cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Epik
An der Iwwergangsphas vun der feudaler zur biergerlecher Gesellschaft huet d'Epik sech vu Grond op gewandelt an et kënnt an Europa zum Iwwergank vun der Vers- zur Prosa-Epik. Fir datt dës differenzéiert Welt gräifbar ze maache war, hu sech nei Erzielformen erausschiele missen. Dozou gehéiert z. B. de Roman. Duerch d'industriell Revolutioun si gläichzäiteg méi effektiv Mechanisme fir d'Verbreedung an d'Hierstellung vu Literatur entstanen. Doduerch ass d'Entwécklung vun de literaresche Forme méi séier virugaangen an et hu sech Formen entwéckelt wéi z. B. d'Novell, d'Glosse an d'Kuerzgeschicht.
Jean Bernard (Paschtouer)
De Jean Louis Joseph Bernard gebuer den 13. August 1907 Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 1. September 1994 och do, war e lëtzebuergesche Geeschtlechen, Schrëftsteller a vun 1944 bis 1958 Chefredakter an Editeur vum Luxemburger Wort.
Säi Liewen
No senger Première (1925) am Kolléisch huet de Jean Bernard zu Léiwen, an um Séminaire zu Lëtzebuerg studéiert a gouf 1933 zum Paschtouer geweit. Duerno huet en en Doktorat an der Philosophie gemaach.
Do donieft louch säin Intressi beim Film: Zanter 1929 huet hie sech an der internationaler kathoulescher Filmaarbecht engagéiert, an 1934 gouf e Generalsekretär vun der internationaler kathoulescher Filmorganisatioun OCIC fir d'Belsch a fir Lëtzebuerg. Als jonke Seminarist hat hien 1932 selwer e Film gedréit, deen awer net fäerdeg gouf: Mat Läif a Séil am Seminaire.
Buerg Useldeng
D'Buerg vun Useldeng ass eng Buerg zu Useldeng. Et ass e Rescht vun enger mëttelalterlecher Buerganlag a steet op engem Hiwwel (250 m iwwer dem Mier) um Uwänner vun der Atert.
Jean Bernard (Paschtouer)
Säi Liewen
De 6. Januar 1941 gouf de Jean Bernard vun der Gestapo verhaft an den 19. Mee an d'Konzentratiounslager Dachau bruecht. Am Februar 1942 krut hien iwwerraschend 9 Deeg "Congé" vum KZ. A sengen Erënnerunge steet wéineg doriwwer; de Bernard freet sech doran, ob de Grond dora louch, datt 6 Paschtéier sollte 'gelackelt' ginn, sech ëffentlech den Nazien z'ënnerwerfen. Hie schreift: "Das wäre ein Propagandaerfolg. Sechs Luxemburger Geistliche kehren 'umgeschult' aus Dachau zurück! War das die Erklärung für meinen unerhörten Urlaub?" Well de Jean Bernard refuséiert hat ze collaboréieren, huet e missen hannescht op Dachau. De 5. August 1942 ass en definitiv fräigelooss ginn.
Buerg Useldeng
Geschicht
Den éischte Besëtzer, dee bekannt ass, war den Theobald vun Useldeng.
Haut si just nach Iwwerreschter dervun erhalen, dorënner e groussen Deel vun der Rankmauer an en Tuerm. Ronderëm ass en 10 m breede Gruef, iwwer deen een iwwer eng Bréck an d'Buerg kënnt. An der Buerganlag steet e véiereckegen, 25 m héije Buergfrid an et gëtt do en 2 m déiwe Pëtz. Ausserdeem sinn Deeler vun engem rechteckege Gebai, am nordëstlechen Deel vun der Rankmauer, erhalen.
Jean Bernard (Paschtouer)
Säi Liewen
Bis am September 1944, wéi Lëtzebuerg befreit gouf, huet de Jean Bernard zeréckgezunn an engem Klouschter gelieft. Duerno gouf en zum Chefredakter an Editeur vum Wort ernannt.
Buerg Useldeng
Geschicht
De 14. November 1980 gouf d'Buerg op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als Nationaalt Monument agedroen. Tëscht 2002 an 2006 goufen archeologesch Ausgruewunge gemaach déi et erméiglecht hunn, déi wichtegst Etappe vun der Baugeschicht festzestellen.
Ed Federmeyer
Biographie
No sengem Premièresexamen 1966 am Lampertsbierger Jongelycée huet den Ed Federmeyer vum August 1966 bis Februar 1967 nach 6 Méint obligatoreschen Arméi-Déngscht hanneru sech bruecht. Vum 1. Mäerz 1967 bis den 31. Juli 2006 huet hie 4 Joer bei der Caisse de pension des employés privés a 35 an en halleft Joer beim Centre Informatique de la Sécurité Sociale als Informatiker geschafft. Vum 1. August 2006 un ass hien a Pensioun.
Seng Hobbye sinn d'Eisebunn an d'Industriell Archeologie vun de Minièren zu Lëtzebuerg. Dofir mécht hie seng Recherchen an den Nationalarchiven, der Nationalbibliothéik an an der Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg.
Nieft verschiddenen Artikelen a Veräinsbroschüren huet hie follgend Bicher geschriwwen:
Jean Bernard (Paschtouer)
Säi Liewen
1945/46 huet e seng Erliefnesser an enger Artikelserie am '“Wort” ënner dem Titel: ''Dachau. Aus dem Tagebuch eines Sträflings verëffentlecht, duerno och an engem Buch mam Titel Pfarrerblock 25487''. Dëst Buch liwwert d'Grondiddi vum Volker Schlöndorff sengem Film Der neunte Tag, deen am November 2004 erauskoum.
1970 gouf de Jean Bernard vum Poopst Paul VI. zum Éiereprelat ernannt.
Hie war Conseiller vun der peepstlecher Kommissioun fir Film, Radio an Televisioun; fir dat Zweet Vatikanescht Konzil war e Member vum Aarbechtssekretariat fir Press, Film, Radio an Televisioun an e war President vun der Kommissioun fir déi verfollegt Kierch bannent der Konferenz vun den Internationale Kathouleschen Organisatiounen.
Stadmusée Diddeleng
De Stadmusée Diddeleng ass an der fréierer Villa vun den Diddelenger Schmelzhären op der Nummer 25 vun der Dominique Lang Strooss zu Diddeleng ënnerbruecht.
De Kär vum Musée si Stécker vun den Ausgruewunge vum Gehaansbierg.
Romano Tommasini
Dréi Joer méi spéit gouf hie Solo-Violonist vum Orchester vun der Stad Nanzeg. Zanter dem 1.Mäerz 1989 gehéiert hien zu de Beriner Philharmoniker. Doriwwer eraus gehéiert hien zu follgende Kammermusiksgruppen: Philharmonisches Oktett, Philharmonisches Streichquintett, Philharmonische Freunde Wien-Berlin, Philharmonisches Streichtrio Berlin, Philharmonische Camerata, Amarcord-Quartett.
Buerg Useldeng
Geschicht
De Service des sites et monuments nationaux huet d'Buerg vun der Mëtt vun den 1990er Jore bis 2008 restauréiert a se sou amenagéiert, datt behënnert Leit se kënne besichen. Mat groussem Opwand goufe sou z. B. Maquettë produzéiere gelooss, déi et Blannen erméiglechen, ze taaschte wat beschriwwe gëtt.
