cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ptolemäer
Geschicht
D'Ptolemäerzäit huet no der Eruewerung vum Alexander dem Groussen 332 v. Chr. ugefaangen, deen d'Perser verdriwwen huet. No sengem Doud war d'Zukunft vu sengem Riseräich ongewëss; et gouf Parteien, déi sech fir eng Zukunft ënner engem Regent ausgeschwat hunn, anerer hätten d'Administratioun léiwer a Satrapie ënner de Genereel vum Alexander gesinn. De Ptolemaios I., Jong vum Lagos an ee vun de Genereel vum Alexander, huet Egypten als Satrapie iwwerholl. Am Joer 304 v. Chr. huet hien de Kinnekstitel Basileus ugeholl, wat engersäits säin Usproch op Egypte gefestegt huet, an anerersäits och e Verzicht op d'Ierfschaft vum Alexander sengem Groussräich war. Ob de Ptolemaios sou Ambitiounen hat, ass bis haut net gewosst. Hien huet erfollegräich ëm d'Hand vun der Kleopatra vu Makedonien ugehalen, der Schwëster vum Alexander dem Groussen, déi vun den Nokomme vum makedonesche Kinnekshaus déi Persoun mam gréissten Usproch war. D'Hochzäit gouf allerdéngs vum de Regent Antigonos I. Monophthalmos verhënnert, dee seng Muecht a Gefor gesinn huet. D'Kleopatra gouf op säin Uerder hin ëmbruecht.
An der Zäit duerno huet sech Egypten als eent vun de wichtegsten an aflossräichsten Diadocheräicher entwéckelt, wat net zulescht un der gënschteger geographescher Lag um Nil louch. Déi véierzéng Herrscher duerno haten alleguer den Numm Ptolemaios mat engem griichesche Bäinumm. Bestuet gouf sech mat den aneren Diadochen an den Epigonen ; Gesëschterbestietnesser wéi dat vum Ptolemaios II. an der Arsinoë II. waren nach skandaléis Ausnamen.
D'Ptolemäer hunn Alexandria zu engem Zentrum vu Kultur a Fortschrëtt gemaach. Alexandria war déi bescht Plaz, fir sech zum Medeziner ausbilden ze loossen, an hat eng grouss Bibliothéik. Um Haff vum Kinnek goufe Philosophen a virun allem Naturwëssenschaftler gefërdert.
Egypten war dacks am Krich mat den aneren Diadocheräicher, a sou hu sech d'Gesëschterbestiednisser entwéckelt. D'alexandrinesch Bevëlkerung huet e puermol géint d'Herrschaft rebelléiert, eppes, wat ënner den egyptesche Pharaonen ondenkbar gewiescht wier. D'Vollek huet sech net géint e Pharao erhuewen ; dëst ass e Punkt, wou een Ënnerscheeder zu der egyptescher Herrschaft feststelle kann. D'Egypter haten an der Bevëlkerung, déi vu Griichen a Makedonen dominéiert ginn ass, den niddregste Stand, konnten et awer bis an d'Administratioun packen.
An der Schluecht vu Raphia goufen nieft de makedoneschen, griicheschen, kelteschen a jiddesche Sëldner och fir d'éischt Kéier Egypter agesat. Mä d'militäresch Ausbildung huet sech als Bumerang erwisen, well d'Egypter hiert Wësse benotzt hunn, fir géint d'makedonesch Uewerherrschaft ze rebelléieren. Egypten hat e groussen Deel vu senger Onofhängegkeet agebéisst, a stoung zulescht ënner der Hegemonie vum Réimesche Räich, wat seng Versuergung mat Weess haaptsächlech op Egypte gestäipt huet. Zulescht stoungen d'ptolemaiesch Herrscher an engem Scholdverhältnis zu de Réimer. De Ptolemaios Auletes huet et nach grad gepackt, säin Testament duerchzesetzen, a seng Duechter Kleopatra VII. kréinen ze loossen. D'Enn vun der Geschicht, d'Kämpf tëscht der Kleopatra an de Beroder vun hire Bridder, gouf virun allem vun de Réimer bestëmmt, déi sech fir d'Kleopatra entscheet haten. Duerch d'Bestiednis mat hirer zweeter grousser Affär, dem Marcus Antonius, hätt souguer d'egyptescht Groussräich nees entstoe kënnen. Mä déi zwee hu sech dem Octavian misse geschloe ginn, dee géint säi fréieren Triumvir gehetzt huet, a seng Muecht zu Roum duerch d'Koppel a Gefor gesinn huet.
No 30 v. Chr. gouf Egypten als réimescht Protektorat regéiert.
Lëscht vun de ptolemaieschen Herrscher
D'Ptolemaierkinneken hu spéider och dacks zesumme mat hire Frae regéiert, déi zum Deel och hir Schwëstere waren. Verschidde Kinniginnen hate kinneklech Vollmuechten, déi berüümtsten ass wuel d'Kleopatra VII. (51 – 30 v. Chr.) déi mat hir Bridder an hire Jong als Matregenten hat.
Canton d'Arles-Ouest
De Canton d'Arles-Ouest war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Arles, am Departement Bouches-du-Rhône an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Kierch Schéimerech
D'Kierch vu Schéimerech steet um Kierfecht vu Kielen a gëtt nëmmen nach als Morgue gebraucht.
De 26. Juni 1935 gouf se zesumme mam Kierfecht op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als nationaalt Monument agedroen.
Éischt Kierch
Am Joer 983 gëtt eng Kierch zu Schéimerech fir d'éischt ernimmt. Si war dem Hl. Andreas geweit. D'Kierch ass am Joer 1562 ofgerappt ginn.
Déi nei Kierch
No 1562 ass eng nei Kierch gebaut ginn, déi vu 1688 bis 1693 restauréiert gouf. Am Joer 1905 ass d'Kiercheschëff ofgerappt ginn, just de Chouer an d'Sakristei si stoe bliwwen. Wëll de Kierfecht vu Kielen ëm d'Kierch läit, gëtt de Rescht vun der Kierch haut als Morgue gebraucht.
Arrondissementer am Departement Allier
D'Departement Allier huet dräi Arrondissementer mat den Haaptuertschaften Moulins, Montluçon, Vichy.
Gérard Rasquin
De Gérard Rasquin, gebuer den 30. Juli 1927 zu Paräis, a gestuerwen den 11. Dezember 2012 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Jurist a Liichtathlet.
Arrondissementer am Departement Allier
D'Arrondissementer sinn:
Gérard Rasquin
Säi Papp war de Michel Rasquin.
Skat (Stär)
De Skat (och Scheat) ass de Stär δ Aquarii (Delta Aquarii) am Stärebild Aquarius. De Skat gehéiert zu der Spektralklass A2 an huet en visuell Magnitude vu +3,3 mag. Den Numm bedeit "Been". De Skat ass zirka 160 Liichtjoer vun der Äerd ewech (Hipparcos Datebank).
Koordinate fir d'Equinoxe 2000:
Canton d'Arles-Est
De Canton d'Arles-Est war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Arles, am Departement Bouches-du-Rhône an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Gare Antwerpen-Centraal
D'Gare Antwerpen-Centraal, vun den Antwerpener och Middenstatie oder Spoorwegkathedraal genannt, ass eng Gare vun der SNCB an d'Haaptgare vun der Stad Antwerpen. Vun 1873 bis uganks 2007 war et eng Kappgare. Den 23. Mäerz 2007 gouf en Tunnel den ënner der Gare an engem Deel vun der Stad leeft opgemaach.
