestuet, d'Duechter vum Henri Owen Tudor. Si haten dräi Kanner, d'Madeleine (genannt "Manon"), déi de Marc Lambert bestuet huet, den Auguste-Charles (genannt "Tom"), an d'Thérèse (genannt "Tessy"), déi den Emmanuel Tesch bestuet huet.
De Léon Laval war ee vun den Ierwe vum Industriellen Auguste Dutreux vun deem hien 1954 ënner anerem d'Schlass Kockelscheier geierft huet.
Beruffsliewen
Dem Léon Laval seng berufflech Carrière huet 1907 bei der Diddelenger Schmelz ugefaangen, wou hie Generalsekretär gouf. No der Fusioun zur ARBED 1911, gouf hien de Generalsekretär vum neie Grupp. An der ARBED ass hien 1918 an de Collège des commissaires komm ier hien 1920, wéi säi Papp virdrun, Member vum Verwaltungsrot gouf.
1916 gouf de Léon Laval als Liberale fir d'Period 1916/1917 an d'Chamber gewielt. 1918 war hien e Member vun der Constituante.
De Léon Laval war awer virun allem e Geschäftsmann. 1919 grënnt hie mat sengem Brudder André d'Société générale pour le commerce de produits industriels à Luxembourg (SOGECO), eng Handelsgesellschaft fir d'Produkter vun der Lëtzebuerger Stolindustrie. Vun 1923 bis 1928 huet d'Sogeco souguer d'Exclusivitéit fir der HADIR hir Produktioun ze kommerzialiséieren. D'Sogeco ass spéider virun allem eng Holding gewiescht fir Participatiounen an anere Gesellschaften ze halen.
Nodeem hien e klengen Assuranceportefeuille kaf hat, huet de Léon Laval zesumme mat aneren, 1922 d'Versécherungsgesellschaft Le Foyer gegrënnt. Hie gouf President souwuel vum Verwaltungrot wéi vum Direktiounskomittee, wat hien, mat enger Ënnerbriechung am Zweete Weltkrich, bis 1957 bliwwen ass. Dat deeglecht Geschäft gouf awer bis 1939 vum Joseph Bach gefouert, dem éischte Generaldirekter an Administrateur délégué vum Foyer.
Vun 1925 bis 1948 war de Léon Laval Vizepresident vum Verwaltungsrot vun der Chambre de commerce, wou hien de Grousshandel representéiert huet.
An den 1930er Jore war hien och President vum Nouvel Automobile Club du Grand-Duché de Luxembourg.
Zweete Weltkrich
De Léon Laval war nom Amarsch vun der Wehrmacht aus dem Land fortgelaf. Wéi hie kuerz drop nees zeréck op Lëtzebuerg koum, ass hie vun der Gestapo zur Resistenz gezielt ginn. De 27. Mee 1941 ass hie vun der Gestapo festgeholl ginn an an de Prisong am Gronn komm. De 16. Juli ass hie fir d'éischt op Tréier komm ier hien am Juni 1942 iwwer d'KZ vun Hinzert an aner däitsch Prisonge verluecht gouf. Hien ass eréischt am Abrëll 1945 nees fräi komm.
Wärend de Léon Laval an däitscher Gefaangenschaft war, ass hien ënner Drock gesat gi fir d'Societéit Tudor u säin däitsche Konkurrent d'Akkumulatorenfabrik AG (AFA, duerno Varta) vum Günther Quandt ze verkafen. Schonn ier en an de Prisong koum war de Léon Laval vum Quandt gefrot ginn d'Societéit ze verkafen. Hie war awer héchstens bereet en Drëttel vun den Aktien ze verkafen. De Quandt huet net gezéckt mam Lëtzebuerger weider ze verhandele wéi dee schonn a Gefaangenschaft war. Ee Mataarbechter vun der AFA huet hie souguer a Begleedung vun der Gestapo am Prisong besicht. Et ass dem Quandt awer net gegléckt d'Kontroll iwwer d'Societéit Tudor ze kréien.
