cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sandale vu Christus
D'Sandale vum Christus - am Fong just Partikele vu Sandalen, sinn haut nach an der Sankt-Salvator-Basilika zu Prüm ze gesinn, a ginn do ugebiet.
Hir politesch Bedeitung, déi s'am Mëttelalter haten, ass verluer, déi reliéis ass bliwwen.
Stachelkéiseker
Kierperbau
D'Stachelkéiseker sinn 13 bis 27 cm grouss a weie 400 bis 1200 g.
Si hunn e klenge Schwanz, eng spatz Schnëss, relativ kleng Aen a kleng Oueren. Hir Bee si kuerz, an un all Patt hu si fënnef Zéiwe mat kräftegen Neel.
Teimerjännchen
D'Teimerjännercher, vum algriicheschen θύμος a laténgeschen Thymus, ass eng Gattung vu Gewierzplanzen, déi zu den Lëpsebléieplanzen (Lamiaceae) gezielt ginn. Et sinn niddereg Traisch mat blatzeg rosaen oder wäisse Bléien.
Heelplanz
Den Teimerjännche gëtt als Téi opgeschott an hëlleft géint Féiwer, berouegt a léist Krämp. Dofir ass e gutt bei Houscht, Kolliken, Krämp am Ënnerläif a bei Nieren- a Blosekrämp.
Elliptesch Galaxis
Eng Elliptesch Galaxis ass eng Galaxis, déi sech vun anere Galaxiëformen an der Hubble-Sequenz duerch hir gläichméisseg Liichtverdeelung an d'Feele vun opfällege Strukture wéi an de Spiralgalaxien ënnerscheet.
Elliptesch Galaxië si relativ hell an hirem Zentrum mat engem ufanks séierem an da méi luesem Hellegkeetsoffall no baussen. D'Linne mat der selwechter Hellegkeet (Isophoten) loosse sech zimmlech genee duerch d'konzentresch Ellips beschreiwen. An der Hubble-Sequenz ginn elliptesch Galaxien no der Form vu sou Ellipsen a Klassen E0 (kreesfërmeg) bis E7 (staark ofgeplatt) ënnerscheet. Déi dem E zougesaten Zuel bestëmmt sech dobäi als 10 (a-b)/a, woubäi a d'Gréisst vun der grousser a b déi vun der klenger Achs vun der Ellips ass.
Den Undeel vun elliptische Galaxien an der Gesamtzuel vun de Galaxien ass staark vun der Ëmgéigend ofhängeg. A grousse Galaxiëkéip si bal d'Hallschent vun de Galaxien elliptesch, wärend den Undeel a Regioune mat manner Galaxiendicht ënner 10% fält. Och fënnt sech am Zentrum vu ville Galaxiëkéip eng besonnesch masseräich elliptesch Galaxis oder eng änlech als cD-Galaxis bezeechent Galaxisform.
Canton de Saint-Jean-du-Gard
De Canton de Saint-Jean-du-Gard ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Alès, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Elliptesch Galaxis
Et gëtt vill Änlechkeeten tëscht eppes liichtschwachen elliptesche Galaxien an den zentralen Bulges vu Spiralgalaxien. Z'ënnerscheede sinn elliptesch Galaxië vun de liichtschwaache spheroideschen Zwerggalaxien, déi zwar gläichfalls Ellipseform hunn awer aner Zesummenhäng tëscht Hellegkeet a Gréisst hunn.
Déi meescht Stären an elliptesche Galaxië sinn al. Elliptesch Galaxien enthalen och meeschtens ganz wéineg interstellar Matière aus deenen nei Stären entstoe kënnen. Wéinst hirem Alter an hirer héijer zentraler Stärendicht gouf dacks ugeholl, datt elliptesch Galaxië scho viru ronn 10 Milliarde Joren duerch de séiere Kollaps enger eenzeger grousser Gaswollek entstane wier. Déi Virstellung kann awer nëmme schwéier déi kleng Rotatioun vu villen elliptesche Galaxien erklären, an et verdréit sech net gutt mat enger Grondmeenung vun der haiteger Kosmologie, datt nämlech d'Strukture wéi d'Galaxien duerch Verschmëlze vu klengen Eenheeten entstane sinn. Zudeem gëtt et aus Observatiounen an Theorie Unzeechen, datt beim Verschmëlze vun zwou Spiralgalaxien eng elliptesch Galaxis entsteet.
Zanter de spéiden 1990er weisen Observatiounen ëmmer méi däitlech, datt am Zentrum vun all elliptescher Galaxis an an all Bulge vun enger Spiralgalaxis e Schwaarzt Lach ze fannen ass, dat e puer Promille vun der Mass vun elliptesche Galaxien, souwéi vu Bulgen huet. D'Virgäng am Ufank vun der Entwécklung vu Galaxien a schwaarze Lächer, déi zu dëser Bezéiung féieren, sinn nach onkloer.
Maurice Detten
De Maurice Detten (Jodocus Mauritius Johannes Detten), am Däitsche Moritz oder Mauritz genannt, gebuer de 14. September 1767 zu Münster, gestuerwen den 30. Abrëll 1829 zu Iechternach, war en däitschen Dokter, deen am 19. Joerhonnert zu Lëtzebuerg praktizéiert huet.
Professer zu Münster
De Maurice Detten huet zu Münster Medezin studéiert an ass do de 17. Dezember 1791 Dokter vun der Medezin ginn. Am Joer 1795 gouf hie Professer op der Universitéit Münster, wou hie Physiologie an Anthropologie enseignéiert huet. Et liest een och alt, datt den Detten 1795 e Léiertstull fir Physiologie op der Universitéit Köln kritt hätt; do läit méiglecherweis e Mëssverständnes vir, dat eventuell an engem Artikel vum Dr. Loutsch ugefaangen huet. Ob den Detten wierklech zu Köln Professer war, ass nämlech net ganz kloer: 1. seng Schrëften, déi hien tëscht 1795 an 1803 verëffentlecht huet, sinn zu Münster erauskomm; 2. säin Artikel "Reisebemerkungen über das Niederstift Münster", aus dem Joer 1798 huet hien als "Professor M.D. aus Münster" signéiert; 3. wéi den Detten de 7. Januar 1803 an der Stad Lëtzebuerg opgedaucht ass, huet hie bei senger Umeldung deklaréiert, hien hätt virdrun zu Münster (also net zu Köln!) gewunnt.
Dokter zu Lëtzebuerg
Den 29. November 1804 huet den Detten sech an der Stad Lëtzebuerg mat der véier Joer méi aler Marie-Barbe Noppeney (*24.7.1763 Lëtzebuerg, † 25.11.1833 Iechternach), der Tata vum Grousspapp vum Marcel Noppeney, bestuet.
