cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nationalpark Serra dos Órgãos
Am Park herrscht e ganz fiicht tropescht Klima, mat 80% bis 90% relativer Loftfiichtegkeet, an enger Duerchschnëttstemperatur vun 13 bis 23 Grad Celsius. D'Temperatur ka bis op 38 Grad eropgoen, op héije Plaze kënnt et vir, datt et alt Frascht gëtt.
Bis 500 Meter ass d'Vegetatioun typesche Flaachland-Reebësch; tëscht 500 a 1500 Meter ass et déi vun engem Biergbësch. Bis 2000 Meter fënnt ee Wollekebësch, an do driwwer déi vun héije Bierger, mat oppenem Feld a vereenzelten Traisch. Iwwer 2.800 Planzenaarte goufen do gezielt, dorëner 360 Orchideeën an 100 Bromeliaden.
Lëscht vun de lëtzebuergesche Ministere fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten
Dëst ass d'Lëscht vun de lëtzebuergesche Ministere fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten zanter 2018.
De Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten ass zanter 2018 den Nofollger vum Ministère fir nohalteg Entwécklung an Infrastruktur (Ministère du développement durable et des infrastructures) dee sengersäits 2009 aus dem Transportministère, dem Ëmweltministère an dem Bauteministère ervirgaange war.
NGC 4328
Den NGC 4328 ass eng elliptische Zwerggalaxis vum Hubble-Typ E/S0 am Stärebild Coma Berenices um nërdleche Stärenhimmel. Si ass schätzungsweis 19 Mio. Liichtjoer vun der Mëllechstrooss ewech an huet en Duerchmiesser vun zirka 5.000 Lj. D'Galaxis gëtt ënner der Katalognummer VVC 634 als Deel vum Virgo-Galaxiëkoup opgelëscht. Am selwechten Himmelsareal sinn ë. a. d'Galaxien NGC 4312, NGC 4321, NGC 4322 an IC 783. Den Objet gouf den 21. Mäerz 1784 vum Wilhelm Herschel entdeckt.
Sainte-Croix (Ain)
Sainte-Croix ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Madeleine Renaud
D'Madeleine Renaud, gebuer den 21. Februar 1900 zu Paräis a gestuerwen den 23. September 1994 zu Neuilly-sur-Seine, war eng franséisch Schauspillerin.
D'Madeleine Renaud war nieft hiren Optrëtter a Filmer haaptsächlech am Theater aktiv. 1946 huet si zesumme mat hirem Mann dem Jean-Louis Barrault d' Compagnie Renaud-Barrault gegrënnt. Si ass besonnesch a Rolle vu Stécker vum Samuel Beckett, Jean Genet a Marguerite Duras opgefall.
Si war vun 1940 bis zu deem sengem Doud am Joer 1994 mam Schauspiller Jean-Louis Barrault bestuet.
Marre
Marre ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Munneref (Homonymie)
Munneref ass den Numm vun zwou Uertschaften:
L'important c'est d'aimer
L'important c'est d'aimer ass e franséisch-italieenesch-däitsche Film vum Andrzej Żuławski aus dem Joer 1975.
Jos Hoffmann
Et gëtt e puer Persoune mam Numm Jos Hoffmann:
L'important c'est d'aimer
Ëm wat geet et am Film?
D'Nadine Chevalier (Romy Schneider) begéint bei den Dréiaarbechte vun engem Film dem Fotograf Servais Mont (Fabio Testi). De Servais Mont verléift sech an d'Nadine...
Marguerite vu Brabant
D'Marguerite war eng Duechter vum Herzog Jean I. vu Brabant a senger zweeter Fra, der Marguerite vu Flandern. Fir d'noperschaftlech Bezéiungen tëscht Brabant an der Grofschaft Lëtzebuerg nees ze verbesseren - déi wéinst der Schluecht vu Worringen a schlechten Dicher louch - gouf d'Marguerite mam jonke Grof Heinrich vu Lëtzebuerg bestuet. Si kruten ee Jong, de Jean (1296–1346, bekannt als Jang de Blannen, Kinnek vu Béimen), an zwou Duechteren: d'Marie (1304–1324), déi duerch hir Hochzäit mam Charles VI. 1322 Kinnigin vu Frankräich gouf, an d' Beatrix (1305–1319), zanter 1318 Kinnigin vun Ungarn.
Russesch Phonetik
Am Prinzip gëtt déi russesch Sprooch geschwat wéi se geschriwwe gëtt. Mä heiansdo ginn e puer Buschtawe verschléckt oder si ginn e bëssen anescht ausgeschwat. Dës Ännerungen hänken dacks vun der Betounung vum Wuert of a vun der Positioun vum jeeweilege Buschtaf. Doriwwer eraus gëtt et puer Buschtawen, déi een net einfach sou an d'Lëtzebuergescht ëmschreiwe kann, well si nëmmen am Russeschen an an anere slawesche Sprooche virkommen.
Jean-Pierre Decker (Sculpteur)
De Jean-Pierre Decker, och "Älterhännes" genannt, gebuer den 29. September 1869 zu Munneref, och do gestuerwen den 8. Januar 1954, war e lëtzebuergesche Sculpteur.
Russesch Phonetik
Russescht Alphabet
Informatiounen iwwer d'Aussprooch vun de russesche Buschtawe fënnt een am Artikel Russescht Alphabet.
Ostabat-Asme
Ostabat-Asme ass eng franséisch Gemeng am Departement Pyrénées-Atlantiques, an der Regioun Nei-Aquitaine.
Russesch Phonetik
Akanje
Akanje (russ.: аканье) géif iwwersat bedéiten: "den o wéi en a ausschwätzen". Am Kloertext heescht dat, datt am Russeschen en onbetounten o bal wéi a ausgeschwat gëtt.
Ostabat-Asme
Ostabat-Asme läit um Jakobswee, an zwar de Wee dee vu Le Puy-en-Velay fortgeet, an dee Via Podiensis heescht.
Russesch Phonetik
Akanje
Beispiller:
Jos Hoffmann (Cabaretsbedreiwer)
De Joseph (Jos) Hoffmann, gebuer 1934 a gestuerwen den 23. Mee 2016 op der Cap, war e lëtzebuergesche Schmelzenaarbechter a Cabaretsbedreiwer.
Russesch Phonetik
Akanje
Opgepasst!
Jos Hoffmann (Cabaretsbedreiwer)
Den Hoffmann war zënter den 1970er Jore Besëtzer vun enger Rëtsch Cabareten an der Stad Lëtzebuerg an huet als "Kinnek vum Nuetsliewe" gegollt.
Russesch Phonetik
Akanje
Et soll een en onbetounten o net iwwerdriwwe wéi a ausschwätzen, well dat de Sënn oder d'Bedeitung vum Wuert ännere kann.
Jos Hoffmann (Cabaretsbedreiwer)
Hie war bestuet an hat dräi Kanner.
Russesch Phonetik
Akanje
Et gëtt iwweregens och nach den Okanje. Dat ass de Géigendeel vum Akanje: "den onbetounten o wéi en o ausschwätzen". Den Okanje ass awer éischter an den nord- a mëttelrusseschen Dialekter, am Ukraineschen an am Polnesche geleefeg.
Ikanje
Ikanje (russ.: иканье) géif iwwersat bedéiten: "de je wéi en i ausschwätzen". Am Kloertext heescht dat, datt am Russeschen en onbetounte je bal wéi i ausgeschwat gëtt. Och hei soll een net iwwerdreiwen. D'Aussprooch vun engem onbetounte je läit tëscht engem je an engem i.
