cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gare Mäertert
D'Gare vu Mäertert huet en Tunnel ënner dem Schinnebett, fir op déi aner Säit op de Quai ze kommen. D'Gebai gëtt net méi benotzt.
Bluttbuchen zu Bouferdeng
Déi véier bemierkenswäert Bluttbuchen zu Bouferdeng (Fagus sylvaticus L. cv. purpurea; hêtre pourpre; Blutbuche) stinn an enger Senk am Park riets virum Altersheem. Zesumme bilde si mat hire Kroune wéi een enzege gewaltege Bam. Wéinst hirem Gesamtandrock gehéiere se zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg.
Den Alter vun de Beem ass net bekannt. Ëm 2000 gouf bei deem déckste vun hinnen e Stammëmfank, op Broschthéicht, vun 3,26 m gemooss, bei enger Gesamtgréisst vum Grupp vun 28 m.
Bis elo (2008) gouf et keng verëffentlecht Foto vun dëse Bluttbuchen.
Am Park beim Altersheem (CIPA) stinn nach follgend aner bemierkenswäert Beem:
Hrant Dink
De Fırat Hrant Dink, gebuer de 15. September 1954 zu Malatya, Tierkei, a gestuerwen den 19. Januar 2007 zu Istanbul, war en tierkesche Journalist an Editeur vun Agos, enger zweesproocheger Wochenzeitung déi zu Istanbul erauskënnt, vun armeenescher Ofstamung. Den Dink gouf op oppener Strooss ermuert.
Melpomene
D'Melpomene war d'Muse vun der Tragedie a vum Trauergesang. Zu hiren Attributer zielen d'tragesch Mask, e Messer oder eng Keul, an e Kranz aus Wäiblieder.
636 v. Chr.
8. Joerhonnert v. Chr. | 7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr.
641 v. Chr. | 640 v. Chr. | 639 v. Chr. | 638 v. Chr. | 637 v. Chr. | 636 v. Chr. | 635 v. Chr. | 634 v. Chr. | 633 v. Chr. | 632 v. Chr. | 631 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 636 v. Chr.
Yildun (Stär)
De Yildun ass de Stär δ (delta) Ursae Minoris am Stärebild Ursa Minor (Klenge Won). Den Yildun gehéiert zu der Spektralklass A1 an huet eng visuell Magnitude vu +4,34m. Hien ass zirka 182 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech (Hipparcos Datebank).
Tierkesch yıldız bedeit „Stär“; wéinst der Prezessioun vun der Äerd huet de Yildun bei den tierkeschen Astronomen als Polarstär gegollt.
Koordinate fir d'Equinoxe 2000:
635 v. Chr.
8. Joerhonnert v. Chr. | 7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr.
640 v. Chr. | 639 v. Chr. | 638 v. Chr. | 637 v. Chr. | 636 v. Chr. | 635 v. Chr. | 634 v. Chr. | 633 v. Chr. | 632 v. Chr. | 631 v. Chr. | 630 v. Chr.
Brühl (Kuer)
D'Brühl, ofhängeg vun de Kaarten och als Brüll ze fannen, ass eng belsch Baach an der Provënz Lëtzebuerg. Et ass en Niewefloss vun der Kuer.
D'Brühl entsteet an der Belsch op enger Héicht vun 320 Meter, an der Gemeng Éibeng, nërdlech vun Esch-op-der-Huurt, fir op der Grenz mat Frankräich um Lieu-dit Frihaut an d'Kuer ze lafen.
Si ass eng ronn 6 km laang, dovu 600 Meter op franséischem Terrain.
West Yorkshire
West Yorkshire ass eng Grofschaft am Norde vun England. Si fält an d'Kategorie vun de metropolitan counties. Déi wichtegst Uertschafte si Leeds a Bradford.
Thonne-les-Près
Thonne-les-Près ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.
Thonne-les-Près läit am Dall vun der Thonne nërdlech vu Montmédy um Fouss vun der Kopp op där d'Zitadell vu Montmédy steet.
Geschicht
D'Uertschaft déi zu der Grofschaft Chiny an zu der Diözees Tréier gehéiert huet, krut 1233 hire Fräiheetsbréif vum Arnould vu Chiny, deen och Här vu Montmédy war.
Fréier Aktivitéiten am Duerf waren eng Kalleksbrennerei, Steekaulen, eng Millen, an eng Seeërei.
D'Maison seigneurale de la Cour ass no der franséischer Revolutioun verschwonnen.
920 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
925 v. Chr. | 924 v. Chr. | 923 v. Chr. | 922 v. Chr. | 921 v. Chr. | 920 v. Chr. | 919 v. Chr. | 918 v. Chr. | 917 v. Chr. | 916 v. Chr. | 915 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 920 v. Chr.
Sport
Sport (engl.: sport = Zäitverdreif, Spaass) ass eng kulturell Aktivitéit fir de Kierper an de Geescht a Form ze halen. Et kann een e professionell oder nëmmen als Hobby bedreiwen.
Sport kann als Ekippessport oder als Individualsport bedriwwe ginn.
Canton de Taverny
De Canton de Taverny ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Pontoise, am Departement Val-d'Oise an der Regioun Île-de-France.
Festival du film italien de Villerupt
De Festival du film italien de Villerupt ass e Filmfestival, deen zanter 1976 all Joer zu Villerupt an dräi Säll organiséiert gëtt. An zwéi Säll am Stadhaus an am ale Kino "Rio".
1976 hunn e Grappvoll Filmbegeeschterter d'Iddi gehat, e klenge Festival vum italieenesche Film op d'Been ze sëtzen, wéinst dem Succès, deen deemools déi italieenesch Filmer haten, an och, well zu Villerupt vill Leit wunnen, déi en italieeneschen Hannergrond hunn.
Schonn an deenen éischte Joren hu si et fäerdeg bruecht, Stare vun deemools, wéi den Ugo Tognazzi, op Villerupt z'invitéieren. De Festival huet sech ander Festivalszeen dann och séier en Numm gemaach: 2005 ass e vu bal 42.000 Spectateure besicht ginn.
Zanter 1999 gëtt de Festival organiséiert vum Pôle de l'Image vu Villerupt, deen ënner d'Äerm gegraff kritt vun der Gemeng, dem Departement an der Regioun. Och gouf et an de leschte Joren eng verstäerkt Zesummenaarbecht mat Lëtzebuerg, ë. a. mat der Stater Cinemathéik a Kinoen am Süde vum Land, wéi dem Ariston, dem Kinosch, dem Starlight, asw.
NGC 6217
Den NGC 6217 ass eng Balkespiralgalaxis am Stärebild Ursa Minor. Den NGC 6217 huet eng Wénkelausdehnung vun 3,3'x 3,2' an eng visuell Magnitude vu +11,20 mag.
921 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
926 v. Chr. | 925 v. Chr. | 924 v. Chr. | 923 v. Chr. | 922 v. Chr. | 921 v. Chr. | 920 v. Chr. | 919 v. Chr. | 918 v. Chr. | 917 v. Chr. | 916 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 921 v. Chr.
Canton de Peyriac-Minervois
De Canton de Peyrac-Minervois war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Carcassonne, am Departement Aude an der Regioun Occitanie. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
634 v. Chr.
