cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canteleu
Canteleu est urbs et commune Francicum 14'781 incolarum (anno 2012) praefecturae Sequanae Maritimae in regione Normannia Superiori (a die 1 Ianuarii 2016 Normannia).
Domus Francisci Liszt (Vimaria)
Domus Lisztiana (Theodisce Liszthaus) est museum quoddam, hodie Vimariae in via Marienstraße numero 17 sita.
Speculatoria
Speculatoria est navis dedicata indicia colligere speculatoris, saepe per auscultationem electronicam adparatam. In lato sensu, ulla navis consilio indicia colligere haberi potest speculatoriam esse. Speculatoriae saepe gubernari dicione civitatis, enim sumptuosae sunt et exigunt provectum artificiosum. Plerique sunt partes classicarii nationis, quamquam possunt etiam gubernari ab ministerio curiosi.
Canehan
Canehan est commune Francicum 324 incolarum (anno 2012) praefecturae Sequanae Maritimae in regione Normannia Superiori (a die 1 Ianuarii 2016 Normannia).
Leymah Gbowee
Leymah Gbowee (nata in Monrovia Liberiae die 1 Februarii 1972) est mulier quae iuribus humanis et iuribus mulierum deservit et motum pacis in patria sua inter bellum civile more inviolentia participavit. Anno 2011 una cum Ellen Johnson Sirleaf et Tawakkul Karman Praemium Nobelianum pacis componendae accepit.
Speculatoria
Dictum
"Quod cum animadvertisset Caesar, scaphas longarum navium, item speculatoria navigia militibus compileri iussit et, quos laborantes conspexerat, his subsidia submittebat."
Domus Francisci Liszt (Vimaria)
Descriptio
Franciscus Liszt annis inter 1869 et 1886 in aedificio papilioni simili habitabat, ubi olim hortulanus aulicus vitam degerat. Haec domus constructa est annis 1798/99. Isto tempore compositor menses hibernales Romae erat, ver Aquinci, annum restans in Thuringia. Sed prima vice (annis 1848-61) Vimariam petiverat habitaturus una cum ducissa Caolynda de Sayn-Wittgenstein in domo Altenburgensi (in Via Ienensi). Palovna Romanova, grandis ducissa Russica, voluit Franciscum Liszt reformare et theatrum et vitam muscicalem in oppido. Liszt modestior, cum ovationibus ex tota Europa laudareretur, sese successorem inclytissimi Ioannis Nepomuceni Hummel omnino non habebat.
Passus alius maximi momenti istorum annorum fuit programma anni 1851 praetitulatum "De la Fondation-Goethe à Weimar" (conversio: De opere fundato Goethico Vimariensi) quo moderationem urbanam culturalem a Goethio et Schillero institutam revivendum censum est. Illic Liszt ideas suas de festo maximo artistico praesentavit, ut cuivis arti honores publicos darentur. Itaque etiam artifices nondum noti producerentur. Grandis ducissae filius Carolus Alexandrus merita in nostris rebus habuit haud tacenda! Annis 1880 una cum ultimo Goethii nepote Valtharo Volfango restantia Goethica bene disposuit et domum Lisztianum servavit. Heredes assentiebantur de publico valore rerum Lisztianarum: denique feliciter collectio haec basis musei fieri potuit.
Collectiones
In visitatorem hodiernum effectus specialis tabulati primi continuo percipitur. Ibi clavichordium magnum Bechstein et clavile Ibach una cum coloribus vexilli Hungarici dominantur. Sed in litteris lingua Francogallica exaratis et amicae pristinae ducissae Wittgenstein datis Franciscus Liszt mentionem facit tantummodo de tapetibus muralibus in colore rubro Algeriensi et viridi. In ista camera saepe secreta clavilis canendi discipulis tradiderat ex omnibus mundi angulis orientibus. Omni die Dominico concentus habitus est, ante meridiem, quando optimi discipuli artem suam monstrare licentiam habebant (e.g. Vera Timanova, Eugenius d'Albert).
Francisco Liszt valde in animo est occupari de compositoribus sic dictae Novae scholae Russicae, cuius adlati fuerunt Alexander Borodin et Nicolaus Rimskij-Korsakov inter multos alios.