Beispiller:
Eyes Wide Shut
Eyes Wide Shut ass en US-amerikanesche-brittesche Film vum Stanley Kubrick aus dem Joer 1999 nom Roman Traumnovelle  vum Arthur Schnitzler.
Ronde van Nederland 1982
Déi 22. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 23. August bis den 28. August 1982 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Enter an d'Arrivée zu Sittard.
D'Course gouf vum Hollänner Bert Oosterbosch gewonnen.
Auguste Engel
Den Auguste Engel, gebuer den 23. November 1889 am Stater Gronn a gestuerwen den 1. Januar 1950 an der Stad Lëtzebuerg, war e Komponist, Sänger, Schauspiller an Dirigent.
D'Musek gouf him souzesoe vu senger Mamm an d'Wéi geluecht, déi aus enger Musekerfamill gestaamt huet. Schonn a jonke Joren huet sech dem Engel säi musikalescht Talent gewisen an hie gouf 1920 Dirigent vum grënnesche Gesangsveräin „Société Chorale et Dramatique‚ La Fraternelle‘“. Hie war och Dirigent vun de Gesangsveräiner op der Polfermillen, zu Péiteng, Schëffleng an Izeg.
Hie war mat der Alice Wirol bestuet, enger Sängerin déi och an der ‚Fraternelle‘ aktiv war.
Als Undenken un den Auguste Engel an op Demande vu sengem Gesangsveräin huet de Stater Gemengerot den 12. Abrëll 1965 beschloss, d'Plaz Bei der Hasteschmillen a Place Auguste-Engel emzedeefen. Déi offiziell Aweiung vun der Plaz mam neien Numm war de 4. Juli 1965.
Um Spaweck
Den Auguste Engel am Musikerlexikon
Rignieux-le-Franc
Rignieux-le-Franc ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
(2100) Ra-Shalom
Den (2100) Ra-Shalom ass en Asteroid vum Typ Aten. Dat ass eng Grupp vun Asteroiden, deenen hir Orbitbunn gréisstendeels bannenzeg vun der Äerdbunn läit an déi se vu bannen hir kräizen.
Fromeréville-les-Vallons
Fromeréville-les-Vallons ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
(2100) Ra-Shalom
De Ra-Shalom gouf den 10. September 1978 vun der Eleanor Helin um Palomar-Observatoire entdeckt. Den Numm setzt sech zesummen aus deem vum egyptesche Sonnegott Ra an dem hebräesche Wuert fir Fridden; hien erënnert un d'Ofkommes vum Camp David tëscht Egypten an Israel.
De Ra-Shalom leeft op enger exzentrescher Bunn tëscht 0,47 A.E. (Perihel) an 1,20 A.E. (Aphel) an 277 Deeg ëm d'Sonn. D'Bunnexzentrizitéit ass 0,44, woubäi d'Bunn 15,76° schréi zu der Ekliptik steet.
D'Gréisst vum Asteroid gëtt op 0,9 bis 2,5 km geschat. Seng Albedo ass 0,1. Den Asteroid rotéiert a ronn 20 Stonnen ëm seng eegen Achs.
Enigma
Beschreiwung
D'Maschinn, déi eng ronn zwielef Kilo gewien huet, war an enger hëlze Këscht vu 34 × 28 × 15 cm agebaut. Se huet aus engem Schreifmaschinnsclavier bestanen, engem Konnexiounstableau, 3 Rotore mat 26 Positiounen, engem Reflekterrotor och mat 26 Positiounen an engem Tableau mat 26 elektresche Biren déi all Kéier ee Buschtaf affichéiert hunn. D'Enigma, déi laang als onentschlësselbar gegollt huet, gouf ongeféier 100.000-mol gebaut.
Geschicht
D'Enigma gouf vum däitschen Elektroingenieur Arthur Scherbius, op Basis vun enger Chiffréiermaschinn déi e mat de Rechter dem Hollänner Hugo Koch ofkaaft hat, entwéckelt. 1918 hat hie sech den Apparat patentéiere gelooss. Vun 1923 un huet hien déi sougenannt Funkschlüssel kommerzialiséiert. Déi däitsch Marinn huet deen Apparat kaaft an den 9. Februar 1926 fir d'éischt a Betrib geholl. No e puer Verbesserungen huet d'Wehrmacht se zwee Joer méi spéit och agesat. D'Codéierung ass iwwer elektresch Impulser geschitt. D'Versetze vun dräi, méi spéit 4 Rotoren, huet et méiglech gemaach dat et méi wéi 150 Millioune Méiglechkeete gouf fir e Message ze verschlësselen.
Fir datt de System konnt funktionéiere war et néideg datt d'Operateuren zwou identesch Maschinnen haten, an datt all Dag de Code, d. h. de Reglage vun de Rotoren an de Konnexiounsfiche geännert gouf. Déi obligatoresch Prozedur war e schwaache Punkt deen d'Geheimdéngschter vun den Nopeschlänner ausgenotzt hunn. De polnesche Renseignementsservice, dee sech schonn vun 1928 u mat dem Dechiffréiere vun der Enigma beschäftegt hat, war am wäitsen avancéiert. E puer brillant Mathematiker, dorënner de Marian Rejewski, waren dofir engagéiert ginn. Vun 1931 un hat de franséischen Deuxième bureau, deemools ënner der Leedung vum Capitaine G. Bertrand, e Maulef am däitsche Verdeedegungsministère sëtzen, den Hans-Thilo Schmidt genannt Asche, dee fir 10.000 Mark am Mount d'Chiffréiernotizen an d'Codéiertableauen un d'Fransouse verkaf huet.
Déi wichteg Renseignementer goufen un d'Pole weiderginn, déi eng Maschinn gebaut haten déi amstand war d'Fonctionnement vun enger däitscher Enigma ze simuléieren. De 24. Juli 1939 hunn d'Polen hir franséisch a brittesch Kolleegen op Warschau invitéiert an hunn hinnen d'Resultat vun hire Recherchë matgedeelt. Si hunn de Fransousen an de Britten zwou Koppele Maschinne matginn. Ee Mount no der Invasioun vu Polen koume fofzéng polnesch Kryptologen a Frankräich an hunn déi franséisch Ekipp, déi am Schlass vu Vignolles installéiert war, verstäerkt. Si hunn dunn zesumme mat den Englänner, déi am Bletchley Park souzen, probéiert de Code ze knacken. Den 28. Oktober 1939 konnten déi éischt Messagen entziffert ginn.
John Dollond
Den John Dollond, gebuer den 10. Juni 1706 zu Spitalfields, London a gestuerwen den 30. November 1761 zu London war e britteschen Optiker an Teleskopebauer vu franséischer Ofstamung.
Liewen
Den Dollond staamt aus enger hugenottescher Auswandererfamill a war ufanks wéi all a senger Famill als Seidewiewer beschäftegt. Niewebäi huet hie sech awer fir d'Astronomie a fir d'Optik intresséiert. Spéider huet hien en Atelier fir d'Konstruktioun vun opteschen an astronomeschen Instrumenter gegrënnt. Zanter 1752 huet hie mat sengem Jong, dem Peter (1730–1820) zu London un der Verbesserung vun dioptreschen Teleskope geschafft, fir hir chromatesch Aberratioun - d'Faarfränner déi gestéiert hunn - ze verklengeren.
