cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claude Frisoni
Dem Claude Frisoni säi Papp war Italieener a seng Mamm war eng Franséisin. Hien ass mat der Theaterregisseurin Fabienne Zimmer bestuet an ass Papp vun zwee Kanner.
Funktiounen
Weider Funktiounen
Wierker
Divers Wierker
Departement Calvados
D'Departement Calvados (14) ass e franséischt Departement an der Regioun Normandie.
Geschicht
Wéi déi meescht aner Departementer och, gouf de Calvados de 4. Mäerz 1790 an der Folleg vun der Franséischer Revolutioun gegrënnt. Et ass en Deel vun der fréierer Provënz Normandie.
Geographie
De Calvados grenzt un d'Departementer Eure am Osten, Orne am Süden a Manche am Westen, den Norde grenzt un den Äermelkanal.
Bevëlkerung
D'Awunner gi Calvadosien(ne)s genannt.
10. August 1792
Den '''10. August 1792' (fr.: Journée du 10 août) hunn d'Sans-culottes am Kader vun der Franséischer Revolutioun de Palais des Tuileries'' zu Paräis gestiermt, an de Kinnek Louis XVI. suspendéiert. Dësen huet sech an de Schutz vun der Assemblée législative ginn, a gouf duerno an den Temple iwwerfouert. Dëst war d'Enn vun der Monarchie (bis zu der Restauratioun am Joer 1814). Dësen Dag war och den Ufank vun der Commune vu Paräis.
Uergelmanufaktur Georg Westenfelder
Si gouf 1924 vum Georg Haupt an dem Josef Fieth zu Lëntgen als Filial vun der däitscher Firma Stahlhut vun Oochen gegrënnt. De Georg Haupt ass 1932 eleng Proprietär gi well de Josef Fieth d'Direktioun vu Stahlhut zu Oochen iwwerholl huet. Kuerz drop huet d'Firma den Numm a ''Manufacture d'Orgues Luxembourgeoise succ. G.Haupt, Lintgen'' emgeännert. De Georg Haupt ass am Juni 1952 gestuerwen. Seng Witfra Jeanne Haupt-Weber huet d'Uergelmanufaktur mat hirem Neveu Hermann Haupt, duerno mam Neveu Charel Haupt weidergeféiert, mä d'Entreprise ass Ufank den 1960er fir faillite erkläert ginn.
Gare Lëtzebuerg
D'Gebai aus dem Joer 1912 ass eent vun den imposantste Gebaier vun der Stad Lëtzebuerg an déi gréisst Gare vu Lëtzebuerg. Et gouf 1989 als nationaalt Monument klasséiert.
Uergelmanufaktur Georg Westenfelder
D'Gebailechkeete goufe vum Industriellen Auguste Mreches opkaaft, deen d'Direction commerciale iwwerholl huet an dem Nic Loewen déi technesch Direktioun uvertraut huet. 1964 gouf d'Firma vum Herbert Schmidt, duerno 1969 vum Georg Westenfelder iwwerholl. 1979 huet d'Entreprise hiren aktuellen Numm ugeholl. Zanter 2010 gëtt d'Manufaktur vum Andreas Westenfelder, dem Georg Westenfelder sengem Jong, geleet.
D'Gebai vun der Manufaktur, dat an der Dikrecher Strooss op Nr 75 steet an 1923 gebaut gouf, ass zanter dem 18. November 2010 als nationaalt Monument op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.
Gare Lëtzebuerg
No der Gare ass och d'Plaz virdrun - d'Garer Plaz - an de Quartier ronderëm- de Garer Quartier - benannt. Eng Foussgängerbréck iwwer d'Schinnen nieft der Gare verbënnt de Garer Quartier direkt mat Bouneweg.
Baugeschicht
D'Gare gëtt et op där Plaz zanter 1859. De Grondsteen dofir gouf den 30. Oktober 1858 geluecht an no manner wéi engem Joer, de 4. Oktober 1859, gouf se ageweit. D'Wiel vun der Plaz gouf vun der preisescher Militärverwaltung beaflosst - Lëtzebuerg huet bis 1866 zum Däitsche Bond gehéiert. De Gouverneur vun der Festung war dergéint datt d'Befestegungsmauere sollten opgebrach ginn, fir Eisebunnsgleiser an d'Festung eranzeleeën. Dofir gouf d'Gare op (deemolegem) Hollerecher Territoire gebaut. D'Gebai huet och missen aus Holz gebaut ginn, fir am Fall vun enger Belagerung kënnen ofgebrannt ze ginn, fir datt keng feindlech Truppe sech dra kéinte verstoppen. Et gouf sech entscheet fir d'Gebai am Stil vun engem Schwäizer Chalet ze bauen. De 4. a 5. Oktober 1859 gouf d'Gare feierlech ageweit a mat Fändele vu Lëtzebuerg, Holland, Frankräich, der Belsch a Preisen gerëscht. De Michel Lentz huet zu dëser Geleeënheet De Feierwon komponéiert.
Bis zum Franséisch-Preisesche Krich vun 1870-1871 huet d'Gebai (an d'Eisebunn) der Compagnie de l'Est gehéiert. Duerno ass d'Gestioun un d'Elsass-Lothringische Reichsbahngesellschaft iwwergaangen.
Dat haitegt Gebai gouf tëscht 1907 an 1913 am neobarocke Stil, "Miseler Barock" genannt, gebaut. D'Pläng ware vum däitschen Architekt Alexander Rüdell. Si goufe vum Baurat Karl Jüsgen ausgefouert. 1908 gouf de Südfligel fäerdeg. Den 13. Dezember 1910 goung déi nei Agangshal op. Ursprénglech ware fir dësen Deel vum Gebai 860.000 Mark virgesinn, se huet awer um Enn 1.100.000 Mark kascht. Enn 1913 war och den Nordfligel fäerdeg. Wéinst dem Krich gouf d'Gebai awer ni ageweit.
Vis-à-vis vun der Entrée ass eng grouss Fënster aus faarwegem Glas, op där, zënter der Zäit nom Zweete Weltkrich, eng stiliséiert Panoramavue vun der Alstad, mam Tuerm vun der Spuerkeess an der Neier Bréck, ze gesinn ass.
Op der nërdlecher Säit vun der Gare ass e Pavillon, dee mat dem Haaptgebai duerch eng Arkad verbonnen ass, an deen als groussherzoglech Salle d'attente benotzt gouf. Haut ass e Bistro an deem Pavillon.
Tëscht 1936 an 1938 goufen éischt Moderniséierungsaarbechten ausgeféiert.
1944 war d'Gebai d'Zil vun dräi Bombardementer vun alliéierte Fligerstaffele bei deenen 155 Mënschen ëm d'Liewe komm sinn. Um zentrale Gebai war nëmmen e klenge Schued entstanen, d'Atelieren op där anerer Säit waren awer komplett zerstéiert ginn.
Vun 1882 bis 1955 war d'Plaz virun der Gare duerch de Jangli geprägt a vun 1904 och nach vum Charly.
An de Joren 1958 an 1959 gouf d'Direktiounsgebai vun der CFL gebaut.
1963 ass d'Agankshal bei Geleeënheet vum Millenaire vun der Stad nei amenagéiert ginn.
