cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peter Zadek
Zu Lëtzebuerg huet hien am Januar 2007 an enger Koproduktioun vum Théâtre national du Luxembourg an dem St. Pauli Theater Hamburg, de Ruhrfestspiele Recklinghausen an dem Theater im Pfalzbau Ludwigshafen der Shelagh Delaney hiert Stéck Der bittere Honig (Iwwersetzung vun A taste of honey), mat ë. a. den Julia Jentsch an Eva Mattes an den Haaptrollen, an der Escher Kulturfabrik uropgefouert.
De Peter Zadek huet och an e puer Filmer matgespillt an déi eng oder aner Kéier Regie fir Spill- oder Tëleesfilmer gefouert.
Hie krut eng sëllegen Éierungen, dorënner 2002 d'Bundesverdienstkreuz. Vun Theater heute ass en e puer Kéieren zum "Regisseur vum Joer" ausgezeechent ginn.
Lëscht vun de Lëtzebuerger Regierungen
Si ass Deel vun de Referenztabellen.
Meuse-Musel-Kanal
De Meuse-Musel-Kanal oder Ourthe-Kanal (fr: Canal de Meuse et Moselle oder Canal de l'Ourthe) war e Projet, deen 1827 drop an dru war, realiséiert ze ginn, an deen dora bestoung, e schëffbare Kanal tëscht der Meuse an der Musel, queesch duerch d'Ardennen, ze bauen. En hätt haaptsächlech sollen iwwer d'Flëss Ourthe, Klierf a Sauer goen. Déi Belsch Revolutioun an d'Opkomme vun der Eisebunn hunn de Projet zum Echec bruecht.
D'Pläng an Tracé
De Plang geet op d'Bestriewunge vum Wëllem I. vun Holland zeréck, déi ekonomesch benodeelegt Regioune vu sengem Kinnekräich z'entwéckelen. Lëtzebuerg, dat vun Holland aus gekuckt "dem Honn hanne" louch, huet dozou gezielt. Eng wichteg Roll huet dobäi den Ausbau vu Waasserstroosse gespillt.
Den Ingenieur Remi De Puydt, dee grad d'Sambre kanaliséiert hat, huet de Projet vum Meuse-Musel-Kanal dem Kinnek virgestallt. Finanzéiert hätt e solle vun der Société générale ginn.
Déi éischt Reaktiounen op de Projet waren awer negativ: et huet ze vill geckeg geklongen, e Parcours vun 300 km, tëscht Léck a Waasserbëlleg, queesch duerch d'Ardennen, ze bauen. Och wann d'Société générale kal Féiss kritt hat, sou hunn dach 5 vun hire Societairen d'Société du Luxembourg gegrënnt, fir de Projet duerchzezéien. Duerch eng Souscriptioun huet se mat Krämpes déi néideg 10 Millioune Gulden zesummekritt, allerdéngs eréischt, wéi de Kinnek Wëllem déi allermeescht Aktien (500 Stéck) selwer kaaft hat; um Marché ware just eng 120 Aktie verkaaft ginn.
D'Société du Luxembourg huet am Juli 1827 vum Hollännesche Staat fir ëmmer d'Konzessioun kritt, de Kanal z'exploitéieren, allerdéngs ënner der Bedingung, datt en a 5 Joer sollt fäerdeg sinn. Kuerz drop goungen d'Aarbechten un.
De Projet ass awer kuerz duerno duerch d'belsch Revolution gestoppt ginn, an eréischt e puer Joer duerno ass eng Partie vum Kanal bis op Comblain-au Pont gebaut ginn.
17 Schleise si gebaut ginn, en ettlecher bestinn nach haut, anerer sinn zougetippt ginn oder ofgerappt ginn. Eng grouss Partie vum Kanal ass nom Zweete Weltkrich zougetippt ginn an et si Stroossen drop gebaut ginn (z. B. zu Hony an zu Esneux). Eng Schleis fonctionéiert haut nach an zwar d'Schléiss N°1 zu Angleur, do wou de Kanal an d'Meuse leeft.
Vun Angleur bei Léck aus sollt de Kanal dem Laf vun der Ourthe no goen, laanscht Durbuy, La Roche an Houffalize. Tëscht Hony an Esneux war eng Ofkierzung durch en Tunnel virgesinn.
Den Tracé huet virgesinn, 684 Meter Héichtenënnerscheed z'iwwerwannen: 379 op der Säit vun der Meuse an 305 op der Säit vun der Musel. 205 Schleise sollten dofir gebaut ginn, dozou Verstäerkunge vun den Uwänner, d'Baue vu Stauwierker (fir e gläichméissegen Debit ze garantéieren) an d'Uleeë vun Halterweeër. D'Pièce-maîtresse sollt en 2,5 km laangen Tunnel sinn, deen ënner deem héchste Punkt ze gruewe war, ënner der Waasserscheed - an der haiteger Grenz tëscht der Belsch a Lëtzebuerg - erduerch, tëscht Bernistap (bei Tavigny) an Houfelt.
Op der Houfelter Säit sollt de Kanal dann duerch e puer Baachen, dorënner d'Emeschbaach an d'Trëtterbaach, bis an d'Wolz, duerno an d'Klierf goen, dann dës erof bis op Kautebaach, a vun do d'Wolz an d'Sauer erof bis duer, wou déi an d'Musel leeft.
Den Tunnel
D'Aarbechten um Tunnel bei Bernistap hunn dann och ugefaangen; fir d'éischt si Schächt gegruewe ginn, fir den Ënnergrond ze sondéieren, dunn ass vun der Westsäit aus den Tunnel an Ugrëff geholl ginn: 3 m breet a 4 m héich. Ongeféier 1 Meter sinn d'Aarbechten am Dag virukomm; vill Kanner aus der Ëmgéigend hunn do um Schantje geschafft, fir d'Gestengs erauszedroen.
Louis Fuchs
De Louis Fuchs, gebuer 1818 a gestuerwen 1904, war e belsche Landschaftsarchitekt, deen zu Lëtzebuerg géint 1867 geschafft huet. Hie war eng Zäit Beroder wéi d'Festung ofgerappt gouf, a Responsabele fir d'Boulevarden an de Park vun der Stad unzeleeën, gouf awer vum Edouard André ersat.
Meuse-Musel-Kanal
Den Tunnel
Wéi d'Belsch Revolutioun ausgebrach ass, an och an de Méint duerno, sinn d'Aarbechten um Tunnel virugaangen, och, wéi den De Puydt 1830 als Lieutenant-colonel an déi nei gegrënnte belsch Arméi op Mons ofcommandéiert gouf.
Louis Fuchs
De Louis Fuchs e gebiertege Preis vu Bramen hat säin Handwierk an Däitschland geléiert, a koum duerno an d'Belsch, wou e Chef vun de Gäert vum Herzog vun Arenberg gouf. Hien huet bis 1902 Schoul zu Vilvoorde gehalen.
Meuse-Musel-Kanal
Den Tunnel
8 Joer drop sinn d'Kanalisatiounsaarbechten awer nees opgeholl ginn, an de Kanal sollt allerdéngs just am Ënnerlaf vun der Ourthe bis op La Roche goen. D'Grande Compagnie du Luxembourg hat am Kader vun de Konzessioune fir d'Eisebunnsstrecken Namur-Arel a Marloie-Léck 1846 d'Obligatioun mat iwwerholl fir de Kanal bis op La Roche ze bauen. 1847 wéi d'Aarbechten ugelaf sinn, krut deen Deel dann och den Numm Ourthe-Kanal. E gouf awer schlussendlech nëmme bis op Comblain-au-Pont gebaut, wou 1857 mam Bau opgehale gouf. Mat der Schëfffaart war et 1917, flossop vun Esneux eriwwer. Um ënneschten Deel gouf nach bis kuerz nom Zweete Weltkrich gefuer. Et goufen haaptsächlech Hasteng, Paweessteng, an Holzstéipen transportéiert. Um ënneschten Deel tëscht Tilff a Chênée gouf haaptsächlech Zénk vun der Vielle-Montagne a Form vu Lingoten oder Blieder transportéiert.
