cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Société nationale des chemins de fer luxembourgeois
Fuerpark
An nächster Zäit wäerten déi al Rangéierdiesele vun der 800/850/900 no an no duerch méi modern Maschinnen ersat ginn. Dëst huet mat der Liwwerung vun deenen neien (geléinte) Maschinnen och schonn ugefaangen. Et sinn dëst d'Maschinnen 1501 bis 1508 (MAK G1206) an 1101-1106 (Mak G1000BB) souwéi de 1581-1586 (Mak G1206). Ausserdeem koumen nach e puer kleng Lokotraktere vu verschiddene Produzenten dobäi. Dës Maschinne sinn um neisten technesche Stand (ënner anerem hu se en ëmweltfrëndleche Rouschtpartikelfilter am Auspuff), si hunn eng Funkfernsteierung, d. h. de Rangéierer kann nieft dem Zuch stoen, fir ze manövréieren.
Et ass virgesinn, datt d'Lok 804 vum Service des sites et monuments nationaux, an engem änleche Kader wéi d'1604, als Muséesmaschinn erhale bleift. D'Aarbechten hunn am Februar 2014 ugefaangen.
D'Restauratioun vun der E-lok 3608 ass am Mäerz 2014 mat enger Prouffaart ofgeschloss ginn. Si ass nees an den Ausliwwerungszoustand vun 1958 zeréckversat ginn, d. h. bloe Lack a gegossen Nummereschëlter. Och de Westwon 208/218 grad wéi den De Dietrich Z105 goufe vun den Arriva Werke Nord Gmbh zu Neustrelitz an Däitschland restauréiert a gehéieren elo zum betribsfäege Muséesmaterial.
Am Dezember 2018 hunn d'CFL fir am Ganzen 350 Milliounen Euro bei der Firma Alstom 34 Zich vum Modell Coradia bestallt, déi d'Z2-Serie ersetze soll. Si sollen tëscht Dezember 2021 an Enn 2024 a Betrib geholl ginn.
Ausbléck
Am Mäerz 2023 gouf an der Chamber de Gesetzprojet 8058 diskutéiert dee virgesäit, dass d'CFL fir den Zäitraum 2025 bis 2039 am ganze 7,14 Milliarden Euro kréichen, fir den Ënnerhalt an Ausbau vum Reseau, souwéi fir d'Exploitatioun dovun.
Zuchsécherung
Bei der CFL gi momentan zwéi Zuchsécherungssystemer benotzt, de Memor II+ an den European Train Control System mam Level 1. De Memor II+ ass den ale System vun der CFL a gëtt effektiv vum 1. Januar 2020 un net méi benotzt (ausser fir op Beetebuerg-Marchandise a Péiteng-Grenz-Ausland). De European Train Control System ass op allen CFL-Gefierer installéiert an ass eng zwéngend Konditioun fir Gefierer vu friemen Eisebunnen déi um Lëtzebuerger Reseau wëlle fueren. Mam European Train Control System kënnen iwwer Balisen am Gleis all Geschwindegkeeten a rout Signaler kontrolléiert ginn, domat ass e méi sécher wéi de Memor II+. D'ganzt Lëtzebuerger Streckennetz ass mat ETCS ekipéiert.
Zuchfunk
Zurzäit (2017) gi verschidden analog RST-Zuchfunkkanäl agesat.
Canton de Marennes
De Canton de Marennes ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rochefort, am Departement Charente-Maritime an der Regioun Nei-Aquitaine.
Société nationale des chemins de fer luxembourgeois
Zuchfunk
De GSM-R ass am Opbau.
Guadalquivir
De Guadalquivir ass mat enger Längt vu 602 km ee vun deene längste Flëss a Spuenien. En entspréngt an der Sierra de Cazorla a leeft bei Sanlúcar de Barrameda an de Golf vu Cádiz. Säin Numm ass vum arabesche Wuert Wadi al-Kabir - "Grousse Floss" ofgeleet. An der Antiquitéit hat de Floss de laténgeschen Numm Baetis (och: Betis).
Um Guadalquivir leien d'Stied Córdoba a Sevilla. Bis Sevilla ass de Floss och fir Héichmierschëffer schëffbar.
Wichtegst Nieweflëss si Genil, Guadalbullón a Guadiana Menor.
Pierre Schummer
De Pierre Schummer, gebuer de 25. September 1911 zu Biissen, war e lëtzebuergesche Schräiner-Meeschter a Resistenzler. Hie gouf am Oktober 1940 Member vum Resistenzmouvement Letzeburger Legio'n.
Jean-Baptiste Determe
De Jean-Baptiste Determe, gebuer den 2. Juli 1741 zu Soller a gestuerwen den 18. Januar 1787 zu Wien, war Paschtouer zu Wien.
Mat 10 Joer ass hien an Däitschland bei eng gutt situéiert Famill wunne gaangen, wou hien zesumme mat den zwéi Jongen aus dem Haus erzu gouf. Hien huet op den Universitéiten zu Prag a Wien Philosophie, Droit an Theologie studéiert. Seng Dokteraarbechten an den dräi Fächer huet hie mat summis cum laudibus ofgeschloss.
Canton de Châteauponsac
De Canton de Châteauponsac ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bellac, an der Haute-Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.
Den Haaptuert ass Châteauponsac.
Vizcaya
Vizcaya (bask.: Bizkaia) ass eng vun den dräi Provënzen am spuenesche Baskeland.
Geographie
Vizcaya grenzt am Nordwesten u Kantabrien, am Südwesten un d'Provënz Burgos, am Süden un Álava (bask.: Araba) an am Osten un Guipúzcoa (bask.: Gipuzkoa). Gréisst Stied an der Provënz sinn d'Haaptstad Bilbao, Baracaldo (bask.: Barakaldo) a Guecho (bask.: Getxo).
Bart J. Bok
Hie gouf bekannt duerch seng Aarbechten iwwer d'Struktur an Evolutioun vun der Mëllechstrooss souwéi dem Studium vun de Globulen, déi him zu Éieren och Bok-Globule genannt ginn.
De Bok huet op der Universitéit Leiden an op der Universitéit Groningen (Ph. D. 1932) studéiert. Fir de Rescht vu senger wëssenschaftlecher Carrière war hien op der Harvard Universitéit (1929-57), der Australian National University (1957-66) an op der Universitéit vun Arizona (1966-74). 1938 gouf hien US-amerikanesche Staatsbierger.
Vun 1957 bis 1966 war hien Direkter vum Mount Stromlo Observatoire an Australien a vun 1966 bis 1970 vum Steward Observatoire an Arizona.
1970-1976 war hie Vizepresident vun der Internationaler Astronomescher Unioun a vun 1972 bis 1974 President vun der American Astronomical Society.
Ausserdeem war de Bok Member bei der Skeptics Society, enger Gesellschaft fir d'Fërdere vu wëssenschaftlechem a skepteschem Denken.
Éierungen
Him zu Éiere kruten den Asteroid (1983) Bok, de Moundkrater Bok an de Bok-Teleskop am Steward Observatoire hiren Numm.
Wierk
Bart J. Bok, Priscilla F. Bok: The Milky Way (1941, 5. Aufl. 1981)
Purpurmagnolia
D'Purpurmagnolia (Magnolia liliiflora) ass e klengen Trausch aus der Famill vun de Magnolieplanzen (Magnoliaceae). E kënnt aus China, an et ass eng Planz déi am Wanter hir Blieder verléiert.