Bubula Wu
Bubula Wu, Anglice Wu's beef est ferculum Sanctae Monicae in urbe Californiae a popinaria Sylvia Wu inventum ut histrionem cinematographicam Franciscum Sinatra persuaderet rem novam gastronomiae Sino-Americanae loco chow mein (quod semper postulare solebat). Domina Wu ergo mandatum tacite commutavit inventionemque suam substituit, videlicet offam lateralem bovinam e cepis liquaminibusque quattuor. Ab hoc tempore Sinatra et Mia Farrow, chow mein oblito, semper bubulam Wu postulabant.
Offa bubula in taenias minutas secatur breviterque in oleo, amylo maizii, soia pingui, soia levi, liquamine Hoisin, liquamine ostreario, vino Sinico, saccharo, sale, pipere marinatur. Collyrae oleo friguntur. Cepae concisae bubulaque iam marinata in sartagine Sinensi (wok) friguntur. Quibus additur conditura ex aqua, amylo maizii, soia pingui, soia levi, saccharo. Bubula cum conditura breviter commixta super collyras infertur.
Sinus Tarentinus
Sinus Tarentinus   (Italiane: Golfo di Taranto) est amplus sinus Italiae australis et Maris Ionii, inter Regiones Brutiii, Lucaniae, Apuliaeque situs.
Sinus inter Crimisam (Punta Alice) in municipio Ciri Maris ad partem australem et occidentalem atque Caput Melisus (Punta Meliso) prope Leucam ad partem borealem et orientalem patet; urbs princeps est Tarentum.
4182 Mount Locke
4182 , olim designationibus 1951 JQ, 1951 LE, 1976 UP3, et 1985 TX1 agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  ab Observatoriis Yerkes et McDonald, astronomo apud Observatorium McDonald versato, repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 4182 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Rasio
Rasio (Francogallice: eau-forte) ars quaedam est chalcographica caustice effecta. Hodie ars etiam pro creatione PCB utetur.
Tawakkul Karman
Tawakkul Karman (Arabice توكل كرمان‎) nata in Taizz die 7 Februarii 1979) est Iemeniae mulier quae pro iuribus humanis, iuribus mulierum ac democratia pugnat. Anno 2011 una cum Ellen Johnson Sirleaf et Leymah Gbowee Praemium Nobelianum pacis componendae accepit.
Rasio
Historia
Rasiones saeculo XVII, praesertim in Batavia (Rembrandus, Hadrianus van Ostade, Iacobus van Ruisdael) et in Francia (Iacobus Callot, Claudius Lorrain), saeculo autem XVIII in Anglia fiebant. Saeculo XIX momentum rursus crescebat quando pictorum rasores libenter fabricabantur. In Germania hac arte excellebant Menzel, Unger, Klinger, Mannfeld, Halm, J. L. Raab et Doris Raab, Hecht, Köpping, Iustus Krauskopf, Carolus Ernestus Forberg.
Lingua Tlingitica
Lingua Tlingitica est linguarum Na-Dene una, qua loquuntur Tlingiti, Alascam civitatem Americana et Canadae litora occidentalia incolentes. Homines pauciores quam mille nunc Tlingitice loquuntur. Scriptura prima linguae Tlingiticae a missionariis Russicis litteris Cyrillicis elaborata esr; nunc litteris Latinis Tlingiti utuntur.
Glandula endocrina
Glandula endocrina est glandula, quae proventum suum, hormon, sine ducto ad sanguinem distillat. Magni momenti sunt glandula pinealis, glandula pituitaria, pancreas, ovaria, testes, glandula thyreoidea, glandulae parathyreoideae, hypothalamus, et glandulae adrenales. Hypothalamus et glandula pituitaria sunt membra systematis neuroendocrini.
Systema endocrinum consistit in reti glandularum. Haec glandulae distillant hormonta, ut functiones corporis temperarent crescentia metabolismoque inclusis. Morbi endocrini sunt communes et continguunt proventum inproportionatum hormontis vel hormontum.
