cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wäibau
Geschicht
Den exakten Ursprong vum Wäibau ass net bekannt, mä en existéiert schonn zanter der Antiquitéit an an der Bibel ass rieds dovun. .
Wäibau an der Welt
Der FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations) no war Frankräich 2012 mat 5.286.410 Tonne virun Italien a Spuenien dee gréisste Wäiproduzent op der Welt. Lëtzebuerg louch mat 8.504 Tonnen op der 48. Plaz.
Europa huet flächeméisseg déi meescht Wäinubaugebidder an huet 2012 61,4% vum Wäin weltwäit produzéiert.
14. Joerhonnert
../.. | 12. Joerhonnert | 13. Joerhonnert | 14. Joerhonnert. | 15. Joerhonnert | 16. Joerhonnert | ../..
Monneren
Monneren ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Am Uert, deen zum Arrondissement vun Diddenuewen-Ost gehéiert, liewe 430 Awunner (Stand 1999).
Uergel Kierch Monnerech
Nodeem 1857 an der Monnerecher Kierch en Duxall agebaut gouf, krut déi Barockkierch 1874 hir éischt Päifenuergel. Se gouf vun der Uergelmanufaktur Breidenfeld vun Tréier gebaut an 1922 vum Uergelbauer Sekundus Fischer vu Kruuchten/Lëntgen ëmgebaut.
Déi „nei“ Uergel
Zanter 2004 steet an der Monnerecher Kierch eng Uergel déi vun der Uergelmanufaktur Oberlinger gebaut gouf. Se huet 24 Regësteren an zwéi Manualer. D'Haaptwierk huet als Basis en zouent Prizipalplenum mat Montre 8', deen am Uergelprospekt steet. D'Päife vun alle Prinzipalregëstere sinn aus héichprozentegen Zënnalliagen, bei de Propektpäife sinn et 78 % a bei de bannenzege 70 %.
D'Lëtzebuerger Post huet 2015 en Timber mat der Uergel erausbruecht.
RTL
RTL (Radio Télévision Luxembourg) ass den Numm vun enger Rëtsch vu private Radios- an Televisiounsprogrammer, déi vun der RTL Group bedriwwe ginn oder un där se bedeelegt ass.
Bis an d'1980er Jore goufen des Programmer nëmme vu Lëtzebuerg aus an d'Nopeschlänner ausgestraalt, well Lëtzebuerg eent vun deene wéinege Länner war, an deene privat Radios- an Tëleesstatiounen zougelooss waren.
Zanter datt Privatprogrammer souzesoen iwwerall erlaabt sinn, ass dat net méi néideg. Ëmmer manner Leit an Europa, déi dës Programmer kucken oder lauschteren, wësse wat den "L" am Numm bedeit.
Amelita Galli-Curci
D'Amelita Galli-Curci, gebuer den 18. November 1882 zu Mailand a gestuerwen de 26. November 1963 zu La Jolla a Kalifornien, war eng italieenesch Sopranistin.
Fir verschidde Kritiker zielt se zu deene beschte Koloratursopranistinne vun hirer Zäit, a beim Public vum 20. Jh. war se op alle Fall ganz populär, wat sech och an de Verkafszuele vun hiren Opnamen néiergeschloen huet.
Tukanen
Tukanen, (Ramphastidae), sinn eng Vullefamill a gehéieren zu der Uerdnung vun der Spiechtvullen (Piciformes). Dës Famill ëmfaasst 6 Gattungen an 41 Aarten.
Ausgesinn
Tukane si mëttelgrouss bis grouss Vulle mat kuerze Flilleken an engem relativ laange Schwanz. Dat opfällegst Kennzeechen ass de risegen, faarwegen a gezackte Schniewel. D'Plomme si bei villen Zorte faarweg a kontrastéiere mat schwaarze Plazen. Giel ass an allen Nuancen ze fannen. Hir Féiss gläichen deene vun de Spiechten, se hunn zwou Zéiwen no vir an zwou no hanne geriicht.
Kinnekräich Piemont-Sardinien
D'Kinnekräich Piemont-Sardinien ass 1720 aus dem Kinnekräich Sardinien entstanen, wéi d'Haus Savoie-Piemont Sardinien vun Éisträich am Tosch géint Sizilien krut, a säin Herrschaftsusproch vun do un op de Besëtz vun dësem Tosch gestäipt huet.
D'Kinnekräich huet eng wichteg Roll an den italieenesche Vereenegungskricher nom Wiener Kongress, dem sougenannte Risorgimento, gespillt, an huet sech um Krimkrich géint Russland op de Säite vun der Allianz tëscht Frankräich an England mam Osmanesche Räich bedeelegt. Heiduerch konnt d'Kinnekräich d'Ënnerstëtzung vu Frankräich a spéider och Preisen gewannen, fir duerno am Sardinesche Krich d'Éisträicher, déi duerch de Krimkrich geschwächt waren, bei der Schluecht vu Solferino aus bal ganz Norditalien ze verdreiwen. Doduerch gouf de Wee zur italieenescher Eenegung fräi, de Victor-Emmanuel II. vu Piemont-Sardinien gouf 1861 zum éischte Kinnek vum vereenegten Italie gekréint.
D'Kinnekräich Piemont-Sardinien ass domat am neie Kinnekräich Italien opgaangen.
Astronomeschen Observatoire
D'Bild vun engem haitegen Observatoire ass an der Reegel duerch eng oder e puer Kuppele gekennzeechent, déi engersäits op fir d'Observatioun sinn, an an déi gewënschte Richtung gedréit kënne ginn, anerersäits awer am zouenen Zoustand d'Instrumenter schütze kënnen. D'Instrumenter selwer (virun allem d'Teleskopen) si virun Äerdbiewen ze sécheren. De Begrëff Observatoire gëtt och nach fir Satellitten, déi Teleskope droen, gebraucht. Typescherweis sinn e puer Teleskopen an/oder Instrumenter op engem Satellit, déi meeschtens de selwechten Objet observéieren.
En Observatoire, deen haaptsächlech fir Féierunge bedriwwe gëtt, nennt een e Biergerobservatoire (am däitschen: Volkssternwarte). Donieft gëtt et nach Schoulobservatoiren a Privatobservatoiren.
Hieronymus Bosch
Den Hieronymus Bosch (fir richteg Jeroen Anthoniszoon van Aken [ jəˈrun ɑnˈtoːnɪsoːn vɑn ˈaːkə(n) ] ), gebuer ëm 1450 zu 's-Hertogenbosch a gestuerwen am August 1516 och do, war en hollännesche Moler, tëscht dem Enn vum Mëttelalter an dem Ufank vun der Neizäit.
Hien ass bekannt fir seng Biller, op deenen eng Hellewull vu symboleschen, metaphoreschen a spréchwiertlechen Zeenen ze gesi sinn, déi haut bis op e puer Ausnamen, kaum méi z'entschlëssele sinn. Ausserdeem sinn dodrop Monsteren, Déieren, Fabelwiesen oder Hybrid-Wiesen (z. B. e Mënsch mat engem huelen Ee als Bauch, Bamstämm als Been a Booter als Féiss) ze fannen.
Zu senge bekanntste Wierker zielen déi zwéin Triptychen De Gaart vun de Glëschtereien an Den Heewon (haut am Museo del Prado), oder awer Déi Siwen Doutsënnen, D'Tentatioun vum hellegen Antonius, D'Geckeschëff, D'Spillleit, Ecce homo, asw.