No en ettleche Versich an de Jore 1757 a 1758, zu deenen d'Ënnersich vum Samuel Klingenstierna si ugereegt haten, hat den Dollond déi ongläich Refraktioun vun de faarwege Liichtstralen an de Glasprisme mat verschiddener Briechkraaft entdeckt. Doraus hat hien d'Méiglechkeet ofgeleet, achromatesch Lënsen ze maachen, déi faawereng Biller weise sollten.
Zwar war den Dollond net den Erfinder vun dëser bunnbriechender Neierung am Teleskopbau - déi eigentlech Erfindung vum Achromat war dem Chester Moor Hall gelongen, deen awer net un der wirtschaftlecher Ausnotzung vu senger Erfindung intresséiert war. Awer den Dollond war den éischten an iwwer Joren den eenzegen, deen déi Objektiver wirtschaftlech hierstelle konnt. 1758 gouf den Dollond vun der Royal Society mat der Copley Medal ausgezeechent. Am selwechte Joer krut hien e Patent op 14 Joer fir d'Fabrikatioun vun Achromat-Objektiver. D'Akommes dovun huet hie mam Francis Watkins, deen hie finanzéiert hat, gedeelt.
Déi héich Qualitéit vun den Dollond Flintglas-Lënse geet op den Akaf vun enger extreem gutt reusséierter Glasur aus Nordengland zeréck. Niewent sengem gréissten Objektiv vu 5 Zoll (12,7 cm) entstoungen zu senge Liefzäiten ongeféier eng Dose mat enger Ëffnung vu 4 Zoll (ongeféier 10 cm). Nach 20 Joer méi spéit war den Astronom Johann Hieronymus Schroeter glécklech, fir sou e Lënsenteleskop kafen ze kënnen.
Den John Dollond ass den 30. November 1761 zu London gestuerwen. Säin eelste Jong, de Peter Dollond, huet d'wëssenschaftlecht Interessi vu sengem Papp gedeelt an huet spéider en optescht Institut gegrënnt. De Peter Dollond huet den Apochromat erfonnt.
Säin Eedem war den Optiker Jesse Ramsden. Him hat den Dollond d'Patent fir d'achromatesch Glieser als Brautgeschenk vu senger jéngster Duechter Sarah (1743–1796) mat an d'Bestietnes ginn.
Cà Rigo
Cà Rigo ass eng kleng Uertschaft (Curazia) an der san-marineesescher Gemeng (Castello) Borgo Maggiore.
Se läit am Weste vu Borgo Maggiore an ass eng vun de sechs Uertschaften an der Gemeng.
Hirayama-Famill
Als Hirayama-Famill oder Asteroidefamill bezeechent een an der Astronomie Gruppe vun Asteroiden, déi sech op Bunnen déi sech gläichen ëm d'Sonn beweegen.
Ënner Famill versteet een an der Astronomie (am Zesummenhank mat Klengplanéiten) Konzentratioune vun Asteroiden an der Haaptasteroidenceinture, déi Bunnen hunn déi sech gläichen, raimlech no beienee leien an aus dem Zerfall vu méi groussen Objeten duerch Zesummestéiss stamen.
Fir d'éischt gouf d'Existenz vu sou Asteroidegruppen 1918 vum japaneschen Astronom Kiyotsugu Hirayama (1874–1943) entdeckt, déi zanterhier als Hirayama-Famille bezeechent ginn.
Beatrix vu Lëtzebuerg
D'Beatrix (oder Béatrice) vu Lëtzebuerg, gebuer 1305 a gestuerwen den 11. November 1319, war duerch hiert Bestietnes mam Károly I. vun Ungarn Kinnigin vun Ungarn, Kroatien an Dalmatien.
Mat 13 Joer, de 24. Juni 1318, gouf si mam Károly I. vun Ungarn, Kinnek vun Ungarn, Kroatien an Dalmatien, bestuet, dräi Joer nodeems deem seng éischt Fra, d'Maria vu Beuthen, gestuerwe war. Mat dësem Bestietnes sollt d'Dynastie vun de Lëtzebuerger mat engem wichtegen ëstlechen Noper verbonne ginn.
Den 11. Oktober 1319 huet d'Beatrix eng Duechter gebuer, déi awer nëmme just e puer Stonne gelieft huet. Och d'Beatrix selwer ass ee Mount drop, un de Follge vun där Gebuert, gestuerwen. Si gouf an der Kathedral vu Varaždin begruewen.
Ee Joer no hirem Doud huet de Karol sech mat der Elisabeth vu Polen bestuet.
(2060) Chiron
Den Asteroid (2060) Chiron gouf den 18. Oktober 1977 vum Charles Kowal um Palomar-Observatoire entdeckt an nom Cheiron, Jong vum Kronos an der griichescher Mythologie an der Philyra genannt.
De Chiron war den éischten observéierten Objet, deen zu de sougenannten Zentauren zielt, déi tëscht de baussenzege Planéiten op onstabillen Ëmlafbunne lafen. E staamt eventuell aus der Kuiperceinture. Den Duerchmiesser vum Chiron gëtt op 148 bis 208 km geschat. A knapps 6 Stonne rotéiert en ëm seng eegen Achs.
1991 gouf ëm de Chiron e gasfërmege Mantel (Koma) entdeckt, wouduerch hien haut net nëmmen als Asteroid, mä och als (dee gréisste bekannte) Koméit klasséiert gëtt. Nieft senger Bezeechnung als Asteroid huet dësen Objet dofir och eng Bezeechnung als periodesche Koméit (95P/Chiron).
NGC 1535
Den NGC 1535 ass den hellste planetareschen Niwwel am Stärebild Eridanus. Den NGC 1535 huet en Duerchmiesser vu 45" an huet eng visuell Magnitude vun 10,5 mag. Den Niwwel ass op d'mannst 1500 Liichtjoer vun der Äerd ewech. Hie gouf den 1. Februar 1785 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
Visuell Observatioun
D'Hellegkeet vum NGC 1535 reecht zwar fir eng Observatioun mat engem klengen Teleskop mat zirka 70 mm Ëffnung aus, mä do fënnt een awer nëmmen e schwaacht, stellart Objet. An engem méi groussen Teleskop vun zirka 6" Ëffnung ass den NGC 1535 scho méi opfälleg. Den 12-mag-Zentralstär ass awer selwer mat 10" Ëffnung eppes méi schwéier z'observéieren, eng erfollegräich Observatioun setzt en entspriechend gutt Seeing viraus.
Lynn Decker
D'Lynn Decker, gebuer den 29. Dezember 1983, ass Sportsprofessesch an der École internationale de Differdange et Esch/Alzette an eng fréier lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
D'Lynn Decker huet hir kuerz international Sportscarrière 2006 ugefaangen. Si war am Kader vun der Lëtzebuergescher Dammevolleyballnationalekipp.
Chattancourt
Chattancourt ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Larceveau
Larceveau ass eng fréier franséisch Gemeng am Departement Pyrénées-Atlantiques, an der Regioun Nei-Aquitaine. Bis 1842, wéi Larceveau mat Arros a Cibits, fusionéiert huet war et eng eegestänneg Gemeng.
Larceveau läit um Jakobswee, an zwar de Wee dee vu Le Puy-en-Velay fortgeet, an dee Via Podiensis heescht.