Insula Dickson
Dickson seu Dikson (Russice Диксон) est insula saxosa in parte septentrio-orientali sinus Ieniseensis maris Karensis, 1,5 km e continente abstans, ad districtum Taimyricum Dolgano-Neneticum territorii Crasnoiarensis Foederationis Russicae pertinens. Aream circa 25 km² atque altitudinem mediocrem circa 26 m, maximam autem ad 48 m habet. Nomen hodiernum insulae datum est anno 1878 ab Adolpho Erico Nordenskiöld, exploratore Suecico, in honorem Anscharii Dickson, qui pecuniam pro expeditione eius dedit. In insula Dickson sita est pars occidentalis oppiduli eiusdem nominis, loci habitati septentrionalissimi Russiae.
Basses (Vigenna)
Basses est commune Francicum 348 incolarum (anno 2008) praefecturae Vigennae in provincia occidentali Pictaviensi et Carantoni.
Pampusana stairi
Pampusana stairi est species avium familiae Columbidarum ordinis Columbiformium.
Invenitur in Samoa, Samoa Americana, Tonga, Uvea et Futuna, atque insulis Vitiensibus. Eius habitatio naturalis est subtropicae vel tropicae terrarum humilium et madidarum silvae. Detrimentum habitationis ei minatur.
Trinh Xuan Thuan
Trinh Xuan Thuan (natus die 20 Augusti 1948 in Hanoi Vietnamiae) est  astrophysicus Vietnamienis et Americanus.
Pampusana stairi
Haec species olim in genus Alopecoenas a Ricardo Bowdler Sharpe anno 1899 digesta est, sed nomen generis in Pampusanam (a Carolo Luciano Bonaparte anno 1855 nominatum) anno 2019 commutatum est, quia hoc nomen prius datum erat.
Fregatidae
Fregatidae sunt familia avium maritimarum, quae in omnibus oceanis tropicis subtropicisque inveniuntur. Quinque species exstantes in Fregata, solum unum genus, digeruntur. Omnibus sunt pennae plerumque nigrae, caudae longae penitusque furcatae, rostra longa et curva. Feminis sunt ventres albi, maribus saccus gularis distincte ruber, quem tempore feturae ad feminas attrahendas inflant. Alae longae acutaeque usque ad 2.3 metra extendere possunt, quod est maxima omnium avium ratio areae ad pondus corporeum.
Fregatidae, quae afflatibus aeris nonnulla septem dierum spatia labi possunt, diu ad cibum venandum degunt, noctuque in arboribus vel rupibus cubitant. Praeda usitata est pisces et decapodiformes, quos capiunt ad aquae superficiem consurgentes, magnos praedatores sicut thunninos effugientes. Fregatae etiam sunt kleptoparasitae, nam cibum ex aliis avibus maritimis aliquando surripiunt, atque adeo pullos avium maritimorum e nidis arripiunt. Per tempus monogamae sunt, sed una in coloniis nidificant. Simplices nidos in arboribus humilibus vel super solum in insulia remotis faciunt. Unum ovum quoque tempore feturae pariunt. Parentes iuvenes alunt longius quam paene omnes aves alii, et solum annis alternis ova parire possunt.
Fregatidae sunt grex sororius Suloideorum, quae in phalacrocoracidis, anhingidis, moris, et sulis consistunt. Tres ex quinque exstantibus fregatidarum speciebus (magnificens, minor, ariel) late divulgatae sunt, sed duae (andrewsi, aquila) in periculo sunt, atque alicui speciei est habitatio feturae in una insula parva. Veterrima fossilia ex aevo Eocaeno ineunte effossa sunt, abhinc annorum quinquaginta milliones. Quibus tribus speciebus, in genus Limnofregatam digestis, erant rostra breviora minusque curva, longioresque pedes, atque in circumiectis aquae dulcis habitabant.
Systematica
Typus generis est Fregata aquila. Multos annos, solum duae Fregatidarum species universe agnoscebantur: maiores Fregata aquila, minores Fregata ariel appellabantur; anno autem 1914, Gregorius Mathews, ornithologus Australianus, quinque species circumscripsit, quae validae manent. Tres subspecies Fregatae ariel et quinque subspecies Fregatae minoris agnoscuntur.
Earthlings
Earthlings est documentarium Americanum ab Ioanne Monson creatum, quod anno 2005 divulgatum est et inter cuius productionem quinque anni fugerunt. Actor Joaquin Phoenix pelliculam narravit, et musica a Moby creata est.