Madeleine Weis-Bauler
D'Madeleine Weis-Bauler, gebuer den 13. Februar 1921 zu Esch-Uelzecht a gestuerwen den 10. Abrëll 2014 zu Iechternach, war eng lëtzebuergesch Autorin, Molerin a Resistenzlerin.
Hir Liewensgeschicht
1940, am Zweete Weltkrich, huet si refuséiert, sou wéi hir Elteren a hire Brudder Ernest, fir Member an der Vereenegung Volksdeutsche Bewegung ze ginn. Si huet sech der Resistenzbeweegung Lëtzeburger Freihétskämpfer ugeschloss.
Am Abrëll 1944 gouf si verhaft a koum an der Stad Lëtzebuerg an d'Villa Pauly. Nodeem si verhéiert gi war, koum si an de Prisong an de Gronn wou si ronn e Mount an Eenzelhaft verbruecht huet.
Si gouf an den Arbeitsdienst agezunn a huet missen zu Zeltingen bei engem Bauer, zu Wittlich bei der Sperrholzfabrik Kümmel & Co an zu Allendorf an enger ënnerierdescher Munitiounsfabrik schaffen. Duerno koum si an d'Konzentratiounslagere vu Ravensbrück a Bergen-Belsen.
Am Summer 1977 ass si mat hirem Mann op Iechternach geplënnert, wou si am Alter vu ronn 60 Joer d'Molerei entdeckt huet.
Canton de Nogent-sur-Seine
De Canton de Nogent-sur-Seine ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-sur-Seine, am Departement Aube an der Regioun Grand Est.
Eurogrupp
Den Eurogrupp bezeechent d'informell Reunioun vun de Finanzministere vun der Eurozon, déi politesch Decisiounen, déi den Euro betreffen, sollen ofschwätzen. De Jean-Claude Juncker war vum 1. Januar 2005 bis den 20. Januar 2013 den éischte President vun dësem Grupp. Säi Mandat, dat ufanks op 2 Joer festgeluecht gi war, war am Ganze véiermol verlängert ginn. Aktuelle President ass de Paschal Donohoe.
Artikel 1: D'Ministere vun deene Memberstaaten, deenen hir Wärung den Euro ass, kommen informell zesummen. Sou Reunioune ginn ofgehalen, wann et néideg ass, fir Froen zu de spezifesche Responsabilitéiten ze diskutéieren, déi se zesummen am Bezuch op hir gemeinsam Wärung hunn. D'[Europäesch] Kommissioun ass bei deene Reunioune mat derbäi. D'Europäesch Zentralbank gëtt invitéiert, un deene Reuniounen deelzehuelen, déi preparéiert gi vun de Vertrieder vun de Ministeren aus deene Länner, déi den Euro als Wärung hunn, an déi fir d'Finanzen zoustänneg sinn. Artikel 2: D'Ministere vun de Memberstaaten, deenen hir Wärung den Euro ass, wielen e President fir zwee an en halleft Joer mat der Majoritéit vun deene Memberstaaten.
Ausserdeem goufen am neien Traité d'Reegele vum Conseil vun der EU geännert, datt wann den Ecofin-Conseil iwwer Saachen ofstëmmt, déi d'Eurozon betreffen, just déi Länner, déi den Euro hunn (d. h. d'Eurogrupp-Länner), doriwwer ofstëmmen däerfen.
Salem Aleikum
Salem Aleikum  ass en däitsche Faarffilm vum Géza von Cziffra mat der lëtzebuergescher Schauspillerin an Dänzerin Germaine Damar.
Ëm wat geet et am Film?
E Schlagerfilm mat vill Musek a ville Schlageren, déi vum vum Peter Alexander gesonge ginn.
Wiltshire
Wiltshire ass eng Grofschaft am Weste vun England, déi an d'Kategorie vun de shire counties fält. Déi wichtegst Uertschaft an administrativen Zentrum ass Trowbury.
Cavern Club
De Cavern Club, deen de 16. Januar 1957 opgoung, war e legendäre Rock-'n'-Roll-Club zu Liverpool.
E war an der Mathew Street op Nummer 10. Do hu sech 1961 de Brian Epstein an d'Beatles fir d'éischt begéint.
De Club gouf vum Alan Sytner gegrënnt nodeem hien zu Paräis en d'Jazzkeller gesinn hat. Als Virbild hat en de Paräisser Keller Le Caveau a et war am Ufank e rengen Jazzclub. No an no sinn do Skiffle-Bands opgetratt. 1959 ass de Sytner op London geplënnert an huet de Club verkaaft. Den neie Besëtzer gouf de Ray McFall. Uganks der 1960er Jore si Bluesbands a Beatgruppen am Cavern opgetrueden. Déi éischt Beat-Nuecht war de 25. Mee 1960, mat der Grupp Rory Storm & the Hurricanes, bei deenen de Ringo Starr Batteur war. D'Cilla Black huet deemools do an der Garderobe geschafft.
1961 haten d'Beatles hiren éischten Optrëtt am Cavern Club, nodeem si vun hirer Tournée op Hamburg erëm waren. Si sinn duerno tëscht 1961 a 1963 am Ganzen 292-mol am Cavern opgetrueden.
An de Joren duerno hu vill bekannt Bands an Interprete Concerten am Cavern Club ginn, ënner anerem The Rolling Stones, The Kinks, The Who, d'Yardbirds, den Elton John an den John Lee Hooker.
Am Mäerz 1973 gouf de Cavern Club zougemaach, a wéi de Metro zu Liverpool gebaut gouf, ass d'Gebai ofgerappt ginn. En neie Cavern Club gouf duerno 1984 vum Joe Davey gebaut, an huet och dat Joer am Abrëll opgemaach.
De 4. Dezember 1999 huet de Paul McCartney am neie Cavern Club säin Album Run Devil Run virgestallt.
Pol (Geographie)
Pol nennt een an der Geographie d'Schnëttpunkte vun der Rotatiounsachs vun engem Himmelskierper mat senger Uewerfläch. Op der Äerd sinn dat d'Schnëttpunkte vun der Äerdachs mat der Uewerfläch vun der Äerd. D'Nimm Nord- a Südpol gi sou festgeluecht, datt sech den Himmelskierper vum Nordpol a Richtung zu sengem Mëttelpunkt gesinn, géint den Auerzäresënn ëm seng Achs dréit.
Een Himmelskierper, deem seng Rotatiounsachs an engem grousse Wénkel zu der Ëmlafbunn ëm d'Sonn steet, huet méi eng kleng Sonnenastralung op de Polen. Dat ass de Fall bei der Äerd an de meeschte Planéite vum Sonnesystem. Do sinn d'Temperaturen och méi kleng wéi um Equator; bei gëeegenten atmosphäresche Bedingunge bilde sech ënner Ëmstänn Polkapen aus Stoffer déi kondenséieren, op der Äerd ass dat Waasseräis, um Mars ass et Kuelendioxidäis.
Athénée de Luxembourg
Den Athénée de Luxembourg, och nach De Kolléisch oder mol Stater Kolléisch genannt, ass e klassesche Lycée um Campus Geesseknäppchen an der Stad Lëtzebuerg.
De Kolléisch, dee 1603 vun de Jesuitte gegrënnt gouf, ass déi eelst Secondaire-Schoul zu Lëtzebuerg. Bis 1964 war d'Schoul an der Ënneschtgaass nieft der Kathedral, an de Gebaier, an deenen 1973 bis 2019 d'Nationalbibliothek dra war. 1964 koum de Kolléisch an en deemools neit Gebai um Geesseknäppchen.
