cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albert Neumann
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1924 zu Paräis an 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Kuelegrouf vu Blegny
Obschonn do an der Géigend den Anthrazit net ganz déif am Buedem louch, a souguer op der Uewerfläch ze fanne fanne war, ass Blegny mat 530 Meter eng relativ déif Grouf. Se hat zwéi grouss Fërderpëtzer, een aus dem 19. an een aus dem 20. Joerhonnert deen haut nach bis op eng Déift vu 60 m op ass a besicht ka ginn. Den Anthrazit gouf an Oderen déi 30 cm bis 1 m déck waren a meeschtens schif zur Horizontaler stoungen, ofgebaut.
Déi zwéi Pëtze sti bis op eng Déift vun 170 m ënner Waasser a sinn do mat engem Bëtongsstopp versigelt.
Geschicht
Déi éischt Exploitatioune vun der Kuel an der Géigend vu Blegny hunn am Ufank vum 15. Joerhonnert mat de Patere vun der Abtei Val-Dieu ugefaangen déi do d'Proprietäre vun den Terraine waren.
Am Zweete Weltkrich goufen d'Wäscherei an de Pëtz N°1 zerstéiert. Den Ofbau ass dunn am Ralenti iwwer den zweete Pëtz Puits-Marie weidergelaf. Tëscht 1942 an 1948 goufen de Pëtz 1, d'Wäscherei an d'Sënnerei nees opgeriicht an d'Produktioun ass permanent an d'Luucht gaange fir 1970 en Héchstpunkt vun 232.000 Tonnen z'erreechen, bei ± 680 Beschäftegten.
1975 huet de Comité ministériel de coordination économique et sociale decidéiert datt déi wallounesch Grouwe kee Subsid vum Staat méi sollte kréien. Déi lescht Lécker Grouwen maachen eng noraner Dieren zou an Argenteau-Trembleur huet den traurege Privileeg fir déi lescht ze sinn déi ophält. Den 31. Mäerz 1980 ass de leschte Buggi aus dem Schacht gefuer.
Pëtzer
An der direkter Ëmgéigend vun der Grouf gouf et am Ganzen 91 bekannt Pëtzer. E ganze Koup vun deene Pëtzer ware just ënnerierdesch Verbindungspëtzer. Se waren op de Pläng vun 209001 bis 209091 numeréiert. Hei hannen dru si just déi bekanntst opgezielt vun deenen der en ettlech bis iwwer Dag koumen an haut um Terrain mat hirem Numero erëmzefanne sinn:
François Müller
Et gëtt verschidde Persounen déi François Müller heeschen:
Paris-Bourges 1997
Déi '''47. Editioun vu Paris - Bourges''' gouf den 2. Oktober 1997 gefuer.
Et war déi lescht Kompetitioun fir d'Coupe de France vun deem Joer.
Classic Loire-Atlantique 2013
Déi '''14. Editioun vun der Classic Loire-Atlantique''' gouf de 16. Mäerz 2013 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2013 an der Kategorie 1.1. Et war och déi zweet Kompetitioun fir Coupe de France 2013.
Classic Loire-Atlantique 2010
Déi '''11. Editioun vun der Classic Loire-Atlantique''' gouf den 20. Mäerz 2010 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2010 an der Kategorie 1.1.
Paris-Bourges 1996
Et war déi lescht Kompetitioun fir d'Coupe de France vun deem Joer.
N. Weisgerber
Den N. Weisgerber, de Virnumm ass onbekannt, war e lëtzebuergesche Foussballspiller (Ofwierspiller). Hien huet fir d'Escher Fola gespillt.
De Weisgerber war am Kader vun der Lëtzebuerger Foussballnationalekipp an hie war bei den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam ee vun den Ersatzspiller.
Wassyl Iwantschuk
De Wassyl Iwantschuk, op Ukrainesch Василь Михайлович Іванчук, wëss. Transliteratioun Vasyl' Mychajlovyč Ivančuk, FIDE-Bezeechnung Vassily Ivanchuk, gebuer den 18. Mäerz 1969 zu Bereschany, ass en ukrainesche Schachgroussmeeschter.
Seng aktuell Elo-Zuel läit bei 2776 (Mee 2011) a seng maximal erreechte bei 2787 (Oktober 2007) ; domat ass hien dee stäerksten ukrainesche Schachspiller an ass op Plaz 5 vun der Weltranglëscht (Mee 2011).
Classic Loire-Atlantique 2014
Déi '''15. Editioun vun der Classic Loire-Atlantique''' gouf den 22. Mäerz 2014 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2014 an der Kategorie 1.1. Et war och déi zweet Kompetitioun fir Coupe de France 2014.
Classic Loire-Atlantique 2012
Déi '''13. Editioun vun der Classic Loire-Atlantique''' gouf de 17. Mäerz 2012 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2012 an der Kategorie 1.1. Et war och déi zweet Kompetitioun fir Coupe de France 2012.
Jean Moulin (Liichtathlet)
De Jean Moulin, gebuer de 15. Mäerz 1905 an der Stad Lëtzebuerg a gestuerwen den 2. Oktober 1988 zu Nesselwang a Bayern, war e lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Peter Trabner
De Peter Trabner, gebuer 1969 zu Bückeburg an Niddersachsen, ass en däitschen Theater- a Filmschauspiller, Dramaturg a Performancekënschtler. Hien huet seng Carrière als Profi-Theaterschauspiller am Joer 1995 an als Filmschauspiller 2011 ugefaangen.
Anna Zatonskih
D'Anna Zatonskih oder Anna Satonskich, op Ukrainesch Анна Затонських, gebuer de 17. Juli 1978 zu Mariupol, ass eng ukrainesch-US-amerikanesch Schachspillerin.
Peter Trabner
De Schauspiller gouf mat Rollen an de Filmer vum däitsche Regisseur Alex Ranisch bekannt. 2016 gouf den Trabner fir e Präis vun der däitscher Filmkritik als beschten Duersteller nominéiert.
Anna Zatonskih
Hir aktuell Elo-Zuel läit bei 2537 (Mee 2011) an hir maximal erreechte bei 2537 (Mäerz 2011) ; domat ass si déi bescht US-amerikanesch Schachspillerin an ass op Plaz 7 vun der Fraeweltranglëscht an op Plaz 511 vun der Männerweltranglëscht (Mee 2011).
Şəhriyar Məmmədyarov
De Şəhriyar Hamid oglu Məmmədyarov, alternativ aserbaidjanesch Schreifweis Şähriyar Mämmädyarov, FIDE-Bezeechnung Shakhriyar Mamedyarov, gebuer den 12. Abrëll 1985 zu Sumqayıt, ass en aserbaidjanesche Schachgroussmeeschter.
Seng aktuell Elo-Zuel läit bei 2772 (Mee 2011) a seng maximal erreechte bei 2772 (Januar 2011) ; domat ass hien dee stäerksten aserbaidjanesche Schachspiller an ass op Plaz 9 vun der Weltranglëscht (Mee 2011).
Madigan
Ëm wat geet et am Film?
D'Polizisten Dan Madigan a Rocco Bonaro versiche mat alle Mëttelen de Verbriecher Barney Benesch ze verhaften…
Eugène Jeanty
Den Eugène Jeanty war e lëtzebuergesche Foussballspiller (Golkipp). Hien huet fir d'FA Red Boys Déifferdeng gespillt.