Caffeinum
Caffeinum est stimulans systematis nervosi centralis classis chemicae methylxanthinorum. Amplificationi cognitivae prodest, alacritatem animique attentionem augens. Caffeinum prohibet ne adenosinum se ad adenosinum A1 liget, quod vicissim acetylcholinum neurotransmissoris liberandum auget. "Caffeino est forma spatii dimensionum trium illi adenosini similis," per quam eius receptores ligat et coercet. Caffeinum gradus cyclici monophosphatis adenosini per phosphodiesterasem non diserte inhibendam auget.
Historia
Friedlieb Ferdinandus Runge, chemicus Germanicus, caffeinum aliquantulum purum primum anno 1819 secrevit, quod Kaffebase appellavit (h.e., unam ex basibus quae in coffea insunt). Secundum Runge, sic agebat, Ioanne Volfgangio Goethio rogante. Caffeinum anno 1821 iterum secretum est a Petro Ioanne Robiquet chemico Francico et separatim a Petro Iosepho Pelletier et Iosepho Beneamato Caventou, binis chemicis Francicis, ut Ioannes Iacobus Berzelius chemicus Suecicus in suo diario annuo commemoravit. Praeterea, Berzelius dixit chemicos Francicos caffeinum invenisse quamquam opera Rungiana et opera inter se nescirent.
Oz (Isara)
Oz est commune Francicum 233 incolarum (anno 2012) praefecturae Isarae in regione orientali Rhodano et Alpibus (a die 1 Ianuarii 2016 Arvernia Rhodano et Alpibus).
Beaumont (Vigenna)
Beaumont est commune Francicum 1'769 incolarum (anno 2008) praefecturae Vigennae in provincia occidentali Pictaviensi et Carantoni.
Béruges
Béruges est commune Francicum 1'279 incolarum (anno 2008) praefecturae Vigennae in provincia occidentali Pictaviensi et Carantoni.
Pampusana beccarii
Haec species olim in genus Alopecoenas a Ricardo Bowdler Sharpe anno 1899 digesta est, sed nomen generis in Pampusanam (a Carolo Luciano Bonaparte anno 1855 nominatum) anno 2019 commutatum est, quia hoc nomen prius datum erat.
Index universitatum
Hic est index imperfectus universitatum mundi. Adde et comple si potes.
Ordo Basilianus Sancti Iosaphat
Ordo Basilianus Sancti Iosaphat, vel simpliciter Patres Basiliani, est ordo religiosus in metropolia Kioviensi (nunc Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae) conditus, sed hodie praesens etiam in aliis Ecclesiis Catholicis Orientalibus sui iuris ritus Byzantini. Sigla ordinis est O.S.B.M.
Lineamenta historiae Ordinis
Post baptismum Rus' Kioviensis anno 988 multa monasteria in terris eius condita erant. Communitates monachorum in Rus' regulam monasticam Sancti Basilii Magni sequebantur.
Post Unionem metropoliae Kioviensis cum Sede Apostolica Romana annibus 1595-1596 peractam tertius metropolita Kioviensis in plena communione cum Pontifice Romano Iosephus Velamin Rutskyj anno 1617 ex antiquis monasteriis basilianis in propriis eparchiis existentibus novam sic dictam Congregationem Sanctissimae Trinitatis Ordinis Sancti Basilii Magni (postea Lithuanam dictam) in primo capitulo generali Novogrodovicensi erexit, ad instar ordinum religiosorum occidentalium, et eius confirmationem imprimis a Sacra Congregatione de Propaganda Fide die 4 Octobris 1624 et postea ab Urbano PP. VIII die 20 Augusti 1631 obtinuit. Cooperator metropolitae Rutskyj in opere reorganizationis Basilianorum in metropolia Kioviensi fuit Iosaphat Kuncevič, archiepiscopus Polotskiensis, postea canonizatus ut martyr pro Ecclesiae christianae unione.
Reorganizatio illa Basilianorum in eo praecipue consistebat, quod regimen monasteriorum sub uno Superiore Generali, dicto Protoarchimandrita, centralizatum est. Postea huic Congregatione alia antiqua monasteria ex aliis eparchiis successive incorporabantur, ita ut ad finem saeculi XVIII quasi omnia monasteria metropoliae Kioviensis in Ordine Basiliano incorporata sint. Saeculo XVIII Ordo Basilianus imprimis in duas (ab anno 1743) et postea in quattuor (ab anno 1780) provincias divisus est.