Seng Blieder hunn eng oval bis elliptesch Form, sinn donkelgréng, an 10 – 20 cm laang. E bléit vun Abrëll bis Juli, an d'Bléieblieder si 5 –7 cm laang, a rosa bis purpurrout.
Irm Hermann
D'Irm Hermann, gebuer als Irmgard Hermann de 4. Oktober 1942 zu München, a gestuerwen de 26. Mee 2020 zu Berlin, war eng däitsch Schauspillerin.
Fir de Film ass si vum Rainer Werner Fassbinder entdeckt ginn.
Cuenca (Homonymie)
Den Numm Cuenca bezeechent:
Canton de Cholet-3
De Canton de Cholet-3 ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Cholet, am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.
Floréal (Zäitschrëft)
'''Floréal. Revue libre d'art & de littérature - Freie Rundschau für Kunst und Litteratur''' war eng lëtzebuergesch Literaturzäitschrëft, déi vum Frantz Clément, Eugène Forman a Marcel Noppeney gegrënnt gouf.
Roumecht
Geographie
Roumecht läit op der Sauer.
Floréal (Zäitschrëft)
Et sinn 12 Nummeren tëscht dem 21. Abrëll 1907 (Nummer 1) an dem 21. Abrëll 1908 (Nummer 12) erauskomm. D'Texter waren op Franséisch an op Däitsch.
.sy
.sy ass den Nationalen Top-Level-Domän vu Syrien.
Roumecht
Kuckeswäertes
Déi fréier Schifergrouwen.
Lontzen
Lontzen ass eng belsch Gemeng, déi zu der däitschsproocheger Communautéit an der Provënz Léck gehéiert.
Et ass eng vun de sougenannte Facilitéitsgemengen an der Provënz Léck.
Geographie
Déi héchst Plaz vun der Gemeng ass op der Südgrenz mat Eupen um Walhornerfeld a läit op 310 Meter. Déi déifst Plaz ass am Dall vum Lontzenerbach am Norde vun der Gemeng op der Grenz mat Hergenrath mat 207 Meter.
Am Nordosten ass nach eng niddreg Plaz op 209 Meter am Dall vun der Gueule déi do och op enger Längt vu ronn 720 Meter d'Grenz mat Hergenrath mécht. Soss verspreet sech Gemeng am grousse Ganzen op engem flaache Plateau op enger Héicht tëscht 240 an 250 Meter.
D'Landschaft ass staark vu landwirtschaftlechen Aktivitéite markéiert, besonnesch d'Mëllechproduktioun. Et gëtt op der ganzer Gemengefläch just am Osten eng Bëschfläch vu ronn 60 ha.
Verkéier
Duerch d'Gemeng féieren d'Nationale 3, déi do Route Charlemagne heescht, d'Nationale 68, déi och en Deel vun der E 421 ass, an d'Nationale 67. Um hallwe Wee tëscht Herbesthal an Eupen ass en Uschloss un d'Autoroute Roi Baudouin.
Obschonn e puer Eisebunnslinnen duerch d'Gemeng lafen, gëtt et keng Gare an der Gemeng. Dat war awer net ëmmer sou. Zu Herbesthal gouf et eng Marchandisen- a Rangéiergare déi deemools Grenzgare war an déi Zäit op däitschem Gebitt louch, ëstlech vun der Nationalstrooss 67, déi deemools d'Grenz gemaach huet, an tëscht Herbesthal a Welkenraedt den Numm Neutralstrasse (fr: Rue mitoyenne) huet. Haut ass d'Gare op déi aner Säit vun der Strooss geplënnert a läit domat um Territoire vu Welkenraedt. An der Rue de Limbourg zu Herbesthal konnt ee bis d'Joer 2000 nach Gleisanlagen an ee Maschinneschapp vun der aler Gare gesinn. De meescht Gleiser goufen awer erausgerappt. De Stroossentunnel an der Rue de Limbourg geet op der ganzer Breet ënner der fréierer Rangéiergare erduercht.
D'Eisebunnsstrecken um Territoire vu Lontzen sinn:
Zamora
Zamora ass d'Haaptstad vun der spuenescher Provënz Zamora a läit an der autonomer Regioun Kastilien-León.
Canton de Bretenoux
De Canton de Bretenoux ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Figeac, am Departement Lot an der Regioun Occitanie.
Béier vu Kalydon
De Béier vu Kalydon war nieft dem Béier vun Erymanthos en Nokomme vun der Phaia aus der griichescher Mythologie.
Den Oineus huet a senger Onverméigen iwwer seng verzweifelt Lag déi gréisst Helden aus Griicheland zesummegeruff fir de Béier z'erleeën. Ënner den Helde waren Argonauten, wéi de Jason, de Bouf vum Kinnek Meleagros, d'Atalante, den Nestor, Theseus, Telamon, Peleus, Polydeukes, Orpheus an Ankaios. Wärend der Juegd gouf et tëscht de Jeeër Sträit, well zwéi vun hinnen net mat enger Fra wollten zesumme joen. De Meleagros huet doropshin déi Zwistegkeet geschlicht, andeems hien un hir Vernonft appeléiert huet. Nodeem d'Jeeër de Béier gesicht haten, huet sech d'Fro gestallt, wéi si hie sollten ëmbrengen.
Beim Ugrëff vum Béier gouf den Ankaios iwwerrannt an embruecht. Wärend de Béier op den Telamon an de Peleus lassgaangen ass huet d'Atalante hie mat engem Fäil schwéier verletzt. Dëst war d'Chance fir de Meleagros, deen de Béier doropshin embruecht huet. De Pelz huet hien der Atalante geschenkt, wouropshin dem Meleagros seng Monnien, aus Jalousie doriwwer de Pelz geklaut hunn. De Meleagros huet seng Monnie fir dës Dot embruecht, wouropshin dem Meleagros seng Mamm aus Trauer a Revanche d'Holzscheet dat hien um Liewe gehalen huet, an d'Feier gehäit huet, an hie sou ëmbruecht huet.
Saint-Étienne
Saint-Étienne ass eng franséisch Stad am Departement Loire an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes
.tc
.st ass den Nationalen Top-Level-Domän vun den Turks- a Caicos-Inselen.
Eugène Forman
Den Eugène Forman (Pseudonym: Pucki), gebuer de 16. Juni 1878 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen de 26. November 1955, war e lëtzebuergeschen Affekot an Auteur.
Zesumme mat dem Frantz Clément an dem Marcel Noppeney huet hien 1907 déi lëtzebuergesch Literaturzäitschrëft Floréal gegrënnt.
1922 huet hien déi satiresch Wochenzäitschrëft De Gukuk an d'Liewe geruff.
Joan Enric Vives i Sicília
Den Joan-Enric Vives i Sicília gebuer zu Barcelona de 24. Juli 1949 ass Bëschof vun Urgell an domat Koprënz vun Andorra.
Hie gouf de 24. September 1974 zum Geeschtleche geweit, a gouf den 9. Juni 1993 Auxiliairebëschof vu Barcelona, mat dem Titel Bëschof vun Nona. De 25. Juni 2001 gouf hie Coadjuteur vum deemolege Bëschof vun Urgell, dem Joan Martí Alanis, deen den12. Mee 2003 a Pensioun goung. Duerno gouf de Joan Enric Vives i Sicília do Bëschof.
