cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paprika
Déi Aart, déi am wäitste verbreet ass, an och am dacksten an Europa ze fannen ass, ass Capsicum annuum. Et ass de Capsaicin, deen a bal &alle Paprikaen an ënnerschiddlecher Quantitéit dran ass, deen hinnen d'Schäerft gëtt.
D'Planz kënnt aus Zentralamerika. Vun do gouf se scho vum Christoph Kolumbus selwer mat an Europa bruecht, deen ë. a. als Missioun de Peffermonopol ze briechen, an dofir dës schaarf Friichten (déi op Spuenesch och pimienta - Peffer heeschen), als "Ersatz" matbruecht.
Davide Macina
Den Davide Macina, gebuer den 1. Juli 1993 zu Borgo Maggiore, ass e san-marineesesche Basketballspiller.
Vun 2014 bis 2016 war de Macina am Kader vun der san-marineesescher Härebasketballnationalekipp, an huet zéngmol fir d'Nationalekipp gespillt.
Tour de Wallonie 2011
Déi 38. Editioun vum Tour de Wallonie, gouf vum 23. bis de 27. Juli 2011 a Wallounien tëscht Amay an Thuin gefuer. Et goung iwwer eng Streck vun 837,6 km an d'Course stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2011 an der Kategorie 2.HC.
Grand Prix de Denain 1986
Déi '''28. Editioun vum Grand Prix de Denain''' gouf den 3. Abrëll 1986 gefuer. D'Course gouf vum Fransous Bruno Wojtinek gewonnen.
Konsumenteschutz
Als Konsumenteschutz bezeechent een eng Rei Mesuren a Bestriewungen, déi de Mënsch a senger Roll als Konsument vu Gidder oder Déngschtleeschtunge soll schützen. D'Iddi, datt de Konsument muss geschützt gi berout op der Grondlag, datt de Konsument dem Produzent oder dem Distributeur vun de Gidder, respektiv dem Ubidder vun Déngschtleeschtungen, strukturell ënnerleeën ass. Hie ka wéinst engem Manktem vu Fachkenntnesser, Informatiounen, Ressourcen an/oder Erfarung benodeelegt sinn.
Dominique Wantz
Den Dominique Wantz oder Dipp Wantz, gebuer den 8. Mäerz 1913 a gestuerwen..., war e lëtzebuergesche Foussballspiller.
Tëscht dem 17. Mäerz 1935 am 2. Mee 1948 huet den Dominique Wantz 14-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 5 Goler geschoss.
Konsumenteschutz
Zu Lëtzebuerg ass d'Union luxembourgeoise des consommateurs (ULC) e bedeitenden Acteur an deem Beräich. Et handelt sech dobäi ëm eng a.s.b.l., déi den 23. Abrëll 1961 gegrënnt gouf. Si ass Member vum BEUC, der Daachorganisatioun vun de Konsumenteschutzveräiner um Niveau vun der Europäescher Unioun.
Semiray Ahmedova
D'Semiray Ahmedova, gebuer den 21. Abrëll 1981 zu Sofia, ass eng lëtzebuergesch Architektin a Politikerin (déi gréng).
Hierkonft
D'Semiray Ahmedova koum mat 9 Joer op Lëtzebuerg, nodeems si mat hirer Famill virum kommunistesche Regime a Bulgarie fortgelaf sinn. Ursprénglech sollt Lëtzebuerg nëmmen eng Tëschenetapp um Wee fir a Kanada sinn. Nodréiglech huet sech hir Famill dunn awer dauerhaft zu Diddeleng néiergelooss.
Carrière
Nodeems d'Semiray Ahmedova souwuel d'Primärschoul wéi och de Lycée (Nic Biever) zu Diddeleng gemaach hat, ass si dono op d'Université libre zu Bréissel Architektur studéiere gaangen an huet mat zwéi Masteren an Architektur an a Landschaftsplanung ofgeschloss. No hirem Studium huet si an engem Architektebüro geschafft. Dono war si als Energieberoderin bei myenergy engagéiert. Bis zu hirem Amtsuntrëtt als Deputéiert huet si fir de Ministère de l'Energie et de l'Aménagement du territoire geschafft.
Si hat bei de Chamberwale vum 14. Oktober 2018 kandidéiert, gouf awer net direkt gewielt. Den 8. Oktober 2019 ass si an d'Chamber nogeréckelt, nodeems de Roberto Traversini do demissionéiert hat. .
Am Februar 2021 ass si an den Diddelenger Gemengerot nogeréckelt.
Villaputzu
Villaputzu ass eng italieenesch Uertschaft a Gemeng an der Provënz Südsardinien an der Regioun Sardinien.
Robert Heinz
De Robert Heinz, gebuer 1918 oder 1924 a gestuerwe warscheinlech 1972, war en däitsche Foussballtrainer.
Hien huet vum 2. Oktober 1960 bis den 23. Abrëll 1969 déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp trainéiert déi an där Zäit 64 offiziell Lännermatcher gespillt huet.
Am Ufank vun der Foussballcarrière war den Heinz kuerz och e Spiller, konnt awer wéinst engem duebele Beenbroch net méi spillen.
Lëtzebuerger Nationalbibliothéik (Gebai)
D'Gebai vun der Lëtzebuerger Nationalbibliothéik ass e Gebai um Kierchbierg an der Stad Lëtzebuerg, um Eck vun der Avenue John F. Kennedy an dem Boulevard Konrad Adenauer, an deem zënter dem 1. Oktober 2019 d'Lëtzebuerger Nationalbibliothéik installéiert ass.
Geschicht
Well déi „al“ Gebaier vun der Nationalbibliothéik an der Uewerstad ze kleng waren an d'Bestänn, nieft dem Haaptgebai bei der Kathedral, nach an Annexe verspreet oder provisoresch op Plaze stockéiert goufen, déi net dofir gëeegent waren, huet d'Chamber 1998 e Gesetz gestëmmt, fir d'Nationalbibliothéik ze splécken an en Deel an enger neier Annex um Kierchbierg ënnerzebréngen. Dat Gesetz gouf zwar ni revoquéiert, mä d'Regierung huet 2002 decidéiert, datt et besser wier, alles an engem eenzege Gebai ënnerzebréngen, nämlech am sougenannte Schuman-Gebai, tëscht der Philharmonie an dem Mudam, dat dofir ëmgebaut soll ginn. Dofir gouf en Architekteconcours ausgeschriwwen, Gewënner war de Projet vu Bolles-Wilson.
Mä och do ass näischt draus ginn. Et huet sech erausgestallt, datt et op d'mannst bis 2020 dauere géif, bis den Ëmbau fäerdeg wier, an dofir ass eng nei Léisung gesicht ginn. Et gouf kuerz iwwerluecht, d'Nationalbibliothéik mat der neier Universitéitsbibliothéik zu enger Bibliothèque nationale et universitaire zesummenzeleeën; dës Iddi gouf awer nees verworf an d'Unisbibliothéik koum 2017 an d'Maison du livre um Belval.