De Jeanty war am Kader vun der Lëtzebuerger Foussballnationalekipp an hie war bei den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin ee vun den Ersatzspiller. ,
Vüqar Həşimov
De Vüqar Həşimov, FIDE-Bezeechnung Vugar Gashimov, gebuer de 24. Juli 1986 zu Baku, a gestuerwen den 11. Januar 2014 zu Heidelberg, war en aserbaidjanesche Schachgroussmeeschter.
Seng Elo-Zuel louch am September 2013 bei 2737 a seng maximal erreecht bei 2761 (Januar 2012) ; domat ass hie bis ewell deen zweetstäerksten aserbaidjanesche Schachspiller a war op Plaz 10 vun der Weltranglëscht (Mee 2011).
An der Nuecht op den 11. Januar 2014 ass en an engem Spidol zu Heidelberg engem Gehiertumor erleeën.
Vëlofuere bei de Spiller vun de klenge Länner 2011
Vëlofuere bei de Spiller vun de klenge Länner 2011 stoung vum 31. Mee bis den 3. Juni 2011 um Programm.
Georges Pixius
De Georges Pixius, gebuer de 15. Januar 1901 zu Rëmeleng a gestuerwen de 5. Juni 1962 zu Diddeleng, war e lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Télévie
Den Télévie ass eng karitativ Organisatioun an der franséischsproocheger Belsch an zu Lëtzebuerg, déi vun RTL TVI 1989 an der Belsch fir de Benefice vum Fonds National de la Recherche Scientifique an d'Liewe geruff ginn ass. 2002 huet och RTL Lëtzebuerg sech der Aktioun ugeschloss. Joer fir Joer geléngt et Dausende Leit fir den Télévie mobiliséieren.
Sënn an Zweck vum Télévie ass et, fir d'Recherche géint de Kriibs a speziell d'Leukemie virun ze bréngen. Vun 2002 bis 2018 konnten zu Lëtzebuerg iwwer 21 Milliounen Euro an d'Kriibsfuerschung investéiert ginn. Zanter 1989 konnten iwwer 185 Milliounen Euro an d'Fuerschung investéiert ginn. Mat Hëllef vun dëse Suen schaffen haut iwwer 200 Fuerscher an der Lutte géint Kriibs.
Och wann am Domaine vun der Fuerschung an deene leschte Joren enorm Fortschrëtter gemaach goufen (3 vu 5 Kriibserkrankunge kënnen haut geheelt ginn), stierwen nach ëmmer vill ze vill Leit u Kriibs, well d'Mechanismus vun där Krankheet nach net komplett erfuerscht a bekannt sinn. Och ass net richteg bekannt, wéi dës Krankheet verhënnert ka ginn.
Wichteg wëssenschaftlech Errongenschaften
Zanter der Grënnung spillt den Télévie eng wichteg Roll an der Populariséierung vu Kriibs- a Leukemierecherchen an dynamiséiert mat Hëllef vun Donen de Fortschrëtt vun der Bekämpfung vun dëse Krankheeten bei Kanner an Erwuessenen.
Bichon
De klenge Bruno Hendrickx, och nach Bichon genannt, ass am Alter vun nëmmen 2 Joer u Leukemie erkrankt an zu engem richtegen Symbol vum Télévie am Kampf géint d'Krankheet ginn. An der Belsch war de klenge Jong ganz bekannt, deemno war de Choc och entspriechend grouss, wéi en 1997 gestuerwen ass. Bis haut blift de Bichon en onvergiesslecht Symbol vum Télévie. Zu Schaerbeek gouf eng Plaz nom Bichon genannt.
Télévieprodukter
Lëscht vun de Produkter, déi 2018 verkaaft gi sinn:
James Hadley Chase
Den James Hadley Chase, gebuer als  René Lodge Brabazon Raymond  de 26. Dezember 1906 zu London a gestuerwen de 6. Februar 1985 zu Corseaux an der Schwäiz, war en engleschen Auteur.
Hien huet seng Bicher ënner verschiddene Pseudonymme wéi James Hadley Chase, James L. Docherty, Raymond Marshall, R. Raymond, an Ambrose Grant publizéiert.
Hien huet eng 90 Romaner geschriwwe vun deenen der eng 50 verfilmt goufen.
Arno Penzias
Den Arnold Allan Penzias, gebuer de 26. Abrëll 1933 zu München ass en US-amerikanesche Physiker an Astronom.
De Penzias krut 1978 zesumme mam Robert Woodrow Wilson de Physik-Nobelpräis fir d'Entdeckung vun der kosmescher Mikrowellen-Hannergrondstralung.
De Penzias konnt sech 1939 am Alter vu sechs Joer mat engem Kannertransport vun Däitschland an England dovu maachen. Nodeem seng Elteren nokomm waren, si se zesummen am Joer 1940 an Amerika geflücht, wou de Penzias 1946 agebiergert gouf. 1951 huet hie seng High School fäerdeg gemaach, an 1954 säi Bachelor-Ofschloss am City College of New York gemaach. Op der Columbia University krut hien am Joer 1958 ee Master-Ofschloss. Seng Promotioun ass 1962 derbäikomm.
Bei Aarbechten déi hien zesumme mam Wilson 1964 zu Holmdel, am US-Bundesstaat New Jersey, un de Bell Laboratoiren hirer grousser Funkantenn, gemaach huet, sinn déi zwéin op ee lästegt Hannergrondrausche gestouss, dat aus alle Richtunge koum an ëmmer d'selwecht war. Déi béid hunn e ganzt Joer no der Ursaach gesicht, déi hir eigentlech experimentell Aarbecht onméiglech gemaach huet.
De Robert Henry Dicke, deen op der Nopeschuniversitéit Princeton mat enger Aarbechtsgrupp no der Hannergrondstralung gesicht huet, huet no engem Telefonat vun deenen zwéin ugeholl, datt si déi vum George Gamow virausgesot Stralung zoufälleg fonnt haten. Kuerz duerno sinn an der Fachzäitschrëft Astrophysical Journal zwéin Artikele publizéiert ginn. Den Artikel vum Penzias a Wilson huet beschriwwen, wéi si op d'Hannergrondstralung gestouss sinn an de Robert Henry Dicke huet am zweeten Artikel geschriwwen, ëm wat et sech derbäi handelt.
Nana Dsagnidse
D'Nana Dsagnidse, op Georgesch ნანა ძაგნიძე, FIDE-Bezeechnung Nana Dzagnidze, gebuer den 1. Januar 1987 zu Kutaissi, ass eng georgesch Schachspillerin. Den Titel vum Groussmeeschter krut si am Joer 2008.
Anna Musytschuk
D'Anna Musytschuk, op Ukrainesch Анна Музичук an op Sloweenesch Ana Muzičuk, FIDE-Bezeechnung Anna Muzychuk, gebuer den 28. Februar 1990 zu Lemberg, ass eng sloweenesch Schachspillerin mat ukrainesche Wuerzelen. Si krut den Titel vum Groussmeeschter am Joer 2012.