Louis Fuchs
De Louis Fuchs gëtt als den éischte belsche Landschaftsgäertner ugesinn.
Meuse-Musel-Kanal
Den Tunnel
Fir de Rescht goufen d'Terrainen, déi expropriéiert gi waren, nees verkaaft, d'Société du Luxembourg opgeléist an de Schantjen der Natur iwwerlooss.
Haalsbaach
Haalsbaach ass den Numm fir:
Meuse-Musel-Kanal
Den Tunnel
Zu Lëtzebuerg ass als Zeie vun deem Projet haut nach den Houfelter Kanal ze gesinn, deen duerch d'Waasser vun de Kalburen gespeist gëtt, an deen do ugeluecht gi war, wou den Tunnel erëm un d'Dagesluucht hätt solle kommen.
D'Schleisen
N° 1 Angleur
Dëst ass die éischt Schleis ongeféier 50 Meter vun der Meuse ewech. Hei fänkt de Kanal un a si steet dofir um p.k. 0,00. Si gouf 1847 an Déngscht gestallt, gouf 1944 am Krich zerstéiert an 1945 erëm opgebaut. Et ass déi eenzeg Schleis um Kanal bei där d'Schleisepaarten nach funtionéieren. Um ieweschte Schleisekanal bis op d'Héicht vun der Marcotty-Bréck leien Hausbooter an déi desaffektéiert belsch Vedette Rupel.
N° 2 Chênée
D'Schleis vu Chênéé steet um P.K. 1,53. Se gouf 1847 gebaut an huet nach bis an d'Fofzegerjore funktionéiert.
N° 3 Streupas
D'Schleis vu Streupas steet um P.K. 3,77. D'Schleis gouf ofgerappt an op der Plaz vun der ënneschter Schleisepaart gouf e Wier agebaut fir den Niveau un dee vum Haaptwier op der Ourthe unzepassen, fir datt d'Baach am Summer net soll dréchelafen.
N° 4 Sauheid
Schleis vun der Sauheid steet um p.k. 4,59. D'Schleisekummer ass nach do, d'Paarte feelen an d'Waasser gëtt mat Schëtzbrieder bis op den Niveau vum Haaptwier gestaut.
N° 5 Colonster
D' Schleis vu Colonster war um P.K. 6,03. D'Schleis gouf duerch en automatescht beweeglecht Wier ersat.
N° 7 Tilff Ass um p.k. 8,88; hei ass d'Schleis och zougetippt, d'Haus vum Schleisewiechter steet nach do, an um um Kapp vun der Schleis besteet nach den ënneschten Däich dee schif zum Schleisekanal gebaut war; 500 Meter méi wäit ass e Wier dat am Bett vun der Ourthe gebaut war an och elo nach gutt an der Rei ass.
N° 8 St. Anne Ass um p.k. 11,86.
N° 9 Mery Vu Mery bis op Hony ass de Kanal zougetippt an et geet eng Strooss driwwer.
N°10 Hony Vun Hony u sinn d'Schëffer e klengt Stéck op der Ourthe gefuer bis virun d'Schleis N° 11. Vun hei un ass och erëm alles zougetippt.
Den Halterwee ass och hei op déi riets Säit gewiesselt soudatt d'Päerd déi d'Schëffer gezunn hu mat enger Fär misste vun enger Säit op déi aner gefouert ginn.
Am Haus vum Schleisewiechter ass haut en Zeitungsbuttek
N°17 Douxflamme (Comblain) Do steet och nach dem Wiechter säin Haus.
Gérard Claude
Och zu Stroossbuerg war hie vun 1978 bis 1979 op der École supérieure des arts décoratifs am Atelier fir Eisenaarbechten, deen ënner der Leedung vum Jean-Marie Kraut war.
1984 krut hien eng Nominatioun als Professer fir Konschterzéiung am Lycée classique de Diekirch.
1979 huet hien de Prix Grand-Duc Adolphe kritt, 1992 de Prix Limes.
Dieuze
Dieuze ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng südlech vu Metz am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Paul Ehrlich
De Paul Ehrlich, gebuer de 14. Mäerz 1854 zu Strehlen (Schlesien) a gestuerwen den 20. August 1915 zu Bad Homburg vor der Höhe, war en däitschen Dokter a Cheemiker.
Hie krut 1908 den Nobelpräis fir Medezin an ass bekannt fir seng Aarbechten an der Hematologie, Immunologie a Chimiotherapie. Hie gëllt dann och als de Papp vun der Chimiotherapie.
Canton de Viarmes
De Canton de Viarmes ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Sarcelles, am Departement Val-d'Oise an der Regioun Île-de-France.
A4 (Rakéit)
D'Aggregat 4 (A4) war déi éischt voll funktiounsfäeg Groussrakéit.
Si ass besser bekannt ënner dem Numm V2, Vergeltungswaffe 2, deen den däitsche Propagandaminister Joseph Goebbels hir am Oktober 1944 ginn hat. Et war eng sougenannt ballistesch Artillerie-Rakéit, haut géif ee soen eng Buedem-Buedem Rakéit, a si war fir déi Zäit eng Rakéit, déi ganz wäit fléie konnt a gouf um Enn vum Zweete Weltkrich a grousser Zuel agesat.
Si gëllt als deen éischten, vum Mënsch gebaute Fluchkierper, deen d'Grenz vum Weltraum erreecht huet.
Déi éischt V2 gouf an eiser belscher Noperschaft den 8. September 1944 zu Sterpigny um Lieu-dit â Beûlèu bei Gouvy ofgeschoss mat Zil op Paräis. Si ass zu Maisons-Alfort bei Paräis ageschloen. Et gouf sechs Doudeger an ëm déi drësseg Blesséiert. Am Nomëtteg vum selwechten Dag goufe bei Den Haag e puer V2 an Direktioun London ofgeschoss.
1928
D'Joer 1928 huet op engem Sonndeg ugefaangen. Et war e Schaltjoer.
Belinda Lee
D ' Belinda Lee war eng englesch Filmschauspillerin. Si ass de 15. Juni 1935 zu Budleigh Salterton am Devon an England gebuer an den 12. Mäerz 1961 am Alter vu 26 Joer bei San Bernardino Kalifornien an den USA duerch en Autosaccident gestuerwen.
Mat 18 Joer huet d'Belinda Lee hiren éischte Film an England gedréint.
Véier
Déi natierlech Zuel Véier ass d'Nofollgerin vun der Dräi an d'Virgängerin vun der Fënnef. Et ass déi éischt Net-Primzuel no der Eent.
Guébestroff
Guébestroff ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng südlech vu Metz am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Véier
Dat réimescht Zeeche fir d'Véier ass IV. Op den Zifferblieder vun Aueren mat réimescher Schreifweis, gëtt d'Véier dacks als IIII duergestallt.