Tëscht September 2012 an Dezember 2016 gouf d'Gebai vun 1964 renovéiert an de Kolléisch war an där Zäit an engem provisoresche Gebai um Geesseknäppchen. Am Januar 2017 huet de Schoulbetrib dunn erëm am renovéierte Gebai ugefaangen.
Collège des Jésuites (1603-1773)
Am Joer 1603 gouf de Stater Kolléisch vun de Jesuitten als Collège des Jésuites gegrënnt. Inspiréiert huet sech dës Grënnung vum Athenäum un der fréierer Jesuitteschoul vun Tréier. Deemools huet déi laténgesch Sprooch eng ganz wichteg Roll an der Hierarchie vum Kolléisch gespillt, ebe besonnesch well et am 17. Joerhonnert als diplomatesch Sprooch am Gebrauch war, grad sou wéi déi wichtegst Fächer op deene groussen a renomméierten Universitéiten op Latäi gehale goufen. Et gouf och grousse Wäert op d'Konscht an op d'Philosophie geluecht, zu där och d'Physik an d'Mathematik gehéiert hunn.
De 16. Januar 1610 hunn d'Jesuitten am Kolléisch déi Marianesch Sodalitéit gegrënnt. Dës reliéis Brudderschaft stoung um Ufank vun der Muttergottesveréierung zu Lëtzebuerg an huet zesumme mam Pater Jacques Brocquart S.J. den 8. Dezember 1624 eng Muttergottesstatu mam Titel Tréischterin am Leed zur Veréierung virun d'Stadmauere gedroen.
Collège royal (1773-1795)
Nodeem de Poopst Clément XIV den 21. Juli 1773 de Jesuittenuerden opgehuewen hat, gouf ënner der Maria Theresia vun Éisträich aus dem Jesuittekolléisch de Kinnekleche Kolléisch. De Klerus huet d'Roll vun de Jesuitten iwwerholl. An de Joren duerno gouf et eng Rei vun neie Reformen. Et goufe siwe Klasse gemaach, eng Sixième, eng Cinquième, eng Quatrième, eng Troisième, eng Deuxième an eng Rhetorikklass. D'Latäin war nach ëmmer d'Haaptuleies vum Kolléisch. Mä et goufen och nei Fächer agefouert wéi Geographie, Geschicht an aner Sproochen.
École centrale (1795-1802)
Kuerz nom Enn vum éisträichesche Regime an duerch déi franséisch Besatzung am Joer 1795, wéi och duerch d'Annexioun vum deemolegen Herzogtum Lëtzebuerg un d'Republik Frankräich am Joer 1797 gouf d'École Centrale imposéiert. 1799 goufe speziell Richtlinne wat d'Disziplin ubelaangt agefouert, grad sou wéi datt d'Schüler tëscht eenzele Sektioune wiele konnten.
Collège municipal (1808-1814)
Am Kolléisch ass d'Latäin erëm méi wichteg ginn, an d'Sciencen hunn ofgeholl an déi al Organisatioun vun de Klassen ass erëm agefouert ginn. Well d'Schoul vun do un dem Buergermeeschter ënnersteet, gouf am Joer 1808 aus dem Kolléisch de Collège municipal (communal). D'Griichesch Sprooch ass nei agefouert ginn. D'Schouljore goufen op fënnef Joer verkierzt.
Mittelschule für Jungen oder Gymnasium (1814/15...)
Mam Ënnergang vum Napoleonesche Räich gouf den Département des Forêts provisoresch an d'Generalgouvernement Mëttel- an Nidderrhäin integréiert. An der Stater Festung soutzen Hessen, spéider Preisen, an de Collège municipal gouf zu enger Secondairesschoul no däitschem Modell ëmfunktionéiert (Gymnasium).
Athénée royal grand-ducal (1817-1890)
Um Wiener Kongress 1815, wou Europa nei organiséiert gouf, koum et zur Personalunioun tëscht Lëtzebuerg an Holland, d. h. den hollännesche Kinnek gëtt Groussherzog vu Lëtzebuerg. 1817 ass aus dem Gymnasium den Athénée royal grand-ducal ginn. Vun do un ass eng zousätzlech classe philosophique agefouert ginn, no deene 6 gewinnte Lycéesjoren. An där Klass hu sech zwéi Professeren ëm d'Schüler gekëmmert; deen ee war op d'Logik an op d'Metaphysik, deen aneren op d'Physik an d'Mathematik spezialiséiert. 1817 gouf och an all Klassesall d'Tafel ("une table peinte en noir") agefouert. Am Joer 1824 koum eng nei Sektioun dobäi, d'section industrielle. D'Schüler konnten nieft dem Latäin an dem Algriicheschen och Fächer wéi Naturwëssenschaften oder modern Sprooche wielen. Vum Joer 1825 un, wou Lëtzebuerg zum Däitsche Bond gehéiert huet, gouf déi däitsch Sprooch erëm obligatoresch am Kolléisch. Bis 1831 war och déi hollännesch Sprooch obligatoresch, duerno, bis 1839, war se fakultativ. 1835 ass e Projet vun enger neier Schoul lancéiert ginn. Et ass en neit Gebai un de Kolléisch ugebaut ginn. Den 2. Mee 1836 krut de Professer Trausch d'Erlabnes fir e Pensionat am Gebai vum Kolléisch opzemaachen.
Reform Friedemann
De Friedrich Traugott Friedemann, ageluede vum Kinnek Grand-Duc, koum 1836 op Lëtzebuerg, fir de lëtzebuergesche Schoulsystem un den däitschen ze bannen. D'grouss Vakanz, wéi och d'Schoulfächer selwer sollten op den däitsche Schoulsystem ofgestëmmt ginn. Déi Reform huet sech allerdéngs just op de Kolléisch bezunn. Deemools goung et dunn drëms, de franséische Schoulsystem duerch deen däitschen z'ersetzen. Mat där Reform wollte si d'Studenten ausschliisslech op Universitéite vum Däitsche Bond bréngen. Ausserdeem sollt den Athénée Royal eng sougenannte section moderne ubidden, och nach section réale genannt. Déi Reform war ënner anerem och zoustänneg fir déi pedagogesch Reform.
Athénée grand-ducal (1890-1940)
Am Kader vun dëse Reformen an de Joren 1892 bis 1908 gëtt d'Industrieschoul vum Kolléisch getrennt. 1908 kritt d'École industrielle et commerciale e neit Gebai um Lampertsbierg, den haitege Stater Jongelycée. Den enseignement gymnasial gëtt op siwe Joer verlängert.
Dikrech an Iechternach hunn an der zweeter Hallschent vum 19. Joerhonnert e "Progymnase" kënnen opmaachen, déi ënner der Supervisioun vum Kolléischsdirekter stoungen, bis se selbstänneg Lycéeë goufen. Hei läit d'Ursaach, firwat och vum Dikrecher an Iechternacher Kolléisch geschwat gëtt.
Athenaeum (1940-1945)
Ënner den Nazien an hirer Politik vun der "Gleichschaltung" gouf de Kolléisch an Athenaeum ëmgedeeft a gouf e Gymnasium mit Oberschule für Jungen. D'"cours supérieurs" goufen ofgeschaaft. Et koum doriwwer eraus zu enger ganzer Rëtsch vu Virschrëften: de Verbuet vun der franséischer Sprooch, den Ausschloss vun alle jiddesche Studenten, d'Verflichtung fir all Professeren, dem VdB unzegehéieren, d'Versetzung vu Professeren an Däitschland, den Drock op all Studenten, der Hitlerjugend bäizetrieden asw.