Déi éischt Gare zu Antwerpen déi deemools Station Borgerhout geheescht huet war den Terminus vun der Linn Antwerpen-Mechelen, déi den 3. Juni 1836 a Betrib goung.
Dës Linn gouf 1834 verlängert bis op d'Statioun Antwerpen-Dokken en Stapelplaatsen.
D'Statioun Borgerhout war en hëlzent Gebai dat 1854 duerch en neit Statiounsgebai ersat gouf, dat Antwerpen-Oost genannt gouf.
Well d'Durchgangsverbindung no Holland déi duerch Stad goung en urbanistesche Problem war, gouf 1873 eng nei Streck laanscht Antwerpen gebaut an d'Gare gouf erëm eng Kappgare.
Mat dem Bau vum haitege Gebai (en Drëttel dovun) gouf 1899 ugefaangen, an 1905 stoung déi nei Kappgare Antwerpen-Centraal.
D'Iwwerdaachung vun de Quaien ass aus Stol a Glas a gouf vum Ingenieur Clement Van Bogaert realiséiert. Si ass 43 Meter héich, 186 Meter laang, 63 Meter breet a geet iwwer 10 Kappgleiser ewech. D'Gebai vun der Gare gouf vum Louis de la Censerie am eklektesche Stil entworf de sech inspiréiere gelooss huet vun der Gare vu Luzern an dem Pantheon zu Roum. Den héchste Punkt vum Gebai ass eng grouss Kuppel déi 75 Meter héich ass.
D'Gare gouf den 11. August 1905 a Betrib geholl.
Vun den 1950er Joren un, kënnt d'Gebai ëmmer méi an e schlechten Zoustand, an et gëtt souguer dru geduecht fir et afzerappen. E Klassement als vun 1975 als protegéiert Monument kann dat awer verhënneren, soudatt vun do un d'Gare komplett restauréiert gouf.
Nord-Südverbindung
Iwwer e puer Joerzéngten hat d'Gare eng limitéiert Capacitéit. Dëst koum doduerch, datt net genuch Gleiser do waren, d'Quaien ze kuerz waren, a vill Zäit beim Ëmkuppele vun den Zich verluer goung.
Zanter 1998 gouf dunn zu Antwerpen un der Nord-Südverbindung geschafft, déi Enn 2006 fäerdeg war.
Tëscht de Garen Antwerpen-Dam an Antwerpen-Berchem gouf ënner der Stad an der Gare Antwerpen-Centraal en 1.200 Meter laangen Tunnel gebuert fir datt Héichvitesszich, ënner anerem den LGV 4 / HSL - Zuid riicht duerch Antwerpen kënne fueren ouni mussen ëmgedréint ze ginn.
No dësem Ëmbau huet Antwerpen-Central elo zanter dem Mee 2007 follgend Gleisanlagen:
Maizières-lès-Metz
Maizières-les-Metz ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.
Kroatien
Kroatien (kroatesch: Republika Hrvatska) ass eng Republik am südëstlechen Europa. D'Land huet d'Form vun engem Croissant: de westleche Wutz besteet aus 1.777 km Küst um Adriatesche Mier, d'Häerzstéck mat der Haaptstad Zagreb läit agekäilt tëscht Slowenien am Norden a Bosnien an Herzegowina am Süden, an den ëstleche Wutz grenzt un Ungarn a Serbien.
Kroatien ass zanter dem 1. Abrëll 2009 Member vun der NATO an d'Republik ass den 1. Juli 2013 der Europäescher Unioun bäigetrueden. Vum 1. Januar 2023 un zielt Kroatien och zur Eurozon.
Arrondissement Sarcelles
Den Arrondissement Sarcelles ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Val-d'Oise an der Île-de-France.
Den Haaptuert ass Sarcelles.
Den Arrondissement setzt sech aus 15 Kantonen zesummen:
16. Juni
De '''16. Juni''' ass den 167. Dag vum Joer (168. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Provënz Gerona
Gerona (kat.: Girona) ass déi klengst vu véier Provënzen an der spuenescher Regioun Katalounien. D'Haaptstad ass Gerona.
2007 gëtt et 706.185 Awunner an der Provënz op enger Fläch vu 5.910 km².
Barcelona ass an 8 Géigenden (Comarques) agedeelt: Ripollès, Garrotxa, Alt Empordà Baix Empurdà, Pla de l'Estany, Gironès, La Selva a Baix Cerdanya.
Déi gréisst Uertschaften nieft der Haaptstad Gerona sinn: Figueres, Blanes, Olot, Lloret de Mar, Salt a Palafrugell, déi all iwwer 20.000 Awunner (2007) hunn.
HMS Ark Royal (91)
D'HMS Ark Royal (91) war e Fligerdréier vun der Royal Navy, deen am  Zweete Weltkrich am Déngscht war. E gouf den 13. November 1941 vum däitschen U-Boot, U-81 viru Gibraltar um 16:37 Auer torpedéiert an ass den Dag duerno um 08:13 Auer ëstlech vu Gibraltar op der Positioun ënnergaangen.
D'Ark Royal war 1934 no de Restriktiounscritère vun der Washingtoner Flottekonferenz, bei der Werft Cammell Laird and Company, Ltd. zu Birkenhead, England gebaut ginn. D'Schëff gouf 1938 fäerdeg a war bei verschiddenen Operatioune souwéi beim leschte Gefecht vun der Bismarck derbäi, huet verschidden Attacken an hirer kuerzer Carrière iwwerstan a gëtt ëmmer nach an England mat Stolz als eent vun de berüümtste Schëffer betruecht.
Euphemismus
Euphemismus (v. Griich.: eu pheme - "gutt/schéi schwätzen") bezeechent Wierder oder Formuléierungen, déi eng Situatioun méi schéi wéi a Wierklechkeet, onkenntlech oder voiléiert duerstellen. De Géigendeel ass d'Pejoratioun oder ofwäertend Bezeechnung.
Déi linguistesch Theorie vun der Euphemismus-Trietmille seet viraus, datt all Euphemismus iergendwann déi negativ Bedeitung vu sengem Virgängerausdrock unhuele wäert, soulaang déi tatsächlech Verhältnesser sech net veränneren.
Kayak Club Hesper
De Kayak Club Hesper gouf 1936 ënner dem Numm "Kayak Club Olympia Hamm" gegrënnt.
NGC 2818
Koordinaten (Equinoxe J2000.0)
Stadmusée Simeonstëft Tréier
De Stadmusée Simeonstëft zu Tréier läit zanter 1958 direkt nieft der Porta Nigra an de romanesche Gebaier rondrëm de Bannenhaff vum fréiere Simeonstëft, benannt nom hellege Simeon vun Tréier. De Schwéierpunkt vum Musée stellt Tréierer Stadsgeschicht zanter dem Mëttelalter duer. De Musée versuergt den Original vum Tréierer Maartkräiz aus dem Joer 958, d'Statue vun der Steipe an d'Palaisgaart-Skulpturen. Weider ass nach ee Stadmodell vun Tréier ëm 1800 ze gesinn. Déi eenzel Tableauen, Skulpturen an aner kënschtleresch Objete verdankt de Musée gréisstendeels de Schenkunge vun Tréierer Bierger.