An de Joren 1974 bis 1978 goufen, nodeems d'Postguicheten erausgeplënnert waren, déi fräi Fläche fir aner Zwecker benotzt (z. B. Empfang fir Expressfracht a Gepäcksconsigne). De Verkaf vun Ticketen ass an de Säitegank verluecht ginn. Déi éischt Geschäfter hu sech an der Agankshal etabléiert.
1990/91 goufen d'Guichete fir den Ticketsverkaf duerch méi e moderne Verkafszentrum ersat.
D'Molereien um Plaffong goufen, am Kader vu Renovéierungsaarbechten am Joer 1995, vum Armand Strainchamps entworf.
Renovéierungsaarbechte vun 2006 - 2012
Vun 2006 bis 2012 goufe verschidde Renovéierungsaarbechte gemaach fir dem Opkommes vum Eisebunnsverkéier an dem Confort vun de Clienten nozekommen. Dozou gehéieren z. B. d'Aarbechten am Kader vum nërdlechen a südleche Souterrain, d'Equipement op de Quaien, de Bau vun de Wartesäll op de Quaien 2 an 3, déi provisoresch Accèse vun de Quaien op d'Passerell fir op Bouneweg an de Bau vun engem iwwerdaachten Iwwergank tëscht der neier Hal an deem neie Parkhaus um südleche Wupp vun der Garer-Plaz.
Den 21. September 2012 gouf, fir den 100. Anniversaire vun der Gare, de gliesenen Hall des voyageurs, südlech vum Zentralgebai, vum Groussherzog Henri ageweit.
Stater Tram
Zanter 2020 gehéiert de Stater Tram nees zum Bild vun der Gare.
Gleisanlagen
D'Stater Gare huet 13 Gleiser déi fir de Persounentrafic accessibel sinn. D'Gleiser 1 an 2 sinn den Terminus vun der Klengbettener Streck. Well d'Gleiser duerno weider an d'Belsch féieren, goufe se vun 1956 bis 2018 mat Gläichstroum vun 3 kV alimentéiert, grad sou wéi Streck Sterpenech-Namur. D'Gleiser 3 a 4 konnten tëscht 3 kV an 25 kV ëmgeschalt ginn, wat virun allem fir den EuroCitybetrib wichteg war.
An der zweeter Hallschecht vun 2017 goufen hannert der Gare, op der Bouneweger Säit, déi 223 Meter laang a 60 Meter breet Halen, an deenen d'CFL hir Atelieren hat, ofgerappt, fir an d'Plaz zwéin zousätzlech Quaie mat 3 Gleiser ze bauen. Domat ass et méi einfach Zich, déi vu Süde kommen, riicht duerch bis op d'Nordstreck weiderfueren ze loossen,. De 17. Abrëll 2018 gouf an der Chamber de Gesetzprojet dofir eestëmmeg ugeholl. D'Aarbechte goufen an zwou Phase realiséiert. De Quai 5 war bis Dezember 2019 fäerdeg, de Quai 6 am Dezember 2021. De Käschtepunkt war op 171 Milliounen Euro ugesat.
=== Opdeelung vun de Quaien a Gleiser ===
Bussen an Tram
Zanter dem 13. Dezember 2020 huet och d'Linn T1 vum Stater Tram eng Halt op der Garer Plaz, virun der Entrée an d'Gare; et war e provisoreschen Terminus, bis d'Streck am September 2022 a Richtung Süden, bis op d'Halt Lycée Bouneweg verlängert gouf. Viraussiichtlech bis 2023 geet se dann iwwer d'Gare Houwald bis bei de Stadion vu Lëtzebuerg. A Richtung Norde fiert se duerch d'Uewerstad, iwwer de Glacis op de Kierchbierg, méi spéit (2024) och bis op de Fluchhafe Findel.
CR313
Den CR313 ass e Chemin repris am Kanton Réiden an de Gemenge Rammerech a Wal.
En huet säin Ufank zu Ueschdref um CR309, an heescht do Rue Jean Jacques Klein.
Den CR313 ass ronn 2,9 km laang.
Percy Heath
De Percy Heath, gebuer den 30. Abrëll 1923 zu Wilmington, N.C., a gestuerwen den 28. Abrëll 2005 zu Montauk op Long Island war en US-amerikaneschen Jazz-Bassist.
Melanie Thornton
Biographie
Am Joer 2000 krut si e Plackekontrakt mat X-cell Records an huet hir éischt Solo-Single Love How You Love Me realiseiert, déi zimmlech dacks op den däitschen a lëtzebuergesche Radiosendere gelaf ass.
Percy Heath
De Percy Heath ass zu Philadelphia opgewuess. Hie war deen eelste Jong vun engem Amateur Klarinettist. Allen dräi Bridder si spéider Profimuseker ginn. Nodeem hie vu Kand u Gei geléiert hat, huet hien 1946 als Schüler vun der Granoff School of Music zu Philadelphia ugefaange Bass ze spillen. 1947 ass e mat sengem Brudder Jimmy, engem Saxophonist a Komponist op New York City geplënnert, an 1950 hu se am Dizzy Gillespie senger Big Band gespillt.
Melanie Thornton
Biographie
2001 ass dunn Heartbeat, an am November, Wonderful Dream (Holidays Are Coming) verëffentlecht ginn. Dëst Lidd gouf souguer bis 2005 all Joer an de Chrëschtdagsreklamme vu Coca-Cola benotzt an huet d'Nummer 3 an den däitschen Charts erreecht.
Percy Heath
1952 grënnt den Heath an dräi anerer aus der Gillespie-Rhythmusgrupp, den John Lewis (Piano), de Milt Jackson (Vibraphon) an de Batteur Kenny Clarke de Modern Jazz Quartet. Mat Ausnam vum Kenny Clarke, deen 1955 duerch de Connie Kay ersat gouf, bleift de Modern Jazz Quartet bis 1974 zesummen. Duerno huet de Percy Heath sech mat sengem Brudder Jimmy a mat deem jéngsten, dem Albert "Tootie", e Batteur, zesummegedoen, bis datt sech ufanks der 80er Joren de Modern Jazz Quartet erëm zesummefonnt huet. No dem Kay sengem Doud ass e vum Albert Heath ersat ginn.
Melanie Thornton
Biographie
De 24. November 2001, zwéin Deeg éier hiren éischte Soloalbum, Ready To Fly, sollt erausbruecht ginn, ass d'Melanie Thornton bei engem Fligerongléck gestuerwen.
Percy Heath
Wéi de Percy 1974 ugekënnegt huet, hien hätt es genuch mat deem éiwege Reesen, huet de Quartett sech opgeléist.
Melanie Thornton
Biographie
De Crossair-Fluch LX3597 vu Berlin op Zürich ass um 22:08 Auer vum Radar verschwonnen - 24 vun am Ganzen 33 Passagéier sinn dobäi ëmkomm, dorënner och d'Melanie Thornton an zwou Passion-Fruit-Sängerinnen.
Misärshaff
De Misärshaff ass e fréiere Bauerenhaff um Lieu-dit mam selwechten Numm an der Gemeng Rammerech. E läit um CR309 tëscht Ueschdref an der Misärsbréck, net wäit ewech vum Stauséi vun Esch-Sauer.
Melanie Thornton
Biographie
D'Melanie Thornton läit an hirer Heemechtsstad Mount Pleasant a South Carolina (USA) begruewen.