Vill Professeren a Studenten hu sech dëse Virschrëfte widdersat. Wéi den 21. Oktober 1940 d'Nazien d'Gëlle Fra mat engem Dampwalz ëmgerappt hunn, do hunn e puer honnert Studenten aus dem Kolléisch, dee jo just vis-à-vis war, haart géint d'Ofrappe protestéiert. Vill vun hinne goufe verhaft a brutal vun der Gestapo zerklappt. Den Direkter Joseph Wagener gouf 1941 vun der däitscher Zivilverwaltung aus dem Déngscht entlooss. Um Enn vum Krich war de Bluttzoll vum Kolléisch ganz héich: 2 Professeren, de Lucien Bentz an den Émile Lefort, a 76 Studente si fir d'Fräiheet vum Lëtzebuerger Land gestuerwen.
Athénée de Luxembourg
Nom Krich gouf de Kolléisch dunn erëm Athénée Grand-Ducal, spéiderhi meeschtens einfach Athénée de Luxembourg genannt. Zanter 1964 ass de Kolléisch net méi am Stadzentrum, mä um Geesseknäppchen. An der Stad erënnert haut nach d'Rue de l'Ancien-Athénée un de fréiere Standuert vum Kolléisch.
Gebai niewent der Kathedral
Nodeems ď'Nationalbibliothéik aus dem Gebai op de Kierchbierg geplënnert ass, stoung ď'Gebai eidel.
D'Iddi fir eng Nationalgalerie doran anzeriichten, déi Enn 2019 vum Staatsminister Xavier Bettel virgeschloe gi war, gouf am August 2021 nees verworf. An de fréiere Gebailechkeete vum Kolléisch wäerten ewell 3 Chambere vum Stater Bezierksgeriicht siegéieren. Um Niveau vum Parvis respektiv dem Bannenhaff wäerten awer och Restauranten an Raimlechkeete fir kulturell Evenementer amenagéiert ginn. Op Demande vum Educatiounsministère soll an dëse Reim och eng permanent Ausstellung iwwert d'Lëtzebuerger Sprooch entstoen.
Gebai zu Märel
Schliisslech ass eréischt 1964 d'Schoul an en neit Gebai zu Märel um Boulevard Pierre Dupong, N°24 geplënnert. Den Architekt war de Pierre Grach, zesumme mam Nicolas Schmit-Noesen a mam Laurent Schmit. Déi monumental Figur um Parvis, déi vun der Schoulcommunautéit Datzemisch genannt gëtt, ass vun der Nina Grach-Jascinsky. Modell fir d'Skulptur war den deemolege Schüler Henri Kraus.
De 6. Abrëll 1964 gouf, no der Ouschtervakanz, fir d'éischt do Schoul gehalen. Am Kolléisch waren déi Zäit ronn 800 Schüler an den Direkter war de Pierre Winter.
1989, ënnert dem Direkter Henri Folmer, sinn déi 25 Joer vum Gebai um Geesseknäppche gefeiert ginn.
1989 gouf de Sportkomplex vum Kolléisch komplett renovéiert. D'Kolléischsschwämm ass verschwonnen, doduerch konnten d'Sportssäll vergréissert ginn an d'Déift vum Schwammbasseng ass benotzt ginn, fir e grousse polyvalente Sall z'amenagéieren, deen als Salle Folmer bekannnt ass.
An den 2000er Joren huet sech dat Gebai zu Märel als net modern genuch erwisen, an och e puer Renovatioune goufe fälleg. Vun der Rentrée am September 2012 bis Enn 2016 war de Kolléisch an engem neie (provisoresche) Gebai am Haff vum eigentleche Kolléisch vun 1964 delokaliséiert. No der kompletter Renovatioun a Modernisatioun, tëscht 2013 an Enn 2016, ass d'Kolléischgemeinschaft den 9. Januar 2017 nees an hir eege Maueren agezunn. De 24. Abrëll 2017 gouf dat renovéiert Gebai dunn a Presenz vum Grand-Duc a vu ville wichtege Perséinlechkeete feierlech ageweit.
Vun der Rentrée 2017 un, ass de Lycée Michel-Rodange an dëser provisorescher Struktur, déi fir ronn zwanzeg Joer geduecht ass.
2010 krut de Kolléisch de Statut vun enger IB World School. Dat bedeit, datt nieft dem Lëtzebuerger Programm och op den Internationale Baccalaureat virbereet gëtt.
Aktivitéiten
Zanter 2008 gëtt de Kolléisch all Joer e Band aus der Publikatiounssérie annALes de l'Athénée de Luxembourg (d'annALe vum Staadter Kolléisch) [sic] eraus, wouran d'Schoulcommunautéit an d'Chronik vum virege Schouljoer presentéiert an och pedagogesch oder méi wëssenschaftlech Iwwerleeunge publizéiert ginn.
1979 gouf ënnert der Direktioun Poeker/Folmer d'F-Sektioun, d'Musikssektioun gegrënnt. Kolléisch in Concert (KIC) ass e Concert deen zanter 1981 all Joer wärend dräi, resp. véier Owenter an der Woch virun der Fuesvakanz vu Schüler, haaptsächlech vun der Musekssektioun opgefouert gëtt.
Robert II. vu Frankräich
De Robert II., gebuer 972 a gestuerwen 1031, war vun 996 bis 1031 Kinnek vu Frankräich.
Lëscht vun de Landkreesser an Däitschland
Dës Lëscht vun de Landkreesser an Däitschland ass en Deel vun de Referenztabellen.
An Däitschland gëtt et am Ament (2016) am Ganzen 294 Landkreesser. Heibäi sinn déi dréi Kommunalverbänn besonnescher Aart, de Regiouneverband Saarbrécken an d'Regioun Hannover mat agerechent. D'Landkreesser verdeelen sech op déi eenzel Länner wéi hei uginn:
Hei fannt Dir eng alphabetesch Iwwersiicht vun allen 294 Landkreesser mat hirem Bundesland an dem Kreessëtz:
1 Sëtz vun der Kreesverwaltung, mä gehéiert selwer net zum Krees
2 Kommunalverband besonnescher Aart
Linn STIB 4
D'Linn 4 ass eng Tramstreck vun der STIB zu Bréissel a verleeft tëscht Esplanade an Stalle. Genee wéi d'Linn 3 benotzt och d'Linn 4 zum Deel de Premetro, dat heescht se verleeft ënnerierdesch.
Um Spaweck
Säit vun der Bréisseler Verkéiersgesellschaft
Parma
Parma ass eng italieenesch Stad vun 174.471 Awunner (402.000 mat de Virstied) (2004) a läit am Po-Flachland. Et zielt zur Regioun Emilia-Romagna. Mat Mailand, Turin, Genua, Bologna a Venedeg ass Parma ee vun de wichtege Wirtschaftszentre vun Norditalien. De Parmesan an d'Parmaham si weltwäit bekannt. Och d'Mëllech- a Kéisprodukten déi do hiergestallt gi, profitéieren iwwerall, net nëmmen an Italien, vun enger staarker Nofro.