Paula Severino
Paula Severino Di Benedetto (Neapoli die 22 Octobris 1948 nata) est iuris consulta et a die 16 Novembris 2011 usque ad diem 28 Aprilis 2013 fuit Italiae iustitiae ministra.
Chow mein
... litteris Sinicis 炒麵 chǎomiàn scil. "collyrae frictae" ... Ita Francisco Sinatra chow mein postulante, domina Wu mandatum tacite commutavit inventionemque suam substituit "bubulam Wu", videlicet offam lateralem bovinam e cepis et liquamine ostreario. Ab hoc tempore Sinatra et Mia Farrow, chow mein oblito, semper bubulam Wu postulabant.
Paula Severino
Iuventus et munus
Apud Studium Urbis Romae ad usque annum 1971 iurisprudentiae studebat, deinde professor et iurisconsulta operam dedit.
Fernandus Llorente
Fernandus Llorente  (natus in Pompelo die 26 Februarii 1985) est pedilusor Hispanicus.
Llorente qui etiam cum turma CD Baskonia lusit, a multis annis ad gregem Athletic Bilbao pertinet sed etiam Turmae Nationalis Hispanicae lusor est.
Ordo Basilianus Sancti Iosaphat
Lineamenta historiae Ordinis
Saeculum XIX periodus occasus florescentiae Ordinis Basiliani erat: suppressionis de causa Unionis in imperio Russo et reformae imperatoris Iosephi II (iosephinismus) in imperio Austriaco pauca monasteria basiliana restabant usque ad reformam Ordinis anno 1882 peractam in Dobromyl.
Hodie Ordo Basilianus Sancti Iosaphat in decem provincias divisus est. Provinciae Ordinis sunt in Ucraina (Provincia Sanctissimi Salvatoris et Provincia Sancti Nicolai), in Brasilia (Provincia Sancti Ioseph), in Argentina (Provincia Immaculatae Conceptionis Beatae Virginis Mariae), in Foederatis Americae Septemtrionalis Civitatibus (Provincia Dormitionis Sanctae Dei Genitricis), in Canada (Provincia Sacratissimi Cordis Iesu), in Polonia (Provincia Patrocinii Sanctae Dei Genitricis), in Romania (Provincia Sanctorum Apostolorum Petri et Pauli), in Slovachia (Provincia Sanctorum Cyrilli et Methodii), in Hungaria (Provincia Sancti Stephani).
Anatina compressa (ferculum Sinense)
... litteris Sinicis 窩燒鴨 wōshāoyā "anatina assata compressa" ... De ferculis Sino-Americanis sicut foo young, chop suey, anatina ex amygdalis, se antea omnino nescivisse confessa est Sylvia Wu, "sed nihil aliud in ganeis Sinicis Californiensibus offerebatur. Haec hodie nunquam paramur." Nihilominus a principio, pauca de arte coquinaria sciens, coquos ex istas ganeas irretitos adhibebat, talia fercula inferebat.
Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae (Hafnia)
Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae (Danice solite Vor Frue Kirke, sive minus Københavns Domkirke) est ecclesia cathedralis Hafniae in urbe Daniae, saeculo tertio decimo condita. Moderna anno 1829 aedificata et inaugurata est et architecturae Christianus Fredericus Hansen in neoclassicismo eam formavit. Ecclesia cathedralis in Frue Plads sita est et iuxta primum aedificium Universitatis Hafniensis.
Petrus Rodríguez Ledesma
Petrus Rodríguez Ledesma  magis notus simpliciter ut Pedro (Sancta Cruce Nivariae natus die 28 Iulii 1987) est pedilusor Hispanicus. Llorente a multis annis ad gregem Futbol Club Barcelona  pertinet sed etiam Turmae Nationalis Hispanicae lusor est.
4183 Cuno
4183 , olim designationibus 1959 LM, 1986 VT7, et 1987 MB agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus generis Apollinis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  a Cuno Hoffmeister, astronomo apud Observatorium Boyden versato, repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 4183 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Baindt
Baindt est commune et vicus Badensis-Virtembergensis 4'951 incolarum (anno 2011).