Automobile Club du Grand-Duché de Luxembourg
Den Automobile Club du Grand-Duché de Luxembourg, kuerz: ACL, ass den allgemengen Automobilclub vu Lëtzebuerg mat Sëtz zu Bartreng.
Geschicht
1932 gouf den ACL gegrënnt. Mat Aufgabeberäicher wéi d'Fërderung vum nationalen Automobilsport an der touristescher Berodung fir In- an Auslandsreesender huet de Club senge Memberen déi zwou éischt vun deene sougenannte Klubleeschtungen ugebueden, där der am Laf vun de Joren nach méi dobäi sollte kommen.
Mat der Aféierung vum eegene Pannendéngscht (Service Routier) am Joer 1970, souwéi der Ariichtung vum Autotest-Zentrum (ACL-Diagnostic Center) am Joer 1985, goufen déi zwéin haut wichtegst Piliere vum ACL an d'Liewe geruff.
Am Hierscht 1990, nodeem d'Adressen e puermol geännert hunn, huet den ACL sech an der Lonkecher Strooss zu Bartreng néiergelooss.
Den ACL huet 163 314 Memberen (2006). Zum Verglach: 1957 waren et der ronn 15.000 an 1991 ronn 100.000.
2006 louchen d'Recette bei ronn 9,6 Mio Euro (6 Mio, déi duech de Verkaf vu Memberskaarten erakoumen an 3,6 Mio vum Verkaf vum Carnet d'assistance). Deem géintiwwer stoungen 2,1 Mio Personalkäschten, 1,4 Mio fir Pannenhëllef an 3,5 Mio fir de Stroossendéngscht.
Taarteschëpp
Eng Taarteschëpp ass e Kichegeschier, meeschtens aus Metall, mat deem ee Stécker Taart oder Kuch vun engem Platto huele kann.
Verschidden Taarteschëppen hunn eng Säit eng Schäerft, soudatt ee se och als Messer fir de Kuch ze schneide gebrauche kann.
Musée de préhistoire Hihof
De Musée fir Virgeschicht am Hihof zu Iechternach (Musée de préhistoire Hihof) ass, wéi den Numm et seet, e Musée iwwer d'Virgeschicht. E gouf de 16. August 1984 ageweit.
Ze gesinn ass do eng ganz Rëtsch Geschier aus der Steenzäit aus der ganzer Welt an och, wéi et fabrizéiert a fir wat et gebraucht gouf.
D'Gebai
De Musée steet am Quartier "Am Sak" vum alen Iechternach. Den Hihof war an der Zäit eng Annex vum Hospiz vun der Abtei Iechternach. Seng Originne ginn an d'Spéitmëttelalter zeréck.
Am 19. Joerhonnert ass d'Gebai laang Zäit, bis 1853, als Schoulgebai (Collège municipal, duerno Progymnasium) benotzt ginn. Wéi de sougenannte "Musterhof" vun der Iechternacher Ackerbauschoul, déi vun 1856 bis 1868 funktionéiert huet, sollt op d'Bee gesat ginn, ass op Lännereie vum Spidol "op Fehl" an op d'Wirtschaftsgebaier vum Hihof, deen och dem Spidol gehéiert huet, zeréckgegraff ginn. Am Hihof selwer goufe mat der Zäit Wunnengen ageriicht.
An der Ardennenoffensiv gouf d'Gebai staark beschiedegt; et gouf tëscht 1978 an 1984 restauréiert.
Henri Rinnen (Sproochfuerscher)
Den Henri (Heng) Rinnen, gebuer de 17. September 1914 zu Bënzelt, gestuerwen de 26. September 1998 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Sprooch- a Vullefuerscher.
Hong Kong
Hong Kong (chin. 香港 Xiānggǎng; op Lëtzebuergesch: Hafen dee gutt richt; Kantonesesch: Heunggong) ass eng Verwaltungszon mat Sonnerstatut vun der Volleksrepublik China.
Henri Rinnen (Sproochfuerscher)
Vu Beruff war den Henri Rinnen Employé op der Post. Hie war Member vun der linguistescher Sektioun vum Institut grand-ducal a Matgrënner an éischte President vun der Actioun Lëtzebuergesch (bis 1972, dann nees vun 1984 bis 1992). Hien huet déi éischt Dictionnairen an d'Lëtzebuergescht, en Däitsch-Lëtzebuergeschen an e Franséisch-Lëtzebuergeschen, zesumme mam Will Reuland erausginn, an op Radio Lëtzebuerg reegelméisseg Emissiounen iwwer d'Lëtzebuergesch gemaach.
Den Henri Rinnen war och en aktiven Naturschützer; hie war Matgrënner vun der Natura a vun 1968 bis 1986 President un der Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga. Als eng Zort Synthees vu sengen zwéin Haaptintressie kann ee seng Sammlung iwwer Lëtzebuerger Vullennimm gesinn, déi 1969 erauskoum.
Hong Kong
Se läit op der chineesescher Südküst. De Finanz-, Geschäfts- a Kulturzentrum ass Victoria City. Déi gréisst Stad um ganze Gebitt ass Kowloon. Den Territoire besteet aus enger Hallefinsel, a méi wéi 200 Insele ronderëm. Fréier war dësen Territoire eng Kolonie vun der brittescher Kroun. En ass den 1. Juli 1997 vertragsgeméiss zeréck u China gefall, a steet haut ënner enger besonnescher chineesescher Verwaltung.
No där vum Deng Xiaoping entwéckelter Doktrin Ee Land, zwéi Systemer bleift dat demokratescht maartwirtschaftlecht System vun Hong Kong op d'mannst 50 Joer nieft dem kommunistesche System vun der Volleksrepublik China bestoen, sou datt d'Roll vun Hong Kong als groussen asiatesche Finanzzentrum geséchert bleift. Déi Autonomie erlaabt Hong Kong zwar seng eege Gesetzer, en eegenen Douanestarif a seng eege Wärung ze hunn, wat awer net verhënnert, datt d'Regierung vu Peking heefeg an d'Innepolitik agräift. Sou gëtt z. B. den ieweschte Verwaltungschef vun engem Walgremium gewielt, deem seng Zesummesetzung vun der Volleksrepublik China bestëmmt gëtt.
Andrée Wirion
D'Andrée Wirion-Kayser, gebuer de 25. Juni 1927 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen den 10. Abrëll 1995, war eng lëtzebuergesch Textilkënschtlerin.
Si war eng Urenkelin vum Nicolas Gredt, war mam Affekot Edmond Wirion bestuet an hat fënnef Kanner. Hir Spezialitéit war d'Konschtwiewerei (tapisserie).
1983 huet si de Prix Grand-Duc Adolphe kritt.
Rudolf Bamberger
De Rudolf Bamberger, gebuer den 21. Mee 1888 zu Mainz a gestuerwen am Januar 1945 am KZ Auschwitz, war en däitsche Filmarchitekt.
1938 ass de Rudolf Bamberger mat senger Fra, der däitscher Filmschauspillerin Hanna Waag op Lëtzebuerg an den Exil gaangen. Hien huet do an enger Brauerei geschafft.
1944 gouf e verhaft an deportéiert. Am Januar vum Joer drop gouf en zu Auschwitz ëmbruecht.
Wenzel I. vu Lëtzebuerg
Hie war de jéngste Jong vum Jang de Blannen, Kinnek vu Béimen. 1353 krut hie vu sengem Hallefbruder Karel I. d'Grofschaft Lëtzebuerg mat hiren "Annexen" (an der Haaptsaach d'Maarkgrofschaft Arel an d'Grofschaften Durbuy a La Roche) als "Herzogtum" iwwerdroen. Hie war domat den éischten Herzog vu Lëtzebuerg. 1364 konnt de Wenzel I. d'Grofschaft Chiny, mat ë. a. der Abtei vun Orval, opkafen an nieft sengem Herzogtum weiderféieren.