Clérey-sur-Brenon
Clérey-sur-Brenon ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Léon Laval
Zweete Weltkrich
De Léon Laval war nom Krich am Günther Quandt sengem Entnaziféierungsprozess vun 1948 e Belaaschtungszeie vun der Uklo a Partie civile. Dem Laval säin Affekot huet awer bedauert, "dass Dr. Laval den Prozess mit einem Übermaß an Ressentissement führen will". Seng Zeienausso hätt dem Ugeklote schlussendlech méi gehollef wéi geschuet. De Quandt ass just als "Mitläufer" aklasséiert ginn.
No him genannt
Zu Leideleng ass eng Strooss (Rue Léon Laval, L-3372) an der Géigend vum Siège vum Le Foyer no him genannt ginn.
Trou des Nutons
Den Trou des Nutons läit praktesch op der Kopp vun engem Nordwesthank um lénksen Uwänner vun der Chawresse. Et ass e klenge Fielsblock mat eng Hiel, dee ronn 8 Meter héich ass, a 14 Meter breet. D'Hiel ass 10 Meter déif, 4 Meter breet a 5 m héich. Et goufe prehistoresch Reschter do fonnt, an d'Wuert Nutons deit drophin datt d'Leit et enger Seechen no fir en Agank vu Wichtele gehalen hunn.
2004 huet de Jean-Claude Vittoz 3 Kloterpassage festgeluecht, déi vun uewe geséchert sinn.
De Schwieregkeetsgrad variéiert jee no Passage vu 4 bis 6a.
Koordinaten:
George S. McDonald
Den George S. McDonald, resp. George Steven McDonald, gebuer den 20. Mee 1949 zu Dinuba am Bundesstaat Kalifornien a gestuerwen de 14. Dezember 2019 zu Sausalito och a Kalifornien, war en US-amerikanesche Pornofilm-Schauspiller, ee vun den éischte männleche 'Stare' vun der Pornofilm-Industrie an ee vun de Virleefer a Pionéier vun der Period vum sougenannte Golden Age of Porn (och Porno Chic genannt).
De McDonald huet ufanks a kuerze Pornoclippe matgespillt an ass an erotesche Showen opgetrueden. Déi Zäit waren esou Aktivitéiten, wéi d'Produktioun vu Pornofilmer, praktesch illegal an den USA, wat den George McDonald awer net dru gehënnert huet, ënner sengem reellen Numm opzetrieden, wat éischter sielen de Fall bei de Pornoduersteller ass a war.
Säin éischte Pornofilm war Sexual Encounters (1970) vum Alex DeRenzy. Tëscht 1970 an 1975 huet de McDonald an net manner wéi 15 Produktioune gefilmt, heiansdo ënner dem Pseudonym George Allen. Hie gouf mat der Roll als Camionschauffer Barry Clark, enger vun den zwou Haaptrollen am Kult-Pornofilm Behind the Green Door (1972) bekannt.
De McDonald war och den Auteur vun der Autobiographie Dirty Movies, déi en 1975 geschriwwen hat, awer eréischt 2018 publizéiert gouf.
Zanter 1989 ass den George S. McDonald Member vun der XRCO Hall of Fame als ee Film Pioneer.
No senger 'Pensioun' vun der Pornosindustrie huet den George McDonald sech, zesumme mam Regisseur Alex DeRenzy, am Drogenhandel matgemëscht,. Spéider huet hie säin Numm op Steven Dean Moore geännert an huet mat senger Famill zu Sausalito gewunnt. De McDonald/Moore ass am Dezember 2019 no enger laanger Krankheet gestuerwen.
Gullfoss
De Gullfoss ("Gëllene Waasserfall") ass ee Waasserfall vum Floss Hvítá am Dall Haukadalur am Süde vun Island. De Floss Hvítá mécht d'Grenz tëscht de Gemengen Hrunamannahreppur a Bláskógabyggð.
De Gullfoss zielt, mam Þingvellir an de Geysiren an der Noperschaft, zu dem sougenannte Gëllene Krees vun de bekanntste kuckeswäerte Landschafte vun Island. An der Moyenne falen am Gullfoss 109 m³/s, am Summer eng 130 m³/s, Waasser erof. De maximal gemoossene Volume waren 2000 m³/s.
De Waasserfall besteet aus 2 Kaskaden wouvun déi eng 11 m an déi aner 21 m héich ass. Wéi een um zweete Bild gesäit lät déi ënnescht Kaskad bal am rechte Wénkel zu der ieweschter.