James E. Gunn
Den James Edward Gunn, gebuer den 21. Oktober 1938 ass en US-amerikaneschen Astrophysiker. Hien ass Eugene Higgins Professor of Astronomy op der Princeton Universitéit.
Jacques Morel (Schauspiller)
De Jacques Morel, gebuer als Jacques Houstraete den 29. Mee 1922 zu Paräis an och do gestuerwen den 9. Abrëll 2008, war e franséische Schauspiller.
James E. Gunn
De Gunn hat 1966 um California Institute of Technology zum Ph.D. promovéiert.
Jacques Morel (Schauspiller)
Hie krut Rollen a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Henri Decoin, Sacha Guitry, Henri Verneuil, Jacques Becker a Jean Renoir.
Hien huet vun 1980 bis 1989 a 25 Episoden vun der Televisiounsserie Julien Fontanes, magistrat d'Haaptroll gespillt.
What's new Pussycat?
What's New Pussycat ass en US-amerikanesch-franséische Film vum Clive Donner a Richard Talmadge aus dem Joer 1965.
(21) Lutetia
Den (21) Lutetia ass en Asteroid vun der Haaptasteroidenceinture, deen de 15. November 1852 vum Hermann Mayer Salomon Goldschmidt vu sengem Wunnengsbalkon aus entdeckt gouf. Den Numm Lutetia bezitt sech op de kelteschen Numm vu Paräis.
De Lutetia war ee vun den éischten Asteroiden, déi als M-Typ-Asteroid klassifizéiert goufen. Allerdéngs huet de Lutetia eng fir en M-Typ-Asteroid ongewéinlech niddreg Radar-Albedo.
James E. Gunn
Hien huet iwwer Galaxiëgenesis an Donkel Matière gefuerscht an huet Pläng fir den Asaz vun Digitalkamerae fir d'astronomesch Fuerschung entwéckelt, e Projet, deen zum Sloan Digital Sky Survey gefouert huet.
De 17. Oktober 1970 huet hien de kuerzperiodesche Koméit 65P/Gunn entdeckt.
(21) Lutetia
Raumsond Rosetta
Den 10. Juli 2010, 17:45 MESZ gouf den (21) Lutetia wärend der zweeter Passage vum Haaptasteroidenceinture vun der Raumsond Rosetta op engem Ofstand vun 3162 km mat enger Relativvitess vu 15 km/s passéiert. Wärend dem Laanschtfluch war den (21) Lutetia 455 Millioune km vun der Äerd ewech souwéi 407 Millioune km vun der Sonn. Den 18.10 h gouf et eng Liveiwwerdroung vum Manöver am Kontrollzentrum ESOC vun der ESA zu Darmstadt. Éischt Biller vum Laanschtfluch louche géint 23 h vir. (21) Lutetia war domat de gréissten Asteroid, dee Besuch vun enger Weltraummissioun erhalen hat, bis déi Raumsond Dawn am Juli 2011 an en Orbit ëm déi däitlech gréisser (4) Vesta ageschwenkt hat.
Den Asteroid gouf souwuel mat der OSIRIS-Kamera, wéi och mat dem VIRTIS-Spektrometer ënnersicht. Zwou Stonne virun dem Rendez-vous hat d'Kamera mat fotograféieren ugefaangen. Och nom Passage goufen nach Biller opgeholl.
Resultater
Éischt Auswäertunge vun de Biller an der Nuecht vum 10. op den 11. Juli 2010 haten erginn, datt den (21) Lutetia risege Krateren huet, Graten an Äerdrutscher souwéi e puer honnert Meter grouss Fielsen, wat op eng zimmlech beweegt Geschicht hindeit.
Pizay
Pizay ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Ballistesch Rakéit
Eng ballistesch Rakéit (ballistic missile) ass der Reegel eng militäresch Rakéit, déi e Buedemzil op enger Fluchbunn entspriechend de Gesetzer vun der Ballistik erreecht. Bei net ze grousser Spëtzenhéicht entsprécht hir Fluchbunn am grousse Ganzen där vun engem Geschoss, enger Worfparabel. Anescht wéi reaktiv Artilleriegeschosser wéi beispillsweis Rakéitewerfer si ballistesch Rakéite wéinst hire grousse Reechwäite generell gesteiert. Am Ënnerscheet zu Marschfluchkierper a Lenkwaffen hu se keen Drowierk a kee Marschdreifwierk, mä ginn nëmmen an der Startphas ugedriwwen, fir s'op déi, fir d'Erreeche vum Zil, néideg Vitess ze bréngen.
Ballistesch Rakéite kënne vu mobilen oder vu feste Startrampe gestart ginn. Bei Rakéite mat gréisserer Reechwäit ass de Startwénkel meeschtens vertikal a gëtt eréischt méi spéit op d'Zil dirigéiert, fir den Afloss vum Loftwiderstand sou kleng wéi méiglech ze halen.
Fluchbunn
Wat méi wäit d'Buedemzil vun enger ballistescher Rakéit ewech ass, ëmsou méi gëtt hir Fluchbunn vun der Parabelform ofgeleet a gëtt e ballistesche Bou, well nieft der Krëmmung vun der Äerduewerfläch an der sphärescher Struktur vum Schwéierfeld spillt de Loftwiderstand eng grouss Roll. De Loftwiderstand fällt bei ze grousser Héicht. D'Fluchbunn gëtt mat der Ugläichung un déi Éischt Kosmesch Vitess a Funktioun vun de Gesetzer vun der Himmelsmechanik an dem Éischt Gesetz vum Kepler zouhuelend elliptesch.
Wann d'Rakéit op hirer Fluchbunn déi Éischt Kosmesch Vitess erreecht, da gëtt d'Fluchbunn net méi ballistesch genannt, mä gläicht enger Satellittebunn. Si ergëtt sech aus der bei Brennschluss erreechter Ufanksvitess an hirem Wénkel zu der Horizontaler.
Steierung
Duerch déi laang Fluchstreck, déi wéinst dem Fluchbou däitlech méi laang ass wéi d'Reechwäit, verhënnert den Afloss vun atmosphäresche Bedéngungen (virun allem Säitewand) meeschtens eng Zilausriichtung aleng beim Start. Domat gëtt den Asaz vun engem Steierungssystem noutwendeg – haut meeschtens e Bequemlechkeetsnavigatiounssystem (inertialen Navigatiounssystem). Déi Technik gouf fir d'éischt am Zweete Weltkrich bei der däitscher V2 benotzt. D'V2 gouf vun zwéi Gyroskopen an enger Zäitschaltauer gesteiert, a konnt sou automatesch e virprogramméierten Zilkurs halen.
Haut gi sou Steierunge mat Satellittennavigatioun wéi de GPS oder de russesche GLONASS gemaach. Eng Steierung geschitt meeschtens nëmme wärend der Brenndauer vun den Dreifwierker; an neiester Zäit goufen als Reaktioun op d'Weiderentwécklung vun der Rakéitenofwier och steierbar Gefechtskäpp entwéckelt, sou wéi de MARV fir Interkontinentalrakéiten oder wéi déi russesch Iskander-Kuerzstreckerakéit.
Militäreschen Asaz
Militäresch ballistesch Rakéite gehéieren zu de Buedem-Buedem-Rakéiten a ginn no hirer Reechwäit klassifizéiert. Virun allem Rakéite mat grousser Reechwäit kënnen an éischter Linn bei strategeschen Ziler zum Asaz kommen.