8. Joerhonnert v. Chr. | 7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr.
639 v. Chr. | 638 v. Chr. | 637 v. Chr. | 636 v. Chr. | 635 v. Chr. | 634 v. Chr. | 633 v. Chr. | 632 v. Chr. | 631 v. Chr. | 630 v. Chr. | 629 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 634 v. Chr.
Lëscht vun de lëtzebuergeschen Ëmweltministeren
Dës Lëscht vun den Ëmweltministere vu Lëtzebuerg ass en Deel vun de Referenztabellen. An der Regierung Juncker-Asselborn II gouf den Ëmweltministère mat anere Ministèren zum Ministère fir nohalteg Entwécklung an Infrastruktur (Ministère du développement durable et des infrastructures) zesummegeluecht. De Minister vun 2009 bis 2013 war de Claude Wiseler an delegéierte Minister war déi Zäit de Marco Schank.
An der Regierung Bettel-Schneider gouf, ënner der Ministesch Carole Dieschbourg, de Ressort Ëmwelt mat der Waasserwirtschaft a Landesplanung zesummegeluecht, mam Camille Gira (am Juni 2018 duerch de Claude Turmes ersat) als Staatssekretär.
An der Regierung Bettel-Lenert-Bausch ass, zaner 2018, de Ministère zoustänneg fir Ëmwelt, Klima an nohalteg Entwécklung.
Zanter dem 2. Mee 2022 ass, nom Récktrëtt vun der Carloe Dieschbourg, d'Joëlle Welfring Ministesch fir Ëmwelt, Klima an nohalteg Entwécklung.
Epoch (Chronologie)
Ënner Epoch versteet een an der Chronologie den Ausgangspunkt vun enger Ära (Joreszielung). An der Reegel ass dat en eenzelen Dag, deen en historescht oder e fiktiivt Ereegnes zeréckspigelt, z. B. den Ufank vun enger Regentschaft, d'Grënnung vun enger Stad oder d'Erschafung vun der Welt.
Déi eenzel Kalennersystemer ginn op ënnerschiddlech Aart a Weis mat Date vu virun hirer Epoch ëm: Kalenneren, déi zanter der ugehollener Erschafung vun der Welt gerechent hunn, waren net proleptesch, dat heescht, si hu keng Date virun där Epoch kannt. Am Gregorianesche Kalenner gëtt op d'Date vum proleptesche Julianesche Kalenner zeréckgegraff: Virun dem 1. Januar 1 n. Chr. läit do den 31. Dezember 1 v. Chr.. (Zum feelende „Joer Null“ kuck: Epochespronk.)
Moselle
Moselle ass ë. a.:
Leclerc Tanks
De Leclerc ass e Kampfpanzer vun der franséischer Arméi an der Arméi vun de Vereenegten Arabeschen Emirater. Fabrizéiert gëtt e vum franséische Rüstungsbetrib Nexter; säin Numm huet e vum franséische Generol Philippe Leclerc. De Fabrikatiounspräis gouf 2006 op zirka 8,6 Milliounen Dollar geschat.
106 v. Chr.
3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 106 v. Chr.
Terpsichore
D'Terpsichore (aus dem gr. τέρπεω - appreciéieren an χoρός - danzen) war an der griichescher Mythologie eng vun den néng Musen.
Si war d'Mus vun der Chouerlyrik an dem Danz. Zu hiren Attributer gehéieren eng Lyra an e Plektrum.
Haaptstad
Eng Haaptstad ass de Sëtz vun der Vertriedung vun der Souveränitéit vun engem Staat (Demokratie: Parlament, Monarchie: Residenz).
Wilhelm Beer
Liewe vum Wilhelm W. Beer
Seng Schoulbildung krut hien am "Joachimsthalsche Gymnasium" zu Berlin. 1813 ass hien an d'Kavallerie agetratt an nëmmen ee Joer méi spéit huet de Beer vun 1814 - 1815 um Befreiungskrich deelgeholl an huet do säin Offizéieschpatent kritt.
Terpsichore
Verschidden Auteure maachen aus der Terpsichore d'Mamm vun de Sirenen.
Wilhelm Beer
Liewe vum Wilhelm W. Beer
1818 huet hien am Geschäft vu sengem Papp geschafft wat hien e puer Joer méi spéit ganz iwwerholl huet.
Haaptstad
Ganz dacks ass d'Haaptstad och déi gréisst Stad an dee wichtegsten Ekonomies-, Verkéiers-, Industrie-, a Kulturzentrum vun engem Staat.
Wilhelm Beer
Liewe vum Wilhelm W. Beer
Als Amateurastronom huet de Beer an de Jore vun 1830 bis 1840 eng ganz gutt Aarbecht geleescht. Fir d'Zeechne vun enger geneeër Moundkaart huet hie vill Éierunge kritt an ass zum Ritter des Danebrogs ernannt ginn. Hie krut de Jerome-Lalande-Präis an d'Goldmedail fir Konscht a Wëssenschaft.
Haaptstad
Natierlech gëtt et och hei Ausnamen, wéi z. B. an der Tierkei: Haaptstad ass Ankara, gréisst Stad ass awer Istanbul; a Marokko: Haaptstad Rabat, gréisst Stad ass awer Casablanca, asw....
Südafrika huet ze soen dräi "Haaptstied", woubäi keng déi gréisst Stad ass: D'Parlament ass zu Kapstad, de Verwaltungs- a Regierungszentrum ass zu Pretoria (Tshwane), Gerichtshäff sinn zu Bloemfontein a gréisst Stad ass Johannesburg.
Wilhelm Beer
Liewe vum Wilhelm W. Beer
De Beer war och Direkter vun der Potsdam-Leipzeger Eisebunns-Gesellschaft. 1838 gëtt hie Member vun der Aarmekommissioun vun der jiddescher Gemeng zu Berlin an ass dann zum Ritter vum Wasa-Uerden ernannt ginn. Obschonn de Beer an de Mädler 1840 e Wierk iwwer d'Sonnesystem erausgoufen (Fragment sur les corps célestes du système solaire) huet hie selwer de Ruff fir Beruffsastronom zu Paräis 1841 a Pulkovo 1844 net ugeholl. 1844 gouf hie vum Herzog vun Toskana an den Adelsstand opgeholl.
Haaptstad
Verschidde Länner hunn eng Planghaaptstad, wéi z. B. Brasilien: Brasília, Australien: Canberra, Nigeria: Abuja an neierdéngs och Myanmar mat Pyinmana.
Wilhelm Beer
Astronomie, säin Hobby
Berüümtheet huet de Beer duerch seng Leeschtungen als Amateurastronom kritt. Géint 1824 huet hien zesumme mam Astronom Johann Heinrich Mädler decidéiert fir, op engem Terrain deen dem Beer gehéiert huet, direkt nieft dem Berliner Tiergarten, en Observatoire opzeriichten dee gläich drop mat engem 97/1460 Refrakter vum J. W. Pastorff (*1767-†1838) vu Buchholz bei Frankfurt op der Oder ekipéiert gouf.
Haaptstad
Follgend Staaten hu keng Haaptstad: Monaco, Nauru an de Vatikanstad.
Wilhelm Beer
Astronomie, säin Hobby
Zesumme mam Johann Heinrich Mädler huet hien an de Joren 1834 bis 1836 eng genee Moundkaart (Mappa Selenographica) erausginn. 1837 huet hien eng Moundbeschreiwung (Der Mond nach seinen kosmischen und individuellen Verhältnissen) erausginn.
