cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Réngelbaach
D'Réngelbaach ass eng kleng lëtzebuergesch Baach am Gréngewald, an der Gemeng Steesel. Se huet hir Quell am Réngelbur südwestlech vun der Hammbiersknupp op enger Héicht vun 376 Meter. Vun do leeft se 2,3 km an nordëstlecher Richtung fir um Fréinland mat der Schetzelbaach zesummenzelafen an d'Wäiss Iernz ze bilden.
Fontaine-lès-Croisilles
Fontaine-lès-Croisilles ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Edward C. Stone
Den Edward Carroll Stone, gebuer den 23. Januar 1936 zu Knoxville, Iowa ass en US-amerikanesche Physiker, Planetolog a Weltraumfuerscher.
Scho vun 1961 war de Stone an der Weltraumfuerschung mat Experimenter zu der kosmescher Stralung an Discoverer-Satellitten aktiv. 1999 krut hien de Carl Sagan Memorial Award. Hien ass Member vun der National Academy of Sciences (1984) a krut ënner villen Auszeechnungen d'NASA Distinguished Service Medal an d'National Medal of Science. Vun 1971 bis 1973 war hie Sloan Fellow an 1975 Fellow vun der American Physical Society.
Heemwéi
Heemwéi ass e Film vun der lëtzebuergescher Artisteplattform Feierblumm Productions, ënner der Regie vum Sacha Bachim, deen och d'Dréibuch matgeschriwwen huet. En hat den 28. Januar 2014 Avant-première am Utopolis. Säin Ënnertitel ass Eng Odyssee.
Ëm wat geet et am Film?
Summer 1944: Zwéi jonk Lëtzebuerger, de Jos an de Fränz, sinn als Wehrmachtszaldoten am Nordoste vu Frankräich stationéiert. D'Amerikanesch Arméi réckelt schëtzeg vir, an déi zwéin iwwerleeën, ze desertéieren. Ma de Fränz (Luc Lamesch) hat sech fräiwëlleg gemellt, de Jos (Steve Hoegener) war zwanksrekrutéiert ginn...
Soss
De Film hat e Produktiounsbudget vu just ronn 25.000 Euro an ass vu ronn 10.300 Leit am Kino gesi ginn. Et huet 5 Joer gedauert, ier e fäerdeg gedréint war, well déi meescht Mataarbechter Benevoller waren, déi nëmmen an hirer Fräizäit matmaache konnten.
Déi Zeen an där den Tiger II ze gesinn ass gouf op der Plaz vum Musée Décembre 1944' zu La Gleize gedréint. Dee Panzer ass do nach ëmmer ze gesinn.
Blat (Planz)
E Blat (op Latäin: folium) ass mam dem Stronk an der Wuerzel eent vun den dräi Haaptorganer vun de Gefäässplanzen. Blieder sinn op den Extremitéite vun engem Aascht oder Still. D'Haaptfunktioune vun de Blieder sinn d'Photosynthes, de Gasaustausch an d'Transpiration, a se gi gebraucht fir z'ootmen, fir d'Evaporatioun an heiansdo fir d'Guttatioun.
D'Blieder vun de Beem (mat Ausnam vun den Nolebeem) gi Laf genannt.
Ned Beatty
Den Ned Beatty, gebuer se 6. Juli 1937 zu Louisville a gestuerwen den 13. Juni 2021 zu Los Angeles a Kalifornien, war en US-amerikanesche Schauspiller.
Hien huet an iwwer 150 Kinos- an TV-Filmer matgespillt. Hie krut Rollen a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi John Boorman, John Huston, Robert Altman, Alan J. Pakula, Sidney Lumet, Steven Spielberg a Bertrand Tavernier.
Pompelspäicherwierk vu Montézic
De Komplex besteet aus dräi Haaptdeeler:
Hieracium hypastrum
Den Hieracium hypastrum ass eng Bléieplanzenaart aus der Gattung Hieracium an der Famill vun den Asteraceae.
D'Verbreedungsgebitt vun der Aart läit an der Schwäiz, am Liechtenstein an an Éisträich.
Se gouf 1906 vum däitsche Biolog Karl Hermann Zahn beschriwwen.
Rocco Granata
De Rocco Granata, gebuer de 16. August 1938 zu Figline Vegliaturo a Kalabrien, ass e belsche Sänger, Komponist, Akkordeonist, Filmschauspiller a Museksproduzent vun italieenescher Ofstamung. En ass wéinst senger rauer Stëmm bekannt.
Säi gréisste Succès ass Marina aus dem Joer 1959.
Departement Savoie
D'Savoie ass e franséischt Departement an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes, am Oste vu Frankräich, op der italieenescher Grenz. D'Landschaft Savoie gëtt dem Departement den Numm. D'Haaptstad vum Departement ass Chambéry.
Villers-sur-Meuse
Villers-sur-Meuse ass eng franséisch Gemeng an Uertschaft an der Meuse an der Regioun Grand Est.
D'Patte wech vum Luxonit!
ass den 12. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga an ass 1998 erauskoum.
Personnagen am Album
(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)
Patrick Schon
De Patrick Schon, gebuer den 11. Juli 1978, ass e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Stiermer-Positioun. ,
De Schon huet seng Sportscarrière 1999 ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir Tornado Luxembourg, a vun 1999 bis 2016 fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp gespillt.
Europäesch Hunnegbei
D'europäesch Hunnegbei (Apis mellifera), dacks einfach Hunnegbei oder Bei, gehéiert zu der Famill vun den Apidae, an dodran zu der Gattung vun den Hunnegbeien (Apis). Hiert ursprénglecht Verbreedungsgebitt war Europa, Afrika an dat Viischt Asien.
Well se Hunneg produzéiert, gëtt se vum Mënsch dofir gezillt (Beienzuucht) a s'ass, och well se Bléie bestëpst eent vun de wichtegsten Notzdéieren an der Landwirtschaft. Scho wärend der Kolonisatioun vun anere Kontinenter duerch d'Europäer gouf s'op der ganzer Welt verbreet. Wéi och e puer aner Beienenaarten ass d'Europäesch Hunnegbei e Fluchinsekt, dat an engem Vollek lieft.
An Asie gëtt et nach aacht aner Aarte vun der Gattung Hunnegbei. Et gëtt eng 25 Ënneraarten. ...
Konrad Gorges
De Konrad Gorges, gebuer de 17. Juli 1898 zu Kassel a gestuerwen de 7. November 1968 zu Maring-Noviand, war en däitsche Jurist an NSDAP-Politiker.
Hie war zousätzlech am Comité de surveillance vun der RWE.
Jean Nelissen Classic
D'Jean Nelissen Classic ass eng Randonnée fir Cyclotouristen a Cyclosportiffen déi zanter 2003 zu Veianen vum gréissten hollännesche Vëlosclub dem Driebergse Tourclub organiséiert gëtt, an ëm déi 1.500 Vëlosfuerer um Depart huet.
2010 gëtt se den 12. Juni gefuer, an den Organisateur bitt 5 verschidden Distanzen un.