A senger Ried zu der Lag vun der Natioun vum 5. Mee 2010 huet de Premier Jean-Claude Juncker ugekënnegt, datt 2014 bei d'Kräizung Bricherhaff um Kierchbierg en neit Gebai fir d'Nationalbibliothéik gebaut sollt ginn. Den 18. Mäerz 2013 huet d'Chamber dat entspriechend Gesetz gestëmmt.
D'Bauaarbechten um Bricherhaff hunn am Juni 2014 ugefaangen a bis 2019 gedauert; 112 Milliounen Euro waren dofir virgesinn (inklusiv dem Ekipement). Architekte sinn, ouni Concours, Bolles+Wilson.
D'Gebai bannen
Bannen am Gebai gouf vill op - deelweis perforéiert - Verkleedungen aus Eechenholz zeréckgegraff déi, zesumme mam engem donkelbloen Tapis plain um Buedem, fir eng gutt Schalldämpfung suergen. D'Regaler an d'Miwwele si prinzipiell wäiss an hu gemenkerhand och en Uschloss fir elektronesch Apparater.
Et gëtt Aarbechtsnische fir Gruppen (Carrellen), Still, Fotellen a Couchen, wou jidderee liesen oder recherchéiere ka wéi et him am beschte gefält. E rout dekoréierte Raum ass speziell ageriicht fir do besonnesch wäertvoll Wierker ze consultéieren. An der Mediathéik gëtt et speziell isoléiert Kabinnen an deenen een z. B. Lauschterbicher ofspille kann.
Canton de Mont-de-Marsan-2
De Canton de Mont-de-Marsan-2 ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mont-de-Marsan, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.
Paräisser Moundatlas
De Paräisser systematesche Moundatlas war deen éischte fotografesche Moundatlas. Hie gouf vun 1885 un um grousse Coudé-Equatorial-Spigelteleskop vum Paräisser Observatoire opgeholl an 1896 an 48 groussformatege Blieder vum Maurice Loewy a Pierre Puiseux publizéiert. Den Atlas war déi bis dohi schäerfst Kartéierung vun der siichtbarer Mounduewerfläch.
Montlaur-en-Diois
Montlaur-en-Diois (op Oktizanesch: Montlaur) ass eng franséisch Gemeng am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Paräisser Moundatlas
D'Kaarte sinn a 24 Billerkoppelen opgereit, woubäi all Kaartenausschnëtt déi selwecht Moundregioun an der zouhuelender an ofhuelender Moundphas weist - d. h. mat Beliichtung jeeweils vun Osten a vu Westen. Doduerch krut déi selenographesch-geologesch Däitung vun de Moundkrateren a -rillen, a vun de vulkaneschen Doumen a Gebiergssystemer nei Impulser.
En Nofolgewierk war den Atlas photographique de la Lune, deen déi selwecht Auteuren 1910 an 12 Deeler an den Drock ginn haten. Mam Loewy sengem Equatorial hat de Puiseux ronn 6.000 Moundfotoe gemaach.
Angélique et le sultan
Angélique et le Roy ass franséisch-italieenesch-däitsche Film vum Bernard Borderie aus dem Joer 1968.
Ëm wat geet et am Film?
Fënnefte Film iwwer d'Aventurë vun der Angélique de Sancé de Monteloup.
Johny Linden
1964 war de Linden fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 45-mol an der Nationalekipp gespillt, an dobäi 78 Goler geschoss.
Grand Prix de Plumelec-Morbihan 2012
Déi '''36. Editioun vum Grand Prix de Plumelec-Morbihan''' gouf 2012 de 26. Mee gefuer a stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2012 an der Kategorie 1.1. Et war déi zéngt Kompetitioun vun der Coupe de France 2012.
Chantal Gary
Si huet bei de Chamberwale vum 14. Oktober 2018 kandidéiert a gouf Drëttgewielt am Osten. Den 23. Oktober 2019 ass si an d'Chamber nogeréckelt, nodeems den Henri Kox Minister an der Regierung Bettel-Schneider-Bausch gouf.
Virparlamentaresch Carrière
Hire Geographiesstudium mat Schwéierpunkt Géographie, Aménagement, Urbanisme, Environnement huet si zu Montpellier op der Universitéit Paul-Valéry tëscht 2009 an 2012 gemaach.
No hirem Studium huet si bei Fairtrade Lëtzebuerg als Responsabel fir Sensibiliséierungsaarbecht geschafft. Vun 2018 un huet si bis zum Antrëtt an d'Chamber als Gestionnaire de Projet am Service "Mobilité nationale et transfrontalière" beim Verkéiersverbond geschafft.
Sportlech Carrière
D'Chantal Gary huet vun 1999 bis 2019 am Handballclub Museldall Gréiwemaacher gespillt. Do huet si an der Saison 2016-2017 de Championstitel wéi och d'Coupe vu Lëtzebuerg gewonnen. Zanter 2019 ass si Vizepresidentin vum Veräin. Si war ausserdeem 2007 Landesmeeschterin am Taekwondo. A béide Sportaarten war si an hirer Jugend an der Nationalekipp. Allerdéngs huet si hir aktiv Carrière wéinst Knéiverletzunge missen un den Nol hänken.
Astronomeschen Observatoire vun Uppsala
Den Astronomeschen Observatoire vun Uppsala (UAO; Astronomiska observatoriet i Uppsala) ass deen eelsten astronomeschen Observatoire a Schweden. Et gouf eréischt am Joer 1741 gegrënnt, obschonn et zanter 1593 e Léierstull fir Astronomie op der Universitéit vun Uppsala gouf an an den Universitéitsarchive Virliesungsënnerlage fir Astronomie déi bis an d'1480er Joren zeréckreechen.
Am 18. Joerhonnert huet den Anders Celsius do gefuerscht a 1741 den éischten Observatiounsraum gebaut. Den Celsius hat den Universitéitsrot vum Kaf vun engem grousse stenge Gebai, vu mëttelalterlechem Urspronk, am Zentrum vun Uppsala iwwerzeegt an huet en Observatoire um Daach ariichte gelooss. Hien huet d'Haus zugläich als Wunneng an Aarbechtsplaz benotzt. Dësen Observatoire war bis 1853 am Gebrauch. Den Observatoire um Daach gouf 1857 ofgerappt.
Am 19. Joerhonnert huet den Anders Jonas Ångström am Observatoiregebai gewunnt an huet do seng astronomesch, physikalesch an optesch Experimenter gemaach. Säi Jong, de Knut Ångström, huet do um Gebitt vun der Sonnestralung gefuerscht.
Am Joer 2000 huet sech den Observatoire mam Institute of Space Physics zum Department of Astronomy and Space Physics zesummegedoen an ass an den Ångström-Laboratoire geplënnert.
Zousätzlech zu den Anlagen zu Uppsala bedreift den Observatoire den Observatoire Kvistaberg a Schweden an d'Uppsala Southern Station um Siding Spring Observatoire an Australien.