Heinrich Schwabe
De Samuel Heinrich Schwabe, gebuer de 25. Oktober 1789 zu Dessau a gestuerwen den 11. Abrëll 1875 och zu Dresden war en däitschen Astronom. De Schwabe huet d'Schoul 1806 verlooss, fir Apdikter ze ginn. Hie studéiert vun 1809 un d'Pharmacie, Chimie, Botanik a Physik zu Berlin. Am Joer 1811 kënnt hien op Dessau zeréck, fir d'Apdikt vu sengem Grousspapp z'iwwerhuelen. No dem Verkaf vun der Apdikt (1829) huet de Schwabe sech nëmmen nach den Naturwëssenschaften zougekéiert.
Maurice Detten
Dokter zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg huet den Detten ufanks nëmmen als "officier de santé" schaffen däerfen. Duerch Dekret vum 29. Germinal XII (19. Abrëll 1804) war den Detten zwar offiziell autoriséiert ginn, a ganz Frankräich als Dokter ze praktizéieren, trotzdeem sollt et bis 1806 daueren, bis datt hien zu Lëtzebuerg op d'Lëscht vun de "Licenciés en médecine" gesat ginn ass.
1807 ass den Detten op Iechternach geplënnert. Do gouf hien Dokter am Spidol. Seng Praxis muss net besonnesch vill Geld abruecht hunn, soss hätt hie sech 1823 wuel kaum fir d'Plaz vum Receveur vun der Gemeng Bech gemellt. Vläicht ass dat och d'Erklärung, firwat hien an de Schouljoren 1824/25 an 1825/26 am Iechternacher Kolléisch, deen 1825 offiziell als "collège communal" unerkannt gouf a sech duerno pompös "collège royal" genannt huet, Geschicht, Geographie, Naturgeschicht an dat éischt Joer och nach däitsch Literatur fir ee klengt Gehalt enseignéiert huet.
Heinrich Schwabe
Am Joer 1838 publizéiert de Schwabe d'„Flora Anhaltina“, ee Wierk iwwer d'Planzewelt vum Land Anhalt. Bemierkenswert ass och säin Herbarium mat Planze vu sengen Auslandsreesen an aus den Dessauer Parkanlagen.
Am Joer 1841 bestit hien d'Ernestine Amalie Moldenhauer.
Maurice Detten
Publikatiounen
Den Dr. Detten huet an Däitschland eng Rei vu Schrëften an Artikele publizéiert, déi zu engem gudden Deel mat senge Virliesungen zu Münster, awer och mat deemools aktuellen Theemen ze dinn haten: Saignée (Aderlass), Schwiefelbur zu Tatenhausen, Brownismus (Brownianismus), Incitabilitéitstheorie (Erregungstheorie), Funktioune vum Zelltissu.
Zu Lëtzebuerg huet den Detten manner publizéiert, nieft zwou medezineschen Aarbechten och e Bichelchen iwwer griichesch Geschicht. Medezinhistoresch interessant sinn dem Detten seng Äntwerten, déi hien 1812 op e Questionnaire vum Marie Frédéric Henri Christiani, dem Generalsekretär vum Département des Forêts, ginn huet; de Paul Spang an den Dr. Emile Duhr hu si analyséiert.
Heinrich Schwabe
1857 kritt hien d'„Grouss gëlle Medail“ vun der Royal Astronomical Society.
Haaptasteroidenceinture
An der Haaptasteroidenceinture, och Planetoidenceinture oder Haaptceinture, sinn Asteroiden oder Klengplanéiten tëscht de Bunne vu Mars a Jupiter. Déi meescht Asteroiden oder Planetoiden an eisem Sonnesystem sinn an dësem Beräich ze fannen. Den totale Beräich vun den eenzelen Ëmlafbunne gëtt haut mat ongeféier 2,0 bis 3,4 AE uginn.
Entdeckung
Opgrond vun der als Titius-Bode-Rei bekannter empirescher Formel, déi der Uerdnung vun de bis dohi bekannte Planéiten entsprach huet, gouf géint Enn vum 18. Joerhonnert mat der systematescher Sich no Planéiten ugefaangen, déi et der Formel no misst ginn, awer bis dohin nach net entdeckt goufen.
Mat der Entdeckung vum Zwergplanéit (1) Ceres den 1. Januar 1801 huet de Giuseppe Piazzi gemengt, de gesichte Planéit fonnt ze hunn. An de Joren duerno sinn awer ëmmer erëm weider Entdeckungen derbäikomm.
Schonn am Joer 1802 huet den Heinrich Wilhelm Olbers mat (2) Pallas een zweeten Objet entdeckt, deen d'Sonn tëscht Mars a Jupiter ëmkreest. Et kommen d'Entdeckunge vum (3) Juno (1804), (4) Vesta (1807) an no 38 Joer Paus dee vun (5) Astraea (1845). Obwuel e gläich erkannt huet, datt all entdeckt Objeten, déi d'Sonn tëscht Mars a Jupiter ëmkreesen, ëm Gréissenuerdnunge méi kleng wéi déo klassesch Planéite waren, goufe si deemools als vollwerteg Planéite betruecht. Sou koum et, datt de  Neptun bei senger Entdeckung am Joer 1846 als dräizéngte Planéit gezielt gouf.
Mat der Entdeckung vum (6) Hebe am Joer 1847 huet allerdéngs eng richteg Well vun Neientdeckunge vun Asteroiden ugefaangen. Dofir gouf op Virschlag vum Alexander von Humboldt am Joer 1851 d'Zuel vun de (grousse) Planéiten op aacht begrenzt an déi nei Objetsklass vun den Asteroiden geschaf.
Bis 1890 huet ee schonn 300 Asteroiden an dëser „Planéitelück“ kannt – bis haut sinn et der iwwer 100.000 Objeten; dorënner och souer, déi, wéi am Fall vum (243) Ida an dem Begleeders Dactyl, souguer en eegene klenge Mound hunn.
Well de gréissten Asteroid Ceres eng bal kugelfërmeg Form an e planéitenänlechen Opbau huet, gouf hien de 24. August 2006 vun der IAU zu der neier Objetklass vun den Zwergplanéiten héichgestuft. Den 1930 entdeckten Pluto dogéint gouf wéinst senger klenger Gréisst a senger Existenz am Verglach mat öhnlechen Objeten a senger Ëmlafbunn vum néngte Planéit zum Zwergplanéit degradéiert.