Op der grousser Distanz vun 220 km geet se vum Schwieregkeetsgrad hier anere Randonnéeën, wéi der Fondo Eddy Merckx oder der Cyclosportive Claude Cricquelion net wäit aus de Féiss, a gëtt vu villen als Virbereedung op den Ötzthaler Radmarathon, oder aner Vëlostier an den Dolomitten oder de franséischen Alpe benotzt. Op der Streck sinn e puer zolidd Stéiss ze fueren, wouvun der e puer bis zu 14 % hunn, mat deem géisten zu Veianen mat engem Maximum vun 23 %.
Frémicourt
Frémicourt ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Carl Sagan Memorial Award
Déi nom US-amerikaneschen Astronom, Astrophysiker, Exobiolog, TVmoderator, Saachbuchauteur a Schrëftsteller Carl Sagan (1934-1996) genannte Carl Sagan Memorial Award vun der American Astronautical Society an der The Planetary Society gëtt an Unerkennung vun enger Féierungsroll an der Kpsmoserfuerschung un eng Persoun oder eng Grupp verginn.
Griecht
Eng Griecht, regional och Gruecht oder och Grächt, ass an der lëtzebuergescher Topographie a Geomorphologie d'Bezeechnung vun engem klengen Dall, dee sech tëscht zwéin Ausleefer vun engem Plateau bis a méi e groussen Dall erofzitt. Op topographesche Kaarten ass eng Griecht z'erkennen duerch Zongen déi vun den Héichtelinne gebilt ginn, déi ënne breet ufänken an no uewen ëmmer méi schmuel ginn. Griechte si charakteriséiert duerch relativ géi Häng laanscht d'Säiten an en Thalweg mat oder ouni Waasser, deen eng relativ géi Pente huet.
Sou fënnt een den Ausdrock dacks a Flouernimm erëm wéi z. B.: Resbicher Griecht zu Miersch, op der Griecht zu Housen, an de Griechten zu Stadbriedemes an zu Roudemer an nach vill anerer.
Ouni op den topographeschen Ausdrock anzegoen, gëtt d'Luxemburger Wörterbuch fir d'Griecht nach follgend Bedeitungen un: 1) «kleiner Graben» (häufig als Grenze); 2) «Hohlweg, Pfad» — häufig bes. in Flurn. (meist mit Gestrüpp umrandet) — auch Groussg. — Kuerzg. — Noatsgreecht (Knaphoscheid).
De Substantiv Griecht kënnt etymologesch vum Verb gruewen. Et ass datselwecht Wuert wéi dat hollännescht Gracht („Kanal an enger Stad”).
Dobäi soll awer bemierkt ginn, datt en Huelwee e Wee an enger Griecht ka sinn, awer datt dat net onbedéngt muss sou sinn. Am lëtzebuergesche Sproochgebrauch gi sou Weeër och rar bis guer net mat Griecht bezeechent. Dofir gëtt meeschtens den Ausdrock Huel, Hiel, Hielt, an der Hiel an an der Huel. gebraucht. Beispiller dofir sinn zu Biekerech de Wee duerch de Bësch fir op Giisch dee Giischer Hiel genannt gëtt, oder zu Kënzeg d'Gierlenger Hiel, sou wéi vill Stroossennimm uechter d'Land. Leit déi laanscht sou Weeër gewunnt hu kruten och heiansdo de Spëtznumm Hueler.
Widmanstätten-Struktur
Als Widmanstätten-Struktur ginn déi nëmmen a meteoriteschem Material noweisbar, charakteristesch Strukture bezeechent, déi ee gesäit, wann d'Eisemeteoritte vum Typ Oktaedrit ugeschlaff, poléiert a mat methanolhalteger Salpéitersaier gebeezt ginn. D'Erklärung läit an der ënnerschiddlecher Bestännegkeet vun den Néckel-Eiseminerale Kamacit an Taenit. Wärend den néckelaarme Kamacit méi staark ugegraff an opgeléist gëtt, bleiwen déi néckelräich Taenitkristalle stoen.
D'Struktur entsteet am fir d'éischt homogeenen Eisen-Néckelalliage aus Taenit bei ganz lueser Ofkillung (1 bis 100 Grad pro Millioune Joer) tëscht 700 an 450 °C am festen Zoustand duerch Kristallisatioun vum Kamacit laanscht bestëmmt Flächen an der Kristallstruktur vum Taenit. Sou entsti Placke vum Kamacit, déi wéi d'Fläche vun engem Oktaeder festgeluecht sinn. Dertëscht bleiwe bandfërmeg Reschter vun Taenit zeréck. Déi laang Ofkillzäite maachen et verständlech, firwat déi Strukturen op der Äerd net nogemaach kënne ginn an dofir en Erkennungszeeche fir meteoritescht Eise sinn. Nëmmen a ganz klengem Moossstaf, soudatt si nëmmen am Mikroskop gekuckt kënne ginn, entstinn änlech Objeten och am Kuelestoffstol beim Erhëtze bis an d'Géigend vum Schmëlzpunkt.
D'Strukture goufe vum Schreibers nom éisträicheschen Naturwëssenschaftler Alois von Beckh-Widmanstätten genannt. De Widmanstätten hat d'Struktur 1808 zu Wien op enger gebeezter Fläch vum Eisemeteorit Hraschina entdeckt. Dat gouf awer eréischt 1820 vum Schreibers publizéiert. Onofhängeg dovun hat den englesche Cheemiker Guglielmo Thomson d'Struktur schonn am Joer 1804 beschriwwen. Hien hat e metallescht Stéck vum Pallasit Krasnojarsk mat Saier behandelt, fir de Rascht ewechzemaachen an hat dobäi d'Struktur entdeckt. ,
Adolphe Delvaux
Den Adolphe Delvaux, gebuer den 12. Februar 1877 zu Wäiswampech a gestuerwen de 4. Abrëll 1960 zu Huế am Vietnam war e lëtzebuergesche Missionnaire. Säi Papp war den Notär an Deputéierte Valentin Delvaux. Säi Brudder war den Dokter François Delvaux.
Liewen
No senger Première 1898 am Kolléisch ass hien zu Paräis an d'Missions étrangères agetrueden a gouf 1902 zum Priister geweit. En halleft Joer méi spéit gouf hien a Franséisch Indochina geschéckt, wou hie säi ganz Liewe verbruecht huet. Just 1913 an 1927 koum hie fir e puer Méint zeréck op Lëtzebuerg.
Hien huet reegelméisseg Bréiwer un d'Famill zu Lëtzebuerg geschriwwen an och chrëschtlech Schrëften op Vietnameesech iwwersat.
An den 1950er Jore wärend dem Krich an Indochina tëschent Nord- a Südvietnam hu vill Lëtzebuerger Paren de Pater Delvaux finanziell ënnerstëtzt fir de vietnameesesche Flüchtlingen ze hëllefen.
Um Spaweck
Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Terror ëm den Troun
ass den 13. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga an ass 1999 erauskoum.
Personnagen am Album
(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)
Holtzem
Holtzem ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Käerjeng
An dëser Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Käerjeng sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Käerjeng ze fanne sinn (Stand: ).