1835 huet de Beer d'Ëmlafbunne vun de Saturnmounde berechent.
Dammentour
Dammentour ass e lëtzebuergesche Film vum Regisseur Paul Scheuer. En hat den 30. September 1992 seng Première am Kino Utopia.
Ëm wat geet et am Film?
De 40-järege Romain Welter (gespillt vum Germain Wagner) a seng 35-järeg Fra Françoise (Josiane Peiffer), eng Sculptrice, wunnen an enger Villa, déi dem Romain den ideale Kader bitt, fir säi Liewensstil als Deel vun der héijer Bourgeoisie, zu där hir wëll gehéieren, ze féieren. Hien ass en erfollegräiche Banquier. D'Villa awer gehéiert dem Françoise, déi es genuch vun hirem Mann huet. Wéi hatt d'Scheedung froe wëll ass et an en Accident verwéckelt, deen hatt un e Rollstull bënnt. Dat arrangéiert de Romain, well elo kann hie senger Fra géigeniwwer den ideale Mann spillen, an trotzdeem genee sou weider liewe wéi virdrun. Am Stot hänkt den Hausseegen ëmmer méi schif. Fir d'Françoise muss d'Situatioun änneren a hatt plangt seng Revanche.
Beim Joggë léiert de Romain d'Lynn (Sophie Langevin) kennen, en attraktiivt jonkt Meedchen a verléift sech zolidd an hatt. No enger Zäitche kënnt d'Lynn mat enger dramatescher Fuerderung un hien erun: fir mat him kënnen zesummen ze sinn, soll de Romain seng Fra ëmbréngen. De Romain léisst sech breetschloen. Hie wëll seng Fra ëmbréngen an et ausgesi loossen, wéi wa si sech suicidéiert hätt.
Mee den Dag vun der geplangter Dot geschitt alles anescht. D'Françoise stierft net an d'Lynn verschwënnt. Eng onbekannt Fra daucht op, behaapt, Lynn ze heeschen an installéiert sech an deem senger Wunneng. Dat perturbéiert de Romain ëmmer méi, bis e seng Affär mat der jonker Fra, déi einfach verschwonnen ass, gesteet. Well hien ëmmer weider nom Lynn sicht, dat kee kennt, gëtt hie schlussendlech an e Sanatorium an d'Schwäiz geschéckt, wou probéiert gëtt, hie vu sengen Halluzinatiounen ze heelen.
Filmproduktioun an Accueil
De Film hat e Budget vun 11,8 Millioune Lëtzebuerger Frang, wouvu 7,2 Milliounen e Subside vum neie Lëtzebuerger Filmfong waren.
Dammentour gouf am Ganze vun 19.708 Leit am Kino gesinn.
De Film krut um Filmfestival Max Ophüls Preis 1993 zu Saarbrécken de "Preis der SZ-Leserjury"
Epoch
De Begrëff Epoch (vum griicheschen: epoch, epoché = Stoppunkt) bezeechent:
Doriwwer eraus bezeechent
Als epochalt Ereegnes gëtt en Ereegnes bezeechent, dat a senger Bedeitung oder wéinst senger Raritéit ervirstécht an domat den Ufank respektiv d'Enn vun engem laangen Zäitraum duerstellt.
Unspoken Logic
Unspoken Logic war eng lëtzebuergesch Metal-Band, déi tëscht 2003 an 2010 existéiert huet.
Bandbiographie
Unspoken Logic gouf 2003 vum David, Tom a Joe zu Suessem beim Joe am Keller gegrënnt. No enger kuerzer Zäit koum de Ronny mat enger 2. Gittar als Verstäerkung an d'Band. Dunn hu si och direkt ugefaangen, hir éischt Stécker ze schreiwen. Si hunn dëse Keller awer séier opginn a sech no bessere Méiglechkeeten ëmgekuckt. Si hunn op Plaze wéi dem Pompjeesschapp zu Suessem an dem Jugendhaus zu Zolwer geprouft. Wärend där Zäit koum, no puer Sängerauswiesselungen, de Fabrice an d'Band an du war Unspoken Logic komplett.
Hir éischt CD "Sunshine between the leaves" hu si am Juli 2006 am Privatstudio vum Ben Klaus (ë. a. Toxkäpp, Benny and the Bugs,) opgeholl an den 31. Mäerz 2007 erausbruecht an zesumme mat der Band Do Androids Dream of Electric Sheep an der däitscher Band Kill Kim Novak op engem Release-Concert zu Wickreng gespillt. D'Release Party war vu Backfisch a.s.b.l. organiséiert. Den Album gouf positiv opgeholl a gouf ënner anerem vum englesche Label Underground Records ernimmt (“after I played this album on Live At Underground, I got a ton of people asking about the band. This is a great band.”)
Am Mäerz 2008 huet Unspoken Logic eng nei Demo a véier Méint méi spéit hiren zweeten Album Nympholepsy erausbruecht, deen am däitsche Studio Ghost City Recordings opgeholl gouf an de 24. Oktober an der Rockhal verëffentlecht gouf.
Unspoken Logic hu sech am August 2010 opgeleist.
Stilrichtung an Aflëss
D'Stilrichtung vun der Band kann als eng Mëschung vu Post-Hardcore, Screamo a Metalcore bezeechent ginn. Inspiréiert waren d'Museker Ufanks virun allem vun der Lëtzebuerger Underground Zeen vun den Ufank 2000er, an deenen ënner anerem Bands wéi dEFDUMp, Do Androids Dream of Electric Sheep, Ex-Inferis, Tvesla, Fast Friday an aner Bands aktiv waren. Gruppe wéi Converge, Everytime I Die, The Dillinger Escape Plan, Norma Jean, Asking Alexandria, The Chariot, He is Legend, Within the Ruins oder Daughters zielen zu den Aflëss vun Unspoken Logic.
Kalliope
D ' Kalliope (v. gr.: Καλλιoπε - déi mat der schéiner Stëmm) war eng vun den néng Musen aus der griichescher Mythologie.
Si war d'Muse vun der epescher Dichtung, der Wëssenschaft an dem Säitespill.
Hiert d'Kennzeechen ass eng Schreiftafel.
A verschiddene Source gëtt si als d'Mamm vum Orpheus ugesinn, an heiansdo och vun de Sirenen. Si war et och, déi Riichter an dem Sträit ëm den Adonis tëscht der Aphrodite an der Persephone gespillt huet.
Arthur Rubinstein
Den Arthur Rubinstein, KBE, gebuer den 28. Januar 1887 zu Łódź, a gestuerwen den 20. Dezember 1982 zu Genf, war e weltbekannte polnesche Pianist.
Canton de Cadalen
De Canton de Cadelan ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Albi, am Departement Tarn an der Regioun Occitanie.
Cyril Mar Baselios Malancharuvil
Hien huet zum Uerde vun der Nofolleg vu Christus (O.I.C.) gehéiert, a war de Chef vun der kathoulescher Kierch vu Syro-Malankara. Hien ass un de Suitë vum enger Nierekränkt gestuerwen.
633 v. Chr.
638 v. Chr. | 637 v. Chr. | 636 v. Chr. | 635 v. Chr. | 634 v. Chr. | 633 v. Chr. | 632 v. Chr. | 631 v. Chr. | 630 v. Chr. | 629 v. Chr. | 628 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 633 v. Chr.