D'Treffgenauegkeet vun enger ballistescher Rakéit gëtt als CEP (Circular Error Probable) a Meteren uginn: de Radius vun engem Krees ronderëm den Zilpunkt, an dee statistesch 50 Prozent vun de Fluchkierper treffen. Déi bescht Interkontinentalrakéiten erreechen en CEP vun 100 m, déi ongeneest nëmme 5 km.
Zivillen Asaz
D'Zil vun ziville ballistesche Rakéiten ass am Allgemenge keng Plaz op der Äerduewerfläch, mä d'Aussetze vun engem Satellit oder eng (kuerz) Zäit Schwéierlosegkeet, z. B. fir wëssenschaftlech Experimenter (Schwéierlosegkeit fir Minutte bis Stonnen).
Op enger ballistescher Fluchbunn kann op hirem Zenit e Satellit ausgesat ginn – dee brauch dann awer en eegenen Undriff, fir weider op déi Éischt Kosmesch Vitess acceleréieren ze kënnen.
Dacks ass och virgesinn, datt d'Rakéite(stufen) an engem definéierten Zilberäich nees op de Buedem falen, fir déi matgefouert Experimenter ze biergen, d'Rakéit ze recycléieren oder eng Gefor fir Leit ze éliminéieren. An der Tëschenzäit gëtt et och Rakéiten, déi bei hirer Heemrees lande kënnen.
Jean Schoos (Psycholog)
De Jean Schoos, gebuer den 8. September 1947 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Psycholog a Schrëftsteller.
No engem Studium vu Chimie, Physik a Mathematik, vun 1967 bis 1969, huet de Jean Schoos vun 1969 bis 1975 op der Universitéit Heidelberg Psychologie a Soziologie studéiert. No 3 Joer als wëssenschaftleche Mataarbechter an enger Aarbechtsgrupp zu Heidelberg gouf hien 1978 Direktor a vun 2000 u President vum Jongenheem (Centre d'Insertion et de Réinsertion Professionnelle) zu Bartreng. 2011 gouf e pensionéiert.
Hien huet 2016 säin éischte Policeroman geschriwwen: Den drëtte Schlëssel (Éditions Guy Binsfeld). Bis 2019 koum all Joers en neie Roman aus der Serie Gudde Gendaarm, Béise Gendaarm bäi: 2017 koum "dem Fischbach säin 2. Fall" ënner dem Titel Schaarf Munitioun eraus, 2018 deen drëtten, Déidlech Ofgrënn, an 2019 Operatioun Meedag, "dem Fischbach säi 4. Fall".
Gëlle Portal vun der Ekliptik
Dat Gëllent Portal vun der Ekliptik ass vun alters hier en Asterismus am Stärebild Taurus. D'Stärekonstellatioun gëtt zu béide Säite vun der Ekliptik, wéi bei engem Portal, duerch déi zwéi markant oppe Stärekéip vun de Plejaden an den Hyade geformt.
Laanscht d'Ekliptik als visuell Bunn vun der Sonn um Himmel wanderen nieft dëser och d'Planéite reegelméisseg duerch dat Portal, well hir Bunnflächen nëmmen e bësse géint Bunnfläch vun der Äerd gebéit sinn. Nëmmen d'Bunn vum Äerdmound wäicht méi staark vun hir of, soudatt de Mound d'Konstellatioun reegelméisseg och ëmleeft.
Vun ongeféier 4000 bis 1500 v. Chr. louch och de Fréijoerspunkt wärend senger Wanderung laanscht d'Ekliptik, bedéngt duerch d'Prezessioun vun der Äerdachs, am Stärebild Taurus an hat him sou eng besonnesch Bedeitung ginn.
Quai Notre-Dame (Film)
Quai Notre-Dame ass e franséische Film aus dem Joer 1961 vum Jacques Berthier no engem Roman vum Dominique Rolin.
Ëm wat geet et am Film?
Den Eloi huet e klengen Handel mat Occasionswuer. Hie verléift sech an d'Fra vun engem räichen Antiquaire…
Association des hommes du Luxembourg
D'Association des hommes du Luxembourg (de. Luxemburgische Männervereinigung, lb. Männervereenegung Lëtzebuerg), kuerz AHL a.s.b.l, ass eng Männervereenegung ouni Gewënnzweck, déi den 18. Dezember 2005 zu Lëtzebuerg als Association luxembourgeoise d'aide aux hommes en instance de divorce et divorcés ( Luxemburgische Männervereinigung der Geschiedenen und in Scheidung lebenden Männer, Lëtzebuerger Männervereenegung fir Gescheeten an a Scheedung liewent Männer), kuerz Alahidd, gegrënnt gouf. D'Vereenegung huet am Februar 2006 hiren Numm geännert, an heescht elo Association des hommes du Luxembourg.
Zanter dem 13. Mäerz 2008 steet d'AHL an engem Kooperatiounsvertrag mat der Partei Alternativ Demokratesch Reformpartei.
Geschicht
D'Haaptthema vum Veräin ass, datt si sech allgemeng fir den Intressi vun de Männer asetzen, wéi och d'Theemen déi vun ëffentlechen Instanzen am Hibléck op d'Chancegläichheet zwëscht Mann a Fra diskutéiert ginn, wouduerch d'AHL seng Bekanntheet zu Lëtzebuerg kritt huet.
Wéiderhi këmmert sech de Veräin ëm d'Scheedungsproblematik a verfollegt d'Reformvirschléi zu de Scheedungsgesetzter ganz genee. Ganz wichteg Sujete sinn dobäi och d'Suergerecht, d'Rechter vun de Pappe bei der Ausübung vun hire Besuchs an Ënnerbrëngungsrechter, d'Ënnerhaltsgeld, wéi och déi finanziell a stéierlech Situatioun vun de getrennt liewenden oder gescheete Männer.
Och aner wichteg Theemen, léisst de Veräin net ausser Uecht: D'Problemer vun de Jongen an de Schoulen, d'Suizider zu Lëtzebuerg, sexuell Belästegung, d'Gewalt an der Famill an doheem, d'Sécherheet op der Aarbecht, Versécherungsfroen a ganz generell nach déi Beräicher, wou Männer a Jongen Affer vu Virurteeler oder Benodelegunge sinn.
Zil
D'AHL wëll dobäi e wichtege Gespréichspartner vun de Lëtzebuerger Verwaltunge ginn. D'Ziler sinn: D'Verdeedegung vun den Intressie vun de Männer, d'Entwécklung an d'Ënnerstëtzung vun der Gläichheet zwëscht Mann a Fra, de Kampf géint Diskriminéierung där d'Männer ausgesat sinn. Am Sënn vun deem Dokument ass ënner "Männer" all Individuum vum männleche Geschlecht, onofhängeg vum Alter, ze verstoen, d'Hëllef fir gescheet Männer, an déi déi an der Scheedung sinn, Informatioun iwwer d'Problematik vun der Scheedung an hire Konsequenzen, d'Verdeedegung vun den Intressie vun de Kanner a Männer am Scheedungsfall, d'Entwécklungshëllef an d'Wuelergoe vun de Männer an Entwécklungslänner an 'Organisatioun an d'Bedeelegung u sozialen a kulturellen Events.