Objeten
[[Fichier:Main belt i vs a.png|thumb|300px|Diagramm an deem d'Längt vun de Bunnhallefachse vun den Asteroide géint hir [[Inklinatioun (Astronomie)|[[Inklinatioun (Astronomie)|Bunnschréi]] ofgedroe gëtt; rout: Objet vun der Haaptceinture, blo: aner Asteroidegruppen]] Et handelt sech bei den Asteroiden ëm Objeten an der Gréisst vu klengen, onreegelméisseg geformte Bätz bis zu den Zwergplanéiten an der Haaptceinture, de Ceres, deem säin Duerchmiesser mat ronn 945 Kilometer gutt e Véirel vum Duerchmiesser vun eisem Äerdmound huet, awer nëmmen 1,6 Prozent vu senger Mass huet, wat der Relatioun tëshent Äerdmound an Äerd nokënnt. Bis op dat hellste Ceintureobjet Vesta sinn si vun der Äerd aus net mat dem bloussem A ze gesinn. D'Gesamtmass vun allen Asteroide vun der Haaptceinture ass ongeféier 5 Prozent där vun eisem Äerdmound an ass domat knapps en Drëttel vum Pluto, dat heescht, si erreecht nëmmen d'Mass vum gréissten Uranusmound Titania.
D'Zesummesetzung vun den Asteroiden ass net op der ganzer Haaptceinture gläich. Am banneschte Beräich (tëscht 2,0 an 2,5 AE) dominéieren hell Objete vun der Spektralklassen E (Albedo ~0,4) an S (Albedo ~0,2), och d'V-Klass ass do ugesidelt. Et handelt sech dobäi ëm silikaträich Objeten, déi am Laf vun hirer Geschicht deelweis oder och ganz ofgeschmolt goufen. Vun engem Ofstand vu ronn 2,5 AE dominéieren déi donkel, kuelestoffhalteg Asteroide vun der Spektralklass C (Albedo ~0,05). Hir Zesummesetzung ënnerscheet sech däitlech vun den Asteroiden am banneschte Beräich vun der Haaptceinture: Si si méiglecherweis eng Mëschung vun Äis a Gestengs. Am baussenzege Beräich vun der Haaptasteroidenceinture trieden da méi Objete vun der Spektralklass D a P op. Déi gläichen zwar dem C-Typ, goufen awer an der Geschicht kaum nennenswäert erhëtzt, sodatt op hirer Uewerfläch nach Äis kéint sinn.
Verdeelung
D'Asteroiden tëscht Mars a Jupiter sinn net gläichméisseg verdeelt, well d'Gravitatioun vum Planéit Jupiter – hien huet ronn 70 Prozent vun der Gesamtmass vun de Planéiten an eisem Sonnesystem – Bunnstéierungen ausléist.
Opfälleg sinn déi 4:1 Resonanz bei 2,06 AE, déi d'Haaptceinture no banne begrenzt, d'Hestia-Lach (3:1), déi 5:2 Resonanz-Zon an d'Hecuba-Lach (2:1), déi d'baussenzeg Grenze vun der Haaptceinture bei 3,3 AE mécht. Tëscht der 4:1 a 2:1 Resonanz ass déi gréisst Zuel vun Objeten tëscht Mars- a Jupiterbunn, ausserdeem hu si verhältnesméisseg kleng Bunnschréien. Baussenzeg vun där Haaptceinture leie vereenzelt kleng Asteroidegruppen, déi sech a Resonanzberäicher usammelen, déi ee stabiliséierenden Effekt op hiren Ëmlafbunnen ausmaachen.
Ëmgéigend vun der Haaptceinture (Distanzen an AE):
D'Beräicher vun den Haaptceintureasteroide si rout duergestallt, déi vun de klengen Asteroidegruppe si blo.
Asteroidegruppen op der Haaptceinture
Gruppe vun Asteroiden, déi déi selwecht Bunnelementer, wéi d'Längt vun der Hallefachs, Bunnschréi oder Exzentrizitéit hunn an eng Zesummesetzung hunn déi sech gläicht, ginn als Asteroidefamill bezeechent. D'Famillen entstinn duerch d'Kollisioun vu groussen Objeten an et sinn d'Fragmenter déi dobäi entstinn. Vill Planetoide vun der Haaptceinture loosse sech sou an néng grouss Gruppen andeelen, déi no deem fir d'éischt entdeckten Asteroid benannt sinn.
Bannenzeg Haaptceinture:
Mëttel Haaptceinture:
Baussenzeg Haaptceinture:
Aner Virkommen
Ronn zéng Prozent vun de bekannten Asteroide lafen net op Bunnen tëscht Mars a Jupiter.
Eng weider Asteroidenceinture, d'Vulcanoiden, ass bannenzeg vun der Merkurbunn z'erwaarden, konnten awer bis elo wéinst der heller Noperschaft vun der Sonn net nogewise ginn.
Kantonen am Departement Alpes-Maritimes
Lëscht vun de Kantonen am Departement Alpes-Maritimes:
Córdoba-Duerchmusterung
D'Córdoba-Duerchmusterung (CoD) ass eng visuell Duerchmusterung vu südleche Stären tëscht der -22 an -89 Deklinatioun. Si goufen an der Zäit vun 1892 bis 1914 am Observatoire vu Córdoba an Argentinien duerchgefouert. D'Córdoba-Duerchmusterung ëmfaasst d'Positiounen an d'Hellegkeete bis 10,0 mag vu ronn 578.000 Stären, an ass eng Erweiderung vun der Bonner Duerchmusterung op de Südhimmel.
Fir d'Duerchmusterung gouf de Schröder-Refrakter mat 16 cm Ëffnung an zirka 1,8 Meter Brennwäit gebraucht. Den Teleskop deen 1875 gebaut gouf, steet haut restauréiert a voll funktiounsfäeg am Observatoire Hoher List an enger eegener Kuppel a ass fräi fir Observatiounen.
Liturgiereform
Liturgiereform bezeechent am éischte Sënn eng Ofännerung vun enger Liturgie. Ouni weideren Zousaz bedeit et awer hautdesdaags meeschtens déi Reformen an der Liturgie vun der réimesch-kathoulescher Kierch déi nom 2. Vatikanesche Konzil (1962-1965) duerchgefouert goufen.
Dat Konzil huet a senger Constitutioun Sacrosanctum Concilium déi grouss Linne vun der Reform ugekënnegt. Eng Rei Instruktiounen aus de follgende Joren huet déi konkreet Aspekter behandelt. Beispiller vu Changementer:
Kantonen am Departement Tarn-et-Garonne
Lëscht vun de Kantonen am Departement Tarn-et-Garonne:
Longeville-lès-Saint-Avold
Longeville-lès-Saint-Avold  ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Canton de Lons-le-Saunier-Sud
De Canton de Lons-le-Saunier-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lons-le-Saunier, am Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Departement Aveyron
Den Aveyron (12) ass e franséischt Departement, an der Regioun Occitanie, dat säin Numm vum Floss Aveyron huet.