Vulkanäifel
D'Vulkanäifel ass eng Géigend an der Äifel, am däitsche Bundesland Rheinland-Pfalz.
Si erstreckt sech vum Laacher Séi an der Landschaft tëscht Andernach a Mayen bis zur Géigend ëm de Kronenburger Séi an der Regioun ëm Manderscheid. Hiren Zentrum ass d'Regioun ëm Daun. D'Landschaft vun der Vulkanäifel ass naturraimlech an d'Westäifel, d'Héichäifel an an d'Ostäifel gegliddert an ass duerch d'Forme vum jonke Vulkanismus: Vulkankrater, mächteg Bimssteen- a Basaltoflagerungen a Maare markéiert.
Geschicht
Gewalteg Vulkanausbréch hunn an der Äifel virun 13.000 Joer déi jénkst Vulkanlandschaft kreéiert, eng Landschaft aus Feier, Lava an Äschen, an dat haaptsächlech duerch de Laacher-Séi-Ausbroch. Nach haut gesäit een eng Onmass u Schlakekegelen, Maaren, meterdéck Tuff- a Bimswänn an erkaalt Lavastréim. An de leschte 500.000 Jore sinn an der Ostäifel nieft den dräi gréissten Ausbrochzentren: Riedener Kessel, Wehrer Kessel a Laacher-Séi, ronn 40 Schlakekegelen entstanen.
Papperlapapp
De Papperlapapp ass eng Zäitschrëft fir Membere vun de Lëtzebuerger Guiden a Scouten déi an der Branche (Altersstuf) AvEx sinn. Se kënnt 3-mol am Joer eraus. Dës Publikatioun huet 28 Säiten a gëtt zum Deel vun de Memberen / Jugendleche matredigéiert. D'Ausgab vum Januar 2006 hat eng Oplo vun 1340 Stéck.
Rubricken déi am Paperlapapp enthale sinn:
Papperlatip
Dës Rubrik enthält virun allem praktesch Ureegungen (Bastel-Atelieren, Kachrezepter, Lidder, Spillreegelen, asw.). Si kann duerch Ausschneiden aus dem Paperlapapp zu engem Sammelheft zesummegefaasst ginn.
Weisser Holunder
Weisser Holunder  ass en däitsche Faarffilm vum Paul May mat der lëtzebuergescher Schauspillerin an Dänzerin Germaine Damar.
Papperlapapp
Papperlanet
De Schwéierpunkt vun dëser Rubrik ass den Internet an alles wat mam Spaweck zesummenhänkt. Sou sinn ë. a. follgend Theme schonn erkläert ginn:
Aner Zäitschrëften
D'Lëtzebuerger Guiden a Scouten publizéieren och nach follgend Zäitschrëften, déi méi oder manner reegelméisseg erauskommen:
Weisser Holunder
Ëm wat geet et am Film?
De Scherzinger (Michl Lang) e räichen Hotelier versicht dem klenge Wiert Daxltoni (Josef Egger) de Wee fir bei seng Wiertschaft ze verspären a sou eleng vun den Touristen ze profitéieren déi de Königssee wëlle besichen. Hien huet d'Rechnung awer ouni dem Toni seng Niess Liesel (Germaine Damar) gemaach.
922 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
927 v. Chr. | 926 v. Chr. | 925 v. Chr. | 924 v. Chr. | 923 v. Chr. | 922 v. Chr. | 921 v. Chr. | 920 v. Chr. | 919 v. Chr. | 918 v. Chr. | 917 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 922 v. Chr.
Lëscht vun de Gemengen am Departement Ardennes
Dëst ass d'Lëscht vun de 463 Gemengen am Departement Ardennes.
Luxemburger Wörterbuch
D'Luxemburger Wörterbuch ass en Dictionnaire vun der Lëtzebuerger Sprooch, deen tëscht 1950 an 1975 an 23 Fascicullen (mat engem Ergänzungsband 1977) erauskomm ass.
Et ass dëst, nom Lexicon der Luxemburger Umgangssprache vun 1847 an dem Wörterbuch der luxemburgischen Mundart vun 1906, deen drëtten a bis ewell gréisste lëtzebuergeschen Dictionnaire.
Am Februar 1950 ass dann déi éischt Liwwerung, vun A bis Aaschtert, erauskomm. Fir de Saz an den Drock war d'Dréckerei Linden zoustänneg.
1978 huet d'Dréckerei Beffort eng nei Oplo vum Luxemburger Wörterbuch gemaach, déi a Form vu fënnef Bänn erauskoum. Inhaltlech gouf näischt dru geännert, just e puer Wierder, bei deenen et zu enger feelerbedingter Sënnännerung komm war, goufe verbessert.
Wat ass d'Luxemburger Wörterbuch (a wat ass et net)?
D'Luxemburger Wörterbuch ass, wéi säin Numm et noleet, eng Sammlung vu Lëtzebuergesche Wierder an Ausdréck. D'Lemmata, déi - meeschtens - alphabetesch organiséiert sinn, ginn op Däitsch genee explizéiert, heiansdo steet och déi franséisch oder, aus Schimmt, laténgesch Entspriechung dobäi. Et fält op, datt d'Wierder zum Deel net der Logik vun der alphabetescher Reiefolleg, mä der phoneetescher no getässelt sinn (sou stinn z. B. Wierder, déi mat "V" oder "Ph" ufänken, all ënner dem Buschtaf "F"; Wierder mat "C" stinn, jee nodeem, ënner "K" oder "S", asw.). De Grond heifir war, datt dräi Joer virun der Publikatioun vun der éischter Liwwerung d'Orthographie vum Lëtzebuergeschen duerch en Arrêté ministériel eng éischt Kéier "offiziell" festgeluecht gi war. D'Offiziell Lëtzebuerger Orthographie, wéi se genannt gouf, war konsequent phoneetesch, mä et gouf séier kloer, datt se kaum Akzeptanz bei de Leit fonnt hat. Dofir gouf vun der Dictionnaireskommissioun, ënner dem Impuls vum Robert Bruch, eng nei Orthographie ausgeschafft, déi spéider Dictionnaires-Orthographie genannt sollt ginn. D'Dictionnairesmécher schénge sech hirer Saach awer net honnertprozenteg sécher gewiescht ze sinn, dofir déi ernimmte Konzessioun un de phoneetesche Prinzip.
Inhaltlech huet d'Luxemburger Wörterbuch den Usproch, en Thesaurus linguae ze sinn, d. h. eng Sammlung vun Allem wat et am Lëtzebuergesche gëtt oder zum Deel fréier gouf. Mat groussem Detail sinn och regional a lokal Variante repertoriéiert. Dran ze fanne sinn och Riedensaarten a Spréchelcher, Nimm an Uertschaftsnimm. Den Dictionnaire ass allerdéngs explizit no puristesche Critèren zesummegestallt ginn: Bewosst op der Säit gelooss gouf, wat vun der Redaktioun als Neologismen ugesi gouf, deemno Wierder, déi onverännert aus dem Däitschen oder Franséischen iwwerholl sinn. Et ass deemno kee komplette Spigel vun der Alldagssprooch.