Canton de Magnac-Laval
De Canton de Magnac-Laval ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bellac, an der Haute-Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.
Olympesch Wanterspiller 2006/Curling
Bei den XX. Olympesche Wanterspiller 2006 zu Turin gouf et zwéin Tournoien (Männer a Fraen) am Curling. Béid Kompetitioune waren am Palazzo Polifunzionale del Ghiaccio zu Pinerolo, ronn 50 Kilometer südwestlech vun Turin.
Un den Tournoie hu jeeweils 10 Ekippen deelgeholl.
Halleffinallen
22. Februar
Bronzfinall
24. Februar
Finall
24. Februar
Éischten Tour
13. Februar
14. Februar
15. Februar
17. Februar
18. Februar
19. Februar
20. Februar
Bronzfinall
23. Februar
Finall
23. Februar
Europa (Mound)
De Jupitermound Europa (och Jupiter II) ass mat engem Duerchmiesser vun 3.121 km den zweetbannenzegen a klengste vun de véier grousse Mounde vum Planéit Jupiter an de sechstgréissten am Sonnesystem. Obschonn d'Temperatur op der Uewerfläch vum Europa maximal −150 °C erreecht, gëtt ugeholl, datt ënner der Kuuscht aus Waasseräis ee bis zu 100 km déiwe Waasserozean kéint sinn.
.td
.td ass den Nationalen Top-Level-Domän vum Tschad.
Europa (Mound)
Entdeckung
De Mound gouf no der Europa, enger Frëndin vum Zeus aus der griichescher Mythologie genannt. Obschonn den Numm Europa scho kuerz no senger Entdeckung vum Simon Marius virgeschloe gouf, konnt e sech laang net duerchsetzen. Eréischt an der Mëtt vum 20. Joerhonnert koum en nees a Gebrauch. Vidru goufen déi Galiléisch Mounde mat réimeschen Ziffere bezeechent an den Europa war de Jupiter II.
Ëmlafbunn a Rotatioun
Den Europa kreest rechtleefeg ëm de Jupiter op enger mëttlerer Distanz vu 670.900 Kilometer an 3 Deeg, 13 Stonnen a 14,6 Minutten. D'Ëmlafbunn ass mat enger Exzentrizitéit vun 0,0101 bal kreesfërmeg. Déi jupiternoost a -wäitst Bunnpunkte wäiche jee nëmmen ëm 1,01 % vun der grousser Hallefachs of. De Bunneplang steet nëmmen 0,470° schréi zum Jupiter sengem Equatorialplang.
D'Ëmlafzäit vum Europa steet zu sengem bannenzegen a baussenzegen Nopeschmound an enger Bunnresonanz vun 2:1 respektiv 1:2; dat heescht, wärend zwéin Ëmleef vum Europa leeft den Io véiermol an de Ganymed eemol ëm de Jupiter.
.tf
.tf ass den Nationalen Top-Level-Domän vun de südlechen an antarkteschen Territoire vu Frankräich.
Europa (Mound)
Ëmlafbunn a Rotatioun
Den Europa huet wéi den Äerdmound an déi iwwereg bannenzeg Jupitermounden, eng gebonne Rotatioun a weist ëmmer mat der selwechter Säit op de Planéit.
Opbau a physikalesch Daten
Den Europa huet e mëttleren Duerchmiesser vun 3121,6 Kilometer an eng mëttel Dicht vun 3,01 g/cm³. Obwuel den Europa däitlech dee klengste vun de véier Galiléische Mounden ass, ass seng Mass méi grouss wéi déi vun alle klenge Mounde vum Sonnesystem zesummen.
Krater
Um Europa si ganz wéineg Aschlagskrateren ze gesinn, vun deenen nëmmen dräi en Duerchmiesser vu méi wéi 5 Kilometer hunn. Den zweetgréisste Krater, Pwyll, huet en Duerchmiesser vu 26 Kilometer. De Pwyll ass eng vun de geologesch jéngste Strukturen um Europa. Beim Aschlag gouf hellt Material aus dem Ënnergrond iwwer Dausende vu Kilometer ewech geschleidert.
Déi wéineg Verkraterung ass en Hiweis dorop, datt d'Uewerfläch vum Europa geologesch ganz jonk ass. Schätzunge vun der Aschlagsheefegkeet vu Koméiten an Asteroiden erginn en Alter vun héchstens 30 Millioune Joer.
Schichtsilikater konnten op der Kuuscht vun Europa nogewise ginn. Et gëtt ugeholl, datt si vun Aschléi am flaache Wénkel op d'Uewerfläch stamen.
Espeler
Espeler huet 253 Awunner.
Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Espeler zu der fréierer Gemeng Thommen gehéiert.
Europa (Mound)
Rillen a Grief
Wat beim Europa opfält, dat ass en Netzwierk vu Grief a Rillen, déi an alle Richtungen iwwer d'Uewerfläch verlafen. Déi Lineae, wéi si genannt ginn, hunn eng staark Änlechkeet mat Rëss a Verwerfungen op ierdeschen Äisfelder. Déi gréisst sinn ongeféier 20 Kilometer breet an hunn ondäitlech baussenzeg Ränner souwéi e bannenzege Beräich aus hellem Material. D'Lineae kéinten duerch Kryovulkanismus (Keeltvulkanismus) oder den Ausbroch vu Geysiren aus waarmem Waasser entstane sinn, wouduerch d'Äiskuuscht ausernee gedréckt gouf.
Random Choice
Random Choice ass eng lëtzebuergesch Rockband déi de 6. Mäerz 2008 vu véier Membere vun inbetween gegrënnt ginn ass.
Europa (Mound)
Rillen a Grief
D'Lineae sinn zum gréissten Deel op Plazen, wou ee se net erwaart. Dat léisst sech méiglecherweis doduerch erklären, datt tëscht Äiskuuscht a Mounduewerfläch en Ozean ass. Dee kéint entstane sinn, well sech duerch déi exzentresch Ëmlafbunn vum Mound ëm de Jupiter dauernd d'Gravitatiounswierkung op den Europa ännert, an deen duduerch stänneg verformt gëtt. Doduerch erwäermt sech den Europa an d'Äis schmëlzt deelweis.
Wann den Europa op senger Ëmlafbunn déi gréisst Jupiterdistanz duerchlaf hat, konnten ëmmer nees Waasserstoff- a Sauerstoffatomer iwwer dem Südpol nogewise ginn. Et gëtt ugeholl, datt s'aus dem Splécke vu Waassermolekülle stamen, déi fräigesat goufen, wann d'Spécken opgemaach hunn an d'Waasser an de Weltraum schéisst, dat no dem Opstiig op 200 Kilometer nees op d'Uewerfläch zeréckfält.
Weider Strukturen
E weideren Typ vun Uewerflächenstrukture si krees- an ellipsefërmeg Formen, Lenticulae genannt. Vill dervu sinn Hiwwelen (englesch: Domes), aner sinn Däller oder flaach donkel Flecken. D'Lenticulae entstounge warscheinlech duerch opsteigend waarmt Äis, vergläichbar mat Magmakummeren an der Äerdkuuscht. D'Dome goufen dobäi eropgedréckt, déi flaach donkel Flecke kéinte gefruerent Schmëlzwaasser sinn. Chaotesch Zonen, wéi Conomara Chaos, si wéi e Puzzle aus Brochstécker geformt, déi vu glatem Äis ëmgi sinn. Si hunn de Glach vun Äisbierger an engem gefruerene Séi.