Uewerkäerjeng
Legend: MN – Immeubles et objets classés monuments nationaux; PMN - Immeubles et objets proposés au classement comme monument national; IS – Immeubles et objets inscrits à l'inventaire supplémentaire
Wéi
De Begrëff huet follgend Bedeitungen:
Kourou
Kourou ass eng franséisch Gemeng am franséischen Iwwerséigebitt Guyane.
Geographie
Kourou läit eng 60 km nordwestlech vun der Haaptstad Cayenne op der Atlantikküst, am Norde vu Südamerika., do wou de Floss mam nämmlechten Numm an d'Mier leeft.
Et ass virun allem bekannt duerch d'Weltraumgare Centre spatial guyanais, déi vun der ESA bedriwwe gëtt. Se gouf 1965 gebaut fir Rakéiten an d'Luucht ze schécken. Si läit gënschteg no beim Equator. Vum Centre spatial guyanais aus ginn an der lescht virun allem Ariane 5-, Sojus- a Vegarakéiten opgeschoss.
Ronn 14 km virun der Küst vu Kourou leien d'Îles du Salut (Île Royale, Île Saint-Joseph an Île du Diable), bis 1945 eng Kolonie (Bagne) fir Prisonéier, ënner hinnen den Alfred Dreyfus (1894), de Guillaume Seznec (1923) an den Henri Charrière (1933, bekannt duerch säi Buch an de Film Papillon).
Ferron (Familljennumm)
Ferron ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Metropol Lyon
D'Metropol Lyon ass eng Gebittskierperschaft an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes a Frankräich. Mat engem Sonnerstatut iwwerhëlt se d'Funktioun vun engem Departement an och d'Aufgabe vun enger Communautéit vun de Gemenge aus dem Groussraum Lyon.
D'Metropol Lyon besteet zanter dem 1. Januar 2015, wéi déi 59 Gemenge vun der Communauté urbaine de Lyon ausgegliddert goufe fir d'Metropol ze forméieren.
Wéi (Bett)
Eng Wéi ass e Bett fir e Puppelchen. Meeschtens steet se op zwou ofgeronnte Schinnen oder se ass bannen engem Rumm opgehaange, fir datt een d'Kand doranner an de Schlof klunschele kann.
Et seet een och „Do huet meng Wéi gestanen“, wann ee wëll soen, datt een éierens gebuer oder opgewuess ass.
Clinique Sainte-Marie
D'Clinique Sainte-Marie ass e Spidol zu Esch-Uelzecht. Et gouf 1925 vun der Congrégation des Soeurs de Sainte Elisabeth gegrënnt. Zënter 2014 gehéiert et zum Grupp Hôpitaux Robert-Schuman.
Am Februar 2017 gouf d'Clinique Sainte-Marie an en Zenter fir stationnär Geriatrie mat 84 Better ëmfonctionéiert. 2022, wann en neit Geraitriezenter um Kierchbierg fäerdeg gebaut soll sinn, soll dëst hei zougemaach an d'Spidol ofgerappt ginn.
Den Dossier Hexemeeschter
ass de 4. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga an ass 1991 erauskoum.
Ëm wat geet et?
De Kommissär Harespel, de Schrobiltgen grad ewéi de Charel Kuddel sinn nieft vill Prominenz op engem Empfank an de Staatsarchiven invitéiert. Grad wéi de Sproochmates Klex Keeroth eng Ried hält iwwer en neit Buch dat hien iwwersat huet, iwwerfale schwaarz maskéierte Männer d'Receptioun an entféieren de Sproochmates.
De Kuddel verwandelt sech séier an de Superjhemp an hëlt d'Verfollgung op, gëtt awer duerch e Knuppert vun de Gangstere schachmatt gesat. D'Gangstere kënnen entkommen...
An enger Agence vun der Reiw eis ee, Kees gëtt festgestallt, datt sämtlecht auslännesch Geld aus dem Coffre-fort geklaut gouf a just nach eng Fatz Pabeier do läit mat engem “H” drop. Och an anere Banke verschwannen d'Devisen. D'Police weess hirer Hänn kee Rot méi, ma se kënnen de Superjhemp net ruffen, well de Schrobiltgen d'Spilldous, mat där een de Superjhemp kontaktéiere kann, um Floumaart verkaaft hat. Den Harespel fënnt eng aner Léisung fir hien ze ruffen, an de Superjhemp fiert mat sengem Superjhempmobil lass.
Iwwer de Radio kënnt d'Noriicht, datt et an engem Akafszenter en Iwwerfall gouf. D'Police konnt Gangsteren awer net verfollegen, well hir Camionnette geklaut gouf. De Superjhemp flitt de Gangsteren no a fënnt se zu Ma Mère an engem ale Fliger. Et sinn awer net géi gesicht Gangsteren a sou muss de Superjhemp weider sichen. Fir op d'Spur vun hinnen ze kommen, iwwerleet hien, wou iwwerhaapt esouvill geklaut Geld gelagert kéint ginn. Zesumme mam Schrobiltgen fënnt hien d'Gangstere schlussendlech an de Kasematten ënnert dem neie C.A.Q. (Centre d'Art Qu'on-comprend-rien). Duerch en Zoufall kënnt och nach d'Joffer Lamesch derbäi an allen dräi gi se bei de Chef vun de Gangstere gefouert, den Hexemeeschter.
Den Hexemeeschter erkläert, datt hien den Här vun der Welt wëll ginn an datt et all Gescheites wat jee geschriwwe gouf, just nach op luxusbuergesch sollt ginn. Dowéinst huet hien de Sproochmates entféiert, fir datt deen alles iwwersetzt. De Superjhemp a seng Kolleegen déi all gefesselt gi waren, kënne vum Prënz Luc befreit ginn, well hie se duerch Zoufall fonnt huet wéi e mat sengem Skateboard duerch d'Kasematte gejauft ass. Déi véier ginn op d'Sich nom Klex Keeroth a si bass erstaunt wéi se de Sproochmates an dräifacher Ausféierung erëm fannen. Ee vun de Gangsteren erkläert hinnen, datt den Hexemeeschter de Keeroth gekloont huet, fir datt et méi séier mam Iwwersetze viru geet. Mat engem Trick fënnt de Superjhemp eraus wien de richtege Sproochmates ass. D'Gangstere gi vum Superjhemp mat Kachkéis onschiedlech gemaach a vun der Police matgeholl. An de Kasematte fanne se just nach Këschte mat Béier a Freedefeier; déi geklaut Sue sinn awer nach ëmmer verschwonnen...
Den Dag duerno geet de Prënz Luc eng Kusin op d'Gare sichen an dobäi “erkennt” de Bernie den Hexemeeschter, dee sech ënnert de Publikum gemëscht hat. Et gléckt dem Superjhemp natierlech den Hexemeeschter onschiedlech ze maachen. Wéi owes beim Freedefeier fir Nationalfeierdag d'Knupperte fortgeschoss ginn, “reent” et auslännesch Geldschäiner... d'Sue waren an de Freedefeier-Këschte verstoppt, déi an de Kasematte stoungen, wou den Hexemeeschter se verschwannen doe wollt, fir datt nëmmen nach Luxusbuerger Geld am Ëmlaf si sollt.