Datt et haut nach e Waasserfall do gëtt, ass der Sigríður Tómasdóttir an hirem Papp Tómas Tómasson ze verdanken, déi sech ëm 1920 dogéint gewiert hunn, datt do vun enger englescher Firma op där Plaz e Staudamm gebaut sollt ginn, fir Stroum ze produzéieren.
Zivilisatioun
Als Zivilisatioun (vum lat. civis = Bierger) gëtt e Kulturkrees vun e puer Gesellschafte bannent engem geschichtlechen Zäitofschnëtt bezeechent.
Boris Andrejewitsch Uspenski
De Boris Andrejewitsch Uspenski (Борис Андреевич Успенский), gebuer den 1. Mäerz 1937 zu Moskau, ass e russesche Philolog, Semiotiker a Mythograph.
Hie war Professer un der Moskauer Lomonossow-Universitéit, hat Gaaschtprofessuren an Éisträich souwéi an den USA, an hien ass Professer zu Neapel.
Den Uspenski ass den Auteur vu 400 Schrëften zu der theoreetescher Linguistik, der Geschicht vun der kiercheslawescher a russescher Sprooch, an der Kulturwëssenschaft. Doriwwer eraus zielt hien zesumme mam Juri Lotman zu deene bedeitendste Vertrieder vun der russescher Konscht- a Geschichtssemiotik.
Dem Boris Uspenski säi Brudder ass de Mathematiker Wladimir Uspenski.
Geschlechtsflësseg
Eng Persoun déi geschlechtsflësseg, genderfluid oder genderflësseg ass, huet méi wéi eng Geschlechtsidentitéit a wiesselt tëscht deenen. Als Geschlechtsidentitéit versteet ee männlech, weiblech, androgyn, neutral, asw. Zu engem gewëssen Zäitpunkt kann déi Persoun souguer méi wéi eng Geschlechtsidentitéit hunn.
Mënschen déi sech als geschlechtsflësseg identifizéiere fillen hir Identitéitsännerung iwwer eng laang oder eng kuerz Period. D'Geschlechtsflëssegkeet ass eng Ënnerkategorie vu genderqueer.
Medezinesch a psychologesch Perspektiv
Verschidde Kritiker vun der Queer-Theorie argumentéieren, datt d'biologescht Geschlecht, Geschlechtsidentitéit an d'sexuell Orientéierung d'Resultat vun engem „soziale Konstrukt“ sinn an net beim Mënsch ugebuer sinn. D'Biologin Anne Fausto-Sterling weist drop hin, datt fir d'Konfusioun vun der Geschlechterdiversitéit an der Wëssenschaft an an der Medezin ze verréngeren, anatomesch a psychologesch Geschlechtskritäre festgeluecht goufen.
Konkreet gekuckt ass eng geschlechtsflësseg Persoun mat de morphologesche Charakteristike vun engem biologesche Geschlecht gebuer a identifizéiert sech zu kengem binäre Geschlecht (Mann oder Fra). Dat heescht datt d'Geschlechtsflëssegkeet sech net duerch d'Geschlechtscharakteristiken oder d'sexuell Orientéierung determinéiere kann.
Am Joer 2012 hu Case LK an den Neurolog Vilayanur S. Ramachandran d'Resultater vun enger Etüd, wou geschlechtsflësseg Mënschen déi eng Alternéierend Geschlechtsinkongruenz (AGI) hunn, rapportéiert. Si hunn d'Hypothees entwéckelt datt de Wiessel tëscht de Geschlechtsidentitéite mat den Ännerunge vun de Gehierzonen ze dinn huet. Déi charakteristesch Periode vun der AGI kënne méi wéi eng Kéier pro Dag geschéien an datt och an onpassende Momenter.
Trivia
Et gëtt Léiwinnen a Botswana déi eng Munn hunn an hunn e weiblecht Verhalen. Verschiddener kënne wéi e Léiw brëllen anerer vergréisseren oder schützen hiren Eegentum wéi hire männleche Pendant.