Hir aktuell Elo-Zuel läit bei 2582 (Februar 2013) an hir maximal erreechte bei 2606 (Juli bis September 2012) ; domat ass si déi bescht sloweenesch Schachspillerin an ass op Plaz 4 vun der Fraeweltranglëscht an op Plaz 285 vun der Männerweltranglëscht (Februar 2013).
Menotti Pozzacchio
De Menotti Pozzacchio, gebuer den 9. Dezember 1906 zu Nidderkuer an do gestuerwen de 16. Juli 1974, war e lëtzebuergesche Gewiichthiewer an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Liam Neeson
De Liam John Neeson, gebuer de 7. Juni 1952 zu Ballymena an Nordirland, ass e britteschen Theater- a Filmschauspiller. Hien huet seng Filmcarrière 1978 ugefaangen.
Den Neeson gouf mat der Haaptroll am Film Schindler's List (1993),, an och mat Rollen a Filmer wéi Excalibur (1981), A Walk Among the Tombstones (2014) an anerer, bekannt.
Yao Ming
De Yao Ming, op Chineesesch 姚明 Yáo Míng, gebuer den 12. September 1980 zu Shanghai, ass e chineesesche Basketballspiller, deen Center fir d'Houston Rockets spillt. Hien ass mat 2,29 m dee gréissten aktive Spiller an der nordamerikanescher Profiliga NBA.
Lara Grice
D'Lara Grice, gebuer den 11. August 1971 zu New Orleans am Bundesstaat Louisiana, ass eng US-amerikanesch Theater- a Filmschauspillerin.
Si gouf mat der Roll als Ariel an der schakespearescher Theaterproduktioun The Tempest (1997), an och mat aneren Theaterrolle bekannt.
D'Grice huet hir Filmcarrière 1989 ugefaangen.
Justin Bieber
Den Justin Drew Bieber, gebuer den 1. Mäerz 1994 zu London am Ontario, ass e kanadesche Pop- an R&B-Sänger, Songwriter a Schauspiller. Säin Duerchbroch hat hie mat senger Debutsingle One Time.
Kateryna Lahno
D'Kateryna Olexandriwna Lahno, op Ukrainesch Катерина Олександрівна Лагно, wëss. Transliteratioun Kateryna Oleksandrivna Lahno, gebuer de 27. Dezember 1989 zu Lemberg, ass eng ukrainesch Schachspillerin. Den Titel vum Groussmeeschter krut si am Joer 2007.
Hir aktuell Elo-Zuel läit bei 2530 (Mee 2011) an hir maximal erreechte bei 2539 (September 2010) ; domat ass si déi bescht ukrainesch Schachspillerin an ass op Plaz 9 vun der Fraeweltranglëscht an op Plaz 570 vun der Männerweltranglëscht (Mee 2011).
Am 25. Februar 2009 huet d'Kateryna sech mat dem franséische Schachgroussmeeschter Robert Fontaine bestuet.
Kingston (Norfolkinsel)
Kingston (op Norfolkesch: Daun a'Taun oder Taun) ass d'Haaptstad vum australeschen Iwwerséigebitt vun der Norfolkinsel an déi gréisst Siidlung am Land. Si läit am Süde vun der Haaptinsel.
D'Bevëlkerungszuel vun der Uertschaft ass onbekannt.
Kingston gouf de 6. Mäerz 1788 gegrënnt.
Santo Antão (Cap Vert)
Santo Antão (port. fir Hellegen Antonius) ass, mat 779 km², déi zweetgréisst vun de Kapverdeschen Inselen am Atlantik. Et liewen eng 48.000 Leit op Santo Antão.
Isfahan
Isfahan, Farsi: اصفها (Eṣfahān), ass eng Stad am Zentraliran mat ronn 1.755.000 Awunner (2012) an d'Haaptstad vun der Provënz mam selwechten Numm.
Isfahan hat seng Glanzzäit ënnert der Dynastie vun de Safawiden (1501–1722), déi et 1598 zu hirer Haaptstad gemaach hunn an dofir eng Rëtsch Prachbauten a Gäert opgeriicht hunn, absënns d'Prachtmoscheeë ronderëm d'Imam-Plaz am Zentrum.
Santo Antão (Cap Vert)
Geographie
Santo Antão ass déi nërdlechst a westlechst Insel vum Cap Vert. Se gehéiert zu den Ilhas de Barlavento ("Inselen iwwert dem Wand") a gëtt duerch e 16 km breede Mierkanal vun der Insel São Vicente, déi südlech dovu läit, getrennt. Iwwer deen ass d'Insel e puermol am Dag mat enger Fär, déi vu Mindelo (op São Vicente) kënnt, z'erreechen. Et gëtt Pläng, e Fluchhafen ze bauen.
Isfahan
Et läit ronn 400 Kilometer südlech vun der Haaptstad Teheran eng 1500 Meter iwwer dem Mier an enger Floss-Oas am Dall vum Zayandeh Rud, um Bord vun de Zagrosbierger.
Am Süden an am Weste vun der Stad sinn d'Bachtiari-Bierger, an am Norden an am Oste läit den iranesche Plateau, deen an d'Wüsten iwwergeet.
Santo Antão (Cap Vert)
Geographie
Si gëtt charakteriséiert duerch héich a géi Bierger, déi vulkanesch Originnen hunn (déi lescht Eruptioune ware viru ronn 100.000 Joer). Am Osten, op engem Héichplateau, ass de gréisste Mësch- an Nolebësch vum Cap Vert. Am Norde reent et relativ dacks, iwwerdeems et am Süden dréche bleift. De Westen ass wüstenaarteg; do ass och den héchste Punkt vun der Insel, den Tope de Coroa (1979 m).
Geschicht
1462 gouf d'Insel vum Diego Afonso fir Portugal akaparéiert. Am Ufank gouf se just benotzt, fir do d'Flecht Roccella tinctoria ze rekoltéieren, aus där Faarf gewonne gouf. Am 17. Joerhonnert hu sech do fir d'éischt Leit fir zerguttst néiergelooss, déi vun den aneren Inselen hierkoumen, ma och aus dem Norde vu Portugal. Si hunn do Wäin, Purgiernëss a méi spéit och Kaffi fir den Export ugebaut.
Administrativ ass d'Insel an dräi Concelhos (Distrikter) ënnerdeelt: Paul, Porto Novo a Ribeira Grande, mat am Ganze siwe Gemengen (Freguesias):
Paris-Bourges 1994
Et war déi lescht Kompetitioun fir d'Coupe de France vun deem Joer.
Santo Antão (Cap Vert)
Ekonomie an Tourismus
D'Landwirtschaft an d'Fëscherei spille wirtschaftlech déi gréisst Roll op der Insel. Ugeplanzt ginn Zockerrouer, Yams, Maniok, Banannen, Mango a Mais. Aus dem Zockerrouer gëtt de Grogue, e wäisse Rum, gemaach.
Am Norden ass den Tourismus am Gaang, lues a lues méi eng wichteg Roll ze spillen. Déi beandrockend Bierglandschafte sinn attraktiv fir Wanderer.