Kooperatioun mam ADR
D'AHL an hire President Fernand Kartheiser hu sech den 13. Mäerz 2008 entscheet, e Kooperatiounsvertrag mam ADR z'ënnerschreiwen. Dee Vertrag erméiglecht, datt d'AHL Kandidaten d'Recht hunn op de Lëschte vun der ADR ze kandidéieren, wéi 7. Juni 2009 bei de Chamberswalen. Déi Entscheedung résultéiert doraus, datt eng Rëtsch Gemeinsamkeeten an de Programmer festgestallt goufen.
Mediepresenz
D'Mediepresenz ass ganz grouss. D'AHL huet sech e puermol den Interviewe vun RTL gestallt, wéi och verschidde Presseartikele vun de verschiddenste Presseorganer a politeschen Debatten.
Black Mirror (Televisiounsserie)
Black Mirror ass eng brittesch Science-Fiction-Serie vum Charlie Brooker.
D'Serie thematiséiert verschidden Auswierkunge vun der Entwécklung vun der Technik an de Medien op d'Gesellschaft.
Frosty Drew Observatory
De Frosty Drew Observatory ass en astronomesche Schoulobservatoire an der Géigend vun der Stad Charlestown am US-Bundesstaat Rhode Island. E läit am Ninigret National Wildlife Refuge. ,
Den Observatoire gouf 1988 opgeriicht an huet säin Numm zu Éiere vum Schrëftsteller an Ëmweltschützer Edwin F. "Frosty" Drew. E gëtt vum Frosty Drew Memorial Fund bedriwwen a säin Haaptinstrument ass e 16-Zoll Meade LX200 Schmidt-Cassegrain-Teleskop vun 1999.
Arros
Arros ass eng fréier franséisch Gemeng am Departement Pyrénées-Atlantiques, an der Regioun Nei-Aquitaine. Bis 1842, wéi Arros mat Larceveau a Cibits, fusionéiert huet war et eng eegestänneg Gemeng.
Karl Ludwig von Littrow
De Karl Ludwig Edler von Littrow (an der Literatur och als Carl Ludwig Littrow beschriwwen) gebuer den 18. Juli 1811 zu Kasan a gestuerwen de 16. November 1877 zu Venedeg war en éisträicheschen Astronom.
Hie war de Jong vum 1836 geadelten Astronom Joseph Johann von Littrow, säi Brudder Heinrich war Kartograph. De Karl Ludwig stoung sengem Papp vum Joer 1831 un als Hëllef zur Säit a gouf 1842 Direkter vum Universitéitsobservatoire Wien.
1847 gouf de Karl Ludwig von Littrow mam Otto Wilhelm von Struve zum Beuerteelungskommissar iwwer den trigonometreschen Uschloss vu Russland an Éisträich ernannt. Als Universitéitsdekan huet hien 1850 vill fir Aféierung vun däitschen Héichschoulen an Éisträich bäigedroen. Zanter 1862 huet hie sech un den Aarbechte vun der mëtteleuropäescher Gradmiessung bedeelegt. Eng nei Method fir d'Längtebestëmmung um Mier staamt och aus senger Fieder. Mam Edmund Weiss mécht hie meteorologesch Observatiounen am Wiener Observatoire an iwwersetzt „Abriß einer Geschichte der Astronomie im Anfang des 19. Jahrhunderts“ vum George Biddell Airy.
De Littrow huet och d ' Populäre Geometrie geschriwwen. Am Physikalischen Wörterbuch vum Johann Gehler publizéiert de Littrow 1844 säi Verzeichnis der geographischen Ortsbestimmungen wat hien am selwechte Joer zu Leipzig separat publizéiere konnt (Nachträge 1846). D'Annalen der Wiener Sternwarte sinn ënner senger Leedung ganz wichteg astronomesch Joerbicher ginn.
Den Neibau vum Universitéitsobservatoire Wien ass vun him fäerdeggestallt ginn. D'Aweiung dovun huet hien net méi materlieft
1879 gouf zu Wien Währing (18. Bezierk) d'Littrowgasse no him benannt.
Par Äischdall-Helpert Saint-Willibrord
Se gehéiert zum Dekanat Zentrum an ersetzt déi 10 fréier Pare Biissen, Béiwen-Atert, Bruch (Miersch), Bëschdref, Äischen, Gräisch, Habscht, Sëll, Simmer an Tënten.
D'Par läit um Gebitt vun de Gemenge Biissen, Habscht, Helperknapp a Sëll.
De Patréiner vun der Par ass den hellege Willibrord. Niewepatréinesch ass d'Yolanda vu Veianen.
Champneuville
Champneuville ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Universitéitsobservatoire Wien
Geschicht
D'Geschicht vun der Astronomie an der Stad Wien geet bis an dat 14. Joerhonnert zeréck. No der Grënnung vun der Universitéit Wien am Joer 1365 goufen do vun 1391 bis 1882 stänneg Liesungen „Iwwer Himmel an Äerd“ gehalen. Am 15. Joerhonnert hunn de Johannes von Gmunden, de Georg von Peuerbach an deem säi Schüler Regiomontanus zu Wien gléiert a gefuerscht. Am Ufank vum 18. Joerhonnert huet sech den Haffmathematiker Johann Jakob Marinoni op dem Daach vu sengem Wiener Haus en astronomeschen Tuerm gebaut, an deem hien haaptsächlech mat selwer gebauten Instrumenter observéiert huet. Heiduerch ugereegt hunn d'Jesuitten am Joer 1733 och um Daach vum Kolléischsgebai en Observatoire gebaut.
Jéhan Steichen
De Jéhan Steichen, och alt nach Jehan Steichen, Jean Steichen oder Johann Steichen, gebuer de 14. September 1893 zu Diddeleng a gestuerwen de 14. November 1967 zu Déifferdeng, war e lëtzebuergesche Journalist a Politiker (Kommunistesch Partei Lëtzebuerg).
Gaston Schaber
De Gaston Schaber, gebuer de 4. Februar 1926 an der Stad Lëtzebuerg, gestuerwen de 27. Mäerz 2010, war e lëtzebuergesche Psycholog.
Jéhan Steichen
Hie gouf bei de Chamberwale vum 21. Oktober 1945 an d'Parlament gewielt, bei de partielle Wale vum 6. Juni 1948 erëmgewielt an huet säi Mandat bis zum Enn vun deem senger Dauer (1954) behalen.
Gaston Schaber
Vun 1968 bis 1988 huet hie Psychologie op der Université de l'Etat à Liège a vun 1989 bis 1991 op der Université de Liège, wéi d'Universitéit duerno geheescht huet, enseignéiert.
De G. Schaber war och Professer um Cours respektiv dem Centre universitaire an an der Normalschoul; vun 1963 bis 1985 war hien Direkter vum Institut pédagogique (IP) respektiv dem Institut supérieur d'études et de recherches pédagogiques (ISERP).
1978 war hie Matgrënner vum Groupe d'étude pour les problèmes de la pauvreté (GEPP) asbl, aus deem 1982 de Centre d'études, de populations, de pauvreté et de politiques socio-économiques (CEPS) asbl gi war, an 1985 a Centre d'études, de populations, de pauvreté et de politiques socio-économiques/International networks for studies in technology, environment, alternatives, development (CEPS/INSTEAD) ëmgenannt gouf.
Vun 1985 bis 1991 war hie Premier conseiller de gouvernement am Staatsministère.
Hie war de Papp vun der Véronique Majerus-Schaber, Geschichtsprofessesch an zanter 2009 Direktesch vun der Handwierkerschoul (LTAM) an der Stad.