Donald Trump
Carrière
Den Trump ass an der Stad New York gebuer an opgewuess. Hien huet Ekonomie op der University of Pennsylvania studéiert a krut 1968 säi Bachelorofschloss. Wärend sengem Studium huet hien an der Immobilien- a Baufirma vu sengem Papp Fred Trump geschafft. 1973 huet hien de Betrib iwwerholl an e spéider an The Trump Organization ëmbenannt. A senger Carrière huet den Trump Héichhaiser, Hoteller, Casinoen, Golfplazen an eng ganz Rei aner Immobilieprojete baue gelooss, vun deenen der vill säin Numm hunn, wéi zum Beispill den Trump Tower zu Manhattan.
Den Trump huet virun de Presidentschaftswalen 2000 kuerz eng Kandidatur fir d'Reformpartei a Betruecht geholl, mä et sech awer virun de Virwalen anescht iwwerluecht. Vun der Zäitschrëft Forbes gëtt hien als ee vun de 400 räichste Milliardären op der Welt gelëscht, a seng Entreprisen a säi Privatliewe stoussen zënter Joerzéngten op Medieninteressi. Tëscht 2004 an 2015 hat hie seng eegen an erfollegräich Reality-TV-Serie: The Apprentice.
Dem Trump seng Kandidatur huet vun enger grousser nationaler an internationaler Mediepresenz profitéiert. Seng Aussoen an Interviewen an op Walkampfevenementer waren dacks kontrovers. Sou huet hien zum Beispill virgeschloen, de Moslemen d'Arees an d'USA ze verbidden.
Den 8. November 2016 huet hie mat enger Majoritéit vu Walmänner géint d'Kandidatin vun den Demokraten, d'Hillary Clinton, gewonnen. Hie gouf den 20. Januar 2017 vereedegt.
Profil als President
Den Donald Trump war den eelsten an de räichste Kandidat, dee bis dohin eng Presidentschaftswal an den USA gewonnen huet, an deen éischten ouni Erfarung am Militär- oder Regierungsdéngscht. Hie war och de fënnefte Kandidat, deen d'Wal gewonnen huet ouni d'Majoritéit vun de Stëmmen ze kréien. Seng Wal huet vill Protester ervirgeruff. Dem Donald Trump seng politesch Positiounen als President hunn als populistesch, protektionistesch an nationalistesch gegollt. Seng Presidentschaft war héich ëmstridden, ënner anerem wéinst de villen Ligen, déi hien erzielt huet an déi gutt dokumentéiert a widderluecht goufen. ,, , , Vill vu senge Commentairen an Aktioune goufen och als rassistesch , a fraefeindlech empfonnt.
Innepolitik
Wärend senger Presidentschaft huet den Trump en Areesverbuet fir Bierger aus majoritär muslimesche Länner an e puer anere Staaten erlooss a Sécherheetsbedenken als Ursaach uginn. Nodeems dat Verbuet rechtlech attackéiert gouf, huet dat iewescht Geriicht déi drëtt Revisioun vum Dekret schlussendlech fir valabel erkläert. Hien huet och Steiererliichterunge fir Eenzelpersounen an Entreprisen duerchgesat, d'Krankekeesemandat fir Eenzelpersounen opgehuewen a Pëtrolsbuerungen an der Arktis erlaabt (déi spéider viru Geriicht blockéiert goufen). De President Trump huet den Dodd-Frank Act deelweis opgehuewen, deen de Banken no der Finanzkris vun 2008 méi streng Reegelen operluecht hat.
Hien huet mam Neil Gorsuch, dem Brett Kavanaugh an der Amy Coney Barrett erfollegräich dräi Riichter fir d'Iewescht Geriicht nominéiert.
Aussepolitik
An der Aussepolitik huet den Donald Trump seng Politik vun America First verfollegt an d'USA aus den Handelsverhandlunge fir d'Trans-Pazifik-Partnerschaft, dem Paräisser Ofkommes iwwer de Klimawandel an dem iraneschen Atomofkommes zeréckgezunn. Hien huet Jerusalem als Haaptstad vun Israel unerkannt, Importtariffer op bestëmmte Wueren agefouert an domat en Handelskrich mat China ausgeléist. Dernieft huet hien ouni Succès mat Nordkorea iwwer eng Entnukleariséierung verhandelt.
Ermëttlung a Mueller Report
Am Mee 2017 huet den Donald Trump den FBI-Direkter James Comey mat direktem Effet entlooss. Deen hat uginn, datt den FBI scho virun de Wale mat enger Enquête iwwer dem Donald Trump seng Relatioune mat der russescher Regierung ugefaangen hat. Nom Comey senger Entloossung huet de Justizministère de Robert Mueller zum Spezialberoder beruff, fir eng Enquête iwwer d'Verbindungen tëscht dem Trump senger Presidentschaftscampagne an der russescher Regierung an där hir Amëschung an d'amerikanesch Walen ze leeden. Déi Enquête huet zu Scholdbekenntnesser vu fréieren Trump-Mataarbechter gefouert. Den 22. Mäerz 2019 huet de Mueller säi Rapport dem Justizminister William Barr virgeluecht, deen zwéin Deeg duerno seng eegen Interpretatioun vun den Ermëttlunge ginn huet a weider geriichtlech Mesure géint den Trump a säi Walkampfteam ausgeschloss huet. Den 18. Abrëll 2019 ass de Bericht deelweis zenséiert der Ëffentlechkeet zougänglech gemaach ginn.
Dem Rapport no goufen et ganz vill Verbindungen tëscht der russescher Regierung an dem Walkampfteam vum Donald Trump, an d'Trump-Campagne hätt sech erwaart, vun der Aarbecht vu russeschen Hacker bei de Walen ze profitéieren. Schlussendlech konnt d'Enquête awer net etabléieren, datt Membere vum Trump senger Campagne en Deel vun enger Koordinatioun oder Verschwierung mat der russescher Regierung an där hirem Agrëff am amerikanesche Walkampf wieren. Wat d'Rechtsbehënnerung duerch den Trump betrëfft konnt d'Enquête net dorop schléissen, datt de President e Verbrieche begaangen hätt. Si huet hien awer och net entlaascht, well d'Ermëttler souwuel ëffentlech wéi och privat Aktioune vum President entdeckt haten, déi als onzoulässegen Afloss op strofrechtlech Ermëttlunge kënnen interpretéiert ginn. ,
Covid-19-Pandemie
Dem Donald Trump seng Reaktioun op d'Coronaviruspandemie war lues. Hien huet a senge Messagë vill Recommandatioune vu Gesondheetsbeamten ignoréiert oder widdersprach, an Informatiounen iwwer net-bewisen Traitementer an an d'Néidegkeet, sech testen ze loossen, promouvéiert.
Defaite bei de Walen 2020
2020 huet den Trump d'Presidentwal géint den Joe Biden verluer, mee refuséiert seng Néierlag anzegestoen. Hien huet fälschlecher Weis behaapt, et wier zu groussflächegem Walbedruch komm an hien huet probéiert, d'Resultater annuléieren ze loossen andeem hie Regierungsbeamten ënner Drock gesat huet, vill rechtlech Ufechtunge lancéiert huet, déi all keen Erfolleg haten, an de Presidentewiessel gestéiert huet. De 6. Januar 2021 huet hie seng Supporteren dozou gedrängt bei de Kapitol ze marschéieren, de Sëtz vum amerikanesche Kongress. Vill vu sengen Ënnerstëtzer hun de Kapitol dunn attackéiert. Bei där Attack sinn e puer Leit ëm d'Liewe komm an d'Walauszielung ënnerbrach ginn. Déi Attack an dem Donald Trump seng Roll dobäi goufen international vu villen Organisatiounen a Länner schaarf verurteelt.