Misärshaff
Den Haff aus dem Joer 1833 ass 1992 vum lëtzebuergesche Staat kaaft ginn an der FNEL, der "Fédération nationale des éclaireurs et éclaireuses du Luxembourg" zur Verfügung gestallt ginn. E gouf tëscht 1993 an 2003 komplett renovéiert. D'FNEL huet den Droit de Superficie an d'Stëftung FNEL geréiert den Haff, deen zu dem Formatiounszentrum vun der FNEL ausgebaut gouf.
Melanie Thornton
Biographie
Zanter dem Melanie Thornton hiren Doud ass d'Single Wonderful Dream (Holidays Are Coming) all Joer ëm d'Chrëschtdagszäit erëm nei verëffentlecht ginn a konnt sech all Joer fir d'neit an den däitschen an éisträichen Charts platzéieren. Domat ass se an Däitschland op der Plaz 10 an an Éisträich op Plaz 17 vun de Singelen mat de meeschten Chartwochen.
1798
Gestuerwen
Blasius Columban von Bender, éisträicheschen Offizéier
Capri
Capri ass eng italieenesch Fielseninsel am Golf vu Neapel. Si huet ronn 7.500 Awunner, ass 10,4 km² grouss an ass bekannt fir hir schéin Plagen a Grotte beim Mier. Die bekanntst ass déi sougenannt Blo Grott. Den héchste Punkt vun der Insel ass mat 589 m de Monte Solaro. D'Insel gehéiert zur Provënz Neapel.
Fromage de Herve
De Fromage de Herve, Kéis vun Herve, ass e belsche Kéis, deen zanter dem 15. Joerhonnert an den Häff an der Géigend, déi Pays de Herve genannt gëtt, produzéiert gëtt.
Et ass e Kéis mat mëllem Deeg bannenan an enger gewäschener Kuuscht, deen aus réier oder pasteuriséierter Koumëllech op eng traditionell Aart a Weis gemaach gëtt. Well e bausse mat Salzwaasser ofgewäsch gëtt, kritt en e schaarfe Goût. Mat der Zäit kritt e baussen eng liicht schmiereg roudelzeg Fläch, déi vun de Bakteerien hierkënnt, déi en zeideg gi loossen. D'Kéiser ginn a méi oder manner wierfelfërmege Portioune vu 50, 100, 200 oder 400 Gramm verkaaft.
De Fromage de Herve ass hautdesdaags eng Appellation d'origine protégée, an deen eenzege belsche Kéis, deen déi Appellatioun huet.
Ginkgo op der Eecher Plaz
De Ginkgo op der Eecher Plaz (Place Dargent), an der Stad Lëtzebuerg, steet an engem Park deen enger Bank gehéiert.
Well dëse Ginkgo deen imposantste vu senger Aart am Land ass, gehéiert hien zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg.
Den Alter vum Bam ass net bekannt. 2002 gouf hie fir d'éischt op d'Lëscht vun de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg opgeholl.
Ëm 2000 goufe follgend Moosse geholl: Ëmfank vum Stamm op Broschthéicht: 3,67 m, bei enger Gréisst vu 24 m.
CBP Quilvest
D'Compagnie de Banque Privée Quilvest, gekierzt CBP Quilvest, ass eng lëtzebuergesch Bank, déi am Mee 2011 aus der Fusioun vum Groupe Quilvest an der Compagnie de Banque Privée ervirgoung.
Déi leschtgenannt hat den 2. Mee 2007 offiziell mat hiren Aktivitéiten zu Lëtzebuerg ugefaangen.
De President vum Verwaltungsrot ass den Alvaro Sainz de Vicuña, Generaldirekter ass de Marc Hoffmann.
Geologesch Zäitskala
D'Geologesch Zäitskala ass eng stratigraphesch Tabell, déi d'Äerdgeschicht zäitlëch andeelt.
Déi international Andeelung vun der geologescher Zäitskala gëtt duerch d'"International Commission on Stratigraphy" (ICS) gemaach.
Déi hierarchesch Andeelung ass:
Paul de Scherff
Säi Papp war Gesandte vun Holland an Delegéierte vu Lëtzebuerg beim Däitsche Bond. No sengem Droits-Studium koum de Paul de Scherff op Lëtzebuerg. Hie war do 6 Joer laang Substitut, da 5 Joer Avocat général, duerno Ieweschte Geriichtsrot a Procureur, an 1854, mat just 34 Joer, President vum Ieweschte Geriicht.
Vum 24. Juni 1856 bis den 11. November 1858 war hien Administrateur général (Minister) fir Bauten an Eisebunn an der Regierung Simons. Vun 1869 bis 1871, an dann erëm vun 1886 bis 1892 war hien Zentrumsdeputéierten an der Chamber, vun 1870-71 war e Chamberspresident.
Wéi an den 1870er-1880er Joren d'Mauere vun der Festung Lëtzebuerg ofgerappt goufen, war de Paul de Scherff Conseiller am Bauteministère, wou e sech ëm d'Uleeë vum Stater Park gekëmmert huet.
Jean vu Lëtzebuerg
De Jean Benoît Guillaume Robert Antoine Louis Marie Adolphe Marc d'Aviano vu Lëtzebuerg, gebuer de 5. Januar 1921 op Schlass Bierg a gestuerwen den 23. Abrëll 2019, , war vun 1964 bis 2000 deen aachte Groussherzog vu Lëtzebuerg.
Paul de Scherff
De Paul de Scherff war mat der Marie Pescatore (1819-1894) bestuet, der Duechter vum Antoine Pescatore. D'Koppel hat 3 Jongen an 3 Meedercher. Eng Duechter, d'Louise de Scherff, huet sech mam Jules Collart bestuet. Eng aner Duechter, d'Marguerite de Scherff, ass d'Mamm vum Paul de Pidoll.
Jean vu Lëtzebuerg
Liewen
De Prënz Jean koum um Schlass vu Colmer-Bierg als Jong vun der Groussherzogin Charlotte vu Lëtzebuerg an hirem Mann, dem Prënz Felix vu Bourbon-Parma op d'Welt. Säin Dafpätter war de Poopst Benedikt XV.
Paul de Scherff
De Paul de Scherff ass an der Fondation Pescatore gestuerwen. Hien ass am Graf vun der Famill de Scherff um Nikloskierfecht um Lampertsbierg begruewen.
Jean vu Lëtzebuerg
Liewen
Hien huet säi Lycée zu Lëtzebuerg an zu Ampleforth a Groussbritannien gemaach. De 5. Februar 1939 gouf hien zum Ierfgroussherzog ernannt.
Wéi d'Wehrmacht den 10. Mee 1940 Lëtzebuerg iwwerfall huet, huet e mat senger Famill d'Land verlooss. Hien huet fir d'éischt am Québec gelieft, wou en op d'Universitéit vu Laval goung. Enn 1942 huet hie sech bei den Irish Guards gemellt an eng Militärausbildung zu Aldershot gemaach, no där e Lieutenant (1944) an duerno 1945 Captain gouf. 1947 gouf e vum Déngscht an den Irish Guards fräigestallt. 1984 gouf e vun der Kinnigin vun England zum Colonel ernannt, a konnt an deem Grad bei der traditioneller Truppeparad vum Trooping the Colour nieft der Kinnigin reiden.
Den 9. Abrëll 1953 huet hie sech mat der Prinzessin Joséphine-Charlotte vun der Belsch bestuet.