Personnagen am Album
(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)
The Claim
The Claim ass e brittesch-franséisch-kanadesche Western vum Michael Winterbottom aus dem Joer 2000 nom Roman The Mayor of Casterbridge vum Thomas Hardy.
Canton de Rodez-Onet
De Canton de Rodez-Onet ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rodez am Departement Aveyron an der Regioun Occitanie.
Mam Dekret vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.
The Claim
Ëm wat geet et am Film?
De räichen Daniel Dillon féiert d'Gemeng Kingdom Come mat strenger Hand. Säi Räichtum huet hien duerch d'Rechter fir no Gold ze sichen. Hien huet seng Fra a seng Kanner verkaf fir déi Rechter ze kréien. No 20 Joer daucht seng Fra erëm op...
Pont de Louvain
De Pont de Louvain ass eng Bréck zu Namouer déi iwwer d'Eisebunnslinnen 125, 154 an 162, iwwer d'Nationalstrooss N4h an iwwer de Boulevard d'Herbatte féiert. Et ass déi drëtt Bréck mat deem Numm zu Namouer an de Bau gouf de 14. Abrëll 1977 fäerdeg. Se verbënnt Nationale 4, vun der Place Léopold un, op der Südsäit, mat der Nationale 91 op der Nordsäit, déi do Chaussée de Louvain heescht.
Si ass 204 Meter laang a gouf aus virgespaantem Bëtong gebaut. Um Tablier si 6 Fuerbunne vun all Kéier 3,50 Meter, eng Mëttelsträif vu 5,5 Meter an d'Trottoiren op den zwou Säite sinn 2,50 Meter breet.
Am Ufank sinn eng ronn 9.700 Autoen den Dag driwwer gefuer, 2007 goufen der 30.000 gezielt.
Lescht Chance fir Luxusbuerg
ass de 14. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga an ass 2000 erauskoum.
Personnagen am Album
(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)
Pont de Louvain
Déi éischt Bréck
Nodeem 1851 déi Lécker Streck, 1858 déi Areler, an 1862 déi op Dinant derbäikomm waren, sinn am Dag eng ronn 100 Zich an der Gare vun Namouer passéiert. Dat huet mat sech bruecht datt déi Barrière, alt siwe mol an der Stonn huet missen zougemaach ginn.
Michel Welter (Äishockeyspiller)
De Michel Welter, gebuer de 5. Februar 1983 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Golkipp-Positioun. ,
De Welter huet seng Sportscarrière 1997 ugefaangen. Hien huet a senger Carrière ënner anerem fir Tornado Luxembourg, IHC Beaufort, a vun 1999 bis 2015 fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp gespillt.
Pont de Louvain
Déi éischt Bréck
Eng Bréck sollt du gebaut ginn, déi vun den desaffektéierte Festungsdeeler aus iwwer eng nei Strooss an de Quartier vun de Kasäre sollt féieren. Awer schonn deemools gouf et fir sou Projeten Oppositiounen, engersäits vun de Leit vu Bomel an Heuvy, déi keen Ëmwee wollten a Kaf huelen, an anerersäits vun der Gemeng vu Louvain déi behaapt huet eng Barrière wier besser.
Bréck vun 1863 huet aus zwéin Deeler bestanen. Op der Säit vun der Place Léopold en Deel vun 53 Meter, deen iwwer déi aacht Haaptgleiser gefouert huet, an zur Säit vu Bomel en Deel vun 22 Meter, iwwer zwee Niewegleiser, an den Uschloss fir op d'Dréischeif.
1864 gouf d'Bréck mat engem Garde-corps vu Maanshéicht ekipéiert, deen aus galvaniséiertem Wellblech war.
Déi zweet Bréck
Déi zweet Bréck ass den 3. Mäerz 1928 fir de Verkéier opgaangen. Et war eng Dunnebréck aus Fachwierkdunne mat variabler Héicht déi genitt waren. Si gouf vun der Société de Constructions a den Ateliers de Willebroek vu Bréissel gebaut an hat 1.383.167,24 Frang kascht. Fir de stolen Deel vun der Bréck ware 400 Tonne Stol verschafft ginn.
Gomiécourt
Gomiécourt ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Brockscheid
Brockscheid ass eng Uertsgemeng am Landkrees Vulkaneifel a Rheinland-Pfalz. Si gehéiert zur Verbandsgemeng Daun.
Biergerkräiz (Gréngewald)
D'Biergerkräiz ass eng Plaz am Gréngewald, an der Gemeng Steesel, op deem véier Bëschweeër zesummekommen. Op der Plaz steet e Weekräiz dat der Plaz hiren Numm gëtt.
Geographie
D'Biergerkräiz läit op enger Héicht vun zirka 412 m (NG-L), süd-ëstlech vun der Dujangsbrak, an der Kadastersektioun Heeschdref vun der Gemeng Steesel.
Geschicht
D'Originne vum Biergerkräiz sinn net ganz kloer. Et gëtt ugeholl, datt d'Biergerkräiz eppes mam Schlass Buerglënster ze dinn huet. Den Demonym fir d'Awunner aus der Buerg ass Bierger. Méiglecherweis huet d'Biergerkräiz dem Schlasshär vu Buerglënster als Geriichtskräiz, d. h. als Zeechen datt hien Här vum Geriicht ass, gedéngt. Et kéint awer och e reliéist Zeeche sinn, dat vun der Par Buerglënster opgeriicht gouf.
Witali Lasarewitsch Ginsburg
De Witali Lasarewitsch Ginsburg (ru.: Виталий Лазаревич Гинзбург), gebuer den zu Moskau an do gestuerwen den 8. November 2009, war e russesche Physiker.
Hien huet 2003, zesumme mam Alexei Alexejewitsch Abrikossow an dem Anthony James Leggett, fir d'Erfuersche vu Supraleeder, den Nobelpräis fir Physik kritt.
Zesumme mam Andrei Sacharow huet hien am Igor Tamm senger Grupp un der sowjetescher Waasserstoffbomm geschafft. Hie war Member vun der Akademie vun de Wësseschaften a gouf 1971 Direkter vum Lebedew-Institut, eng Plaz, déi hie bis 1988 hat.
Reinhard Kolldehoff
De Reinhard Kolldehoff, a verschiddene Filmer och René Koldehoff, gebuer den 29. Abrëll 1914 zu Berlin an och do gestuerwen den 18. November 1995, war en däitsche Schauspiller.
Hien huet mat Acteure wéi Kirk Douglas, Lee Marvin, Catherine Deneuve, Maximilian Schell, Dirk Bogarde, O. W. Fischer, Jean Marais, Hardy Krüger, Richard Widmark, Hans Christian Blech, William Holden, Ingrid Thulin, Bourvil, Gérard Depardieu an Alain Delon zesumme gespillt. Grouss Regisseure wéi Henri Verneuil, Luchino Visconti, Claude Chabrol, Carol Reed, Philippe de Broca an Helmut Käutner hunn hien an hire Filmer engagéiert.
Erika von Thellmann
D'Erika von Thellmann, gebuer den 31. August 1902 zu Leutschau haut Levoka an der Slowakei a gestuerwen de 27. Oktober 1988 zu Calw, war en däitsch-éisträichisch Schauspillerin.
Erstroff
Erstroff ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.