Impeachment
Den Donald Trump ass déi eenzeg Persoun, déi op federalem Niveau an den USA gewielt gouf an déi zweemol "impeacht" gouf. En "impeachement" ass an den USA eng Prozedur, fir eng gewielt Persoun aus hirem Amt ze enthiewen. Déi éischte Kéier war 2019, nodeems hien Drock op d'Ukrain ausgeüübt huet, fir géint den Joe Biden ze ermëttelen. Dofir huet d'Representantenhaus hie wéinst Muechtmëssbrauch a Behënnerung vum Kongress ugeklot. Am Senat gouf hien am Februar 2020 vu béiden Uklopunkte fräigeschwat. Am Januar 2021 huet d'Representantenhaus hien eng zweete Kéier ugeklot, wéinst Ustëftung zum Opstand. De Senat huet hien am Februar fräigesprach, nodeems hie schonn net méi President war.
Privatliewen
Den Donald Trump war bis elo dräimol bestuet an huet fënnef Kanner. Säin éischt Bestietnes mam tschechesche Model Ivana Zelníčková huet vun 1977 bis 1991 gehalen. Déi zwee hunn dräi Kanner zesummen. Vun 1993 bis 1999 war hie mat der Schauspillerin Marla Maples bestuet, mat där hien e Meedchen huet. Zënter 1998 war hie mam sloweenesche Model Melania Knauss liéiert, mat deem en zënter 2005 bestuet ass an dat 2006 hire Jong op d'Welt bruecht huet.
Miscon
Miscon ass eng franséisch Gemeng am Departement Drôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Veronica Lake
D'Veronica Lake, gebuer de 14. November 1922 als Constance Frances Marie Ockelman zu Brooklyn am Staat New York, a gestuerwen de 7. Juli 1973 zu Burlington am Vermont, war eng US-amerikanesch Hollywood-Schauspillerin.
No e puer Rollen am Theater ass si ufanks vun den 1930er Jore bei de Film gaangen an huet e puer Niewerolle bei Paramount gespillt. 1941 hat si mat I Wanted Wings hiren Duerchbroch. Besonnesch hir Coiffure déi se do hat gouf duerno vu Millioune Frae kopéiert, an de Studio huet deen Image zu hirem Markenzeeche gemaach. E weider grousse Succès dat Joer war This Gun for Hire mam Alan Ladd, mat deem se zesummen nach e puer aner Filmer gedréint huet. Och vun 1941 ass Sullivan's Travels vum Preston Sturges, wou si mam Joel McCrea d'Haaptroll hat. Dat Joer drop war si mam Fredric March am René Clair sengem Kaméidisfilm I Married a Witch an der Titelroll ze gesinn. 1943 hat si en Optrëtt an der Propagandarevue Star Spangled Rhythm an och hir bescht Roll am Krichsfilm So Proudly We Hail!, wou s'eng Infirmière spillt, déi vun de Japaner gefaange geholl gouf.
No 1944 ass der Veronica Lakes hir Carrière séier op en Enn gaangen. Si war extreem onbeléift bei hire Kolleegen a war zanter den 1940er Joren eng staark Alkoholikerin. An den 1950er huet se nach an där enger oder anerer Tëleesserie matgespillt, an huet nach eng Kéier 1966 an 1970 zwéi Filmer gedréint, déi awer weider kee Succès haten.
Grand Prix de Denain 1987
Déi '''29. Editioun vum Grand Prix de Denain''' gouf den 22. Abrëll 1987 gefuer. D'Course gouf vum Fransous Bruno Wojtinek gewonnen.
Nikolaus Harnoncourt
Den Nikolaus Harnoncourt, gebuer de 6. Dezember 1929 zu Berlin als Johann Nicolaus Graf de la Fontaine und d'Harnoncourt-Unverzagt a gestuerwen de 5. Mäerz 2016 zu St. Georgen im Attergau, war en éisträicheschen Dirigent, Cellist, Auteur vu Bicher iwwer d'Musek an ee vun de Pionéier vun der Historescher Performanz, d.h., dem Spille vu Musek mat den Instrumenter vu fréier a sou, wéi se deemools geduecht war.
Hien huet seng Carrière als klasseschen Cellist ugefaangen. An den 1950er Joren huet hien den Ensembel Concentus Musicus Wien gegrënnt, dee mat zäitgenësseschen Instrumenter klassesch a virklassesch Musek gespillt huet. Géint 1970 huet hien ugefaangen, Operen a Concerten ze dirigéieren, an hat domat geschwënn eng zolidd Reputatioun, sou datt e Gaaschtdirigent bei renomméierten Ensembelen a Festivaller gouf, wéi de Wiener an de Berliner Sinfoniker, oder de Salzburger Festspiele. Säi Repertoire, deen ufanks virun allem Barock a Klassik war, huet sech no an no an d'19. an d'20. Joerhonnert ausgebreet. 2001 an 2003 huet hien de Wiener Neijooschconcert dirigéiert.
Vun 1972 bis 1992 huet hien um Salzburger Mozarteum a vun 1973 un och um Institut für Musikwissenschaft vun der Universitéit Salzburg Coursen iwwer d'Opféierungspraxis an iwwer historesch Instrumenter ginn.
Den Harnoncourt war och den Auteur vun enger Rëtsch Bicher, déi meescht iwwer Musekesthetik an d'historesch Entwécklung vun den Opféierungen.
Hie war zënter 1953 mat der Alice Hoffelner bestuet a Papp vu 4 Kanner.
Canton du Seignanx
De Canton du Seignanx ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.
Montcourt
Montcourt ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Saône an der Regioun Bourgogne-Franche-Comté.
Georges Mertens
De Georges Mertens ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.
1967 war de Mertens fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet véiermol an der Nationalekipp gespillt.
Léon Bouvart
De Léon Bouvart, gebuer den 2. Januar 1883 an der Stad Lëtzebuerg, gestuerwen den 10. August 1933, war e lëtzebuergeschen Architekt. Hien hat op der Académie des beaux-arts zu Bréissel studéiert.
CR362
Den CR362 ass e Chemin repris am Kanton Klierf a geet vun der N12 beim Antoniushaff an nërdlecher Richtung bis op Houfelt.
Den CR362 ass ronn 4,2 km laang.
Provënz Santa Cruz (Argentinien)
Santa Cruz ass eng vun de Provënzen am argentineschen Deel vu Patagonien. Si gouf nom Floss Santa Cruz genannt, deen aus dem Lago Argentino erausleeft an an den Atlantik leeft. Am Norden ass déi schnouerriicht Grenz mat der Provënz Chubut, am Oste grenzt Santa Cruz un den Atlantik. Am Westen an am Süden läit Chile. Et ass déi zweetgréisst Provënz vum Land no Buenos Aires.