Société astronomique de France
D'Société astronomique de France oder einfach d'SAF ass eng Associatioun, déi am Joer 1887 vum Camille Flammarion gegrënnt gouf. De Sëtz vun der Societéit ass an der rue Beethoven, 3. zu 75016 – Paräis. D'Societéit ass op fir jiddwereen.
Zanter 1887 gëtt d'SAF eng astronomesch Revue, L'Astronomie eraus. Heidra stinn astronomesch Aarbechten, Entdeckungen a Fuerschunge vum Universum. Zanter 2008 ass si och a grousse Zeitungsverkafstänn ze kréien.
Paris-Bourges 1995
Déi '''45. Editioun vu Paris - Bourges''' gouf den 12. Oktober 1995 gefuer.
Société astronomique de France
Den aktuelle President ass de Philippe Morel.
Virginie Rausch
D'Virginie Rausch, gebuer den 12. Oktober 1906 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen den 9. Februar 1993, war eng lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionikin.
Si war d'Schwéiesch vun der Alice Stoffel.
Nic Roeser
Den Nic Roeser oder Nicolas Roeser, gebuer den 8. November 1896 zu Pëtten a gestuerwen de 27. Mee 1997 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Mixotricha paradoxa
De Mixotricha paradoxa ass eng Protistenaart aus der monotypescher Gattung Mixotricha an der Famill vun den Devescovinidae.
Et gouf 1933 vum australesche Biolog Jean L. Sutherland beschriwwen.
Arlette Farge
D'Arlette Farge ass Historikerin op der École des hautes études en sciences sociales (EHESS) an Directrice de recherches historiques um Centre national de la recherche scientifique (CNRS) zu Paräis. Si ass Spezialistin vum 18. Joerhonnert an duerchfuerscht d'Polizeiarchive vun där Zäit. Matt hirer Ekipp Groupe d'histoire des femmes beschäftegt si sech haaptsächlech mat populären Identitéite vum 18. Joerhonnert, de Relatiounen tëscht Männer a Fraen a mat der Manéier wéi Geschicht geschriwwe gëtt.
Privatliewen
D'Arlette Farge, Historikerin an Enseignante um CNRS, ass am Fong ongewollt an d'Geschichtswëssenschaft erakomm. An hirem Buch Quel bruit ferons-nous gëtt ee gewuer datt si sech an hirer fréierer Lycéeszäit net wierklech fir Geschicht intresséiert huet. Nodeem se hire Lycée ofgeschloss hat, wollt si Droit studéiere goen, mä hir Eltere waren dogéint, well se geduecht hunn, datt eng Fra sech bestuede sollt a Kanner kréien, an net studéiere goen. Schlussendlech, dank der Hëllef vun engem vun hire Bridder, krut si d'Méiglechkeet fir ze studéieren. Si ass Juristin ginn, mä si huet séier gemierkt datt dat net hir Vokatioun wier. No engem DEA an Histoire du Droit huet si gemierkt, datt d'Geschicht dat wier, wouru si am meeschten Interessi hätt an hir d'Méiglechkeet géif fir sech z'emanzipéieren.
Zesummenaarbecht mam Michel Foucault
Nodeem si Vivre dans la rue geschriwwen ha, huet d'Arlette Farge de Michel Foucault kennegeléiert, deen hir proposéiert huet, bei der Auswäertung vun den Archiver vun der Bastille zesummenzeschaffen. Hir gemeinsam Aarbecht iwwer d'Lettres de cachet koum ënner dem Titel Le Désordre des familles eraus. D'Arlette Farge huet sech doran haaptsächlech mat de Relatiounen tëscht Mann a Fra beschäftegt an de Michel Foucault deenen tëscht Elteren a Kanner. An dëser Publikatioun gouf duergestallt, wéi fréier d'Leit hir Geheimnisser dem Kinnek matgedeelt hunn, vun deene se net wollten, datt se duerch eng juristesch Prozedur publik géife ginn. Dës Aarbecht huet hir eng gewëss Notoriétéit an der Geschichtswëssenschaft abruecht.
Aflëss op hiert Wierk
Nieft dem Robert Mandrou an dem Michel Foucault gouf d'Arlette Farge um Ufank vun hirer Carrière och vun aneren Historiker a Philosophen influenzéiert: dem Pierre Bourdieu, dem Jacques Rancière (deen net ëmmer der selwechter Meenung war wéi de Bourdieu), de Roger Caillois, de Walter Benjamin an de Friedrich Nietzsche.
D'Arlette Farge ass der Meenung, datt en Historiker ni kann d'Geschicht ganz objektiv gesinn a behandelen, well e vu senger eegener Erfarung a Sensibilitéit beaflosst ka ginn. Fir vill Historiker wier et en Tabu doriwwer ze schwätzen, well Geschicht jo soll eng Wëssenschaft sinn, déi d'Evenementer vun der Mënschheet soll objektiv a rationell behandelen. Mä den et wier nun emol sou, datt den Historiker eng direkt Verbindung mam Sujet huet, deen e behandelt, soudatt heiansdo d'Geschicht kann idealiséiert ginn. Dofir mengt d'Arlette Farge, et kéint een als Historiker net behaapten, eng bestëmmte Wourecht ze besëtzen, an dofir soll ee kritesch sinn, wann een eppes liest, wat en Historiker geschriwwen huet. Et ass also net nëmmen d'Erzielung vun der Geschicht, déi wichteg ass, mä och d'Manéier wéi een d'Geschicht schreift. De literareschen Aspekt huet eng wichteg Plaz an der Geschichtswëssenschaft. D'Arlette Farge leet selwer ganz vill Wäert op de Stil, wéi een d'Geschicht schreift, eppes wat si beim Michel Foucault geléiert hat, deen bekannt fir säi literareschen Don ass.
D'Arlette Farge intresséiert sech fir d'Archiver vum 18. Joerhonnert, a probéiert an hiren Aarbechten doriwwer, d'mënschlech Relatiounen un d'Liicht ze bréngen. Ënner engem gewëssen Afloss vum Pierre Bourdieu mengt si, datt déi méi aarm Klass an hirem Aarmut gefaange war a kontrolléiert ginn ass vun der méi héijer Klass. Et wier also een Ongläichgewiicht tëscht deenen, déi de Pouvoir an de Räichtum hunn, an deenen, déi hiert ganzt Liewe laang schaffen, fir aarm ze bleiwen. Si leet och Wäert op d'Relatiounen tëscht Mann a Fra an där Zäit, wou de Mann d'Iwwerhand hat, wat awer net onbedéngt wëll heeschen datt d'Männer a Frae fréier net konnte mateneen eens ginn, am Géigendeel ware se fréier méi oppe wéi hautdesdaags zum Beispill.
Fir d'Arlette Farge ass et deemno kloer, datt et eng Klass vu Leit gëtt, déi dominéieren, an eng Klass déi dominéiert gëtt, souwei et och fir si kloer ass, datt Fraen a Männer op der Welt si fir sech ze begéinen a sech wëllen. D'Arlette Farge gesäit och eng aner Binaritéit, nämlech tëscht der Individualitéit an der Kollektivitéit, woubäi si der Meenung ass, datt et do eng Verbindung gëtt déi onzertrennbar ass. Si setzt sech hiert Liewe laang mat deenen Theemen auserneen, wat sech an hire Bicher erëmspijelt wéi La vie fragile, Des Lieux pour l'Histoire, Dire et mal dire - l'opinion publique au 18ème siècle an a villen aneren Artikelen, déi dës Theemen traitéieren.