Geschicht
Zur Réimerzäit goung hei eng Strooss laanscht.
1345 war et e Bëschofsdomaine, wou een d'Häre vu Créhange, Salm, a Puttelange fonnt huet.
D'Kierch vum Hl. Kräiz staamt aus dem Joer 1742, erëm opgebaut gouf se no 1950.
Ingeborg Schöner
D'Ingeborg Schöner gebuer den 2. Juli 1935 zu Wiesbaden ass eng däitsch Schauspillerin.
D'Ingeborg Schöner huet an iwwer 100 Kinos- an TV-Filmer matgespillt. Bekannt Filmer mat hir sinn Herrscher ohne Krone (1957) vum Harald Braun mam O.W. Fischer an Odile Versois a La vache et le prisonnier (1959), vum Henri Verneuil mam Fernandel.
Mathias Greisch
Hie war vun 1968 bis den 1. Januar 1975 Gemengeconseiller zu Suessem, gouf du Schäffen a war vum 1. November 1980 bis 1997 Suessemer Buergermeeschter. ,
Vum 15. Juli 1984 bis de 7. Juni 1999 war de Metty Greisch ausserdeem Deputéierte vum Südbezierk an der Chamber an der Fraktioun vun der LSAP.
Alarm Am Örozuch
ass de 15. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga an ass 2001 erauskoum.
Personnagen am Album
(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)
Comes a Horseman
Comes a Horseman ass en US-amerikanesche Western vum Alan J. Pakula aus dem Joer 1978 nom Roman The Mayor of Casterbridge vum Thomas Hardy.
Ëm wat geet et am Film?
D'Ella huet eng kleng Ranch mat engem Trapp Kéi an e puer Päerd. Si huet Scholden a muss en Deel vun hirem Land verkafen…
Canton de Bavilliers
De Canton de Bavilliers ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Belfort am Territoire de Belfort an der Regioun Bourgogne-Franche-Comté.
Departement Vaucluse
De Vaucluse ass e franséischt Departement an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur, am Südoste vu Frankräich.
D'Departement huet den Numm vun der Uertschaft mam selwechten Numm, Vaucluse, déi zanter 1945 awer Fontaine-de-Vaucluse heescht.
D'Haaptstad vum Departement ass Avignon.
Angelique (Planz)
D' Angelique, oder d'Leinskraut (Angelica archangelica L.; Syn.: Archangelica officinalis Hoffm.) ass eng Bléieplanzenaart aus der Gattung Angelica an der Famill vun den Doldebléier (Apiaceae). Se gouf 1753 vum Systematiker Carl von Linné beschriwwen.
Se gëtt 4 (véier) Ënneraarten. D'Verbreedungsgebitt vun der "Haaptënneraart" Angelica archangelica subsp. archangelica läit gréisstendeels an Nord- an Osteuropa, a gouf och a verschiddenen europäesche Länner ageféiert. D'Planz ass zu Lëtzebuerg nach net nogewisen.
Jeanne Boitel
D'Jeanne Boitel, gebuer als Jeanne Marie Andrée Boitel de 4. Januar 1904 zu Paräis an och do gestuerwen de 7. August 1987, war eng franséisch Schauspillerin a Resistenzlerin am Zweete Weltkrich. Si huet an den 1930er Joren a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Victor Tourjansky, Reinhold Schünzel, Wilhelm Thiele a Jean Renoir matgespillt.
Angelique (Planz)
D'Angelique ass eng Heelplanz mat antibakteriellen, antioxidativen an aneren Eegenschaften. Déi essentiellen Ueleg (Angeliquenueleg) huet e staarken, agreabelen Aroma.
Bill Bixby
De Wilfred Bailey Everett "Bill" Bixby III, gebuer den 22. Januar 1934 zu San Francisco am Bundesstaat Kalifornien an och do den 21. November 1993 gestuerwen, war en US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur. Hien huet seng Schauspillercarrière 1961 ugefaangen.
De Bixby gouf mat senger Haaptroll als Dr. David Bruce Banner (Hulk) an der Televisiounsserie Incredible Hulk, , , , an och mat Rollen an den Tëleesserië My Favorite Martian, The Courtship of Eddie's Father an anere bekannt ,.
Lënster Lycée International School
De Lënster Lycée International School, gekierzt LLIS, ass eng ëffentlech Schoul zu Lëtzebuerg, an der Gemeng Jonglënster.
De Lycée huet am Schouljoer 2014/15 seng éischt Rentrée gefeiert. E bitt Coursen aus dem Secondaire (Classique a General) un an zanter dem Schouljoer 2018/19 nieft sengem normalen nationale Schoulprogramm och eng däitsch- an eng engleschsproocheg Sektioun an der Grondschoul an am Secondaire. D'Grondschoulklasse sinn an engem Provisorium nieft dem Lycée.
Geschicht
Den neie Lënster Lycée gouf den 13. August 2007 virgestallt; den 20. Abrëll 2012 gouf de Grondstee geluecht. De 17. November 2014 gouf de Lycée offiziell a Presenz vun de Ministere François Bausch a Claude Meisch ageweit.
Dat éischt Joer si just Septièmes- an Dixièmes-Klasse virgesinn, 180 Schüler ginn erwaart. Dat Joer drop kommen da Sixièmen/Huitièmen an Onzièmen derbäi, asw. Et ass geplangt, eemol tëscht 1.300 a 1.400 Schüler ze hunn. De Schwéierpunkt ass Elektrotechnik, Informatik a Commerce.
D'Schoul ass vu méindes bis donneschdes vu moies 8 bis mëttes 4 Auer op, freides bis 12 Auer. Nomëttes bis 6, hallwer 7 ginn d'Schüler awer och, wann néideg betreit.
D'Schoul besteet aus 55 Klassesäll, 33 Spezialsäll a 5 Atelieren op enger Fläch vu 37.000 m². Dobäi kënnt nach déi komplementar Infrastruktur déi aus engem Restaurant, enger Cafeteria, engem Festsall, enger Sportshal an enger Schwämm besteet.
D'Schoul déi den 9. Juli 2013 den Numm „Lënster Lycée” krut, gouf am November 2020 op „Lënster Lycée International School” ëmgedeeft.
Direkteren
2014 - …: Romain Kieffer
zanter …: Tom Nober
Thierry Holtzem
Den Thierry Holtzem, gebuer den 29. Dezember 1983, ass e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Verdeedeger-Positioun,.
Den Thierry Holtzem huet seng Sportscarrière 1997 ugefaangen. Hien huet a senger Carrière ënner anerem fir Tornado Luxembourg, IHC Beaufort, a vun 2001 bis 2004 fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp gespillt.
Vincent Reding
De Vincent Reding, gebuer 1992, ass e lëtzebuergesche Kriminolog, CSV-Politiker an zanter dem 13. Dezember 2018 Buergermeeschter vun der Gemeng Weiler zum Tuer.
Hien huet 2017 säi Studium als Kriminolog fäerdeg gemaach.
Bei de Gemengewalen am Joer 2017 huet hie fir d'éischt Kéier an der Gemeng Weiler zum Tuer kandidéiert a koum, virun der deemoleger Buergermeeschtesch Cécile Hemmen, op déi éischt Plaz, wat d'Zuel vun de Stëmmen ugeet. Hie koum doropshin als zweete Schäffen an de Schäfferot.