Tëscht 2004 an dem 13. Mee 2007 war de Musée wéinst Ëmbauaarbechten a Vergréisserungen zou.
Canton de Berre-l'Étang
De Canton de Berre-l'Étang ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Istres an Aix-en-Provence am Departement Bouches-du-Rhône an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
496 v. Chr.
6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr. | 4. Joerhonnert v. Chr. 501 v. Chr. | 500 v. Chr. | 499 v. Chr. | 498 v. Chr. | 497 v. Chr. | 496 v. Chr. | 495 v. Chr. | 494 v. Chr. | 493 v. Chr. | 492 v. Chr. | 491 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 496 v. Chr.
Roude Ris
E Roude Ris ass e Stär mat enger grousser Ausdeenung an – am Verglach zu anere Stäre vun der Haaptrei – relativ niddreger Temperatur. Beispiller heifir sinn den Aldebaran, am Stärebild Taurus, an den Arcturus.
Nukleosynthes
Bei Stäre vu mëttlerem Alter (z. B. der Sonn) gëtt am Kär Waasserstoff zu Helium ëmgewandelt. Am Laf vun der Zäit ass de Waasserstoff-Bestand an der Brennzon vum Stär awer bal opgebraucht, wat dozou féiert, datt Helium-Käre mat Helium- oder Waasserstoff-Käre verschmëlzen.
Rout Risen als Phase vun der Stärenentwécklung
Wéinst hirer Ausdeenung hunn déi baussenzeg Gasschichten eng ganz kleng Dicht a sinn nëmmen nach schwaach duerch d'Gravitatioun vum Stär gebonnen. Dofir entwéckelt sech am Laf vum Roude-Ris-Stadium e staarke Stärewand, duerch deen déi baussenzeg Gasschichte vollstänneg ofgestouss ginn; si ëmginn hien da fir eng gewëssen Zäit als planetareschen Niwwel.
Entwécklung vum Roude Ris bis zum Wäissen Zwerg
Duerch hir Ausdeenung hunn déi baussenzeg Gasschichten eng ganz kleng Dicht a sinn nëmmen nach schwaach duerch d'Gravitatioun vum Stär gebonnen. Dofir entwéckelt sech am Verlaf vu sengem Roude-Ris-Stadium e staarke Stärewand, duerch deen déi baussenzeg Gasschichte vollstänneg ofgestouss ginn; si ëmginn hien da fir eng gewëssen Zäit als Planetareschen Niwwel. Bei roude Risen ënner aacht Sonnemasse schrompe se zesummen zu wäiss Zwergen. Bei méi wéi aacht Sonnemassen setzen um Enn vum Heliumbrenne weider Fusiounsprozesser an, bis de Roude Ris als Supernova explodéiert.
Lëtzebuerger Frang
De Lëtzebuerger Frang (ofgekierzt: LUF) war déi offiziell Wärung zu Lëtzebuerg tëscht 1854 an 1999 (ausser tëscht 1941 an 1944). En ass bis 2002 an Zirkulatioun bliwwen, éier en dunn duerch den Euro ersat gouf. An der Period vun 1999 bis 2002 war de Lëtzebuerg Frang eng Subdivisioun vum Euro (1 Euro = 40,3399 Frang), obwuel den Euro dunn nach net zirkuléiert ass.
Urspronk
Iwwer den Zäitpunkt vun der Schafung vum Lëtzebuerger Frang si sech d'Fachleit oneens. Vill vun hinne sinn der Meenung, datt den Urspronk vum Lëtzebuerger Frang op d'Joer 1842 zeréckgeet. Duerch een Arrêté vum 16. Mäerz 1842 gouf eng Relatioun fixéiert tëscht der Wärung an Zirkulatioun, dem Frang, an der däitscher Buchwärung, déi fir d'Ofrechnung vun den Douaneskäschte benotzt ginn ass. D'Paritéit: 1 Frang = 8 däitsch Silbergros  ass du festgesat ginn. Déi Relatioun huet zwar haaptsächlech d'Operatioune mam däitschen Zoll betraff, mä et goufen och Wueren zu Lëtzebuerg mat der däitscher Reichsmark bezuelt. Ëmmerhi war et en éischten ëffentleche Versuch, eng Kloerstellung an der komplizéierter dualistescher Wärungssituatioun erbäizeféieren.
Op een zweete gesetzlechen Akt gëtt sech nach beruff, fir d'Bestoe vum Lëtzebuerger Frang z'erklären, an zwar op d'Gesetz vum 20. Dezember 1848, dat virgeschriwwen huet, déi administrativ Comptabilitéiten missten a Frange gefouert ginn.
Ausgangspunkt
1918 ass den Zollveräin zu Enn gaangen. Well dunn nach keng Kloerheet iwwer déi zukünfteg Wärungssituatioun an den zukünftege Wirtschaftspartner bestanen huet, gouf eng Iwwergangsléisung fonnt. D'Regierung huet dunn, zousätzlech zu de schonn am Éischte Weltkrich geklappte Frangmënzen, Keesebongen a Frangen an Ëmlaf bruecht. Si sollten et erlaben, d'Mark aus dem Verkéier ze zéien. Et war déi zweet Manifestatioun um Wee vun der Kreatioun vun engem Lëtzebuerger Frang.
Zu enger eenegermoosse gereegelter Situatioun koum et eréischt, wéi 1922 d'Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun, verbonne mat enger Wärungsassociatioun, ugefaangen huet. Och wa si keng Ausso iwwer d'Prinzipie vum Lëtzebuerger Wärungssystem enthalen huet, da gouf ëmmerhin de Wärungsëmlaf zu Lëtzebuerg bestëmmt. Hie sollt bestoen aus:
D'Situatioun no 1935
Eng besonnesch Situatioun an de Belsch-Lëtzebuerger Wärungsrelatiounen ass 1935 agetratt. D'Belsch war deemools duerch d'Ëmstänn gezwongen, de Belsche Frang ofzewerten (op Franséisch: ze dévaluéieren). Eng Ofwäertung vum Frang war awer zu Lëtzebuerg net erwënscht. Fir awer e praktescht Ëmtauschverhältnis tëscht den zwou Wärungen z'erhalen, gouf e Mëttelwee fonnt:
No der Paritéit 1 zu 1, koum et dunn zu engem neien Ëmtauschverhältnis tëscht deenen zwou Wärungen, an zwar:
Dat huet d'Liewen zu Lëtzebuerg staark komplizéiert. Nom Zweete Weltkrich, ass dunn déi al Paritéit (1 zu 1) erëm hiergestallt ginn. Eng däreg Fro huet sech och fir d'Avoiren an d'Engagementer a Frangen, wa keng spezifesch Wärung preziséiert war, gestallt. Dat war deemools meeschtens de Fall. Eng Léisung gouf fonnt. Si huet dora bestanen, datt et sech zu Lëtzebuerg ëm Lëtzebuerger Frangen handele géif, wann net anescht preziséiert. Vill Lëtzebuerger Banken, déi de Géigewäert vun hiren Depoten zu Bréissel placéiert haten, koumen doduerch an eng schwiereg Situatioun.