Geschicht
D'Departement Aveyron ass eent vun den 83 Departementer déi wärend der Franséischer Revolutioun de 4. Mäerz 1790 opgrond vun engem Gesetz vum 22. Dezember 1789 gegrënnt goufen. Et entsprécht méi oder wéineger dem Territoire vun der fréierer Provënz Rouergue.
Geographie
Den Aveyron ass an e puer natierlech Géigenden agedeelt, wéi z. B. d'Rougiers.
Kantonen am Departement Vienne
Lëscht vun de Kantonen an der Vienne:
Saint-Jean-de-Luz
Saint-Jean-de-Luz ass eng Gemeng a Frankräich. Si huet 13.247 Awunner (1999) a läit am Departement Pyrénées-Atlantiques, an der Regioun Nei-Aquitaine. Den Numm op Baskesch ass Donibane Lohitzun.
Ëmlafzäit
D'Ëmlafzäit och Sideresch Period genannt, ass an der Astronomie déi Zäit, an där en Himmelskierper op senger Ëmlafbunn eng vollstänneg Ëmdréiung vun 360° ëm e Bezuchspunkt mécht.
Dobäi ass ze beuechten, datt et verschidde Bezuchspunkte ka ginn. Sou kann z. B. d'Ëmlafzäit vum Äerdmound mat oder ouni Arechnung vun de gläichzäitege Beweegunge vun der Äerd ëm d'Sonn ugesi ginn.
Wann een dëst méi einfach mécht, kënnt een op déi follgend Formel: 360-a²+-m/n wa k<0 ass.
Tabell: Ëmlafzäiten am Sonnesystem
mat
Canton de Saint-Ambroix
De Canton de Saint-Ambroix ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Alès, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Herny
Herny ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Offa vu Mercien
Den Offa vu Mercien, gestuerwen am Juli 796, war Kinnek vu Mercien vu 757 bis zu sengem Doud. Virum Opstig vu Wessex am 9. Joerhonnert war hien de mächtegste vun den angelsächsesche Kinneken. Géint Enn vu senger Herrschaft huet hien déi ganz Partie vun England südlech vum Floss Humber regéiert.
Den Offa war de Jong vum Thingfrith an en Nofollger vum Eowa, dem Brudder vum Kinnek Penda, deen zirka honnert Joer virdrun um Troun souz. No der Ermuerdung vu sengem Cousin, dem Kinnek Æthelbald am Joer 757, huet den Offa de Beornrad geklappt, an sech sou den Troun vu Mercien ënner den Nol gerappt. Hien huet e Kinnekräich iwwerholl, wat zwar d'Iwwerhand iwwer de Süde vun England ënner dem Æthelbald hat, mä des privilegéiert Positioun gouf duerch den Doud vum Æthelbald an d'intern Konflikter staark geschwächt. Den Offa huet sech als Zil gesat, d'Muecht vu Mercien iwwer déi aner angelsächsesch Kinnekräicher nees opzebauen.
De Frank Stenton, en Historiker aus dem 20. Joerhonnert hält a sengem Wierk Anglo-Saxon England fest, datt alles an de Charten drop hindeit datt Kent als éischt ënner dem Offa säin Afloss gefall ass. De Stenton zitiéiert effektiv zwou Charten aus dem Joer 774 woura Leit am Kent Land iwwerlooss gëtt, an zwar eleng duerch den Offa, ouni och nëmmen de Kinnek vu Kent z'ernimmen.
An der Angelsächsescher Chronik steet datt d'"Awunner vu Mercien a vu Kent zesummen zu Otford gekämpft hunn" (776). Wéi d'Schluecht ausgaangen ass, ass net festgehale ginn, mä et gëtt traditionell als eng Victoire vu Mercien ugesinn. De Stenton ënnersträicht awer, datt an de Joren direkt no der Schluecht keng Unzeechen op en Afloss vum Offa am Kent ze mierke sinn, an an enger Charte vun 784 steet och nëmmen de kentesche Kinnek Ealhmund. Laut dem Stenton kéint dëst drop hiweisen, datt Mercien eventuell zu Otford verluer huet. Wéi och ëmmer ass dem Offa seng Autoritéit iwwer Kent definitiv vun 785 un ze spieren, an hält bis zum Joer vu sengem Doud 796 un, wou et dann zu enger ufanks sigräicher Rebellioun vum Eadbert Praen fir d'Onofhängegkeet vu Kent kënnt.
Am Sussex schéngen déi westlech Kinneken dem Offa seng Autoritéit zimmlech séier unerkannt ze hunn, déi ëstlech Gebidder hu sech awer net sou einfach geschloe ginn. 771 brécht e Krich aus, deen 772 mat der kompletter Herrschaft vum Offa iwwer ganz Wessex op en Enn geet. D'südsächsesch Kinneke goufen duerno nëmme nach als Herzogen ernimmt.
794 iwwerhëlt den Offa East Anglia, no der Ermuerdung vum Kinnek Aethelbert. De geneeën Oflaf heivun ass net bekannt, an der Angelsächsescher Chronik steet nëmmen, datt den Offa den Uerder ginn huet, den Aethelbert ze käppen. De Roger vu Wendover huet an engem spéidere Schreiwes festgehalen, datt den Aethelbert duerch Verrot vum Offa senger Fra, der Cynethryth, em d'Liewe komm wier, mä dëst ass net duerch Fakte beluecht.
Wéi déi meescht Kinneke vu Mercien war den Offa dacks am Konflikt mat de walisesche Kinnekräicher. 760 koum et zu enger Schluecht zu Hereford, an den Offa war a Campagne géint d'Waliser an de Joren 778, 784 an 796. Hien ass warscheinlech am bekanntstesten duerch Offa's Dyke, e groussen Damm tëscht England a Wales. Mä obschonn déi geographesch Ofgrenzung no him benannt ass, ass onkloer wéiwäit hie selwer eppes mat der Konstruktioun ze dinn hat.
Hien huet d'Sëlwermënzen an England agefouert, an déi éischt englesch Pennye goufe produzéiert, sou wéi eng Kopie vum gëllenen Dinar vum Kalif Al-Mansur. Warscheinlech gouf dës Mënz geprägt fir mam islamistesche Spuenien ze handelen. Um Offa senge Mënze fënnt een och heiansdo d'Cynethryth representéiert.
Obschonn den Offa am Ufank den Titel rex Merciorium gedroen huet, goufe seng Titelen am Laf vu sengem Liewen ëmmer méi grandios an impressionant. 774 benotzt hie fir d'alleréischt den Titel rex Anglorum, Kinnek vun den Englänner. Hie war deen éischte Kinnek deen dësen Titel benotzt huet.