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Costa Rica
D'Foussballnationalekipp vu Costa Rica bei der Foussball-Weltmeeschterschaft 2006 an Däitschland:
Rovinj
Rovinj [ˈrɔʋiɲ] (it. Rovigno, de. fréier Ruwein) ass eng Stad a Kroatien a läit un der Westküst vun der Hallefinsel Istrien. Si huet 14.234 Awunner (Stand: 2001), dovu gehéiere 16,74 % zur italieenescher Minoritéit.
Geschichtlech gouf Rovinj fir d'éischt am 5. Joerhonnert als Castrum Rubini ernimmt a war fir d'éischt en Deel vu Byzanz, ier se vun de Langobarden, an du vun de Franken regéiert gouf. Vun 1283 un huet se zu Venedeg gehéiert an ass du kuerz opgebléit. Du gouf Rovinj en Deel vum Räich vun den Habsburger. Nom Zesummebroch 1918, vun Éisträich-Ungarn ass Rovinj mat Istrien zu Italie geschloe ginn. No dem Zweete Weltkrich koum d'Uertschaft 1947 bei Jugoslawien respektiv bei d'Deelrepublik Kroatien, déi zanter 1991 onofhängeg ass.
D'Alstad vu Rovinj ass u sech eng Insel. 1763 gouf d'Sträif tëscht der Insel an dem Festland opgeschott.
Berkshire
Berkshire ass eng Grofschaft am Zentrum vun England, déi an d'Kategorie vun de shire counties fält. Déi wichtegst Uertschafte si Reading, Slough a Windsor.
Calmont
De Calmont a Rheinland-Pfalz, ass mat enger Héicht vun 380 Meter an enger Pente vun ongeféier 65 Grad eng vun de géiste Wäilage vun Europa. D'Wéngerte leie um lénksen Uwänner vun der Musel tëscht Ediger-Eller a Bremm a gehéieren zum Wäibaugebitt Musel-Saar-Ruwer.
Fluchdraach
En Draach ass e Fluchgerät, dat an der Loft flitt. Et gëtt verschidde Forme vun Draachen, dorënner der mat enger, zwou, dräi oder véier Schnéier.
De klasseschen Draach mat enger Schnouer kennen déi meescht aus der Kandheet, eng sougenannte Wo hält dobäi den Draach am richtege Wénkel zu der Loft. Déi mat zwou Schnéier si sougenannte Lenkdraachen: mat zéien un enger Schnouer kann ee bewierken, datt den Draach an déi Richtung geet. Bei véier Schnéier huet ee jeeweils op all Säit eng Steigschnouer an eng Bremsschnouer. Déi zwou Schnéier si jeeweils un engem Grëff festgemaach, woumat Steiere méi liicht fält. Duerch Bremsschnéier sinn déi Draache besser an der Loft a kënnen och fir nozezéie gebraucht ginn.
Henri I. vu Frankräich
Den Henri I., gebuer 1008 a gestuerwen 1060, war vun 1031 bis 1060 Kinnek vu Frankräich.
Spillkaartemusée Jean-Dieudonné
De Spillkaartemusée Jean-Dieudonné ass ënnerbruecht am Kulturhuef zu Gréiwemaacher.
En ass nom Jean Dieudonné genannt, engem Drécker vu Spillkaarten, deem seng Dréckerei iwwer 5 Generatioune Kaarte produzéiert huet.
Glück und Liebe in Monaco
Glück und Liebe in Monaco  ass e liechtensteinesch-Schwäizer Faarffilm vum Hermann Leitner mat der lëtzebuergescher Schauspillerin an Dänzerin Germaine Damar.
Ëm wat geet et am Film?
De Film ass am Fong eng grouss Reklamm fir Monaco.
NGC 7
Den NGC 7 ass eng Balkespiralgalaxis am Stärebild Sculptor.
Entdeckung
D'Galaxis NGC 7 gouf de 27. September 1834 vum britteschen Astronom John Herschel entdeckt.
Moret-sur-Loing
Moret-sur-Loing ass eng franséisch Gemeng am Departement Seine-et-Marne an der Île-de-France.
457 v. Chr.
6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr. | 4. Joerhonnert v. Chr. 462 v. Chr. | 461 v. Chr. | 460 v. Chr. | 459 v. Chr. | 458 v. Chr. | 457 v. Chr. | 456 v. Chr. | 455 v. Chr. | 454 v. Chr. | 453 v. Chr. | 452 v. Chr.
Moret-sur-Loing
Geographie
Moret-sur-Loing läit am Dall vun der Seine, do wou de Loing draleeft. Duerch d'Gemeng leeft den Aqueduc de la Vanne deen do iwwer de Canal du Loing an iwwer de Loing féiert a vun der D606 op enger Streck vu ronn 500 Meter op sengen Arcadë gutt ze gesinn ass.
457 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 457 v. Chr.
Calpe
''Opgepasst: Hei geet et ëm d'Uertschaft Calpe. Fir de Fiels mam Numm Calpe, kuckt wgl. Gibraltar.''
Calpe ass eng kleng Stad un der Ostküst vu Spuenien, knapps 60 km vun Alicante ewech. Si gehéiert zur Comarca vu La Marina Alta (Provënz Alicante).
Den Uert mat sengen 22.466 Awunner (2004) ass e beléiftent Touristenzil. Tëscht Juli an August wiisst d'Bevëlkerungszuel dann och op bis zu 200.000 Leit.
Symbol vu Calpe ass den 332 m héije Penyal d'Ifac (Spuenesch: Peñón de Ifach), ronderëm deen en Naturpark ugeluecht gouf.
Nereiden
D'Nereide waren an der griichescher Mythologie déi 50 Duechtere vum Nereus an der Okeanid Doris. Si hunn d'Séileit mat Spill an Danz erfreet an hunn hinnen a Séinout bäigestanen.
Sérénade au Texas
Sérénade au Texas  ass e Faarffilm vum Richard Pottier mat der lëtzebuergescher Schauspillerin an Dänzerin Germaine Damar.
Stroosseverkéier
De Stroosseverkéier ass den Transport op Stroosse vu Persounen oder Gidder.
Zur Infrastruktur vun dësem Verkéierssystem gehéieren nieft dem Stroossennetz och nach Vëlospisten, Trottoiren, Tankstatiounen a Parkplazen.
Sérénade au Texas
Ëm wat geet et am Film?
E musikalesche Western mat dem Sänger Luis Mariano.
Stroosseverkéier
D'Verkéiersmëttel déi zur Auswiel sti sinn entweeder net motoriséiert (Vëlo, Päerdskutsch, Rullstull, …) oder se si motoriséiert, woubäi een do nach tëscht Individualverkéier (Auto, Liwwerwon, Camion, …) an ëffentlechem Transport (Bus, Trolleybus, Sammeltaxi, …) ënnerscheet. Mä och ouni Verkéiersmëttel kann een als Foussgänger um Stroosseverkéier deelhuelen.
NGC 9
Den NGC 9 ass eng Spiralgalaxis am Stärebild Pegasus.
Entdeckung
D'Galaxis NGC 9 gouf de 27. September 1865 vum däitsch-balteschen Astronom Otto Wilhelm von Struve entdeckt.
Canton de Romilly-sur-Seine 1
De Canton de Romilly-sur-Seine-1 war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-sur-Seine, am Departement Aube an der Regioun Grand Est. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de Romilly-sur-Seine 2
De Canton de Romilly-sur-Seine-2 war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-sur-Seine, am Departement Aube an der Regioun Grand Est. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de Romilly-sur-Seine 1
Gemengen am Kanton
(1) en Deel vun der Gemeng.