Hien ass ouni Kanner gestuerwen, a sou huet säin Neveu, de Wenzel II., de Lëtzebuerger Troun iwwerholl.
Douschterterhaff
Den Douschterterhaff, och nach Dousterterhaff , Dosterthaff oder Dosterterhaff , ass e Bauerenhaff an der Gemeng Bäerdref.
Den Haff läit eleng an der Gewan, op enger Héicht vun 343,95 Meter, ronn 2 Kilometer westlech vu Kalkesbaach an ee Kilometer nordwestlech vum Ousterholz.
Den Numm vum Haff
A engem Artikel gesäit de Marc Trossen den Dosterthaff / Dosterterhaff als Ausgangspunkt vum Familljennumm „Dostert”. De Peter Gilles widderleet déi Thees awer a seet eng Verbindung vum Numm vum Haff mam Familljennumm Dostert wär opgrond vum ongläichen Tounvokal net méiglech.
Geschicht
Den 19. Oktober 1843 gouf d'Catherine Pier um Douschterterhaff gebuer. Si war méi spéit, ëm 1915 - 1917, eng dreiwend Kraaft bei der Grënnung vum Konsdrëffer Klouschter an huet mat grousse finanzielle Mëttelen de Bau vum Klouschter ënnerstëtzt. Si ass den 28. Februar 1925 am Zithaklouschter an der Stad gestuerwen.
Mëlass
Mëlass ass e steifen dëckflëssege Sirup. Et ass en Offallprodukt, dat beim Raffinéiere vum Zocker ufält.
Gelucourt
D'Uertschaft läit am Parc naturel régional de Lorraine.
Wenzel (HRR)
De '''Wenzel II. vu Lëtzebuerg ("de Lidderegen", och Wenzeslaus); * 26. Februar 1361 zu Nürnberg; † 16. August 1419 op Buerg Wenzelstein, tschechesch Nový hrad u Kunratic, haut Stad Prag) war vu senger Kréinung als zweejärege Bouf 1363 bis zu sengem Doud 1419 als Václav IV. oder Wenzel IV. Kinnek vu Béimen a vun 1376 bis zu senger Ofsetzung 1400 als Wenzel''' Kinnek vum Hellege Réimesche Räich. Vun 1373 bis 1378 war en och nach Kurfürst vu Brandenburg, a vun 1383 bis 1419 Herzog vu Lëtzebuerg. E war noenee mat der Johanna vu Bayern a mat der Sophie vu Bayern bestuet; déi zwéi Stéit waren ouni Kanner.
De Wenzel war den eelste Jong vum Keeser Karel IV. aus deem sengem drëtte Bestietnes mat der Anna vu Schweidnitz. Vu Kand u war hien als Haaptierwe virgesinn; en hat just 2 Joer, wéi en zum Kinnek vu Béimen gekréint gouf. Nom Doud vu sengem Papp 1378, koum de Wenzel op den Troun vum Hellege Réimesche Räich.
Doihl
Den Doihl (prononcéiert Duel) war en Deel vun de Minièrë vun der Ougrée zu Rodange tëscht dem Duerf selwer an dem Fond-de-Gras.
Wenzel (HRR)
Nom Doud vu sengem Monni Wenzel I., 1383, gouf en och, bis zu sengem Doud, Herzog vu Lëtzebuerg. De 26. Februar 1388 huet hien d'Herzogtum un de Jobst vu Mieren verpfänd. Nom Doud vum Jobst, 1411, huet hie probéiert, dat réckgängeg ze maachen, mä huet seng Muecht zu Lëtzebuerg schonn 1412 nees un den Antoine vun der Bourgogne ofginn, de Mann vu senger Niess Elisabeth vu Görlitz.
Doihl
Um Doihl stoung de Concasseur vun der Minière, an d'Verluedestatioun vun der Seelbunn vun der Rodanger Schmelz.
Wenzel (HRR)
De Wenzel gëtt allgemeng als Tockskapp, Paranoiker an Tyrann beschriwwen, dee fir Klengegkeete Leit hiriichte gelooss huet (kuckt den Artikel Bommenzinnes), sech et bei sou ongeféier jiddwerengem verduerwen huet mat deem en ze dinn hat, an dee sech soss deeglaang mat senge Muppen an engem Zëmmer agespaart huet. Vum diplomatesche Geschéck vu sengem Papp hat en net vill mat op de Wee kritt.
Klackentuerm
Bal all Kierchtuerm ass e Klackentuerm. Et gëtt awer och Klackentierm bei net reliéise Gebaier wéi z. B. de Klackentuerm vu Berlin am Berliner Olympiastadion. Am fréiere KZ Buchenwald steet e Klackentuerm als Memorialgebai. Bei der Konstruktioun vu Klackentierm muss drop opgepasst ginn datt d'Klacken déi meeschtens uewen am Tuerm hänken, den Tuerm (besonnesch beim Lauden) net ze vill belaaschten.
Wenzel (HRR)
Do derbäi koum, datt e sech sou gutt wéi guer net ëm d'Räichsaffäre gekëmmert huet. Hien huet sech och net drëm beméit, sech vum Poopst zum Keeser kréinen ze loossen. Den 20. August 1400 haten d'Kurfürsten es genuch an hunn de Wenzel, als Lidderhanes, deen et net wierdeg ass, d'Räich ënner sech ze hunn, fir ofgesat erkläert.
Klackentuerm
Heiansdo sinn sou Tierm och en Deel vun engem Musekinstrument, dem Klackespill oder Carillon, wéi z. B. an der Kathedral zu Lëtzebuerg oder an der Basilika vun Iechternach.
Kuckt och
Klackegiewel
Wenzel (HRR)
Säi Brudder Sigismund, dee schonn 1410 däitsche Kinnek gi war, huet du seng Nofolleg als Kinnek vu Béimen ugetrueden.
Canton de Vailly-sur-Sauldre
De Canton de Vailly-sur-Sauldre ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bourges, am Departement Cher an der Regioun Centre. Mam Dekret vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton ofgeschaaft.
BiblioLux
BiblioLux ass eng Online-Bibliographie fir lëtzebuergesch Linguistik a Form vun enger duerchsichbarer Datebank.
Campari
De Campari gehéiert zu de Spirituosen an ass en Aperitif-Bitter.
BiblioLux
De Projet Lëtzebuerger Linguistik-Bibliographie
De Projet leeft op der Université du Luxembourg, Section d'Etudes Luxembourgeoises an Zesummenaarbecht mat der Universität Trier, Forschungsstelle für Sprachen und Literaturen Luxemburgs.
Campari
De Gaspare Campari huet 1862 de Campari erfonnt. Et ass eng Mëschung aus 86 verschiddene Kraider, Gewierzer, Friichten a Wuerzelen aus ville verschiddene Länner.
En huet eng rout Faarf an en liicht battere Goût.
BiblioLux
De Projet Lëtzebuerger Linguistik-Bibliographie
D'Leit déi un dësem Projet schaffe sinn d'Claudine Moulin, de Peter Gilles (Leedung vum Projet), d'Natalia Filatkina, de Fausto Ravida an de Falko Klaes.
Campari
Déi genee Komponente vum Campari, an haaptsächlech hir Doséierung, gi streng ënner Verschloss gehalen.