Den 28. Abrëll 1961 huet seng Mamm en zum Lieutenant représentant ernannt, an den 12. November 1964 koum hien no senger Mamm op den Troun a gouf Groussherzog vu Lëtzebuerg. Dee selwechten Dag krut hien den Titel Generol vun der Lëtzebuerger Arméi.
Iwwer en Drëttel Joerhonnert war hien un der Spëtzt vum Land. De 7. Oktober 2000 huet hien zu Gonschte vu sengem eelste Jong Henri op den Troun verzicht.
De Grand-Duc Jean ass den 23. Abrëll 2019 gestuerwen, nodeems hien déi Woch virdru mat enger Longenentzündung an eng Klinick ageliwwert gi war. De 4. Mee 2019 gouf hien an der Krypta vun der Kathedral bäigesat.
Patronagen an Engagementer
De Groussherzog Jean hat follgend Aufgaben a Chargen iwwerholl:
Aner Gielercher
Nieft de militäreschen Auszeechnungen hat hien eng Abberzuel lëtzebuergesch an auslännesch Auszeechnungen iwwerreecht kritt, dovun ë. a. de Silver Wolf, déi héchst Auszeechnung vun der brittescher Scout Association.
Lion Rapide
Lion Rapide war eng belsch Motorad-Mark, déi zu Alost an der Provënz Ostflandern vun 1936 bis 1953 vun der Firma Steveninck & Zonen gebaut gouf.
En ettlech vun hire Motorieder ware mat JLO-Motoren ekipéiert.
Magnat-Debon
Magnat-Debon war eng franséisch Motos-Mark vu Lyon, duerno Grenoble an nach mé spéit Dijon.
Enn der 20er Jore gouf Magnat-Debon vun der Firma Terrot vun Dijon zum gréissten Deel an d'Täsch gestach, ass awer wéinst dem Numm ënner Magnat-Debon bis 1958, wéi Peugeot dat Ganzt iwwerholl huet, weidergelaf.
UGC 5336
Den UGC 5336 ass eng irregulär Zwerggalaxis am Stärebild Ursa Major (Grousse Bier), déi ronn 12 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech ass.
Sorrent
Sorrent (ital. Sorrento) ass eng italieenesch Stad un der Amalfiküst mat ronn 16.500 Awunner (Stand 2009).
Abingdon & AKD
D'Motorieder waren am Ufank mat Motore vu Fafnir, Minerva, Kerry a MM ekipéiert. Spéider huet Abindong och eege Motore gebaut. Abingdon gouf 1926 an AKD ëmgedeeft an huet 147cc an 346cc Maschinne gebaut.
Sorrent
Den Numm vun der Stad (Surrentum an der Antiquitéit) géing op d'laténgescht "surreo" zeréck, wat "zesummelafe" bedeit an op déi verschidde Waasserleef géif hindéiten déi do zesummekommen. Eng aner Deitung vum Numm berifft sech op d'Seeche vun de Sireenen, déi d'Matrousen duerch hire Gesank verzaubert hunn, deem just den Odysseus entgaangen ass well e sech Wuess an d'Ouere gestoppt huet, wouropshi sech d'Sirenen an de Fiels "Li Galli" op der Südsäit vun der Hallefinsel (no bei Positano am Golf vu Salerno) verwandelt hunn.
Eemaischen
Eemaischen (oder Éimaischen) ass den Numm vun engem Maart, deen źënter dem spéide Mëttelalter um Fëschmaart an der Stad op Ouschterméindeg ofgehale gëtt an och zënter 1957 zu Nouspelt.
Den Numm geet op d'biblesch Stad Emmaus aus dem Lukasevangelium zeréck. De Lukas erzielt, de Kleopas an en anere Jünger wieren den Dag nom Pessach, vu Jerusalem op Emmaus ënnerwee gewiescht, wéi si de Jesus, no sengem Doud, do begéint hätten ouni hien am Ufank erëmzekennen.
Zanter 2008 gehéiert d'E'maischen zum nationalen Inventar vum IKI immaterielle Kulturierwen zu Lëtzebuerg.
Um Fëschmaart
Ouschterméinden hunn d'Aulebäcker an der Méchelskierch d'Fest vun hirer Brudderschaft gefeiert. No der Mass gouf dunn e Maart mat äerdenem Dëppegeschier ofgehalen. Déi eelst schrëftlech Quell, déi dëse Maart beleet, ass e Bréif vum 3. Abrëll 1827. Doran huet de Policeoffizéier Jemp Müllendorf dem Gemengerot proposéiert, deen "Emmaus-Maart" eriwwer op de Fëschmaart ze verleeën, well de Kaméidi vum Maart, an d'Kannergejäiz d'Masse stéiere géifen.
Et däerf ugeholl ginn, datt do och äerde Päifen ze kréie waren, si waren awer sécher net, wéi haut d'Péckvillercher, den Haaptartikel vun deem Maart.
Um Ufank vum 20. Joerhonnert huet sech de Maart ëmmer méi vun engem renge Maart fir Toun-Wueren zu engem Kreemchesmaart entwéckelt. 1914 ass dee leschten Aulebäcker zu Nouspelt gestuerwen, wou zanter 1458 d'Aulebäckerei beluecht war.
Nom Éischte Weltkrich ass d'E'maische virun ofgehale ginn, hat awer ëmmer manner Succès. D'Péckvillercher, déi verkaaft goufen, koumen aus der Äifel.
Déi modern Form vun der E'maischen geet op d'Joer 1937 zeréck. Do huet de Comité Alstad, decidéiert, déi al Traditioun nei ze beliewen. 1938 goufe fir d'éischt zanter 20 Joer nees Péckvillercher verkaaft, déi zu Lëtzebuerg gemaach goufen. Fabrizéiert goufe se vum Aulebäcker Jean Peters aus dem Reckendall, deen dofir Nouspelter Toun verschafft huet. Bis zu sengem Doud 1980, huet de Peters Dausende Péckvillercher geschaaft.
An de Krichsjoren, tëscht 1940 a 1944, huet déi däitsch Besatzung d'Eemaische vum Fëschmaart op de Knuedler verluecht, fir do eng Emmaus-Kiermes ofzehalen, déi awer näischt méi mat dem Aulebäckermaart ze dinn hat. Nom Krich huet de Comité Alstad d'Eemaischen erëm organiséiert, 1945 nach um Knuedler, vun 1946 un awer nees um Fëschmaart.
Zu Nouspelt
Zanter 1957 gëtt och zu Nouspelt eng Eemaischen ofgehalen, déi vun der Asbl Nouspelter Emaischen organiséiert gëtt. All Joer gëtt eng limitéiert Serie vu Péckvillercher hiergestallt, déi nieft engem Stempel och eng Seriennummer hunn a beléift Sammelartikele sinn.
Am Joer 2022 goufen et nach fënnef Hobby-Aulebäcker zu Nouspelt, wouvu just nach een, den Usch Biver, lokalen Toun vu Schantercher ëm Nouspelt verschafft.
Maarkebaach (Baach)
D'Maarkebaach ass eng kleng Baach am Éislek an der Gemeng Houschent.
Se huet hir Quell op enger Héicht vu 427 Meter westlech vun der Uertschaft mat dem selwechten Numm, lénks vun der N7 an Direktioun Wemperhaart.