Tribus Iudae
Iudae tribus (שֵׁבֶט יְהוּדָה‎) secundum Tanach sive Vetus Testamentum fuit una e duodecim tribubus Israël, quae nomen a Iuda, filio Iacobi patriarchae, traxit. Iudae tribus prima sedes in Terra Israël collocans partem terrae meridianam occupavit. Iesse cum filiis una cum Davide rege ad hanc tribum pertinuerunt.
Nomen
Auctor libri Genesis "Iuda" (Hebraice יְהוּדָה Iehuda) ex nomine Dei (JHVH) et verbo "hdh" ("laudare", "gratiam agere") formatum esse interpretatur (Gen 29,35: Modo confitebor Domino). Sunt autem, qui nomen magis a "monte Iuda" (Ios 20,7; 21,11) vel a "deserto Iuda" (Iud 1,16; Ps 63,1) repetere ac in tribum translatum esse putent. . Progenies Iudae, tum incolae regni Iudae, denique omnes Israelitae Iudaei appellati sunt.
Argumenta biblica
Libri Samuelis narrant regnum, postquam Saul tribu Beniamin oriundus peccatorum causa a Deo repudiatus esset, Davidi delatum esse apud tribum Iudae in perpetuum mansurum. Tamen Salomone mortuo tribus septentrionales, qui Roboam, Salomonis filium, abnuerunt, fere anno 930 a.C.n. Ieroboam sibi regem elegerunt et regnum Israel septentrionale sive Regnum Samariae constituerunt (Reg I, cap. 12). Libri Regum regnum septentrionale meridiano maiore ac divitiore despicatui habent et excidium eius anno 722 a.C.n. ab Assyriis factum poenam meritam interpretantur, praesertim cum ad idololatriam revertisset. Tribus Iudae ac Beniamin, quae in fide domus David manebant, regnum Iudae formaverunt, quod anno 587 a.C.n./586 a.C.n. Hierosolymis expugnata a Nabuchodonosore II rege Babyloniae oppressum est.
Tribus Iudae in religione Christiana
Genealogiae Iesu in Novo Testamento Iesum "filium David" vocant, Matthaeus ex Salomone, Lucas ex Nathan. In Apocalypsi Ioannis (5,5) Iesus "leo de tribu Iuda" dicitur. Secundum Novum Testamentum sacerdotium per Iesum a tribu Levi in tribum Iudae transiit. .
Ioannes Patursson
Ioannes Patursson (natus in Kirkjubøur die 6 Maii 1866; ibidem mortuus die 2 Augusti 1946) fuit politicus Faeroarum insularum.
Certamen Mundanum Pedilusorium (1930)
Certamen mundanum pedilusorium anni 1930, primum omnium, a turmis pedilusoriis virorum in Uruguaia a die 13 Iulii usque ad diem 30 Iulii celebratum est. Victor certaminis fuit ipsa turma Uruguaiana.
Ultimus lusus pro titulo "Optimi Mundi 1930" Monte Visivo in stadio centenario fuit.
Pisieu
Pisieu est commune Francicum 537 incolarum (anno 2012) praefecturae Isarae in regione orientali Rhodano et Alpibus (a die 1 Ianuarii 2016 Arvernia Rhodano et Alpibus).
Certamen Mundanum Pedilusorium (1930)
Civitates participes certaminis
Certamini hae tredecim turmae interfuerunt:
Final
4:2  30 Iulii 1930 Stadium Centenarium, Urbs Montis Videi
Arbitro: Ioannes Langenus (Belgia) Adiutores: Henricus Christophe (Belgia), Ulysses Saucedo (Bolivia)
Puncti: Paulus Dorado 12', Carolus Peucelle 20', Guglielmus Stábile 38', Petrus Cea 58', Santos Iriarte 68', Hector Castro 89'
Uruguaia: Henricus Ballesteros, Iosephus Nasazzi (capitanem), Ernestus Mascheroni, Iosephus Andrade, Laurentius Fernandez, Alvaro Gestido, Paulus Dorado, Hector Scarone, Hector Castro, Petrus Cea, Santos Iriarte Procurator: Albertus Supicci
Argentinia: Ioannes Botasso, Iosephus Della Torre, Ferdinandus Paternoster, Ioannes Evaristo, Ludovicus Monti, Petrus Suárez, Carolus Peucelle, Franciscus Varallo, Guglielmus Stábile, Manuel Ferreira (capitanem), Marius Evaristo Procurator: Franciscus Olazar
Elsa Fornero
Elsa Fornero (nata in Valda Ciriaci die 7 Maii 1948) est oeconomiae perita et a die 16 Novembris 2011 Italiae usque ad diem 28 Aprilis 2013 fuit laboris et rerum socialium ministra.