1945: Zeréck zur Normalitéit
Am Zweete Weltkrich huet d'Wärung aus der Reichsmark bestanen. D'Frange ware vum däitschen Okkupant aus dem Verkéier gezu ginn, an d'Lëtzebuerger Billjeeë sinn dunn an engem Héichuewe verbrannt ginn. Dës Situatioun gouf no der Liberatioun réckgängeg gemaach, d'Wirtschaftsunioun mat der Belsch erëm hiergestallt an d'Paritéit 1 zu 1 tëscht den zwou Wärungen nei agefouert an d'Belsch a Lëtzebuerger Billjeeën a Mënzen erëm an de Verkéier bruecht. Well et eng gewëssen Onzefriddenheet iwwer déi staark Begrenzung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht gouf, koum et a successive Schrëtt zu enger Opwäertung vum Lëtzebuerger Emissiounsrecht.
Vum Frang zum Euro
Den 1. Januar 1999 gouf de Wiesselcours 1 Euro = 40,3399 LUF festgeluecht, an den Euro gouf als Buchwärung agefouert. Den 1. Januar 2002 hunn d'Billjeeën a Mënzen an Euro Cours légal kritt; an den 28. Februar 2002 war dee leschten Dag, wou een nach mat Schäiner a Mënzen a Frang bezuele konnt.
Rangéiergare Beetebuerg
D'Rangéiergare Beetebuerg ass déi gréisst Rangéiergare zu Lëtzebuerg, a läit um Terrain vun der Gemeng Diddeleng.
Lëtzebuerger Frang
Vum Frang zum Euro
Enn 2018 huet d'Lëtzebuerger Zentralbank matgedeelt, datt nach eng 868.000 Lëtzebuerger-Frang-Schäiner am Wäert vu ronn 5 Milliounen Euro an Zirkulatioun wieren. Déi meescht dervun, eng 780.000 100-Frang-Biljeeën, géifen als Souvenir versuergt ginn. Enn 2022 war déi Zuel op 864.000 Schäiner liicht erofgaangen. Et sinn nach ëmmer eppes méi wéi 10.000 5.000-Frang-Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf. Déi kënne bis op Weideres nach ëmmer an der Lëtzebuerger Zentralbank an Euro ëmgetosch ginn. D'Mënzen a Frange kënnen alledéngs zanter dem 31. Dezember 2004 net méi gewiesselt ginn.
Rangéiergare Beetebuerg
Se gouf uganks der 1980er Joren tëscht Beetebuerg an Diddeleng gebaut an duerno nach mat engem Container-Terminal vergréissert.
2012 goufen do 177.693 Waggone gesënnert.
Franséisch-Polynesien
Franséisch-Polynesien (frz.: Polynésie française), ursprénglech Franséisch-Ozeanien, ass e franséischt Iwwerséigebitt (POM = Pays d'outre-mer) a Polynesien. Et besteet aus enger ganzer Zuel vu méi klengen Inselen, Atollen an Archipelen am südlichen Pazifik. De bekanntsten Atoll ass Mururoa an d'Insel mat der gréisster Bevëlkerung ass Tahiti.
Geographie
Franséisch-Polynesien besteet aus am Ganzen 130 Inselen an Atollen, déi zu fënnef Archipele gehéieren:
Phanerozoikum
!Äon !Ära/Zäitalter !Period !Ufank a Millioune Joer De Phanerozoikum ass den Zäitraum (Äon) vun de sichtbare Fossilien.
En ass an dräi verschidden Zäitalteren agedeelt: d'Äerdneizäit, de Mesozoikum (Äerdmëttelalter) an de Paleozoikum (Äerdaltertum).
497 v. Chr.
6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr. | 4. Joerhonnert v. Chr. 502 v. Chr. | 501 v. Chr. | 500 v. Chr. | 499 v. Chr. | 498 v. Chr. | 497 v. Chr. | 496 v. Chr. | 495 v. Chr. | 494 v. Chr. | 493 v. Chr. | 492 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 497 v. Chr.
Arrondissement Évry
Den Haaptuert ass Évry.
Den Arrondissement setzt sech aus 17 Kantonen zesummen:
Canton de Châteauneuf-Côte-Bleue
De Canton de Châteauneuf-Côte-Bleue war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Istres, am Departement Bouches-du-Rhône an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Gräinskapell
D'Gräinskapell, och ënner dem Numm Quirinuskapell bekannt, läit am Stadgronn ënner der Aler Bréck um rietsen Uwänner vun der Péitruss.
Geschicht
Als "bal" geséchert gëllt, datt dës Hielekierch, déi déi Zäit zu der Par Hollerech gehéiert huet, fir Masse benotzt gouf. D'Gräinskapell gouf ënnerhale vun den Däitschritter, déi zanter 1249 an der Tilleschgaass gewunnt haten. Ëm 1355 hunn si déi gotesch Fassad gebaut, déi haut nach erhalen ass. Vun hinne staamt och d'Däitschhärekräiz, dat iwwer der Paart agemeesselt ass. Riets dovun ass den oppene Priedegtstull ze gesinn. Den Daach an de Klackentuerm goufen 1885 restauréiert.
Bannent der Kapell ass eng Duebelhiel, eng kleng Sakristei an eng Nisch mam Altor.
Si gouf de 27. Mee 1963 op den Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.
Den hellege Quirinus war zanter dem 11. Joerhonnert de Patréiner vun der Festung, zanter 1455 och vun der Stad Lëtzebuerg. 1666 gouf en an där Funktioun vun de Jesuitten duerch d'Tréischterin am Leed ersat.
Quirinusquell
Bei der Kapell ass eng Quell, där hirem Waasser joerhonnertelaang Heelwierkungen, besonnesch géint Hautkränkten an Eeterwonnen, nogesot goufen. Eng éischt Kéier gouf se beim Alexander Wiltheim 1655 ernimmt. Bei enger cheemescher Analys am Joer 1900 gouf festgestallt, datt näischt Extraes am Waasser ze fanne wier.
Markéierstëft
Ee vun den Haaptproduzente vu sou Stëfter ass d'Firma Schwan-Stabilo; an der Ëmgankssprooch ginn se dofir och alt Stabiloe genannt, a geleeëntlech héiert een souguer stabiloen fir "iwwersträichen".
Déi gängegst Faarf ass Neongiel, et gëtt der awer och an Orange, Rosa, Gréng an Hellblo.
AIBO
Den AIBO Roboter ass een Ënnerhalungsroboter, dee speziell 1999 vu Sony als Ersatz fir en Hausdéier entwéckelt gouf a Leit mat Allergien d'Freed un engem Hond net soll huelen. AIBO heescht op Japanesch Frënd a steet weider fir d'Ofkierzung Artificial Intelligent Robot.
Hautzedaags fënnt den AIBO och seng Plaz a Kannerzëmmeren, allerdéngs ass e keng einfach Spillsaach. De Roboter muss wéi een echt Hausdéier behandelt ginn an huet och heiansdo Honger (wa seng Akkuen eidel sinn) a wëll da gefiddert ginn, natierlech nëmme mat Stroum.
Anatomie a Verhalen
Den AIBO ass mat zwéi Sensoren, een um Kapp an een um Réck ausgerëscht. Zousätzlech huet en eng Kamera an ee Mikro, sou datt e Signaler vu sengem Entourage ophuele kann. Säin Häerz besteet aus engem RISC-Prozessor, säi Gehier aus enger léierfäeger Software.
