cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Veraudunus
Et kéint méiglech sinn, datt de Veraudunus als Personifizéierung vum Widdebierg ugesi gouf, dee vläicht deemools deen nämmlechten Numm hat. Am Gallesche gëtt *vero-dunon mat „grousse befestegten Hiwwel" iwwersat,, sou wéi dat och de Fall bei de franséische Stied mam Numm Verdun de Fall ass.
Wolfgang Glück
De Wolfgang Glück, gebuer de 25. September 1929 zu Wien, ass en éisträichesche Regisseur an Dréibuchauteur.
Don Keith Opper
Den Don Keith Opper oder och Don Opper gebuer den 12. Juni 1949 zu Chicago, ass en US-amerikanesche Schauspiller an Dréibuchauteur.
Kierch Hesper
D'Kierch zu Hesper ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs, zum Dekanat Süden-Ost an zu der Gemeng Hesper gehéiert.
D'Kierch ass Mariä Himmelfahrt geweit. D'Fest gëtt de 15. August gefeiert.
Se steet op der Kräizung vun der route de Thionville, der, mat der rue de Bettembourg, dem CR159.
Den 21. Juni 2017 gouf d'Kierch op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter als nationaalt Monument agedroen.
Nieft der Kierch steet d'Monument aux Morts vun Hesper an eng Maark vun der Voie de la Liberté.
Nei Affektatioun
Am Mee 2015 huet de Gemengerot vun Hesper decidéiert der Kierch, no der Bannen- a Bausserenovatioun, eng nei Funktioun ze ginn: E Gebai fir Concerten, Ausstellungen an aner kulturell Evenementer.
Perseiden
D'Perseiden (Laurentiustréinen), sinn e Meteorstroum deen all Joer an der éischter Augusthalschent zeréckkënnt an deen an den Deeg ëm den 12. August en däitleche Maximum vu Stäreschnäizen huet. De visuellen Urspronk vun dësem Stroum, de Radiant, läit am Stärebild Perseus.
Urspronk an Optrieden
D'Perseide sinn d'Opléisungsprodukter vum Koméit 109P/Swift-Tuttle. D'Äerd kräizt op hirer Bunn ëmmer géint den 12. August d'Stëbsspur, déi dee Koméit am Sonnesystem hannerlooss huet. D'Stëbsdeelercher flitzen dobäi mat héijer Vitess an d'Atmosphär a bréngen d'Loftmoleküllen un d'Liichten. D'Stäreschnäiz ass dofir net de Stëbskär selwer dee vergloust, mä gëtt duerch d'Rekombinatiounsliichte vun der ioniséierter Loft siichtbar.
De ganzen Aktivitéitszäitraum vun de Perseiden erstreckt sech vum 17. Juli bis zum 24. August. D'Zuel vun de Meteore gëtt ëmmer da méi grouss, wann d'Äerd op hirer Ëmlafbunn der fréierer Bunn vum Koméit besonnesch no kënnt, wéi et 1992 de Fall war. Dann erreecht d'Meteorschauer ënner Idealbedéngungen e Maximum vu ronn 110 Meteore pro Stonn (ZHR).
Geschicht
Déi éischt bekannt Observatioune vun de Perseide goufe virun zweedausend Joer a China gemaach. Duerno gëtt et Berichter aus Japan a Korea. An Europa war déi éischt Observatioun am Joer 811.
Well d'Perseide mat dem Doudes- a Namensdag vum Mäertyrer Laurentius (10. August) zesummefält, deen am Joer 258 op engem eisene Grill gefoltert gouf, gi si am Volleksmond och Laurentiustréine genannt.
Aktuell
D'Perseiden haten hire Maximum am Joer 2011 den 13. August géint 9.09 Uhr mëtteleuropäesch Summerzäit (MESZ). Zu dësem Zäitpunkt erreechen d'Perseiden an der Spëtzt eng ZHR vu ronn 100 Meteore pro Stonn.
Well de Perseus zu dëser Zäit ëm ronn 06 Uhr MESZ kuliminéiert (hie steet da bal exakt am Zenit, et gëtt awer ëm 5 an der Fréi schonn hell), läit déi bescht Observatiounszäit a Mëtteleuropa den 13. August tëscht 02:00 a 04:00 (Casseiopeia am Zenit, Perseus géint Osten donieft) – da si bal all Perseiden um Himmel ze gesinn. Och an den Deeg virdrun an duerno sinn no Hallefnuecht dacks vill Perseiden-Schnäizen ze gesinn.
Joy (Moundkrater)
Den Joy ass e klengen Aschlagkrater westlech vum Mare Serenitatis. E läit am ëstlechen Deel vun de Bierger déi de Palus Putredinis am Weste vum Mare Serenitatis trennen.
Amour de poche
Amour de poche ass e franséische Film vum Pierre Kast aus dem Joer 1957 nom Roman Diminishing Draft vum Waldemar Kaempfert.
Ëm wat geet et am Film?
E Biologist verännert dat jonkt Meedchen an dat hie verléift ass an eng kleng stenge Statue déi hien ëmmer a senger Täsch bei sech kann hunn.
Joy (Moundkrater)
Ier en am Joer 1973 vun der Internationaler Astronomescher Unioun säin eegenen Numm krut, ass en als 'Hadley A' gefouert ginn.
De Mons Hadley vun deem e säin éischten Numm hat, läit a west-nordwestlecher Richtung am Norde vun de Moundappenninen.
Bélesta (Ariège)
Bélesta ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ariège, an der Regioun Occitanie.
(1000) Piazzia
De (1000) Piazzia ass en Asteroid vun der Haaptceinture.
Den Objet gouf den 12. August 1923 vum Karl Wilhelm Reinmuth entdeckt. Den Asteroid krut den Numm vum Giuseppe Piazzi, dem Entdecker vum éischten Asteroid (1) Ceres.
De Piazzia huet en Duerchmiesser vu ronn 48 Kilometer, a seng Albedo gëtt op 0,0935 geschat. Den Asteroid rotéiert an 9,470 Stonnen ëm seng eegen Achs.
William Heath (Cricketspiller)
De William Heath ass e lëtzebuergesche Cricketspiller.
Am Joer 2011 war hien am Kader vun der lëtzebuergescher Cricketnationalekipp, an huet 6 Matcher fir d'Ekipp gespillt.
Lançon (Ardennes)
Lançon ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Aisne.
Mëllerdall Trail
Mëllerdall Trail, offiziell Mullerthal Trail, ass en zesummegesate Wanderwee an der Klenger Lëtzebuerger Schwäiz, deen iwwer 113,47 km dräi Wander-Circuite virgesäit, déi op de Schëlter "Route" genannt ginn. Zousätzlech gëtt et nach véier Extratier vun am Ganze 76,15 km, déi un d'Circuiten ugebonne sinn.
Route 1: Iechternach - Méischdref - Iechternach
D'Route 1 vum Trail ass 36,45 km laang an ass an zwou Etappen opgedeelt: déi éischt geet vun Iechternach laanscht Steenem, Rouspert, Giischterklaus, Giischt, Bur op Méischdref. Déi zweet Etapp féiert da vu Méischdref iwwer Mompech, Hierber, Frombuerg hannescht op Iechternach.