Osservatorio Astronomico di Suno
Den Osservatorio Astronomico „Galileo Galilei“ di Suno ass en astronomeschen Observatoire am Gemengendeel Motto Zufolone zu Suno, Provënz Novara (Italien).
Provënz Santa Cruz (Argentinien)
D'Landschaft ass typesch fir Patagonien. Am Weste maachen d'Anden d'Grenz. A Richtung Oste kënnt eng Kette vu Gletscherfelder a Séien, déi virdru leien, a vun deenen de gréissten de Lago Argentino ass. De gréissten Deel vun der Provënz ass awer dat dréchent Schichtstufeland vun der patagonescher Meseta, déi bis bei den Atlantik eriwwergeet.
Osservatorio Astronomico di Suno
E gouf vun der Associazione provinciale astrofili novaresi (A.P.A.N.) opgebaut a goung am Joer 1985 a Betrib.
Provënz Santa Cruz (Argentinien)
Santa Cruz ass déi Provënz vun Argentinien, wou d'Bevëlkerungsdicht am klengsten ass. Déi meescht Leit wunnen an de Stied, a ville Géigende wunnt keen. Am Weste ginn et vereenzelt Reservater, wou déi autochton Bevëlkerung vu Patagonien, d'Tehuelchevollek wunnt, vun deenen et der awer ëmmer manner gëtt.
Osservatorio Astronomico di Suno
Instrumenter
D'Haaptteleskop ass en Newton-Teleskop mat engem Spigelduerchmiesser vu 400 mm an enger Brennwäit vun 2200 mm. D'Féierungsteleskop ass en Newton-Teleskop mat engem Spigelduerchmiesser vun 200 mm an enger Brennwäit vun 1800 mm. Als Sichinstrument déngt e Refrakter mat engem Lënsenduerchmiesser vun 120 mm. Déi dräi Teleskope sinn ënner enger beweeglecher Kuppel op enger equatorialer Montéierung festgemaach. Fir Fotoe gëtt eng CCD-Kamera Starlight Xpress SXV-9H gebraucht.
Ernest Jann
Den Ernest "Erny" Jann, gebuer den 3. Oktober 1931 a gestuerwen den 30. Juni 2023, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.
Provënz Santa Cruz (Argentinien)
Stied
Et gëtt just e puer grouss Stied, resp. Uertschaften an der Provënz Santa Cruz:
Ernest Jann
Tëscht 1954 an 1961 huet hien 145 Matcher an der 1. Equipe vun der Jeunesse Esch gespillt an dobäi 21 Goler geschoss.
Tëscht dem 17. November 1957 am 30. Abrëll 1961 huet den Ernest Jann 13-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Provënz Santa Cruz (Argentinien)
Ekonomie
Haaptaktivitéit ass d'Véizuucht, sou wéi d'Exploitatioun vu Pëtrol an Äerdgas. Dobäi kommen d'Fëscherei, an am Süden d'Kuelegrouwen an den Tourismus.
Marcel Welter
De Marcel Welter, gebuer de 7. Januar 1924 zu Péiteng a gestuerwen de 25. Juli 2009 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Foussballspiller, Foussballtrainer an Olympionik.
Hien huet fir den CS Péiteng a fir d'Spora gespillt.
Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1952 zu Helsinki vertrueden.
Vun 1971 bis 1972 huet hien d'Aris Bouneweg trainéiert, mat där e Lëtzebuerger Meeschter ginn ass. Hie war vun 1974 bis 1980 a vun 1982 bis 1984 Trainer vun de Young Boys vun Dikrech.
La Bâtie-Vieille
La Bâtie-Vieille ass eng franséisch Gemeng am Departement Hautes-Alpes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg
D'Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg ass 1850 entstanen an hat d'Zil, sech fir de Fortschrëtt an d'Propagatioun vun den Naturwëssenschaften zu Lëtzebuerg anzesetzen.
Den Ufank vun der Société des sciences naturelles geet zeréck op den 1. August 1850, wou sech eng Rei Amateure vun de Wëssenschaften an der Stad am Konferenzsall vum Atheneum getraff hunn, fir d'Grënnung vun engem wëssenschaftleche Veräin ze decidéieren. D'Statute vun deem neie Veräi goufen an de Versammlunge vum 8. an 11. August 1850 diskutéiert an adoptéiert. D'Membere vum Büro vum Veräi sinn den 28. November 1850 bei de Prënz Hari gaangen, fir him de Patronage vun der Associatioun unzebidden, där hir Grënnung duerch de groussherzoglechen Arrêté vum 3. Dezember 1850 offiziell autoriséiert a consacréiert gouf.
Grënnungsmemberen
Den éischte Büro vun der Société des sciences naturelles bestoung aus de Grënnungsmemberen:
Déi aner Grënnungsmembere waren: Alphonse de la Fontaine (assistant du maître forestier), Théodore Goerens (Professer an der Normalschoul), Jean Pierre Maeysz (Paschtouer), Chrétien Mersch (Ingenieur vun de Ponts et Chaussées), Michel Nicolas Muller (Paschtouer, Direkter vum Atheneum), Charles Munchen (Affekot), Gustave Munchen (Kondukter), Antoine Namur (Professer am Atheneum) André Pondrom (Dokter), François Auguste Tinant (garde-général des forêts), Nicolas Wies (Paschtouer, Professer am Atheneum) François Joseph Wirz (Ingenieur vun de Ponts et Chaussées), Théodore Wurth (Dokter).
De Veterinär Eugène Fischer (1821-1903) war zwar Cosignataire vun de Statuten, ass awer eréischt 1851 offiziell als Member vum Veräin opgeholl ginn.
Schwéierpunkte vun der Aktivitéit
D'Schwéierpunkte vun der Aktivitéit vun der Société des sciences naturelles waren:
Entwécklung vum Veräin
Aus enger Section spéciale, déi sech 1867 am Kader vun der Société des sciences naturelles gebilt hat, ass d ' Société de botanique ervirgaangen. Wéi 1868 den Institut grand-ducal geschaaffe ginn ass, gouf d'Société des sciences naturelles doran als Section des sciences naturelles et mathématiques integréiert.
Johny Kirsch
De Johny Kirsch, gebuer de 26. November 1944, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
Tëscht dem 8. November 1964 am 24. Mäerz 1974 huet de Johny Kirsch 13-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
British & Irish Film Festival Luxembourg
De British & Irish Film Festival Luxembourg (kuerz BIFFL) ass e Filmfestival, deen zënter 2010 all Joer am September oder Oktober an der Stad Lëtzebuerg organiséiert gëtt.
En ass, wéi den Numm et scho seet, op Filmer aus Groussbritannien an Irland spezialiséiert, an haaptsächleche op onofhängeg Filmproduktiounen. E gëtt vun der SARL G-Media organiséiert.
Bis 2018 huet de Festival British & Irish Film Season (BIFS) geheescht, éier en 2019 fir seng 10. Editioun den haitegen Numm krut.