Canton de Romilly-sur-Seine 2
Gemengen am Kanton
(1) en Deel vun der Gemeng.
Roudebierg (Lampertsbierg)
De Roudebierg ass deen nordwestlechsten Deel vum Lampertsbierg. Do leien ënner anerem de Lycée technique Michel-Lucius, de Lycée technique du Centre an een Deel vun der Uni Lëtzebuerg, dee fréiere Centre universitaire. Vum Roudebierg aus a Richtung Nordweste geet et biergof op d'Siwebueren, südlech an de Reckendall, an nord-ëstlech läit de Pabeierbierg.
Am allgemenge Sproochgebrauch ass mat Roudebierg och dacks den ënneschten Deel vun der Avenue de la Faïencerie gemengt.
Canton de Villenauxe-la-Grande
De Canton de Villenauxe-la-Grande war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-sur-Seine, am Departement Aube an der Regioun Grand Est. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Nationale Brauerei- a Gierwereimusée zu Wolz
Den Nationale Brauerei- a Gierwereimusée zu Wolz (Musée national d'Art brassicole, resp. Musée de la Tannerie) ass zënter 1999 an de fréiere Ställ vum Schlass zu Wolz ënnerbruecht.
De Brauereimusée
De Brauereimusée gëtt vun der Gemeng Wolz an der Confrérie Gambrinus ënnerstëtzt a vum Wëlzer Syndicat d'Initiative géréiert.
Gaunerserenade
Ëm wat geet et am Film?
E Schlager vum Fred Bertelmann gëtt dem Film den Titel an och d'Geschicht.
Nationale Brauerei- a Gierwereimusée zu Wolz
De Brauereimusée
E bitt en Iwwerbléck iwwer déi 6000 Joer al Braukonscht, mat Schwéierpunkt op der Geschicht vun der Brauerei zu Lëtzebuerg. Zum Musée gehéiert de Bistrot Jhang Primus, am Stil vun den alen Duerfcaféën, an, zënter 2000, eng Mikrobrauerei, wou een och Seminairen iwwer d'Braurei beleeë kann.
De Gierwereimusée
De Gierwereimusée, deen am selwechte Gebai ass, weist d'Geschicht vun de Gierwereien zu a ronderëm Wolz, déi bis an d'17. Joerhonnert zeréckgeet. 1868 gouf et net manner wéi 28 Gierwereien an der Gemeng, vun deenen et der zwou, Ideal a Lambert, bis an d'Hallschecht vum 20. Joerhonnert gepackt hunn. An der Tëschekrichszäit hu bis zu 1200 Leit bei Ideal geschafft.
Theodor Storm
Den Theodor Storm, gebuer de 14. September 1817 op Husum a gestuerwen de 4. Juli 1888 zu Hademarschen/Rendsburg, war een däitsche Schrëftsteller.
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Däitschland
D'Foussballnationalekipp vun Däitschland bei der Foussball-Weltmeeschterschaft 2006 an Däitschland:
Véirelsfinall
Däitschland - Argentinien 1:1 n.V. (1:1, 0:0), 4:2 n.E.
Kuckt och
2006. aasta jalgpalli maailmameistrivõistluste meeskonnad
Handfeierläscher
En Handfeierläscher ass e Feierläscher, deem säi Bruttogewiicht net iwwer zwanzeg kg läit. Zwielef kg dovu sinn d'Läschmëttel selwer.
D'Gebrauchsanweisung vum Apparat muss um Gehais bestänneg ubruecht sinn, d'Beschreiwung selwer muss einfach ausgedréckt a liicht ze verstoe sinn.
Den Opluedfeierläscher
Opluedfeierläscher bestinn aus engem Läschmëttelbehälter an engem Dreifgasbehälter, an deem meeschtens Kuelendioxid ass. An deem Fall kann den Dreifgasbehälter am Gehais vum Läscher sinn oder eenzel op der Säit ubruecht, wat bei méi grousse Modeller dacks de Fall ass. Wann den Apparat aktivéiert gëtt, andeems d'Ventil vum Dreifgas opgemaach gëtt, fléisst den Dreifgas an de Läschmëttelbehälter, deen do mat "opgeluede" gëtt. Opluedläscher droen de Buschtaf "H".
Den Dauerdrockfeierläscher
Bei den Dauerdrockfeierläscher ass d'Läschmëttel an den Dreifgas Stéckstoff zesummen an engem Behälter. Déi Apparate si mat engem "L" gezeechent.
De Gasfeierläscher
Gasfeierläscher bestinn aus engem Behälter mam Läschmëttel, dat gläichzäiteg Läschmëttel an Dreifgas ass. Déi Apparate si mat engem "K", wéi Kuelendioxid, gezeechent.
456 v. Chr.
6. Joerhonnert v. Chr. | 5. Joerhonnert v. Chr. | 4. Joerhonnert v. Chr. 461 v. Chr. | 460 v. Chr. | 459 v. Chr. | 458 v. Chr. | 457 v. Chr. | 456 v. Chr. | 455 v. Chr. | 454 v. Chr. | 453 v. Chr. | 452 v. Chr. | 451 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 456 v. Chr.
Hugues Capet
Den Hugues Capet (Hugo Capet op Däitsch), gebuer ëm 940 a gestuerwen 996, war Herzog vun de Franken a gouf 987 zum Kinnek vu Frankräich gewielt.
Kee weess genee, wéini den Hugues Capet op d'Welt koum a wéini Frankräich gebuer gouf. Et ass awer grad an der zweeter Hallschent vum 10. Joerhonnert, deemno an enger vun den donkelste Periode vun der westeuropäescher Geschicht, datt sech ee vun de wichtegsten Akte vum Schicksal vu Frankräich, an domat och vun Europa, ofgespillt huet. Niewelaanscht bemierkt ass et och genee déi Zäit, an där d'Räich ënner de Fittiche vum Otto I., aus der Famill vun den Herzoge vu Sachsen, am ostfränkesche Beräich nei ageriicht gouf (Translatio Imperii), an datt ee gewëssene Siegfried, deen d'Historiker als "Ardennegrof" bezeechnen, ëm 963 de Bockfiels iwwer der Uelzecht bei engem Tosch vu Lännereie mat der Abtei Sankt-Maximin vun Tréier krut an domat déi spéider Grofschaft Lëtzebuerg gegrënnt huet.
No der gloriéiser a bal legendärer Zäit vun de Karolenger koum et, wéinst interne Streidereien, friem Invasiounen (Wikinger am Nordwesten, Madscharen oder Ungarn am Osten a Sarazenen am Süden) an och wéinst dem kulturellen Zesummebroch, zur progressiver Opléisung vum Karolengerräich. De westlechen Deel vun der Ierfschaft vum Karel dem Groussen huet sech deemools vum ëstlechen Deel lassgemaach, a lues a lues huet d'Famill vun de Robertinger (les Robertiens), déi an der Paräisser Géigend an am Val de Loire verwuerzelt war, déi lescht Vertrieder vun de Karolenger verdrängt an ofgeléist.
Wat deemools, op engem Sonndeg vum Summer 987 zu Noyon, genee geschitt ass, wéi den Herzog vun de Franken, Hugues Capet, nom Doud vum Louis V. bei engem Juegdaccident zu Senlis, vum Adel a vun der Kierch als neien Herrscher am Weste gewielt gouf, war laang e Rätsel a bleift bis haut deelweis onkloer.