Bitzmaschinn
Eng Bitzmaschinn ass en Apparat mat deem ee Stëfter hallefautomatesch unenee bitze kann.
Se gouf 1830 vum Barthélemy Thimonnier, engem vu Lyon gebiertege Schneider erfonnt an op Basis vu verschiddene Grondprinziper virunentwéckelt. An der 2. Hallschent vum 19. Joerhonnert, war se sou wäit developpéiert, datt se a Massefabrikatioun gemaach gouf, a sou och an de Stéit an de Gebrauch komm ass. Déi mechanesch Bitzmaschinne fir de Stot ginn iwwer e Rimm ugedriwwen deen iwwer zwou Pullië leeft. Déi eng Pulli ass nieft dem Handrad, op der Dreifachs vum Mechanissem vun der Bitzmaschinn festgemaach. Déi aner Pulli mat méi engem groussen Duerchmiesser ass ënnendrënner um Gestell vun der Maschinn festgemaach, a gëtt iwwer eng Kuerwelwell déi iwwer eng Pedalll ënner der Maschinn aktionéiert gëtt, ugedriwwen. Verschidde Modeller hunn zwou grouss Pullië mat verschiddenen Duerchmiessere fir sou d'Vitesse vum Bitze kënnen z'änneren. No den 1950er Joren hu sech lues a lues Bitzmaschinne mat engem elektresche Motor, fir d'Stéit duerchgesat.
Wéi funktionéiert se?
Eng Bitzmaschinn am Stot brauch, am Géigesaz zum Bitzen op der Hand, zwéi Fiedem. Ee vun deene Fiedem ass op enger Spillchen opgewéckelt, déi op enger Achs ënner dem Stoft sëtzt. Deen anere Fuedem leeft vun enger Bobinn, uewen op der Maschinn, iwwer eng Mechanik bis duerch d'Bitzmaschinnennol, wou en eng Schlauf mécht. D'Lach ("A") vun der Nol ass ganz no bei der Spëtzt. Dës pickt de Fuedem duerch déi zwou Loe Stoft duerch. E Mechanismus ënnendrënner mécht, datt d'Schlauf mam zweete Fuedem, deen do opgewéckelt ass, verbonne gëtt. D'Nol zitt dann de Fuedem nees an d'Luucht, an zitt déi zwéi Fiedem un. Well d'Stécker Stoff déi tëscht engem Féischen, an zwou klengen Zännstaangen, déi duerch en Exzenter hin an hier, a gläichzäiteg op an of beweegt ginn, geklemmt sinn, an doduerch bei all Tour d'Stoff e Stéckelche weiderréckelen, gi se fir den nächsten Astach a Positioun bruecht, an deen uewegenannten Oflaf geet vu vir un, sou datt een eng Nout (oder e Som) bitze kann.
1922
Gestuerwen
Jean-Jacques Heilmann, franséischen Erfinder.
Hugo Erfurt, Erfinder vun der Raufasertapéit.
Kings Canyon
De Kings Canyon ass de gréissten an déifste Canyon an Zentralaustralien. E läit am Northern Territory, 420 km südwestlech vun Alice Springs. De Kings Canyon huet sech zu enger vun de gréissten Touristenattraktiounen am Northern Territory entwéckelt. Seng Klippe sinn 270 m héich.
Geographie
De Kings Canyon läit am Wattarka Nationalpark, deen 300 km südwestlech vun Alice Springs läit.
Geologie
E gëtt och de klenge Grand Canyon vun Australien genannt. Eng spektakulär Schlucht, déi iwwer 270 Meter héich an 1 km laang ass. D'Fielse liichten an alle Faarwe vu giel, iwwer gro bis zu rouden Téin.
Planzen an Déieren
Dës Schlucht ass eent vun de wichtegste Gebidder am Rouden Zentrum. Zirka 600 Planzenaarten, dorënner vill Reliktplanzen aus den Urzäiten déi duerch déi fiicht-tropesch Vegetatioun erhale bliwwe sinn. Um dréchene Buedem vum Canyon wuesse grouss Floss-Eukalypten. Am Dall vum Canyon stinn uraal Palmfarnen a laanscht Strooss fir an de Canyon, fënnt ee Wüsteneechen a verschiddenen Alterskategorien. Et gëtt vill Zorte Vullen, wéi Perruchen, Zebrafénken, Diamantdeiwecher an den Äisvull. Mat Chance kann ee fréi mueres och Fielsekängurue gesinn.
Wanderen
Et gëtt verschidde Wanderweeër, wéi de Kings Canyon Track deen 8 km laang ass an deen duerch d'Palmenoas Valley of Eden féiert, oder en Tour, duerch an iwwer d'Griechten, vu 6 km, wou d'Differenz vun der Héicht 150 Meter ass. Den einfachsten Tour duerch d'Flossbett, de Kings Creek Walk, geet ënner risegen Eukalyptusbeem laanscht an dauert ongeféier eng Stonn.
Malakoff-Tuerm (Lëtzebuerg)
De Malakoff-Tuerm a Clausen huet zu der Festung Lëtzebuerg gehéiert. Hie gouf 1861 gebaut, a steet an der Rue Jules-Wilhelm, op hallwer Héicht tëscht Clausen an dem Fort Thüngen. En ass gutt erhalen, de Rez-de-chaussée an de Keller sinn un d'FNEL, den ieweschte Stack un d'LGS verlount. De Malakoff-Tuerm war dat lescht Festungsgebai, dat virum Schleefe vun der Festung Lëtzebuerg opgeriicht gouf. Eng Strooss net wäit ewech dovun ass nom Tuerm "Rue Malakoff" benannt ginn.
En zweete Malakoff-Tuerm gëtt et zu Bäerdref. Dat ass awer kee gebauten Tuerm, mee e Fiels am Dall vun der Äsbech, deen eleng steet an un en Tuerm erënnert.
Den Numm kënnt vum Malakoff-Tuerm, engem Deel vun der Festung Sewastopol, deen am Krimkrich (1853-1856) eng wichteg Roll gespillt huet, a schwéier a laang ëmkämpft war. Duerch déi intensiv Krichsreportagen ass de Begrëff "Malakoff" als Synonym fir Stäerkt, Monumentalitéit, Massegkeet, Gréisst a Belaaschtbarkeet bekannt gemaach ginn. An der Folleg sinn a Westeuropa eng Partie nei grouss oder masseg Tierm duerno benannt ginn, an dat net nëmmen am Festungsbau.
Anton Bruckner
Den Anton Bruckner, gebuer de 4. September 1824 zu Ansfelden a gestuerwen den 11. Oktober 1896 zu Wien, war en éisträichesche Komponist.
Oudrenne
Oudrenne ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
Beschreiwung vum Wopen: De gueules à la clef contournée d'or en pal, une crosse d'argent brochant en bande.
Uranometria
D'Uranometria ass en Himmelsatlas, deen am Joer 1603 publizéiert gouf. Dat Wierk gouf vum däitsche Jurist an Astronom Johannes Bayer zesummegestallt. Den Himmelsatlas ass déi éischt genee Stärekaart mat de Stäre vun den zwou Hemisphären. Well d'Teleskop nach net erfonnt war, stinn am Atlas nëmme Stären, déi mat bloussem A ze gesi sinn.
An der Uranometria féiert de Bayer e System fir d'Bezeechnung vun de Stäre mat griicheschen a laténgesche Buschtawen an, déi haut nach gebraucht ginn (Bayer-Bezeechnung).