De Campari soll wa méiglech kill gelagert a kal zerwéiert ginn.
BiblioLux
De Projet Lëtzebuerger Linguistik-Bibliographie
D'Aarbechte vun dësem Projet bestinn dora fir an enger Datebank d'Referenze vu wëssentschaftleche Publikatiounen déi mat der lëtzebuergescher Linguistik vum Ufank 19. Joerhonnert bis an d'Géigewaart ze dinn hunn, ze sammelen. Dëst geschitt andeems Kataloge vun enger Rei Bibliothéiken, Fachbibliographien an Aufsätz duerchgekuckt ginn. D'Referenzen déi an d'Datebank erakommen, ginn, souwäit d'Publikatiounen zougänglech sinn, unhand vun den Originalschrëftstécker iwwerpréift, mat Stéchwieder komplétéiert a katalogiséiert.
Campari
Et ass eng villsäiteg Spirituos. Klassesch Aperitif-Variante sinn: Campari mat Spruddel, Campari on the Rocks a Campari-Orange. Donieft gëtt et sëlleg méi aktuell Varianten, wéi Campari Red Bull oder Campari Tonic.
Produzent vum Campari ass d'Firma Davide Campari S.p.A. vu Mailand an Italien.
BiblioLux
De Projet Lëtzebuerger Linguistik-Bibliographie
Zil vum Projet ass et fir eng Plattform unzebidden, bei där een online an dëser bibliographescher Datebank Referenze siche kann.
Hinzert-Pölert
Hinzert-Pölert ass eng Gemeng, déi zu der Verbandsgemeng Hermeskeil am Landkrees Tréier-Saarburg gehéiert. Op 4,85 km² wunnen 289 Awunner.
Chandrasekhar-Grenz
D'Chandrasekhar-Grenz ass eng iewescht Grenz fir d'Mass vun engem Wäissen Zwerg, déi vum amerikaneschen Astrophysiker an Nobelpräisdréier Subrahmanyan Chandrasekhar opgrond vun theoreeteschen Iwwerleeungen hiergeleet gouf. Onofhängeg vum Chandrasekhar gouf déi selwecht iewescht Grenz scho fréier vum Wilhelm Anderson (1929, Tartu) an dem Edmund Stoner (1930, Leeds) berechent.
D'Chandrasekhar-Grenz läit bei 1,44 Sonnemassen. Huet ee Stär nom Läsche vun der Kärfusioun méi eng héich Mass, sou kann den Drock vum entaarte Stäregas sech net méi stabiliséieren. Jee no Mass geschitt dann e Kollaps zum Neutronestär oder Schwaarze Lach.
Canton de Boulogne-Billancourt-Nord-Ouest
De Canton de Boulogne-Billancourt-Nord-Ouest ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Boulogne-Billancourt, am Departement Hauts-de-Seine an der Regioun Île-de-France.
Chandrasekhar-Grenz
D'Formel fir d'Grenzmass ergëtt sech sou:
Hinzert-Pölert
Geographesch Donnéeën: 6° 54' 0 ëstlech Längt an 49+ 42' 0 nërdlech Breet.
Chandrasekhar-Grenz
Dobäi gëtt \eta=A/Z un, wéi vill Nukleonen am Duerchschnëtt op een Elektron kommen, wann een unhëlt, datt wäiss Zwergen elektresch neutral sinn. D'Stärematière ass dobäi aus Atomer mat A Nukleonen an Z Protonen opgebaut.
Hinzert-Pölert
Déi sechs Sëtz am Gemengerot deele sech zwou Wielercommunautéiten.
Chandrasekhar-Grenz
Beispiller
Fir wäiss Zwergen, déi haaptsächlech aus Kuelestoff-Isotopen {}^{12}_6 C oder aus dem Sauerstoff-Isotop {}^{16}_8 O bestinn, ass
Hinzert-Pölert
Um Territoire vun der Gemeng, bei der Uertschaft Hinzert, war vun 1939 bis 1945 d'SS-Sonderlager Hinzert. Hautdesdaags ass do eng Erënnerungsplaz an en Dokumentatiounszenter.
Pastoralregioun Osten
D'Pastoralregioun Oste gouf de 6. Mee 2017 duerch en Dekret vum Bistum ofgeschaaft.
Chandrasekhar-Grenz
Beispiller
.
Doraus ergëtt sech direkt déi kritesch Mass vun 1,44 Sonnemassen. Ee Beispill fir sou ee Stär ass de Sirius B. Fir wäiss Zwerge mat engem eisene Kär aus ass dogéint
Pastoralregioun Osten
Se huet aus 11 Parverbänn bestanen:
Fréier Parverbänn an der Pastoralregioun Osten
Bis 2013 hunn nach follgend Parverbänn dozou gehéiert:
Chandrasekhar-Grenz
Beispiller
Hir Grenzmass läit deemno bei 1,234 Sonnemassen. D'Chandrasekhar-Grenz ass dofir net sou ze verstoen, datt si vun all Stär erreecht ka ginn. Et hänkt vun der Aart vun der Stärematière of, wat fir eng iewescht Grenz virläit.
Neutronestären a Quarkstären
Fir Neutronestäre gëtt et eng equivalent Grenz, déi Tolman-Oppenheimer-Volkoff-Grenz genannt gëtt. Genee sou gëtt fir déi hypothetesch Quarkstären eng entspriechend Grenz ugeholl, awer d'Zoustandsequatioune vun deenen exoteschen Aarte vun der entaarter Matière si bis elo net genee bekannt.
Pastoralregioun Osten
Fréier Parverbänn an der Pastoralregioun Osten
Se goufen duerch follgende Parverband ersat:
Hanna Waag
D'Hanna Waag huet hir éischt Rollen 1929 an den däitsche Stommfilmer Das brennende Herz an Die Ehe gehat. Am meeschte Succès hat se an den 1930er Jore mat Tounfilmer wéi Der Mörder Dimitri Karamasoff (1931), Walzerkrieg 1933, Regie: Ludwig Berger) an Der Hund von Baskerville (1936), hirem leschte Film.
1938 ass si mat hirem Mann, dem Filmarchitekt Rudolf Bamberger, op Lëtzebuerg an den Exil gaangen, wou se ënner dem Numm Jeanne Bamberger-Beck gelieft huet. Hire Mann ass am Januar 1945 am KZ Auschwitz ëmbruecht ginn.
Ferd Medinger
De Ferd Medinger, gebuer de 24. November 1927 an der Stad Lëtzebuerg a gestuerwen de 14. August 2001, war e lëtzebuergesche Moler.
1984 huet hien, zesumme mam Paul Roettgers, de Prix Grand-Duc Adolphe kritt.
Europahymn
D'Europahymn ass d'Nationallidd vun de Länner vum Europarot an de Länner vun der Europäescher Unioun. [[Media:EuropeX.ogg|Lauschtert d'Europahymn]].
Wat ass d'Europahymn
D'Europahymn ass d'Hymn vun der Europäescher Unioun. D'Melodie staamt aus dem 4. Saz vun der 9. Sinfonie vum Ludwig van Beethoven (1823). Et ass d'Instrumentalversioun vun der sougenannter Ode an die Freude. Wann och vill Europäer fir e gesongenen Text plaidéieren, da gëtt et sou een Text offiziell nach net. Ma et gouf versicht, sou een Text an de verschiddene Sprooche virzeschloen.