Capucine
D'Capucine war am Ufank vun hirer Carrière Mannequin an de Moudenhaiser Givenchy an Dior zu Paräis. Am Kino war si fir d'éischt am Joer 1948 am Film L'aigle à deux têtes vum Jean Cocteau ze gesinn.
Bekannt Filmer mat hir sinn: Song Without End (1960) vum Charles Vidor, North to Alaska (1961) vum Henry Hathaway, The Pink Panther (1963) vum Blake Edwards, What's new Pussycat? (1965) vum Clive Donner a Richard Talmadge mam Peter Sellers, Peter O'Toole a Romy Schneider a Fellinis Satyricon (1969) vum Federico Fellini.
Claire Bretécher
D'Claire Bretécher, gebuer de 17. Abrëll 1940 zu Nantes, a gestuerwen den 11. Februar 2020 zu Paräis, war eng franséisch Comic-Zeechnerin an Auteurin.
Cailungo
Cailungo ass eng kleng Uertschaft (Curazia) an der san-marineesescher Gemeng (Castello) Borgo Maggiore.
Se besteet aus zwéin Deeler: Cailungo di Sopra a Cailungo di Sotto. Cailungo läit am Nordoste vu Borgo Maggiore an ass eng vun de sechs Uertschaften an der Gemeng.
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/Rollengergronn
D'Andeelung no Quartieren ass nom Klassement vum Institut national pour le patrimoine architectural (INPA) gemaach, deen op de Kadastersektioune berout, awer net mat der offizieller Andeelung vun der Gemeng Lëtzebuerg iwwereneestëmmt. Et kann dofir a verschiddene Fäll zu Mëssverständnesser komme wat de Quartier ubelaangt.
Claire Bretécher
Liewen
Vun der Mëtt vun den 1970er Joren un huet se hir Serie Les frustrés am Le Nouvel Observateur publizéiert. Vun 1988 un huet si Geschichten ëm d'Haaptfigur Agrippine gemoolt a geschriwwen.
1982 huet si um Festival International de la Bande Dessinée d'Angoulême de Grand Prix de la Ville d'Angoulême gewonnen. 2016 gouf si um Comic-Salon Erlangen mam Max-und-Moritz-Preis ausgezeechent.
Wierk a Stil
Hir meescht weiblech Figure setze sech mat de gesellschaftlechen Alldagsproblemer vun hirer Zäit auserneen, am Spannungsfeld vun de gesellschaftlechen Normen, der Kierch an dem Feminismus.
Hiren Zeechestil ass liicht z'erkennen; en ass éischter minimalistesch an ass zwar nach un der Ligne claire orientéiert, ma den Text spillt eng gläichberechtegt wichteg Roll nieft dem Bild.
Edmond Knaff
Den Edmond Knaff, gebuer den 28. Februar 1858 zu Gréiwemaacher a gestuerwen de 15. Dezember 1938 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Dokter an Auteur.
Den Dokter a seng Famill
Den Edmond Knaff huet zu Paräis, Stroossbuerg, Prag a Berlin Medezin studéiert.
Am November 1884 huet hien am Kader vun der Collation des grades säin Doktorat an der Medezin zu Lëtzebuerg gepackt, an am Oktober 1885 den Doktorat an der Chirurgie an an der Gebuertshëllef. De 26. Oktober 1885 ass hien als Dokter zu Lëtzebuerg zougelooss ginn an hien huet sech dunn zu Gréiwemaacher etabléiert. Den 11. Abrëll 1893 krut den Edmond Knaff eng Nominatioun als Kantonaldokter vum Kanton Gréiwemaacher.
1916 gouf hien Direkter op der Rumm a seng Praxis an d'Stad verluecht. Hien ass bis 1937 Direkter op der Rumm bliwwen.
Am Dezember 1901 krut den E. Knaff eng Nominatioun als membre effectif vum Collège médical.
Den Edmond Knaff hat sech de 7. Januar 1899 an der Stad mat der Marie Elise Faber, der Duechter vum Vizepresident vum Staatsrot Emile Faber, bestuet. D'Koppel hat zwee Meedercher, d'Marie, gebuer den 10. Abrëll 1900, an d'Elise (Elsy), gebuer de 5. Oktober 1901.
De Wëssenschaftler
Den Edmond Knaff war vun 1898 bis 1906, an dann erëm vun 1918 u bis zu sengem Doud Member vun der Société des naturalistes luxembourgeois (SNL), wou hien aktiv matgeschafft an och am Bulletin vum Veräi publizéiert huet. Hie war Vizepresident vun der SNL vun 1922 bis 1938.
Am Joer 1923 gouf hie membre effectif vun der wëssenschaftlecher Sektioun vum Institut grand-ducal. Laut der Lëscht vun de Memberen, déi 1924 publizéiert gouf, wier hien zënter 1921 membre correspondant gewiescht; am Rapport vun der Sëtzung vum 16. Juni 1920 figuréiert hien allerdéngs schonn an där Qualitéit op der Presenzlëscht. Vun de Sëtzunge vun de Jore virdrun ass kee Rapport publizéiert; dee leschten datéiert vum Dezember 1917.
Den Auteur
Nieft dem Bulletin vun der SNL, huet de Knaff eng Rei vun Artikelen am Bulletin vun der Société des sciences médicales, an der Revue médicale de l'Est, et Bulletin de la Société des sciences médicales de Nancy, an den Archives vun der Section des sciences vum Institut grand-ducal , an der Zäitschrëft Ons Hemecht an an de Publikatioune vun der historescher Sektioun vum Institut grand-ducal publizéiert.
Den Edmond Knaff huet och Geleënheetsgedichter geschriwwen, déi hie mam Pseudonym Macheranus signéiert huet ; eent vun deene Gedichter, e Lueflidd op den 1937er Joergank vum Muselwäin, huet d'Obermosel-Zeitung am September 1937 publizéiert.
Zesumme mam Dr. Auguste Praum huet hien 1919 e Code médical mat der gesamter lëtzebuergescher Legislatioun vum Gebitt vun der Medezin an der Hygiène erausginn, eng Publikatioun, déi am Juni 1919 am Bulletin vun der Académie de médecine vu Paräis an am Januar 1920 an der Revue internationale de la Croix Rouge gelueft ginn ass.<
Denitza Krivova
D'Denitza "Deni" Krivova (bg: Деница Кривова), gebuer de 15. Januar 1990 a Bulgarien a gestuerwen de 26. Abrëll 2008 zu Lëtzebuerg, war eng lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
D'Denitza Krivova huet hir international Sportscarrière 2004 ugefaangen. Si war am Kader vun der Lëtzebuergescher Dammen-Volleyballnationalekipp.
Hire Papp ass de Volleyballtrainer Ranguel Krivov.