D'Arlette Farge ass och opmierksam op dat wat de Mënsch beaflosst, sech op eng gewësse Manéier ze behuelen. Am Buch Quel bruit ferons-nous? mécht si de Lieser opmierksam op de Processus de victimisation: Jiddwereen ass plus ou moins d'Affer vun der Gesellschaft, vun enger Persoun oder vun engem Evenement. De Problem ass deen: Jiddweree mengt, datt dat zum Alldag vum Liewe gehéiert, an datt een domat liewe soll ouni eppes dogéint z'ënnerhuelen. Si hëlt d'Beispill vun de Revolten a Frankräich tëscht 1960 an 1970, woubäi “Mee 68” ee wichtegen Zäitpunkt war, wou sech d'Leit géint de Kapitalismus an den Imperialismus revoltéiert hunn. Déi Leit, déi deemools matgemaach hunn, haten een enormen Enthusiasmus a Wëllen, fir de System, dee si ënnerdréckt, z'änneren.
D'Arlette Farge bereit, datt vill Leit hir Iwwerzeegunge leie gelooss hu fir hiren Egoismus ze befriddegen, soudatt déi Leit d'Säit gewiesselt hunn a léiwer wichteg a guttbebezuelten Aarbechtsplaze beim Staat gewielt hunn. “ D'Victimisatioun” ass ee Phenomeen, deen ëmmer méi Envergure an der Gesellschaft geholl huet, fir sech ze rechtfertegen, egoistesch ze handelen, a sech net méi fir d'Kollektivitéit z'engagéieren. Sech engagéieren ass wichteg fir d'Historikerin, well d'“parole” ass eng vun de beschte Manéiere fir een dominanten oder diktatoresche System ze denoncéieren an e Wee ze proposéiere fir de System z'änneren.
Si weist sech selwer och als grouss Feministin, a mécht een drop opmierksam, datt bis haut nach ëmmer d'Männer dominant sinn, an datt Fraen nach laang net déi selwecht Rechter hu wéi si, an nach laang net op der Aarbecht sou vill verdéngen. Si mengt awer net datt de Mann schlecht vun Natur aus ass, mä datt den Afloss vun der Gesellschaft hie selwer geännert huet, datt seng Prioritéite sech dobäi och geännert hunn. An deem Sënn huet eis Gesellschaft vill u Mënschlechkeet verluer, u Matleed fir deen aneren an Engagement fir deenen ze hëllefen déi vun der Gesellschaft ënnerdréckt ginn.
D'Arlette Farge weist sech also net nëmmen als Historikerin, déi d'Geschicht nëmme wëll erzielen, mä si wëll hir Lieser drop opmierksam maachen, datt Geschicht erziele sech net nëmmen domat befaasst, Fakten z'erzielen, mä si wëll d'Geschicht och mam Mënschlechen a Sentimentalen a Verbindung setzen.
Niewebäi intresséiert si sech fir Fotografie, si seet z. B. datt dat eng gutt Manéier ass, fir d'Zäit ze stoppen a fir sech u verschidden Evenementer z'erënneren. Hir eege Manéier fir d'Geschicht ze gesinn, hir Intuitiounen an hir Erfarungen erméiglechen et hir, eng eenzegaarteg Analys, Beaarbechtung a Verschaffe vun de Geschichtsarchiven. Fir si ass et wichteg, datt déi Leit, iwwer déi se an den Archiver geschafft huet, op hir Manéier erëm lieweg ze maache fir datt d'Leit vun haut d'Méiglechkeet hunn, op d'Vergaangenheet zeréckzegräife fir d'Géigewaart besser ze verstoen.
Alice Stoffel
Si war d'Schwéiesch vun der Virginie Rausch.
Georges Schmit (Sportler)
De Georges Schmit, gebuer de 17. August 1904 zu Beetebuerg a gestuerwen de 27. September 1978 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Liichtathlet an Olympionik.
Boris Gelfand
Seng aktuell Elo-Zuel läit bei 2733 (Mee 2011) a seng maximal erreechte bei 2761 (Januar 2010) ; domat ass hien dee stäerksten israeelesche Schachspiller an ass op Plaz 16 vun der Weltranglëscht (Mee 2011).
Georges Schmit (Sportler)
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Louis Schmit
De Louis Schmit, gebuer den 18. Februar 1908 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen de 25. Februar 2002, war e lëtzebuergesche Liichtathlet an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Marc Schœtter
De Marc Schoetter, gebuer den 23. Oktober 1889 zu Beetebuerg a gestuerwen de 27. Abrëll 1955 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik.
Il trono di fuoco
Il trono di fuoco ass en italieenesch-liechtensteinesch-spuenesch-däitschen Horrorfilm vum Jesús Franco aus dem Joer 1970 no enger Geschicht vum Peter Welbeck.
De Franco huet de Film ënner dem Pseudonym J. Frank Manera gedréint.
Ëm wat geet et am Film?
Am 17. Joerhonnert mécht de Lord George Jeffreys an England Juegd op Hexen…
Josy Staudt
De Josy Staudt oder Joseph Staudt, gebuer den 13. Oktober 1904 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen den 19. Juni 1937 war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
HIen huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summersspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Gérard de Vaucouleurs
De Gérard-Henri de Vaucouleurs, gebuer de 25. Abrëll 1918 zu Paräis a gestuerwen de 7. Oktober 1995 zu Austin, Texas) war e franséisch-amerikaneschen Astronom.
Seng Aarbechte fänkt hien zu Paräis am Institut fir Astrophysik un. No engem Openthalt zu London geet hien am Joer 1951 no Australien a fuerscht um Mount Stromlo Observatoire. Vun 1960 un schafft a fuerscht de Vaucouleurs an der Universitéit vun Texas.
Schwéierpunkt vu senge Fuerschunge waren d'Galaxien. Hien ass och Matauteur vum Third Reference Catalogue of Bright Galaxies. Seng Fuerschungen iwwer hell, relativ no Galaxien hunn zu der Entdeckung vu Lokale Superkéip an der Antlia-Zwerggalaxis gefouert. Sonn am Joer 1948 publizéiert hien d'Gesetz vum Vaucouleurs oder de-Vaucouleurs-Profil, dat d'Hellegkeetsverdeelung an elliptesche Galaxien als Funktioun vum Zenterofstand beschreift.
Albert Reuter
Den Albert Reuter, gebuer den 11. September 1907 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen den 2. Mäerz 2003, war e lëtzebuergesche Foussballspiller, Olympionik a Foussballtrainer.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Tëscht dem 1. Abrëll 1928 am 6. November 1932 huet den Albert Reuter 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Tëscht dem 18. Juli 1948 am 26. Juni 1949 huet den Albert Reuter déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp trainéiert, déi an där Zäit 10 Matcher gespillt huet.
Pierre Reuter (Foussballspiller)
De Pierre Reuter, gebuer den 11. Abrëll 1904 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen de 26. Juni 1969, war e lëtzebuergesch Foussballspiller an Olympionik.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Hien huet den 1. Abrëll 1928 an den 1. Juni 1930 fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Willy Schütz
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden.