Wéi all anert Liewewiesen, muss den AIBO erzu ginn. Wann ee mol eng Kéier schlecht gelaunt ass, geet et duer, datt een him seet e soll roueg sinn oder en einfach lénks leie léisst. Dat bewierkt dacks Wonner. Gëtt den AIBO mol bei aussergewéinlechen Tricker geheemelt, sou wäert een an Zukunft méi dacks déi Tricke virféieren. E spillt gär mat sengem Ball oder wenzelt sech um Buedem. E versteet ënner anerem e puer Wuert Franséisch a follegt op verschidden Uerderen.
Mëttlerweil gëtt et schonn eng ganz Partie vu verschiddene Modeller, déi ëmmer weider entwéckelt goufen. Duerch déi vu Sony definéiert Schnëttstell (Open-R) kann een den AIBO och selwer programméieren an him eng eegen "Honds-Perséinlechkeet" ginn.
Noordpeene
Noordpeene ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Nord an der franséischer Regioun Nord-Pas-de-Calais.
D'Duerf dat am Westhoek vun de franséische Flandern läit, ass als eent vun de schéinsten Dierfer a Frankräich klasséiert.
Geschicht
Geschichtlech ass vun Noordpeene net vill Besonnesches ze soen, ausser datt bekannt ass datt do am Joer 1677 an der Schluecht vu Peene dem Wëllem vun Oranien seng Truppen duerch e Joerhonnerthéichwaasser vun der Peene gestoppt goufen, an d'franséisch Truppen ënner dem Kommando vum Philippe vun Orléans d'Hollänner an d'Zang geholl hunn.
Geographie
Wéi säin Numm et seet, läit Duerf nërdlech vun der Peene, déi ganz Géigend ass flaach wéi en Dill, mat ville Suppen, an et gëtt just eng Kopp an der Géigend, d'Colline de Tom, déi mat hire 55 Meter Héicht aus der Landschaft erausluusst. D'Biedem an der Géigend si leemeg an de Widderbock e schéine gesträifte Kiewerleck ass heefeg an der Géigend.
D'Uertschaft
Noordpeene ass e Stroossenduerf. Dat ganzt Duerf läit laanscht eng Strooss op enger Längt vu 500 Meter, tëscht der Kierch op dem engen Enn, an dem Schlass op deem aneren.
D'Strooss ass zimmlech breet, wat mat sech bréngt datt d'Duerfleit Place dofir soen. Dat kënnt och nach dohier, well et guer keng aner Plaz am Duerf gëtt.
De Kierfecht läit direkt nieft der Kierch, an ass ronderëm ganz mat Beem zougewuess. D'Spëtz vum Kierchtuerm fält engem direkt op well se mat hiren Ornamenter guer net bei den ënneschten Deel passt, deen aus rouden Zille gebaut ass.
De Parc vum Château de la Tour läit op der lénkser Säit vun der Strooss a Richtung Kierch, an d'Schlass selwer mat sengen zwéin Tierm ass am Renaissancestil gebaut. D'Originne vum Schlass ginn an d'Joer 1492 zeréck, en Datum deen um Wunnhaus trotz villen Emännerungen erhale blouf.
D'Haiser laanscht d'Strooss sinn all relativ niddreg, mat spatzen Diech, déi mat Zille gedeckt sinn. Mansardéiert Diech sinn net rar. Wat opfält sinn nach déi vill Ornamenter an den Hausdieren, besonnesch an den Iwwerliichten, déi dacks drop hiweise wat fir ee Beruff de Bauhär hat. Sou fënnt een z. B. eng Dier, bei där an der Iwwerliicht eng Urn mat zwéi Béi donieft ass, wat drop hiweist datt de Proprietär e Bouschëtz war. D'Handwierker hunn dacks bei der Dekoratioun vun den Ënnerzich hirer Fantasie fräie Laf gelooss. So fënnt een Hexebiesemen, Liewensbeem, a vill aner magesch Zeechen.
Am Duerf selwer geet et roueg hier. Owes begéine sech d'Leit an der Wiertschaft. Et geet op Flämesch hier, an e beléifte Sujet bei Jonk an Al sinn d'Geschichte vum Tisje Tasje, mat sengem richtegen Numm Jean-Baptiste Vangrevelinghe, dee vu Buysscheure war, an deen am 19. Joerhonnert do Geschicht gemaach huet.
Äerdneizäit
De Kenozoikum oder d'Äerdneizäit besteet aus zwou Perioden: den Neogen an de Paleogen. Et ass deen Äerdzäitalter deen nom Äerdmëttelalter, dem Mesozoikum kënnt. D'Äerdneizäit huet ongeféier viru 65 Millioune Joer ugefaangen an huet bis zum Ufank (-2.5 Mio Joer) vum Quartär gedauert.
Fauna a Flora
Déi eelst echt Primate sinn opgetrueden an d'Bléieplanzen an d'Insekte fänken u sech ëmmer méi auszebreeden, genee sou wéi d'Vullen an d'Mamendéieren. Géint Enn vum Zäitalter ass de Mënsch opgetrueden.
Kontinentalverschibung a Klimawiessel
Indien kollidéiert mat Asien an den Himalaya entsteet. D'Nordkontinenter dreiwen auserneen. Fir d'éischt herrsche méi kal Temperaturen, duerno gëtt et erëm tropesch waarm. Duerch de Klimawiessel an d'Kontinentalverschibung ännere sech d'Liewensraim, d'Savanne gi méi grouss an d'Bëscher méi kleng.
Kuckt och
Geologesch Zäitskala
17. Juni
De '''17. Juni''' ass den 168. Dag vum Joer (169. am Schaltjoer) am Gregorianesche Kalenner.
Canton d'Istres-Sud
De Canton d'Istres-Sud war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Istres, am Departement Bouches-du-Rhône an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Arrondissement Étampes
Den Arrondissement Étampes ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Essonne an der Île-de-France.
Den Haaptuert ass Étampes.
Den Arrondissement setzt sech aus 6 Kantonen zesummen:
Neogen
D'Period vum Neogen ass eng vun zwou Perioden aus der Äerdneizäit (Kenozoikum). Den Neogen gëtt an zwee gedeelt:
Nom Neogen kënnt de Quartär, dee bis haut dauert.
Canton de Marignane
De Canton de Marignane ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Istres, am Departement Bouches-du-Rhône an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Provënz Lérida
Lérida (ca: Lleida) ass déi gréisst vu véier Provënzen an der spuenescher Regioun Katalounien. D'Haaptstad ass Lérida.
Lérida läit am Oste vu Spuenien a grenzt un d'Provënzen Gerona, Barcelona, Tarragona, Saragossa an Huesco an un Andorra a Frankräich.
2007 gëtt et 414.015 Awunner an der Provënz op enger Fläch vun 12.150 km².
Lérida ass an 231 Gemengen an an 13 Géigenden (Comarcas) agedeelt. Comarcas sinn:
Déi gréisst Uertschaften nieft der Haaptstad Lérida sinn: Balaguer, Tàrrega, Mollerussa a La Seu d'Urgell, déi all iwwer 10.000 Awunner hunn.
NGC 2250
Den NGC 2250 ass en oppene Stärekoup am Stärebild Monoceros mat engem Duerchmiesser vun 8 Bouminutten an enger visueller Magnitude vu +8,90 mag.
Koordinaten (Equinoxe J2000.0)
Computer
E Computer (v. Engl.: to compute - "rechnen") ass en Apparat, deen Informatioune mat programméierten Algoritme (Computerprogramm) verschaffe kann. E Computer ass also eng Rechemaschinn, déi zousätzlech fräi programméiert ka ginn.