Doduerch léisst sech och beschreiwen, wat d'Luxemburger Wörterbuch net ass (oder sollt sinn): engersäits ass et kee preskriptiven Dictionnaire, dee géif virschreiwen, wat wéi misst sinn (wat och net verwonnert: Et gëtt keng institutionaliséiert Norméierung, keng Akademie, déi géif definéieren, wéi wat genannt misst ginn), anerersäits och net e sougenannten Hand-Dictionnaire, wou ee just kéint nosichen, wéi wat geschriwwe géif, an deen den Alldaags-Vocabulaire ofdeckt.
En "antisemitteschen, antiklerikalen, auslännerfeindlechen an obszönen" Dictionnaire?
De 7. November 1996 huet de Paul Cerf am Tageblatt en Artikel publizéiert mam Titel "La Section linguistique de l'Institut grand-ducal patronne un ouvrage antisémite, anticlérical, xénophobe et obscène".
An dësem Artikel retracéiert en d'Entstéiungsgeschicht vum Dictionnaire, beschreift, wéi eng nei Dictionnaireskommissioun, déi 1992 aberuff gouf, geschwënn nees auserneegebrach ass, an domat verbonnen de Fait, datt d'Luxemburger Wörterbuch alt nees eng Kéier 1995 onverännert nogedréckt gi war (well et vergraff war). Hie beschreift, datt ënner dem Lemma Judd eng drësseg Spréchelcher an Ausdréck opgezielt sinn, déi all negativ, pejorativ a beleidegend sinn. De Consistoire israélite de Luxembourg hat sech schonn 1986 beim deemolege Kulturminister Robert Krieps doriwwer beschwéiert, an e krut vum Staatssekretär Guy Linster verséchert, datt, wann den Dictonnairen nei opgeluecht géif (réédition), d'Notizen am Ufank vum Lemma ënnerstach an ergänzt géifen. Well am Cerf sengen Aen dëst Verspriechen net ageléist gi war - D'Luxemburger Wörterbuch war, wéi gesot 1993 nogedréckt ginn, an e weidere Protest bei der Delegéierter Kulturminsitesch Marie-Josée Jacobs näischt bewierkt huet, huet en dann deen Artikel geschriwwen. Deen hält op mat enger Rei rhetoresche Froen, wou en der Linguistescher Sektioun vum Institut grand-ducal (IGD-LEO) pekuniär Interessen ënnerstellt an hir Comptabilitéit a Fro stellt. 6 Deeg drop huet de Lex Roth (dee kee Member vum IGD-LEO ass) mat engem Artikel am Lëtzebuerger Journal "geäntwert", an deem e probéiert huet, d'Éier vun den Dictionnairesmécher ze retabléieren, mä wéinst senger gewinnt faarweger Sprooch an enger Rëtsch perséinlechen Attacke géint den Cerf, der Saach éischter e schlechten Déngscht geleescht huet.
An engem Bréif vum 18. Dezember 1996 un de President an de Sekretär vum IGD-LEO huet d'Kulturministesch Erna Hennicot-Schoepges dës an engem secën Toun "somméiert, déi Exemplairë vum Dictionnaire, déi nach net verkaaft sinn, direkt aus dem Verkéier ze zéien", well d'Auteursrechter beim Staat léichen.
Domat krut den Eclat ëm d'Luxemburger Wörterbuch eng nei Dimensioun: Nieft der editorescher an inhaltlecher Dimensioun koum elo nach eng politesch a juristesch dobäi: Politesch, well et äusserst seelen ass, datt de Staat eng Publikatioun, déi en och nach mat gedroen huet, zenséiert, a well sech doduerch d'Fro stellt, ob een Tatsaachen, déi engem net passen - de joerhonnertelaange latenten Antisemitismus an Deeler vun der Bevëlkerung - duerch Zensur einfach sou aus der Welt schafe kann; juristesch, well déi Fro nom Copyright, dat beim Kulturministère léich, sou kloer net ass.
Inhaltlech huet sech och de Guy Rewenig e puermol mam Luxemburger Wörterbuch ausernee gesat: Hie kritiséiert, datt den Dictionnaire e reaktionäert Fraebild géif vehikuléieren (et gëtt Dosende vun Ausdréck, déi d'Fraen als topeg, ellen, liddereg, asw. beschreiwen) a sech ze vill am Sammele vu méiglechst "exoteschen" Ausdréck oder Prononciatioune verléieren, awer keng neutral Beschreiwung vun der moderner Alldaagssprooch liwwere géif.
Déi ganz Diskussioun huet schlussendlech alle Betraffene kloer gemaach, datt en zäitgeméissen Dictionnaire vun deem, wat haut zu Lëtzebuerg geschwat gëtt, iwwerfälleg war. De Conseil permanent de la langue luxembourgeoise, deen 1998 an d'Liewe geruff gouf, gouf dann och 1999 domat chargéiert, een neien Dictionnaire auszeschaffen.
Dësen ass, no ettleche Viraarbechten, zanter 2007 am Gaang, als Lëtzebuerger Online Dictionnaire der alphabetescher Reiefolleg vun de Lemmata no, am Internet publizéiert ze ginn.
Ferdinand Wirtgen
De Ferdinand Wirtgen, gebuer den 11. Dezember 1906 zu Ollem a gestuerwen den 18. Februar 1982 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Jurist a President vum Staatsrot.
Sein Papp den Nicolas Wirtgen, a säi Brudder de Charles Wirtgen, waren Deputéiert.
Vun 1949 bis 1971 war hien Direkter vun der Administration de l'enregistrement et des domaines.
Hie war vun 23. Oktober 1950 u Member vum Staatsrot. Hie war vun Dezember 1976 bis Enn September 1978 President vum Staatsrot.
Erato
D ' Erato war eng vun den néng Musen an der griichescher Mythologie.
Si war d'Mus vun der Libesdichtung, dem Gesang an dem Danz. D'Erato ass d'Duechter vum Zeus a vun der Mnemosyne.
D'Erato hat e Bouf, den Azan, zesumme mam Arcas.
Buerg Malbrouck
D'Buerg Malbrouck (muselfränkesch: Buerg Meinsbersch; däitsch: Burg Meinsberg) am loutrengesche Manderen am franséischen Departement Moselle, ass eng renovéiert mëttelalterlech Buerg. Si steet op der Kopp vum Meinsberg.
Gare Manternach
D'Gare vu Manternach ass eng Gare op der CFL-Linn 3, der sougenannter Tréierer Streck, tëscht der Gare Wecker an der Gare Mäertert vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit bei der Barrière um CR137.
Buerg Malbrouck
Beschreiwung
D'Buerg ass eng imposant Anlag. Si gesäit sech quadratesch un, wat si awer net ass: 50 m Säitelängt am Süden, 66 m am Osten, 68 m am Westen an 49 m am Norden. Op all Eck steet een Tuerm, dräi dovu si véiereckeg an een ass ronn. D'Mauere sinn tëscht 12 an 18 m héich a se si plazeweis bis 4,8 m déck. D'Trape si sou ugeluecht, datt Rietshänner se besser verdeedege konnten.
D'Geschicht an den Numm
D'Buerg gouf vum Arnold VI Här vu Sierk tëscht 1419 an 1434 gebaut an an den Déngscht vum Äerzbistum Tréier gestallt. Beim Doud vum Arnold si keng Ierwen do, soudatt d'Buerg tëscht dem 15. an dem 17. Joerhonnert e puermol de Besëtzer wiesselt.