Bei de Chamberwalen 2018 krut hien a senger Gemeng nees méi Stëmme wéi d'Cécile Hemmen, an och méi wéi de CSV-Spëtzekandidat Claude Wiseler.
Hans-A.-Bethe-Präis
Den Hans A. Bethe Präis gëtt zanter 1998 all Joer vun der American Physical Society fir Leeschtungen an der Astrophysik, der nuklearer Astrophysik, der Kärphysik an änleche Gebidder, verginn. De Präis ass zu Éiere vum Hans Albrecht Bethe benannt ginn an ass mat 10.000 Dollar dotéiert.
Gianni Puccini
Den Gianni Puccini gebuer den 9. November 1914 zu Mailand a gestuerwen den 3. Dezember 1968 zu Roum war en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
S.O.S. Cosa Mia
ass de 16. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga an ass 2002 erauskoum.
Personnagen am Album
(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)
Elektronik
D'Elektronik ass en Haaptgebitt vun der Elektrotechnik. D'Aufgabeberäicher sinn den Entworf an d'Konstruktioun vu Schaltkreesser op Platinne mat elektronesche Baudeeler, ganz dacks gehéiert dozou och d'Abauen an e Gehais. Eng weider Miniaturiséierung vun elektronesche Schaltkreesser gëtt mam sougenannten integréierte Schaltkrees realiséiert, meeschtens mat Strukturgréissten am Mikrometerberäich, dofir gëtt deen Deelberäich vun der Elektronik Mikroelektronik genannt. A verschiddenen Industrien, ass d'100-Nanometer-Limitt schonn ënnerschratt, sou datt een neierdéngs do formell vun Nanoelektronik schwätzt.
Aufgabeberäicher vun der Elektronik sinn ganz grouss, sou datt verschidde Spezialisatiounen entstane sinn respektiv och nach Deelgebidder genannt, déi och a Fachschoulen an an Héichschoulen als Fächer ugebuede ginn.
Äiskeller vu Saint-Gilles
Den Äiskeller vu Saint-Gilles ass en Äiskeller deen 1875 vum Jean-Pierre Craninchk, dee scho Propietaire vum Äiskeller vun Ixelles war, gebaut gouf. Op N° 18 an der Rue de la Glacière steet a groussen Hangar deen eng Fläch vu ronn 15 a huet, an deem Ateliere waren a wou d'Transportgeschir stoung, fir d'Äis dat mat Schëffer aus Norwegen koum, vum Hafe vun Antwerpen, dohin ze féieren. Vun do gouf et dann u Brauereien, Spideeler, an Hoteller weidergeliwwert.
An de Gäng déi ronderëm d'Kummere waren, déi eng reegelméisseg Temperatur vu - 3° Celsius haten, war e Fëschdepot, an et konnten 2.000 Véirel Fleesch do stockéiert ginn. All Dag sinn eng zéng Kare mat Äis op Bréissel an Ëmgéigend ausgeliwwert ginn.
1881 hunn d'Glacières de Saint-Gilles den Numm geännert, an hu sech Glacières de Bruxelles genannt. Ëm déi Zäit gouf och mat der Produktioun vu kënschtlechem Äis ugefaangen. Géint 1920 gouf et praktesch keen Naturäis méi, an déi 27 Kompartimenter goufen a Killraim ëmgebaut, déi iwwer e Killagregat gekillt goufen, dat vun enger Dampmaschinn ugedriwwe gouf.
Bis 1966 gouf eng Partie vum Äis nach mat Päerdsgespaner ausgeliwwert, déi dunn duerch Camionen ersat goufen. Mat der Entwécklung vun Industriefrigoen a vu Frigoe fir de Stot, ass d'Demande fir de Gebrauch vun de Killraim staark zeréckgaangen. Tëscht 1947 an 1983 war d'Geschäft vun 12.300 Tonnen Äis op 465 zeréckgaangen.
Géint 1990 war den Uewen definitiv aus. D'Gebaier goufe reamenagéiert, a sti vun do un, fir kulturell Aktivitéiten zur Verfügung.
Jeff Meyer
Et gëtt verschidde Persounen déi Jeff Meyer heeschen:
Arroyomolinos
Den Numm Arroyomolinos bezeechent:
Gilles Biver
De Gilles Biver, gebuer den 30. September 1992, ass e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Verdeedeger-Positioun. ,
De Gilles Biver huet seng Sportscarrière 2009 ugefaangen. Hien huet a senger Carrière fir Hiversport Huskies, Tornado Luxembourg, a vun 2009 bis 2015 fir d'lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp gespillt.
Kids, Kachkéis a Kuddelmuddel!
ass den 22. Album aus der Superjhemp-Serie vum Roger Leiner a Lucien Czuga an ass 2007 erauskoum.
Ëm wat geet et ?
De Band 22 ass ee vu véier Albumen an deem et net ëm eng eenzel Aventure vum Superjhemp geet. Et ginn am Ganzen 11 ofgeschlosse Geschichte erzielt.
Romuald Figuier
De Romuald Figuier, gebuer de 5. Mee 1941 zu Saint-Pol-de-Léon, Finistère, Bretagne, ass e franséische Sänger, deen e puermol beim Eurovision Song Contest matgemaach huet.
Hien huet Monaco beim Eurovision Song Contest 1964 zu Kopenhagen mat dem Lidd Où sont-elles passées? vertrueden an ass domat op déi 3. Plaz komm.
5 Joer méi spéit huet e Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1969 zu Madrid mam Lidd Catherine vertrueden. Hien huet domat déi 11. Plaz erreecht.
1974 huet e Monaco nach eng Kéier beim Grand Prix zu Brighton vertrueden an ass mam Lidd Celui qui reste et celui qui s'en va op déi 4. Plaz komm.
Hermies
Hermies ass eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Karl Franz Anton von Schreibers
De Karl Franz Anton Ritter von Schreibers, gebuer de 15. August 1775 zu Bratislava a gestuerwen den 21. Mee 1852 zu Wien war en éisträicheschen Naturwëssenschaftler.
De Karl von Schreibers koum am Alter vun néng Joer op Wien. Do war hie vun 1784 am Löwenburgesche Konvikt und huet vu 1793 mam Medezin-Studium ugefaangen. Donieft war hie bis 1795 Assistent vum Phrenolog Franz Joseph Gall. No senger Promotioun am Joer 1798 hat de Schreibers als Dokter bei sengem Monni geschafft an hat 1799 ettlech europäesch Staate besicht. 1801 gouf hien Assistent vum Naturgeschichtsprofesser Peter Jordan op der Universitéit Wien (vun 1802 bis 1807). Donieft huet hien och eng medezinesch Praxis gefouert.
De von Schreibers hat sech och scho fréi mat der Botanik, Mineralogie an der Zoologie beschäftegt an hat mat villen europäesche Wëssenschaftler op dëse Gebidder enk Kontakter. Op deenen hir Ureegungen hin hat hie sech mat den nach wéineg bekannte Grottemolche vu Krain beschäftegt a mat enger australescher Kiewerlekenaart. Am Joer 1806 gouf de von Schreibers zum Leeder vum "Hof-Naturalien-Kabinett" ernannt. Hei hat hien d'Sammlung wiesentlech vergréissert.