Äis an Ozean
Déi glat Uewerfläch an d'Strukturen erënnere ganz staark un Äisfelder a Polarregiounen op der Äerd. Et gëtt ugeholl, datt ënner der Äiskuuscht vum Europa en Ozean aus flëssegem Waasser ass, deen duerch Gezäitekräften erwiermt gëtt. Bei den niddregen Uewerflächentemperaturen ass Waasseräis haart wéi Steen. Déi gréisst siichtbar Krater goufen héchstwarscheinlech mat frëschem Äis ausgefëllt an ofgeglätt. Dëse Mechanismus souwéi Berechnunge vun der duerch d'Gezäitekräfte verursaachter Erwäermung loossen drop schléissen, datt d'Kuuscht vum Europa aus Waasseräis ongeféier 10 bis 15 Kilometer staark ass. Deen dorënner leienden Ozean kéint eng Déift vu bis zu 100 Kilometer hunn. D'Gréisst vu flëssegem Waasser wier domat méi wéi duebel sou grouss wéi déi bei eisen Ozeaner. ,
Detailléiert Fotoe weisen, datt sech Deeler vun der Äiskuuscht géintenee verréckelt hunn an zerbrach sinn, woubäi e Muster vun Äisfelder entstoung. D'Beweegung vun der Kuuscht gëtt duerch Gezäitekräfte verursaacht, déi d'Uewerfläch ëm 30 m hiewen a senken. D'Äisfelder misste wéinst der gebonnener Rotatioun e bestëmmt, viraussobart Muster opweisen. Weider Fotoe weisen dogéint, datt nëmmen déi geologesch jonk Gebidder sou e Muster opweisen. Aner Gebidder wäiche mat zouhuelendem Alter vun dësem Muster of. Dat kann domat erkläert ginn, datt sech d'Uewerfläch vun Europa e bëssi méi séier beweegt wéi hire bannenzege Mantel an de Kär. D'Äiskuuscht ass vum Moundkär duerch den dertëscht leienden Ozean mechanesch entkoppelt a gëtt vum Jupiter senge Gravitatiounskräfte beaflosst. Vergläicher vu Fotoe vun de Raumsonde Galileo a Voyager 2 weisen, datt sech d'Äiskuuscht vum Europa an ongeféier 10.000 Joer eemol komplett ëm de Mound beweege misst.
Bannenzegen Opbau
De Mound gläicht a sengem Opbau den terrestreschen (äerdänleche) Planéiten, well hien haaptsächlech aus Silikatgesteng opgebaut ass. Seng baussenzeg Schicht besteet aus Waasser mat enger geschatener Stäerkt vun 100 Kilometer. Doriwwer eraus kéint en e relativ klenge Kär aus Eisen hunn.
Fernand Kartheiser
De Fernand Kartheiser, gebuer den 30. September 1959 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Politiker, Militärwëssenschaftler an Auteur.
Europa (Mound)
Atmosphär
Fotoe vum Hubble-Weltraumteleskop hunn Hiweiser op eng extreem dënn Atmosphär aus Sauerstoff erginn, mat engem Drock vun 10−11 bar. Et gëtt ugeholl, datt de Sauerstoff duerch d'Awierkung vun der Sonnestralung op d'Äiskuuscht entsteet, woubäi d'Waasseräis a Sauerstoff an a Waasserstoff gespléckt gëtt. De volatille Waasserstoff flitt an de Weltraum, de masseräiche Sauerstoff gëtt duerch d'Gravitatioun vum Europa festgehalen.
Fernand Kartheiser
Hien huet Sozial- a Militärwëssenschaften op der École royale militaire zu Bréissel studéiert, spéider Geschicht op der Universitéit vu Montpellier.
Prokaryoten
Prokaryoten, Prokaryotae oder och nach Monera, si Liewewiesen déi amplaz vun engem Zellkär, nëmmen en Nukleoid hunn. En Nukleoid ass e Beräich am Zellplasma, an dem DNA dran ass, mä deen awer net duerch eng Membranhüll ofgetrennt ass.
Fernand Kartheiser
Vun 1983 bis 1989 war hien Offizéier an der Lëtzebuerger Arméi. Hien ass duerno an den diplomateschen Déngscht gaangen a war lëtzebuergeschen Ambassadeur fir Griicheland, Zypern a Rumänien.
Prokaryoten
Dës Bezeechnung trëfft op zwéi vun den dräi Domäner vun de Liewewiesen zou: Archaeën a Bakteerien.
Fernand Kartheiser
Zanter dem 8. Juli 2009 ass hien ADR-Deputéierten fir de Walbezierk Süden an der Chamber, wuer hien 2013 an 2018 erëmgewielt gouf.
Europa (Mound)
Magnéitfeld
Bei Laanschtflich vun der Galileosond gouf e schwaacht Magnéitfeld gemooss (seng Stäerkt entsprécht ongeféier ¼ vum Ganymed). D'Magnéitfeld variéiert, wärend sech Europa duerch déi baussenzeg Magnéitosphär vum Jupiter beweegt. D'Donnéeë vum Galileo weisen drop hin, datt ënner der Uewerfläch vum Europa eng elektresch leedend Flëssegkeet ass, z. B. en Ozean aus Salzwaasser. Doriwwer eraus weise spektroskopesch Ënnersich, datt déi roudelzeg Linnen a Strukturen op der Uewerfläch räich u Salzer wéi Magnesiumoxid sinn. D'Salzoflagerunge kéinten zeréckgebliwwe sinn, wou austriedend Salzwaasser verdampt war. Well déi festgestallt Salzer an der Reegel keng Faarf hunn, däerften aner Elementer wéi Eisen oder Schwiefel fir déi roudelzeg Fierwung verantwortlech sinn.
Fernand Kartheiser
De Fernand Kartheiser ass President vun der Association des hommes du Luxembourg. De 25. Mäerz 2012 gouf hie vum Nationalkongress vum ADR mat 91% vun de Stëmmen zum Partei-President gewielt.
De 7. Juni 2013 huet d'Lëtzebuerger Land reveléiert, datt de Kartheiser Duebelagent fir den CIA an de russesche Geheimdéngscht GRU war; dee Betraffenen huet dat op RTL Radio confirméiert.
Europa (Mound)
Spekulatiounen iwwer Liewen um Europa
D'Méiglechkeet vu flëssegem Waasser hat Spekulatiounen opkomme gelooss, ob an den Ozeanen Forme vu Liewen existéiere kënnen. Op der Äerd goufe Liewensformen entdeckt, déi ënner extreeme Bedéngungen och ouni Sonneliicht bestoe kënnen, z. B. an den hydrothermale Quellen (Schwaarz Dämp) oder an der Déifséi.
Guadalajara (Homonymie)
Den Numm Guadalajara bezeechent:
Provënz Cuenca
Cuenca ass eng vu fënnef Provënzen an der spuenescher autonomer Regioun Kastilien-La Mancha. D'Haaptstad ass Cuenca.