Lëscht vun transneptuneschen Objeten
Dës Tabell enthält eng Auswiel vun Asteroiden, zu deenen Artikele bestinn. Déi an der éischter Kolonn opgefouert Ziffere ginn d'Reiefolleg vun hirer Nummeréierung un, an déngen als Identifikatiounsnummer, si zielen als Bestanddeel vum Numm. Objeten, déi als Zwergplanéit klassifizéiert sinn, si fett fettgeschriwwen.
{| width="100%"
Arrondissement vum Territoire de Belfort
Den Territoire de Belfort besteet dem eenzegen Arrondissement Belfort.
Béthonsart
Béthonsart ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Centre de rétention (Lëtzebuerg)
De Centre de rétention um Findel an der Gemeng Sandweiler ass en Zenter fir illegal Immigranten a Persounen deenen hir Demande fir de Statut vum Asylant zu Lëtzebuerg zeréckgewise gouf, an déi net mat enger fräiwëlleger Réckféierung an d'Land aus deem se koumen averstane sinn.
Déi betraffe Persounen däerfen den Zenter net verloossen a bleiwen do, bis datt se ënner Zwang zeréckgefouert ginn. D'Gesetz seet, datt Eenzelpersoune bis zu sechs Méint, ausnamsweis bis zu engem Joer, do bleiwen däerfen. Famillje mat Kanner däerfen nëmme bis zu 72 Stonnen am Zenter bleiwen.
De Centre de rétention gouf duerch d'Gesetz vum 28. Mee 2009 geschaf. En huet am September 2011 seng Dieren opgemaach.
Bis am September 2011 goufen déi betraffe Persounen am Prisong zu Schraasseg ënnerbruecht.
Zuelen
2014 goufen 264 Männer, 17 Fraen a 27 Familljen zäitweis am Centre de rétention ënnerbruecht. De Budget vum Centre louch 2014 bei 4,3 Milliounen Euro.
Bienvillers-au-Bois
Bienvillers-au-Bois ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Cerbaiola
Cerbaiola ass eng kleng Uertschaft (Curazia) zu San Marino, an der Gemeng (Castello) Montegiardino.
Se läit am Südoste vu Montegiardino an als eng Curazia an der Gemeng consideréiert, ausser der Haaptsiidlung Montegiardino.
Handelsregëster
En Handelsregëster ass en ëffentleche Repertoire an deem Handelsgesellschaften d'Nimm vun den Administrateuren, dem Gerant, den Associéen, asw. an deelweis och d'Associatiounen, d'Stëftungen an d'ASBLen hir Statute verëffentleche mussen.
Den Handelsregëster erfëllt eng Informatiouns-, Publikatiouns-, Bewäis-, Kontroll- a Schutzfunktioun.
Prinzipiell stinn am Handelsregëster ënnert anerem Informatiounen iwwert d'Gesellschaft, hiren Objet an de Sëtz, hir Filialen, d'Persounen déi se vertrieden, d'Rechtsform, d'Kapital asw.
Den Handelsregëster gëtt am allgemengen entweeder vum Geriicht oder vun enger spezieller Verwaltung gefouert. An Holland grad wéi an Italien an an enger Rei weidere Länner gëtt den Handelsregëster vun de Handelskummere gefouert.
Am Kader vum European Business Registers gëtt gekuckt fir eng europawäit Interface opzestelle fir déi jeeweileg national Regësteren mateneen ze verbannen.
Irwin Keyes
Den Irwin Keyes, gebuer de 16. Mäerz 1952 zu New York City am Bundesstaat New York a gestuerwen den 8. Juli 2015 zu Los Angeles a Kalifornien, war en US-amerikanesche Filmschauspiller.
Hierk am Pelzmantel
Hierk am Pelzmantel (russ. Сельдь под шубой, och Селёдка под шубой, kuerz Шуба) ass eng russesch Schichtzalot op Basis vun Hierken a Geméis, déi ganz populär ass an de Länner vun der fréierer Sowjetunioun an traditionell op Neijoerschdag, Chrëschtdag a bei anere Feierlechkeeten als Entrée zerwéiert gëtt.
Zesummesetzung
All d'Ingrediente gi kleng geschnidden oder geraspelt, an da Schicht fir Schicht opgebaut, mat praktesch tëscht all Schicht e bësse Mayonnaise.