Route 2: Iechternach - Mëllerdall - Iechternach
D'Route 2 ass 38,78 km laang an ass och an zwou Etappen opgedeelt: déi éischt geet vun Iechternach duerch d'Wollefsschlucht, laanscht de Perekop an d'Huel Lee op Bäerdref an da laanscht d'Raiberhiel, de Priedegtstull an d'Werschrummschlëff bis an de Mëllerdall. Vum Mëllerdall aus geet déi zweet Etapp da laanscht de Schéissendëmpel, Präiteler, Konsdrëffer Millen, Heeschbreg, Wuelper, Scheedgen, Lauterbuer an de Melickshaff zeréck op Iechternach.
Vun Heeschbreg aus leeft den Extratour C iwwer d'Schanz laanscht Zëtteg a Bech bis op de Flouer Schwaarzuecht bei Wuelper, wou en nees op der Route 2 erauskënnt.
Route 3: Mëllerdall - Fiels - Mëllerdall
D'Route 3 vum Trail ass 38,24 km laang an och déi ass an zwou Etappen opgedeelt: déi éischt geet vum Mëllerdall laanscht d'Schwaarz Iernz bis bei d'Grondhaffer Schlass, laanscht d'Halerbaach an d'Haupeschbaach op Beefort. De Pad féiert weider laanscht de Grewenhaff, Firtgeshaff an de Schwanterhaff bis an d'Fiels. Déi zweet Etapp féiert da vun der Fiels laanscht d'Wäiss Iernz, duerch d'Supp, laanscht Reiland an de Blummendall, duerch de Marscherwald a laanscht Präiteler an de Schéissendëmpel hannescht an de Mëllerdall.
Den Extratour A ass e Circuit dee vu Miedernach laanscht Schrondweiler, iwwer Noumer, duerch d'Noumerleeën a laanscht Meesebuerg an d'Fiels leeft. Vu do aus geet en iwwer d'Route 3 bis op den Ausgankspunkt zu Miedernach.
Vu Beefort aus geet den Extratour B duerch d'Beeforterheed, laanscht Déiljen, d'Scheedheck an d'Bigelbaach zeréck op Beefort.
Den Extratour D leeft vu Buerglënster aus iwwer Allënster, Schiltzbierg an de Blummendall, wou en Uschloss un d'Route 3 huet. Vun do aus geet en iwwer Jonglënster, Gonnereng an duerch de Gréngewald hannescht op Buerglënster.
Clamecy (Aisne)
Clamecy ass eng franséisch Gemeng am Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Aaron Lipstadt
Den Aaron Lipstadt, gebuer den 12. November 1952, ass en US-amerikanesche Filmregisseur a Filmproduzent.
Hien huet als Regisseur haaptsächlech fir d'Televisioun geschafft.
Barst
Barst ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.
Verdun (Homonymie)
Mat engem Zousaz:
Arrondissementer a Kantonen a Frankräich:
Geschicht:
Dorsum Arduino
Den Dorsum Arduino ass en Dorsum um Äerdmound. Säin Duerchmiesser ass an der Moyenne 107 km grouss. 1976 gouf hien nom italieenesche Geowëssenschaftler Giovanni Arduino genannt.
Briquenay
Briquenay ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
Erich Honecker
Den Erich Honecker, gebuer de 25. August 1912 zu Neunkirchen (Saar), a gestuerwen den 29. Mee 1994 zu Santiago de Chile, war en däitsche kommunistesche Politiker a spéidere Generalsekretär vum Zentralkommitee (ZK) vun der Sozialistischen Einheitspartei Deutschlands (SED) a Staatsratsvorsitzender an der Däitscher Demokratescher Republik (DDR).
Hien ass 1930 der Kommunischter Partei Deutschlands (KPD) bäigetrueden, wou en haaptamtleche Fonctionnaire gouf a mat där Partei géint de Faschismus gekämpft huet. 1935 gouf hie vun der Gestapo verhaft an zu 10 Joer Zuchthaus verurteelt.
Nom Krich huet hien an der DDR d'FDJ, d'Jugendorganisatioun vun der SED, geleet a war a senger deemoleger Funktioun als Sécherheetssekretär vum ZK ee vun den Haaptorganisatore vum Bau vun der Berliner Mauer a sou och responsabel fir de Schéissbefehl un der bannendäitscher Grenz.
Becker
Becker ass e Familljennumm, deen op d'Beruffsbezeechnung vum Bäcker zeréckgeet.
Am Joer 1880 hunn zu Lëtzebuerg 543 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 986 an 1981 der 1.159.
Leit mat deem Numm sinn ë. a.:
Joseph-Weber-Präis
De Joseph-Weber-Präis fir astronomesch Instrumentéierung gëtt vun der American Astronomical Society un eng Persoun verginn, déi duerch Entworf, Erfindung oder Verbesserung vun Instrumener zum Fortschrëtt vun der Astronomie bäigedroen huet. De Präis ass nom Physiker Joseph Weber genannt. D'Präisser gi gewéinlech éischter fir eng Carrière an der Instrumentenentwécklung wéi fir en eenzelt Instrument verginn.
Linger
Linger ass
Boun
Mat Boun si souwuel déi ronnelzeg, zum Deel längelzeg oder nirefërmeg Somkäre gemengt, wéi och d'Scheeke mat hirem Som dran (z. B. d'Gréng Bounen) an och d'Planz selwer, op där se wuessen, aus der Famill vun de Fabaceae.
Et gëtt eng ganz Rëtsch Gattungen an Aarte vu Planzen, déi all "Boune" genannt ginn, ma déi vun ënnerscheedleche Planzen hierkommen, Proprietéiten hunn a fir ënneschiddlech Zwecker ugebaut ginn.
A Mëtteleuropa sinn d'Scheeken (an de Som) vun de Grénge Bounen (Phaseolus vulgaris) déi geleefegst Aart.
Verschidde Bounenaarte musse gekacht ginn, ier ee se kann iessen, well eréischt dann d'Lektinner zerstéiert sinn, déi schiedlech fir d'Gesondheet sinn.
Bouneplanzen (Auswiel)
Bal all Planzen, déi "Boune" genannt ginn, gehéieren zu der Tribus vun de Phaseoleae bannent der Ënnerfamill vun de Faboideae.
Asien, Europa an Afrika
Déi traditionell europäesch Boun ass Si gehéiert net zu der uewe genannter Tribus Phaseoleae, ma zu de Fabeae, zu där och d'Ierbes, d'Käicher an d'Lëns gehéieren.
Eng vun de wichtegsten Notzplanzen ass
An den Tropen ass wäit verbreet:
Aus der
Amerika
Vill bekannt Aarte kommen aus der Neier Welt.
An Europa an an Nordamerika gëtt am heefegsten d'gréng Boun gebraucht. Dozou zielen eng jett Zorten, deenen hir Somkäre verschidde Faarwen hunn, wéi déi wäiss Boun, déi rout Kidneyboun, d'Pintoboun, d'Wuechtelboun, an Zorten, déi mat der Scheek giess ginn, wéi d'Gréng Boun, d'Stäckelchersboun, asw. D'Gaardeboun (Vicia faba), virdrun déi heefegst europäesch Bounenaart, gëtt do dergéint manner giess.