Tëscht dem 11. November 1924 am 17. Februar 1929 huet de Willy Schütz 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Anita Pallenberg
D'Anita Pallenberg, gebuer de 25. Januar 1944 zu Roum a gestuerwen den 13. Juni 2017 zu Chichester an England, war eng däitsch Schauspillerin. Si huet och als Moudendesignerin a Model geschafft.
Vun 1967 bis 1980 hat si eng Liaisoun mam Rolling Stones Gittarist Keith Richards mat deem si dräi Kanner hat.
Henri Scharry
Den Henri Scharry, gebuer den 10. Dezember 1904 zu Esch-Uelzecht an do gestuerwen de 4. Februar 1954, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
Tëscht dem 11. November 1924 am 4. November 1928 huet den Henri Scharry och9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Vereinigung der Sternfreunde
D'Vereinigung der Sternfreunde (VdS) ass deen zueleméisseg stäerkste Verband vun Amateurastronomen an Däitschland. Hie gouf als Noleefer vum Bund der Sternfreunde (BdS) am Joer 1953 an d'Liewe geruff an ëmfaasst eng Memberschaft vu 4000 Amateurastronomen a Beruffsastronomen (Stand 2008).
D'Aufgab vum VdS besteet an der Fërderung vun der Astronomie an der Ëffentlechkeet souwéi d'fachlech Weiderbildung, Betreiung an Informatioun vun de Memberen. Si huet awer net d'Funktioun vun engem Dachveräin.
De VdS huet 18 Fachgruppen, déi zanter 1983 ageriicht goufen a sech mat speziellen Theme beschäftegen:
D'VdS gëtt véiermol am Joer fir hir Memberen eng Zäitschrëft mam Numm VdS-Journal eraus, déi am Joer ronn 450 Säite staark ass an Artikele vu spezielle Fachgruppen als Schwéierpunktthema huet.
Zanter 1992 gëtt et ënner der Projetbezeechnung “VdS-Sternwarte” eng partnerschaftlech Zesummenaarbecht mat dem Observatoire Kirchheim, fir de VdS-Memberen den Zougank zu gréisseren Teleskopen (30 cm-Cassegrain an e 50 cm-Newton) z'erméiglechen.
Eemol am Joer gëtt d'VdS-Medail fir besonnesch Aktivitéiten um Gebitt vun der Amateurastronomie iwwerreecht. Eemol am Joer gëtt och een Astronomiedag organiséiert.
Welfring
Welfring ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Urbing
Urbing ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Logelin
Logelin ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Mara (Italien)
Mara (och op Sardesch; op Sassaresesch: Màra) ass eng Gemeng an der Provënz Sassari an der Regioun Sardinien vun Italien. Se läit am Weste vu Sardinien.
Se huet 622 Awunner (Stand: 31.Dezember 2015) an eng Fläch vun zirka 19 km².
Kiferen
D'Kiferen (Pinus) sinn eng Gattung vun den Nolholzplanzen aus der Famill vun de Pinaceae.
Erang
Erang ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Kiferen
Et gëtt méi wéi 130 Aarten. Pinus ass eng kosmopolitesch Gattung.
Langsam
Langsam ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
2015
D'Joer 2015 huet op engem Donneschdeg ugefaangen.
Frantzen
Frantzen ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Jaws
Jaws ass en US-amerikanesche Spillfilm aus dem Joer 1975 vum Steven Spielberg, deen um Bestseller-Roman mam selwechten Titel vum Peter Benchley baséiert, deen dat Joer virdrun erauskoum.
Ëm wat geet et am Film?
Nodeems an der Vakanzenuertschaft Amity eng Schwëmmerin moies an der Schummerecht vun engem Hai ëmbruecht gi war, insistéiert de Chef vun der Police, de Martin Brody, datt d'Plagë gespaart solle ginn. De Buergermeeschter an d'Geschäftsleit fäerten, datt doduerch d'Recettë vun der Vakanzesaison an d'Waasser fale géifen, a wëllen dat verhënneren. Mee scho kuerz drop muss e klenge Jong, deen op senger Loftmatrass am Waasser puddelt, dru gleewen. Hektesch gëtt eng Juegd op den Hai ausgeruff...
Soss
Den Titel ass de wëssenschaftleche Begrëff op englesch fir d'Maul vun Déieren (jaw heescht "Gebéck"). De Film war en aussergewéinleche Succès - en huet eng 7 Milliounen Dollar kascht, an der weltwäit 470 Milliounen abruecht. Zwee Joer laang, bis Star Wars erauskoum, war et dee Film mam gréisste kommerzielle Succès. Déi zwéi Filmer hunn dann och d'Ära vun de Blockbuster agelaut.
Wéinst sengem Succès gouf et 3 Suitten (Jaws 2 bis 4), souwéi eng Abberzuel B-Filmer, déi sech méi oder manner staark um Sujet "inspiréiert" hunn. Allgemeng koumen dono all méiglech "Déiere-Katastrophefilmer" eraus, wou vu Beien iwwer Piranhae bis zu Krokodillen, all dat Gedéiesch näischt Besseres ze dinn hat, wéi Mënschen unzegräifen.
Boucles de l'Aulne 2017
Déi '''60. Editioun vun de Boucles de l'Aulne''' gouf den 28. Mee 2017 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2017 an der Kategorie 1.1. Et war déi zéngt Kompetitioun vun der Coupe de France 2017.
D'Course gouf vum Norweger Odd Christian Eiking gewonnen.
Silent Running
Silent Running ass en US-amerikanesche Film vum Douglas Trumbull aus dem Joer 1972.
Grand Prix de Plumelec-Morbihan 2017
Déi '''41. Editioun vum Grand Prix de Plumelec-Morbihan''' gouf de 27. Mee 2017 gefuer a stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2017 an der Kategorie 1.1. Et war déi néngt Course vun der Coupe de France 2017.
D'Course gouf vum Fransous Alexis Vuillermoz gewonnen, virum Jonathan Hivert a virum Titelverdeedeger Samuel Dumoulin op der drëtter Plaz.
Lëtzebuerger um Depart
Lëtzebuerger déi de Grand Prix matgefuer waren, waren den Tom Thill, deen als 69. mat engem Retard vun 10 Minutten an 8 Sekonnen iwwer d'Arrivée gefuer war, an de Jan Petelin an Ivan Centrone déi ënnerwee opginn haten.
Amerikanesch Routfiicht
D'Amerikanesch Routfiicht (Picea rubens) ass e Bam aus der Gattung vun de Fiichten (Picea) an der Famill vun de Pinaceae. De Bam gëtt ongeféier 27 Meter grouss an huet eng kräfteg purpurbrong Schuel.
Traitement de choc
Traitement de choc ass e franséisch-italieenesche Film vum Alain Jessua aus dem Joer 1973.
Ëm wat geet et am Film?
D'Hélène Masson, 38 Joer al, mécht an enger Klinick um Mier eng Kuer fir jonk ze bleiwen. No an no mierkt si datt d'Patienten an der Klinick mat illegale Mëttele behandelt ginn…
Amerikanesch Routfiicht
Se gouf 1898 vum US-amerikanesche Biolog Charles Sprague Sargent beschriwwen.