Gare Manternach
D'Tréierer Streck féiert vu Lëtzebuerg bis op Waasserbëlleg an da weider op Tréier a Wittlich.
Buerg Malbrouck
D'Geschicht an den Numm
Den haitegen Numm vun der Buerg geet op de spueneschen Ierffollegkrich 1705 zeréck, well deemools den englesche Feldhär, den John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough sech an d'Géigend vu Sierk zeréckgezunn hat (hien hat säin Haaptquartéier op der Buerg), an do vum franséische Marschall Louis Hector de Villars, deen déi franséisch Grenz verdeedegt huet, a Schach gehale ginn ass. Well de Prënz vu Baden, deen dem Marlborough sollt hëllefen, awer net erbäi komm ass, an dem Malbrouck, (wéi d'Fransousen e genannt hunn) seng Truppen näischt méi z'iessen haten, hu si sech an der Nuecht vum 16. op de 17. Juni heemlech aus dem Stëbs gemaach, an den de Villars stoung virun enger eideler Buerg. D'Buerg huet zanterhier den Numm vum Malbrouck.
Gare Manternach
D'Gare vu Manternach huet e gratis Park & Rail-Parking mat 19 Parkplazen a spezielle Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit.
Buerg Malbrouck
D'Restauratioun
D'Buerg gouf 1930 als Monument historique klasséiert an nodeem de Conseil général de la Moselle se 1975 kaaft hat, gouf se lues a lues an d'Rei gesat an d'Aarbechte waren 1998 fäerdeg.
Dës Restauratioun war den zweete grousse Schantje vun enger Restauratioun vun engem historesche Monument nom Parlement de Bretagne zu Rennes.
Nationalen Toundokument Regëster (USA)
Den Nationalen Toundokument Regëster, oder National Recording Registry, ass eng US-amerikanesch Lëscht vun Toundokumenter déi wéinst kulturellen, historeschen oder esthetesche Grënn wichteg sinn an/oder d'Liewen an de USA reflektéieren oder eppes doriwwer aussoen.
Et ass 2002 mam Opstelle vun där Lëscht ugefaange ginn, an all Joer solle 50 Dokumenter derbäikommen.
105 v. Chr.
3. Joerhonnert v. Chr. | 2. Joerhonnert v. Chr. | 1. Joerhonnert v. Chr. 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 105 v. Chr.
Pierre Jules César Janssen
De Pierre Jules César Janssen, aner Aliassen : Pierre Janssen, Jules Janssen, Pierre Jules Janssen, gebuer den 22. Februar 1824 zu Paräis a gestuerwen den 23. Dezember 1907 zu Meudon war e franséischen Astronom.
De Janssen huet am Joer 1868 e Wee fonnt, fir d'Sonnekorona och ouni Sonnendäischtert z'observéieren. Am selwechte Joer huet hien och eent bis dohin onbekannt Element am Sonnespektrum entdeckt, den Helium. Onofhängeg vum Janssen – huet och den engleschen Astronom Norman Lockyer dëst Element fonnt.
Liewenslaf
1853 gouf de Janssen Coursen um Gymnasium vu Charlemagne. 1857 ass hie op Peru gereest fir de magneteschen Equator ze bestëmmen. 1859 huet en den Naturfuerscher Alfred Grandidier op enger Weltrees begleet, déi hien awer krankheetsbedéngt no sechs Méint huet missen ofbriechen. Vun 1861 bis 1862 souwéi 1864 ënnersicht hien d'Absorptioun vun Tellur am Sonnespektrum. Vun 1865 bis 1871 ënnerriicht de Janssen an enger Architekteschoul. Am Joer 1867 mécht en optesch a magnetesch Experimenter op den Azoren.
Am Joer 1868 weist de Janssen d'gasaarteg Natur vun der rouder Sonnekorona an entwéckelt eng Method, fir d'Korona och z'observéieren, wa keng Sonnendäischtert do ass. Eng änlech Method huet am selwechte Joer och den Norman Lockyer; an e Joer méi spéit de William Huggins an de Karl Friedrich Zöllner fonnt.
1870 huet de Janssen dat belagert Paräis (1870–1871) mat engem Ballon verlooss, well hien am algeereschen Oran eng Sonnendäischtert observéiere wollt. 1873 gouf de Janssen an d'Académie des sciences gewielt; an der Accademia dei Lincei zu Roum war hie schonn zanter Juni 1872 Member. 1874 ass hie fir d'Observatioun vum Venusduerchgang a Japan gereest. 1875 gouf hien Direkter vum neien astrophysikaleschen Institut zu Meudon. 1876 sinn him wonnerbar Sonnefotoe gelongen, déi hien 1904 am Atlas de photographies solaires publizéiert huet. 1882 observéiert de Janssen zu Oran de Venusduerchgank. 1887 mécht hie Sonnenobservatiounen um Pic du Midi de Bigorre an de Pyrenäen. Am September 1893 ass en op de Mont Blanc geklommen an ass véier Deeg laang op der Spëtzt bliwwen, fir d'Sonn z'observéieren. D'Zil war, fir erauszefannen, ob d'Sonn och Sauerstoff opweist. Dofir gouf spéider den Observatoire op dem Mont Blanc opgeriicht. 1896 huet hien den éischten Deel vun den Annales de l'observatoire de Meudon erausginn.
E Marskrater an e Krater um Äerdmound goufen him zu Éiere "Janssen" genannt.
De Jules-Janssen-Präis ass déi héchst Auszeechnung vun der franséischer Gesellschaft fir Astronomie.
Sonnendäischtertexpeditiounen
De Janssen huet un en ettleche Sonnendäischtertexpeditiounen deelgeholl:
632 v. Chr.
8. Joerhonnert v. Chr. | 7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr.
637 v. Chr. | 636 v. Chr. | 635 v. Chr. | 634 v. Chr. | 633 v. Chr. | 632 v. Chr. | 631 v. Chr. | 630 v. Chr. | 629 v. Chr. | 628 v. Chr. | 627 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 632 v. Chr.
Euterpe
D ' Euterpe (aalgr. Εὐτέρπη) war eng vun den néng Musen a der griichescher Mythologie.
D'Duechter vum Zeus an der Mnemosyne war d'Mus vun der Musek. Zu hiren Attributer zielt den Aulos (eng duebel Flute).
Luxogramm
Luxogramm, mam ganzen Numm Luxogramm - E System fir grammatesch Informatiounen iwwer d'Lëtzebuergescht, ass eng Websäit mat grammateschen Informatiounen zu de lëtzebuergesche Verben.
Luxogramm gouf am Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises vun der Uni Lëtzebuerg ënner der Leedung vum däitsche Linguist Peter Gilles entwéckelt.
Fir d'Erschafe vu Luxogramm gouf sech um linguistesche Webportal fir däitsch Grammatik a Wierderbicher vun der Firma Canoo Engineering AG vu Basel orientéiert.
Als linguistesch Basis hunn d'Grammairë vum Robert Bruch, Josy Braun a François Schanen / Jacqui Zimmer gedéngt.
Nodeem Luxogramm am Ufank nëmmen op Däitsch funktionéiert huet, kann de Benotzer zanter Mee 2009 tëscht de Sproochen Lëtzebuergesch, Däitsch a Franséisch wielen.