Déi 1817 vum Fürst Metternich organiséiert wëssenschaftlech Brasilien-Expeditioun gouf vum von Schreibers a wëssenschaftlecher Hisiicht ugewisen. De Schreibers gouf zum Schluss och de Grënner vum Naturhistoresche Musée Wien. 1812 gouf hien auswärtege Member vun der Bayerescher Akademie vun de Wëssenschaften.
De Schreibers hat d'Meteorittemineral an den Eisemeteoritte beschriwwen, dat haut als Schreibersit no him genannt ass.
Gabrielle Petit
D'Gabielle Petit, gebuer zu Tournai den 20. Februar 1893, a gestuerwen zu Bréissel den 1. Abrëll 1916, war eng belsch Spiounin a Resistenzlerin.
D'Gabrielle Petit ass aarm opgewuess. No der Mamm hirem Doud huet hire Papp si mat hirer Sëschter Helène op Mons bei d'Nonne vum Saccré Coeur a Pensioun ginn. Duerno koum se 1902 an d'Weesenhaus op Brugelette.
Als relativ onofhängege Charakter huet si sech do 1908 duerch d'Bascht gemaach an ass bei hire Papp op Malines gaangen. Vun do huet se sech kuerz duerno och aus dem Stëbs gemaach, an huet op verschiddene Plaze probéiert fir sech iwwer Waasser ze halen. Sou huet se an engem Moudegeschäft geschafft, an enger Pâtisserie, an als Serveuse.
1912 huet se sech an enger Mansard iwwer dem Appartement vun der Famill Collet installéiert, déi sech och ëm si bekëmmert huet.
Se léiert en Ënneroffizéier, de Maurice Gobert kennen, an déi zwee verlobe sech géint de Wëlle vum Maurice sengen Elteren.
Wéi 1914 de Krich ausgebrach ass ass si zu Molenbeek-Saint-Jean fir d'Rout Kräiz sammele gaangen. No en ettlech Méint huet se de Maurice erëmgesinn, awer deen huet d'Velobung gebrach, an huet sech iwwer déi hollännesch Grenz ofgesat, fir an England ze goen. Well si hien awer net wollt opginn huet si dat selwecht gemaach, a sou koum et datt si vum alliéierte Renseignementsbureau kontaktéiert gouf, deen en Agentereseau an de besate Gebidder wollt opbauen, fir alles iwwer déi däitsch Truppe gewuer ze ginn. Si krut dunn zu London eng Formatioun, a gouf am August an d'Belsch zeréckgeschéckt.
Do huet si e puer Agente rekrutéiert, a reegelméisseg hir Rapporten iwwer Holland weider an England ginn. Hire Krichsnumm war Mademoiselle Legrand. Mä ausser der Observatioun vun den Truppebeweegungen, huet si nach jonk Belsch iwwer déi hollännesch Grenz bruecht, déi mat den Alliéierte wollte kämpfen. Warscheinlech duerch de Verrot vun engem Passeur gouf hir heemlech Aktivitéit vun der däitscher Police opgedeckt, an den 2. Februar 1916 gouf se verhaft, an an de Prisong vu Saint-Gilles bruecht.
Den 1. Abrëll 1916 moies um Véirel vir siwe gouf si erschoss. Si hat refuséiert eng Bande iwwer d'Aen ze kréien, a si ass mam Ruff Vive la Belgique, vive le Roi gestuerwen.
Am Mee 1919 krut si eng national Begriefnesfeier. Hiert Graf ass um Kierfecht vu Schaerbeek.
Hir zu Éiere gouf e belsche Militärcamp zu Hitfeld bei Oochen Camp Gabrielle Petit gedeeft. Eng ronn zéng Kilometer dovun zu Eschweiler läit e Camp deen no der belscher Kinnigin Camp Astrid gedeeft gouf. Déi Zwéi Campe ware bis uganks der nonzeger Joren a Betrib.
Kräizegung
D'Kräizegung ass eng speziell Form vun der Hiriichtung. Den zum Doud verurteelte Mënsch gëtt dobäi ëffentlech un e Gerëscht a Form vun engem Kräiz gehaangen a bleift hänke bis e stierft.
D'Kräizegung an der Geschicht
Geschichtlech ass d'Doudesstrof aus dem Ophänken ervirgaangen. D'Kräizegung soll eng Strof sinn, bei där den Doud méiglechst lues antriede soll a fir de Verurteelte sou qualvoll wéi méiglech si soll. Duerch déi besonnesch Grausamkeet, mä och duerch déi ëffentlech Erniddregung, soll d'Bestrofung virun allem eng ofschreckend Wierkung hunn.
Wëssenschaftler gesinn eng Rei méiglech Doudesursaache bei der Kräizegung, ënner anerem Häerz-Kreesslafversoen, Iwwermiddung, Erstécken, eng Bluttvergëftung, Erdiischteren oder och eng Kombinatioun vun dëse Faktoren.
Gardy Granass
D'Gardy Granass oder och Gardy Granaß, gebuer als Hildegard Erika Charlotte Granass de 7. Januar 1930 zu Berlin, ass eng däitsch Schauspillerin.
Kräizegung
Phenizien a Persien
Éischt Spuere vun der Kräizegung fanne sech am antike Mëttelmierraum. Eng primitiv Form vun der Kräizegung war schonn de Phenizier bekannt. Verschidde Verbriecher goufen do einfach un e Bam gestréckt, bis se erdiischtert oder erhéngert sinn. Duerch den Handel vun de Phenizier huet sech déi Form vun der Bestrofung séier an de mesopotamesche Raum a bis a Persien ausgebreet, wou d'Kräizegung am 5. Joerhonnert v.Chr. besonnesch heefeg war. Och d'Perser hunn de Verurteelte nëmmen ugestréckt, awer ni ugeneelt.
Griicheland
D'Griiche waren déi éischt, déi de Verurteelten un en Objet geneelt a speziell Plaze fir d'Kräizegung geschaf hunn. Och wann d'Kräizegung an der anticker Literatur kaum ernimmt gëtt, weess een, datt et eng regulär Strof war bei Verbriechen, déi d'Eegentum betraff hunn. Sou gouf d'Kräizegung relativ dacks praktizéiert, huet awer virun allem Leit aus der Ënnerschicht betraff.
Gardy Granass
Si huet am Kino mat Ausnam vu Si tous les gars du monde vum Christian-Jaque haaptsächlech an däitsche Kaméidisfilmer matgespillt.
Kräizegung
Réimescht Räich
D'Réimer hunn d'Kräizegung warscheinlech vun de Karthager iwwerholl. Fir d'Réimer war d'Kräizegung eng grausam Erniddregung fir de Verurteelten an huet entweeder op deen niddrege soziale Status vum Verurteelten oder op eng besonnesch schlëmm Dot higewisen. Dem réimesche Gesetz no war d'Kräizegung als Strof fir réimesch Staatsbierger absolut tabu.