Vun do leeft se duerch eng Griecht no Weste fir no engem Laf vu ronn 1.000 Meter bei Ënnerschlënner, op enger Héicht vun 235 Meter, vu lénks an d'Schlënner ze lafen.
Vuelta a La Rioja
D'Vuelta a la Rioja ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi a Spuenien an der autonomer Gemeinschaft a Provënz Rioja gefuer gëtt.
Déi éischt Oplo vun der Course gouf tëscht dem 20 an 22. September 1957 disputéiert a vum Spuenier Alberto Sant gewonnen.
Zanter 2005 gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 2.1 agestuuft.
Jean Dieudonné
De Jean Dieudonné, gebuer 1720 bei Diddenuewen, war e franséische Fabrikant vu Spillkaarten.
Hien huet zu Metz säi Beruff geléiert a 1754 zu Gréiwemaacher eng Spillkaartefabrik gegrënnt. Spéider koume Filialen zu Orléans an zu Angers no (déi bis 1952 funktionéiert huet). Déi zu Gréiwemaacher huet 1880 hir Dieren zougemaach.
Den Dieudonné war bestuet, a 5 Generatiounen no him waren och Kaartemécher (bis 1952).
Am Maacher Kulturhuef ass vun dënschdes bis sonndes de Musée du jeu de cartes Jean-Dieudonné op.
Giro di Toscana
De Giro di Toscana ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an der Regioun Toskana an Italie gefuer gëtt.
Zanter 2005 gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 1.1 agestuuft.
2015 gouf d'Course net organiséiert.
Canton de Carentan
De Canton de Carentan ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Taxi (Rockgrupp)
Taxi ass eng lëtzebuergesch Rockband déi am Joer 2006 gegrënnt gouf.
Et ass eng lëtzebuergesch Formatioun, déi Rock a Blues spillt. D'Rockband ëm de Christian Arend als Sänger, Steve Adam op der Gittar, Mike Christnach um Bass, Rodrigo Marques um Keyboard an den Daniel Juchem op der Batterie gouf 2006 an der Rockhal an d'Welt geruff, wou si och 2 Joer laang ënner Daach war.
Amstel Gold Race
Amstel Gold Race ass eng Vëloscourse déi vum Herman Krott an d'Liewe geruff gouf an zanter 1966 an Holland an der Provënz Limburg, an der Géigend ëm Maastricht gefuer gëtt.
Provënz Utrecht
D'Provënz Utrecht ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit an der Mëtt vum Land.
Amstel Gold Race
Zanter 2005 gehéiert dës Course zu der Serie vum UCI ProTour.
Provënz Utrecht
D'Haaptstad ass Utrecht.
D'Provënz Utrecht grenzt am Osten a Südosten d'Provënz Gelderland, am Westen a Südwesten un d'Provënz Südholland, am Nordwesten un d'Provënz Nordholland an am Norden un d'Provënz Flevoland.
Gemengen an der Provënz
Zanter 2011 huet d'Provënz Utrecht 26 Gemengen.
(Awunner um 31. Dezember 2005)
Kuckt och
Randstad
Geschicht vun der Äerd
D'Physik huet e grousse Verdéngscht dorënner datt een haut vill Äntwerten op d'Froe vum Entstoe vun der Äerd a souguer vum ganze Sonnesystem huet. Ëmmer nei Theorien, nei Geräter, nei Methoden an nei Denkweisen hunn d'Weltbild dauernd erëm op de Kapp gestallt. De gréissten Deel vum haitege Wëssen ass eréischt am 20. Joerhonnert entstanen, wéi d'Quanten- an d'Relativitéitstheorien der Physik eng nei Basis ginn hunn a wou d'Kosmologie d'Urknalltheorie opgestallt huet.
Grondlag fir déi aktuellst Versioun vum Entstoe vun der Äerd koum schonn Ufank vum 19. Joerhonnert vum Immanuel Kant a Pierre Simon de Laplace. Dës Theorie seet aus, datt eis ganzt Sonnesystem duerch d'Zesummeballe vu Wolleken aus Stëbs a Gas am Weltraum forméiert gouf. De Virgänger vun eiser Äerd ass am Laf vun 10 Millioune Joer dat gi wat se haut ass. Déi ganz Matière déi der Äerd beim Laf ëm d'Sonn iwwer de Wee komm ass, huet bewierkt datt d'Äerd ëmmer méi grouss ginn ass. D'Opprallenergie vun dëse Steng war onvirstellbar grouss. Dat stänneg Bombardéiere vun de Matièrendeelercher an déi gravitativ Virgäng an der Äerdmëtt hunn d'Äerduewerfläch mat ausgedeente Vulkanlandschaften an Ozeaner aus geschmoltem Gestengs geformt. Duerch dës Bombardementer gouf d'Äerd ëmmer méi erhëtzt. Positiv war, datt dës Hëtzt net méi fort komm ass a sou déi geschmolte Matière sech zu engem eenzege grousse Kierper forme konnt. Dat schwéiert Material, wéi d'Eisen zum Beispill, ass no an no an d'Mëtt gefall wärend déi liicht Elementer op der Uewerfläch bliwwe sinn. Sou ass den Äerdkär an d'Äerdkuuscht entstanen. Dëst bezeechent een als formativ Phas. Si huet bis ongeféier 3,9 Milliarde Joer ugehalen.
Geologesch Zäitskala
D'Geologesch Zäitskala gëtt an Zäitspanen agedeelt an deene sech d'Fossiliwwerliwwerunge verännert hunn. Dat heescht datt déi verschidden Organisme ganz oder deelweis verschwonne sinn an neier entstane sinn. D'Nimm vun dësen Zäitspane si vu geographesche Plazen ofgeleet ginn wou dës typesch Gestengs a Fossilien virkomm sinn.
D'Geschicht vun der Äerd ass ënnerdeelt an Eonothemen, Ären, Perioden an Epochen.
D'Äonotheme sinn an den Archaikum an an de Proterozoikum (Äerdurzäit) agedeelt an d'Zäitalteren an de Paleozoikum (Äerdaltertum), de Mesozoikum (Äerdmëttelalter) an de Kenozoikum (Äerdneizäit).
D'Periode Kambrium, Odrovizium, Silur, Devon, Karbon, Perm leien am Äerdaltertum, an d'Perioden Trias, Jura, Kräid am Äerdmëttelalter.
D'Äerdneizäit ass agedeelt an d'Period Paleogen (Tertiär) mat den Epoche Paleozen, Eozen an Oligozen, an d'Period Neogen (Quartär) mat den Epoche Pleistozen, Holozen, Miozen a Pliozen.
Clásica a los Puertos de Guadarrama
D'Clásica a los Puertos de Guadarrama war eng Vëloscourse vun engem Dag, déi a Spuenien an der autonomer Gemeinschaft a Provënz Madrid gefuer gouf. Guadarrama ass d'Gemeng wou den Depart an d'Arrivée vun der Course waren.
Historique
1978 huet de Román Herranz, mat der Hëllef vu véier Vëlosbegeeschteter vu Guadarrama, decidéiert fir déi fréier Vëloscourse Vuelta a los Puertos ënner der Bezeechnung Clásica a los Puertos de Guadarrama erëm opliewen ze loossen.
Zanter 2005 a bis 2008 huet dës Course zum UCI Europe Tour gehéiert a war an der Klass 1.1 klasséiert.