An der leschter Dekad vu senger Herrschaft huet den Offa seng Nofolleg an der Persoun vu sengem Jong Ecgfrith geséchert, deen 787 och zu sengem Coregent gekréint gouf. Nom Offa sengem Doud am Juli 796 souz den Ecgfrith awer nëmmen e puer Méint méi laang um Troun, hie stierft ënner ongeklärten Ëmstänn.
Dem Offa seng Herrschaft markéiert den Héichpunkt vun der Muecht vu Mercien. Knapps e Véirelsjoerhonnert méi spéit (825) ass et Wessex wat England dominéiert.
Canton d'Anizy-le-Château
De Canton d'Anizy-le-Château ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Laon, am Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France. Mam Dekret vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de La Loupe
De Canton de La Loupe ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-le-Rotrou, am Departement Eure-et-Loir an der Regioun Centre.
Canton de Nozeroy
De Canton de Nozeroy ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lons-le-Saunier, am Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Holacourt
Holacourt ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Hessen
Hessen ass e Bundesland am Weste vun der Bundesrepublik Däitschland. Gëlteg Ofkierzunge sinn HE respektiv HES.
Kapell Esch-Raemerech
D'Kapell vun Esch-Raemerech ass eng kathoulesch Kapell déi zur Par Esch-Uelzecht Sainte-Famille an zu der Gemeng Esch-Uelzecht gehéiert.
Se ass Jesus, dem Aarbechter geweit.
D'Kapell steet zu Esch-Uelzecht am Quartier Raemerech laanscht d' (Boulevard Charles de Gaulle) tëscht dem Rond-point Raemerech um Enn vun der an der Uertschaft Bieles, vis-à-vis vun de Killweiere vum Wierk Esch-Belval vun ArcelorMittal.
Hessen
Hessen grenzt un d'Bundeslänner Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz, Bayern, Baden-Württemberg, Thüringen, an un Niddersachsen.
Geographie
Duerch Hessen fléissen déi grouss Bundeswaasserstroosse Rhäin, Main, Fulda a Lahn. Weider Flëss sinn d'Dill, d'Eder, d'Werra, den Neckar an d'Kinzig.
Kreesfräi Stied
Kuckt heizou och d'Lëscht vun de kreesfräie Stied an Däitschland.
Bonner Duerchmusterung
Am Total goufe ronn 325.000 Stären am Deklinatiounsberäich tëscht 89° an -2° bis zu der Gréisst 9.5 (deelweis bis 10) vermooss. Als Instrument dofir huet ee vum Fraunhofer hiergestallte Koméitesicher mat 7,7 cm Ëffnung a 65 cm Brennwäit gedéngt. D'Rektaszensioun ass op 0,1 Sekonnen, d'Deklinatioun op 0,1 Wénkelminutten an d'visuell Visuell Magnitude op 0,1 mag genee berechent. D'Uertsdate bezéie sech op d'Equinoxe 1855.
Den Eduard Schönfeld gouf am Joer 1875 Nofollger vum Argelander als Direkter um Bonner Observatoire. Tëscht 1875 an 1881 huet hien d'Bonner Duerchmusterung ëm de südlechen Deel vun deene grad nach vu Bonn siichtbare Stäre vergréissert. Déi Südlech Duerchmusterung huet zousätzlech weider 133.659 Stären.
Déi „dräi Duerchmusterunge“ maachen e systematesche Katalog vun iwwer enger Millioun Stäre bis knapps zéngt Gréisst. Si ass déi lescht grouss Lëscht mat visueller Observatioun aus der Zäit virun der fotografescher Himmelskartographéierung.
An der Bonner Duerchmusterung hunn d'Stäre fortlafend Nummere ktitt nom Schema „Deklinatioun“ „lafend Nummer“. Sou huet z. B. de Stär Betelgeuse - nom Schema vum Johannes Bayer „Alpha Orionis“ – d'Bezeechnung BD +7° 1055. Dat bedeit: den 1055ste Stär op 7° nërdlecher Breet.
Wellin
Wellin ass eng belsch Uertschaft a Gemeng an der Provënz Lëtzebuerg.
Uertschaften an der Gemeng
Wellin, Sohier, Halma a Lomprez.
Jumelagen
Wellin ass mat der franséischer Gemeng Fort-Mahon-Plage jumeléiert.
Han-sur-Nied
Han-sur-Nied ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
4. Abrëll
De '''4. Abrëll''' ass de 94. Dag (95. am Schaltjoer) vum Joer am Gregorianesche Kalenner.
Canton de Lédignan
De Canton de Lédignan ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Alès, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Canton de Nogent-le-Rotrou
De Canton de Nogent-le-Rotrou ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-le-Rotrou, am Departement Eure-et-Loir an der Regioun Centre.
Canton de Roquebillière
De Canton de Roquebillière war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nice, an den Alpes-Maritimes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de Chauny
De Canton de Chauny ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Laon, am Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Departement Indre
D'Departement Indre (36) ass e franséischt Departement, an der Regioun Centre. Säin Numm huet et vun der Indre, engem Niewefloss vun der Loire.
Geschicht
D'Departement Indre gouf zesumme mat 82 aneren Departementer ënner de Franséischer Revolutioun, de 4. Mäerz 1790 op Grondlag vum Gesetz vum 22. Dezember 1789 geschaf. Et setzt sech zesummen aus engem Deel vun der Provënz Berry, a verschiddnen Territoire vum Poitou, der Marche an der Touraine.
Canton de Thiron-Gardais
De Canton de Thiron-Gardais ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-le-Rotrou, am Departement Eure-et-Loir an der Regioun Centre.
Departement Indre
Geographie
D'Indre forméiert zesumme mat sengem Nopeschdepartement Cher déi al Provënz Berry.
D'Departement deelt sech op a sechs grouss Regiounen:
Kuckeswäertes
Am Departement Indre gëtt et net manner wéi 80 romanesch Kierchen, 100 Schlässer an Haiser déi aus dem Mëttelalter stamen.
Guinglange
Guinglange ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Canton de Génolhac
De Canton de Génolhac ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Alès, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Canton des Planches-en-Montagne
De Canton des Planches-en-Montagne ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lons-le-Saunier, am Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Lëscht vun de franséische Presidenten
Des Lëscht vun de franséische Presidenten ass en Deel vun de Referenztabellen.
Period 1940-1947
Um Spaweck
Liste der Staatsoberhäupter Frankreichs
Lacerta (Stärebild)
D'Stärebild Lacerta (Eidechs) gehéiert zum nërdlechen Himmel.