Beuxes
Beuxes est commune Francicum 513 incolarum (anno 2008) praefecturae Vigennae in provincia occidentali Pictaviensi et Carantoni.
Béthines
Béthines est commune Francicum 481 incolarum (anno 2010) praefecturae Vigennae in provincia occidentali Pictaviensi et Carantoni.
Christianus Fredericus Hansen
Christianus Fredericus Hansen (Danice Christian Frederik Hansen; C. F. Hansen etiam vocatus), natus die 29 Februarii 1756 Hafniae, mortuus die 10 Iulii 1845, alumnus Universitatis Artificialis Danicae Regalis, fuit architectus Danicus.
Dominica Sanguinea (anno 1972)
Dominica Sanguinea (Anglice:Bloody Sunday) est impetus armarum die 30 Ianuarii 1972 a rectione Regnum Britanniarum contra manifestationem civilem ad libertatem religionis promovendum in Hibernia Septentrionali, quod 14 homimes necti sunt.
Historia Franciae
Historia Franciae aevo praehistorico coepit. Exempli gratia cavernae iam Palaeolithico habitatae prope Duranium flumen spoliaeque Culturae Megalithicae in Armorica inventae sunt. Aetate Aenea ex fere anno 700 a.C.n. Galli terras Francogalliae hodiernae invaserunt. Inter annos 58 et 51 a.C.n. Gallia a Iulio Caesare capta atque provincia imperii Romani facta est. Migratione gentium saeculo quinto orta gentes Francorum, Visigothorum atque Burgundionum instigatae sunt ex Germania in Galliam inrumpere. Mox autem culturam Gallo-Romanam acceperunt. Inter saecula quinta et nona Regnum Francorum gradatim ortum est conditore Chlodovecho I, qui circa annum 500 baptizatus est, Catholicam fidem accipiens. Pippinus minor anno 751 Carolingorum stirpem inchoavit. Filius eius Carolus Magnus regni Francorum Saxoniam, Bavariam atque septentrionales partes Italiae subiecit ac adiunxit. Anno 800 a Papa imperator Romanorum coronatus est.
Historia Franciae propriae coepit anno 831 vel 832, cum imperator Ludovicus pius (vixit 778–840) a filiis eius potestate depulsus esset, quo facto ii illius regnum Francorum Consilio Verodunense habito anno 843 in partem orientalem, mediam, atque occidentalem dividerunt, quarum postremam exordium Francogalliae hodiernae existimare haud absurde est opinatu. Legis Salicae causa regnum occidentale sequentibus saeculis magis magisque in dominia minora fragmentatum est. Tamen volventibus annis regibus iuvante ecclesia urbibusque potentiam equituum feuda possidentium continere ac minuere contigit. Henricus II, dux Normanniae atque anno 1154 rex Anglicus factus per matrimonium magnam partem Francogalliae dos accepit, itaque potestatem Anglicam in Europa augens. Cum in Francogallia Capetiana stirps ad regnum pervenit, artes denuo florere coeperunt. Imperator Philippus IV (pulcher dictus, vixit 1285–1314) potestatem regiam amplificavit. Capetingis interitis Eduardus III sibi iure successionis imperium Francogalliae esse postulavit quare Bellum Centum Annorum ortum est (1339–1453). Finito bello, copiae Anglicae denique tota paene Francogallia expulsae sunt. Stirps Valois (1328–1589) incursiones Ducati Burgundiae iuvantibus Helvetiis exeunte saeculo quinto decimo feliciter propulsavit. Ea de causa postea etiam crebra querelea inter Francogallia atque Hispaniam Habsburgensiam orta sunt.