Taxi
En Taxi ass en Individualverkéiersmëttel (an der Reegel en Auto) mat engem Chauffer, dee Passagéier, géint Bezuelen, dohi féiert, wuer se wëllen. Et erkennt ee s'un enger Opschrëft oder engem Schëld um Daach ("Taxi"), oder un enger bestëmmter Faarf. Taxië si meeschtens Limousinen oder Kombien. Taxië mat méi wéi fënnef Sëtzplaze gi "Groussraumtaxi" genannt.
De Begrëff "Taxi" kënnt vun deene fréier an de Fiakeren zur Präisbestëmmung gebrauchten Apparaten, déi "Taxameter" genannt gi sinn. D'Kuerzbezeechnung fir dës Moossapparater goung an der éischter Hallschent vum 20. Joerhonnert op de Fiaker selwer iwwer.
En Taxi kann ee bestellen - z. B. iwwer Telefon, bei engem Taxisstand opsichen oder op der Strooss unhalen. De Präis riicht sech entweeder no der Distanz an der Zäit, déi gebraucht gëtt; e kann awer och als Forfait virun der Rees festgeluecht ginn.
Gewéinlech muss een eng Lizenz hunn, fir en Taxisbetrib kënnen z'exploitéieren.
D'Taxiswiesen zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gouf et 2009 162 Firmen, déi Taxi- an Ambulanzdéngschter ugebueden hunn, dovu waren der 118 just am Taxiwiesen aktiv. 2008 hunn an deem Secteur 900 Leit geschafft. Dem Statec no louch den Ëmsaz vum Lëtzebuerger Taxissecteur 2007 bei 23,5 Milliounen Euro. Gréisste Firma ass Colux, mat ronn engem Fënneftel vum Ëmsaz, wéi och vun de Salariéen; zwou weider, eng dovu Benelux Taxis, hunn zesummen 18 % vum Marché, wéi och vum Personal. Vill Firmen am Taxiwiese sinn 1-Mann-Betriber: 36 % vun den Taxisentreprisen hu keen ee Salarié, d. h. de Chauffer ass gläichzäiteg Patron vu senger Firma.
E Chauffer vun engem lëtzebuergeschen Taxi muss e Führerschäi vun der Kategorie B hunn, bei deem entweeder d'Stagezäit eriwwer ass, wann de Chauffer zu Lëtzebuerg wunnt, oder eng Period vun zwee Joer, wann de Chauffer am Ausland wunnt.
Zanter Juli 2012 gëtt et zu Lëtzebuerg alternativ zu deene konventionellen Taxi-Entreprisen nei Taxi-Systemer, de Webtaxi an de YellowCab.
Jean-Théodore Laurent
De Jean-Théodore Laurent, gebuer als Johannes Theodor Laurent de 6. Juli 1804 zu Oochen, a gestuerwen den 20. Februar 1884 am Klouschter vun de Schwestern vom armen Kinde Jesus zu Simpelveld an Holland, war vun 1841 bis 1848 Apostolesche Vikar zu Lëtzebuerg. Säi Virgänger am 1840 nei gegrënnten Apostolesche Vikariat war de Johann Theodor Van der Noot. Wéi hien op Lëtzebuerg koum, huet hie refuséiert, den Eed géintiwwer dem Staat ofzeleeën, wéi dat am Konkordat vun 1801 virgesi war. Hien as 1848 aus dem Land verwise ginn[vu wiem a firwat].
Säin Nofollger gouf de Bëschof Nicolas Adames.
Kandheet a Jugend
De 17. Dag am Mount Messidor am Joer 12 vum Republikanesche Kalenner vun der Franséischer Revolutioun kënnt de Jean Théodore Laurent zu Oochen an der Helleg-Péiter-Strooss op d'Welt. Hien ass dat eelst vu 14 Kanner vum Kutscher François Laurent, gebuer den 10. September 1773 zu Maarnech, a senger Fra Gertrude Schönen. De selwechten Dag gëtt d'Kand am Liebfrauenmünster gedeeft.
Canton de Marigny
De Canton de Marigny ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Canton de Percy
De Canton de Percy ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Canton de Saint-Clair-sur-l'Elle
De Canton de Saint-Clair-sur-l'Elle ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Circuit du Midi
De Circuit du Midi war eng Vëloscourse, déi vun 1913 bis 1945 a Frankräich gefuer gouf.
Lëscht vun den CFL-Garen
Dës Lëscht vun den CFL-Garen ass en Deel vun de Referenztabellen. Et ass eng Lëscht vun all den aktuellen CFL-Garen a vun deenen déi am Bau sinn (Stand 18. Juni 2013).
Lëscht vun de Gemengen am Departement Hautes-Pyrénées
Lëscht vun de 474 Gemengen am Departement Hautes-Pyrénées.
Vilfredo Pareto
De Vilfredo Pareto, gebuer de 15. Juli 1848 als Fritz Wilfried Pareto zu Paräis, a gestuerwen den 19. August 1923 zu Céligny eng Enklav vum Schwäizer Kanton Genf am Kanton Vaud, wou hie begruewe läit, war en italieeneschen Ekonomist an Ingenieur.
Canton de Grigny
De Canton de Grigny ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Évry, am Departement Essonne an der Regioun Île-de-France.
BBC
D'British Broadcasting Corporation (BBC []) ass eng brittesch Entrepris déi verschidde Radio- an Televisiounsprogrammer bedreift.
Emmanuel Lévinas
Seng philosophesch Originne si besonnesch beim Edmund Husserl an deem senger Phenomeenologie ze fannen.
1989 krut hien de Balzan-Präis.
Canton de Saint-Jean-de-Daye
De Canton de Saint-Jean-de-Daye ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Canton de Saint-Lô-Est
De Canton de Saint-Lô-Est ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Papyrus
Papyrus ass:
Volta ao Algarve
D'Volta ao Algarve ass eng Etappecourse mam Vëlo déi an der Regioun Algarve a Portugal gefuer gëtt.
Zanter 2005 gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 2.1 agestuuft.
Campus Geesseknäppchen
De Campus Geesseknäppchen ass e Schoulcampus an der Stad Lëtzebuerg, op deem aacht Schoule stinn.
De Campus Geesseknäppchen huet säin Numm vum Lieu-dit Geesseknäppchen zu Hollerech. E läit riets nieft der Escher Autobunn, wann een aus der Stad eraus fiert.
Adolf Hitler
Den Hitler huet an Däitschland déi nationalsozialistesch Diktatur vum "Drëtte Räich" opgeriicht, huet all Oppositiounsparteie verbidden a seng politesch Géigner verfollege gelooss. Hien huet den Zweete Weltkrich entfesselt an déi systematesch Entrechtung an Ermuerdung vun zirka 6 Milliounen europäesche Judden an anere Bevëlkerungsgruppen am Holocaust bedriwwen.
Säi Liewen
Nodeem den Hitler ouni Erfolleg versicht hat op d'Konschtakademie vu Wien opgeholl ze ginn, huet hien do als Konschtmoler gelieft.
Fir dem éisträichesche Militärdéngscht aus de Féiss ze goen, ass en op Münche gezunn.
Canton de Saint-Lô-Ouest
De Canton de Saint-Lô-Ouest ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Lô, am Departement Manche an der Regioun Normandie.