Geschicht vun der Europahymn
Am Joer 1972 huet den Europarot sech op déi Melodie als Europahymn festgeluecht. An 1985 hunn d'Staats- a Regierungscheffe vun der Europäescher Unioun hirersäits där Melodie de Charakter vun enger offizieller Europahymn ginn. Si soll d'national Hymne vun den eenzele Memberlänner net ersetzen, ma e Symbol vun de gemeinsame Wäerter sinn.
Arctic Cat
Arctic Cat ass e Produzent vu Quaden, vun ATVen a vu Schnéimobiler zu Thief River Falls, Minnesota an den USA. Dobäi ass Arctic Cat eng staark Konkurrenz fir déi aner Schnéimobilfabrikante wéi Polaris, Yamaha a Ski-Doo, déi en Deel vu Bombardier sinn.
Paul Dostert
De Paul François Dostert, gebuer de 27. Abrëll 1951, ass e lëtzebuergesche Geschichtsprofesser (LGL) an Historiker, spezialiséiert an der Geschicht vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg.
2003 gouf hien Direkter vum Centre de documentation et de recherche sur la Résistance, deen an der Villa Pauly säi Sëtz hat. Den CDRR gouf am Summer 2016 opgeléist.
Tëschent Februar 2002 a Juni 2009 huet de Paul Dostert d'Commission spéciale pour l'étude des spoliations des biens juifs au Luxembourg pendant les années de guerre 1940-1945 presidéiert.
Den 1. Mee 2016 ass hie pensionéiert ginn.
Poufascht
D'Poufaschte si Champignonen aus der Famill vun de Lycoperdales déi en zimmlech dacks an de Wisen, an an de Bëscher fënnt.
Et si Champignonen déi meeschtens kugelfërmeg sinn a kee Still hunn.
Hir Haaptcharakteristik ass, datt wa s'al sinn, sech am Champignon e ganz renge Stëbs bilt, a wann een op de Champignon dréckt, dëse Stëbs erausflitt an e ganz desagreabele Geroch huet.
Domnom-lès-Dieuze
Domnom-lès-Dieuze ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng südlech vu Metz am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Canton de Mézières-Centre-Ouest
De Canton de Charleville-Centre-Ouest war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Charleville-Mézières, an den Ardennen an der Regioun Grand Est. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.
Ecuador
D'Republik Ecuador, op Spuenesch República del Ecuador, ass e Staat am Nordweste vu Südamerika tëscht Kolumbien a Peru. Am Weste stéisst Ecuador un de Pazifik
D'Haaptstad Quito läit an den Anden op enger Héicht vun 2.800 Meter, ongeféier 30 km südlech vum Equator.
Wéi den Numm et seet läit Ecuador um Equator, dee gréissten Deel vum Land läit awer südlech dovun.
D'Galápagos-Inselen déi zu Ecuador gehéieren, leien eng ronn 1.000 Kilometer virun der Küst.
Geographie
Geographesch deelt d'Land sech a véier Haaptregiounen op:
De Pëtrol
Ecuador ass zanter dem November 2007 nees an der OPEC
Medien
Am Land gëtt et 11 méi grouss Dageszeitungen; déi gréisst dovun ass Extra.
Sproochen
Déi offiziell Sprooch am Land ass Spuenesch.
Canton de Boulogne-Billancourt-Sud
De Canton de Boulogne-Billancourt-Sud ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Boulogne-Billancourt, am Departement Hauts-de-Seine an der Regioun Île-de-France.
Luxair
D'Luxair - Société Luxembourgeoise de Navigation Aérienne, ass eng lëtzebuergesch Fluchgesellschaft. Hir Heemechtsbasis ass de Fluchhafe Lëtzebuerg. 1948 gouf d'Luxembourg Airlines Company gegrënnt, an 1948 ass hiren éischte Fliger op Paräis geflunn. D'Gesellschaft ass 1961 a Luxair - Société Luxembourgeoise de Navigation Aérienne  ëmgenannt ginn an 1962 huet d'Gesellschaft mat Fluch-Operatiounen ugefaangen. Vun Ufank un haten d'Fligeren eng turquoise Faarf.
D'Haaptaktionäre (2021) vun der Luxair sinn de Lëtzebuerger Staat an d'Spuerkeess.
2018 huet d'Luxair 2.132.426 an am Joer 2019 2.148.098 Passagéier transportéiert. Déi duerchschnëttlech Auslaaschtungsquot vun alle Flich louch bei 71,6%. D'Flott war an deem Zäitraum am Ganzen 51.052 Stonne geflunn. Fir d'Luxair-Grupp hunn dat Joer ronn 2.800 Leit geschafft. D'Gesellschaft konnt sou um Enn vum Joresbilan e positiivt Netto-Resultat mat engem Total vu 9,458 Mio. Euro verbuchen.
Generaldirekter vun der Gesellschaft ass zanter dem 12. Mee 2020 de Gilles Feith, deen déi Plaz vum Adrien Ney iwwerholl hat, wéi deen no 15 Joer un der Spëtzt vun der Luxair am Juni 2020 an d'Pensioun gaangen ass.
Geschicht
Um Enn vun den 1950er Jore gouf Lëtzebuerg, ee vun de Grënnungsstaate vun der Europäescher Gemeinschaft, zum (virleefege) Sëtz vu verschiddene wichtegen europäeschen Institutiounen ausgewielt. Déi Ëmstänn hunn eng ëmmer méi grouss Nofro no effikasse Loftverbindungen tëscht Lëtzebuerg an aneren europäeschen Haaptstied mat sech bruecht.
Den 9. Januar 1948 gouf d'Luxembourg Airlines Company gegrënnt, an den 2. Februar 1948 ass hiren éischte Fliger, eng Douglas DC 3, op de Fluchhafe Le Bourget zu Paräis geflunn. D'Gesellschaft ass den 21. Oktober 1961 a Luxair - Société Luxembourgeoise de Navigation Aérienne ëmgenannt ginn. Am Mäerz 1962 huet d'Gesellschaft mat Fluch-Operatiounen ugefaangen. Déi éischt Linn war Lëtzebuerg - Paräis a gouf mat enger Fokker F-27 Friendship geflunn.
1962 huet d'Luxair en éischten Accord mat der südafrikanescher Trek Airways ofgeschloss, wat spéider zu der Luxavia Joint Venture gefouert huet.
1967 hunn der Gesellschaft schonn 3 Fokker F-27 Friendship an eng Vickers Viscount gehéiert. Mat der Zäit goufen déi Fligeren duerch Typpe vu Boeing an Embraer ersat.
1970 ass d'Luxair eng vun de Gesellschaften, déi d'Cargolux grënnen.
1975 koum der Luxair hir Bordzäitschrëft Flydoscope fir d'éischt Kéier eraus.
Den 2. Dezember 1977 ass fir d'Luxair mam Kaf vun hirer éischter Boeing 737-200 eng nei Ära ugaangen. De Fliger krut d'Immatrikulatioun LX-LGH a gouf den 18. Dezember, vum deemolege Prënz Henri um Findel op den Numm "Prince Henri" gedeeft. De selwechten Nomëtte gouf d'Maschinn festlech mat Livesendung op RTL Télé Lëtzebuerg an de Linnendéngscht opgeholl an ass op Malaga geflunn.
Am Fréijoer 1999 gouf mat Newark am New Jersey, eng nei Transatlantikstreck mat 4 Flich pro Woch an d'Streckennetz vun der nationaler Fluchgesellschaft opgeholl. Déi Decisioun koum zustan, nodeems d'Icelandair hire Réckzuch vum Findel ugekënnegt hat. No 31 Woche war de Leasingskontrakt ofgelaf, an d'Fluchstreck tëscht Lëtzebuerg an New York ass mat engem Netto-Verloscht vu ronn 10,5 Mio Euro definitiv zougemaach ginn.