Canton de la Vallée de l'Arros et des Baïses
De Canton de la Vallée de l'Arros et des Baïses ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Tarbes a Bagnères-de-Bigorre, am Departement Hautes-Pyrénées an der Regioun Occitanie, déi mat engem Dekret vum 25. Februar 2014 gegrënnt gouf.
Canton de Vercors-Monts du Matin
De Canton de Vercors-Monts du Matin ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nyons, am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Mam Dekret vum 20. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.
RGTR-Linn 405
D'RGTR-Linn 405  ass eng regional Express-Buslinn déi zanter dem 17. Juli 2022 am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Kierchbierg - Saarlouis fiert.
Se fiert vu méindes bis freides an onreegelméissegem Takt.
Entwécklung vun der Linn
Virum 17. Juli 2022 ass d'Streck Kierchbierg - Saarlouis als Linn 156 gefuer ginn. D'Linn 405 war deemools d'Streck Miersch - Gousseldeng - Luerenzweiler, déi de 6. Mäerz 2017 agefouert gi war.
Halten op der Linn
(D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi se am offizielle Fuerplang 07/2022 publizéiert sinn.)
Um Spaweck
All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 17. Juli 2022
Ciry-Salsogne
Ciry-Salsogne ass eng franséisch Gemeng am Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Harricourt (Ardennes)
Harricourt ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
Bénaix
Bénaix ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ariège, an der Regioun Occitanie.
Augustus
Den Augustus, gebuer den 23. September 63 v. Chr. als Gaius Octavius zu Roum, a gestuerwen den 19. August 14 n. Chr. zu Nola bei Neapel, war den éischte réimesche Keeser. Säi Keesertitel war Imperator Caesar Divi filius Augustus.
Hie war de Groussneveu an Haaptierwe vum Gaius Iulius Caesar, dee 44 v. Chr. ermuert gi war, an de Gewënner vun de Muechtkämpf déi d'Folleg dervu waren. Den Augustus war vun 31 v. Chr. bis 14 n. Chr. eenzegen Herrscher vum Réimesche Räich.
Hien huet d'Devis erausgi fir d'Republik nees ze restautréieren (restitutio rei publicae), ma a Wierklechkeet huet en de Staatssystem sou ëmgewandelt, datt eng Monarchie a Form vun engem Prinzipat entstanen ass. Domat huet hien dem Joerhonnert vun de réimesche Biergerkricher en Enn gesat an d'julesch-claudesch Keeserdynastie gegrënnt.
Wärend senger Herrschaft huet Roum sech mat vill Expansiounskricher vergréissert (z. B. Egypten, oder vun der gallescher Westgrenz an den Alpen bis bei de Rhäin an d'Donau), no banne war et eng laang Friddens- a Konsolidéierungsphas, déi als Pax Augusta verkläert gouf.
Jess Hahn
Den Jess Hahn, gebuer als Jesse Beryle Hahn den 29. Oktober 1921 zu Terre Haute am Indiana a gestuerwen den 29. Juni 1998 zu Saint-Malo an der Bretagne, war e franséisch-amerikanesche Schauspiller.
Den Jess Hahn huet an iwwer 120 Kinos- an TV-Filmer, meeschtens an Niewerollen, matgespillt.
Frédéric Fischer junior
De Frédéric (Friedrich) Georges Alexandre Fischer junior, genannt Fritz Fischer, gebuer de 5. Mee 1810 zu Tréier a gestuerwen de 4. Januar 1871 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Apdikter an Naturwëssenschaftler.
Wuhan
Wuhan (op Chineesesch: 武汉市 / 武漢市) ass eng Universitéitstad an der Provënz Provënz Hubei am Zentrum vu China. Si ass de Chef-lieu vun Hubei.
Stephan El Shaarawy
De Stephan Kareem El Shaarawy, gebuer de 27. Oktober 1992 zu Savona an Italien ass en italieenesche Foussballspiller.
Wuhan
Si huet 10.607.700 Awunner (Stand: 2015) an eng Fläch vun zirka 8.494 km².
Stephan El Shaarawy
Carrière
De Stephan El Shaarawy huet vun 2006 bis 2010 an der Jugendekipp vum CFC Genua gespillt. Den 21. Dezember 2008 hat hien am Alter vu 16 Joer säin Debut an der Serie A am Spill CFC Genua géint Chievo Verona, wéi en an der 83. Minutt fir de Boško Janković agewiesselt gouf. Am Juni 2010 gouf en dem Zweetligiste Calcio Padova mat engem Joresvertrag verlount. Padova krut och eng Option fir e stännege Kontrakt.
Lyons Groups of Galaxies
De Lyons Groups of Galaxies (oder LGG) ass en astronomesche Katalog vun noe Galaxiëgruppen, komplett bis erof op eng visuell Hellegkeet mB0 = 14,0m a Radialvitesse vu manner wéi 5.500 km/s.
Method
Bei der Opstellung vum Katalog goufen zwou ënnerschiddlech Methode fir d'Gruppenzoustellung benotzt:
Eng Filtermethod, entwéckelt vum Huchra a Geller an eng hierarchesch Method déi fir d'éischt vum R. Brent Tully benotzt gouf. De Katalog ass eng Zesummeféierung vun de Resultater vun den zwou Methoden.
Ëmfank
Den LGG faasst 485 Gruppen an 3.933 Galaxien.
Frédéric Fischer junior
Apdikter, Direkter vun der Gasfabréck an Naturwëssenschaftler
De Fischer junior ass 1861 naturaliséiert ginn.
Hie war Grënnungsmember vun der Société des sciences naturelles a vun der Société des sciences médicales. Hie war och Member vun der Société archéologique.
Publikatiounen
De Fischer huet an dem Bulletin vun der Société des sciences naturelles eng Rëtsch Artikele publizéiert, déi mat Geologie an ëffentlecher Hygiène ze dinn haten.
Stephan El Shaarawy
Carrière
Fir d'Saison 2011/12 ass den El Shaarawy zu 50% bei den AC Mailand gewieselt. Am Géigenzuch ass den Alexander Merkel op derselwecheter Basis bei den CFC Genua gewieselt. Säin Debut fir Mailand huet hien den 1. September 2011 am Testspiel géint Como (2:1) absolvéiert. Enn Juni 2012 gouf de Veräi bekannt, datt en déi aner 50 % vun den Transferrechter kaaft huet.
Den El Shaarawy war bei der U-17-Foussball-Europameeschterschaft 2009 an Däitschland dobäi, bei där e mat der italieenescher Ekipp an d'Halleffinale koum.
De 15. August 2012 hat e säin Debut an der italieenescher Nationalekipp an engem Match géint England.
Behren-lès-Forbach
Behren-lès-Forbach ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
2010 krut d'Gemeng de Label « Ville Internet @@ »
John Williams
Den John Williams, gebuer den 8. Februar 1932 zu New York, ass en US-amerikanesche Komponist, Dirigent a Produzent vu Filmmusek.