Wärend der 12. Editioun am Joer 2021 goufen 21 Laangfilmer an e puer Kuerzfilmer gewisen, aus ënnerschiddleche Genren. Zënter 2021 ginn och Filmpräisser verdeelt: ee vun der Association luxembourgeoise de la presse cinématographique (ALPC) an e Publikumspräis.
Eurovision Song Contest 1995
De '''40. Eurovision Song Contest''' war den 13. Mee 1995 an Irland. Organiséiert gouf d'Eurovisioun dat Joer am Point Theatre zu Dublin. Presentatrice war d'Mary Kennedy. Am Ganzen hunn 23 Länner matgemaach.
Estland, Finnland, Litauen, Holland, Rumänien, d'Schwäiz an d'Slowakei hu misste wéinst hirem Klassement am Joer virdrun eng Zwangspaus vun engem Joer maachen. Italien a Lëtzebuerg hu fräiwëlleg drop verzicht fir matzemaachen.
Een Interpret war scho virdru mol eng Kéier dobäi, den Arzu Ece fir d'Tierkei 1989 (Deel vu Pan).
D'Reegel fir d'Ofstëmmung ass d'selwecht bliwwe wéi déi Jore virdrun: An all Land huet eng Jury 12, 10, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 an 1 Punkt un déi zéng bescht Lidder verginn. D'Resultater si per Telefon op Dublin matgedeelt ginn.
Déi éischt Plaz kruten d'Vertrieder vun Norwegen, d'Grupp Secret Garden mat 29 Punkte Virsprong virum Anabel Conde (Spuenien). Déi drëtt Plaz krut de Jan Johansen, dee fir Schweden ugetruede war.
Fir Norwege war et déi zweet Kéier datt et de Grand Prix gewonnen hat.
Gast Heuschling
De Gast Heuschling, gebuer den 1. Dezember 1934 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Moler, Zeechner an Illustrator.
Hien huet zwee Joer laang Konschtcoursen am Atelier vum Foni Tissen geholl.
De Gast Heuschling bezeechent sech selwer als Autodidakt.
Académie française
D'Académie française ass eng franséisch Institutioun fir d'Norméierung an d'Verbesserung vun der franséischer Sprooch. Eng vun de Missioune vun der Académie française ass d'Editioun vun engem permanent reaktualiséierten Dictionnaire vun der franséischer Sprooch. Mä si huet och Aufgaben an de Beräicher Grammaire, Rhetorik a Poetik. D'Académie française vergëtt eng ganz Rei vu Literaturpräisser, ë. a. de bekannte Grand prix du roman de l'Académie française.
D'Académie française gehéiert mëttlerweil, mat 4 aneren Académieën (Inscriptions et belles-lettres, Sciences, Beaux-Arts a Sciences morales et politiques), zum Institut de France, deen den 3. Brumaire, Joer IV vun der Republik, duerch d'Konventioun geschaf gouf.
Watts (Moundkrater)
De Watts ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit um ëstleche Rand vum Mare Tranquillitatis, ëstlech vum Krater da Vinci. De Kraterrand ass onreegelméisseg an den Zentrum vu Lava iwwerschwemmt.
De Krater gouf 1973 vun der I.A.U. nom US-amerikaneschen Astronom Chester Burleigh Watts (1889–1971) genannt.
Juddentum
D'Juddentum gëtt als éischt an eelst Weltrelioun verstan, och wa just ronn 13,4 Millioune Mënsche Judde sinn. Dës Zuel ass am Verglach zu anere Weltreliounen, wéi dem Chrëschtentum (zirka 2,3 Milliarden) an dem Islam (zirka 1,4 Milliarden) relativ kleng. D'Juddentum ass och déi éischt monotheistesch Relioun op der Welt a gëllt als Inspiratiounsquell vum Chrëschtentum an dem Islam. D'Relioun baséiert op de schrëftlechen Iwwerliwwerunge vun der Tora.
Der Tora no fänkt déi jiddesch Geschicht mam Bond un, dee Gott mam Abraham schléisst. Sou gëtt den Abraham als de Grënner vum Monotheismus verstanen. D'Tora bestëmmt dann och de jiddesche Liewensoflaf: Den 8. Dag no der Gebuert vun engem Jong, gëtt hie beschnidden. D'Meedercher dogéint kréie just hiren Numm an der Synagog. Jonge feieren op hirem 13. Gebuertsdag Bar Mitzwa a gehéiere vun deem Moment un zu dem Minjan, déi zéng Männer, déi fir e Gottesdéngscht erfuerdert sinn. D'Meedercher feiere mat 12 Joer Bat Mitzwa. Vun deem Ament un gi se vollwäerteg Membere vun der jiddescher Communautéit a verflichte sech, déi 613 Geboter (Mitzwot) anzehalen. Eng jiddesch Hochzäit besteet haaptsächlech aus der Ketubba, engem schrëftleche Bestietnesvertrag, an enger Feier duerno. Beim Doud këmmert en Chewra Kadischa sech ëm d'Begriefnes. D'Trauerzäit besteet bei de Judden aus dräi Etappen: déi éischt siwen Deeg (Schiwa genannt) sinn der intensiver Trauer reservéiert, déi éischt drësseg Deeg gi Schlochim (drësseg op Hebräesch) genannt a schliisslech d'Trauerjoer (11 Méint), no deem eréischt de Grafstee (Mazewa) um Kierfecht geluecht gëtt. Schonn um Enn vun der Antiquitéit war d'Juddentum wäit iwwer de réimesche Raum eraus verbreet. Et war bis a China, Indien an Afrika bekannt.
Am haitege reliéise Juddentum begéine mer dräi grousse Stréimungen: dat orthodoxt Juddentum, dat konservatiivt an dat liberaalt Juddentum.
Juddentum zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg liewen ongeféier 1200 Judden. D'Juddentum spillt eng wichteg Roll an der Geschicht vu Lëtzebuerg. Nieft der Réimesch-Kathoulescher Kierch, dem Protestantismus, der Orthodoxer Kierch an dem Islam ass d'Juddentum déi fënneftgréisst Relioun. Lëtzebuerg ass dat eenzegt europäescht Land, an deem haut méi Judde liewe wéi virum Zweete Weltkrich.
Bureau centralisateur
Dëse Begrëff ersetzt zënter dem Akraafttriede vun der Kantonalreform am Mäerz 2015 dee vum Chef-lieu vum Kanton.
François de Curel
De François de Curel, gebuer zu Metz 10. Juni 1854, gestuerwen zu Paräis de 26. Abrëll 1928, war e franséische Schrëftsteller an Dramaturg.
Liewen
Hie staamt aus enger aler loutrengescher Famill an huet säi Studium bei de Jesuitten zu Metz gemaach. 1873 gouf hien op der École centrale ugeholl. Mä amplaz d'Nofolleg vu sengem Papp als Chef vun der Schmelz, déi der Famill gehéiert huet, unzetrieden, huet hie sech léiwer mat Literatur ofginn.
De François de Curel gouf de 16. Mee 1918 an d'Académie française gewielt wou en dem Paul Hervieu säi Stull krut. Hie war och Commandeur vun der Légion d'honneur.