Naturschutzgebitt Fëlschdrefergronn
Fëlschdrefergronn ass en Naturschutzgebitt an de Gemengen Duelem a Fréiseng.
Tëscht Fëlschdref, Uespelt a Lémillen läit e variéiert Gebitt mat typeschen Agrarfläche baachopwäerts vun der Grondbaach an e Bëschgebitt baachofwäerts, wouvu 27 ha zanter dem 25. Mäerz 2005 ënner Naturschutz stinn.
Laacher-Séi-Ausbroch
De Laacher Séi-Ausbroch war e Vulkanausbroch dee virun 13.000 Joer an der Äifel war. Et war dee jéngsten Ausbroch vun der Äerdgeschicht a Mëtteleuropa. Deen Inferno huet zwar just e puer Deeg gedauert, huet d'Landschaft awer komplett verännert.
631 v. Chr.
8. Joerhonnert v. Chr. | 7. Joerhonnert v. Chr. | 6. Joerhonnert v. Chr.
Laacher-Séi-Ausbroch
An enger riseger Magmakummer, just e puer Kilometer ënner der Äerduewerfläch, huet sech joerdausendelaang e gas- a mineralräicht Magma gebilt. Dat Magma huet sech virun 13.000 Joer no uewe gedréckt a mat Iwwerschallvitesse goufen Äschen, Bims an anert Gestengs an enger 40 Kilometer héijer Eruptiounssail erausgeschleidert.
631 v. Chr.
636 v. Chr. | 635 v. Chr. | 634 v. Chr. | 633 v. Chr. | 632 v. Chr. | 631 v. Chr. | 630 v. Chr. | 629 v. Chr. | 628 v. Chr. | 627 v. Chr. | 626 v. Chr.
Laacher-Séi-Ausbroch
Déi schlëmmst Auswierkunge waren déi 600° Celsius gliddeg Glouslawinnen an d'Äschen. Si si mat grousse Vitessen iwwer d'Land geschoss an hunn eng moer Moundlandschaft hannerloss. D'Äschen hu sech verfestegt an hu sech duerch de Kontakt mam Waasser zu Tuff entwéckelt.
Nord Yorkshire
Nord Yorkshire ass eng Grofschaft am Norde vun England. Si fält an d'Kategorie vun de shire counties an ass vun der Fläch hier déi gréisst Grofschaft am Land. Déi wichtegst Uertschafte si Scarborough a Selby.
At-Zeechen
D'Schrëftzeechen @ – d'At-Zeechen (Englesch: at sign), genannt ass e wichtege Bestanddeel vun E-Mail-Adressen, wou et de Benotzernumm vum Servernumm trennt.
Wéi bei der Erfindung vun der E-Mail am ARPA-Netz no engem nach net benotzten Zeechen am Schrëftsaatz vun den amerikaneschen Telegraphen (ASCII) gesicht ginn ass, dat de Benotzer- vum Servernumm kloer deele sollt, ass de Ray Tomlinson 1971 op den @ gestouss an hien huet et geholl fir at-Symbol an den E-Mail-Adressen.
Der Kaiser und das Wäschermädel
Der Kaiser und das Wäschermädel  ass en éisträichesche Faarffilm vum Ernst Neubach mat der lëtzebuergescher Schauspillerin an Dänzerin Germaine Damar.
At-Zeechen
An eelere Programméiersproochen (z. B. BASIC, dBase) ass @ heinandsdo och fir Operator fir d'Positiounsdonnéeë geholl ginn, de BASIC-Befeel stellt zum Beispill d'Wuert "HALLO" an der zéngter Zeil an no der zwielefter Spléck um Schierm duer.
Der Kaiser und das Wäschermädel
Ëm wat geet et am Film?
An der éisträichescher Monarchie bréngt eng jonk Wäschfra vum Haff bal ganz Wien duerch e Kuss deen si op engem Bal kritt huet aus dem Haischen.
At-Zeechen
Zanter 2004 ass d'At-Zeechen och offizielle Bestanddeel vum Morsecode.
Jassir Arafat
De Jassir Arafat gebuer de 24. August 1929 zu Kairo, a gestuerwen den 11. November 2004 zu Clamart a Frankräich, eigentlech Muhammad 'Abd al-Rahmān 'Abd al-Ra'ūf 'Arafāt al-Qudwa al-Husainī, (محمد عبد الرحمن عبد الرؤوف عرفات القدوة الحسيني), genannt Abū 'Ammār (أبو عمار), war fir d'lescht palestinensesche Politiker a Staatsmann a vum 12. Februar 1996 bis zu sengem Doud den 11. November 2004 President vun de Palestinenseschen Autonomiegebidder. 1994 krut hien de Friddensnobelpräis.
Polyhymnia
D'Polyhymnia war eng vun den néng Musen an der griichescher Mythologie.
Si war d'Mus vun der Hymnendichtung, vum Danz, vun der Pantomime an der Geometrie.
Zu hiren Attributer zielen en Zepter oder eng Schrëftroll mam laténgesche Wuert  suadere (iwwerzeegen).
923 v. Chr.
11. Joerhonnert v. Chr. | 10. Joerhonnert v. Chr. | 9. Joerhonnert v. Chr.
928 v. Chr. | 927 v. Chr. | 926 v. Chr. | 925 v. Chr. | 924 v. Chr. | 923 v. Chr. | 922 v. Chr. | 921 v. Chr. | 920 v. Chr. | 919 v. Chr. | 918 v. Chr.
Dës Säit befaasst sech mam Joer 923 v. Chr.
Canton de Salles-sur-l'Hers
De Canton de Salles-sur-l'Hers war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Carcassonne, am Departement Aude an der Regioun Occitanie. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Darlington
Darlington ass eng Stad am Norde vun England an eng onofhängeg Grofschaft ("Unitary authority").
Rafael Springer
De Rafael Springer, gebuer den 11. Oktober 1958 zu Zürich, ass e Moler, Sculpteur, Auteur a fréiere Äishockeyspiller, deen zanter 1965 zu Lëtzebuerg lieft. Zanter 2001 huet hien déi lëtzebuergesch Nationalitéit. Hien ass de Jong vum däitschen Dirigent Alois Springer a vun der Schrëftstellerin Karin Jahr.
De Rafael Springer ass Autodidakt.
2002 krut hien de Prix Pierre-Werner.
De Rafael Springer war Member vum Lëtzebuerger Schrëftstellerverband.
Hien huet vun 2001 bis 2009 fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp op der Verdeedeger-Positioun gespillt, a war och e Member vum Äishockeyclub Tornado Luxembourg. ,
Euro
Den Euro (Iso-Code: EUR – Symbol: €) ass d'Wärung vun der Europäescher Wirtschafts- an Wärungsunioun. 20 vun de 27 Memberstaate vun der Europäescher Unioun (EU) hunn en als Wärung: d'Belsch, Däitschland, Éisträich, Estland, Finnland, Frankräich, Griicheland, Holland, Irland, Italien, Kroatien, Lettland, Lëtzebuerg, Litauen, Malta, Portugal, d'Slowakei, Slowenien, Spuenien an Zypern. Derbäi komme 6 Net-EU-Staaten, wourënner d'Micro-Staaten Monaco, San Marino an den Hellege Stull (Vatikanstad). Ausserdeem gëtt et 5 Länner, an och d'Wärungszonen CFA-Franc an CFP-Franc, deenen hiren Ëmrechnungscours un den Euro gebonne ass (kuckt och: Eurozon).