D'Provënz grenzt un d'Provënzen Valencia, Albacete, Ciudad Real, Toledo, Madrid, Guadalajara an Teruel.
Cuenca ass an 238 Gemengen agedeelt. Gréisser Stied nieft der Haaptstad sinn Tarancón a Quintanar del Rey mat iwwer 7.000 Awunner am Joer 2007.
Déiereräich
D'Déiereräich (Animalia) ass eent vun de véier Räicher vun den Eukaryoten. D'Naturwëssenschaft vun den Déieren ass d'Zoologie.
Et gëtt iwwer 30 Stämm am Déiereräich an all Membere sinn Organismen déi méi Zellen hunn, keng Photosynthes bedreiwen, mä hir Energie mat der Narung ophuelen.
D'Déiereräich ëmfaasst net nëmmen d'Mamendéieren, mä och d'Reptiller, d'Vullen, d'Amphibien, d'Fësch an déi enorm Mass vun Déieren ouni Wierbel wéi d'Schwämm, d'Quallen, d'Kriibsen, d'Insekten an d'Séistären.
D'Zoologen hu bis elo schonn iwwer 1,5 Milliounen Déierenaarte beschriwwen, dovu sinn 90 % ouni Wierbel. D'Wësseschaftler ginn dovun aus datt et nach 15 Milliounen onentdeckt Aarte gëtt.
Entwécklung
Ausserdeem hu si Sënnesorganer gebraucht fir Informatiounen ze kréien a sech séier kënnen z'orientéieren. Fir dës Informatiounen ze verschaffen an a prezis Beweegunge vun de Muskele kënnen ëmsetzen, hu si en Nervesystem gebraucht. E groussen Deel vun den Déieren hunn ausserdeem e Verdauungssystem gebraucht fir d'Narung déi opgeholl ginn ass a konsuméierbar cheemesch Eenzeldeeler ze zerleeën an de Recht erëm auszescheeden.
Sënnesorganer
Ouni hir Sënner kënnen Déiere keng Narung oder aner Déiere fannen. Si géifen net matkréie wa si a Gefor sinn a kéinte sech bei der Fortbeweegung net orientéieren. Nieft deene 5 bekannte Sënner, wéi d'Richen, d'Fillen, d'Kucken, d'Héieren, d'Schmaachen, hu vill Déieren nach aner Sënner déi si brauche fir z'iwwerliewen. D'Klapperschlaange kënnen z. B. waarm Stralen empfannen a sou hiert Affer erkennen. All Sënnesorganer wéi d'Aen, d'Oueren oder d'Taaschthoer vun den Huese sinn iwwer Nervenzelle mam Gehier verbonnen.
Anatomie
Vill Déieren, virun allem d'Landwierbeldéieren hunn e Skelett, dee wichteg ass fir de Kierper ze halen, déi bannenzeg Organer ze schützen a fir d'Muskelen. D'Wierbeldéieren hunn e Skelett aus Schanken, ouni dat si sech emol net kéinte beweegen. Aner Déiere wéi d'Spannendéieren hunn e Skelett aus der fester Substanz Chitin.
Systematik
Déiereräich
De Scholdschäin
De Scholdschäin ass déi éischt Operett op Lëtzebuergesch a gouf am Joer 1855 uropgefouert an 1856 publizéiert.
Resumé vun der Handlung
De Papschossel, en ale Buchbënner, ass an d'Marrĕ verléift; dem Marrĕ seng Mamm fënnt dat eng gutt Partie. Mä dem Marrĕ säin Häerz schléit fir den Néckel, e Schaarschtechbotzert. De Papschossel probéiert, d'Marrĕ mat engem Scholdschäin z'erpressen. Dëse Scholdschäin war iwwer Suen, déi dem Marrĕ säi verstuerwene Papp beim Papschossel geléint hat. Hien hat d'Suen erëmbezuelt, mä de Scholdschäin net erëmkritt. D'Marrĕ, mat Hëllef vum Néckel, stibitzt de Scholdschäin, an de Papschossel muss sech geschloe ginn...
Uropféierung
De 25. Spierkel 1855 huet d'Gesankssektioun vun der Gym De Scholdschäin um 18 Auer am deemolege Cercle littéraire mat groussem Erfolleg uropgefouert. De Michel Lentz an den Nic Martha hu Regie gefouert. Well zur deemoleger Zäit keng Fraen hunn däerfen op Bünen optrieden, goufen d'Rollen all vu follgenden Häre gespillt: Victor Hoffmann, Jean Pierre Küntgen, Franz an Albert Poncin.
Dat Bemierkenswäert um Stéck war manner den Inhalt, eng einfach Bestiednesintrig, wéi d'Tatsaach, datt et op Lëtzebuergesch geschriwwen an opgefouert gouf. Um Schluss vun der Uropféierung, bal sou wéi wann d'Schauspiller sech wéilte justifizéieren, trëtt d'Marrĕ op de Proscenium an erkläert dem Public:
Ze scharef kritizeert nét Dât escht Stéck, wât zu Letzeburéch Op onnst Dêitsch opgefeert gét. Huelt ons alt nét ze strèng erduréch. Mè hâ’ dîr flêicht èng Gretz Pleseer – Ewe mîr et ze hoffe wo'n – Dan as et nét fir d'lèschte Keer, Das mîr îech gudden Owent so'n.
Allerdéngs war De Scholdschäin net dat éischt Theaterstéck op Lëtzebuergesch: Dëst dréit den Titel Prënz Carneval an de Prënz Faaschtdag / E Bild no der Natur a gouf 1849, och vun der Gym, opgefouert.
Juan Manuel Gárate
De Juan Manuel Garáte, gebuer de 24. Abrëll 1976 zu Irun, ass e spuenesche professionelle Vëlossportler, deen an der Ekipp Rabobank fiert.
Canton de Saint-Brieuc-Nord
De Canton de Saint-Brieuc-Nord ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Brieuc, am Departement Côtes-d'Armor an der Regioun Bretagne. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Juan Manuel Gárate
Hien huet seng Profiscarrière 2000 an der Ekipp Lampre ugefaangen.
Saint-Brieuc
Saint-Brieuc, op Bretonesch Sant-Brieg, an op Gallo, Saent-Bérieu oder Saent Berrioc ass eng franséisch Stad a Prefecture am Departement Côtes-d'Armor, an der Bretagne. Et ass och den Haaptuert vun dräi Kantonen.
D'Awunner vu Saint-Brieuc sinn d ' Briochins an d'Briochiones.
Saint-Brieuc ass ee vun den néng Bistümer an der Bretagne.
Geographie
Saint-Brieuc läit um Bord vum Äermelkanal am Fong vun enger Bucht, där d'Stad den Numm ginn huet: d'Bucht vu Saint-Brieuc. An der Stad kommen zwéin déif Flossdäller zesummen, den Dall vum Gouët an dee vum Gouëdic, iwwer déi 2 Viaducë féieren.
Canton de Cajarc
De Canton de Cajarc ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Figeac, am Departement Lot an der Regioun Occitanie.