No Way to Treat a Lady
Ëm wat geet et am Film?
Den Inspekter Morris Brummel ass engem Fraemäerder op der Spuer…
The Killer Is Loose
The Killer Is Loose ass en US-amerikanesche Film vum Budd Boetticher aus dem Joer 1956.
Ëm wat geet et am Film?
De Bankbeamte Leon Poole war indirekt un engem Bankiwwerfall bedeelegt. Wéi d'Police de Poole verhafte well gëtt dem Poole seng Fra duerch onglécklech Ëmstänn erschoss...
Hippertchen
Hippertchen ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Mauswisel
De Mauswisel (Mustela nivalis), oder klenge Wisel, ass e Raubdéier aus der Gattung Mustela an der Famill vun de Marderen (Mustelidae). D'Déiere liewen op der Nordhallefkugel.
Et ass dat klengst Raubdéier. Vum Kapp bis un den Hënner gi se bis 26 cm (Männercher) oder vun 11 bis 21 cm (Mudderen) laang a se hunn e Schwanz deen 1,2–8,7 cm (Männercher) oder 1,7–6,4 cm (Mudderen) laang ass. D'Gewiicht ass 36–250 g (Männercher) oder 30–108 g (Mudderen).
Et gëtt 18 Ënneraarten (Stand: 2005).
Geisbusch
Geisbusch ass de Familljennumm vun ë. a. follgende Persounen:
Universitéit vu Kalifornien (Santa Cruz)
D'University of California, Santa Cruz (UCSC) gouf 1965 gegrënnt a gehéiert zu der University of California (UC), engem System vu staatlechen Universitéiten am US-amerikanesche Bundesstaat Kalifornien. De Campus vun der Universitéit ass nordwestlech vun der nordkalifornescher Stad Santa Cruz an ass ronn 800 ha grouss.
Cry of the City
Cry of the City ass en US-amerikanesche Film vum Robert Siodmak aus dem Joer 1948 no engem Roman vum Henry Edward Helseth.
Pozzacchio
Pozzacchio ass:
Cry of the City
Ëm wat geet et am Film?
De Martin Rome sëtzt am Prisong well hie bei engem Abroch Bijoue gestuel hat an dobäi e Polizist erschoss hat. Et geléngt him aus dem Prisong ausbriechen…
Universitéit vu Kalifornien (Santa Cruz)
Am Hierschtsemester 2005 ware ronn 15.000 Studenten ageschriwwen an et gëtt ongeféier 4.279 Mataarbechter (2003). D'Universitéit ass an 10 College gegliddert an deenen 90 verschidde Studiegäng, dorënner 30 Graduéiertestudiegäng, an de Fachberäicher Konscht, Humanwëssenschaften, Sozialwëssenschaften, Biologie a Physik souwéi Ingenieurwëssenschaften, studéiert kënne ginn.
De Budget vun der Héichschoul war am Joer 2003 407,8 Millioune Dollar.
Ana Brnabić
D'Ana Brnabić (Ана Брнабић), gebuer den 28. September 1975 zu Belgrad, ass eng serbesch Politikerin.
Si ass zanter dem 29. Juni 2017 nei Premierministesch vu Serbien.
D'Ana Brnabić huet hire Studium op der University of Hull mat engem MBA ofgeschloss. Dono huet se fir verschidden international Organisatioune geschafft, dorënner d'United States Agency for International Development (USAID), Entwécklungsagencen an a staatleche serbeschen Entreprisen.
Am August 2016 gouf si Ministesch vun der Fonction publique a vun der kommunaler Selbstverwaltung. Ausserdeem ass si Presidentin vum Comité fir innovatiivt Entrepreneuriat an Informatiounstechnologie, vun deem fir national Minoritéiten a stellvertriedend Presidentin vum Comité fir d'Verwaltungsreform.
Dark Passage
Dark Passage ass en US-amerikanesche Film vum Delmer Daves aus dem Joer 1947 no engem Roman vum David Goodis.
Österreichischer Astroverein
Den Éisträichesche Astroveräin (Kuerzbezeechnung Astroverein) ass den zueleméisseg stäerkste Verband vun Astronomen an Éisträich. Hie gouf 1924 zu Wien vum Prof. Oswald Thomas gegrënnt. De Verband gëtt eng Schrëft eraus de „Sternenbote“, déi all Mount u ronn 2000 Amateurastronome geschéckt gëtt.
Dark Passage
Ëm wat geet et am Film?
De Vincent Parry ass zu liewenslänglechem Prisong vererteelt well hie seng Fra soll ermuert hun. Hie kann aus dem Prisong ausbriechen…
Österreichischer Astroverein
Eppes méi laangt wéi de Veräin besteet säin astronomesche Büro, dat ënner anerem. Observatiounsprogramme fir Koméite, Meteore a Stärebedeckunge ënnerstëtzt an den Ëisträicheschen Himmelskalenner erausgëtt. De Büro gëtt vum Hermann Mucke gefouert, deem fréiere Direkter vum Wiener Planetarium. Ënner senger Initiativ ass och de Sterngarten¢Stäregaaart um Georgenberg (südwestlicher Wiener Stadtrand) entstanen. Dat 50 Meter grousst Modell vun der Sonnebunn mat Duerstellung hirer Opgank- an Ënnergank-Positioune ass eng Aart „Fräiloftplanetarium“.
Kuckt och:
Hans Wolter
1952 publizéiert den Hans Wolter eng Aarbecht, an där hie Spigelsystemer fir Röntgenstralung ënner Notze vun der Totalreflexioun bei sträifendem Afall op Metallfläche beschreift. Dës Zesummesetzunge vun Uewerflächen déi spigelen, sinn haut als Wolter-Teleskope bekannt.
Mëlzbrand
De Mëlzbrand oder Anthrax ass eng Infektiounskrankheet, déi haaptsächlech bei Déiere mat duebelen Zéiwen optrëtt. De Mënsch kann allerdéngs och dermat infizéiert ginn.
Infraroutstralung
Als Infraroutstralung (kuerz IR-Stralung, och Ultrarotstralung) bezeechent een an der Physik elektromagnéitesch Wellen am Spektralberäich tëscht visuellem Liicht an der méi laangwelleger Terahertzstralung. Als Infrarout gëtt de Spektralberäich tëscht 7,8×10−7 m an 10−3 m (780 nm und 1 mm) bezeechent, wat engem Frequenzberäich vun 3×1011 Hz bis zirka 4×1014 Hz entsprécht.
Andeelung vum Spektralberäich
Eng Andeelung vum Spektralberäich berout op den Aarte vun de Moleküllschwéngungen, déi sech op d'Uwendungen auswierken. D'Begrëffer sinn net sou eendeiteg wéi am visuelle Beräich definéiert a ginn deels duerch d'Uwendungen oder speziell physikalesch Phenomeener bestëmmt, wouduerch et méi ënnerschiddlech Bezeechnunge gëtt. D'International Commission on Illumination (CIE) an "DIN5031" schloen d'Andeelung an dräi Bänner vir: IR-A, IR-B an IR-C (MIR an FIR).