Beschreiwung
D'Lacerta ass en onschäinbaart Stärebild. Et besteet aus enger Kette vu liichtschwaache Stären, vun deenen nëmmen ee méi hell wéi déi 4. Gréissteklass ass.
Duerch den nërdlechen Deel vun der Lacerta zitt sech d'Mëllechstrooss.
Geschicht
D'Stärebild gouf eréischt am Joer 1687 vum Danzeger Astronom Johannes Hevelius agefouert.
De Fransous Augustin Royer huet d'Stären am Joer 1697 zu Éiere vum Sonnekinnek Louis XIV. zum Sceptre zesummegefaasst. De Johann Elert Bode huet 1787 virgeschloen, den Numm op „Honores Frederic“ („Friedrichs Ehre“) als Erënnerung un de preisesche Kinnek Friedrich de Groussen ëmzeänneren. Déi Stärebiller konnte sech awer net duerchsetzen.
Am Joer 1929 huet de Cuno Hoffmeister am Stärebild Lacerta en Objet entdeckt, deem seng Hellegkeet sech ouni erkennbar Periodizitéit verännert. Ufanks ass geduecht ginn, et wier e verännerleche Stär. Méi spéit gouf festgestallt, datt et sech ëm een aktive galaktesche Kär, eng Galaxis handelt. BL-Lacertae war den éischte Blazar deen entdeckt gouf an huet säin Numm fir eng Grupp vu Galaxien, d'BL Lacertae-Objete ginn.
Stären
Den α Lacertae, den hellste Stär an der Eidechs, ass 100 Liichtjoer wäit ewech, an ass e Stär dee wäisselzeg liicht mat der Spektralklass A2 V.
Duebelstären
Den 8 Lacertae ass en Duebelstäresystem op enger Distanz vun 2.000 Liichtjoer. Déi zwou liichtkräfteg Komponente gehéieren zu der Spektralklass B2. Si kënne scho mat engem klengen Teleskop observéiert ginn.
Messier- an NGC-Objeten
An der Lacerta sinn dräi Oppe Stärekéip, déi mat engem mëttleren Teleskop opgeléist kënne ginn.
D'Galaxis BL Lacerta ass mat enger Hellegkeet ëm 14,5m liichtschwaach.
Canton de La Grand-Combe
De Canton de La Grand-Combe ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Alès, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Canton de Saint-Étienne-de-Tinée
De Canton de Saint-Étienne-de-Tinée war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nice, an den Alpes-Maritimes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de Roquestéron
De Canton de Roquesteron war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nice, an den Alpes-Maritimes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de Quissac
De Canton de Quissac ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Le Vigan, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
Arriance
Arriance ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Canton de Rennes-le-Blosne
De Canton de Rennes-le-Blosne ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rennes, am Departement Ille-et-Vilaine an der Regioun Bretagne.
Canton de Rennes-Nord
De Canton de Rennes-Nord ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rennes, am Departement Ille-et-Vilaine an der Regioun Bretagne.
Flèche du Sud
D'Flèche du Sud ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi zanter 1949 zu Lëtzebuerg gefuer gëtt.
Dat éischt Joer 1949 ass se vun der Union Cycliste Esch zesumme mam Vélo Sport Esch organiséiert ginn.
Vun 1951 bis 1986 war d'Union Cycliste Esch eleng Organisateur.
D'Course gëtt vun 1987 u vun der Vélo Union Esch organiséiert. (Vélo Union Esch = Fusioun vun Union Cycliste Esch a Vélo Sport Esch).
Zanter 2005 gehéiert d'Flèche du Sud zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 2.2. agestuuft.
Arrondissementer am Departement Indre
D'Departement Indre besteet aus 4 Arrondissementer mat follgenden Haaptuertschaften: Le Blanc, La Châtre, Châteauroux an Issoudun.
Déi véier Arrondissementer sinn:
Canton de Saint-Martin-Vésubie
De Canton de Saint-Martin-Vésubie war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nice, an den Alpes-Maritimes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Canton de Coucy-le-Château-Auffrique
De Canton de Coucy-le-Château-Auffrique ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Laon, am Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France. Mam Dekret vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton ofgeschaaft.
Arraincourt
Arraincourt ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
La Chapelle (Seine)
La Chapelle Saint-Denis ass eng fréier franséisch Gemeng déi haut zum 18. Arrondissement am Norde vu Paräis gehéiert. Si bilt de gréissten Deel vum Quartier de La Chapelle.
Canton de Barjac
De Canton de Barjac ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Alès, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.
HaaptsäitBléck/Archiver
{| Hei drënner ass d'chronologesch Lëscht vun de Biller, déi dëser Méint op der Haaptsäit ze gesi sinn oder waren. Si ginn duerch eng Schabloun, déi d'Wochenzuel an d'Joreszuel als Variabel huet, automatesch all méindes moies um 0:00 UCT frësch do agebaut. Aktuell ass dat z. B. d'Schabloun:Bléck 2023.
Et gëtt keng rigid Critèrë wat fir Biller do hi sollen, mä déi hei Punkten sollen eng Orientéierung bidden:
Biller-Reserv fir méi spéit
Dir hutt e flott Bild op Commons gesinn, oder eng Iddi fir eent zu engem lëtzebuergeschen Theema? > Drot et hei an <, sou datt se vun do no an no an d'Schablounen ënnendrënner agebaut kënne ginn.
{| align=center width=100% cellspacing=0 cellpadding=10
2023 I
Schabloun:Bléck 2023 1
Schabloun:Bléck 2023 2
Schabloun:Bléck 2023 3
Schabloun:Bléck 2023 4
Schabloun:Bléck 2023 5
Schabloun:Bléck 2023 6
Schabloun:Bléck 2023 7
Schabloun:Bléck 2023 9
Schabloun:Bléck 2023 10
Schabloun:Bléck 2023 11
Schabloun:Bléck 2023 12
Schabloun:Bléck 2023 13
Schabloun:Bléck 2023 14
Schabloun:Bléck 2023 15
Schabloun:Bléck 2023 16
Schabloun:Bléck 2023 17
Schabloun:Bléck 2023 18
Schabloun:Bléck 2023 19
Schabloun:Bléck 2023 21
Schabloun:Bléck 2023 22
Schabloun:Bléck 2023 23
Schabloun:Bléck 2023 24
Schabloun:Bléck 2023 25
2023 II
Schabloun:Bléck 2023 28
Schabloun:Bléck 2023 29
Schabloun:Bléck 2023 30
Schabloun:Bléck 2023 31
Schabloun:Bléck 2023 32
Schabloun:Bléck 2023 33
Schabloun:Bléck 2023 34
Schabloun:Bléck 2023 35
Schabloun:Bléck 2023 36
Schabloun:Bléck 2023 37
Schabloun:Bléck 2023 38
Schabloun:Bléck 2023 39
Schabloun:Bléck 2023 40
Schabloun:Bléck 2023 41
Schabloun:Bléck 2023 42
Schabloun:Bléck 2023 43
Schabloun:Bléck 2023 44
Vulgata
D'Vulgata (de: die Verbreitete) ass e laténgesche Bibeltext, deen ëm 400 vum Hieronymus, am Optrag vum Poopst Damasus, unhand vu laténgeschen, griicheschen an hebräesche Virlagen zesummegefaasst gouf. Vum Konzil vun Trient (1546) u sinn dës Schrëfte vun der réimesch-kathoulescher Kierch definitiv unerkannt.