Canton de Saint-Brieuc-Ouest
De Canton de Saint-Brieuc-Ouest ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Brieuc, am Departement Côtes-d'Armor an der Regioun Bretagne. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Toledo (Homonymie)
Den Numm Toledo bezeechent:
Jugendstil
De Jugendstil ass eng konschtgeschichtlech Epoch ëm d'Joerhonnertwenn vum 19. zum 20. Joerhonnert. Weider Bezeechnunge sinn Art Nouveau, Modern Style, Modernismo, Stile Liberty oder Wiener Secessioun.
Modernismo catalán
D'Haaptvertrieder waren den Antoni Gaudí, de Josep Puig i Cadafalch an de Lluís Domènec i Montaner.
Modernistesch kuckeswäert Gebaier si virun allem vum Gaudí de Parc Güell an d'Sagrada Familia zu Barcelona.
Canton de Mézières-sur-Issoire
De Canton de Mézières-sur-Issoire ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bellac, an der Haute-Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.
Den Haaptuert ass Mézières-sur-Issoire.
Grüfflingen
Grüfflingen  (Wallounesch: Grivlindje ) ass eng Uertschaft an der Gemeng Burg-Reuland am Südoste vun der Provënz Léck a gehéiert zur däitschsproocheger Communautéit an der Belsch.
Grüfflingen huet eng 350 Awunner.
D'Uertschaft läit op der N62, déi vu Sankt Väit op Lëtzebuerg féiert.
Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Grüfflingen zu der fréierer Gemeng Thommen gehéiert.
Eta-Aquariden
D'Eta-Aquaride sinn e Meteorstroum, deen en all Joer am Mee ka gesinn. Si stame vum berüümte Koméit Halley of. Zanter zwee Joerdausende gëtt dee Koméit schonn observéiert. Den Numm "Aquaride" geet op déi laténgesch Bezeechnung vum Stärebild Aquarius zeréck.
D'Eta-Aquaride si vu Mëtteleuropa aus nëmme kuerz virun der Schummerecht ze gesinn. Well hire Radiant nëmmen eng kleng Héicht iwwer dem Horizont erreecht, hunn d'Meteore vun den Eta-Aquariden e flachen Antrëttswénkel an d'Atmosphär, wouduerch d'Meteorbunnen um Himmel méi laang wéi gewéinlech erschéngen.
Maria vun Egypten
D'Maria vun Egypten war eng Eremitin déi zu Alexandria gebuer gouf a warscheinlech ëm 430 gestuerwen ass.
Thomas Vinterberg
Den Thomas Vinterberg gebuer den 19. Mee 1969 zu Kopenhagen, ass en dänesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
Den Thomas Vinterberg ass Matgrënner vun Dogma 95.
Maria vun Egypten
Legend
Si soll 17 Joer zu Alexandria gelieft hu wou si en zimmlecht ausschwäifend Liewe gehat soll hunn (verschiddene Versiounen no hätt si als Prostituéiert geschafft).
Si huet sech engem Pelerinage ugeschloss dee si sollt bei d'Kierch vum Hellege Graf op Jerusalem féieren. Op der Plaz ukomm, huet si eng onsiichtbar Muecht an der Dier vun der Kierch zeréckgehalen an eng Stëmm sot hir, si wier net wierdeg d'Kräiz vum Jesus ze gesinn. Schliisslech huet si un der Kierchemauer e Bild vun der Muttergottes gesinn an huet zu hir ëm Gnod gebiet fir datt hir Sënne solle verzie ginn. Dësen Dévouement huet hir schliisslech de Wee opgemaach a si konnt iwwer d'Schwell trieden.
En Onbekannten huet hir 3 Mënze geschenkt vun deene si sech 3 Brout kaaft huet, duerno huet si sech als Béisserin an d'Wüst, ëstlech vum Jordan zeréckgezunn, wou si dunn eleng gelieft huet. 46 Joer méi spéit huet de Mënch Zosimas si do fonnt. Si war plakeg an huet hire Kierper just mat hire laangen Hoer bedeckt. D'Maria huet hie gefrot fir d'nächst Ouschterfest erëm ze kommen an hir dann déi Helleg Kommioun ze ginn. Wéi et dunn un der Zäit war huet den Zosimas sech, mat Brout a Wäin fir d'Eucharistie, op de Wee bei de Jordan gemaach. Deen hat awer Héichwaasser, sou datt hien net konnt eriwwer kommen. Du koum d'Maria him entgéint, huet d'Kräiz geschloen an ass iwwer d'Waasser gaange fir d'Eucharistie z'empfänken, huet d'Kräizzeechen nach eng Kéier gemaach, ass erëm zeréck iwwer d'Waasser gaangen a verschwonnen.
Wéi den Zosimas spéider eng Kéier zeréckkomm ass huet en d'Maria gesinn dout do leien. An de Buedem huet si nach geschriwwen datt si wéilt begruewe ginn. Obwuel si schonn e Joer dout war, war hire Kierper net verweest. Du koum op eemol e Léiw an huet mat sengen Tatzen hiert Graf ausgegruewen, an dat den Zosimas si dunn drageluecht huet.
Kult
Schonn am 6. Joerhonnert war der Maria hiert Graf Zil vu Pelerinagen. Soi-disant Reliquien sinn op Roum, Neapel an Antwerpen komm.
Juan Antonio Flecha
De Juan Antonio Flecha gebuer de 17. September 1977 zu Junín an Argentinien, ass e spuenesche professionelle Vëlossportler, dee fir d'Ekipp Rabobank fiert.
De Flecha gouf 2000 Profi. Hie gëtt ganz gutt op de pavéierte Stroossen eens, a konnt sech dofir um Paris-Roubaix an am Tour des Flandres Podiumsplaze reservéieren. Hien huet och d'Meeschterschaft vun Zürich 2004 gewonnen.
Société de botanique du grand-duché de Luxembourg
D'Société de botanique huet eng wëssenschaftlech Serie erausbruecht ënner dem Titel Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société de botanique du grand-duché de Luxembourg. Tëscht 1874 an 1905 sinn 16 Bänn erauskomm.
Geschicht
Well am Laf vun der Zäit Leit derbäikomm sinn, déi net Member vun der Société des Sciences naturelles, déi 1868 d'Section des sciences vum Institut grand-ducal ginn ass, waren, gouf decidéiert, eng eegestänneg Associatioun ze grënnen. Dat ass den 3. Februar 1870 geschitt. Aus der Section spéciale ass an enger éischter Etapp en autonome Comité de botanique ginn. President war den Eugène Fischer, Conservateur de Jos. Faulbecker a Sekretär de Ch. Siegen.
Den 10. Mee 1871 gouf de Comité erneiert: Jean-Henri-Guillaume Krombach (President), Eugène Fischer a Jean Meyer (Vizepresidenten), Auguste Weber (Tresorier).
De 27. Januar 1872 ass an enger zweeter Etapp aus dem Comité de botanique e reegelrechte Veräi ginn, dee sech Société de botanique du Grand-Duché genannt huet. Statute goufen de 27. Februar 1872 festgehalen.
Am Joer 1907 gouf d'Société de botanique de facto opgeléist, well si mat der Société des naturalistes luxembourgeois fusionéiert huet.
Canton de Saint-Brieuc-Sud
De Canton de Saint-Brieuc-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Brieuc, am Departement Côtes-d'Armor an der Regioun Bretagne. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Kœur-la-Grande
Koeur-la-Grande ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.
Pascal
De Begrëff Pascal bezeechent:
Canton de Lacapelle-Marival
De Canton de Lacapelle-Marival ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Figeac, am Departement Lot an der Regioun Occitanie.