Hien huet d'Musek fir Filmer wéi Jaws, Star Wars, Indiana Jones, Jurassic Park an déi dräi éischt Harry Potter-Filmer geschriwwen. Vun him ass och d'Ouverture fir d'Olympesch Spiller 1996 zu Atlanta.
Hie gouf schonn e puermol mat engem Oscar a mam Grammy ausgezeechent.
Isabelle Schlesser
D'Isabelle Schlesser, gebuer den 3. Juli 1973 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Juristin.
2012 gouf si Directrice-adjointe, an e puer Méint drop Direktesch vun der ADEM.
Den 22. Juni 2016 gouf si vun der Regierung zum Member vum Staatsrot ernannt.
Henri Siedler
Den Henri Siedler, gebuer den 8. Dezember 1895 a gestuerwen..., war e lëtzebuergesche Foussballspiller.
Imécourt
Imécourt ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
Leda (Mound)
De Leda (och Jupiter XIII) ass ee vun de klenge Mounde vum Planéit Jupiter.
Lara Heinz
D'Lara Heinz, gebuer de 27. Mee 1981 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionikin.
Si huet un den Olympesche Summerspiller 2000 zu Sydney an 2004 zu Athen fir Lëtzebuerg deelgeholl.
Leda (Mound)
Entdeckung
De Leda gouf de 14. September 1974 vum Astronom Charles Thomas Kowal op fotografesche Placken entdeckt, déi dräi Deeg virdrun am Palomar-Observatoire beliicht goufen. Als offiziellen Datum vun der Entdeckung gëtt dofir den 11. September 1974 uginn.
Carla-de-Roquefort
Carla-de-Roquefort ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ariège, an der Regioun Occitanie.
Leda (Mound)
Entdeckung
De Mound gouf no der Leda, enger Frëndin vum Zeus aus der griichescher Mythologie, genannt.
Majerus
Majerus ass e Familljennumm.
Leda (Mound)
Bunndonnéeën
De Mound Leda ëmkreest de Jupiter op engem mëttleren Ofstand vun 11.165.000 km a ronn 240 Deeg an 12 Stonnen. D'Bunn huet eng Exzentrizitéit vun 0,15 an ass mat 27,5° staark géigeniwwer dem lokale Laplace-Plang, gebéit.
Majerus
Et ass eng Metonomasie, d.h. eng (re-)latiniséiert Form vun der Aktivitéitsbezeechnung "Meier", dat sengersäits op dat latengescht maior zeréckgeet. Zu Lëtzebuerg gëtt den Numm op der 2. Silb (dem laangen "e") betount, an de "j" gëtt als [ʒ] ausgeschwat.
Leda (Mound)
Bunndonnéeën
Wéinst senge Bunneegenschafte gëtt hien zu der Himalia-Grupp, genannt nom Jupitermound Himalia, gezielt.
Majerus
1880 hunn zu Lëtzebuerg 796 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 885 an 1981 der 905.
Leda (Mound)
Physikalesch Donnéeën
De Leda huet e mëttleren Duerchmiesser vun nëmmen 20 km. D'Dicht ass mat 2,6 g/cm³ relativ héich, wat drop hiweist, datt hien haaptsächlech aus Silikatgestengs besteet. Seng Uewerfläch ass ganz donkel an hien huet eng Albedo vun 0,04. Déi visuell Magnitude ass 19,5m.
Majerus
Leit, déi deen Numm hunn, sinn ënner anerem:
External stowage platform
D'External stowage platforms (ESPs) sinn dräi Baudeeler vun der Internationaler Raumstatioun. All ESP ass e Container op der baussenzeger Säit vun der Raumstatioun an deem d'Ausrëschtungs- an Ersatzdeeler, sougenannt Orbital Replacement Units (ORUs), ënnerbruecht ginn.
ESP-1
Déi éischt External stowage platform, ESP-1, gouf mam Space-Shuttle-Fluch STS-102 op d'ISS transportéiert. Den 13. Mäerz 2001 gouf se wärend dem zweete Baussebordasaz (EVA) um baussenzege Mantel vum Destiny-Modul installéiert.
ESP-2
D'ESP-2 gouf den 3. August 2005 wärend dem drëtte Weltraumausstig vun der Missioun STS-114 un der Quest-Loftschleis montéiert. D'ESP-2 ass méi grouss wéi d'ESP-1 a ka sou méi Ersatzdeeler (ORUs) ophuelen.
L'homme pressé (Film 1977)
L'homme pressé ass e franséisch-italieenesche Film vum Édouard Molinaro aus dem Joer 1977 no engem Roman vum Paul Morand.
Ëm wat geet et am Film?
De Sammler Pierre Nixon lieft an engem Rhythmus deen net ze bremsen ass.. Hien ass ëmmer beschäftegt eppes ze kafen, ze sammelen, eppes z'änneren en huet guer keng Zäit fir ze liewen…
External stowage platform
ESP-3
D'ESP-3 gouf de 14. August 2007 wärend der Space-Shuttle-Missioun STS-118 installéiert. D'Plattform huet aacht Ophängungen, un deene bis zu siwen ORUs resp. Ausrëschtungsdeeler gelagert kënne ginn. D'Plattform huet Handgrëffer a Fixéierpunkte fir Sécherheetsléngten a Foussraste fir d'Astronauten.
D'ESP-3 gouf anescht wéi déi aner ESPen ouni Weltraumausstig nëmme mat de Roboteräerm vun der ISS a vum Shuttle op der P3-Gitterstruktur montéiert.
Am Ament si follgend ORUen um ESP-3 festgemaach:
RGTR-Linn 404
D'RGTR-Linn 404  ass eng regional Express-Buslinn déi zanter dem 17. Juli 2022 am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Houwald - Mäerzeg fiert.
Se fiert an der Woch eemol d'Stonn.
Entwécklung vun der Linn
Virum 17. Juli 2022 ass d'Streck Houwald - Mäerzeg als Linn 155 gefuer ginn.
Halten op der Linn
(D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi se am offizielle Fuerplang 07/2022 publizéiert sinn.)
Um Spaweck
All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 17. Juli 2022
Dorsa Argand
Dorsa Argand ass eng Grupp vu Mieresrécker um Äerdmound. Si huet e mëttleren Duerchmiesser vun 109 km a gouf am Joer 1976 nom Schwäizer Geowëssenschafter Emile Argand genannt.
The Tarnished Angels
The Tarnished Angels ass en US-amerikanesche Film vum Douglas Sirk aus dem Joer 1957 no engem Roman vum William Faulkner.
Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1932 begéint de Journalist Burke Devlin (Rock Hudson) op engem Fluchmeeting de fréiere Pilot aus dem Éischte Weltkrich Roger Shumann (Robert Stack) an deem seng Fra LaVerne (Dorothy Malone).
Michel Fohl (1851)
De Michel Fohl, gebuer den 28. Dezember 1851 zu Éinen a gestuerwen de 26. Oktober 1912 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
Hie gouf am Juli 1881 als Vertrieder vum Kanton Gréiwemaacher als Deputéierten an d'Chamber gewielt.
Hien ass de Jong vum Michel Fohl (1813).