Eng aner Ënnerdeelung, déi dacks am angloamerikanesche Raum souwéi bei der Spezifikatioun vun Äerdfuerschungsskamerae gebraucht ginn
Geschicht
D'IR-Stralung gouf ëm 1800 vum däitsch-britteschen Astronom, Techniker a Museker Friedrich Wilhelm Herschel beim Versuch, d'Temperatur vun de verschiddene Faarwe vum Sonneliicht ze miessen, entdeckt. Hien huet dozou d'Sonneliicht duerch e Prisma fale gelooss an en Thermometer an déi eenzel Farfberäicher placéiert. Dobäi huet hie bemierkt, datt op der anerer Säit vum rouden Enn vum visuelle Spektrum, d'Thermometer déi héchst Temperatur gewisen huet. Aus dem observéiertem Klamme vun der Temperatur huet hie geschloss, datt sech d'Sonnespektrum déi aner Säit vum Roude virusetzt.
Stralennoweis
Fir den Noweis vun IR-Stralung vun alle Wellelängten eegne sech thermesch Detekteren (Thermoelemente oder Bolometer). Am kuerzwellege Beräich ginn hallefleedendbaséiert Detektere gebraucht (kuckt och ënner: zentrale photoelektreschen Effet), woubäi och Digitalkameraen ze gebrauche sinn, wann hire IR-Spärfilter net ze staark ausgeluecht ass. Fir d'Ophuele vun IR-Biller am noen Infraroutberäich eegne sech weider speziell fotografesch Filmer a bei laange Wellelängten (am mëttleren Infrarout) gi gekillten Hallefleederdetekteren oder pyroelektresch Sensoren (Uwendung z. B. am PIR-Beweegungsmelder) gebraucht.
Astronomie
An der Infraroutastronomie observéiert ee „kill“ Objeten (méi kal wéi 1000 K), déi an anere Spektralberäicher kaum ze gesi sinn, oder Objeten, déi an oder hanner enger interstellarer Wollek leien.
Elektronik a Computertechnik
Infraroutfernbedienungen, Optokoppler an déi meescht Liichtbarrièrë schaffen am noen Infrarout bei 880 bis 950 nm Wellelängt, well do Silicium-Photodiode a Phototransistoren hir héchsten Empfindlechkeet hunn.
Infraroutschnëttstelle vu Computere schaffen och an deem Wellelängteberäich a maachen eng drotlos Kommunikatioun mat Peripherieapparate méiglech. Déi optesch Dateniwwerdroung mat IR-Laser duerch d'Atmosphär gëtt duerch d'optesch Fräiraumiwwerdroung charakteriséiert.
Dobäi war d'Firma Hewlett Packard eng vun den éischte Firmen, déi d'Infrarouttechnik mat der EDV verbonnen huet. Am Joer 1979 integréiert se fir d'éischt eng IR-Schnëttstell an engem Täscherechner, fir sou eng Verbindung zu engem Drécker hierzestellen. Am Joer 1990 gouf du fir d'éischt eng IR-Schnëttstell an engem PC integréiert. Déi Schnëttstell gouf zu engem éischte Standard. Well si seriell schafft, gouf si Serial Infrared (Seriellt Infrarout), ofgekierzt SIR genannt. Aus Vitessgrënn ass dëse Standard haut duerch dat ofwäertskompatibel Fast-IR ofgeléist ginn, wat PCen an all Desktop-Mainboard vum Baujoer 2002 un ënnerstëtzt (resp. fir den Uschloss vum Sender/Empfänger virbereet ass). PDAen an Notebooks (bis ongeféier Baujoer 2006) hunn sou een Infraroutapparat agebaut, genee wéi verschidde Mobiltelefonen. D'Infraroutschnëttstelle gi lues a lues duerch Bluetooth ersat.
An der Telekommunikatioun gëtt IR-A wéinst vun der niddreger Absorptioun an Dispersioun a Glasfaser favoriséiert gebraucht. D'Standardwellelängt läit an der optescher Dateniwwerdroung mat Glasfaser bei 1550 nm.
Mat Wäermtbildsensore kann och d'Beweegung vun enger Infraroutstralungsquell erkannt ginn. Déi gëtt beispillsweis fir d'Steierung vun der Spillkonsol Wii vun Nintendo gebraucht.
Vegetatioun
Am noen Infrarout huet déi gréng Vegetatioun eng ongeféier sechsmol méi héich Reflexioun wéi am visuelle Spektralberäich, well frësche Blattissu eng gutt Reflexioun huet an déi iwwereg Wellelängte vum Chlorophyll an de Karotinoiden absorbéiert ginn. Dësen Effet gëtt fir d'Erkennung vu Vegetatiounsfläche benotzt. Vun enger Zeen ginn zwee Biller geholl, eent am visuellen, an dat anert am noen infraroude Beräich. Dacks gi Multispektralkamerae gebraucht. Duerch d'Divisioun vu béide Biller gëtt d'Vegetatioun däitlech siichtbar a ka liicht segmentéiert ginn.
Iwwer d'spektral Reflexioun besonnesch am noe bis wäiten Infrarout vu grénger Vegetatioun gi Vegetatiounstyppen ënnerscheet, an de jeeweilege Gesondheetszoustand vun der Vegetatioun gëtt erkannt. De Gesondheetszoustand vun de Planzen hänkt an éischter Linn vun hirer Waasserversuergung of. Dréchenheet, Pilz- an Insektebefall ass z'erkennen.
Medezin
Heizluuchte stralen am Infrarouden a si schonn zanter laangem fir medezinesch Zwecker am Asaz.
Wäermtstralung vun Hëtzstraler (keramesch Infraroutstraler mat laangwelleger IR-Stralung, Routliichtluuchten, déi virrangeg not IR emittéieren) gëtt agesat fir ërtlech Behandlung vun Entzündungen (Nuesenniewenhielen). Fir d'Ganzkierperbehandlung kuckt Infraroutwäermtkabinn. Infraroutstralung gëtt an der Medezin och dacks a Form vu Laser gebraucht. D'Asazgebidder ëmfaassen dobäi besonnesch d'Haut-, Aen- an Zännmedezin (Optesch Koherenztomographie, Schneiden, Koaguléieren, Liichttherapie).
Not Infrarout geet déif ënner d'Haut eran, wärend besonnesch MIR schonn op der Uewerfläch vun der Haut an der Hornhaut vum A absorbéiert gëtt. Not Infrarout vun héijer Intensitéit (Laserstralung) ass dofir besonnesch geféierlech fir d'Aen an d'Haut, well et am A onbemierkt bis un Netzhaut kënnt, do fokusséiert gëtt an Zerstéierunge verursaacht. Um Kierper gëtt et a Regiounen absorbéiert, wou keng Temperatursensore sinn a kann dofir och do dacks onbemierkt Schued uriichten.
Fir d'Féiwermiessung gi Pyrometere gebraucht, déi d'Temperatur am Ouer duerch d'Wäermtstralung am mëttleren Infrarout moossen.
Zum Opfanne vu lokalen Entzündunge ginn Thermographiefotoe gemaach.
Kuelesaier
Kuelesaier (H2CO3) ass eng Saier, déi duerch d'Reaktioun vu Kuelendioxid (CO2) mat Waasser (H2O) entsteet.