Geschicht
Scho virum 17. Joerhonnert ware Versich ënnerholl ginn, Stärekaarten ze zeechnen, si waren awer duerch onverléisslech Daten, net genee.
De Johann Bayer huet sech op vill Quellen gestäipt. Déi eelst war den Almagest vum Ptolemäus. Donieft hat hien Opzeechnunge vum däneschen Astronom Tycho Brahe, deen iwwer Joren ewech genee Stärepositiounen um nërdlechen Himmel bestëmmt hat. Dem Brahe säi Stärekatalog gouf eréischt am Joer 1602 an Drockform erausginn, virdru waren awer handschrëftlech Exemplaren am Ëmlaf, vun deenen de Bayer offensichtlech eent hat.
Déi éischt Editioun
D'Wierk ass 1603 zu Augsburg fir déi éischt Kéier erauskomm a war dem Stadrot gewidmet. Dat huet dem Bayer eng Unerkennung vun 150 Gulden abruecht.
De vollstännege laténgeschen Titel war Uranometria: omnium asterismorum continens schemata, nova methodo delineata, aereis laminis expressa. (iwwersat ass dat: „Uranometria: Enthält Kaarte vun alle Stärebiller, gezeechent no enger neiaarteger Method, a Kofferplacken agravéiert“). Dobäi bedeit „Uranometria“ souvill wéi „Himmelsvermiessung“. De Begrëff bezitt sech op Urania, d'Muse vun der Astronomie resp. dat griichesch uranos (oυρανός) als Bezeechnung fir den Himmel an dat griichescht Metrik fir Vermiessung.
D'Titelsäit weist en architektonescht Motiv mat dem vollstännegen Titel an der Mëtt. Lénks a riets dovu sinn zwou Statue vum Atlas a vum Herkules. Déi jeeweileg Ënnerschrëften heeschen Atlanti uetustiss astronom magistro („Atlas, den éischte Léiermeeschter vun der Astronomie“) an Herculi uetustiss astronom discipulo („Herkules, den éischte Schüler vun der Astronomie“). Doriwwer si Figure vum Apollo, der Diana an der Éiwegkeet (eng Fraegestalt mat enger Kroun aus Stären) duergestallt. Ënner dem Titel sinn e Steebock an eng Usiicht vun Augsburg.
D'Uranometria ëmfaasst 51 Stärekaarten. Déi éischt 48 Säite stellen déi klassesch Stärebiller duer, déi vum Ptolemäus scho genannt goufen. Déi 49. weist den Himmel vun de südleche Breede mat den 12 neie Stärebiller. Déi lescht zwou Säite si Planisphäre vum Nord- a Südhimmel mat dem Titel Synopsis coeli superioris borea an Synopsis coeli inferioris austrina (iwwersat: „Iwwerbléck iwwer den nërdlechen a südlechen Himmel“). All Stärekaart huet e Gradnetz fir d'Bestëmmung vun de Stärepositiounen.
D'Stärebiller nom Bayer
Déi zwielef nei Stärebiller vum Südhimmel déi hien iwwerholl huet sinn: Apus, Tucana, Grus, Phoenix, Dorado (fréier och Goldfësch), üiscis Austrinus, Hydrus, Chamaeleon, Musca, Triangulum Australe, Indus an Pavo. Déi Stärebiller waren, deels ënner aneren Nimm, 1598 eng éischt Kéier op engem Himmelsglobus vum Petrus Plancius erauskomm.
All d'Stärebiller huet de Bayer mat fantasievollen Duerstellunge vu mythologesche Gestalten an Déiere verschéinert. D'Kofferstéch hat den Alexander Mair gemaach. D'Virbiller ware méiglecherweis Biller vum Hollänner Jacob de Gheyn, déi 1600 am Wierk Syntagma Arateorum zu Leiden publizéiert goufen.
Uranometria haut
Haut bezeechent den Numm Uranometria, zesumme mat der astronomescher Epoch, ee bei Amateurastronome beléifte gedréckte Stärenatlas vun Tirion, Rappaport a Lovi (Bd. 1-2) resp. Cragy, Lucyk an Rappaport (Bd. 3). Déi aktuell zweet Oplo vun der Uranometria 2000.0 vum Tirion, Rappaport a Remaklus baséiert um Hipparcos/Tycho-Katalog, an huet ronn 300.000 Stäre bis zur Gréissteklass 9,75 an 30.000 Deep-Sky-Objeten.
D'Wierk ass an 3 Bänn erauskomm:
Kierch Oberbillig
D'Kierch vun Oberbillig ass d'Parkierch vun der Uertschaft Oberbillig.
Geschichtleches
Zanter dem 12. Joerhonnert war Oberbillig mat Waasserbëlleg zesummen eng Par, woubäi Oberbillig keng eege Kierch hat. Matzen am Duerf, an der haiteger Kapellenstraße, stoung eng kleng Kapell bei där bei spezielle Geleeënheete gebiet gouf. Déi Kapell gouf 1712 vum Bëschof provisoresch zougemaacht, well keng Suen do ware fir se ze renovéieren. Mat Hëllef vu private Spende goufen 100 Daler gesammelt, déi et erlaabt hunn, 1713 d'Kapell z'erneieren.
1821 huet Oberbillig sech vu Waasserbëlleg lassgesot a gouf eng eegestänneg Parfilial, déi vu Langsur a vu Waasserbëlleg aus verwalt gouf. 1864 gouf ugefaangen, eng eege Parkierch ze bauen. Et gouf eng Sallkierch am neoromantesche Stil, mat Chouer a Schëff. De 25. Februar 1867 konnt de Paschtouer Schumacher vu Waasserbëlleg do déi éischt Mass halen. Duerch eng Decisioun vum Bëschof Mathias Eberhard gouf Oberbillig 1871 eng eege Par, an déi nei Parkierch gouf, genee wéi déi vireg Kapell der helleger Bäerbel geweit.
1891 huet den Entreprener Steinmetz vu Wasserliesch d'Gebai ausgebaut an 1893 koum de Kierchtuerm drop. Eréischt 1893 krut d'Par mam Johann Peter Reinert hiren éischte Paschtouer. 1901 an 1902 krut d'Kierch en Duxall an e Klackentuerm mat dräi Klacken, vun deene se déi gréisst am Éischte Weltkrich hu missen hiergi fir d'Waffeproduktioun. 1919 goufen an der Klackegéisserei Mabilon zu Saarburg zwou nei Klacke gegoss, woubäi déi zwou al ageschmolt goufen. 1934 gouf den haitegen Holzdunneplafong agezunn.
Am Zweete Weltkrich huet erëm déi gréisst Klack musse fir déi däitsch Krichsindustrie opkommen. De Krich huet d'Kierch deelweis zerstéiert. Sou gouf d'Spëtzt vum Kierchtuerm erofgeschoss an den Daach an d'Maueren uerg beschiedegt. Nom Krich hunn d'Leit vum Duerf selwer d'Kierch nei opgebaut. 1951 houngen och erëm all Klacken am Tuerm.
Déi aktuell Kierchefënsteren am Chouer representéieren d'Kräizegung vu Jesus. Déi an der Nordsäit weisen d'Mariä Verkënnegung, d'Mariä Heimsuchung, d'Gebuert an de Jesus am Tempel. Déi an der Südsäit representéieren d'Operstéiung, de Jesus erschéngt der Maria an de Jünger, Päischten, Mariä Himmelfaart an d'Kréinung vu Maria.
Bemierkenswäertes
Nieft dem Tuermportal ass um Giewel en neogotescht Kruzifix aus Sandsteen agebaut. Et ass reng verschafft an ëmgi vun enger Bordür a Form vu Kléiblieder mat enger Krabbendekoratioun. Spezialisten huelen un datt et aus dem 17. Joerhonnert ass.
Kale Krich
De sougenannte Kale Krich ass déi Zäit tëscht dem Enn vum Zweete Weltkrich an den uganks 1990er Joren. Eng Zäit, an där d'USA an d'Sowjetunioun mat hiren Alliéierten hir ënnerschiddlech Opfaassunge vertrueden hunn, ouni et op en oppene Krich ukommen ze loossen.
Et gouf awer eng sëllege Stellvertriederkricher.
D'offiziellt Enn vum kale Krich gëtt generell mam Zesummefall vun der Sowjetunioun an Zesummenhang bruecht.
De Start vum Kale Krich
Den Ausgangspunkt vum Kale Krich gëtt dacks mat der Irankris vun 1946 festgeluecht. Déizäit huet den amerikanesche President Harry S. Truman der Sowjetunioun mat engem Atomkrich gedreet, wa se hir Truppen net aus dem Iran ofzéie géif. Am Hannergedanken haten d'Amerikaner dobäi den einfachen a garantéierten Zougank zum iranesche Pëtrol.
D'Bildung vum Ostblock
Nach wärend dem Zweete Weltkrich goufen, beim sowjetesche Virstouss a Richtung Berlin, um Wee eng Rëtsch provisoresch kommunistesch Regimmer opgestallt. A Länner wéi Polen, Rumänien a Bulgarien koume kommunistesch Regimmer friddlech un d'Muecht. An Ungarn an an der Tschechoslowakei gouf et 1948 Coup-d'Étaten.
Truman-Doctrine
Den Harry S. Truman mouch den 12. Mäerz 1947 an enger Ried bekannt, datt d'USA "all fräi Vëlker ënnerstëtzt, déi sech géint d'Ënnerwerfung duerch bewaffnet Minoritéiten oder duerch Drock vu bausse widdersetzen".
No där Ried hunn d'USA fir de Rescht vum Kale Krich eng Politik gefouert, déi "Endiguement" genannt gëtt. D'Zil dobäi war et, Länner ekonomesch a militäresch vun den USA sou ofhängeg wéi méiglech ze maachen, fir sech hinnen hir Loyalitéit ze garantéieren. En Deel dovu war den European Recovery Program (ERP), och "Marshallplang" genannt. Dee Plang huet den Erëm-Opbau vun zerstéierte Stied a Länner ënnerstëtzt.
Koreakrich
De Koreakrich war den éischte Konflikt deen an der Zäit vum Kale Krich entstanen ass an en huet sech séier an e Stellvertriederkrich entwéckelt. Nom Ofzuch vun de sowjeteschen an den amerikaneschen Truppen aus Korea, si séier Grenzkonflikter tëschent de béiden nei kreéierte Staaten, Nordkorea a Südkorea, entstanen. Béid Länner wollten e vereenegt Korea hunn.
15. Joerhonnert
../.. | 13. Joerhonnert | 14. Joerhonnert | 15. Joerhonnert. | 16. Joerhonnert | 17. Joerhonnert | ../..
Aansebuerg
Aansebuerg (lokal: Ansebuerg ) ass eng Uertschaft an der Gemeng Helperknapp.
Geographie
Aansebuerg läit am Äischdall.
Balkan
D'Balkanhallefinsel (tierkesch: Bierger oder „Biergbësch“, dacks Synonym mat Südosteuropa, oder kuerz Balkan) ass eng geographesch ënnerschiddlech definéiert Regioun am Südoste vun Europa.
D'Balkanhallefinsel ass déi ëstlechst vun den dräi südeuropäeschen Hallefinselen, déi an d'Mëttelmier erareechen.
Helen Watts
D'Helen Watts, gebuer den 9. Dezember 1927 a gestuerwen de 7. Oktober 2009, ass eng walisesch Altsängerin.
D'Helen Watts huet sech et net einfach gemaach mat hirem Beruff. Fir d'éischt wollt si Piano léieren, dann awer léiwer Psychotherapeutin, ier se op d'Royal Academy of Music goung fir Gesank ze studéieren.
D'Helen Watts war eng vun deene wichtegsten Oratorien-Altsängerinne vun hirer Generatioun.
16. Joerhonnert
../.. | 14. Joerhonnert | 15. Joerhonnert | 16. Joerhonnert. | 17. Joerhonnert | 18. Joerhonnert | ../..
Canton de Thiaucourt-Regniéville
De Canton de Thiaucourt-Regniéville ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Toul, Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert war Thiaucourt-Regniéville.
Sender vu Jonglënster
. De Sender vu Jonglënster ass eng Anlag, déi 1932 vu Radio Lëtzebuerg opgeriicht gouf.
D'Maste vun der Anlag an d'Leeschtung goufen am Laf vun de Joren e puermol verännert, an haut ass se nach haaptsächlech do, fir am Fall vun enger Noutsituatioun bei aneren Anlage vun RTL als Ersatz anzesprangen.
D'Masten, déi een haut gesäit, hunn eng Héicht vun 215 Meter a si sti bausst Jonglënster laanscht d'Iechternacher Strooss (Nationalstrooss 11) op enger Héicht vun 356 m op der Kopp déi Bichel heescht.
Geschicht
1932, ee Joer no der Grënnung vun der Compagnie luxembourgeoise de radiodiffusion (CLR), goufen déi dräi 180 m héich Masten opgeriicht an de 15. Mäerz 1933 a Betrib geholl, andeems doriwwer Sendungen an Englescher a Franséischer Sprooch ausgestraalt goufen. Et war deemools dee stäerkste Langwellesender an Europa.
Am Zweete Weltkrich huet de Jonglënster Sender zum Großdeutscher Rundfunk gehéiert. No der Befreiung vu Lëtzebuerg, hunn d'Amerikaner de Sender kuerzzäiteg – vun Abrëll bis November 1945 – fir Propaganda a Richtung vun den Däitsche benotzt. Duerno huet d'CLR de Sender awer nees selwer gebrauche kënnen.
1954 goufen zwéin zousätzlech Gittermaste vu jee 250 m opgeriicht, absënns fir besser a Richtung Süden, bis op déi franséisch Mëttelmierküst senden ze kënnen.
D'Stäerkt mat där vu Jonglënster aus gesent gouf, huet e Phenomeen bewierkt, dat méi spéit als „Lëtzebuerg-Effekt” am Fachjargon vun der Radiotechnik bekannt gouf: d'Tatsaach datt een a rouege Momenter op engem Laang- oder Mëttelwellesender am Hannergrond en anere Programm héiere kann, obwuel béid Senderen op anere Frequenze senden.
Vu Jonglënster aus sinn 1955 den éischten Tëleesprogramm, 1957 den RTL Programm op Däitsch an 1959 deen op Lëtzebuergesch ausgestraalt ginn.
Déi dräi ursprénglech Maste goufen demontéiert nodeems déi zwéin nei vun 1954 a Betrib waren. 1959 koum nach en Drëtte vum selwechte Modell derbäi. Wéinst ze grousse Schwéngungen, sinn d'Masten 1983 vun 250 m op 215 m gekierzt ginn, da zu enger Zäit an där se just nach als Reserv fungéiert hunn an nëmmen nach geleeëntlech a Betrib waren.
2020 huet den RTL Group zesumme mat der Enovos ronderëm dem Site vu Jonglënster e Solarpark fir d'Produktioun vu Stroum iwwer Photovoltaik opgeriicht.
Marque Nationale
D'Lëtzebuerger Marque nationale ass e Qualitéitslabel fir Liewensmëttel, dee vum Staat vergi gëtt. E gouf 1932 geschaf, fir d'éischt fir de Botter.
De Label gouf progressiv op verschidden aner Produkter aus Lëtzebuerg ausgedeent. Haut profitéiere follgend Produkter vu Lëtzebuerg vun dësem Label:
Montrequienne
Montrequienne ass eng franséisch Uertschaft an der Gemeng Rurange-lès-Thionville am Museldepartement.
Geschichtleches
Montrequienne war bis 1812 eng onofhängeg Gemeng an ass dunn an d'Gemeng Rurange integréiert ginn.
Kierch Monnerech
D'Kierch zu Monnerech ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Monnerech-Schëffleng-Steebrécken Notre-Dame-de-l'Évangile, zum Dekanat Süden-West an zu der Gemeng Monnerech gehéiert.
De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Willibrord, deem säi Fest de 7. November gefeiert gëtt.
Se steet op der Place de l'Église an der Escher Strooss, dem CR106.
Geschicht
Eng Kierch gouf zu Monnerech fir d'éischt 1148 ernimmt. Dat war nodeem den Äerzbëschof Bruno vun Tréier säin Accord ginn hat, datt déi 26 Paren, déi all Joer freides nom zweete Sonndeg no Ouschteren op Tréier gepilgert si, fir do z'afferen, dat vun do un an der Abtei Almënster am Gronn maache konnten. Zu dëse Paren huet och d'Par Monnerech gehéiert.
1738 gouf eng nei Kierch gebaut déi och haut nach besteet. Dobäi huet d'Abtei Iechternach opgrond vun hirem Zéngtrecht d'Haaptschëff vum Architekt Sigmund Mungenast baue gelooss, de Paschtouer war fir de Bau vum Chouer zoustänneg. Eréischt 1752 hunn d'Membere vun der Par sech decidéiert, den Zwiwweltuerm bauen ze loossen. D'Annexen op all Säit vum Tuerm datéiere vun 1953.
D'Kierch gouf 1968 wéinst hirer typescher Barock-Architektur als Nationalmonument klasséiert.
Bruno vu Lauffen
De Bruno vu Lauffen, och Bruno vu Bretten genannt, gebuer ëm 1045 zu Bretten, a gestuerwen de 25. Abrëll 1124 zu Tréier, war Äerzbëschof vun Tréier vum 6. Januar 1102 bis de 25. Abrëll 1124.
Seng Eltere waren de Grof Arnold vu Bretten a Lauffen an d'Adelheid vun Nellenburg. Den Äerzbëschof Bruno war e gudden Diplomat an en aflossräiche Beroder vum Keeser Heinrich IV.. Bei deem sengem Nofollger dem Heinrich V. huet hien tëscht der Kurie an dem Keeser an der Zäit vum Investitursträit, vermëttelt. Wéinst senge Kapazitéiten als Diplomat gouf hie vum Heinrich V. als vicedom(i)nus regiae curiae, d. h. Statthalter vum kinneklechen Haff ernannt.
Hie gouf am Doum vun Tréier bäigesat.
Bitzen
Bitzen ass eng Technik, déi et schonn zanter Dausende vu Jore gëtt, bei där zwee Stécker oder zwou Loe Stoft, Lieder, Pelz oder soss Materialie mat Zwir uneneegebutt ginn. Dat ka vun Hand mat enger Bitznol gemaach ginn, oder awer maschinell mat enger Bitzmaschinn.
Gebitzt gëtt haaptsächlech, fir Kleeder oder soss stofte Géigestänn am Stot ze produzéieren, oder awer Schong oder Maroquineriesartikele wéi Poschen, Sacochen, asw.
An der Chirurgie gi Wonne gebutt, fir datt se besser verheele sollen.
Handwierk
Handwierker déi Gezei bitzen, upassen oder retouchéiere sinn d'Néieschen oder d'Schneideren,. Anerer sinn d'Modisten (Huttmécher), d'Suedler an d'Schousteren.
Hilde Güden
Si hat hiren Debut 1937 un der Wiener Volleksoper. 1938 ass si zu Zürich opgetrueden an 1939 un der Wiener Staatsoper. 1942 ass si vun der Münchner Staatsoper engagéiert ginn, huet Däitschland awer am selwechte Joer verlooss well si jiddesch Originnen hat an huet dunn zu Roum an zu Florenz gesongen. 1946-73 war si Member vun der Wiener Staatsoper. 1951 hat si hiren Debut un der Metropolitan Opera zu New York an huet duerno bis 1965 zum festen Ensembel vun der Oper gehéiert. Bei der Aweiung vum Grousse Festspillhaus zu Salzburg mam Rosenkavalier 1960 huet si d'Sophie gesongen.
Si war eng vun de beschte Mozart- a Strauss-Sängerinne vun hirer Zäit a war och Member vum Wiener Mozart Ensemble.
Essen (Homonymie)
D'Wuert Essen bezeechent follgend Begrëffer:
Uertschaften:
Persounen:
Stade Albert-Kongs
De Stade Albert-Kongs ass e Foussballsterrain um Izegerplateau deen den 12. August 1973 ageweit gouf.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Mat Lëtzebuergesch-Russesch Relatioune ginn déi bilateral diplomatesch Relatiounen tëscht Lëtzebuerg a Russland bezeechent.
Stade Albert-Kongs
Et ass den Terrain op deem den FC Blo-Wäiss Izeg zanter 1973 seng Heemmatcher spillt.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Lëtzebuerg huet d'Ambassade zu Moskau an Honorarkonsulater zu Sankt Péitersbuerg, Jekaterinburg, Magnitogorsk an Tscherepowez,. Russland huet eng Ambassade an der Stad Lëtzebuerg, am Beggener Schlass.
Stade Albert-Kongs
Am Joer 2007 gëtt de Komplex vum FC Blo-Wäiss Izeg komplett erneiert. D'Gemaier vun de fréieren Dusche ginn integral an déi nei Infrastruktur integréiert. Den neie Komplex huet eng Abberzuel vu Vestiairen, eng grouss Buvette an uewenop e VIP-Raum.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Offiziell diplomatesch Relatiounen tëscht deenen zwee Länner goufen 1891 opgeholl. Si hate Bestand bis 1917, wéi d'Sowjetherrschaft ugefaangen huet, an et huet du bis 1935 gedauert ier nees diplomatesch Liene geknëppt goufen, deen Ament mat der Sowjetunioun.
Stade Albert-Kongs
De Passage, deen d'Spiller an d'Arbitter benotze fir op den Terrain ze kommen, ass sou konzipéiert, datt en den UEFA-Normen entsprécht.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Russesch Gaaschtaarbechter zu Lëtzebuerg
Wéi 1926 an der lëtzebuergescher Stolindustrie Aarbechtskräfte gefeelt hunn, huet déi lëtzebuergesch Regierung ënner anerem och Bulgarien proposéiert fir Intresséierter an d'Minettsgrouwen ze schécken - a Bulgarie waren zu där Zäit vill emigréiert russesch Wäissgardisten, vun deenen eng honnert Famille vu meeschtens fréieren Offizéier deem Opruff nokomm si fir Minett ze briechen an ze schmëlzen.
Stade Albert-Kongs
De Stadion ass no engem gebiertegen Izeger benannt, deen 1941 Grënnungsmember vum FC Blo-Wäiss Izeg war, den Dr Albert Kongs (1908-1968), dee vun 1961 bis 1968 President vun der FLF war. Hien huet sech ervirgedoen doduerch, datt hien an de Krichsjoeren d'Grënnung vun engem Foussballsveräin als Deckmantel fir Resistenzaktivitéiten a sengem Heemechtsduerf Izeg 1941 an d'Realitéit ëmgesat huet.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Russesch Gaaschtaarbechter zu Lëtzebuerg
Keng "Gäscht", mä zur Aarbecht gezwonge waren déi Leit, déi an der Zäit vun der Nazi-Okkupatioun als sougenannt Ostarbeiter tëscht 1942 an 1944 an de Schmelzen a Grouwen hu misse schaffen. Vill vun hinne waren aus de vun den Nazie besaten Deeler vun der deemoleger Sowjetunioun. E puer vun hinne hu sech nom Krich zu Lëtzebuerg bestuet a sinn do bliwwen.
Stade Albert-Kongs
Bis 1974 goufen d'Heemmatcher um fréieren Terrain an den "Huesestrachen/Ierzekaulen" ausgedroen.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Soss Lienen tëscht deenen zwee Länner
De spéidere lëtzebuergesche Groussherzog Adolphe huet 1844 d'Elisabeth Michailowna vu Russland bestuet, Duechter vum Michael vu Romanow a Kandskand vum Zar Pol I.. Si haten eng Duechter, déi awer de 27. Januar 1845 zesumme mat der Mamm am Kandsbett gestuerwen ass.
1867 huet Russland d'Onofhängegkeet vu Lëtzebuerg bei de Verhandlunge zum Traité vu London ënnerstëtzt, an d'Land an de Joren duerno am Ausland representéiert. Et sollt awer nach bis 1891 daueren ier déi diplomatesch Lienen och offizialiséiert goufen.
Stade Albert-Kongs
2013 gëtt de Komplex vum FC Blo-Wäiss Izeg nach erweidert - an zwar entsteet op der Websäit vum joerzéngtelaange provisoreschen Trainingsterrain e ganz neie syntheeteschen Trainingsterrain, deen allerdéngs och ka fir offiziell Matcher benotzt ginn.
Net méi spéit wéi am Hierscht 2013 sinn d'Aarbechten ofgeschloss, an de syntheeteschen Terrain kann zanterhier fir den Training benotzt ginn.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Soss Lienen tëscht deenen zwee Länner
Zanter 1982 huet d'Groussherzogtum eng russesch-orthodox Kierch.
An der Geschicht vun de bilaterale Relatioune war et de Wladimir Putin deen de 24. Mee 2007 als éischte russesche President op offiziell Staatsvisitt op Lëtzebuerg komm ass. Well den Handel tëscht deenen zwee Länner sech méi wéi verdräifacht huet vu 66,6 Milliounen US Dollar 2003 op 228,3 Milliounen US Dollar 2006, war d'Zäit komm fir nach méi no beieneen ze réckelen, haaptsächlech am Energie- an am Finanzsektor. Mëttlerweil (Stand Januar 2013) ass Lëtzebuerg via déi am Land registréiert Investmentfongen a seng Finanzinstitutiounen deen drëttgréissten Investisseur an déi russesch Wirtschaft.
Stade Albert-Kongs
Freides, de 17.Abrëll 2015 gëtt deen neie syntheeteschen Terrain "An Huesestrachen" zu Izeg offiziell ageweit.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Soss Lienen tëscht deenen zwee Länner
De 5. a 6. Mäerz 2019 war den deemolege Ministerpresident Dmitri Medwedew op Staatsvisitt zu Lëtzebuerg. Et goufen Dokumenter ratifizéiert, déi déi kulturell Kooperatioun tëscht den zwee Länner fir d'Joren 2019-2021 offizialiséiert hunn, an eng Kooperatiounserklärung am Beräich vun der Modernisatioun vun den Economien. Net nëmmen déi zukünfteg mä och déi aktuell wirtschaftlech Relatioune goufen ervirgehuewen: 2019 huet Lëtzebuerg Gidder am Wäert vun 151 Milliounen Euro a Russland exportéiert (haaptsächlech schwéier Maschinnen, Elektrogeräter, Chimiesproduiten, Kautschuk a Grondmetaller), an 2018 goungen Déngschtleeschtungen am Wäert vun 237 Milliounen Euro a Russland. Domat ass den Handel zanter der leschter Staatsvisitt ëm méi wéi 29% geklommen. Dobäi kënnt, datt Lëtzebuerg via säi Finanzsektor ëmmer nach deen drëttgréissten Investisseur a Russland ass.
Déi russesch Ambassade ënnerstëtzt de Russeschen Zentrum fir Wëssenschaft a Kultur, de Centre Pouchkine, an deen 2009 gegrënnte Russesche Club.
Stade Albert-Kongs
Dësen 2.Terrain befënnt sech géigeniwwer vum Haaptterrain, dem "Stade Abert Kongs", direkt hanner dem "Espener Bësch". Et ass dat um Territoire genannt "Huesestrachen", oder wéi et am Volleksmond och nach heescht: an den "Ierzekaulen".
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
Soss Lienen tëscht deenen zwee Länner
Den 1. Februar 2011 waren 1.006 Russen zu Lëtzebuerg registréiert. Et gëtt awer geschat, datt eng 2.000 Leit mat russeschen Originnen zu Lëtzebuerg liewen, an nach eng weider 2.000 russeschsproocheg Leit aus deenen anere fréiere Sowjetrepublicken.
Stade Albert-Kongs
Mat dësem héichmoderne Komplex (1 Haaptterrain + 2 Trainingsterrainen) huet den FC Blo-Wäiss Izeg elo ideal Rahmebedingunge geschaf, fir sämtlech Ekippen adequat ze encadréieren.
Lëtzebuergesch-Russesch Relatiounen
D'Relatiounen nom russeschen Ugrëffskrich op d'Ukrain
Am Kader vun deene Sanktiounen huet Lëtzebuerg (Stand: 7. Juni 2022) 4,3 Milliarden Euro Verméige vu Persounen, déi op der Sanktiounslëscht stinn, saiséiert an 'agefruer'.
Carl Friedrich Gauß
De Johann Carl Friedrich Gauß, latiniséiert Carolus Fridericus Gauss, gebuer den 30. Abrëll 1777 zu Braunschweig a, gestuerwen den 23. Februar 1855 zu Göttingen, war en däitsche Mathematiker, Astronom, Geodet a Physiker.
Luxembourg City Film Festival
Luxembourg City Film Festival, am Logo als Lux Film Fest ofgekierzt, ass e Filmfestival, dee vun der Stad Lëtzebuerg mat anere Partneren am Prinzip all Joers organiséiert gëtt.
En huet zanter 2007 e puermol säin Numm a säi Konzept gewiesselt. A senger aktueller Form existéiert en zanter 2015.
Darmstadt
Darmstadt ass eng däitsch Universitéitsstad.
Luxembourg City Film Festival
Geschicht
2007 huet d'Stad Lëtzebuerg, zesumme mam CNA, e Festival ënner dem Numm DirActors Cut - Luxembourg City International Film Festival lancéiert, deen 2009 an DirActors International Film Festival Luxembourg City ëmbenannt gouf. Dëse Festival, dee vun der Stad Lëtzebuerg an dem CNA (via 2 Asblen) organiséiert gouf, war op Filmer spezialiséiert, bei deenen et Schauspiller sinn, déi Regie gefouert hunn.
Déi éischt Editioun war vum 10. bis den 13. Oktober 2007. Schauspiller-Regisseuren, déi um Festival dobäi waren, waren ë. a. de Guillaume Canet, d'Jane Birkin, den Dani Levy, d'Sophie Marceau, den Nils Tavernier an d'Maria de Medeiros. Bei sougenannte Carte-blanchen hu si mam Public iwwer hire Film, de Choix, selwer Filmer ze maachen, asw. diskutéiert.
Déi zweet Editioun war vum 15. bis den 19. Oktober 2008. Invitéiert waren déi Kéier de Martin Walz, d'Emmanuelle Béart, de Martin Provost, de Fabrice du Welz, den Dominique Abel an d'Fiona Gordon, de Pol Cruchten, de Luc Feit, d'Maud Linder, den Achim Von Borries, de Robin Renucci, d'Sandrine Bonnaire, d'Laetitia Colombani, d'Nicolette Krebitz, d'Marion Laine an de Safy Nebbou.
Vum 15. bis den 19. Oktober 2009 war déi drëtt Editioun. Ënner den Invitéë war dës Kéier d'Carole Bouquet, de Luc Picard, de Samir Guesmi an deLionel Baier.
2010 gouf et kee Festival.
2011, vum 28. Abrëll bis de 5. Mee, gouf de Festival ënner enger neier Form, an ënner dem Numm Discovery Zone - Luxembourg Filmfestival eng éischt Kéier organiséiert. D'Iddi war, besonnesch der Evolutioun vun der Lëtzebuerger Filmzeen, virun allem der jonker Generatioun, Rechnung ze droen, andeems op der enger Säit Filmer virgestallt a gewise ginn, an op der anerer Säit de Public d'Méiglechkeet huet, d'Filmwelt duerch Workshopen an Ateliere méi no kennen ze léieren. Déi zweet Editioun war vum 1. bis den 9. Mäerz 2012, déi drëtt vum 28. Februar bis den 8. Mäerz 2013 an déi véiert vum 28. Februar bis den 9. Mäerz 2014.
Zanter der fënnefter Editioun, 2015, huet de Festival den aktuellen Numm Luxembourg City Film Festival.
Déi 10. Editioun, déi vum 5. bis de 15. Mäerz 2020 hätt sollten daueren, huet misse wéinst der COVID-19-Pandemie ofgebrach ginn. 2021 war déi 11. Editioun, nach ëmmer am Schiet vun der Pandemie, vum 4. bis de 14. Mäerz; d'Filmer goufen deels am Kino deels online gewisen.
Sender vu Beidler
De Sender vu Beidler ass ee Laangwellesender vun RTL. E steet tëscht Bruch a Beidler laanscht d'Beidlerbaach um Flouer genannt Lee an am Bruch op enger Héicht vun 265 m (NG-L).
Geographesch Koordinaten:
Chronologie
Am Oktober 2022 huet RTL bekannt gemaach, dass d'Ausstralungen op der Laangwell den 31. Dezember 2022 géifen ophalen. Als Grond goufen den CO2-Bilan an déi héich Energiekäschte genannt. Esou kéinte 6000 MWh pro Joer gespuert ginn. Schlussendlech gouf nach bis an den 1. Januar 2023 eragesendet, bis um 1:00 Auer endgülteg ofgeschalt gouf. Zu deem Zäitpunkt ass et nach onkloer, wat mat mam Sender an den Antenne geschéie soll.
Tim Berne
Den Tim Berne, gebuer de 16. Oktober 1954 zu Syracuse (New York), ass en Altsaxophonist a Protagonist vun der improviséierter Musek.
Turin - Bréissel
Turin – Bréissel oder G.P. du Centenaire war eng Etappe-Course (3 Etappen) déi nëmme just am Joer 1930 vum 18. bis den 22. Juli gefuer gouf.
Alcatraz
Alcatraz steet ënner der Opsicht vum US National Park Service. De fréiere Prisong kann haut besicht ginn a zitt vill Touristen un.
Op der Insel steet och den eelste Liichttuerm vun der US-amerikanescher Westküst.
École privée Sainte-Anne Ettelbruck
D'École privée Sainte-Anne Ettelbruck ass eng lëtzebuergesch Privatschoul fir Meedercher zu Ettelbréck.
18. Joerhonnert
../.. - 16. Joerhonnert - 17. Joerhonnert - 18. Joerhonnert. - 19. Joerhonnert - 20. Joerhonnert - ../..
Schetzel
De Schetzel war e Klausener, deen am 12. Joerhonnert déi lescht 14 Joer laang bis zu sengem Doud an enger Klaus am Gréngewald bei Lëtzebuerg gelieft huet.
De Schetzel ass 1138 oder 1139 gestuerwen.
Aner Nimm ënner deenen hie bekannt war: Schetzelo, Ghislenus, Gosselinus, Gezzelinus; op Franséisch: Scocelin, Ghislain, Goslin, Jocelin.
Nom Schetzel sinn de Schetzelbur an d'Schetzelbaach genannt, déi eng ronn 200 Meter vun der Schetzelhiel ewech leien.
Säi Liewen
De Schetzel ass wuel en Zisterzienser gewiescht a koum warscheinlech aus der Abtei vun Orval. Hien huet sech an enger Klaus am Gréngewald zeréckgezunn fir do als strenge Béisser ze liewen an ze bieden an dem Här no ze sinn. Vill Leit hunn hien ëm säi Rot gefrot.
Hien huet an enger Hiel gelieft an op dem plakege stengene Buedem geschlof. Als Kascht hat hien d'Planzen aus dem Bësch an d'Waasser aus enger Baach, déi hir Quell ronn 200 m vu senger Hiel ewech huet.
Wéinst den uerge Wanteren huet de Schetzel a senge leschte Joren de Bësch nuets verlooss an huet a Bauerenhaiser an der Géigend geschlof an Iessen ugeholl, fir net vun Honger ze stierwen.
Schonn zu senger Liefzäit war de Schetzel an der ganzer Ëmgéigend bekannt a veréiert, wat sech no sengem Doud iwwer d'Joerhonnerten eraus bis haut erhalen huet.
De Schetzel ass den 11. August 1138 oder 1139 gestuerwen. Seng kierperlech Iwwerreschter louchen an der Kierch vun der Abtei Almënster an der Stad Lëtzebuerg, wou se véier Joerhonnerte laang veréiert goufen. Zanter 1543, wéi d'Abtei am franséisch-spuenesche Krich zerstéiert gouf, si seng Iwwerreschter verschwonnen.
D'Hiel am Gréngewald, déi natierlech am Sandsteen entstanen ass, war laang verschott. Si ass am 19. Joerhonnert vum deemolege Paschtouer vu Weimeschkierch, dem Jean Klein, nees fräigeluecht ginn. Si ass eng 3 m breet, 2,5 m déif an 2,5 m héich.
Well de Schetzel de 6. August säin Namensdag huet, huet de Vincent Krier an den 1960er Joren, wéi hie Paschtouer vun Hueschtert war, den 2. Sonndeg am August fir alljärlech Schetzelfeier am Gréngewald gewielt.
De Schetzel gëtt dacks als helleg bezeechent, dat obschonn d'kathoulesch Kierch hien ni helleg, an och net séileg gesprach huet. D'Vollek huet him deen Titel ginn, wat d'Kierch toleréiert huet.
D'Plaz haut
Haut ass nach d'Hiel ze gesinn an där eng Kapell amenagéiert ass. Obwuel se um Gebitt vun der Gemeng Steesel läit, gëtt d'Kapell vun der Par Iewescht Syr Saint-Esprit geréiert. An der Grott stinn e Kräiz an zwou Statuen, déi vum Schetzel an déi vum hl. Achardus. D'Statue si vum Josy Jungblut.
Um Fiels nieft der Hiel gesäit een
Virun der Hiel stinn
Op der Lëtzebuerger topographescher Kaart (23 Luxembourg) ass d'Klaus mat Ermitage de Schetzel an de Beräich ronderëm mat Schetzelklaus agedroen.
D'Plackett um Fiels bei der Hiel
Op der Plackett steet op Däitsch geschriwwen (hei iwwersat):
"Den Hl.* Schetzel, deen aus der Géigend vun Tréier staamt, huet déi 14 lescht Jore vu sengem strenge Klausliewen an dësem verloossene Bësch verbruecht. Jiddweree wäert e bewonneren, vill wäerten em noäiferen, kee wäert en nomaachen. Den Hellege Bernhard, Abt vu Clervaux* († 1149)* huet duerch Vertrauenspersounen den Hl. Schetzel opsichen a beschenke gelooss. Den Zisterzienserpater Hl. Achardus war iwwerglécklech fir den hellege Klausbrudder ze gesinn a mat him ze schwätzen. Den Hl. Schetzel ass ëm d'Joer 1139 gestuerwen a gouf an der Abtei vun Eiser Léiwer Fra zu Lëtzebuerg begruewen. Zanter der Zerstéierung vun Almënster sinn déi wäertvoll Iwwerreschter vum Hellege spuerlos verschwonnen. Hellege Schetzel léier a beschütz eis!"
Wéi ee bei d'Klaus kënnt
D'Schetzelhiel läit um Wee vum circuit auto-pédestre duerch de Gréngewald, dee vum Waldhaff aus fort geet.
Mam Auto erreecht een d'Plaz am Beschte vun der Iechternacherstrooss (E29/N11) aus: wann ee vum Waldhaff a Richtung Jonglënster fiert, béit een zirka 1 km nom Waldhaff, genee do wou d'Strooss vun 2 op 3 Spueren iwwergeet, no lénks of an e ronn 30 m laange goudronéierte Wee, wou een den Auto parke kann.
Vum geparkten Auto aus geet et dann iwwer de Bëschwee zu Fouss erof weider, zirka 800 m, de Schëlter no, bei d'Schetzelhiel.
Canton de Toul-Nord
De Canton de Toul-Nord ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Toul, Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Den Haaptuert war Toul.
Schetzel
De Schetzel an der Kathedral zu Lëtzebuerg
An der Kathedral gëtt zweemol un de Schetzel erënnert:
De Schetzel an der Literatur
De Wilhelm Weis (1894-1964) huet e Roman mam Titel Knecht der Liebe iwwer d'Liewe vum Schetzel geschriwwen.
Iewerleng
Iewerleng ass eng Uertschaft an der Gemeng Useldeng.
Geographie
Iewerleng läit un der Atert, déi queesch duerch d'Duerf leeft.
Soss
D'Teleesseie Déi zwéi vum Bierg, vum Menn Bodson, Marc Olinger a Gast Rollinger, gouf zu groussen Deeler tëscht Februar an Dezember 1984 zu Ierwerleng gedréint.
Mariendall
Geographie
De Mariendall läit am Äischdall, am Nordoste vun Aansebuerg, op enger Héicht vun 236 Meter. E läit an enger grousser Kéier déi d'Äisch mécht, laanscht de Südhank mam Numm Rëbben dee vun Huelmes erofkënnt, an net wäit ewech vun der Reiterlee déi nordëstlech dovun eng bekannt Plaz, vun der Kopp a Bëschmassiv, mat dem Numm Buerggruef ass.
Ausser de Gebaier vum Klouschter gëtt et am Mariendall nach just een Haus, e fréiere Restaurant op der Strooss vun Aansebuerg op Recken. E Gruef deen der Äisch eng Partie Waasser ofzaapt leeft duerch d'Klouschter, a fëllt do d'Frelleweieren.
17. Joerhonnert
../.. | 15. Joerhonnert | 16. Joerhonnert | 17. Joerhonnert. | 18. Joerhonnert | 19. Joerhonnert | ../..
Mariendall
Geographie
Ëstlech vum Mariendall läit um Kollefeld de Märjendaller Haff.
Hillsborough Castle
Hillsborough Castle ass déi offiziell Residenz vun der Kinnigin Elisabeth II. vum Vereenegt Kinnekräich.
D'Schlass läit an der nordirescher Grofschaft Down, westlech vu Belfast.
Zanter den Zwanzeger Jore vum leschte Joerhonnert huet "Hillsborough Castel" de Status vun enger offizieller Residenz vun de brittesche Monarchen.
Heath Ledger
Zu senge bekannte Filmer zielen The Patriot, A Knight's Tale, Brokeback Mountain an The Dark Knight, wou en d'Roll vum Joker spillt.
Hien ass gestuerwe well hien ze vill verschidde Medikamenter, virum Schlofegoen ageholl hat.
Kandheet
Hie gouf als zweet Kannd vun der Sally Ledger Bell (gebuer Ramshaw) a vum Kim Ledger am Subiaco Hospital zu Perth gebuer. Seng Mamm, eng Franséischprof, staamt aus Schottland, säi Papp, e Biergaarbechter a Cpirsseautppilot, aus enger respektabeler Schmelzhärefamillvu Perth.
Den Heath (Heathcliff) Ledger a seng eeler Schwester Katherine goufen no den zwéin Haaptpersonnage aus der Mamm hirem Lieblingsbuch Wuthering Heights vun der Emily Brontë benannt.
Den Heath Ledger ass am Ufank an d'Marys Mount Primary School zu Gooseberry Hill gaangen an dono an d'Guilford Grammar School wou e Member vum Theaterclub war.
1989, wéi en 10 Joer al war, hu seng Eltere sech scheede gelooss. Seng Mamm huet dorophin de Rodger Bell bestuet an säi Papp d'Emma Brown. 1989 an 1997 goufen dem Ledger seng zwou Hallefschwësteren Ashleigh Bell an Olivia Ledger gebuer
Elementarluedung
D'Elementarluedung, meeschtens mat e bezeechent, ass déi klengst elektresch Luedung, déi fräi existéiert. De Wäert vun dëser physikalescher Naturkonstant läit no der aktueller vum NIST publizéierter CODATA 2018 -Recommandatioun bei:
Heinkel He 111
D'Heinkel He 111 ass en zweemotoregen Déifdecker, ganz aus Metall gebaut, mat engem Fuerwierk, dat agezu konnt ginn, an dee grad sou gutt als Bommefliger wéi och als Verkéiersfliger fir zwee Mann Besatzung an zéng Passagéier konzipéiert war.
Elementarluedung
woubäi C fir d'Moosseenheet Coulomb steet:
Heinkel He 111
D'Konstruktioun vum Siegfried Günter huet staark vun den Erfarunge mat dem eemotorege Schnellverkéiersfliger He 70 profitéiert. Gebaut gouf d'He 111 vun den Ernst Heinkel Fligerwierker zu Rostock.
Bekannt ass d'He 111 awer haaptsächlech als Bommefliger, deen 1940 bei der Loftschluecht iwwer England agesat gouf.