John Tyler
Den John Tyler, Jr., gebuer den 29. Mäerz 1790 op der Familljeproprietéit am Charles City County, Virginia, a gestuerwen den 18. Januar 1862 zu Richmond, Virginia, war ee Jurist, Politiker an den 10. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.
Hie war zanter dem 4. Mäerz 1841 Vizepresident an ass de 4. Abrëll 1841, nom stënterlechen Doud vum President Harrison, deem säin Nofollger ginn. De 6. Abrëll 1841 gouf hie vereedegt.
Canton de Boëme-Échelle
De Canton de Boëme-Échelle ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Angoulême am Departement Charente an der Regioun Nei-Aquitaine.
De Kanton gouf mam Dekret vum 20. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.
Chavonne
Chavonne ass eng franséisch Gemeng am Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Dirk Bordignon
Den Dirk Bordignon, gebuer de 16. August 1967, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.
August Wilhelm Schlegel
Hien huet noeneen zu Genf, Bern, an a Russland, Dänemark a Schwede gelieft, a vun 1818 un zu Bonn, wou en op der Universitéit Bonn Cousre ginn. Mam Alexander von Humboldt an dem Franz Bopp ass hie Matgrënner vun der Komparatistik, d. h. der moderner komparativer Linguistik a Philologie.
Dirk Bordignon
1985 war de Bordignon fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 78-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi 172 Goler geschoss.
August Wilhelm Schlegel
Nodeems e vun der Caroline Schlegel gescheet gi war, war hie bis 1817 mat der Madame de Staël zesummen.
Dirk Bordignon
Hie war e Spiller vum HB Diddeleng.
August Wilhelm Schlegel
Wierk
Den August Wilhelm Schlegel war Mataarbechter vum Friedrich Schiller senger Zäitschrëft Die Horen, vum Musenalmanach an der Jenaer Allgemeine Literatur-Zeitung. Mat sengem Brudder Friedrich war hie Co-Editeur vun der Zäitschrëft Athenäum an a senge spéide Jore war hien Editeur vun der Indische Bibliothek.
Op literareschem Plang huet hie Sonetter, Balladen an Drame geschriwwen, déi awer manner bekannt goufen. Hien huet notamment 14 Theaterstécker vum William Shakespeare (1797–1810 erauskomm), a Wierker vum Calderón (1803–09) a Râmâyana (1829–46 erauskomm) op däitsch iwwersat.
U Antliae
Den U Antliae (U Ant) ass e Stär am Stärebild Antlia.
Den U Antliae ass e rouden C-Typ Kuelestoffstär an e luesen onreegelméisseg verännerleche Stär mat enger Magnitud tëscht 5,27 an 6.04. Hien huet eng Uewerflächentemperatur vun 2.800 K a läit op enger Distanz vu ronn 900 Liichtjoer. Hie schéngt mat der 8.000facher Liichtkraaft vun eiser Sonn. Ëm de Stär sinn zwou Stëbsschuelen, déi hie viru 14.000 an 10.000 Joer ofgestouss hat.
John Broughton
Den John Broughton ass en australeschen Amateurastronom.
De Broughton mécht a sengem privaten Observatoire, dem Reedy-Creek-Observatoire am Queensland, an Australien, automatiséiert Duerchmusterunge vum Nuetshimmel mat CCD-Kameraen.
Dobäi huet en tëscht 1997 an 2008 méi wéi 1000 Asteroiden souwéi d'Koméite P/2005 T5 (Broughton) an C/2006 OF2 (Broughton) entdeckt.
2004 huet de Broughton den äerdnoen Objet (NEO) 2004 GA1 entdeckt. Et huet sech dobäi ëm déi éischt Entdeckung vun engem massiven a fir d'Äerd potentiell geféierlechen Himmelskierper gehandelt, déi vun engem Amateurastronom gemaach gouf. Dofir gouf hien am Joer 2006 mam Edgar Wilson Award ausgezeechent.
Frédéric Mistral
De Joseph Étienne Frédéric Mistral (Frederi Mistral oder Mistrau op Okzitanesch), gebuer den 8. September 1830 zu Maillane (Departement Bouches-du-Rhône), an och do de 25. Mäerz 1914 gestuerwen, war e franséische Schrëftsteller a Lexikograph vum Okzitaneschen (langue d'oc), Auteur vum Dictionnaire Lou Tresor dóu Felibrige.
Hie war 1854 Grënnungsmember vun der Associatioun Félibrige, déi sech fir d'Okzitanesch Sprooch agesat huet, Member vun der Académie de Marseille, Maîtres ès-Jeux vun der Académie des Jeux floraux vun Toulouse.
Säi wichtegst literarescht Wierk ass Mirèio (Mireille), dat 1859 erauskoum. Et ass e lyrescht Wierk a Versen, an zwielef Gesäng, op Okzitanesch, dat déi tragesch Libesgeschicht vum Vincent an der Mireille erzielt, déi aus sozial ënnerschiddleche Milieue kommen. 1904 gouf hien dofir mam Nobelpräis fir Literatur ausgezeechent.
Johny Bomb
De Johny Bomb ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.
1971 war de Bomb fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 29-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi 37 Goler geschoss.
Filain (Aisne)
Filain ass eng franséisch Gemeng am Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France.
Cellule de crise (Serie)
Um Spaweck
De Film op der IMdB
Rosemary Harris (Homonymie)
Et gëtt verschidde Persounen déi Rosemary Harris heeschen:
Constant Wagner
De Constant Wagner, gebuer den 1. Januar 1941 zu Téiteng a gestuerwen den 21. Oktober 2007 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Sportschéisser an Olympionik.
Hien huet fir Lëtzebuerg un den Olympesche Summerspiller 1992 zu Barcelona deelgeholl a koum an der Loftpistoul (10 m) op déi 35. Plaz.
De Constant Wagner ass den eeleste Lëtzebuerger dee bis elo Lëtzebuerg op enger Olympiad vertrueden huet.
Mort d'un pourri
Ëm wat geet et am Film?
Den Deputéierte Philippe Dubaye kënnt bei säi Frënd Xavier Maréchal an erzielt him dat hien de Politiker Serrano ermuert huet. De Philippe freet säi Frënd ëm Hëllef...
Camille Bouché
Liewen
Mat 12 Joer goung de jonke Camille Bouché op Verviers an déi apostolesch Jesuitteschoul St. François Xavier. Den 10. Mee 1940 sinn d'Patere mat hire Schüler iwwer Namur a Mons a Richtung Frankräich geflücht, fir den 19. Mee an der Géigend vu Valenciennes unzekommen. Ënner hinnen de Camille Bouché an 8 aner Lëtzebuerger Studenten. Zu Escaudœuvres bei Cambrai koume si ënner Beschoss vun den Nazien: 13 Schüler an 2 Patere stierwen. De Camille Bouché huet mat Verletzungen iwwerlieft.
Am September 1941 ass hien zu Arel an d'Noviziat bei de Jesuitten agetrueden. Am Ufank vun der Zwangsrekrutéierung huet hie sech wärend 5 Méint am Klouschter zu Clairefontaine verstoppt, duerno am Pensionat vun de Sœurs du Saint-Cœur de Marie zu Giisch a schliisslech an der Abtei Drongen bei Gent. Hei huet hie säin Noviziat ofgeschloss. Nom Ofschloss vu senger Uerdensausbildung huet hie sech am Juli 1947 entscheet, fir an Indien ze goen, wou hien am Dezember 1947 zu Kalkutta ukoum.