Moleküll
Eng Moleküll (vum lat. molecula, "kleng Mass") ass am wäite Sënn en zwee- oder méiatomegen Deelchen, deen duerch cheemesch Bindunge zesummegehale gëtt a wéinstens sou laang stabil ass, fir datt si z. B. spektroskopesch observéiert ka ginn. Bei Molkülle kann et sech ëm en neutral Deelercher, awer och ëm Radikalen, Ionen oder och ionesch Addukten handelen. Sou sinn z. B. vill Typpe vun interstellare Moleküllen ënner ierdesche Bedingungen net stabil. D'IUPAC nennt sou Deelercher molekular Objeten (en: molecular entity)
Grondsätzleches
Am enke Sënn an am allgemenge Sproochgebrauch vun der Chimie sinn d'Moleküllen elektresch neutral Deelercher, déi aus zwéin oder méi Atomer opgebaut sinn. D'Atomer maachen een a sech ofgeschlossenen, cheemesch ofgesiedegte Verband a si kovalent matenee verbonnen. Eng sou definéiert Moleküll ass de klengsten Deelche vun engem bestëmmte Rengstoff an huet eng bestëmmbar Moleküllmass. Eng Moleküll ass kee starren Objet, bei Energiezoufuer trieden ënnerschiddlech Moleküllschwéngungen op.
Molekülle kënnen aus Atomer vun engem eenzege cheemeschen Element opgebaut sinn, wéi Sauerstoff (O2) a Stéckstoff (N2) (Elementmoleküllen). Meeschtens si Moleküllen awer Verbänn vun Atomer vu verschiddenen Elementer, wéi Waasser (H2O) a Methan (CH4). Déi Andeelung vun Atomer (hir Constitutioun) an engem Moleküll sinn duerch déi cheemesch Bindunge fixéiert. Sou ënnerscheede sech trotz der selwechter Zuel vu bedeelegten Atomer Ethanol (H3C–CH2–OH) vun Dimethylether (H3C–O–CH3) a ginn duerch ënnerschiddlech cheemesch Formelen duergestallt. A bestëmmte Fäll kënne Molekülle wéi z. B. d'Molekülle vun der Mëllechsaier Forme mat der selwechter Constitutioun, awer ënnerschiddlecher raimlecher Andeelung (der Konfiguratioun) virleien. Wann Zommeformelen déi d'selwecht sinn ënnerschiddlech Moleküllen zouloossen, da gëtt dat allgemeng Isomerie genannt.
Een eenzelt Moleküll huet déi cheemesch Eegenschafte vun engem Stoff. Déi physikalesch Eegenschaften, wéi Kach- oder Schmëlzpunkt vun engem molekulare Stoff ginn duerch tëschemolekular Kräfte bestëmmt a kënne bei Feststoffer zu der Aart vu Moleküllgittere féieren. Grouss Molekülle gi Makromolekülle genannt. Aus Makromolekülle bestinn Konschtststoffer wéi PET a Biopolymere wéi d'Steif.
D'Gréisst vun zweeatomege Molekülle läit am Beräich vun 10−10 m (1 Å), relativ grouss Moleküllen aus villen Atomer erreechen een Duerchmiesser am Beräich vun 10−9 m (10 Å), woubäi Makromoleküllen nach eppes méi grouss kënne sinn. Experimentell léisst sech d'Gréisst vu Moleküllen z. B. mat dem Uelegfleckversuch ofschätzen.
D'Bindungsverhältnesser an de Molekülle gi beispillsweis mat dem VSEPR-Modell oder der MO-Theorie erkläert a beschriwwen.
Ofgrenzung
Net all cheemesch Verbindunge bestinn aus individuelle Moleküllen. Keng Molekülle leien z. B. bei diamantaartege Stoffer, wéi Borcarbid (B4C) a Siliciumcarbid (SiC) vir. D'Atomer ginn zwar duerch kovalent Bindungen zesummegehalen, eng typescht Moleküll léisst sech awer net festleeën. Déi cheemesch Formel ass nëmmen eng Verhältnesformel. Den Opbau vun den Atomer léisst sech duerch eng Elementarzell duerstellen, déi sech ëmmer widderhëlt a mat formal oppenen (onbenotzten) Valenzelektronen un hirer Uewerfläch enden.
Keng Molekülle leie bei Salzer wéi Natriumchlorid (NaCl) vir, déi duerch ionesch Bindunge zesummegehale ginn. Och hei gëtt d'Formel d'Verhältnes vun de bedeelegten Atomen zeréck an och hei kann de Verband vun den Atome prinzipiell eng willkürlech Gréisst hunn an de Beräich vun e puer Millimetern erreechen. Grondelemente vun dësem Verbindungstyp sinn Deelercher (hei Atome) mat enger Luedung. Sou Deelercher ginn allgemeng Ione genannt. De Natriumatom mécht ee Kation (Na+), Chloratom een Anion (Cl−). Am Fall vu Natriumsulfat (Na2SO4) besteet d'Anion SO42− aus engem Atomverband, deen emg Luedung dréit. Atomverbänn mat Luedunge ginn am enke Sënn net Molekülle genannt. Dëst ass och an der organescher Chimie normal: Essegsaier besteet aus Moleküllen, d'Anion vun der Saier gëtt Acetat-Ion genannt. E spezielle Fall ass d'Massespektrometrie, bei där de Begrëff Moleküll-Ion gebraucht gëtt.
Am enke Sënn ginn méiatomeg Radikaler net Molekülle genannt, well déi Deelercher cheemesch net ofgesiedegt sinn. Et geet duer an et ass eendaiteg, si Radikaler ze nennen. Besonnesch an der organescher Chimie si si héichreaktiv Tëscheprodukter a bestëmmte cheemesche Reaktiounen. Et gëtt awer och stabil Radikaler, wéi Stéckstoffmonoxid oder TEMPO. Hei féieren tëschemolekular Kräften zu physikaleschen Eegenschafte vun de Verbindungen, an déi Verbindunge kënnen als molekular betruecht ginn.
Robert Cazala
De Robert Cazala, gebuer de 7. Januar 1934 zu Bellocq, a gestuerwen de 17. Februar 2023, war e franséische Vëlossportler.
Hie war vun 1958 bis 1968 professionelle Coureur an der Ekipp Mercier-BP-Hutchinson, wou hie Coequipier vum Raymond Poulidor war. Am Tour de France 1959 hat hie 6 Deeg laang de Maillot jaune, 1960 gouf hien drëtten op der Etappecourse Paris - Nice.
Meximieux
Meximieux ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Fiat 500
Fiat 500, italieenesch Fiat Cinquecento, heeschen e puer Generatioune vu klengen Autoe vum Autosproduzent Fiat, déi net openeen opbauen. Déi éischt Generatioun hat e Frontmotor a gouf hannen ugedriwwen, déi zweet hat en Heckmotor dee mat Loft gekillt gouf. Déi méi nei Generatiounen hunn e waassergekillte Frontmotor a sinn och vir ugedriwwen.
Déi eeler Generatioune waren déi klengst an einfachst Modeller vun der Produktpalett a goufe vum Fiat 126 ofgeléist. De Fiat Cinquecento aus den 1990er Jore war eng kleng elegant Alternativ zum Fiat Panda, déi vum Fiat Seicento ofgeléist gouf, no deem 2007 den nächste Fiat 500 koum.
Paul Guilfoyle
Et gëtt verschidde Persounen déi Paul Guilfoyle heeschen:
Bras-sur-Meuse
Bras-sur-Meuse ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Ambricourt
Ambricourt ass eng franséisch Gemeng am Kanton Fruges am Departement Pas-de-Calais.
Wolter-Teleskop
Als Wolter-Teleskop gëtt e Röntgenteleskop bezeechent, dat e Spigelopbau huet, wéi en 1952 vum däitsche Physiker Hans Wolter virgeschloe gouf. Dobäi gëtt d'Totalreflexioun vun der Röntgenstralung bei sträifendem Afall op Metalluewerfläch ausgenotzt.