Wierk
No der Publikatioun vun zwéi Romaner, L'Été des fruits secs (1885) an Le Sauvetage du grand-duc (1889), geet hie ganz am Schreiwe vun Theaterstécker op:
Kostroma
Kostroma (op Russesch: Кострома) ass eng Universitéitsstad am Oblast Kostroma am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland. Se läit eng 334 km ëstlech vu Moskau.
S'ass d'Haaptstad vun hirer Regioun an huet Awunner (Stand ). D'Stad huet eng Fläch vun zirka 145 km².
Kostroma gouf warscheinlech am Joer 1152 gegrënnt, och wann d'Stad eréischt 1213 fir d'alleréischt ernimmt gëtt.
Kaja Kallas
D'Kaja Kallas, gebuer den 18. Juni 1977 zu Tallinn, ass eng estesch Politikerin (Eesti Reformierakond - "Estesch Reformpartei") an zanter dem 26. Januar 2021 Premierministesch vun hirem Land.
D'Kaja Kallas huet op der Universitéit vun Tartu Droit studéiert a gouf 1999 Member vum estesche Barreau. Ausserdeem war si an den Direktiouns- an Opsiichtsréit vu verschiddene Firmen, déi sech ëm erneierbar Energië këmmeren. Vun 2011 bis 2014 war si Deputéiert am Riigikogu, dem estesche Parlament, a vun 2014 bis 2018 am Europäesche Parlament. 2018 gouf si Presidentin vun hirer Partei.
Am Mäerz 2019 huet d'ER d'Parlamentswalen an Estland gewonnen. Et war der Kaja Kallas awer net méiglech, eng Koalitiounsregieurng op d'Been ze stellen, sou datt de Jüri Ratas, dee scho virdru Premierminister war, de 17. Abrëll 2019 vum Parlament a sengem Amt konfirméiert gouf. Nom Récktrëtt vun hirem Virgänger Jüri Ratas, den 13. Januar 2021, fir d'politesch Responsabilitéit fir eng Korruptiounsaffär bei Regierungsmemberen z'iwwerhuelen, gouf si knapps zwou Wochen drop als nei Premierministesch vereedegt.
Si ass d'Duechter vum fréieren estesche Ministerpresident an EU-Kommissär Siim Kallas.
Indomptable Angélique
Ëm wat geet et am Film?
Véierte Film iwwer d'Aventurë vun der Angélique de Sancé de Monteloup.
Ormoy (Haute-Saône)
Ormoy ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Saône an der Regioun Bourgogne-Franche-Comté.
Mouerenapdikt an der Stad Lëtzebuerg
D'Mouerenapdikt (de: Mohren-Apotheke, fr: Pharmacie des Nègres) war eng stadbekannten Apdikt op der Nummer 8 an der Groussgaass an der Stad Lëtzebuerg, op der Plaz vum Roude Pëtz, um Eck vun der Groussgaass an der Casinosgaass. Si huet vum Ufank vun den 1950er Jore bis 2007 op dëser Plaz bestanen.
Déi zwou Keramike lénks a riets vun der Entrée stelle jee e Mouer duer. Si goufen an der Keramiksfabréck Helman vu Bréissel, op en Entworf vum Léon Nosbusch gebrannt, warscheinlech kuerz nodeem d'Mouerenapdikt, déi virdrun op N°18 an der Groussgaass war, sech op dëser Plaz etabléiert hat.
D'Apdikt ass 2007 vun der Nofollgerin vum Apdikter Robert Widung, der Apdiktesch Claude Pfeiffer, a Pharmacie du Ginkgo ëmgedeeft ginn. Enn Mäerz 2009 ass se an de Kräizgrënnchen, Nr. 3, geplënnert. Duerno gouf d'Gebai an der Groussgaass ëmgebaut. D'Entrée vum Gebai mat deenen zwou Keramike koum den 8. Mee 2009 op den Inventaire supplémentaire vun de klasséierte Monumenter a blouf beim Ëmbau vum Gebai erhalen. An d'Raimlechkeete vun der fréierer Mouerenapdikt ass nom Ëmbau 2011 e Poschegeschäft agezunn.
Den Numm
Den Numm Mohren-Apotheke (Mouerenapdikt) ass an Däitschland staark verbreet, grad sou wéi zum Mohren als Bezeechnung fir Aubergen oder Hotellen.
Laut engem Artikel vum Alfred Nimax huet 1682 an der Stater Groussgaass eng Apdikt existéiert, déi zum Mohren geheescht huet, an aus där sech déi spéider Mouerenapdikt kënnt entwéckelt hunn. An den historeschen Dokumenter gëtt et awer och eng Auberge, déi zum Mohren geheescht huet an déi schonn um Ufank vum 17. Joerhonnert do war.
Supp oder Hausnumm?
Wat déi fréier Stater Auberge zum Mohren ubelaangt, sou huet de François Lascombes gemengt, hiren Numm hätt näischt mat engem Mohr ze doen, mä mat engem Moor, enger Supp, déi do an der Géigend gewiescht wier, an de Wiert hätt sech beim Choix vum Numm vun der Auberge dovun inspiréiere gelooss. Den Evy Friedrich sengersäits huet d'Hypothes opgestallt, et kéint en Zesummenhank gi mat dem (hypotheteschen?) Hausnumm beim Mouer, dee vun der Famill More, déi vu 1444 un an de Konte vun der Stad Lëtzebuerg geféiert gouf, géif hierkommen.
Moueren / Mauren?
A puncto Apdikt kann een den Numm an enger éischter Approche op d'Moueren (de: Mauren, fr: maures) zeréckféieren. Mat Mauren sinn an dësem Kontext d'Mosleme mat berber an arabeschen Originne gemengt, déi sech am Mëttelalter op der Ibeerescher Hallefinsel niddergelooss hunn, vu wou aus sech déi héich entwéckelt arabesch Medezin iwwer Europa verbreet huet. Den Terme Mauren ass och fir d'Araber allgemeng gebraucht ginn. De Begrëff huet also ursprénglech näischt mat dem Begrëff Mohr/Mouer ze dinn, wéi e spéider verstane ginn ass, nämlech als Bezeechnung fir en "Neger", e Schwaarzen aus Afrika. Et sief bemierkt, datt am Mëttelhéichdäitsche kurant tëscht mōr (Maure) a swarzer mōr (Maure mit dunkler Hautfarbe) ënnerscheet ginn ass. Zanter dem 16. Joerhonnert gëtt d'Wuert Mohr am Däitschen awer nëmmen nach fir Mënsche mat schwaarzer Hautfaarf benotzt, an d'Wuert Maure an deem uewen definéierte Sënn.
Hellege Mauritius?
Et ass och probéiert ginn, den Numm vun de Mouerenapdikten an -auberge vum hellege Mauritius (Saint Maurice), engem chrëschtleche Märtyrer aus dem 3. Joerhonnert, deen aus Theben an Egypten gestaamt huet, ofzeleeden. Hie gëtt an der Konscht dacks als e Schwaarzen duergestallt.
Dräi Kinneken?