Campus Geesseknäppchen
Dat faarwegt Gebai a Form vun enger stiliséierter Blumm dat zanter 2012 um Campus steet, war als Provisorium fir de Kolléisch gebaut ginn, fir déi Zäit wärend där d'Gebai aus den 1960er Jore renovéiert gouf. Aktuell(September 2022) sinn d'EIGT an d'ENAD am Gebai.
Zum Campus gehéieren och zwéi syntheetesch Foussballterrainen, eng Schwämm, fënnef Turnhalen an eng Lafbunn.
Papyrus (Material)
De Papyrus war laang Zäit e Material fir drop ze schreiwen. En hat virun allem an der Antiquitéit déi selwecht Funktioun wéi haut de Pabaier.
CNN International
CNN International ass en internationalen US-Noriichtesender, ofgeleet vum Mammesender CNN. Am Géigesaz zum nationalen US-Sender gëtt den CNN International op Englesch weltwäit gesent an dat an 212 Länner.
Um Spaweck
CNN
Adolf Hitler
Säi Liewen
Nom Éischte Weltkrich huet den Hitler mat senger an der Ëffentlechkeet ausgedréckter Enttäuschung iwwer den Ausgank vum Krich, a mat senge Riede vun der däitscher Revolutioun, grouss Resonanz fonnt. Et louch him, fir an der Ëffentlechkeet ze polemiséieren, an hien huet et verstanen, duerch seng rhetoresch Begabung, Nolauschterer mat senge faschisteschen an antisemitteschen Usiichten unzezéien. Hie gouf vun der Münchener Reichswehr als Riedner agesat.
1920 ass den Adolf Hitler Member vun der klenger Partei NSDAP ginn, wou e séier onentbierlech gouf, fir den Opbau an d'Organisatioun vun der Partei. Hien huet als Propagandariedner géint de Versailler Friddensvertrag, an d'Erfüllungspolitik vun der deemoleger däitscher Regierung gewiedert.
No laanger innepolitescher Diskussioun gouf den Adolf Hitler den 30. Januar 1933 vum President Hindenburg zum däitsche Kanzler ernannt. Allerdéngs huet e mam "Ermächtigungsgesetz" d'Weimarer Republik definitiv ofgeschaaft an Däitschland an eng Diktatur gefouert. Nodeems en et fäerdegbruecht hat, fir mat der Sowjetunioun een Nichtangriffspakt (Ribbentrop-Molotov-Pakt) am August 1939 auszehandelen, huet en den 1. September 1939 den Zweete Weltkrich mat engen Iwwerfall op Polen ugefaangen.
Vesuv
De Vesuv ass e Vulkan bei Neapel, an der Regioun Kampanien, Italien. Seng Héicht ass haut mat 1281 m uginn. Eigentlech ass de Vesuv en duebele Vulkan deen aus dem Monte Somma a sengem eigentlicher Spëtzt, dem Monte Vesuvio, besteet. Seng Magmakummer ass an enger Déift vun ongeféier 5 km.
Um Spaweck
Säit vun der Universitéit Münster iwwer de Vesuv
Metall
D'Metaller sinn déi gréisst Grupp vun de cheemeschen Elementer, ongeféier 80 % vun den Elementer si Metaller. Am Periodesystem vun den Elementer si se kenger bestëmmter Rei oder Period zougedeelt, mä se si lénks an ënner der Linn vum Bor zum Polonium. Uewe riets sinn d'Net-Metaller, dertëscht d'Hallefmetaller.
Nieft de Metaller déi een am Periodesystem fënnt, an déi nëmmen aus engem eenzegen Element bestinn, gëtt et och nach Alliagen déi aus méi Zorte Metall bestinn. Bekannt Alliagë si Bronze a Messeng.
Championnat des Trois Nations
D'Championnat des Trois Nations oder Drei-Nationen-Meisterschaft war eng Vëloscourse bei där d'Landesmeeschterschafte vun dräi Länner zu enger Course gruppéiert goufen.
Tro Bro Leon
Den Tro Bro Leon ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi a Frankräich am Departement Finistère (Regioun Bretagne) gefuer gëtt.
Vun 1984 bis 1998 war den Tro Bro Leon eng Amateurs-Course.
Championnat des Trois Nations
Vun 1987 bis 1994 gouf d'Course mat Coureuren aus der Schwäiz, Däitschland a Liechtenstein gefuer.
Tro Bro Leon
Zanter 2005 gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 1.1 agestuuft.
Klausener
E Klausener oder Klausbrudder, op Däitsch Eremit oder och Einsiedler, op Franschéisch ermite, ass e Mënsch, deen, sief et aus reliéisen oder anere Grënn, méi oder manner wäit ewech zeréckgezu vun anere Mënsche lieft. D'Plaz, wou en Eremit lieft, gëtt Klaus oder Eremitage genannt.
Den Numm "Eremit" kënnt vum griicheschen ἐρημίτης = eremites, aus ἔρημος = erēmos, wat Wüst oder "net bewunnt" bedeit, deemno "een, deen an der Wüst lieft". "Klausener" bezitt sech op dat laténgescht claustrum, wat "agespaart" bedeit.
De wuel bekanntste Klausener zu Lëtzebuerg war de Schetzel, deen am 12. Joerhonnert an enger Klaus am Gréngewald gelieft huet.
Um Spaweck
Freru Penitiouriezh Anachoreta Eneboer Eremit Eremiit Hermit Ermitaño Ermito Ermite Rimit Aonaran Pustinjak Einsetumaður Eremita Eremita Eremitas Hièremiet Heremiet Eremita Eremita Отшельничество Pustovník Erakko Eremit ฤๅษี
Provënz Friesland
D'Provënz Friesland (Westfrisesch: Fryslân) ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit am Norde vum Land. Déi offiziell Sprooche sinn Hollännesch a Friesesch.
D'Haaptstad ass Leeuwarden (Friesesch: Ljouwert).
D'Provënz Friesland grenzt am Osten un d'Provënze Groningen an Drenthe, am Süden un d'Provënzen Overijssell a Flevoland, am Südwesten un d'IJsselmeer, am Westen an am Norden un d'Watteséi.
Durch den Ofschlossdäich ass se mat Nordholland verbonnen.
Geschicht
Friesland war ee franséischt Departement vun 1811 bis 1814.
Landschaft
Friesland gëtt a 6 verschidde Landschaften ënnerdeelt
Gemengen an der Provënz
Zanter 2019 huet d'Provënz Friesland 18 Gemengen (Awunnerstand vum 31. Dezember 2005).
Landwirtschaft
Véizuucht a Mëllechsbetriber si fir Friesland e wichtege Wirtschaftsfakteur.
Friesland ass och d'Heemecht vun enger vun den eelste Päerdsrassen, dem sougenannte Friesepäerd, kuerz Fries genannt.
Griichesch Kolonisatioun
No de sougenannten Däischteren Zäitaltere koum et am antike Griicheland zu enger grousser Well vu griichescher Kolonisatioun. D'Hellenen hu sech un der ganzer Mëttelmierküst verbreet, a sinn iwwer Italien och bis a Gallien komm (Massalia).
Ursaache fir d'Kolonisatioun
An de griicheschen Texter geet vun der Sténochôria riets, wat wuertwiertlech souvill heescht wéi et war ze enk. Duerch den Zouwuess vun der Bevëlkerung, deen d'antik Demographe gesinn hunn, gouf et an de Poleis ëmmer manner Plaz, a sou hu sech d'Griichen entscheet, fortzegoen.