HaaptsäitBléck/Archiver
2023 II
Schabloun:Bléck 2023 45
Schabloun:Bléck 2023 46
Schabloun:Bléck 2023 47
Schabloun:Bléck 2023 48
Schabloun:Bléck 2023 49
Schabloun:Bléck 2023 50
Schabloun:Bléck 2023 51
Schabloun:Bléck 2023 52
Canton de Poligny
De Canton de Poligny ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lons-le-Saunier, am Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Rouvroy (Provënz Lëtzebuerg)
Rouvroy, Rovroe-e-Gåme op Wallounesch, ass eng belsch Uertschaft a Gemeng an der Provënz Lëtzebuerg.
D'Gemengenhaus steet zu Dampicourt
Uertschaften an der Gemeng
Rouvroy, Harnoncourt, Torgny, Montquintin, Lamorteau, Couvreux an Dampicourt.
Canton de Saint-Amour
De Canton de Saint-Amour ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lons-le-Saunier, am Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Canton de Rennes-Nord-Est
De Canton de Rennes-Nord-Est ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rennes, am Departement Ille-et-Vilaine an der Regioun Bretagne.
Mass (Zeremonie)
Eng Mass ass eng Liturgie, d. h. eng gottesdéngschtlech Feier vun der réimesch-kathoulescher Kierch. Si gëtt an der Theologie zugläich als "Moolzechtfeier" wéi och als "Affer" gesinn. Mol gëtt méi deen een Aspekt, mol méi deen aneren ënnerstrach. D'Eucharistie ass eng "Moolzechtfeier" an deem Sënn, datt et eng Erënnerung un déi lescht Owesmoolzecht vum Jesus mat senge Jünger op Gréngen Donneschdeg ass, déi hie gläichzäiteg present mécht: Do wou Leit sech a sengem Numm versammelen, ass hie matzen ënner hinnen. D'Massfeier ass en "Affer" an deem Sënn, datt et eng Vergéigewäertegung vum Affer vu Christus deemools duerstellt.
Ofschloss
†déi Deeler si just op Sonndeger a Festdeeg an der Mass; de Gloria entfält awer wärend dem Advent an der Faaschtenzäit.
††Sequenze gëtt et der (nach) 5: jee eng fir Ouschteren, Päischten, Erläichendag, Doudemassen an Notre Dame des Douleurs (15. September).
Geschicht vun Australien
Virun ongeféier 96 Millioune Joer huet Australie sech vum Urkontinent Gondwana beim Ausenanerdrifte vun der Antarktis ofgespléckt.
Viru fofzegdausend Joer ass de Kontinent fir d'éischt vun den Aboriginies bewunnt ginn. Si sinn héchstwarscheinlech aus Südostasien eriwwerkomm a gehéieren zu den eelste Kulturen op der Welt.
De Begrëff "Terra australis incognita" gouf laang virun der Entdeckung vun Australie benotzt.
Europäesch Exploratioun
Wéinst der staarker Presenz vun den Hollänner an den indoneeseschen Häfen vu Bantam a Batavia (Jakarta), ass d'Entdeckung vun Australien séier eng Realitéit ginn. D'hollännesch Flott konnt déi Zäit op déi bescht Schëffer zeréckgräifen, an huet et mat Hëllef vun deene relativ séier gepackt den éischter geféierleche Süd-Pazifik ze befueren. Géint dem Ufank vum Joer 1606 ass et dem Willem Janszoon gelongen d'Mierstrooss tëscht dem australesche Kontinent an Neiguinea z'erreechen. Den Detroit gëtt allerdéngs no dem spueneschen Fuerscher Luis Vaez de Torres, deen do ee Joer méi spéit laanschtkënnt, benannt. Duerch dem Janszoon seng Entdeckunge beschléissen d'Regierunge vu Batavia gréisser Expeditiounen an de Süd-Pazifik. Den Abel Tasman entdeckt doropshin d'Insel déi méi spéit ënnert sengem Numm bekannt gouf: Tasmanien.
Brittesch Expeditiounen an Uspréch
Et gesäit am Ufank aus wéi wann de britteschen Asaz an Australien änlech verlafe sollt wéi dee vun de Spuenier oder vun den Hollänner. 1688 kënnt den englesche Fräibeiter William Dampier am Nordoste vun Australien un. Wéi hien nees an Englandwar konnt hien d'Autoritéiten iwwerzeegen, eng nei Expeditioun ze finanzéieren. Op senger zweeter Rees (1699-1700) schreift hien de komplettste Rapport iwwer den Inselkontinent vun där Zäit. De Rapport ass allerdéngs mat villen negativen Ausdréck gefëllt, an déi bréngen déi englesch Autoritéiten derzou, wärend bal 70 Joer näischt méi z'ënnerhuelen.
1770 kënnt den James Cook an der Botany Bay un der Ostküst vun Australien un. Den 23. August revendiquéiert hien offiziell déi Regioun, déi hien New South Wales deeft, fir d'Britten. Déi ganz Küst vun Australien gëtt allerdéngs eréischt vill méi spéit ganz erfuerscht. Am 19. Joerhonnert ass de Matthew Flinders, e Marinn-Offizéier, deen éischten deen en Tour ëm de Kontinent mécht (1801-1803). Et ass dann och hien deen d'Demande mécht fir de Kontinent Australien ze nennen an net Nei-Holland.