De Camille Bouché war 3 Joer Enseignant zu Kalkutta am St. Xavier's College an huet déi bengalesch Sprooch geléiert, ier hien 1950 am St Mary's College vun de Jesuitten zu Kurseong Theologie studéiert huet, wou hien och de Lëtzebuerger Jesuitt Jospeh Putz (1894-1984) als Professer hat. 1954 gouf hien zum Priister geweit.
Vu Januar 1957 bis Dezember 1966 war de Pater Bouché Préfet de discipline am St. Xavier's College zu Kalkutta. Zu där Zäit hunn och d'Lëtzebuerger Jesuitten Paul Turmes SJ (1890-1972) vu Miersch an de Josy Sassel SJ (1918-2007) vu Maarnech do enseignéiert. 1988 gouf de Pater Bouché Direkter vun der Schoul, huet awer 1990 de St. Xavier's College verlooss, fir an der St. Lawrence High School (eng 2. méi kleng Jesuitteschoul zu Kalkutta) d'Aufgab vum Präfekt vun der Primärschoul z'iwwerhuelen.
Sainte-Sabine-Born
Sainte-Sabine-Born ass eng fréier franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.
Zanter dem Regruppement vum 1. Januar 2016 mat de Gemenge Labouquerie, Beaumont-du-Périgord a Nojals-et-Clotte, gehéiert s'als delegéiert Gemeng zu der neier Gemeng Beaumontois en Périgord
Dreuilhe
Dreuilhe ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ariège, an der Regioun Occitanie.
Buerg Doosber
D ' Buerg Doosber, op Däitsch Burg Dasburg oder Burg Daysberg, ass eng Buergruin an der Südäifel bei der Uertsgemeng Doosber un der Our am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz.
Geographie
D'Buergruin läit op engem mat Bësch bedeckten Hiwwel um südleche Rand vun der Uertschaft Doosber am Däitsch-Lëtzebuergeschen Naturpark mat Bléck an den Ourdall.
Beschreiwung vun der Anlag
Follgend Bestanddeeler vun der mëttelalterlecher Buerganlag si bis haut erhale bliwwen: d'Fundamenter vun de banneschte Wiermauer, Deeler vun der baussenzeger Wiermauer mat zwéin Halleftierm, Reschter vun der Agankspaart an d'Nordsäit vum 20 m héije Wiertuerm, deen den Zentrum vun der warscheinlech staufescher Kärbuerg war. Dobäi kënnt nach e Gank laanscht d'Rankmauer, deen op der nërdlecher Schmuelsäit ursprénglech eng Bréck hat an duerch eng Paart an e puer Halleftierm ënnerbrach war.
Geschicht
De Standuert gouf warscheinlech ëm d'Joer 850 als Wieranlag ageriicht an huet de Prümer Mönchen als Fluchtbuerg gedéngt. Am 14. Joerhonnert gëtt d'Buerg eng éischt Kéier ernimmt als „Daysberhc castrum“. Si huet der Abtei Prüm gehéiert a war e Lehnsgutt un déi Veianer Grofen, déi als Géigeleeschtung d'Abtei geschützt hunn. Duerch dës Situatioun waren ëmmer nees bedeitend Adelshaiser mat Doosber verbonnen: Veianen, Von Sponheim, Nassau an Oranien. Nach haut dréit déi hollännesch Kinnigin den Zousaz „Freifrau von Dasburg” an hirem Titel.
1414 koum d'Buerg an de Besëtz vun de Grofe vun Nassau, vu 1580 bis 1604 war si am Besëtz vum Kinnek Wëllem vu Spuenien, am 17. bis 18. Joerhonnert an nassauesch-oranesche Besëtz.
D'Herrschaft huet follgend Meiereien ëmfaasst: Doosber, Doleden an zäitweis Binscheid an Harspelt. Si hat och hiert eegent Geriicht mat "Schultheissen" a Schëffen.
1794 gouf d'Regioun vun de franséische Revolutiounstruppe besat, 4 Joer drop koum et zum Klëppelkrich, mat virop war den deemolegen Doosber Schlassjeeër Karl Bormann.
De Generol Oudinot, deen d'Doosber Buerg fir seng militäresch Verdéngschter vum Napolon geschenkt krut, huet d'Anlag 1813 duerch den deemolegen Notaire Dupont versteeë gelooss.
1945 geet d'Buergruin an de Besëtz vum Land Rheinland-Pfalz iwwer an ënnersteet zanter 1965 der staatlecher Schlässerverwaltung.
Werner Jacobs
De Werner Jacobs, gebuer de 24. Abrëll 1909 zu Berlin a gestuerwen de 24. Januar 1999 zu München, war en däitsche Filmediteur, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
Vun 1934 bis 1937 huet de Werner Jacobs als Editeur bei der däitscher Filial vun der MGM geschafft. Duerno huet hie fir Bavaria Film däitsch Filmer montéiert. Vun 1940 u war hien als Zaldot am Krich. Am Joer 1943 ass hien aus der Arméi wéinst enger schwéierer Krankheet entlooss ginn.
Nom Krich war hien Editeur bei der däitscher Filmwochenschau Welt im Film an huet och do verschidde Kuerzfilmer gedréint.
Am Joer 1952 huet de Jacobs säin éischte Spillfilm als Regisseur Der weißblaue Löwe realiséiert. Duerno huet hien haaptsächlech d'Regie a Musek- a Kaméidisfilmer gefouert mat bekannte Stare wéi wie Peter Alexander, Cornelia Froboess, Peter Kraus a Freddy Quinn.
De Werner Jacobs war ee vun den typesche Vertrieder vum däitsche Nokrichsfilm, déi sech op liicht Ënnerhalungsfilmer spezialiséiert haten, déi all Ausenanersetzung mat Zäitproblemer evitéiert hunn.
(94) Aurora
Den (94) Aurora ass en Asteroid vun der baussenzeger Haaptceinture.
Atacama Large Millimeter Array
Den Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ass de gréisste Radioteleskop vun der Welt. E gouf den 13. Mäerz 2013 offiziell a Betrib geholl, wëssenschaftlech Observatioune ginn awer schonn zanter Oktober 2011 gemaach. Säin Éischt Liicht war den 3. Oktober 2011.
Jim Clemes
De Jim Clemes, gebuer den 29. Juli 1957 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Architekt.
(94) Aurora
Den Objet gouf de 6. September 1867 vum US-amerikaneschen Astronom James Craig Watson zu Ann Arbor entdeckt.
Jim Clemes
Hien huet no der Première am Escher Jongelycée op der Miami University Ëmwelt-Design (environmental design) an op der École Spéciale d'Architecture zu Paräis Architektur studéiert. Duerno huet e beim Service des sites et monuments nationaux geschafft ier en 1984 seng eege Firma gegrënnt huet, den Atelier d'Architecture et de Design Jim Clemes. Do schaffen haut 55 Leit.