Am Réimesche Räich war d'Kräizegung haaptsächlech de Sklaven, de Piraten an de Staatsfeinde reservéiert. Sklave sollten och vun enger Flucht oder vum engem Opstand ofgeschreckt ginn. Et ass zum Beispill iwwerliwwert, datt de Gaius Iulius Caesar eng 30 Piraten, déi hien am Joer 76 v. Chr. iwwerfall haten, kräizege gelooss huet. Am Joer 71 v. Chr. goufe méi wéi 6000 Sklaven, déi sech um Opstand vum Spartacus bedeelegt haten, laanscht d'Via Appia u Kräizer geneelt.
Och a besate Gebidder gouf d'Kräizegung méi dacks praktizéiert; d'Ofschreckung sollt hei d'Pax Romana oprecht erhalen.
Et gouf keng offiziell Prozedur fir d'Kräizegung, den Henker hat d'Fräiheet, iwwer den Oflaf ze bestëmmen. Dacks gouf de Verurteelten mol als éischt ausgedoen an ausgepäitscht. Dann huet hien eng Dunn (entweeder riicht oder a Form vun engem Dräieck, der sougenannter furca) bis op déi Plaz missen droen, wou hie sollt gekräizegt ginn. Do ass hien dann un déi Dunn gestréckt oder geneelt ginn. Wann Neel benotzt goufen, dann ass drop opgepasst ginn, datt de Verurteelte méiglechst wéineg Blutt verluer huet. Waarscheinlech ass den Nol net duerch d'Handfläch, mä entweeder tëscht d'Handwuerzelschanken oder an den Ënneraarm tëscht déi zwou Schanke geschloe ginn. Da gouf d'Dunn entweeder un engem Bam oder Poteau, deen am Buedem stoung, festgemaach.
Je nodeem wou d'Dunn festgemaach gouf, ënnerscheet een dobäi tëscht enger crux commissa (an der Form vun engem T) oder enger crux immissa (an der Form vun engem laténgesche Kräiz). A méi rare Fäll konnt de Verurteelten och einfach un e Poteau (crux simplex), e Bam (arbor infelix) oder en Andreaskräiz (crux decussata) gehaange ginn.
Heiansdo hunn d'Réimer d'Stierwe vn Verurteelte beschleunegt, andeems si him d'Bee gebrach hunn. Sou ass de Verurteelte relativ séier erstéckt, wat d'Strof e bësse manner qualvoll gemaach huet. Fir d'Strof méi grausam ze maache krut de Verurteelte deeglaang mat Hëllef vun engem Schwamp Waasser ze drénken, soudatt hien net erdiischtert ass a seng Péng méi laang war.
De Konstantin de Groussen huet d'Kräizegung am réimesche Räich am Joer 377 n. Chr. ofgeschaf.
Japan
D'Kräizegung (haritsuke, 磔) ass a Japan wärend der Sengoku-Zäit (1477-1573) opkomm, warscheinlech duerch den Afloss vum Chrëschtentum, dat sech déi Zäit och an där Regioun verbreet huet. Bis zu där Zäit sinn et a Japan iwwer 350 Joer laang keng Hiriichtunge méi ginn.
1597 goufe 26 Chrëschten, franziskanesch a jesuittesch Missionnairen, zu Nagasaki gekräizegt. Dëst Evenement markéiert den Ufank vun der Chrëschteverfollgung a Japan, déi bis 1871 gedauert huet a wärend där et ëmmer nees zu Kräizegunge komm ass.
Wärend dem Zweete Weltkrich goufen a Japan Krichsprisonnéier gekräizegt.
Juddentum
Schonn am antike Juddentum war d'Kräizegung bekannt. Nom alen Testament steet se symbolesch fir de Fluch vu Gott (Dtn 21,23; Gal 3,13). Aner Quelle (Gen 40,18f; Esr 6,11; Est 9,13ff) weisen och, dat d'Judden de Gekräizegten nëmme bis dem Owend um Kräiz gelooss hunn, fir d'Land net reliéis ze veronrengegen.
Chrëschtentum
D'Kräizegung vum Jesus vun Nazaret spillt eng zentral Roll am neien Testament an huet sou eng fundamental Bedeitung fir d'Chrëschtentum.
Obwuel hiren historesche Kontext nach ëmstridden ass, gëllt dem Jesus seng Kräizegung haut als e gesécherte geschichtleche Fait, deen och mat Referenze baussent der Bibel beluecht ass. De jiddeschen Historiker Flavius Josephus schreift schonn a sengem Wierk Jiddesch Archeologie (gr. Ιουδαϊκή Αρχαιολογία):
Dat Neit Testament gëtt eng relativ detailléiert Beschreiwung vum Jesus senger Verhaftung, senger Verurteelung, senger Kräizegung a sengem Begriefnes.
Deem geméiss gouf de Jesus nom leschten Owesiessen vum Sanhedrin (de jiddeschen héije Rot) wéinst Gotteslästerung verhaft a fir säi Prozess bei den Herodes Antipas (d'réimesch Autoritéit a Galilea) an un de Pontius Pilatus (d'réimesch Autoritéit a Judea) ausgeliwwert. Op Uerder vum Pilatus sollt de Jesus du gekräizegt ginn, wëll hien den Usproch op e Messiastitel erhuewen hätt, wat am réimesche Räich als Oprou gesinn a mam Doud bestrooft gouf. Sou stoung och op der Plack um Jesus sengem Kräiz "Kinnek vun de Judden" (la. "Rex Iudaeorum"). Dem Mk 21,15-20 no gouf de Jesus ausgedoen, ausgepäitscht, krut eng Därekroun opgesat a réimesch Zaldoten hunn hien ausgelaacht an op hie gespaut.
Dunn huet de Jesus säi Kräiz selwer missen op déi Plaz droen, wou hie sollt higeriicht ginn. Wéi hien um Wee dohin zesummegebrach ass, hu réimesch Zaldoten de Simon vu Cyrene gezwongen, d'Kräiz weider ze droen. Wou de Jesus um Bierg Golgotha, virun der Jerusalemer Stadmauer, ukomm ass, krut hien e Glas Wäin mat Myrrhe géint d'Péng ugebueden, wat hien awer refuséiert huet. Du gouf hie gekräizegt, säi Kräiz stoung tëschent deene vun zwee verurteelte Verbriecher. Du soll hie geruff hunn, "Mäi Gott, mäi Gott, firwat hues du mech verlooss?" (en Zitat aus Ps 22,2) a kuerz dorop gestuerwe sinn.
Dem Jesus säin Doud um Kräiz huet an der chrëschtlecher Theologie eng grouss a wäit gefaasst Bedeitung. Engersäits soll d'Kräizegung weisen, datt Gott a senger mënschlecher Inkarnatioun de Summum vum mënschleche Leed materlieft huet a sou d'Leed vun all de Mënsche kennt a versteet. Anerersäits soll de Jesus, andeems hie sech selwer geaffert huet, fir all d'Sënne vun der Mënschheet gebéisst hunn a sou de Grondstee fir en neit Verhältnis tëscht Gott an de Mënsche geluecht hunn.
Islam
D'Kräizegung als Doudesstrof gëtt am Koran direkt op e puer Plazen ernimmt.