Den Hugues Capet hat d'Adélaïde de Poitou bestuet. D'Koppel krut ee Jong, Robert genannt, deen nach zu Liefzäite vum Hugues zum Kinnek gesalbt gouf an 996 säi Papp um Troun vu Frankräisch ofgeléist huet. Spéider ass en als Robert de Frommen (Robert le Pieux) an d'Geschicht agaangen.
Solvay Brussels School of Economics and Management
D'Solvay Brussels School of Economics and Management (SBS-EM) ass eng Universitéit vu Bréissel, déi d'ekonomesch Fakultéite vun der ULB enthält. Si gouf 1903 vum Ernest Solvay gegrënnt an huet aktuell 2700 Studenten.
Réimescht Räich
Als Réimescht Räich (Imperium Romanum) bezeechent ee generell de réimesche Staat an de Joerhonnerten no der Reorganisatioun duerch den Augustus. Am alldeegleche Sproochgebrauch gëtt den Ausdrock Réimescht Räich och benotzt fir d'Gebitt ze beschreiwen, dat vu Roum vum 6. Joerhonnert v. Chr. bis zum 5. Joerhonnert n. Chr. beherrscht gouf, am Wuertsënn vun imperium romanum versteet een dorënner allerdéngs just d'Vollmuechte vum Imperator, also dem Keeser.
Begrëffsbestëmmung
Obscho Roum och scho virum Augustus Länner eruewert hat, déi vu Roum als Provënz verwalt goufen, oder als Clientsstaaten hu missen Tribut bezuelen, gëtt de réimesche Staat nëmme fir déi Zäit no der Arichtung vum Augustus senger Autokratie Imperium Romanum genannt. Fir déi Zäit virdru schwätzt ee vun der Réimescher Republik. Den Ënnerscheed tëscht réimeschem Räich a réimescher Republik hunn nofollgend Generatioune gemaach fir ervirzesträichen, datt Roum vun do un eng Monarchie war. D'Réimer aus där Zäit selwer hu sech dogéint drop behaapt, d'Republik géif weider bestoen, och wann déi aner Vëlker dat ni sou gesinn hunn.
Déi gréisst Ausdeenung hat d'Réimescht Räich zu der Zäit vum Keeser Trajan, wéi d'Territoiren ëm d'Mëttelmier, Gallien, Deeler vu Britannien a Lännereie ronderëm d'Schwaarzt Mier zum Räich gezielt hunn.
D'Réimescht Räich hat e groussen Afloss op d'Gebidder wou et sech ausgebreet huet, a souguer iwwer d'Grenzen eraus. Am Oste vum Räich huet sech de réimeschen Afloss mat griichesch-hellenisteschen an orientaleschen Elementer vermëscht, wärend de Weste latiniséiert gouf.
Aus dem Latäin hu sech déi modern romanesch Sproochen (Italieenesch, Franséisch, Spuenesch, Portugisesch a Rumänesch) entwéckelt, op d'Entwécklung vun anere Sprooche wéi d'Däitscht hat si groussen Afloss. Virun allem dat europäescht Rechts- a Staatswiesen ass staark vum Réimesche Räich markéiert ginn.
D'Geschicht vum Réimesche Räich léisst sech a verschidde Phase mat fléissenden Iwwergäng ënnerdeelen, vun deenen der hei 6 opgezielt sinn:
Réimesch Kinnekszäit a Republik
De Stadstaat Roum, deen um Ufank ënner etruskescher Kinneksherrschaft stoung, krut ëmmer méi Afloss an Italien, nodeem e sech zirka 500 vun den Etrusker lassgeléist hat. Et ass och zu där Zäit, datt d'Kinnekräich an eng Republik ëmgewandelt gouf, déi all Kéier fir ee Joer, vun zwéi Konsulen, déi vum Senat gewielt goufen, regéiert gouf. Als éischten, eenegermoosse feste Punkt kann een d'Zwieleftafelegesetz vu 451 v. Chr. notéieren.
Roum huet mat enger Expansioun a Mëttelitalien ugefaangen, mä huet nieft Succèsen och Néierlage missen astiechen. Duerno koumen d'Samnitekricher (343-290) an de Latinerkrich (340-338). Roum huet sech en Alliancesystem geschaf, andeems Kolonien op strateegesch wichtege Plaze gegrënnt goufen. Ausserdeem goufen Unioune mat den italieenesche Stämm geschloss, woubäi déi Awunner awer net dat réimescht Biergerrecht kruten.
Den Opstig vu Roum - D'Expansioun an Italien an am Mëttelmierraum
Am 3. Joerhonnert v. Chr. setzt sech Roum géint d'Samniten an aner italieenesch Stämm duerch. No an no ass déi ganz Hallefinsel ënner réimesch Herrschaft gefall, mat der Ausnam vun Ueweritalien, dat méi spéit annexéiert gouf. Am Süde goufen d'griichesch Stadstaaten ageholl. Dës Expansioun huet zu engem Konflikt mam bis dohi friddleche Karthago gefouert, an dëst zu de Punesche Kricher.
Am Éischte Punesche Krich (246-241) huet Roum eng Flott opgebaut, fir sech Karthago entgéintzestellen. No verschiddene Néierlage konnt Roum sech a Sizilien etabléieren. Datt dëst Karthago net gepasst huet ass kloer, a sou koum et zum Zweete Punesche Krich, wou den Hannibal Roum ellen un d'Ziddere bruecht huet, besonnesch duerch d'réimesch Néierlag bei Cannae. Allerdéngs ass et dem Hannibal net gelongen, den italieeneschen Allianzsystem ze zerstéieren, an de réimesche Feldhär Scipio gouf dem Hannibal 202 bei Zama Meeschter. Karthago huet seng Muecht verluer a Roum, nieft Spuenien, huet un Afloss gewonnen.
D'Revolutiounszäit an d'Biirgerkricher
Am Senat goung de Sträit monter weider, an ufanks konnt de Sulla sech als Diktator behaapten. No sengem Doud hu sech de Julius Cäsar an de Pompeius bekricht, woubäi de Pompeius de Kierzere gezunn huet. Mä och den Cäsar konnt sech als Diktator net behaapten a gouf 44 v. Chr. ermuert.
D'fréi Keeserzäit (Prinzipat)
Als dem Cäsar säin Ierwen hat den Octavian et ufanks zimmlech schwéier. Mä en huet aus de Feeler vu sengem Virgänger geléiert, a goung seng Reform méi douce un, fir de Senat net ze bruskéieren. Hie wollt net, datt et him genee sou ergoe géif wéi dem Cäsar. Hien huet deemno ufanks déi republikanesch Constitutioun a Kraaft gelooss, a sech seng Positioun duerch eng ganz Partie Ämter ofgeséchert. De Senat huet am Octavian dann och kee Kinnek gesinn, mä de Princeps, den éischte Bierger. De Regime, dee vum Octavian agefouert gouf, gëtt dowéinst och Prinzipat genannt. Am Joer 27 eiser Zäit krut hie vum Senat den Titel mat deem hien an d'Geschichtsbicher agoung, Augustus.
D'Keeser ware Meeschter iwwer de gesamte Mëttelmierraum, an och de Westen a Süde vu Germanien huet zum réimesche Räich gehéiert. Am Nordoste goufen d'Réimer allerdéngs am Joer 9 gestoppt (Varusschluecht). Ënner dem Keeser Claudius koum Britannien zum Räich a spéider och Thrakien. Déi gréisst Ausdeenung hat d'Räich zu der Zäit vum Keeser Traianus am Joer 117. Och d'Zäit vum Keeser Hadrian, deen zwar déi ëstlech Eruewerunge vum Traianus opginn huet, ass eng gutt Zäit fir d'Räich.