De facto, schéngt d'Explikatioun vum Mouer eng ganz aner ze sinn, op d'mannst wat d'Hotelsnimm betrëfft, an hätt eppes ze doe mat den dräi Kinneken, de sougenannte Weisen aus dem Morgenland ("Mohrenland"), de Patréiner vun de Wiert, de Kréimer, de Pilger an de Leit, déi op der Rees sinn. Ee vun hinnen, de Kaspar, soll jo schwaarz wéi e Mouer gewiescht sinn.
An dem däitschen "Sternsingerlied" Drei Könige vom Morgenland heescht et, de Kaspar, deen dem klenge Jesus Myrrhe bréngt, kéim aus dem Mohrenland: ''Der König Kaspar bin ich genannt. / Mein Reich liegt fern im Mohrenland. / Ich bringe Myrrhe für das Kind, / durch das die Welt Erlösung findt. Myrrhe ass fréier an der Apdikt als Heelmëttel ze fanne gewiescht, a sou kann ee sech virstellen, datt eng Relatioun tëscht dem Kaspar an den Apdikten etabléiert ginn ass, déi den Numm Mouerenapdikt'' erkläre géif.
Et däerf een awer och net vergiessen, datt d'Apdikter zu der Kréimerzonft gehéiert hunn, an déi dräi Kinneken nieft de Wiert jo och Patréiner vun de Kréimer, also och vun den Apdikter, waren. An deem Fall géif d'Bezeechnung zum Mohren bei den Aubergen an den Apdikten op déi selwecht Originnen zeréckgoen.
D'Auberge zum Mohren
En éischten Hiwäis op eng Auberge zum Mohren an der Stad Lëtzebuerg gëtt et an engem Dokument aus dem Joer 1601, wou e gewëssenen Hans Heinrich wirtt zum Moren, deen am ieweschten Deel vun der spéiderer Philippsgaass gewunnt huet, ernimmt gëtt. 1627 war den Nicolaus Bock Proprietär vun dëser Auberge, déi hien dem Hans Heinrich ofkaf hat. 1652 an 1653 gouf den Theodor Krips als hospes Aethiopus, d. h. Wirt vun der Auberge Zum Mohren (op Latäin als Aethiopus = Äthiopier iwwersat) bezeechent. Do dertëscht gouf et den Antoine Mery, vun deem hei ënnendrënner nach rieds ass.
Op Franséisch gouf d'Auberge au Morian genannt, en Numm, dee 1673 an engem Reglement iwwer d'Propperhale vun de Stroossen opdaucht.
Decision Before Dawn
Decision Before Dawn ass en US-amerikanesche Film vum Anatole Litvak aus dem Joer 1951 no engem Roman vum George Howe.
Mouerenapdikt an der Stad Lëtzebuerg
D'Auberge zum Mohren
An engem Prozess aus dem Joer 1669/70 (Sankt-Johann-Hospiz vs. Mery) geet rieds vum alten mohren. An engem anere Prozess, deen de Pierre Eysenbourg an den Apdikter Julien Leclerq 1677 géint den Nicolas Bourquin wéinst enger Servitude geféiert hunn, gëtt de Bourquin als Proprietär vum Nouveau Morian bezeechent. Den Nicolas Bourquin (Borquin) war "Bürgerhauptmann" an "Stadtbaumeister". De 25. Mäerz 1682 gouf hie schwéier verwondt duerch d'Explosioun vun enger Granat, an den 29. Mäerz 1682 ass den Nicolas Borquin, hospes in Aethiope, am Alter vun 42 Joer u senge schroe Verletzunge gestuerwen.
Decision Before Dawn
Ëm wat geet et am Film?
Den amerikanesche Colonel Devlin versicht um Enn vum Zweete Weltkrich ënnert den däitsche Gefaangenen der ze fannen déi fir d'Alliéiert spionéiere wëllen...
Um Spaweck
De Film op Filmportal.de
Mouerenapdikt an der Stad Lëtzebuerg
D'Auberge zum Mohren
Mä komme mer zeréck op de virdrun erwähnte Mery.
Den Antoine Mery, Aubergiste, Dokter an Apdikter
Den Antoine (de) Mery (Mary, Marry, Moery, Meris), dee 1638 an der Stad Lëtzebuerg agebiergert ginn ass, war Aubergiste, Dokter an Apdikter. An den Dokumenter fanne mer hien als Affricanus Apothecquer, Mery in Aethiope oder Apotecarus ad aethiopem, awer och als hospes in Aethiope.
Hien hat sech 1638 mat der Cäcilia Mohr (Moreau) bestuet an hat véier Kanner, déi tëscht 1639 a 1647 op d'Welt komm sinn. Wärend där Zäit war hie, wéi dat aus den Dafakte vun de Kanner ervirgeet, ganz kloer gläichzäiteg Apdikter a Patron vun der Auberge zum Mohren. Hie schéngt domat och de Grënner vun der éischter Mouerenapdikt gewiescht ze sinn, woubäu unzehuelen ass, datt d'Apdikt an d'Wiertschaft am selwechten Haus waren.
Et ass net gewosst, wéi laang hie sou geschafft huet. Erënnere mer drun, datt 1652 an 1653 den Theodor Krips als Wiert figuréiert. De Mery schéngt awer Proprietär bliwwen ze sinn, soss géif säin Numm wuel net an dem schonn ernimmte Sträit vu 1669/70 mat dem Hospice Saint-Jean wéinst dem alten mohren virkommen. Am acte de mariage vu senger Duechter Anna, déi sech ufanks vun de 1660er Jore mat dem Apdikter Julien Leclerq bestuet huet, gëtt de Mery nëmmen nach Dokter vun der Medezin genannt.
Wat zu där Zäit mat der Apdikt lass war, ass net bekannt, grad sou wéineg wéi, wéini de Mery gestuerwen ass.
Den Dokter Julien Leclerq a säi Fils Edmond
Wéi d'Relatioun tëscht dem alten mohren an dem spéideren Nouveau Morian war, ass och net kloer.
Ee Bindeglidd war jiddefalls de Julien (Jules) Leclerq, de Mann vun der Anna Mery. Wéi si sech bestuet hunn, war de Julien Leclerq e Witmann, deen e Fils, den Edmond Leclerq (zirka 1660 gebuer), aus engem éischte Bestietnes mat der Jeanne Tondu hat. De Leclerq war zu Mailand (Italien) op d'Welt komm. 1655 war hie vu Léck aus op Lëtzebuerg komm, wou hie sech als Apdikter etabléiert huet, an am selwechte Joer an d'Zonft vun de Kréimer opgeholl ginn ass. Spéider huet hien op der Universitéit vu Pont-à-Mousson e Medezinstudium gemaach an huet sech 1685 beim Magistrat vun der Stad Lëtzebuerg als Dokter enregistréiere gelooss.
Nom Doud vun der Anna Mery, déi zwee, zirka 1663 a 1668 gebuere Kanner op d'Welt gesat hat, huet de Leclerq sech mat der Marie Weynacht bestuet, déi 1684 gestuerwen ass. Mat hir hat de Leclerq siwe Kanner.