Zanter 2009 ass d'Luxair Partner bei der Lufthansa hirem Miles & More-Programm.
Wéinst neien héije Verloschter war d'Luxair gezwongen, d'Zuel vun hire Fligeren an Destinatiounen 2011 ze reduzéieren. Déi zwou Embraer ERJ 135s goufen ausgemustert an d'Verbindunge mat Prag an Dublin goufen annuléiert.
Den 21. Oktober 2015 huet Luxair mat senger Fluchverbindung op Frankfurt opgehalen. De leschte Fliger, d'Embraer ERJ-145 LX-LGZ ass um 22:00 um Findel gelant. D'Fluchverbindung mat Frankfurt huet zanter dem 2. Abrëll 1962 bestanen.
Am Joer 2019 huet d'Luxair 2.148.098 Passagéier op hire Linnen- a Vakanzeflich transportéiert.
Den 30. Juni 2021 sinn d'Aktionäre vun der Luxair Group de Lëtzebuerger Staat (39,05%), d'Spuerkeess - Banque et Caisse d'Epargne de l'Etat SA (21,81 %), Banque Internationale à Luxembourg SA (13, 14 %), Delfin (13,00 %), Luxair (10,00 %), Luxair Finance (2,86 %) an Anerer (0,14 %). D'Luxair huet eng 35,10 % Aktien an der Cargo Fluchgesellschaft Cargolux.
Faarf
Am Ufank haten d'Fligeren eng turquoise Faarf. Deen éischte Bombardier Q400 vun der Luxair, deen den 31. Mee 2007 fir d'éischt um Fluchhafe Lëtzebuerg gelant ass, ass an de rout-wäiss-bloe Faarwen.
2021 huet de Sumo, e Graffiti-Artist, den Design fir zwéi Fligere vun der Luxair gemaach.
Fréier Fligeren
Fréier huet Luxair ënner anerem follgend Fligeraarte benotzt:
Pornofilm
Pornographesch Filmer, och Pornofilmer, sinn audiovisuell Realisatioune vu Pornographie (vum griicheschen porne = Houer, graphein = schreiwen) unhand vu Filmer.
Pornographie kann definéiert ginn als déi däitlech Duerstellung vun der mënschlecher Sexualitéit an de primäre Geschlechtsorganer, déi d'sexuell Reizung vum Konsument als Zil huet.
Marc Henri Reckinger
De Marc Henri Reckinger, gebuer den 13. August 1940 zu Ettelbréck ass e lëtzebuergesche Konschterzéier, Moler, Zeechner a Sculpteur.
Biographie
An der zweeter Hallschent vun den 1960er duerchleeft de Marc Reckinger séier den Acquis vun der Pop Art an der Hard Edge. Biller vun där Zort konnt en an den Ausstellungen an de Konschtscheiere vun Consdorf, 1967-71, gesinn, enger deemools och kulturpolitesch interessanter a fir d'lëtzebuergesch Konschtgeschicht wichteg Initiativ vun de Kënschtler Norbert Ketter, Nico Thurm a M.H. Reckinger. Zum Schluss vun der Konsdrëffer Period lant hie politiséiert bei der Konzeptkonscht. Domat ass d'lëtzebuergesch Konscht op der Héicht vun der Zäit ukomm.
Enn der 1960er, Ufank der 1970er Joren ass de Marc Reckinger derbäi wéi sech informell eng Grupp vu verschiddene Kënschtler bilt, déi alleguer gläichermoossen an Oppositioun zur verschlofener "offizieller" Lëtzebuerger Konschtzeen stinn. En haarde Kär schielt sech eraus a praktizéiert am Kollektiv politesch Konzept-Konscht.
Enn vum Lidd beim Marc Reckinger: vun 1970-77 hält hien op mat molen, fir nëmme politesch aktiv ze sinn.
An den 1970er Jore war de Reckinger zäitweis an der trotzkistescher Ligue communiste révolutionnaire.
De Moler fänkt erëm un ze molen, an engem moleresch/gestuell/expressive Stil, natierlech politesch Theemen.
An den 1980er Joren entdeckt de Marc Reckinger de Kubismus fir sech nei a gesäit nach Méiglechkeeten. Eent vun deene leschte Biller a senger Fassong vu "Kubismus expanded" ass d'Bild "la scie" vun 1990, eng Kombinatioun vu Molerei an dräidimensionalem Assemblage.
Vun do féiert e Wee zu sengem leschte Coup: hie fabrizéiert dräidimensional Biller duerch hannerenee fräi an de Raum gehaangen Transparentfolien, déi bemoolt sinn. En typescht Wierk vun där Zort ass "Futur (sans) Papier" vun 2002.
HSCoA
De Koenzym A besteet aus engem Phosphoadenosindiphosphat (giel), Pantothensaier (Vitaminn B5, rosa) an 2-Aminoethanthiol (blo). Seng Roll am Metabolismus ass d'Aktivéiere vun anere Moleküllen déi doduerch kënne metaboliséiert ginn. Besonnesch Wichtegkeet kënnt dobäi dem AcetylCoA zou, awer och Fettsaiere kënnen domat aktivéiert gi fir dann an der Lynen-Helix ofgebaut ze ginn.
Coenzym A
NGC 1333
Den NGC 1333 ass en Emissiouns- a Reflexiounsniwwel am Stärebild Perseus entspriechend dem New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars, engem Katalog vu galakteschen Niwwelen, Stärekéip a Galaxien. Hien huet eng visuell Magnitude vu +5,60 mag. an eng Wénkelausdehnung vu ronn 6' × 3'. Den Astronom Eduard Schönfeld huet den Niwwel dee ronn 1000 Liichtjoer vun der Äerd ewech läit, 1855 entdeckt,. Dësen Niwwel ass eng riseg Stäregebuertsplaz, mat Stären, déi méi jonk wéi eng Millioun Jore sinn - am Vergläich: eis Sonn ass 4,6 Milliarde Joren al. Dofir gouf de Reflexiounsniwwel an der Vergangenheet dacks mat Hëllef vum Spitzer-Weltraumteleskop duerch Wëssenschafter vun der NASA observéiert.
Oligozen
D'Epoch vum Oligozen ass déi jéngst vun der Period vum Paleogen an déi drëtteelst aus der Äerdneizäit. Si huet virun 33,9 Milloune Joer nom Eozän ugefaangen a bis virun 23 Millioune Joer gedauert.
Klima
An der Epoch vum Oligozen war den Nordpol am Géigesaz zum Südpol net mat Äis iwwerdeckt. Nordamerika an Europa hunn aus tropesche Bëscher bestanen.
Zuben-el-Akribi (Stär)
Den Zuben-el-Akribi (arabesch: d'Gräifklaue vum Skorpioun) ass den Numm vum Stär δ Librae (Delta Librae) am Stärebild Libra. Hien ass ronn 304 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech a gehéiert zu der Spektralklass B9.5V. Den Zuben-el-Akribi ass e bedeckungsverännerlechen Algolstär. Seng visuell Magnitude variéiert mat enger Period vun 2,3272 Deeg tëscht +4,43 mag a +5,81 mag.
Koordinaten (Equinoxe 2000.0)
Hammhaff
Den Hammhaff ass e Bauerenhaff, deen zu der Gemeng Bäerdref gehéiert.