Atacama Large Millimeter Array
Den ALMA liwwert ënner anerem wäertvoll Informatiounen iwwer d'Gebuert vu Stäre, souwéi detailléiert Biller vun der Gebuert vu Stären a Planéiten. Et ass eng international Zesummenaarbecht tëscht Europa, den USA, Kanada, Ostasien an der Republik Chile. Mat Käschte vun iwwer enger Milliard US-Dollar ass et am Ament den deiersten a gréisste Projet vu buedemgebonnener Astronomie.
Jim Clemes
De Jim Clemes huet eng Rëtsch Gebaier zu Lëtzebuerg entworf a schafft och am Beräich Urbanismus.
(94) Aurora
Den Himmelskierper gouf no der réimescher Gëttin Aurora genannt.
Renée Arend
D'Renée Jeanne Thill-Arend, gebuer 1937 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Keramikerin a Molerin.
Atacama Large Millimeter Array
Iwwersiicht
Den ALMA besteet aus 66 héichprezisen Antennen an en observéiert bei Wellelängten tëscht 0,3 an 9,6 mm. Den Interferometer huet méi eng héich Empfindlechkeet an Opléisung wéi all aner Submillimeter-Teleskopen. Déi héich Empfindlechkeet gëtt mat de villen eenzelen Teleskopen, déi den Interferometer bilden, erreecht.
Saint-Pierremont (Ardennes)
Saint-Pierremont ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est.
(94) Aurora
Mat engem Duerchmiesser vun iwwer 200 km gehéiert Aurora zu de gréisseren Asteroide vun der Haaptceinture. Si huet eng däischter, kuelestoffhalteg Uewerfläch.
Atacama Large Millimeter Array
Iwwersiicht
D'Antenne kënnen iwwer de Chajnantor-Plateau beweegt an dobäi an Ofstänn vun 150 m bis 16 km positionéiert ginn. Dat erméiglecht et, den ALMA als variabelt "Zoomteleskop" anzesetzen, änlech wéi beim Very Large Array (VLA) an New Mexico, USA. D'Antenne gi mat de béiden Transporteren "Otto" a "Lore" beweegt, déi 50 vun den 12-m-Antenne vum Haaptarray bis op e puer Millimeter genee positionéieren an op betonéierte Grondplacken opstelle kënnen.
Renée Arend
D'Renée Arend ass eng Duechter vum Literaturkritiker Alphonse Arend an der Jeanne Marguerite Welter. Si huet hir Konschtausbildung am der École des Arts et Métiers zu Lëtzebuerg, op der Akademie vu Saarbrécken an op der École des beaux-arts zu Paräis gemaach. Vun 1958 bis 1963 huet si op der École des Arts et Métiers Keramik enseignéiert. 1960 huet si de Pierre Thill bestuet.
Atacama Large Millimeter Array
Iwwersiicht
D'Antenne goufe vun europäeschen, nordamerikaneschen an ostasiatesche Partner vum Projet hiergestallt. D'Amerikaner an d'Europäer hu jee 25 vun den 12-m-Antenne geliwwert, déi den Haaptarray ausmaachen. Ostasien huet am Ganze 16 Antennen (véier 12-m-Antennen an 12 Antenne mat jee 7 m Duerchmiesser) geliwwert. Si bilden e klengen Interferometer, den Atacama Compact Array (ACA), en Deel vum ALMA-Interferometer.
Jim Clemes
Gebaier, déi hien (zum Deel mat aneren) entworf huet, sinn ë. a.:
(94) Aurora
Bei enger Stärebedeckung den 12. Oktober 2001 gouf eng oval Form vum Asteroid nogewisen.
Jim Clemes
De Jim Clemes huet och beim Waasser-Erhuelungszentrum Les Thermes zu Stroossen matgeschafft, grad wéi beim Entworf vun engem neie Quartier zu Déifferdeng.
Atacama Large Millimeter Array
Iwwersiicht
Mat de klenge 7-m-Antenne kann den ACA mat der selwechter Frequenz e méi grousst Gebitt observéiere wéi den Haaptarray. Well si méi no zesummestinn, kënne Biller vun Objete mat méi grousser Ausdeenung gemaach ginn. Zesumme mam Haaptarray gëtt d'Méiglechkeet vum ALMA vergréissert, fir méi grouss Gesiichtsfelder z'observéieren.
D'Empfänger vum ALMA schaffen an de Frequenzbänner tëscht 30 an 950 GHz. Wéinst der grousser Héicht an der niddreger Loftfiichtegkeet op der Standplaz ass d'Äerdatmosphär do fir déi Frequenzen duerchlässeg genuch.
Zu den Aufgabe vum ALMA gehéieren d'Erfuerschung vun de Gebuertsgebidder vu Planéiten a Stären a kalen interstellare Wolleken an a protoplanetaren Akkretiounsscheiwen. Millimeterwelle si besonnesch gutt gëeegent fir ausgedeent Gas- a Stëbswolleken ze durchbriechen, déi d'Gebuertsgebidder vu Stären a Planéite verschleieren. Infraroutgalaxien am fréien Universum, Supermasseräich Schwaarz Lächer a Galaxiëgebuerte si weider wichteg Fuerschungsgebidder vum ALMA. Doriwwer eraus soll den ALMA hëllefen, wichteg Froe bei der Erfuerschung vun Donkler Matière an Donkler Energie ze beäntwerten.
Op der Standplaz vun ALMA schaffe weider Submillimeterteleskopen, dorënner och den Atacama Pathfinder Experiment. An den nächste Jore gëtt do och den Cerro Chajnantor Atacama Telescope, e grousst Eenzelteleskop (25 m Duerchmiesser) fir den uschléissende méi kuerze Submillimeterberäich vun 0,03 bis 3 Millimeter Wellelängt, gebaut.
Geschicht
Den ALMA hat seng Ufäng an dräi astronomesche Projeten: dem Millimeter Array (MMA) vun den USA, dem europäesche Large Southern Array (LSA) an dem japanesche Large Millimeter Array (LMA).
Den éischte Schrëtt um Wee zum ALMA gouf 1997 gemaach, wéi den US-amerikanesche National Radio Astronomy Observatory (NRAO) an denEuropäesche Südobservatoire (ESO) e kollektive Projet initiéiert hunn, deen den MMA an den LSA kombinéiere sollt. De kombinéierten Interferometer sollt d'Empfindlechkeet vum LSA mam breede Frequenzberäich vum MMA vereenen. Den ESO an den NRAO hunn an techneschen, wëssenschaftlechen an organisatoresche Gruppe zesummegeschafft, fir e Projet tëscht de béiden Organisatiounen ënner Bedeelegung vu Kanada a Spuenien ze definéieren an z'organiséieren.
De 25. Februar 2003 hunn déi nordamerikanesch an europäesch Partner d'ALMA-Konventioun ënnerschriwwen. De 14. September 2004 huet den ALMA an den National Astronomical Observatory of Japan (NAOJ) e Vertrag gemaach, mat deem Japan e weideren offizielle Partner vun ALMA gouf. No där Konventioun sollt Japan d'ACA dräi zousätzlech Frequenzbänner liwweren.