Provenance vum Numm
Den englesche Begrëff Computer, vum Verb (to) compute (v. Lat. computare = zesummerechnen) huet ufanks Mënsche beschriwwen, déi laangwiereg Berechnunge gemaach hunn, zum Beispill d'Astronomen am Mëttelalter. 1938 huet de Konrad Zuse den éischte fräi programméierbare mechanesche Rechner gebaut, den am haitege Sënn schonn dem Begrëff entsprach huet. Am Numm vum 1946 virgestallten Electronic Numerical Integrator and Computer (kuerz ENIAC) daucht d'Wuert fir d'éischt als Bestanddeel vum Numm op. Doduerch huet sech Computer als Gattungsbegrëff fir déi neiaarteg Maschinnen etabléiert.
Geschicht
Iwwer vill Tëschenetappe gouf de Computer vun hallwer Foussballsterraingréisst op Raum- an duerno Schafgréisst verklengert. Deen éischte kommerziell erfollegräiche Computer fir doheem, den Apple II, gouf vun Apple Computer an de 70er Joren an der Garage vum Steven Jobs sengem Elterenhaus gebaut, no de Pläng vum Steve Wozniak ënner der Leedung vum Jobs. Wéi IBM de Potential vum Ee-Mann-Computer realiséiert huet, hu si 1981 deen éischte Personal-Computer presentéiert mat engem Betribssystem MS-DOS, deen IBM beim Bill Gates vu Microsoft fir $80.000 op Liewenszäit lizenséiert huet. Apple Computer huet net geschlof, an um Apple Macintosh geschafft, deem éischte Computer mat Maus a Fënsteren um Schierm, deen den 1. Januar 1984 presentéiert gouf.
D'Meilesteng vum modernen elektroneschen digitale Computer baséieren op 4 Etappen:
Funktiounsweis
Grondsätzlech muss ee bei engem Computer tëscht zwéi Beräicher ënnerscheeden: der Hardware, déi déi physesch Komponente vum Computer duerstellt, an der Software, ënner där een d'Programméierung vum Computer versteet.
Hardwarearchitektur
No der Beschreiwung vum John von Neumann vun 1946, déi als "Von-Neumann-Architektur" an d'Geschicht agaangen ass, definéiert een och haut nach ëmmer véier Haaptkomponente fir e Computer:
An den haitege Computere sinn d'Rechen- an d'Steiereenheet meeschtens zu engem eenzege Bausteng verschmolt, der sougenannter CPU (Central Processing Unit - "zentrale Prozesser").
Softwarearchitektur
Ee Computer versteet eigentlech just eng ganz limitéiert Zuel vun definéierten, einfache Befeeler. Typesch Befeeler sinn z. B. "kopéier de Contenu vun der Späicherzell 5 a setz en an d'Zell 10", "addéier de Contenu vun der Zell 7 bei de Contenu vun der Zell 13 a setz d'Resultat an d'Zell 20", "wann de Contenu vun der Zell 999 genee 0 ass, dann ass den nächste Befeel an der Zell 30".
Déi Befeeler bestinn aus Binärcoden, der sougenannter Machinnesprooch. Sou ass z. B. de Code fir eng bestëmmt Kopéieroperatioun fir Intel-Mikroprozessoren "10110000". Elo schreift awer keen e Softwareprogramm direkt an der Maschinnesprooch, mä éischter an enger Programméiersprooch, déi spéider da vun engem Compiler automatesch a Maschinnesprooch ëmgewandelt gëtt.
Fir datt net all Programméierer d'Rad erëm komplett frësch erfanne muss, setze modern Programmer dacks op aner Programmer wéi d'Betribssystem (z. B. Windows oder Linux) oder Befeelsdatebanken (z. B. dll-Dateien) op.
Schuerelser Schlass
D'Schuerelser Schlass ass eng Buergruin an der Gemeng Rammerech am Kanton Réiden.
Den Numm vun der Buerg
Nieft dem hei benotzte Lemma Schuerelser Schlass waren oder si follgend Bezeechnungen am Gebrauch: op Lëtzebuergesch Schorels ; op Franséisch chastel de Scoreweltz. D'Buerg zielt zu deene wéinege Buergen am Land, déi net no enger Uertschaft benannt goufen. Iwwer den Urspronk an d'Bedeitung vun den Nimm ass näischt bekannt. Op kartographeschem Material gëtt et d'Bezeechnungen Schuerelerschlass a Schuerelerknupp.
Geographie
D'Buergruin steet am Bësch op enger 70 m laanger a 30 m breeder an nordnordwest-südsüdost ausgeriichter Fielszong tëscht Éischt a Wal, um südlechen Enn vun der Schuerelserknupp op enger Héicht vu ronn 425 m, eng 30 m nordnordwestlech vun der Plaz ewech, wou d'Breschterbaach an eng Baach, déi vum Réidengshaff kënnt, zesummelafen.
D'Anlag, déi a Privatbesëtz ass, ass fräi zougänglech. Et erreecht ee s'iwwer e Feldwee, dee säin Ufank um Enn vun der Rue du Château (bei der Kapell vun Éischt) huet, an dann no ronn 1.500 Meter an e Bëschwee iwwergeet. An der Entrée vum Bësch kann een den Auto stoe loossen, an de Rescht zu Fouss iwwer de Bëschwee maachen. No zirka 500 Meter an den Dall erof kënnt een, do wou de Wee eng 180 Grad Kéier mécht, op d'Plaz wou déi zwou Baachen zesummefléissen. Vun do féiert e schmuele Pad iwwer Träppleken erop bis bei d'Buerg. Net wäit ewech, op hallwem Wee tëscht Éischt a Wal läit op der Kopp um Kaassel eng Schutzbuerg.
Stolzebuerger Planzebourse
D'Planzebourse gëtt organiséiert vum Naturpark Our an Zesummenaarbecht mam Syndicat d'initiative vu Stolzebuerg an der Gemeng Pëtschent. Zanter 2000 ass d'Bourse eemol ausgefall.
Schuerelser Schlass
Beschreiwung vun der Anlag
D'Buergruin steet op enger protohistorescher Wieranlag. Vum Héichplateau hier zitt sech en duebele Wall bis ronderëm d'Fielszong. Virun der Buerg ass e Querwall mat engem 14 × 5 m grousse Gruef nach z'erkennen, mat Iwwerreschter vu Schëldmauer, Paart, Wirtschaftsgebaier, Buer a Virbuerg.
Vun der Kärbuerg, déi direkt op der Fielszong steet, stinn nëmme méi dräi Baussemaueren (Nord-, Süd- a Westsäit) mat dräi erhale Fënsteren. Déi baussenzeg Dimensioune vun dësem haleméissegen Haaptgebai sinn: 21,50 × 11,50 m. De Banneraum, an deem d'Vegetatioun sech breet mécht, ass ronn 15,50 m laang a 7,20 m breet. D'Mauere sinn tëscht 2 an 3,50 m staark.
Op der südlecher Baussesäit gëtt et Iwwerreschter vun engem méi klengen Tuerm, am Osten Deeler vun enger relativ staarker Rankmauer.
Déi meterdéck Mauere sinn aus Schifer. D'Architektur vun der Buerg ass einfach, robust an trotzeg. Si deit op keng representativ Zwecker hin.