Geographie
Den Hammhaff läit 1 km nërdlech vu Bäerdref, op engem Plateau, ronderëm deen d'Sauer eng laanggezunne Schleef zitt. Den Numm Hamm dréckt dëst aus (vgl. Hamm an der Stad Lëtzebuerg).
Den Hammhaff läit op enger Héicht vun 378 Meter a stéisst am Norden un de Bësch mam Numm Rammelee am Osten un de Fënnefter, am Süden un d'Scheifheck an de Seitert an am Westen un de Kalekapp.
Geschicht
Um Kalekapp huet de Staatsmusée ëm d'Joer 2000 archeologesch Ausgruewunge gemaach, bei deenen Iwwerreschter vun enger Siidlung aus der Steenzäit fonnt goufen.
Den Haff selwer war laang Zäit, bis déi opgeléist gouf, am Besëtz vun der Abtei Iechternach.
Josy Braun
De Josy Braun, gebuer de 14. Januar 1938 zu Lëtzebuerg an do gestuerwen den 3. August 2012, , war e lëtzebuergesche Schrëftsteller.
De Josy Braun war:
Hie gouf e puermol am Kader vum Nationale Literaturconcours ausgezeechent, a krut d'Sëlwerplackett vun der Actioun Lëtzebuergesch.
Dem Josy Braun seng Bicher
Deen éischte Kriminalroman a Lëtzebuerger Sprooch, deen 1997 bei den Éditions Phi erauskoum, war laang vergraff. 2006 ass e bei den Éditions Josy Braun nees nei erauskomm.
Bannent kuerzer Zäit stierwe sechs Leit u vergëftem Porto. Wann d'Sûreté mengt, et hätt een et op d'Affekoten ofgesinn, da gëtt déi Theorie doduerch op d'Kopp gehäit, datt et och ganz aner Persounen erwëscht.
Iwwersat vum Luis Gonçalves-Bandeira an iwwerschafft vum Forum Portugal-Lëtzebuerg zu Lissabon, gouf dës lëtzebuergesch-portugisesch Geschicht vum Verlag Campo das letras vu Porto am Abrëll 2007 erausbruecht. E gouf den 3. Abrëll 2007 an der Portoskellerei Ferreira zu Vila Nova de Gaia, an de 4. Abrëll 2007 am Grémio literario zu Lissabon virgestallt. Zu Lëtzebuerg war déi offiziell Virstellung de 4. Juli, am Moment, wéi Portugal d'EU-Presidence iwwerholl huet.
Dëse Roman spillt an engem klengen Duerf. D'Haaptpersoune sinn en ale Mann an e klenge Jong, déi sech eleng derduerch schloen. Mat engem Ziedel, deen dem Tolly aus engem vergiessene Buch entgéintfält, gëtt e vergaangent halleft Joerhonnert nees waakreg. "Kréiwénkel" ass e verdreemte Roman an zugläich eng Geschicht, déi een an Otem hält. Éditions PHI
Et si Kuerzgeschichten op Däitsch, iwwer Leit, déi op der Schietsäit vum Liewe stinn. Éditions PHI
Klenge Roman op Däitsch, op der Basis vun enger wouerer Geschicht. E jonke kriibskranke Museker huet en ausgefalene leschte Wonsch, a seng Kolleegen aus der Band verspriechen him, dee Wonsch z’erfëllen. Eegeverlag
Vergraff:
D'Kannerbicher
An deem Buch geet et net nëmmen ëm dem Charly seng grouss Oueren, déi engem Puppelchen d'Liewe retten, mä och ëm den Tinnchen an säin Täschemesser, ëm de Patrick, deen nuets an engem Auto agespaart ass, ëm den Teddy, deen dem Papp Ieselsbrécke baut, ëm dräi Kazen, ëm e Papp dee mengt, hie wier eng Respektspersoun, ëm en onheemleche Strummert, ëm dem Professer Kueb seng Strofen, ëm e verréckte Sylvestermenü asw. Éditions PHI
A 75 Gedichter gëtt d'Geschicht vun den Zwillingen Zëss a John erzielt. De John ass kee ganz schéinen, mä schonn als klenge Bouf staark wéi en Uess. D'Zëss mat de rouden Hoer ass eng léif kleng Maus, mä heiansdo eng richteg Zatz, dat mat de Geeschter vun der Buerg, mat den Eilen a mat de Kuebe schwätzt an dat och zaubere kann. Éditions PHI
Déi Gedichter riichte sech u Kanner vu 5 bis 12 Joer. D'Buch huet, soubal wéi et eraus war, seng Prouf bei de Kanner bestanen. D'Léierpersonal schafft an de Schoulen domat, e puer vun de Gedichter stinn och am Schoulbuch fir d'3. an d'4. Schouljoer "Lies a fléi". Éditions PHI
Dës Iwwersetzung op Lëtzebuergesch vum Antoine de Saint-Exupéry sengem Buch «Le Petit Prince» koum 1994, 50 Joer nom Auteur sengem Doud, eraus. Éditions PHI
D'Numia ass e Weesekand a kënnt aus engem Land, dat wäit ewech vu Lëtzebuerg läit: Fantamira. D'Kanner vu Juckebuerg hunn dat brongt krauselegt Meedchen immens gär, mä e puer grouss Leit fannen, datt d'Numia besser do wier, wou de Peffer wiisst... E Märchen, an deem et besonnesch ëm d'Léift zu alle Mënschen an ëm de Respekt virun der Ëmwelt geet. Eegeverlag
Marianne Hold
D'Marianne Hold, gebuer de 15. Mee 1933 zu Johannisburg an Ostpreisen als Marianne Weiss, a gestuerwen den 11. September 1994 zu Lugano, war eng däitsch Schauspillerin.
D'Marianne Hold ass fir de Film vum Schauspiller a Filmregisseur Luis Trenker entdeckt ginn. Am Joer 1956 ass si duerch de Film Die Fischerin vom Bodensee grouss erauskomm.
Am Joer 1964 huet si bei den Dréiaarbechte vum Film Die Diamantenhölle am Mekong de Friedrich Strobel von Stein kenne geléiert. Am selwechte Joer huet si sech mat him bestuet.De Friedrich Strobel von Stein huet spéider ënner dem Numm Frederick Stafford Carrière beim Film gemaach. Nom Film Der Schut am Joer 1964 huet d'Marianne Hold sech aus dem Film zeréckgezunn.
Den 11. September 1994 ass si an hirer Wunneng zu Lugano gestuerwen.
Eozen
D'Epoch vum Eozen ass déi zweeteelst aus der Äerdneizäit an aus der Period vum Paleogen. Si huet d'Epoch vum Paleozen viru 55,8 Millioune Joer ofgeléist an huet bis virun 33,9 Millioune Joer gedauert.
Robert Schaffner
De Robert Schaffner, gebuer de 24. Juli 1905 zu Iechternach, a gestuerwen den 2. August 1979 zu Locarno an der Schwäiz, war e lëtzebuergesche Schlässermeeschter a Politiker (DP).
Hie war de Jong vum Mathias Schaffner, dee vun 1924 bis 1940 Buergermeeschter vun Iechternach war.
Éierungen
Fir un hien z'erënnere krut de Rond-point um Iergaart den Numm Rond-point Robert Schaffner.
Goldmedail vun der Royal Astronomical Society
D'Goldmedail vun der Royal Astronomical Society (op Englesch: Gold Medal of the Royal Astronomical Society) ass deen héchste vun der Royal Astronomical Society iwwerreechte Wëssenschaftspräis.