Aus politesche Grënn gouf decidéiert, datt dräi ënnerschiddlech Antennentype vun den nordamerikaneschen, europäeschen an ostasiatesche Partner entwéckelt a gebaut sollte ginn. Obwuel ënnerschiddlech Methode gewielt goufen, hunn déi dräi Antennentyppen déi streng Viraussetzunge vun ALMA erfëllt.
Haut besteet ALMA aus enger Zesummenaarbecht tëscht Europa, Nordamerika an Ostasien. D'Aarbechtt gëtt vun der ESO, der National Science Foundation (NSF) an den USA, dem National Research Council of Canada (NRC) an dem National Science Council (NSC) zu Taiwan finanzéiert. D'Konstruktioun an de Betrib gi fir Europa vun der ESO, fir Nordamerika vun der NRAO a fir Ostasie vum NAOJ geleet. De Joint ALMA Observatory (JAO) vereent d'Féierung an d'Organisatioun vun der Konstruktioun, de lafende Betrib vun ALMA.
Déi éischt Date goufe vun ALMA am Kader vun engem Testbetrib am Oktober 2009 gesammelt. Ufanks Oktober 2011 gouf mam wëssenschaftleche Betrib ugefaangen, obwuel den ALMA eréischt zu engem Drëttel fäerdeg war. 2011 goungen en ettlech Submillimeterteleskope mat véier Bänner vu 84–116 GHz, 211–275 GHz, 275–373 GHz a 60–720 GHz. a Betrib Déi éischt Biller vum ALMA goufen den 3. Oktober 2011 publizéiert. Den 13. Mäerz 2013 gouf den ALMA, deen du bal komplett fäerdeg war, offiziell a Betrib geholl.
Éischt Observatiounsresultater
Am Summer 2011 ware bei Testobservatioune genuch Antennen a Betrib, fir éischt Biller mam ALMA opzehuelen. Déi hunn e Virgeschmaach ginn, wat vum neie kompletten Interferometer z'erwarde wier.
D'Observatiounen hu sech op d'Antennegalaxien, zwou Galaxië mat dramatesch verzunnene Forme geriicht. Obwuel den ALMA net de ganze Beräich vun de Galaxien observéiert hat, sinn d'Biller déi bescht Resultater vun dëse Galaxien, déi jee am Submillimeterberäich gemaach goufen. Si weise Wolleke vu kalem, dichte Stëbs, an deenen nei Stäre gebuer ginn – Eenzelheeten, déi am visuelle Beräich vum Liichtspektrum net observéiert kënne ginn.
ALMA Regional Center (ARC)
Den ALMA Regional Center (ARC) ass d'Kontaktplaz tëscht de wëssenschaftleche Benotzer vum Teleskop an de Memberslänner an dem JAO. Den ARC ass weider an dräi geographesch Regioune vum Projet agedeelt: Europa (geleet vun der ESO), Nordamerika (geleet vum NRAO), an Ostasien (geleet vum NAOJ). Déi europäesch ARC ass zousätzlech an ARC-Kniet agedeelt, déi an Europa verdeelt zu Köln-Bonn, Bologna, Ondřejov, Onsala, Grenobel, Leiden a Manchester sinn.
D'Haaptaufgab vum ARC ass et, déi wëssenschaftlech kollektiv Zesummenaarbecht bei der Virbereedung vun Observatiounsunträg z'ënnerstëtzen, sécherzestellen, datt all Observatiounsprogrammer effektiv hir wëssenschaftlech Ziler erreechen, en Hëllefsforum z'ënnerhalen, Daten un d'Wëssenschaftler ze liwweren, den ALMA-Archiv z'ënnerhalen an d'Wëssenschaftler bei der Datebeaarbechtung z'ënnerstëtzen.
Renée Arend
D'Renée Arend huet Keramik an abstrakt Biller gemaach. Si huet hir Wierker e puermol ausgestallt, ënner anerem wärend enger Ausstellung zesumme mat der Lou Kreintz an der Galerie La Cimaise de Luxembourg zu Paräis (1958), wärend den alljärleche Salone vum Cercle artistique de Luxembourg (1958-1960) an op enger Ausstellung zesumme mam Lars Bo, dem Ben Heyart, dem Charles Kohl an der Yola Reding an der Galerie Le Studio zu Lëtzebuerg (1960-1961). 1968 hat si zu Nouspelt eng Ausstellung mat de Lëtzebuerger Keramiker Léon a Jeanne Nosbusch, Jean a Robert Peters, Aurelio a Bettina Sabbatini, Corneille Schwenninger a Jos a Fernande Welter-Klein.
Wierker vun hir goufen an d'Sammlunge vum Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht zu Lëtzebuerg, vum Kunstmuseum aan Zee zu Ostende an am Schweizer Keramik- und Glasmuseum zu Genf opgeholl.
Les ringards
Les ringards ass e franséische Film vum Robert Pouret aus dem Joer 1978.
Ëm wat geet et am Film?
D'Police verhaft dräi kleng Brigange wéinst engem groussen Abroch. Si waren dat awer net a si ginn erëm fräi gelooss awer duerno geléngt hinnen de grousse Coup...
UBV-System
Den UBV-System, oder Johnson-System oder Johnson-Morgan-System genannt, ass e breetbandege photometresche System.
D'Buschstawen U, B a V sti fir ultraviolett, blo a visuell Gréissteklassen, déi gemooss ginn, fir e Stär am UBV-System klassifizéieren ze kënnen.
D'Wiel vum bloen Enn vum Spektrum war duerch Aschränkunge vum fotografesche Film bedéngt. De System gouf an den 1950er Jore vun den Astronomen Harold Lester Johnson a William Wilson Morgan agefouert. D'Filtere goufe sou erausgesicht, datt d'Haaptwellelängten den Äntwertfunktioune bei 364 nm fir U, 442 nm fir B a 540 nm fir V leien. Den Nullpunkt vum B-V- an U-B-Faarfindex gouf fir A0-V-Stären ausgesicht, déi net vum interstellare Rout betraff sinn.
Den UBV-System huet en Nodeel: Déi kuerz Wellelängten, déi den U-Filter begrenzen, gi vill méi duerch d'Äerdatmosphär begrenzt wéi duerch de Filter selwer. Dofir kënne sech déi observéiert Gréissteklassen duerch d'Héicht an duerch d'Zesummesetzung vun der Atmosphär änneren. Trotzdeem goufe vill Stäre mat deem System vermooss, dorënner vill hell Stären.
Den UBV-System gëtt mam UBVRI-System vergréissert, an deem nach d'Hellegkeeten R fir d'Hellegkeet bei 7200 Ångström (Rout) an I fir d'Hellegkeet bei 9.000 Ångström (Infrarout) dobäi geholl ginn. Déi véier wichtegst Faarfindexe ginn dann aus de jeeweilegen ugrenzende Wellelängteberäicher geformt: U-B, B-V, V-R an R-I.
Server
An der Informatik bezeechent de Begrëff Server souwuel ee Computer, dee Resourcen iwwer en Netzwierk zur Verfügung stellt, wéi och de Computerprogramm, deen op deem Computer leeft.
Definitiounen
Deementspriechend kann een zwou Definitioune fir e Server ginn: