cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Code Napoléon
Déi zwee Gesetzbicher haten eng Virbildwierkung fir eng Rëtsch vun anere Länner. Si goufen an den Territoiren, déi vum Napoleon anektéiert oder als Schwësterrepublike beherrscht goufen, agefouert a waren do dacks laang no der franséischer Herrschaft weiderhi gëlteg.
Dräi weider Coden, déi wärend der Regentschaft vum Napoleon agefouert goufen, gi mat deenen zwéin uewe genannten, zu de Cinq codes gezielt. Et sinn dat:
Mons Ampère
De Mons Ampère ass e Bierg um Äerdmound, deen 1935 nom franséische Physiker André-Marie Ampère genannt gouf. Hien huet en Duerchmiesser vu ronn 30 km.
Seng Koordinate sinn: 19° 0′ N, 4° 0′ W19-4
Eroi all'inferno
Eroi all'inferno ass en italieenesche Film vum Joe D'Amato aus dem Joer 1973. Den Joe D'Amato huet de Film ënner dem Pseudonym Michael Wotruba gedréit.
Ëm wat geet et am Film?
US-amerikanesch Krichsgefaangener briechen am Zweete Weltkrich aus engem Lager an Däitschland aus. Si gi vun däitschen Zaldote verfollegt….
Joseph Speck
Hien huet seng Carrière am September 1857 als Repetent am Athenäum ugefaangen; am September 1858 gouf hie Professer. Am Oktober 1863 gouf hien op eegene Wonsch hin an d'Mëttel- an Industrieschoul vun Iechternach versat. Do huet hien, mat enger kuerzer Ënnerbriechung, wéi hien an d'Stad strofversat gi war (Schouljoer 1878/79), bis zu senger Pensioun am Dezember 1899 enseignéiert.
De Jos Speck war Member vum Iechternacher Gemengerot. De 17. Dezember 1866 ass hie fir d'éischt gewielt ginn, gouf dann 1869 an 1872 erëmgewielt, an huet 1876 demissionéiert.
De Speck ass den Auteur vun der "Hämelmaous", deem bekannten Iechternacher Fueslidd. An dem Programm vun der Iechternacher Mëttel- an Industrieschoul (respektiv dem Progymnase) huet hien awer och eng Rei vu pedagogeschen Aufsätz publizéiert, an hien huet och zwou historesch Aarbechte geschriwwen: "Sur le séjour des légions de César dans le pays de Luxembourg" (1862) an "Urkunden zur Geschichte der Stadt und Abtei Echternach" (1880).
CR152E
Den CR152E ass e Chemin repris am Kanton Réimech zu Bech-Maacher a geet vum CR152 bis op d'N10. E besteet aus der rue St. Willibrord.
Joseph Groben
De Joseph Groben, gebuer den 18. Mäerz 1935 zu Eppelduerf, ass e lëtzebuergesche Literaturwëssenschaftler, Auteur a Professer.
CR152E
Den CR152E ass ronn 90 m laang.
Joseph Groben
Hien ass virun allem bekannt als Auteur vu kulturellen, literatur- a konschtkriteschen an och historeschen Texter. 1974 huet hien de Kammerorchester Les musiciens gegrënnt, deem säi President hie bis haut ass.
Hien ass Member vum Institut grand-ducal, Section des arts et lettres.
De Joseph Groben ass bestuet a Papp vun zwee Meedercher, der Violonistin Anne Groben an der Cellistin Françoise Groben. Hien ass den Eedem an de Verwalter vum Nikolaus Hein sengem Wierk, dat hien nei erausbruecht huet.
Studium a Beruff
No senger Primärschoul zu Bouneweg huet de Joseph Groben 1954 seng Première am Stater Kolléisch gemaach. Duerno huet hie Germanistik, Romanistik a Slawistik zu Lëtzebuerg, Wien, Paräis a Moskau studéiert.
Säi Wierk
Fënnef beschtbekannt Verëffentlechunge vum Joseph Grobe sinn:
D'Belle Époque
D'Belle Époque ass e lëtzebuergeschen Documentaire vum Andy Bausch.
En ass de 16. Mäerz 2012 an de Kinoen ugelaf.
Ëm wat geet et am Film?
De Film retracéiert, unhand vun Dokumenter an nogespillten Zeenen, d'Zäit vun der sougenannter Belle Époque zu Lëtzebuerg.
Thematiséiert ginn, an engem Réckbléck vum August 1914 aus, ë. a. d'Arbed mat hiren neie Schmelzen, d'italieenesch Immigratioun, d'Groussherzogin Marie-Adelaïde, d'Thermalbad Munneref, de John Grün, d'Schueberfouer, dem C. M. Spoo seng Ried op Lëtzebuergesch an der Chamber, d'Entstoe vu politesche Parteien a Gewerkschaften, de François Faber, d'Fotografe Charles Bernhoeft a Batty Fischer, de Staatsminister Paul Eyschen, de „rouden Dokter" Michel Welter, de Päerdstram an de Jangli, d'Adolphe-Bréck, d'Schampesfabréck Mercier et Cie., d'Aline an den Emile Mayrisch, de Streik op der Déifferdenger Schmelz 1912, de Michel Theato, déi éischt Foussballclibb, déi éischt Fligeren, d'Zeitunge vun deemools, dorënner Der arme Teufel, de Café Jentgen op der Place d'Armes, de Batty Weber, de Litty, dem Buffalo Bill seng Wild West Show, den Hauptmann von Köpenick, déi éischt Kinosbuden
Soss
2012 waren 1.700 Leit de Film an de Kino kucken. E koum am Dezember 2012 op DVD eraus.
De Regisseur Andy Bausch huet am Hierscht 2010 ugefaange, fir de Film ze schaffen. Vun de 97 Minutten am Film sinn der iwwer 40 Minutten nogestallten Zeenen. Si goufe wärend 8 Filmdeeg an engem Studio zu Konter an an der Stater Villa Baldauff gedréint.
Kritik
D'Christiane Walerich vu Woxx schreift: "Auch wenn es dem Regisseur insgesamt gelungen ist, einen schlüssigen Bogen für seine Geschichte zu schlagen, so wirkt das Blättern in den Postkarten, das Aufzählen prägender Begebenheiten und Persönlichkeiten zuweilen doch etwas enzyklopädisch und monoton. Wie so oft wäre auch hier weniger mehr gewesen. Andy Bausch verfolgt in seiner „Belle Epoque“ keine analytische, kritische Herangehensweise, sondern lässt eine Anzahl kleiner Anekdoten, die wahllos aneindergereiht sind, für sich selbst sprechen. Damit eröffnet er keine neue Sichweise auf diese turbulente Zeit, sondern ruft sie lediglich in Erinnerung. Auch wenn er zuweilen originelle Kameraeinstellungen wählt, ist der Film, mit seinem Fleißarbeitscharakter, im Ganzen schwerfällig."
D'Desislava Schengen vum Tageblatt schreift: "[D]ie Rolle der Belle der jungen Vicky Krieps, die heute vor einer Woche den „Lëtzebuerger Filmpräis“ als bestes Nachwuchstalent erhielt, [bietet] kaum Möglichkeiten, ihr schauspielerisches Talent, an dem wir nicht zweifeln, unter Beweis zu stellen. Zu kurz sind die Ausschnitte, in denen man sie erlebt, zu flach die Dialoge. Aber schlussendlich ging es Andy Bausch ja auch nicht darum. Vielmehr wollte der Regisseur, von dem auch die Idee zum Film stammt, dem Zuschauer die Zeit des Jugendstils in Luxemburg näherbringen. Das gelingt ihm jedoch nur teilweise. Denn leider ist es so, dass der Film eine viel zu große Menge an Informationen aus den verschiedensten gesellschaftlichen, politischen, sportlichen – et j'en passe – Bereichen zu vermitteln versucht."
Brette
Brette ass eng franséisch Gemeng am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Franchot Tone
Hien huet an iwwer 100 Kinos- an TV-Filmer matgespillt.
Palmieri (Moundkrater)
De Palmieri ass en Aschlagkrater am Südweste vun der viischter Moundsäit, südwestlech vum Mare Humorum, westlech vum Krater Doppelmayer a südlech vum Krater Mersenius. De Kraterrand ass staark erodéiert an ass no Südosten op. Den haaptsächlech flaachen Zentrum vum Krater gëtt vun de béiden Haaptrillen vum Rimae Palmieri schréi duerchzunn.
De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom italieenesche Meteorolog, Seismolog an Vulkanolog Luigi Palmieri (1807–1896) genannt.
Geriicht
E Geriicht ass en Organ vun der Justizgewalt, dat tëscht Leit déi am Konflikt matenee si Recht schwätzt, an dat déi Leit, déi d'Gesetz net respektéiert hunn, riicht.
Che botte ragazzi!
Che botte ragazzi! ass en italieenesch-däitsche Film vum Bitto Albertini aus dem Joer 1975.
Centre national d'incendie et de secours
De Centre national d'incendie et de secours (gekierzt: CNIS) ass den nationale Rettungszenter fir de Corps grand-ducal d'incendie et de secours. Den Zenter läit zu Gaasperech um Boulevard de Kockelscheuer, beim Rond-point Gluck.
Den CNIS ass d'Häerzstéck vun der Reform vum nationale Rettungswiesen. E besteet aus zwéin Deeler: een Deel (Zon 1) mat der Kasär fir d'fräiwëlleg an d'Beruffspompjeeë vun der Stad Lëtzebuerg, fir d'Verwaltung vun de Rettungsdéngschter, d'Noutruffzentral 112 a fir den Institut national de formation des services de secours. Am zweeten Deel sinn déi technesch Installatiounen an déi fir déi sportlech a praktesch Ausbildung fir d'Pompjeeë. Dorënner sinn eng Tunnelsimulatiounsanlag, en Ambulanzsimulator, en Übungsweier, en Dirty Classroom, eng Hal mat enger Otemschutz-Übungsstreck, e Brandhaus an e Realbrandcontainer. Ausserdeem huet d'Gebai e 35 Meter héije Schlauchtuerm.
Den Immeubel besteet aus der Kasär an de Garage vun de Beruffspompjeeën op enger Fläch vun 11.340 m². D'Verwaltungsgebaier sinn op 2.600 m² an alles wat mat der Ausbildung ze dinn huet op 3.800 m² ënnerbruecht.
De 5. Mee 2022 gouf dat ganzt Gebai dann, a Presenz vu 400 Eieregäscht ageweit. Den Architekteconcours fir den Zenter ze bauen ass am Juni 2014 ausgeschriwwe ginn; de Büro Böge Lindner K2 Architekten krut den Zouschlag. De Projet de loi fir de Bau an d'Finanzéierung vum CNIS gouf de 24. Mäerz 2015 deposéiert. Op den Dag genee zwee Joer méi spéit, de 24. Mäerz 2017, gouf de Grondstee fir den Zenter geluecht. De Bau hätt sollen Enn 2020 fäerdeg sinn; déi éischt Servicer sinn awer eréischt den 1. Juli 2021 erageplënnert. Den 12. September 2021 sinn Rettungsdéngschter vum Stater CIS aus der Kasär op der Areler Strooss op Gaasperech geplënnert an zwéi Méint duerno ass och d'Noutruffzentral 112 do ageweit ginn De 5. Mee 2022 gouf dat ganzt Gebai dann, a Presenz vu 400 Eieregäscht, vum Groussherzog an der Inneministesch Taina Bofferding ageweit.
De Käschtepunkt gouf op eppes méi wéi 140 Milliounen Euro geschat: 121 Milliounen Euro fir d'Zon 1, déi vun der Stater Gemeng virfinanzéiert an duerno vum Staat zu 45 % zeréckbezuelt ginn an 19,4 Milliounen Euro fir d'Zon 2, déi integral vum Staat bezuelt gëtt.
Auguste Letellier
Den Rémy-Augustin Letellier, och Auguste Letellier, gebuer den 22. Januar 1823 zu Hanvoile am franséischen Departement Oise, gestuerwen den 19. Januar 1892 an der Stad Lëtzebuerg, war e franséischen Ingenieur.
Hie war Chef-Ingenieur bei der Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg.
Zesumme mam Achille Grenier huet hien d'Pläng fir d'Al Bréck an der Stad Lëtzebuerg entworf.
Hie war mat der Virginie Neyen (1837-1909) bestuet.
Zu Bouneweg ass eng Strooss no him benannt.
Barrage vu Santa Clara
De Barrage vu Santa Clara ass e Staudamm a Portugal am Distrikt Beja an der Gemeng Odemira nieft der Uertschaft Santa Clara-a-Velha. Den Damm gouf 1960 geplangt, an 1968 war de Bau fäerdeg. De Bauhär war d'Associação de Beneficiários do Mira.
De Stauséi gëtt vum Floss Mira gefiddert.
De Staudamm huet eng duebel Funktioun, an zwar Waasserreservoir fir d'Irrigatioun vu Felder a Stroumproduktioun.
D'Hydroelektresch Zentral huet eng Joresleeschtung vun 1,9 GWh. Si gëtt iwwer eng Drockleitung mat engem Duerchmiesser vun 1,5 m beliwwert, mat engem Maximaldebit vun 124 m³/s.
An den Irrigatiounskanal kënnen 208 m³/s oflafe gelooss ginn.
Technesch Donnéeë vum Damm
De Stauséi huet eng Fläch vu 1.986 ha an e Waasservolume vu 485.000.000 m³, wouvun der 240.000.000 fir Stroumproduktioun, oder Irrigatioun kënne gebraucht ginn. Den héchste Waasserstand ass bei 132 Meter (iwwer Mier).
Wareniki
D'Wareniki (ru./ukr. вареники) sinn e Plat aus der ukrainescher Kichen, deen awer um ganze Gebitt vun der fréierer Sowjetunioun beléift ass, an aus klenge méi oder wéineger hallefronnen Täschen aus Deeg besteet, déi mat Gehaaktes, Gromperen, Champignonen oder Friichte gefëllt sinn. Dacks gi se mat Smetana zerwéiert, et kann ee s'awer och mat Hunneg oder Gebeess iessen.
Réi kënne s'awer och agefruer gi fir spéider séier no dräi Minutte Kache prett um Dësch ze sinn.
CR234A
Den CR234A ass e Chemin repris am Kanton Lëtzebuerg um Gebitt vun de Gemenge Sandweiler a Conter. E geet vum CR234 bis an d'Industriezon (Chaux de Contern), wou en zu Enn ass.
Den CR234A ass ronn 450 m laang.
Glock 17
D'Glock 17 ass eng hallefautomatesch Pistoul am Kaliber 9x19 mm. Si gëtt vun der Firma GLOCK vu Ferlach an Éisträich gebaut. Si gouf fir d'éischt 1983 beim éisträichesche Bundesheer agefouert.
Um Spaweck
Glock
Mahamadou Issoufou
De Mahamadou Issoufou, gebuer 1952 zu Dandaji, Niger, ass en nigresche Politiker. Hie gouf am Mäerz 2011 zum President vu sengem Land gewielt.
Schonn 1993 huet hie fir President kandidéiert, ass awer schonn am 1. Tour ausgescheet. Hie gouf dunn de 17. Abrëll 1993 zum Premierminister ernannt (bis September 1994). Vun 1995 bis 1996 war e President der Nationalversammlung. Och 1996, 1999 an 2004 war hien, ouni Succès, Kandidat fir President ze ginn.
De 14. Mäerz 2011 dunn gouf hien am 2. Tour mat 58 % vun e Stëmme Vainqueur vun de Presidentschaftswalen 2011. De 6. Abrëll 2011 huet hie säin Amt ugetrueden.
Bei de Presidentewalen 2016 gouf hien den 20. Mäerz erëmgewielt.
Main-Tauber-Krees
De Main-Tauber-Krees ass e Landkrees am Norde vu Baden-Württemberg an Däitschland. Nopeschkreesser sinn de Landkrees Miltenberg, Landkrees Main-Spessart, Landkrees Würzburg, Landkrees Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim, Landkrees Ansbach, Landkrees Schwäbisch Hall, Hohenlohekrees an den Neckar-Odenwald-Krees.
Gemengen a Stied
(Awunner, Stand 31. Dezember 2011) {|
Mons André
De Mons André ass e Bierg um Äerdmound. Säin Numm ass identesch mat dem franséische Männernumm André, deen him 1976 zougeschriwwe gouf. Säin Duerchmiesser ass ronn 10 km.
Seng Koordinate sinn: 5° 12' N / 120° 36' W
Sergio Pininfarina
De Sergio Pininfarina, gebuer als Sergio Farina den 8. September 1926 zu Turin an och do gestuerwen den 3. Juli 2012, war en italieeneschen Autosdesigner a Senator op Liewenszäit.
De Pininfarina ass virun allem bekannt fir den Design vun enger Rëtsch vu Modelle vu Ferrari. 1961 gouf de Familljennumm vu Farina op Pininfarina geännert, sou wéi d'Firma och schonn housch. Nom Doud vu sengem Papp, dem Battista "Pinin" Farina, 1966, gouf de Pininfarina Generaldirekter vu Carrozze Pininfarina.
Route de France féminine 2013
D'Route de France féminine 2013 war déi siwent Editioun vun der Route de France féminine.
Kanal vu Lanaye
De Kanal vu Lanaye (nl: Kanaal van Ternaaien) ass e Schëffskanal an der Belsch an an Holland.
Route de France féminine 2013
Se gouf vum 3. bis den 10. August 2013 a siwen Etappen an engem Prolog gefuer a gouf vum Veräin Routes et Cycles organiséiert.
Georges Traus
De Jean-Pierre Georges Traus, gebuer den 10. Januar 1865 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 23. Juli 1941, war e lëtzebuergeschen Architekt. ,
Hien hat zu Paräis an zu Oochen studéiert.
1893 war hien ee vun de Grënnungsmembere vum Cercle artistique de Luxembourg.
1904 gouf hie mam Lëtzebuerger Ordre de la couronne de chêne am Grad vum Chevalier ausgezeechent.
Kanal vu Lanaye
Den 1.934 Meter laange Kanal verbënnt den Albertkanal iwwer d'Schleis vu Lanaye mat der Meuse zu Maastricht an doriwwer eraus mam Julianakanal.
Joséphine Jaans
D'Joséphine Jaans, gebuer zu Rëmeleng de 6. September 1890, a gestuerwen zu Lëtzebuerg de 6. Abrëll 1988, bestuet Jacquemart-Jaans, war eng lëtzebuergesch Lycéesprofessesch, Sportsfonctionnairin, Resistenzlerin a Fraerechtlerin.
Si huet sech Zäit hires Liewens fir de soziale Wuelstand, Fraerechter an de Fraesport agesat a war bis zu hirem Doud Member a Presidentin vun der Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte.
Si war d'Fra vum Gustave Jacquemart.
De 16. Mee 2017 huet de Stater Gemengerot decidéiert, eng nei Strooss um Belair no hir ze nennen ; och zu Bartreng ass eng Strooss no hir genannt.
Sergio Pininfarina
Tëscht 1979 an 1988 war de Pininfarina als Member vun der italieenescher Liberaler Partei Member vum Europäesche Parlament. Den 23. September 2005 gouf e vum italiensche President Carlo Azeglio Ciampi (zesumme mam Giorgio Napolitano) zum Senator op Liewenszäit ernannt.
Mons Ardeshir
De Mons Ardeshir ass e Bierg um Äerdmound. Hien huet en Duerchmiesser vun 8 Kilometer an huet zanter 1976 dëse persesche Kinneksnumm.
Seng Koordinate sinn: 5° N / 121° O
Canton d'Hénin-Beaumont-1
De Canton d'Hénin-Beaumont-1 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lens, am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Monument aux morts Rodange
D'Monument aux morts zu Rodange ass e Monument, mat deem d'Mamme geéiert ginn, déi e Jong am Zweete Weltkrich verluer hunn.
Zentralfigur ass eng Skulptur aus engem Steeblock vun Euville-Commercy, a weist eng Fra, déi mat gekräizten Hänn do sëtzt an am Trauer no ënne kuckt. De Sculpteur Claus Cito hat den Optrag fir d'Monument am Fréijoer 1947 kritt. Well en eng schwéier Zäit hat, gouft d'Monument ee Joer méi spéit fäerdeg, wéi geplangt, a gouf den 12. Juni 1949 ageweit.
D'Monument steet an der Avenue Dr. Gaasch.
Le cœur battant
Le cœur battant ass e franséische Film vum Jacques Doniol-Valcroze aus dem Joer 1962.
Ëm wat geet et am Film?
De François huet sech an d'Dominique verléift. D'Dominique huet sech awer an de Juan verkuckt…
Heliumbrennen
Duerch den Dräi-Alpha-Prozess (3α-Prozess) ginn am Kär vun de Stären dräi Helium-Kären (α-Deelchen) duerch Kärfusiounsreaktiounen a Kuelestoff ëmgewandelt a senden dobäi Gammastralung aus. Dat gëtt als Heliumbrennen oder, no sengem Entdecker Edwin Salpeter, als Salpeter-Prozess bezeechent.
Rue du Fort-Olisy
D'Rue du Fort Olisy ass eng Strooss am Pafendall an der Stad Lëtzebuerg. Se verleeft vun der Hondhausbréck, do wou d'Rue Vauban an d'Allée Pierre de Mansfeld iwwergeet, laanscht d'Jugendherberg bis bei d'Eisebunnsbréck am Clausener Bierg; e Säitenaarm geet ënnerzeg vum Huelen Zant bis bei den Neie Wee.
Heliumbrennen
Viraussetzungen
Dës Kärfusiounsreaktioun kann nëmme bei Temperaturen iwwer 100 Millioune Kelvin oflafen a setzt vill Existenz vun Helium viraus. Dofir trëtt si normalerweise nëmmen an den Zentre vu Stären a spéide Phase vun hirer Entwécklung op, an deenen e méi héijen Drock a méi héich Temperature wéi momentan an der Sonn sinn a masseg Helium schonn duerch Proton-Proton-Reaktiounen oder de Bethe-Weizsäcker-Zyklus (CNO-Zyklus) bewierkt goufen. Bei den noutwendegen Temperature sinn all bedeelegt Atomkäre vollstänneg ioniséiert, d. h. ouni Elektroneverpakung.
Rue du Fort-Olisy
D'Strooss dréit den Numm vum Fort Olizy, engem Deel vun der fréierer Festung Lëtzebuerg. De lëtzebuergeschen Numm Schluechtwee geet op dat fréiert Schluechthaus zeréck, dat 1876 um Uwänner vun der Uelzecht op goung, do wou haut d'Jugendherberg steet. D'Pafendaller Schluechthaus war bis 1902 a Betrib.
Heliumbrennen
Viraussetzungen
D'Sonn ass eréischt beim Antrëtt an déi lescht Phas vun hirem Liewenszyklus, a ronn 4 Milliarde Joer, an der Lag, d'Heliumbrennen unzefänken, nodeem an hirem Kärberäich duerch d'Waasserstoffbrennen all Waasserstoff zu Helium fusionéiert gouf. De méi héije Stralungsdrock wärend dem Heliumbrenne féiert zu engem Opblose vun de baussenzege Sonneschichten, déi da wéinst der méi grousser Uewerfläch ofkillen, wourophi sech de Stralungsspektrum vun der Photosphär vun der Sonn zu méi laange Wellelängte verréckelt. E Stär an deem Zoustand gëtt dofir als roude Ris bezeechent.
Oflaf
Am Eenzele leeft beim 3α-Prozess Follgendes of:
Malakoff-Tuerm (Fërdertuerm)
Als Malakoff-Tuerm (och Malakow-Tuerm) bezeechent ee Fërdertierm am Biergbau mat enger charakteristescher Bauform, déi haaptsächlech an den 1850er bis 1870er Joren a Kontinentaleuropa fir d'Schachtfërderung gebaut goufen.
Heliumbrennen
Oflaf
Den Nettoenergieundeel, dee bei dësem Prozess fräi gëtt, ass 7,275 MeV. De Kuelestoffkär 12C kann als Ausgangsstoff beim ë. Ë. spéidere Kuelestoffbrennen déngen.
Malakoff-Tuerm (Fërdertuerm)
Et si massiv gemauert Schachttierm mat enger festungsähnlecher Architektur. Déi stabil Bauweis aus bis zu 3 m décken zille Maueren an enger versteifter Konstruktioun bannenan huet et erméiglecht, déi schwéier Seelscheiwen ze halen an déi enorm Zuchkräfte vun de Fërdermaschinnen opzefänken. Et huet ee se virun allem am Steekuelen-, Eisenäerz- an am Kalisalz-Biergbau fonnt.
Heliumbrennen
Oflaf
D'Energiefräisetzungsquot ass beim 3α-Prozess proportionell zu der 30. Potenz vun der Temperatur. Doduerch bewierkt eng Temperaturerhéijung ëm 5 % eng Augmentatioun vun 332 % bei der Energiefräisetzung.
Malakoff-Tuerm (Fërdertuerm)
De Volleksmond huet dës Tierm nom Malakoff-Tuerm zu Sewastopol benannt, deen an där Zäit wou déi Schachttierm entstane sinn en haart ëmkämpften Tuerm am Krimkrich war, well déi Referenz d'Widerstandsfäegkeet vun de bis zu 30 m héije Fërderariichtunge betount huet. Baulech gläiche sech de Festungstuerm an d'Fërdertierm bis op déi robust wuchteg Form awer guer a glat net. Déi biergbautechnesch Bezeechnung fir déi Fërdertierm war dowéinst och ganz einfach "Mauerwierk", bis datt 1928 de Carl Koschwitz den ëmgangssproochlechen Terme an d'Technikgeschichtsschreiwung agefouert huet.
Chalancon
Chalancon ass eng franséisch Gemeng am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Heliumbrennen
Oflaf
Deen am éischte Schrëtt gebilte Berylliumkär 8Be ass net stabil an zerfält mat enger mëttlerer Liewensdauer vun 2,6•10−16 s nees an zwéin Heliumkären 4He; dofir ass et fir d'Bildung vun engem Kuelestoffkär noutwendeg, datt dräi α-Deelercher bal simultan zesummestoussen (dofir den Numm 3α-Prozess). Well fir e sou eent Zesummentreffen eng niddreg Warscheinlechkeet besteet, ass e laangen Zäitraum néideg, fir Kuelestoff ze produzéieren. Eng Konsquenz dovun ass, datt duerch den Urknall kee Kuelestoff produzéiert gouf, well d'Temperatur séier ënner déi néideg Fusiountemperatur gefall war. Dee Problem gëtt och als Beryllium-Barrière bezeechent.
Gewéinlech ass d'Warscheinlechkeet fir d'Optriede vum 3α-Prozess ganz kleng. Den energetesche Grondzoustand vun 8Be entsprécht awer bal genee der Energie vun zwéin α-Deelercher. D'Energie vun de béide Kären 8Be an 4He aus dem zweete Schrëtt entsprécht nees bal genee der Energie vun engem Uregungszoustand vum 12C. Dës béid Resonanzen erhéije staark d'Warscheinlechkeet, datt en ukommenden α-Deelche mat engem 8Be zu 12C fusionéiert. Well duerch den 3α-Prozess scho d'Stäre vun den éischten nom Urknall entstanener Generatioun an der Lag waren, 12C a groussen Iwwerflëss ze produzéieren, gëtt deen Isotop och als primären Isotop vum Kuelestoff bezeechent.
D'Tatsach, datt d'Existenz vu Kuelestoff am Universum vun der geneeër Héicht vum ugereegten Energieniveau vum Berylliumkär 8Be ofhänkt, souwéi déi kleng Warscheinlechkeet weiderféierender Fusiounsprozesser no der Synthees vu Sauerstoff goufe vum Fred Hoyle als Hiwäis op d'Existenz vun enger schëpfrescher Kraaft gesinn. Dës speziell Problematik gliddert sech allerdéngs an de ganze Komplex vun der nach net verstanener, tatsächlecher oder schäinbarer Fäinofstëmmung vun de Naturkonstanten an. .
Follgereaktiounen
Eng Folgeerschäinung vum 3α-Prozess ass, datt en ettlech vun de Kuelestoffkäre 12C mat weideren Heliumkären 4He fusionéiere kënnen, woubäi dat stabilt Isotop 16O vum Sauerstoff gebilt an Energie fräigesat gëtt:
Dee nächsten Ëmwandlungsschrëtt, bei deem Sauerstoff 16O mat α-Deelercher fusionéiere géif, fir Neon 20Ne ze bilden, stellt sech duerch vu Kärspinreegelen als onwarscheinlech eraus. Dat féiert zu enger Situatioun, an där déi stellar Nukleosynthees vill Kuelestoff a Sauerstoff produzéiert, awer vun enger Ëmwandlung vun de meeschte vun dësen Elementer an Neon an a méi schwéier Elementer ofgehale gëtt.
Souwuel Sauerstoff wéi och Kuelestoff bilden domat d'»Äschen« vum Heliumbrennen; de Kär vum Stär besteet um Enn vun dëser Fusiounsphas am Wiesentlechen aus dëse béiden Elementer.
Paangech
E Paangech (regional och: Pankech) ass eng Zort dënne Flued, deen an enger Pan gebak gëtt. Den Deeg ass leefeg an e gëtt aus Eeër, Miel, Mëllech a Salz gemaach. Et gëtt gesalzt a séiss Variante vu Paangecher.
Etymologie
Zesummegesat aus Pan a gech, ofgeleet vu Kuch.
NGC 7063
Den NGC 7063 ass en Oppene Stärekoup vum Trumpler-Typ III2p am Stärebild Cygnus um nërdleche Stärenhimmel. Hien huet en Duerchmiesser vun 8 Bouminutten an eng visuell Magnitude vu +7,00 mag. De Koup ass ongeféier 2250 Liichtjoer vun eis ewech, säin Alter gëtt op 95 Millioune Joer geschat.
Sebastián Piñera
De Sebastián Piñera war vun 1990 bis 1998 Senator, a war schonn 2005 Presidentschaftskandidat (deemools vun der mëtt-riets Partei Renuevo nacional); en huet d'Walen awer am zweeten Tour géint d'Michelle Bachelet vun der mëtt-lénkser Concertación verluer.
Wéinst sengem Räichtum (hien ass Milliardär) gëtt hien heiansdo "de chileenesche Berlusconi" genannt.
Jhemp Biver
De Jhemp Biver, gebuer de 16. Januar 1942 zu Uewerkuer, ass e pensionéierte lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
Fuerscher an Auteur
De Jhemp Biver ass 2006 Membre correspondant an 2013 Membre effectif vun der Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique vum Institut grand-ducal ginn. Hie war Grënnungsmember vun der Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique (ALGH), déi 1984 offiziell gegrënnt gouf.
De Jhemp Biver huet sech als Lokalhistoriker en Numm gemaach, awer och mat senge Publikatiounen iwwer d'Schoulwiesen an d'Nimm vun de lëtzebuergeschen Uertschaften, Bauerenhäff, Millen, etc. Am Laf vun der Zäit huet de Jhemp Biver dräi grouss Datebanke geschaaft: Seng geo-historesch Datebank ëmfaasst 5581 Fichen (Stand Januar 2022), eng pro Stad, Duerf, Wëller, Millen..., mat hire respektiven orthographesche Varianten. An enger zweeter Datebank sinn déi Geeschtlech vun de lëtzebuergesche Paren erfaasst, an enger drëtter d'Léierpersonal vum Ufank u bis 1914, jeeweils méi ewéi 5.500 Persounen, mat hire Mutatiounen an, esouwäit wéi bekannt, Gebuerts- a Stierfdaten.
Victor Hippert
Am November 1920 gouf de Victor Hippert, dee bis dohinner Forstkandidat am Cantonnement Lëtzebuerg war, Garde général adjoint an deem Cantonnement. Am Januar 1923 gouf hie Garde général vum Cantonnement Miersch an am Juni 1929 Garde général vum Cantonnement Lëtzebuerg. Am Abrëll 1933 ass den Hippert Forstinspekter genannt ginn.
De 26. Mäerz 1937 gouf den Hippert Direkter vun der Forstverwaltung.
Säin Nofollger war den Nicolas Obertin, deen den 28. Oktober 1946 Direkter gouf. Do virdru war d'Forstverwaltung eng Zäit laang vum Guillaume Rischard als Direkter ff. geleet ginn.
Dumongshaff
Den Dumongshaff ass e fréiere Baurenhaff an der Gemeng Schëffleng.
Zanter 2002 huet d'Associatioun ProActif hire Sëtz an och d'Büroe vun hirer Direktioun am Wunnhaus vum fréieren Haff.
Den Dumongshaff huet enger Naturschutzzon, déi ëstlech vum Haff läit, hiren Numm ginn (offiziell: Zone naturelle Dumongshaff).
Den Dumongshaff an och d'Naturschutzzon leien am Natura 2000-Gebitt "Ieweschten Uelzechtdall".
Geschicht
Den Dumongshaff huet fréier zu Udeng gehéiert, engem Duerf an der Par Schëffleng mat nëmme véier Haiser, dat zanterhier verschwonnen ass. E Stroossennumm zu Schëffleng (rue de Hédange) erënnert nach un d'Duerf.
Barriera a Settentrione
Barriera a Settentrione ass en italieenesche Film vum Luis Trenker aus dem Joer 1950.
Soss
Vum Film gouf eng italieenesch an eng däitsch Versioun gedréit, déi lescht koum ënner dem Titel Duell in den Bergen eraus. Mat deem Film hat d'Marianne Hold hiren Duerchbroch als Schauspillerin.
René Grégorius
De René Grégorius, gebuer de 26. September 1919 zu Nouspelt a gestuerwen de 15. August 2007 a Frankräich, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker (LSAP).
Fändel vun der Zentralafrikanescher Republik
De Fändel vun der Zentralafrikanescher Republik ass den 1. Dezember 1958 adoptéiert ginn. E gouf vum éischte President vum autonome franséischen Territoire Ubangi-Schari, dem Barthélemy Boganda entworf. De selwechten Dag, ënner dem Impuls vum Boganda, ass aus dem Ubangi-Schari déi onofhängeg Zentralafrikanesch Republik ginn.
Fändel
De Fändel besteet aus véier horizontale Sträifen (vun uewen no ënnen an de Faarwe blo, wäiss, gréng a giel), enger vertikaler rouder Sträif an der Mëtt an engem giele Stär am ieweschte lénksen Eck. Der offizieller Erklärung no steet déi rout Faarf fir d'Blutt dat vum Vollek fir d'Onofhängegkeet vergoss gouf, an d'Blutt dat et wäert vergéisse fir d'Natioun ze beschützen. Déi blo Faarf representéiert den Himmel an d'Fräiheet; wäiss steet fir Fridden an Dignitéit a gréng fir Hoffnung a Glawen. Giel representéiert d'Toleranz.
Vun 1976 bis 1979, der Period wärend där de Jean-Bédel Bokassa d'Zentralafrikanesch Republik zum Zentralafrikanesche Keeserräich ausgeruff hat, gouf et zousätzlech zum Nationalfändel nach eng gréng keeserlech Standart mat engem gëllenen Aadler.
Malteeseruerden
De Malteeseruerden, a laanger Form op Franséisch Ordre souverain militaire hospitalier de Saint-Jean de Jérusalem, de Rhodes et de Malte, meeschtens einfach Ordre de Malte genannt, ass e kathoulesche Laienuerden.
Den Uerden, deen an iwwer 120 Länner Vertriedungen huet, ass virun allem aktiv an der medezinescher Hëllef, sou besonnesch an der Behandlung vun der Lepra. Seng Memberen intervenéieren och an der Hëllef no Naturkatastrophen uechtert d'Welt.
De Sëtz vum Malteeseruerden ass zu Roum am Palais magistral, deen de Statut vun der Extraterritorialitéit huet.
De Malteeseruerden zu Lëtzebuerg
1967 huet de Malteeseruerde sech zu Lëtzebuerg etabléiert.
Enn Juni 2012 huet den Äerzbëschof Jean-Claude Hollerich an der Krypta vun der Kathedral an der Stad Lëtzebuerg en neie Fändel vum Malteeserhëllefsdéngscht ageweit.
Le amanti del mostro
Le amanti del mostro ass en italieenesche Film vum Sergio Garrone aus dem Joer 1974.
Chamaloc
Chamaloc  ass eng franséisch Gemeng am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Hämelmaous-Léid
D'Hämelmaous-Léid (Heemelmaus-Lidd) ass e Fueslidd am Iechternacher Dialekt. Eng Hämelmaous ass eng Hausgrill. Déi éischt Versioun vum Lidd ass 1873 entstanen an den 13. Februar an der Generalversammlung vun der Echternacher Carnevalsgesellschaft Hämelmóus (sic) an der Villa Hovelick, dem Jacobus Thill sengem Lokal, virgedroe ginn. De 16. Februar 1873 gouf den Text am "Echternacher Anzeiger" publizéiert. Dës 1. Versioun hat nëmmen dräi Strofen. An der zweeter Versioun (1884) sinn déi zwou éischt Strofe vun 1873 bäibehale ginn an et koumen nach neier dobäi.
Den Auteur vum Text ass de Professer Jos Speck. D'Lidd gëtt gesongen op d'Weis vu Schier dreißig Jahre bist du alt, dem sougenannte Mantellied aus Lenore, engem vaterländeschem Schauspill mat Gesank vum Karl von Holtei (1798-1880), dat 1828 fir d'éischt gespillt ginn ass. D'Mantellied sengersäits gouf op d'Weis vum Vollekslidd Es waren einmal drei Reiter gefangen gesongen, déi de Carl Eberwein (1786-1868), Direkter vun der Weimarer Oper, dofir ugepasst hat.
D'Hämelmaous-Léid
1. O Hämelmaous, wi leews daou dach, Esu ongeschoren em d'Hool; Wääs naïst voa Koapgëld a voa Steieren, Liss d'Scheepchen, Fläsch an Tubak sich verdeieren, Wääs naïst voan éiser Polizei.
2. 't säif Reen, 't säif Schni, 't säif Daag, 't säif Noacht, Dat ass dir alles Worscht; Daou gääss am Summer wi am Wanter, Esu ganz pommadisch oni Lanter, Spadséieren mat dem Hämelsgoad.
3. A wann d'Stadhäieren is obléin Esu schrecklich vill Prozent, A mir daa laang Gesiichter maachen, Da réifs daou: "Deit dir mir den Aachen, Mir gät et besser a meim Taak!"
4. A wann s'am Spidol sich d'Keep zerploo'n, Wat maache mat dem ville Gëld, Dann dénks daou: "O dir boazig Häieren, Loost emol éis Hämelmais gewäieren, – Wat gëlt, eier Dubble kréie Bän!"
5.  A schweeze mer vill voa Krom a Fabréck, Da réifs daou aous em frummen Taak: "Wëll dir is Eechternoacher léieren, Waat voa Fabréck sich ka rentéieren, Da frot emol d'Häieren aous dem Nast."
6. A weeren d'Stadquiislen noach esu verbroat, Daou bréichs si schunns an d'Rei! Daou giffs si e feinen Dënzche léieren, A gratis och noach Anstand a Manéieren, Esu goud wi de Gehaanes voan der Saar.
7. Wuhin esu hurtig daou Hämelmaous, Äich geséin, daou bas bewaacht; Hoas daou daan e Verbreeche begaangen, Datt mer däich fort féiert mat Gendaarmen? Daou woars dach kääs esu schlecht!
8. A waat hoan si da begaangen, Di schrecklech Hämelmais? Si sain aous dem Taak eraous gesprongen, A si hoan e Léidchen gesongen, – Dat as d'ganz schrecklich Moritat.
D'Strofen 1 an 2 gehéieren zu der Versioun vun 1873, d'Strofen 3 bis 8 zur Versioun vun 1884 sou wéi se beim Isi Comes ze fannen ass.
Dem Jos Hess an dem Nik Welter no, gouf et 1884 nach eng 9. Strof:
Daou bass dach noach net esu veroacht Durch däi Geschirps an der Noacht; Well daou gëss voan éise Biirger wormgehalen, A jidderä lisst sich och e Witz voan dir gefalen, Aus lauter Lost zum Carneval.
Dës Strof ass am Neidrock vun 1885, an deem d'Strofe 7 an 8 iwweregens feelen, duerch déi heiten ersat ginn:
Voan Näid a Sträit, Verdross a Läd, Dovoa wësse mir kä Fatz; Këmm'ren is nët ëm d'Politiséieren, Doun is ganz häerzlich amuséieren, A roufen hoch dem Carneval!!
Zirka 50 Joer méi spéit ass dee leschte Vers vun dëser Variant geännert ginn an déi neist 9. Strof ass deemno:
"D'Hool" (Hol) ass den Héil, d. h. de Kamäin, d'Plaz hanner dem Uewen, wou d'Hämelmaous, déi et gär waarm huet, sech mat Virléift ophält. D'Koapgeld (Kopfgeld) ass d'Kappsteier (de: Kopfsteuer, fr: capitation), déi am Februar 1868 per Gesetz agefouert ginn ass: zwéi Frang pro Awunner vum Groussherzogtem, Lëtzebuerger oder Auslänner, Fra oder Mann, deen am volle Genoss vu senge Rechter an net "indigent" ass.
"Dei mer den Aachen" heescht "rutsch mer de Bockel erof"; "boatzeg" (bauzeg) ass "töricht"; "Dublen" si Geldstécker. "Fabréck" ass eng Allusioun op e Projet fir eng Plätterchesfabrick ze bauen, géint déi virun allem d'Patrizierfamillje vun Iechternach Stuerm gelaf sinn. D'Adjektiv "frumm" ass hei an enger vun de fréiere Bedeitunge vu mhd. "vrum" = "fromm" ze gesinn an éischter als "brav, artig, sanftmütig", vläicht och "sorglos, bieder, bequem" ze verstoen, jiddefalls net am reliéise Sënn vu "fromm". De "Gehaanes voan der Saar" war en Danzmeeschter vun der Saar, dee senge Clienten nieft dem Danzen och nach Manéiere bäibrénge sollt.
Den Albert Thorn an d'Hämelmaous-Léid
Um Programm vun engem Concert, deen d'Musique de la Garde grand-ducale de 14. August 1950 zu Iechternach am Abteihaff ënner der Leedung vum Albert Thorn ginn huet, stoung ënner anerem den Arrangement: Souvenirs d'autrefois: Fantaisie sur des mélodies franc., belges et la Hämelmous.
Mons Argaeus
De Mons Argaeus ass e Bierg um Äerdmound. Hie gouf 1935 no enger Biergspëtzt a Klengasien genannt, deen haut Erciyas Dagi heescht. Südlech läit de Krater Fabbroni, ëstlech en Dall mat de Moundrille Rima Carmen a Rima Rudolf. Säi mëttleren Duerchmesser ass ongeféier 60 Kilometer grouss.
Seng Koordinate sinn: 19° 00' N / 29° 00' W
Mons Blanc
De Mons Blanc ass mat 3,6 km den héchste Bierg vun de Montes Alpes op der viischter Säit vum Äerdmound. Hien ass nom ierdesche Mont Blanc benannt. D'lunar Alpe grenzen op südwestlecher Säit un d'Mare Imbrium.
Canton d'Hénin-Beaumont-2
De Canton d'Hénin-Beaumont-2 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Lens, am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Als Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun tëscht 2021 an 2023 ass d'Reform vun der Lëtzebuerger Constitutioun ze verstoen, déi a véier Voleten duerchgefouert gouf. All Volet entsprécht enger eenzeler „Proposition de révision“ fir déi en duebele Vott an der Chamber virgesinn ass.
Enn Dezember 2022 waren déi véier Propositioune fir d'Verfassungsrevisioun mat de Stëmme vun den dräi Regierungsparteien (LSAP, DP, Déi Gréng) an der CSV mat de Piraten ugeholl. D'Deputéiert vun Déi Lénk hu sech enthalen an d'ADR huet dergéint gestëmmt. Déi nei Bestëmmunge goufen de 17. Januar 2023 vum Groussherzog ënnerschriwwen an den 18. Januar am Mémorial publizéiert. Déi nei Constitutioun gëllt vum 1. Juli 2023 un.
Historique
Am Joer 2009 gouf no jorelaanger Virbereedungsaarbecht d'Revisiounspropositioun 6030 an der Chamber deposéiert un där d'Institutiounekommissioun duerno nach weider dru geschafft huet.
Kierch Tratten
D'Kierch zu Tratten ass eng kathoulesch Kierch déi zur Par Wëntger Sainte-Famille, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Wëntger gehéiert.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Historique
De Konsens deen 2018 bestanen huet fir eng „nei Verfassung” ze schreiwe gouf duerno a Fro gestallt an et ass sech dunn drop gëeenegt gi fir éischter eng substantiell Reform vun der aktuell gëlteger Verfassung ze maachen. Am Dezember 2019 huet d'Kommissioun dem Staatsrot du matgedeelt, datt d'Propositioun 6030 net weider a Betruecht geholl géif, ma datt den Avis vum Staatsrot iwwer d'Amendementer Bestand hätt fir déi zukünfteg Aarbechten am Revisiounsdossier.
Kierch Tratten
De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Sylvester, deem säi Fest den 31. Dezember gefeiert gëtt.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Historique
Op Basis vun engem politeschen Accord vun enger Majoritéit vun de Parteien, gouf dunn ë. a. festgehalen, datt :
Kierch Tratten
D'Kierch steet zentral an der Uertschaft op engem dräieckegen Terrain dee vu Stroossen (ouni Numm) ëmginn ass. Ronderëm d'Kierch stinn nach Grafsténg vum ale Kierfecht. Deen neie Kierfecht ass op den CR333 a Richtung Houfelt um Enn vum Duerf verluecht ginn. Ronn 50 m nërdlech vun der Kierch ass eng Lourdes-Grott.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Historique
== Revisioun vum Kapitel VI == D'Kapitel VI. iwwer d'Justiz ass dat, dat als éischt reforméiert gëtt, absënns well et a leschter Zäit schonn zwou Ännerungen am Kontext mam Verfassungsgeriicht gouf.
Kierch Tratten
Den Haaptaltor, d'Niewenelteren an d'Kommuniounsbänk vun der Trattener Kierch goufen den 11. August 1936 op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun den nationale Monumenter agedroen.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Historique
Follgend grouss Prinzippie ginn an deem neie Verfassungstext verankert:
Kierch Tratten
Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Tratten, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur fréierer Par Tratten huet ausser der Kierch vun Tratten och nach d'Filialkierch vu Kréindel an d'Kapell vun der Trätter Strooss gehéiert.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Garantië fir d'Bierger virun der Justiz
Follgend Prinzippie stinn am neien Text vun der Constitutioun:
An och Follgendes gëtt an der Constitutioun festgeschriwwen:
John-Cockerill Monument (Bréissel)
D'John-Cockerill Monument am Quartier Léopold zu Ixelles an der Haaptstadregioun Bréissel steet op der Place du Luxembourg virum fréiere Gebai vun der Gare de Bruxelles-Luxembourg
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Conseil national de la justice
Mat deem neien Text gëtt en neit Organ, den Nationale Justizrot, geschaaft. Seng Missioun ass et, fir de gudde Fonctionnement vun der Justiz ze suergen, dat am volle Respekt vun där hirer Onofhängegkeet. Dee Conseil ass un der Nominatioun vun de Magistraten (Riichter a Membere vum Parquet) bedeelegt an intervenéiert am Fall vun disziplinaresche Moossnamen.
John-Cockerill Monument (Bréissel)
D'Monument zu Éiere vum John Cockerill ass aus de Joren 1870-1871 a gouf vum franséische Sculpteur Armand Cattier geschaf. Et gouf 1872 ageweit.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Erweiderung vun de Kompetenze vun der Cour constitutionnelle
Deen neien Text hält fest, dass d'Verfassungsgeriicht déi Fäll reegelt, wou et tëschent de Geriichter Konflikter doriwwer gëtt, wien zoustänneg ass.
John-Cockerill Monument (Bréissel)
Déi véier kleng Skulpturen déi ronderëm de Sockel stinn stellen e Schmadd (oder e Glasbléiser), e Mecanicien, e Kuelegrouwenaarbechter an e Puddler duer. Et sinn nieft de Skulpture vum Monument zu Seraing déi éischt realistesch Skulpture vun Aarbechter aus der Eisenindustrie an der Belsch.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Prozedur
D'Propositioun 7575 mat der Verfassungsännerung vum Kapitel VI. ass de 5. Mee 2020 an der Chamber deposéiert ginn.
Revisioun vun de Kapitelen I, III, V, VII, IX, X, XI an XII
D'Ännerunge betreffen d'Kapitelen iwwer den Territoire an de Groussherzog (Kapitel I), d'souverän Muecht (Kapitel III), d'Regierung vum Groussherzogtum (Kapitel V), d'ëffentlech Muecht (Kapitel VII), d'Gemengen (Kapitel IX), d'ëffentlech Ariichtungen (Kapitel X), d'Allgemeng Bestëmmungen (Kapitel XI) an d' Iwwergangs- an zousätzlech Bestëmmungen (Kapitel XII).
Den neie Verfassungstext ass nei strukturéiert fir datt e méi lieserlech a besser ze verstoen ass.
John-Cockerill Monument (Bréissel)
Face 1: Érigé par W. Rau ; A John Cockerill le père des ouvriers.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Lëtzebuerger Sprooch, Fändel, Nationalhymn an europäesch Integratioun
D'Basis vum fréieren Text bleift déi selwecht: De Grand-Duché ass eng constitutionell Monarchie, déi sech op d'Prinzippie vum Rechtsstaat an de Respekt vun de Mënscherechter baséiert. Nei an den Text opgeholl goufen d'Symboler vum Staat, d'Sproochereegelung an déi europäesch Integratioun. D'Staatssymboler sinn d'Sprooch (Lëtzebuergesch), de Fändel (rout-wäiss-blo), de Wopen an d'Nationalhymn („Ons Heemecht“). D'Sproochereegelung war net an der „aler“ Constitutioun festgehalen, mee an engem Gesetz vun 1984 ze fannen. Dat Gesetz beseet, dass d'Lëtzebuergescht d'Nationalsprooch vun de Lëtzebuerger ass. D'Fro vun der Sprooch koum elo an d'Constitutioun stoen, wou den Text festhält, datt Lëtzebuergesch d'Landessprooch ass. Um Prinzip vun der Méisproochegkeet vum Land gëtt festgehalen.
John-Cockerill Monument (Bréissel)
Face 2: G. Pastor, M. Poncelet; Intelligence
Face 3: H. Memminger, H.L. Alexander; 1790-1840
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Lëtzebuerger Sprooch, Fändel, Nationalhymn an europäesch Integratioun
Deen neien Text respektéiert d'Resultat vum Referendum vun 2015 a preziséiert, datt de Prinzip, no deem d'Walrecht per Gesetz op Netlëtzebuerger ausgedeent ka ginn, sech net op d'Chamberwalen applizéiert. Den Text seet ganz kloer, datt ee fir Wieler ze sinn, Lëtzebuerger an op d'mannst 18 Joer al muss sinn.
Benvenuto reverendo!
Benvenuto reverendo! ass en italieenesche Film vum Aldo Fabrizi aus dem Joer 1950.
Revisioune vun der Lëtzebuerger Constitutioun 2021-2023
Grand-Duc a Monarchie
Lëtzebuerg ass eng constitutionell Monarchie. Dat ass elo ausdrécklech am Verfassungstext ernimmt. D'Kompetenze vum Grand-Duc ergi sech aus der Constitutioun an aus de Gesetzer. Déi nei Dispositioune beschreiwen d'Funktioune vum Grand-Duc, sou wéi se an der Praxis ausgeüübt ginn. De Grand-Duc erfëllt d'Funktioun vum Staatschef. Hie schléisst d'international Ofkommessen, an et ass och hien, dee se opkënnegt, en hëlt d'Mesurë fir d'Ausféiere vun de Gesetzer an hien exerzéiert den Exekutivpouvoir zesumme mat der Regierung. D'Gesetzesprojete ginn net méi am Numm vum Grand-Duc an der Chamber deposéiert. D'Chamber eleng verfüügt iwwert de legislative Pouvoir. D'Recht gëtt net méi am Numm vum Grand-Duc gesprach, mee d'Urteeler gi weider a sengem Numm exekutéiert.
De Staat stellt dem Grand-Duc als Staatschef déi néideg Finanzmëttel zur Verfügung, fir datt hie seng Funktiounen an aller Onofhängegkeet a mat deem senge representative Verflichtungen ugemoossenen Opwand kann erfëllen. De Budget heifir gëtt alljoers vun der Chamber gestëmmt. De Grand-Duc organiséiert de Verwaltungsapparat, dee fir seng Besoine gebraucht gëtt. Dës Administratioun gouf am Joer 2020 ënnert dem Numm « Maison du Grand-Duc » – mat vun elo un eegener Rechtsperséinlechkeet – geschaaft, déi awer jidderzäit den Intérêt public am A huet.
Regierung
Eng Rei Missioune vun der Regierung, déi et scho goufen, sinn elo och am Text ageschriwwen. Et sinn déi hei:
Zu den neien Elementer gehéiert, datt d'Regierung, déi virun hirer Ofléisung steet, déi allgemeng Regierungsgeschäfter provisoresch weiderféiert, bis déi nei Regierung untrëtt. Wann de Grand-Duc gestuerwen ass, wann en ofdankt oder wa constatéiert gëtt, datt en den Aufgaben, déi en der Verfassung no huet, net kann nokommen, dann iwwerhëlt d'Regierung d'Funktioun vum Staatschef, bis de Successeur vum Grand-Duc vereedegt ass.
Zesummesetzung vun der Regierung
An der „aler“ Verfassung stoung, datt d'Regierung sech aus op mannst dräi Memberen zesummesetzt. Deen neien Text ass elo méi prezis: d'Regierung besteet aus engem Premierminister, Vizepremierministeren, Ministeren a gegeebenefalls delegéierte Ministeren a Staatssekretären.
Responsabilitéit vun der Regierung an de Regierungsmemberen
Den alen Text huet just ganz allgemeng festgehalen: „D'Membere vun der Regierung mussen sech veräntwerten“. An deenen neien Dispositioune sinn hir Immunitéit an hir Responsabilitéit elo op follgend Aart a Weis gereegelt:
Gemengen
Den neien Text huet am grousse Ganzen d'Bestëmmungen iwwerholl, déi och virdru scho fir d'Gemenge gegollt hunn. Mat Bléck op déi finanziell Ressourcë vun de Gemenge gouf Verschiddenes preziséiert:
De Staat muss derfir suergen, datt d'Gemengen iwwert déi néideg Moyene verfügen, fir hir Missiounen ze erfëllen. All Gesetz, dat hinnen nei Missiounen iwwerdréit, muss och de Finanzement heivu virgesinn.
Wat d'Relatiounen tëscht dem Staat a Kierchen a Glawensgemeinschaften ugeet, verankert deen neien Text d'Trennung vu Kierch a Staat. D'Relatiounen tëscht dem Staat an de Kierchen an de Glawensgemeinschafte gi gesetzlech gereegelt. Si kënnen duerch Conventiounen, déi den Accord vun der Chamber musse fannen, méi genee definéiert ginn. De Staat kënnt net fir d'Paien a Pensioune vun de Geeschtlechen op.
Prozedur
D'Propositioun 7700 mat der Verfassungsännerung vun de Kapitelen I, III, V, VII, IX, X, XI et XII ass de 17. November 2020 an der Chamber deposéiert ginn.
Revisioun vum Kapitelen II
Am drëtte Volet vun der Revisioun goung et ëm de Kapitel II iwwer d'Lëtzebuerger an hir Rechter.
Grondrechter
D'Grondrechter stellen d'Grondlag fir d'Zesummeliewen an all Gesellschaft duer, déi sech op d'demokratesch Wäerter an de Respekt vun de perséinleche Fräiheete vun deem Eenzele baséiert. Dës Rechter kënnen net ugetaascht ginn.