Australien als brittesch Strofinsel
Fir Groussbritannien huet Australien e bedeitende strateegeschen Wäert, dee besonnesch nom Verloscht vun den amerikanesche Kolonien am Joer 1783 opfälleg gëtt. D'Kontroll iwwer de Kontinent offréiert Groussbritannien nämlech e wichtege militäreschen a kommerzielle Stëtzpunkt a sou gutt Méiglechkeete fir den Handel am Pazifik a méi generell, an Asien. 1776 gëtt de brittesche Gouvernement bekannt, datt et plangt, eng Prisongsinsel bei der Botany Bay opzemaachen. Den 13. Mee 1787, verléisst de Kapitän Arthur Phillip England als Kommandant vun der Éischter Flott mat 11 Schëffer a 759 Gefaangen. Si kommen den 18. Januar 1788 bei der Botany Bay un, allerdéngs gefält et em do net gutt genuch, an hie mécht sech doropshin a Richtung Norden, fir op Port Jackson, wouvun den James Cook scho geschwat hat, mä dunn awer nach net erfuerscht war. Port Jackson erweist sech als ee vun de beschten natierlechen Häfen op der Welt. De 26. Januar (deen haut den australeschen Nationalfeierdag ass), Australia Day) mécht en déi éischt europäesch Kolonie op. Déi Kolonie, déi vu Port Jackson aus gesinn e bësse méi wäit eran am Land läit, gëtt Sydney gedeeft, nom Numm vum Staatssekretär, dem Lord Sydney, dee responsabel fir d'Pläng vun der Kolonisatioun war,.
Weiderféiere vun der Kolonisatioun
1852 hält Groussbritannien op, Gefaangen op d'Ostküst vun Australien ze transportéieren. An der Zäit tëschent de 70er Jore vun dem 18. Joerhonnert bis an d'50er Jore vum 19. Joerhonnert sinn allerdéngs scho 150'000 Gefangen, haaptsächlech an New South Wales an an Tasmanien, deportéiert ginn. Vun deem Zäitpunkt un ass et keng Prisongsinsel méi, mä e wichtege Partner fir Groussbritannie beim Wollhandel.
Tëschent 1820 an 1880 duerchlieft Australien
Déi éischt europäesch Awanderer hunn eng wichteg Roll fir déi positiv Entwécklung vun der australescher Ekonomie gespillt; ausserdeem hannerloosse si eng Geschicht räich mat Mythen a Legenden, déi d'Imaginatioun vu villen australesche Schrëftsteller, Poeten a Moler beaflosst huet.
1827 erfuerscht de Kapitän James Franzier Stirling de Laf vum Floss Swan op der Ostküst. Zwee Joer méi spéit kënnt hien als Gouverneur vun der Kolonie, mat enger Handvoll britteschen Investisseuren, nees zeréck.
D'Westküst gëtt eréischt an den 90er Joren vum 19. Joerhonnert voll erschloss. Déi aner Kolonien gi gegrënnt, dorënner Victoria am Joer 1835, a Western Australia am Joer 1837. De ganze Kontinent ass awer weiderhin net ganz erfuerscht.
Opschwonk vun der Véizuucht
D'Biedem, déi niddreg Nidderschléi, an net zulescht déi repetitiv Dréchenten, hunn Australie sécherlech méi wei aner Länner dozou predestinéiert fir eng extensiv Véizuucht am Géigesaz zu enger Ubau-Agrikultur ze hunn. D'Entwécklung vun der Zuucht, ass eng vun de wichtege Grondlage vun der Kolonisatioun vum Distrikt vu Port Phillip, deen am Süde vun New South Wales läit, an déi an der zweeter Hallschent vun den 1830er Joren ofgeschloss gouf.
De Bau vu Melbourne fänkt am Joer 1835 un, an d'Stad entwéckelt sech dann och ganz séier. An de 40er Jore vum 19. Joerhonnert, verlaangen d'Kolonien ëmmer méi Onofhängegkeet. 1851 ass et da souwäit, den Distrikt vu Port Philip gëtt onofhängeg, a gëtt an Zukunft Victoria, mat der Haaptstad Melbourne, genannt.
Wärenddeem definéieren d'Véiziichter lues a lues d'Grenze vun engem neie Staat, dem Queensland, mat der Haaptstad Brisbane. De Queensland gëtt 1859 vun New South Wales ofgetrennt.
Tëscht 1830 an 1850 hëlt d'Wollexportatioun staark zou, an de gehandelte Wäert geet vun 2 Millioune Pond op 41 erop.
Mam Ukomme vun neien Awanderer, a mat der Entwécklung vun den neien Haaptstied, vun deene jiddwereng de wichtegsten Hafen an der Ëmgéigend ass, fänken d'Australesch Staaten, an domat am Fong ganz Australien un, eng méi grouss Autonomie unzefroen.
D'Entwécklung vun de politeschen Institutiounen
Den Transfert vun der Muecht op d'Australesch Kolonien ass definitiv domat vereinfacht ginn, well Groussbritannien de System vum fräien Handel zum Schluss vun de 40er Jore vum 19. Joerhonnert adaptéiert huet. Dëse fräien Handel erkläert, datt Groussbritannien Wuere bëlleg um Internationalen Maart akafe kann, an dann och gewënnbréngend erëm verkafe kann. Domat ass den Inselstaat wesentlech manner ofhängeg vu senge Kolonien.
Dowéinst koum et zum Australien Colonies Act deen de Kolonien New South Wales, Victoria, Southern Australia a VanDiemens-Land, wat 1854 an Tasmanien ëmgedeeft gouf, eng autonom Regierung verschaaft. Am Joer 1855 ass d'Exekutiv dann an den Hänn vum Cabinet oder dem Ministerrot, dee virun de Lower Houses, vun deenen d'Memberen demokratesch gewielt goufen, responsabel ass.
D'Zäit vum Goldrausch
De Goldrausch aus de 50er Jore vum 19. Joerhonnert bréngt eng staark Zounam vun der Populatioun mat sech. 1861 huet Australien bal 1.2 Milliounen Awunner, 3 mol méi wéi 1850. Déi meescht Immigrante kommen aus Groussbritannien, den USA oder Kanada.
All net wäissen Awanderer gëtt net akzeptéiert. Déi Politik ass esou populär, datt déi nei Regierung s'als eng vun den Nationalen Devisen am Joer 1901 unhëlt. Em 1860 sinn d'Goldoderen awer scho bal all um Enn, an obschonn Australie seng ekonomesch Situatioun an der Riicht halen kann, haaptsächlech wéinst dem nach ëmmer ganz grousse Wollexport, geet et mat dem Land biergof. D'Leit hannerfroen dann och der Regierung hir Politik, well deen zum Beispill nach ëmmer un der Eisebunn queesch duerch de Kontinent festhält, an där hire Bau vill Suen brauch.
An den Joren tëscht 1870 an 1880, a d'Gesellschaft gedeelt; déi eng sinn Unhänger vum Protektionismus déi aner vum fräien Handel. D'Zeitungen an d'Politiker sinn dann och an engem Dilemma wat fir enger vun den zwou Gruppe se Recht solle ginn. All dat, wéi och d'Jalousien zwëschent de verschiddenen australesche Staaten, verhënnert e gutt Zesummeschaffe bis ongeféier an d'Joer 1890