Den Euro gëtt et vum 1. Januar 1999 un als offiziell Buchwärung. Scho virdrun, de 14. Februar 1997 war allerdéngs schonn en éischten Emprunt an Euro, e Virleefer, op der Lëtzebuerger Bourse zur Cote zougelos ginn.
Euro-Biljeeën a Mënze koumen den 1. Januar 2002 an Ëmlaf.
1 Euro ass ënneragedeelt an 100 Cent.
Den 1. Januar 2021 ware 26 468 962 663 Billjeeën am Ëmlaf, am Wäert vun 1 434 506 526 830 €, an 138 068 816 079 Mënzen am Wäert vun 30 407 933 257 €, am Ganzen deemno eng Zomm vun 1 464 914 460 087 €.
Wéi den Euro agefouert gouf
De Virleefer vum Euro ass den ECU, d'Rechnungsunitéit vum Europäesche Wärungssystem (EWS), deen 1979 a Kraaft getruede war. Obschonn den ECU am Wäert vun 1:1 an Euro ëmgetosch gouf, ass nëmmen den Euro eng echt Wärung; den ECU war just eng Rechnungsunitéit, also och keng Buchwärung. Ausserdeem ware just Däitschland, Frankräich an d'Benelux-Länner déi ganzen Zäit am EWS integréiert.
Am Traité iwwer d'Europäesch Unioun (Traité vu Maastricht) sinn d'Convergenzcritère festgeluecht, déi mussen agehale ginn, fir kënnen an der Eurozon derbäi ze sinn. Den 13. Dezember 1996 si sech d'EU-Finanzministeren iwwer den Euro-Stabilitéitspakt eens ginn.
Den 1. Januar 1999 ass d'Gebuertstonn vum Euro, vun do u sinn déi al national Wärunge just nach Fraktioune vum Euro. Mä den Euro gouf et just um Pabeier: Virementën a Versementën konnten an Euro gemaach ginn (a Griicheland zanter dem 1. Januar 2001), Konten a Spuerbicher konnten an Euro oder den ale Wärunge gefouert ginn. Wäertpabeieren an Aktien goufe just nach an Euro gehandelt. Mä nach sollt et 3 Joer daueren, bis datt d'Leit Eurosmënzen a -schäiner am Grapp kéinten halen.
Am September 2001 ass domat ugefaange ginn, fir d'éischt d'Banken, dann d'Geschäfter no an no mat den neie Billjeeën a Schäiner anzedecken. Dës hunn awer bis zum Joreswiessel net däerfen an Zirkulatioun bruecht ginn. Eng Ausnam waren d'Euro-Mënzen, déi ee vum 15. Dezember a Form vun enger Zort Virwelztiitchen, "Euro-Starterkit" genannt, bei Banken a Posten ze kafe krut (zu Lëtzebuerg z. B. am Géigewäert vu 500 Frang). D'Iddi war, datt d'Leit sech alt kéinte mat deene neie Mënze kënneg maachen, an och, datt e se Mënz an der Täsch hätten, wa se vum 1. Januar un akafe goungen.
Den 1. Januar 2002, Punkt Hallefnuecht, goufen och d'Billjeeën an den Ëmlaf bruecht. Wärend eng kuerzer Iwwergangszäit (déi ënnerschiddlech no Land war, mä net méi laang wéi den 28. Februar 2002 gedauert huet) sinn den Euro an déi al Landeswärunge parallel zirkuléiert. Dës hunn zanterhier kee legale Cours méi, kënnen awer nach eng gewëssen Zäit (och dëst ass vu Land zu Land, an och nodeem, ob et Billjeeën oder Mënze sinn) bei den Zentralbanken an Euro ëmgetosch ginn. Lëtzebuergesch a Belsch Frang-Mënzen z. B. goufe just bis den 31. Dezember 2004 ëmgetosch, elo zielt just nach hire Metall- oder Sammlerwäert.
An deene Länner, déi duerno den Euro agefouert hunn, gouf dat gläichzäiteg als Buch- an Ëmlafwärung gemaach (de sougenannte Big Bang-Zenario). Och gouf d'Period vun der Parallel-Zirkulatioun vun der aler Wärung an dem Euro op 14 Deeg begrenzt.
Ëmrechnungscours vum Euro
Den Taux vum Euro par Rapport zu den ale Wärunge vun der Wärungsunioun gouf (ausser fir Griicheland, d'Slowakei, Slowenien, Zypern, Malta an Estland) den 31. Dezember 1998 festgeluecht. D'Basis dobäi war den Ëmrechnungswäert vum ECU.
Een Euro entsprécht:
Par Rapport zum US-Dollar huet den Euro sech am Ufank negativ entwéckelt. De 4. Januar 1999, deen éischten Dag, wou Coursen op der Bourse an Euro gehandelt goufen, huet 1 Euro ronn 1,17 US-Dollar entsprach. No ongeféier 2 Joer hat den Euro mat ronn 0,82 Dollar pro Euro säin déifste Stand par Rapport zum Dollar erreecht. Des Tendenz geet awer zanterhier nees no uewen; den 21. September 2007 huet de Wiesselcours 1,40 US-Dollar fir 1 Euro iwwerschratt an de 26. Februar 2008 krut ee fir d'éischt Kéier fir 1 Euro 1,50 Dollar, an am Juli 2008 1,60 US-Dollar. Zanterhier ass de Wäert vum Dollar par Rapport zum Euro nees an d'Luucht gaangen; e louch am Juni 2010 ëm 1,20 USD fir 1 EUR.
Wou gëtt mat Euro bezuelt?
Dës Länner hunn hir al Wärung mat dem Euro ersat:
Dozou gehéieren och déi véier franséisch Departementer vun déi Säit dem Mier (Départements Outre-Mer oder DOM) Guyane, Réunion, Martinique a Guadeloupe. Et kann een deemno am Südamerikaneschen Djungel mam Euro bezuelen. Och Saint Pierre et Miquelon huet den Euro.
Dräi Länner hate scho virdrun eng Wärungsunioun mat engem Land, dat der EWU bäigetruede ass, an hunn deemno och den Euro als legal Wärung agefouert. Dëst sinn: Si hate virdru schonn d'Recht, eng begrenzte Mass Suen a Form vu Mënzen erauszeginn (a Franséische Frang, resp. Liren), a kënnen dofir och eng limitéiert Zuel Euros-Mënzen erausginn. Andorra fir säin Deel däerf och, no engem Wärungsaccord mat der EU, zanter 2014 Mënze klappen.
Aner Territoiren hu vu sech aus decidéiert, den Euro zu hirer Standardwärung ze maachen, ouni datt s'eege Sue kéinten erausginn oder soss eppes matzedecidéieren hätten:
Kosovo a Montenegro hate virdrun als Wärung déi Däitsch Mark, Andorra hat de Franséische Frang an d'Spuenesch Peset.
Kuckt och den Artikel Eurozon.
EU-Staaten, déi sech géint den Euro entscheet hunn
Groussbritannien an Dänemark hate fir sech am Traité vu Maastricht eng sougenannt "Opt-out"-Klausel duerchgesat, d. h. si hu sech d'Recht virbehalen, méi spéit ze decidéieren, ob a wéini si dem Euro géife bäitrieden.