Déi net fachgerecht ausgeféiert Restauréierungsaarbechten un den dräi Fënstere konnten op dat 20. Jh. datéiert ginn, well Héichuewenzement dobäi agesat gouf.
Deen haut verschwonnene Kamäin war héchstwahrscheinlech an der 3,50 m staarker Nordmauer.
Vun der Ostmauer si just Sockelsteng vun enger 1,10 m breeder Dier erhalen.
Déi baussenzeg Rankmauer, vun där op der West- a Südsäit déi ënnescht Steeloen erhale sinn, huet sech ronderëm en Areal vun 20 × 42 m gezunn. De Rondgank tëscht Kärbuerg a Rankmauer ass am Duerchschnëtt 2,5 m breet.
Ëm 1980 goufen am Optrag vum Staat Restauréierungsaarbechten ugefaangen, déi awer no kuerzer Zäit nees ofgebrach goufen.
Geschicht
Iwwer d'Schlass- oder Buergruin gëtt et keng bekannt historesch Dokumenter. Nom Jean-Pierre Koltz hunn d'Häre vun Useldeng am Joer 1292 Éischt kaaft, méiglecherweis fir an dem entleeënen Dall, op der Schuerelser Knupp eng Flucht- a Schutzbuerg ze bauen, wa si sech vu Raubritter an anere Geforen a Sécherheet brénge wollten. Donieft huet si wuel och als Ënnerdaach bei enger Juegd vun e puer Deeg gedéngt. Et schéngt awer sécher, datt d'Schuerelser Schlass ni als eegen Herrschaft bestanen huet.
E puer Informatiounen (ouni Quellenangaben) sinn op enger Etikett vun engem Wäin, deen ënner dem Markennumm Chastel de Schuerels verkaaft gëtt, ze fannen:
Schuerels Die geheimnisvolle Burg Wir stehen vor einem Rätsel, in keinem uns bekannten Dokument wird die Burg erwähnt. Fest steht nur, dass die Burg nie als eigene Herrschaft bestand. Das Territorium um Hostert und Wahl gehörte seit jeher zur Herrschaft Useldingen. Belegt ist, dass im Jahre 1295 Kuno von Ouren die Dörfer Vichten, Pratz und Eschette seinem Vetter Robert von Useldingen verkaufte. 1298 erwarb derselbe Robert noch das Dorf Folscheid vom Edelknecht Walter von Esch. Es wird vermutet, dass die Zeit um 1300 für den Bau der Burg in Betracht gezogen werden kann.
Den 3. Abrëll 2023 goufen d'Ruine vum Schlass als nationale Kulturpatrimoine klasséiert.
D'Schuerelser Schlass an der Literatur
Ëm d'Buerg gëtt et eng Legend vun engem Gespenst a Suefälscher, déi an zwou Erzielungen agefloss sinn:
Auguste Laurent
Den Auguste Laurent, gebuer de 14. November 1807 zu La Folie, e Lieu-dit an der Gemeng Saint-Maurice no bei Langres am Departement Haute-Marne, a gestuerwen de 15. Abrëll 1853 zu Paräis, war e franséischen Ingenieur a Chimiesprofesser.
Den Auguste Laurent koum als dat zweet Kand vu véier an enger Wäinhändlerfamill op d'Welt. Hien huet nëmmen e klengen Deel vu senger Jugend zu Saint-Maurice verbruecht, well seng Eltere jonk gestuerwe sinn, seng Mamm 1826 a säi Papp 1828. Säi Monni de J.-Bernard Maître-Humbert, dee Schmelzenhär zu Châtillon-sur-Seine war, huet sech dunn ëm hie bekëmmert. E konnt dunn zu Gray an de Lycée goen an 1826 gouf en an der École des Mines ugeholl. 1830 krut e säin Ingenieursdiplom, an en huet sech decidéiert fir an der Fuerschung ze schaffen.
Zombie Film
Den Zombie Film ass den éischte Lëtzebuerger Zombiefilm. E gouf 2005 vun Amateure ronderëm de Patrick Ernzer an de Mike Tereba op d'Bee gestallt.
Preston Tucker
De Preston Thomas Tucker, gebuer den 21. November 1903 zu Capac, am Michigan a gestuerwen de 26. Dezember 1956) war en US-amerikaneschen Autodesigner a Fabrikant.
Zombie Film
Ëm wat geet et am Film?
De Pit an de Mich zéie lass fir zesumme mat hirer gemeinsamer Frëndin Susie (enger Gummispopp) an engem Kolleeg sengem Weekendhaische matzen am Bësch a Rou e gudden ze huelen an eng ze fëmmen. Duerch Zoufall fanne se do ënner engem Bett en ale Schräin mat enger Kassett dran. Wéi se déi du lauschteren, fänken d'Zombien un am Bësch aus dem Buedem ze komme wéi Champignonen. Mä déi zwéi Kolleege sinn do scho sou zou datt se dat guer net sou richteg matkréien. An deem Moment stranden déi zwou Koppele Mausi a Stupp an Trixie an Alain och beim Weekendhaus, well se sech komplett am Bësch verrannt hunn. Ideal Affer fir d'Zombien. De Pit an de Mich kënne just nach versiche mam Liewen dovun ze kommen.
Wann ee vu pixelege Schieter an engem schlechten Toun absënns bei haarden Téin (a gejaut gëtt dacks am Zombie Film) emol ofgesäit, a scho mat der Astellung an de Kino gaangen ass fir keen elaboréiert Meeschterwierk, mä just en trashegen Amateursfilm, dee sech selwer net eescht hëlt, kucken ze goen, da kann een duerchaus déi sëllege komesch Momenter am Film ganz lëschteg fannen.
Preston Tucker
Hien huet 1948 den Tucker Torpedo produzéiert, deen zwar ganz innovativ war, mä vun deem trotzdeem just 51 Stéck produzéiert goufen. Dat mécht se hautdesdaags zu rare Sammlerobjeten.
De Francis Ford Coppola huet 1988 dem Preston Tucker seng Geschicht verfilmt ënner dem Titel Tucker: The Man and His Dream.
François Schanen
De François Schanen, gebuer de 16. Mee 1938 an der Stad Lëtzebuerg, ass e franséische Sproochewëssenschaftler mat Lëtzebuerger Originnen.
Biographie
De François Schanen huet seng Primärschoul an Däitschland zu Bremke an zu Schengen gemaach. Duerno koume vun 1948-1955 Études gréco-latines zu Déifert an der Belsch. Vun 1955-1962 huet hie Philosophie an Theologie zu Lyon a Frankräich studéiert, an duerno, vun 1962-1965, Germanistik an Allgemeng Linguistik op der Sorbonne zu Paräis
No senger Franséischer Naturalisatioun (1969/1970: de Francois Schanen huet déi duebel Lëtzebuergesch a Franséisch Nationalitéit) huet hien eng Maîtrise an e CAPES d'allemand (1971), eng Agrégation d'allemand (1972) a schliisslech d'Habilitatioun mat engem Doctorat d'État (1980) gemaach. Hie war Däitschprofesser am Enseignement Secondaire an der Paräisser Géigend (1963-1972), dunn Assistant op der Universitéit Toulouse-le-Mirail (1971-1981) a Professeur titulaire des universités op der Universitéit Paul Valéry vu Montpellier (1981-2000). Hie gouf Professeur émérite am Joer 2000.