An der Mëtt vum 2. Joerhonnert huet et geschéngt, datt d'Räich op sengem Héichpunkt ukomm wier, mä schonn ënner dem Marcus Aurelius koumen déi éischt Problemer op d'Réimer duer (Kämpf mat de Germanen a Parther). An de follgende Joerzéngte war keng Rou am Räich. D'Grenze goufen ëmmer méi dacks ugegraff an och innepolitesch war d'Situatioun net roseg. Am 3. Joerhonnert konnten d'Severer d'Lag liicht stabiliséieren, mä och si konnten e Krich mat de Sassaniden net verhënneren. Doropshi koumen d'Zaldotekeeser un d'Muecht, déi de Streidereie Meeschter ginn an Palmyra ënnerworf hunn (272).
D'spéit Keeserzäit (Dominat)
Vun 284 un, mam Diokletian, gëtt vun der sougenannter Spéitantiquitéit geschwat. Hien huet d'Verwaltung reforméiert an de System vun der Tetrarchie agefouert. No dësem System gëtt et ëmmer zwéi Senior-Keeseren (Augusti) an zwéi Junior-Keeseren (Caesar). D'Räich war scho laang fir een eleng ze grouss ginn, mä de Gedanken, d'Unitéit opzeginn, koum net a Fro.
Dem Konstantin de Groussen war dat allerdéngs net genuch. Hien huet seng Rivalen aus dem Wee geraumt a war 324 erëm eenzege Keeser. An d'Geschichtsbicher agaangen ass hie virun allem duerch d'offiziell erlabe vum Chrëschtentum an duerch d'Grënnung vu Konstantinopel, wouduerch sech den Haaptschwéierpunkt vum Räich méi no Oste geriicht huet.
Den Ënnergank vum westréimesche Räich
Am Laf vum 5. Joerhonnert ass allerdéngs d'westréimescht Räich zerfall, iwwer d'Ursaache gëtt zanterhier gestridden. Eng dovu war sécher d'Vëlkerwanderung, déi eleng awer sécher net decisif war, wou d'Räich den "Ustuerm vun de Barbaren" virdrun dach zwee Joerhonnerte laang paréiere konnt! Als warscheinlechst Ursaach kéint een, mam Michael Grant, d'Zesummespill vu follgende Faiten nennen:
Am Oste war d'Situatioun méi gënschteg, an d'Byzantinescht Räich huet nach bis an d'15. Joerhonnert era virubestanen.
Nofollger
D'Hellegt Réimescht Räich vun Däitscher Natioun huet sech als Nofollger vum Westréimesche Räich ugesinn, wärend de russeschen Zar iwwer d'byzantinesch Ierfschaft och d'Keeserkroun revendiquéiert huet. D'Begrëffer Keeser an Zar sinn dann och vum réimeschen Caesar ofgeleet.
Um Spaweck
Starověký Řím
Cariño mio
Cariño mio  ass e spuenesch-däitsche Faarffilm vum Rafael Gil an Hans Grimm mat der lëtzebuergescher Schauspillerin an Dänzerin Germaine Damar. Den däitsche Filmtitel ass Die Liebe ist ein seltsames Spiel.
Ëm wat geet et am Film?
Eng romantesch Geschicht an adelege Kreesser
Strange
D'Strange ass eng Baach an de belschen Ardennen, an der Provënz Lëtzebuerg. Se leeft haaptsächlech um Territoire vun der Gemeng Vaux-sur-Sûre, an et ass e lénksen Niewefloss vun der Sauer.
D'Baach entsteet aus dem Zesummefloss vun zwéi Grief, südlech vun Assenois op enger Héicht vu ronn 457 Meter.
Eng 800 Meter méi déif leeft se duerch déi kleng Uertschaft Salvacourt, wou se och fréier eng Mille gedriwwen huet. Laanscht de Kiem Arel-Baaschtnech leeft se weider op Hompré, wou se Gesellschaft vum Ruisseau de Clochimont kritt.
Se leeft duerno duerch e schmuelen Dall, laanscht de Bois du Vicaire, an de Bois du Harjê. Do leeft da vu riets och de de Ruisseau du Harjê dran. Weider geet et no Süden aus der Gemeng Vaux eraus fir de Rescht vun hirem Laf um Terrain vun der Gemeng Fauvillers ze maachen.
Dobäi kënnt se als éischt laanscht Hollange, wou kuerz virdrun d'Baach mat dem Numm Grandru vu riets draleeft a wou se d'Rad vun der Holler Millen undreift, fir dann um Lieu-dit Les Basses Vannes tëscht Strainchamps an Hotte, op enger Héicht vun 394 Meter an d'Sauer ze lafen.
Se ass 11,5 km laang.
Relativitéitstheorie
Déi allgemeng Relativitéitstheorie ass am Joer 1916 verëffentlecht ginn. Den Einstein baut déi allgemeng Relativitéit op senge Resultater vun der spezieller Theorie op. Hie probéiert z'erkläre wéi d'Gravitatioun duerch eng Béiung vu Raum an Zäit verursaacht gëtt. Hie grënnt domat déi modern Kosmologie, d'Léier déi sech mam Ursprong an der Entwécklung vum Universum beschäftegt. Den 29. Mee 1919 konnt de britteschen Astronom Arthur Stanley Eddington bei enger Sonnendäischtert iwwer der westafrikanescher Küst déi Theorie bestätegen.
D'Relativitéitstheorie huet eist Versteesdemech vu Raum an Zäit revolutionéiert a Phenomeener opgedeckt, déi sech eiser Virstellungskraaft entzéien. Déi Phenomeener sinn awer mathematesch prezis beschriwwen an duerch Experimenter bestätegt.
D'Relativitéitstheorie ass eng vun deen zwou Saile vun den Theorien vun der Physik. D'Vereenegung mat der Quantephysik (déi zweet Sail vun der Physik), ass nach ëmmer net gemaach ginn an ass eng vun deene gréissten Erausfuerderunge vun der physikalescher Grondlagefuerschung. Déi zwou Theorien erklären nach ëmmer hire Virgänger, dem Newton seng Physik, an erfëllen domat d'Korrespondenzprinzip.
Atheismus
De Begrëff Atheismus (v. griich.: άθεος - átheos: gottlos) bezeechent zesummefaassent all Form vu philosopheschen oder weltuschaulechen Iddien, déi d'Existenz vun engem oder méi Gëtter a ganz allgemeng vun transzendente Wiesen negéiren.
De Begrëff ass ufanks als offälleg Bezeechnung ("gottlos") fir Uschauunge gebraucht ginn, déi am Konflikt mat den etabléierte Relioune stoungen, an dacks och fir nei entwéckelt reliéis Uschauungen, déi meeschtens duerchaus eege Gëtter kannt hunn. Och d'Chrëschte goufen ufanks als atheoi (αθεoι) bezeechent.
Obwuel et Relioune gëtt, déi keng Gëtter kennen, versteet een hautdesdaags ënner Atheiste Mënschen, déi der Iwwerzeegung sinn, datt et iwwerhaapt keng Gëtter gëtt oder generell keng iwwernatierlech Wiesen (Geeschter, Engelen, Dämonen) oder Forcen.