Lëscht vun de mesopotamesche Gëtter
Dës Lëscht vun de mesopotamesche Gëtter ass en Deel vun de Referenztabellen.
Lëtzebuergesch Landesmeeschterschaft am Cyclo-Cross
Déi Lëtzebuergesch Landesmeeschterschaft am Cyclo-Cross zu Lëtzebuerg gëtt ënner der FSCL zanter 1920 gefuer.
Am erfollegräichste war de Claude Michely, deen an de Joren 1979 bis 1990 zwielefmol hannerenee Landesmeeschter gouf.
Canton de Rochefort-Centre
De Canton de Rochefort-Centre ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rochefort, am Departement Charente-Maritime an der Regioun Nei-Aquitaine. Mam Dekret vum 27. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton ofgeschaaft.
Kœur-la-Petite
Koeur-la-Petite ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.
Koller
Koller ass eng Uertschaft an der Gemeng Burg-Reuland am Südoste vun der Provënz Léck un der däitscher a lëtzebuergescher Grenz a gehéiert zur däitschsproocheger Communautéit an der Belsch. D'Uertschaft besteet aus engem grousse Bauerenhaff.
Koller huet 4 Awunner.
Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Koller zu der fréierer Gemeng Reuland gehéiert.
Beieweed
Als Beieweed gi Planze bezeechent, déi besonnesch vill Nektar an/oder Polle produzéieren an dowéinst heefeg vu Beien opgesicht ginn.
Kurt Waldheim
De Kurt Josef Waldheim, gebuer den 21. Dezember 1918 zu Sankt Andrä-Wördern, Nidderéisträich a gestuerwen de 14. Juni 2007 zu Wien, war en éisträicheschen Diplomat a Politiker (ÖVP). Hie war vun 1972 bis 1981 UN-Generalsekretär a vun 1986 bis 1992 éisträichesche Bundespresident.
Seng Amtszäit un der Spëtzt vu sengem Land stoung am Schiet vu Revelatioune vun der Zäitschrëft profil, e puer Wochen ier e gewielt gouf, datt de Waldheim a senger Autobiographie iwwer säi Behuele an der Zäit vum Nationalsozialismus a vum Zweete Weltkrich gelunn hat; e gouf awer gewielt. Eng international Historikerkommissioun ass 1988 zu der Conclusioun komm datt de Waldheim, dee Wehrmachts-Offizéier war, zwar "perséinlech sech näischt zu Schold komme gelooss huet" an him "keng Bedeelegung u Krichsverbriechen" nozeweise wieren, mä en awer net hätt kënnen näischt wëssen iwwer d'Deportatioun vu 40.000 Judden aus Thessaloniki oder d'Massaker, déi d'Wehrmacht a Westbosnien ugeriicht hat.
Och gouf him virgeworf, hien hätt wëlle seng militäresch Vergaangenheet an de Vergiess gerode loossen, oder, wann dat net méiglech wier, se systematesch verharmloost ze hunn.
Liewewiesen
D'Liewewiesen si materiell Objeten op organesch-cheemescher Basis, déi duerch e Saz vu Kennzeeche beschreifbar sinn, déi als noutwenneg fir d'Liewe betruecht ginn.
Liewewiese stamen ëmmer vun anere Liewewiesen of (mat Ausnam vum eemolegen Entstoe vum Liewen).
D'Biologie befaasst sech wëssenschaftlech mat alle bekannte Liewewiesen, hiren Ofwandlungen a Virleefer.
Struktur an Zesummesetzung
Eent vun deene wichtegste Kennzeeche fir d'Liewewiesen ënnereneen z'ënnerscheeden ass den Opbau vun hiren Zellen. D'Prokaryota hu meeschtens kee richtegen Zellkär an eng einfach Struktur. D'Eukaryota hu minimum een echten Zellkär, e komplizéierte Membransystem an ënnerschiddlech Zellorganellen.
Mat der geneeër Andeelung an de Verwandschafte beschäftegt sech d'Systematik an d'Taxonomie.
Latäin
Als Latäin (lat. lingua Latina) bezeechent een déi Sprooch, déi ursprénglech vum Volleksstamm vun de Latiner geschwat gouf, déi och der Regioun Latium mat Roum als Zentrum hiren Numm ginn hunn. Latäin gehéiert domat zu den italesche Sproochen, déi zu den Centum-Sprooche gehéieren, déi hirersäits zur indogermanescher resp. indoeuropäescher Sproochfamill gezielt ginn. Dat Laténgescht stellt d'Grondlag fir all haiteg romanesch Sproochen duer.
Scheldeprijs 2006
Déi 94. Editioun vum Scheldeprijs gouf den 12. Abrëll 2006 gefuer.
Latäin
Grammaire
Kuckt den Artikel Laténgesch Grammaire.
Scheldeprijs 2006
Den Tom Boonen konnt de Massesprint op der Arrivée fir sech entscheeden.
Latäin
Latäin an der Schoul zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg huet een zum Schluss vun der Septième d'orientation, dem éischte Joer am Enseignement secondaire, d'Méiglechkeet tëscht der klassescher Orientatioun (Latäin + Englesch vu 5e un) an der moderner Orientatioun (Englesch + nach eng aner lieweg Sprooch vun 3e un) ze wielen. An den éischten dräi Joer Latäin gëtt haaptsächlech Grammaire a Vocabulaire gemaach, mä och scho vill iwwersat. No der 3e kann ee, wann ee wëll, nach viru maache mam Latäin. An den zwee leschte Lycéesjore gi bal nëmme méi Texter vun de groussen Auteuren (Cicero, Tacitus, Seneca...) iwwersat, a Grammaire sou gutt wéi keng méi gemaach. Beim Iwwersetze kritt een natierlech d'Réimesch Geschicht a Kultur méi no bruecht.
Scheldeprijs 2006
Um Spaweck
Komplett Klassement
Latäin
Virdeeler vum Latäin an eiser Zäit
Wann ee Latäin léiert, gëtt engem domat och automatesch am Franséische gehollef, sou wéi an den anere romanesche Sproochen. Dacks kann een och erausfannen, wat e Wuert heescht, ouni Dictionnaire, mä mat Hëllef vun der Etymologie.
Lahaymeix
Lahaymeix ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.
Canton de Saint-Sulpice-les-Feuilles
De Canton de Saint-Sulpice-les-Feuilles ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bellac, an der Haute-Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.
Den Haaptuert ass Saint-Sulpice-les-Feuilles.
Mac OS
Mac OS ass e Markennumm, deen déi US-amerikanesch Firma Apple Inc. fir hir Betribssystemer op Macintoshcomputere benotzt. "Macintosh" gëtt och als "Mac" ofgekierzt. "Mac OS" kënnt vum Begrëff Macintosh Operating System (Macintosh-Betribssystemer), obwuel dee Begrëff esou ni offiziell benotzt gouf.
Apple entwéckelt zënter 1984 Betribssystemer fir Macintosh. Si baséieren op enger grafescher Benotzeruewerfläch (graphical user interface).