Weider war de François Schanen Member am Jury d'agrégation d'allemand (1978-1982; 1988-1992), Directeur de l'unité de Formation et de recherche des langues vivantes zu Montpellier (1986-1991) an Direkter vun zwou Equipe-de-recherchen: Études germaniques (1983-1988) a Récits et mythologies bibliques (1993-1999). Hien ass zanter 1973 Member vum Institut grand-ducal an och Offizéier am Ordre des Palmes académiques (1989/2001).
De François Schanen wunnt zu Clapiers bei Montpellier a Frankräich.
Aarbecht a Wierk
Als Enseignant an der Linguistik an am Däitschen huet de Professer Schanen seng Carrière secondaire an universitaire mat net onwichtegen administrative Verantwortungen zu Paräis, Toulouse a Montpellier opgebaut.
Auguste Laurent
Vun 1837 bis 1838 huet en an der Faiencerie vun Eech als Chef vum Departement Chimie geschafft an en huet sech den 23. Juli 1838 mat der Anne-Françoise (Francine) Schrobilgen, der Duechter vum Mathieu-Lambert Schrobilgen bestuet, déi hien ëm 60 Joer iwwerlieft huet.
François Schanen
Aarbecht a Wierk
Parallel dozou huet hie sech och als Iwwersetzer a Fuerscher verdéngt gemaach. Hien huet aacht Bicher iwwer Philosophie, Theologie, Literatur a Bibelfuerschung vum Däitschen an d'Franséischt iwwersat, ë. a.: Dobäi huet hien och dem franséische Publikum Iwwersetzunge vu Gedicht- a Konschtsammlungen zougänglech gemaach ë. a. vum
Auguste Laurent
Bei ville vu senge Recherchen an Iwwerleeunge steet en de grousse Patrone vun der Chimie géintiwwer, déi dann och nach wa se kleng hu misse bäiginn, d'Resultater vum Laurent fir sech reklaméiert hu sou wéi den Dumas mat dem Chlor-Waasserstoffaustausch.
François Schanen
Aarbecht a Wierk
Als Fuerscher an Didaktiker ass de Professer Schanen renomméiert duerch sechs däitsch Grammatiken a ronn honnert linguistesch Bäiträg an Zäitschrëften a Kolloquien, ë. a.:
Kuelpabeier
Kuelpabeier, och Karbon- oder Fuschpabeier oder Pauspabeier, si speziell Blieder, déi gebraucht ginn, fir beim Schreiwe gläichzäiteg eng Kopie ze fabrizéieren. Fuschpabeier huet dofir op der hënneschter Säit eng dënn Couche Faarf (fréier war dat Kuelestëbs), déi sech duerch den Drock op der viischter Säit lassmécht.
Auguste Laurent
Wéi d'Faiencerie zougemaach huet ass d'Famill Laurent op Bordeaux geplënnert. Den Auguste war do Professer op der Universitéit bis 1845, wéi se op Paräis geplënnert sinn. Do gouf hie Membre correspondant vun der Académie des Sciences, an op der Sorbonne war hien 1847 an 1848 Suppleant vu sengem fréiere Professer Dumas.
François Schanen
Aarbecht a Wierk
Iwwer déi theoreetesch linguistesch Positioune vum François Schanen, cf. D. Baudot an I. Behr (Hrsg.): ''Funktion und Bedeutung: Modelle einer syntaktischen Semantik des Deutschen. Festschrift für François Schanen'' (Eurogermanistik. Tübingen 2003, 359 S.).
Auguste Laurent
Den Auguste Laurent ass de 15. Abrëll 1853 un Tuberkulos gestuerwen.
Kuelpabeier
Dofir gëtt ënner dat éischt Blat, op dat ee schreift, e Blat Fuschpabeier geluecht, an do drënner en zweet Blat, op deem sou d'Kopie entsteet.
François Schanen
Aarbecht a Wierk
Wat d'Lëtzebuergescht ugeet, huet de François Schanen vun 1972 bis 1980 seng Thèse d'État iwwer d'Syntax geschriwwen, net nëmmen iwwer d'Syntax vum Schengener Dialekt: Déi grondsätzlech nei Thees ass vum Fernand Hoffmann als Pionnéieraarbecht begréisst ginn (cf. "Saussure enfin désaussurisé ou quand la linguistique se met au diapason de la dialectologie. Présentation des Études sur la syntaxe du luxembourgeois de François Schanen", in: Bulletin Linguistique et Ethnologique de l'Institut Grand-Ducal, Luxembourg, fasc. 24, 1987, S. 129-141).
Auguste Laurent
Bei sengem Doud huet hie seng Fra mat den zwee Kanner, dem Hermann deen eelef Joer hat, an der Suzanne déi eelef Méint hat hannerlooss.
François Schanen
Aarbecht a Wierk
Zanter sengem Emeritat (2000) huet de Professer Schanen nees, mat der Hëllef vu Lëtzebuerger Doktoranten, seng Recherchen iwwer d'Lëtzebuerger Sprooch a verschidde Richtungen aktivéiert.
Zanter Mäerz 2006 schreift hien och reegelméisseg eng Sproocherubrik fir d'Zeitung d'Lëtzebuerger Land. Déi éischt 98 Texter sinn a Buchform erauskomm mam Titel Lëtzebuergesch Sproocherubriken zu Esch-Uelzecht, Schortgen, 2013, 240 S.(ISBN 978-2-87953-174-8).
Orthographie
(no enger explizitter Bestellung vun der Kulturministesch) mat der effikasser Kollaboratioun vum Jérôme Lulling, docteur-ès-lettres: Introduction à l'orthographe luxembourgeoise, op Lëtzebuergesch: 149 S. an op Franséisch:158 S. Dësen Text kann ee sech gratis vum Site vum CPLL eroflueden.
Gesamtpresentatioun vum Lëtzebuergeschen
(mat Geschicht: 21-28; nei Grammatik: 41-210; Lexik 225-366; Bibliographie: 367-373): ''Parlons luxembourgeois. Langue et culture linguistique d'un petit pays au cœur de l'Europe''. Collection Parlons. Paris, 2004, 376 S.
Dictionnairen
op d'Initiativ vum Coauteur Jérôme Lulling: ''Luxdico: dictionnaire bilingue. Lëtzebuergesch > Franséisch. Français > luxembourgeois. 48000 traductions''. Éditions Schortgen, Esch-Uelzecht, a Presses Universitaires de Namur, 2004 1. Oplo, 2005 2. Oplo, 303 S. an der 2. Oplo; 2009 3. Oplo (55.400 traductions, 386 S.) - ''Luxdico. Lëtzebuergesch > Däitsch. Deutsch > Luxemburgisch. 52.800 Iwwersetzungen''. (2008, iwwersat vum Myriam Welschbillig). - ''Luxdico: dictionnaire bilingue: Lëtzebuergesch > Franséisch. Français > luxembourgeois'', 3. Oplo als APP fir I-Phone / I-Pod. (2010: Schortgen an RTL).- ''Luxdico. Lëtzebuergesch > Englesch. English > Luxembourgish'' (2012, iwwersat vum Wendy Winn).
Grammaire mat Übungen
bei den Éditions Schortgen zu Esch-Uelzecht, mat der Kollaboratioun vun der Jacqui Zimmer, besonnesch fir d'Exercicen www.schortgen.lu (édition) Zweet nei Versioun an engem Band Nei Exercicen