E weidere Grond war d'Stasis. Stasis gouf all intern Kris genannt, déi bis zum Biergerkrich konnt goen. Fir d'Griiche war d'Kolonisatioun e Wee, fir de Biergerkrich ze verhënneren, d'Minoritéite sinn op hir Schëffer gaangen, an hunn nei Poleis gegrënnt. Et huet sech hei net onbedéngt ëm Konflikter tëscht Adel a Vollek gehandelt, dacks waren et déi adeleg Famillen ënner sech, déi sech ëm d'Muecht gestridden hunn, sou wéi et zum Beispill zu Korinth ënner de Bakkhiaden de Fall war. D'Griichen, déi hir Metropol verlooss hunn, haten de Wonsch, déi ideal Polis ze grënnen, an d'Decisioun fir eng Kolonie ze grënne gouf am Fall vun der Stasis an enger extreemer Noutsituatioun getraff.
Den Handel huet sécherlech och eng Roll gespillt, d'Metropol hat e konstante Besoin u Wueren, an net alles konnt an der Noperschaft produzéiert ginn. D'Motivatioune vu verschiddene Kolonie sinn domat awer net gekläert, well dacks d'Situatioun vun der Metropol selwer net genuch bekannt ass. Kolonien, vun deene gewosst ass, datt si aus reng kommerzielle Grënn entstane sinn, ware rar. Heizou zielen d'Kleruchie vun Athen oder Naukratis.
Eng kleng Roll huet och de Progrès an der Navigatioun gespillt. D'Schëffer goufen ëmmer besser a konnte méi staark beluede ginn, soudatt d'Griichen, déi fortgaange sinn, och näischt hu missen zeréckloossen.
Eng Kolonie grënnen...
Kolonie goufe bis op ganz rar Ausname ni vu Privatleit gegrënnt, dëst war ëmmer eng Entscheedung déi vun der Polis getraff ginn ass, och wa sech dës seelen no vir gestallt huet. Fir eng Kolonie ze grënnen, gouf der Versammlung e Projet virgeschloen, deen entweeder akzeptéiert gouf, oder net. Wann dëse Projet akzeptéiert gouf, huet sech en aristokratesche Rot drëms gekëmmert, d'Leit erauszesichen, déi mat fortgezu sinn, souwéi déi genee Modalitéite vun der Rees an der neier Kolonie opzesetzen.
Als Chef vun der Expeditioun gouf e sougenannten Oikistes erausgesicht, dee meeschtens aus enger adeleger Famill komm ass. Den Oikistes huet d'Expeditioun geleet, déi genee Plaz vun der neier Polis erausgesicht an hir och den Numm ginn.
Et war och d'Gewunnecht, en Orakel ze befroen, virun allem Delphi, fir sech sécher ze sinn, wouhin d'Rees goe sollt. Obschonn d'Stad selwer zwar all Decisioune getraff hat, wollte sech d'Leit vun deemools awer och vun de Gëtter ofséchere loossen, well sou eng Expeditioun hat hir Risiken, an et konnt een och net méi a seng Metropol zeréckkommen.
Wouhin d'Rees sollt goen, gouf no enger Partie Critèren entscheet. Länner wéi Egypten, déi schonn eng staark Struktur haten, goufe meeschtens net a Betruecht gezunn, an et ass éischter no Weste geseegelt ginn. D'geographesch Lag vun der Kolonie sollt hir d'Autonomie an d'Souveränitéit erlaben. Ausserdeem sollt d'Kolonie liicht iwwer d'Mier zougänglech sinn, einfach ze verdeedegen, räicht Land hunn fir Akerbau an e permanenten Zougank zu Drénkwaasser hunn. Dëst huet an der Theorie natierlech gutt geklongen, an duerch d'Ursaachen, déi zu der Kolonisatioun gefouert hunn, waren dës Critèren och logesch. Allerdéngs huet d'Realitéit dacks anescht ausgesinn, sou e perfekten Territoire war seelen onbewunnt. Obschonn d'griichesch Texter kee Wuert iwwer Gewalt beim Versuch eng Kolonie ze grënne verléieren, weist d'Archeologie datt et dacks ënner de griichesche Schichte schonn aner Uertschaften hei gouf, déi niddergebrannt gi sinn.
Iwwerall goufen Duechterstied gegrënnt, déi an dräi Typpen ënnerdeelt waren: Apoikia, Klerouchia an Emporion. Duerch den Handel an d'Landwirtschaft sinn dës Kolonien zu groussem Wuelstand komm.
Etappen
D'Historiographie ënnerscheet generell zwou Phasen an der griichescher Kolonisatioun. An enger éischter Phas vun 775-675 gouf et nëmme wéineg Metropolen (Chalkis, Eretria, Korinth, Megara, Sparta, Rhodos). Et koum zu isoléierte Fondatiounen an d'Zonen, an deenen d'Griichen hir Kolonien opgeriicht hunn, ware begrenzt (Sizilien, Golf vun Tarent, Strooss vu Messina).
An enger zweeter Phas tëscht 625 a 510 gouf d'Kolonisatioun am grousse Stil bedriwwen, a vill nei Poleis goufe gegrënnt. Duerch d'Entwécklung vum Handel goufe verschidde Kolonie richteg räich.
Charakteristike vun de Kolonien
D'Griichen, déi fortgaange sinn, hunn ënner anerem e ganze reliéise Bagage mat sech bruecht. D'Kolonie hat dacks de selwechte Pantheon a souguer déi selwecht poliad Gottheet wéi hir Metropol. D'Bezéiungen tëscht Metropol a Kolonie hu sech och bei de reliéise Feiere gewisen, wou d'Kolonisten an d'Metropol a vice-versa gereest sinn. Wat d'politesch Institutiounen ugeet, sou hunn d'Kolonien och de System vun hirer Metropol bäibehalen, op d'mannst am Ufank. Zu Evolutioune koum et nëmmen iwwer e laangen Zäitraum. D'Kolonie war awer, och wa si déi selwecht Institutiounen hat, vun der Metropol onofhängeg. Sou konnt et zu Krichszäiten och dozou kommen, datt sech Kolonie a Metropol als Géigner géintiwwer stoungen, wéi dëst mat Korkyra a Korinth um Ufank vum Peloponnesesche Krich de Fall war.
Um Ufank vun der Kolonisatioun war den Handel nach relativ kleng. Kuerz Zäit drop koum et awer zu enger richteger Explosioun. Sou war de Wuelstand vun den Awunner vu Sybaris um Golf vun Tarent legendär.
Eng nei Siicht
D'Kolonisatioun hat e groussen Impakt op d'Siicht vun de Griichen op sech selwer. Zanter dem 6. Joerhonnert hu sech philosophesch Schoulen entwéckelt. Duerch d'Konfrontatioun mat anere Kulture koum et bei de Griichen zu enger philosophescher Reflexioun, allerdéngs waren déi aner Kulturen nëmmen en Ausléiser, kee Gespréichspartner.
An der Archaik huet déi traditionell griichesch Welt allerdéngs nach net vill vun dëse philosopheschen Iwwerleeunge matkritt, dëst koum eréischt am klasseschen Zäitalter.