Den aktuelle Mac-Betriebssystem ass macOS, deen ursprénglech bis 2012 "Mac OS X" a bis 2016 "OS X" geheescht huet. Mac OS X gouf tëscht 1997 an 2001 entwéckelt, nodeems Apple den amerikanesche Computer- a Softwareproduzent NeXT opkaaft huet. En huet eng komplett nei Computerarchitektur mat sech bruecht, déi op NeXTSTEP, engem Unix-System baséiert, a vill vun den techneschen Erausfuerderunge vum klassesche Mac-Betribssystem eliminéiert huet. Den aktuelle macOS ass op all Mac virinstalléiert a gëtt all Joer aktualiséiert. En ass d'Grondlag vun der aktueller Systemsoftware vun Apple fir seng aner Apparater: iOS, iPadOS, watchOS an tvOS.
Raymond Weydert
De Raymond Weydert, gebuer den 23. Februar 1948 zu Iechternach, ass e lëtzebuergesche Politiker an Agronom.
Vum 1. Oktober 1999 bis de 17. Mäerz 2009 war hien Direkter vum Wäibauinstitut zu Réimech.
Zanter 2001 ass hie Buergermeeschter vun der Gemeng Nidderaanwen.
De Raymond Weydert gouf de 17. Mäerz 2009 Deputéierten an der Chamber, wou hien de Patrick Santer ersat huet, dee Member vum Staatsrot gi war. Och bei de Chamberwale vum 7. Juni 2009 ass hien duer nogeréckelt a war bis de 7. Oktober 2013 Deputéierten.
Planzeräich
D'Planzeräich oder Plantae, ass eent vun de véier Räicher vun den Eukaryoten. D'Naturwëssenschaft vun de Planzen ass d'Botanik.
Provënz Guadalajara
Guadalajara ass eng vun de fënnef Provënzen an der spuenescher autonomer Regioun Kastilien-La Mancha. D'Haaptstad ass Guadalajara.
Planzeräich
Viru méi wéi 400 Millioune Joer huet sech d'Flora entwéckelt. Si erniert d'Welt. D'Planze sinn d'Primärproduzente vun der Biosphär. Si wandelen d'Liicht vun der Sonn an eege Kierpersubstanz ëm a bilden domat d'Ernierungsgrondlag fir Déieren, Pilzer a vill Mikroorganismen.
Provënz Guadalajara
Guadalajara grenzt un d'Provënze Cuenca, Madrid, Segovia, Soria, Saragossa an Teruel.
Planzeräich
Opbau a Funktiounen
Et existéiert eng grouss Terminologie fir d'Planzen an alle Variatiounen ze beschreiwen. Dofir hei nëmmen dat Wichtegst. Eng typesch Bléieplanz besteet aus enger Wuerzel, engem Stamm oder Still, Blieder a Bléien, aus deenen och deelweis Friichte kënnen entstoen. Donieft gëtt et nach d'Hoer, d'Stachelen an d'Dären.
Canton de Rochefort-Sud
De Canton de Rochefort-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rochefort, am Departement Charente-Maritime an der Regioun Nei-Aquitaine. Mam Dekret vum 27. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton ofgeschaaft.
Provënz Guadalajara
D'Awunnerzuel beleeft sech op 224.076 am Joer 2007 op enger Fläch vun 12.167 km². 35 % vun der Populatioun lieft an der Haaptstad.
Planzeräich
Opbau a Funktiounen
D'Wuerzele vun de Planzen hu sech entwéckelt, well si op d'Waasser an d'Mineralstoffer aus dem Buedem ugewise waren. Déi Stoffer, déi si doduerch ophuelen, ginn iwwer speziell Réiercher an den ieweschten Deel vun de Planze weidergeleet. De Still ass do fir d'Blieder ze halen, déi d'Energie vun der Luucht afänken, aus der Loft Kuelendioxid ophuelen a Waasser a Sauerstoff ofginn.
Provënz Guadalajara
Guadalajara ass a 4 Comarcas an an 288 Gemengen agedeelt. Gréisser Stied sinn nieft der Haaptstad Azuqueca de Henares mat iwwer 28.000 Awunner an Alovera mat iwwer 9.000 Awunner. D'Comarcas sinn: La Alcarria, Campiña de Guadalajara, La Serranía a Señorío de Molina.
Planzeräich
Systematik
Planzeräich
Darwin
D'Wuert Darwin bedeit:
Provënz Toledo
Toledo ass eng vu fënnef Provënzen an der spuenescher autonomer Regioun Kastilien-La Mancha. D'Haaptstad ass Toledo.
D'Provënz Toledo grenzt un d'Provënzen Cuenca, Madrid, Ciudad Real, Badajoz, Cáceres an Ávila.
Toledo ass an 10 Comarcas an an 204 Gemengen agedeelt. Gréisser Stied nieft der Haaptstad sinn Talavera de la Reina, déi mat méi wéi 85.000 Awunner der méi huet wéi Toledo selwer, Torrijos a Seseña mat méi wéi 12.000 Awunner.
Dave Brubeck
Den David Warren „Dave“ Brubeck, gebuer de 6. Dezember 1920 zu Concord (Kalifornien), a gestuerwen de 5. Dezember 2012 zu Norwalk (Connecticut), war en US-amerikaneschen Jazz-Pianist an ee vun de Vertrieder vum Cool Jazz.
Théophile Steffen
Den Théophile Steffen, gebuer de 6. Dezember 1921 zu Näertrech a gestuerwen den 8. Abrëll 2021 zu Scheedel, war e lëtzebuergesche Moler an Zwangsrekrutéierten.
Hien huet op der Konschtakademie vun Tréier studéiert.
Tëscht 1959 an 1961 war hie Member vum Cercle artistique de Luxembourg (CAL). Den Théophile Steffen ass bekannt wéinst senge Landschaftsbiller an Zeechnungen. Hien huet haaptsächlech Biller vun der Sauer a vum Éislek gemoolt. Vun 1962 un hat hien och ëmmer erëm Ausstellungen a verschiddene Lëtzebuerger Galerien, besonnesch an der Galerie Bradké an der Stad wou hien eng 30 Joer laang, bis 1990, eng Dosen Eenzelausstellungen hat.
Hie war och jorelaang Member vum ARC Kënschtlerkrees, vu wéini un ass net genee hannerluecht. Hie war awer schonn derbäi wéi d'Associatioun 1993 fir d'éischt als asbl gefouert gouf. Bis 2004 war hien do Member a gouf am Januar 2020 vum ARC nach eng Kéier ageluede fir seng Biller ze weisen. Dat war an der Schungfabrik zu Téiteng. Et sollt seng lescht Ausstellung sinn.
Inbetween
Inbetween war eng lëtzebuergesch Rockband.
Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société de botanique du grand-duché de Luxembourg
D'Bänn vun der Serie sinn onreegelméisseg erauskomm. Tëscht 1874 an 1905 sinn am Ganze 16 Bänn erauskomm. D'Texter sinn op Franséisch, Däitsch oder Lëtzebuergesch. Déi 16 Bänn sinn integral um Internet ze fannen op der Websäit vun der Société des naturalistes luxembourgeois.
Inbetween
Bandgeschicht
Inbetween gouf am Februar 1997 ënner dem Numm "Syrinx" vum Michel Blanc (Gittar), Steve NG Colin (Gesang), Piquet Jung (Bass), Patrick Piticco (Gittar), Patrick Ramponi (Batterie) a Laurent Schleck (Keyboards) gegrënnt gouf.