Et nobilitas et civitas a Reformatione capta et graviter adfecta est. Inter 1559 et 1598, Francogallia rixis religiosis inter sectatores Catholicos atque perturbabatur. Edicto Namnetense Protestantibus videlicet secutoribus Ioanni Calvini et Hugenotis tolerantia promissa est, quare status rerum internarum iterum quietus fuit. Dum cardinalis Richelieu (1624–42) et Mazarinus (1642–61) rebus moderabantur potestas regiminis centralis aucta est. Bello tricennale (1618–48) facto Francogallia iterum supremam dominationem militarem atque culturalem nacta est. Ludovicus XIV (1661–1715) studio Absolutismi adipiscendi maxime progressit atque successit. Eo regnante fines Francogalliae incommodo nationum adiacentium fortiter propagatae sunt quare Francogalli inimicitias Regni Uniti meruerunt. In iiscum confligendo opes regni magis magisque fatigatae sunt imprimis Belli de successione Hispanica inter annos 1701–13 gesti causa. Agricolae eruditi operariique itaque gradatim ad egestatem redacti sunt, simul cives urbani libertatem rerum suarum libere gerendarum expetiverunt quasi postulaverunt. Incursus in Bastillam die 14 Iulii 1789 factus tamquam impulsus primus fuit rerum novarum Francogallicarum exarsarum interitique monarchiae Francogallicae, hactenus, ut anno 1792 res publica proclamata sit.
Cum Napoleo I die 9 Novembris 1799 omnium rerum potitus esset, secuta sunt Bella Napoleona de dominione totius Europae gesta, denique autem exitiosa clade apud Lipsiam accepta Francogallica a coitione devicta est.18. Juni 1815. Anno 1815 Europa in Consilio Vindobonense ordo gentium ac populorum restitutum est etsi reges Europae nationi victae parcerent: Neque Francogallia nimias poenas dare neque ullis provinciis ante annum 1792 adeptis cedere coacta est. Verum monarchia Francogallica reimposita est. Ludovicus XVIII Burbonicus rex Francogalliae creatus est.
Eruptis tumultis rerum novarum mensis Februarii Gens Burbonia demum potestate amota praesesque nuper ortae Secundae Rei Publicae Francicae Ludovicus Napoleo factus est. Anno 1852, ille se ipsum imperatorem tituli Napoleonis III nominavit (Secundum Imperium Francicum 1852–1870). Cum doctrinae Imperialismi indulgeret complures colonias in Africa media ac septentrionali atque in Madagascaria et Indosina expugnari iussit. Victo Bello Germanico-Francico (1870–1871), depositus est Tertiae Respublicae cedens.
Eo fere tempore in Europa duae factiones contrariae ortae sunt: Ad unam partem Foedus triplex (1879 imperium Germanicum atque imperium Austro-Hungaricum se foede iunxerunt; mense Maio 1882 Italia pars eius facta est), ad alteram partem Confoederatio triplex, quae ex Francogallia, Regnis Unitis atque Imperio Russo constitit. (orta 1894–1907). Propter litigium inter eos primum bellum mundanum (1914–1918) exarsit. Quo finito Francogallia una cum coitione victoriam adepta est. Ad secundum bellum mundanum gerendum cum paulo post erupisset (die 1 Septembris 1939) res publica rixarum internarum causa parata non fuit. Linea Maginot inter annos 1930–1940 exstructa cum recentissima arma militaria Germanorum elaboratia essent non iam ullius momenti in Francogallia defendenda fuit. Exercitus Germani die 10 Maii 1940 terras ad occidentem Germaniae celeriter occupaverunt. Iam mense Iunio Lutetiam asecuti sunt. Die 22 Iunii 1940 administratio Francogallica assentiri coacta est, quare inferior pars eius directe ad Germaniam pervenit, superior autem cliens imperii Germani factus est. (Regimen Vippiacense) Lutetia a Germanis recapta Carolus de Gaulle die 25 Augusti 1944 Quartam Res Publicam exclamavit.
Conradus Passera
Conradus Passera (Novi Comi die 30 Decembris 1954 natus) est argentarius, vir publicus et a die 16 Novembris 2011 Italiae oeconomiae minister.
Historia Franciae
Coloniae Francogalliae post annum 1945 uno corde libertatem expetiverunt: Secutus est receptus ex Indochina anno 1954, anno 1956 Marocum et Tunisia se liberas res publicas esse declaraverunt. Finito bello (1954–1962) Algeria se oppressione Francogallica liberavit.
6193 Manabe
6193 , olim designationibus 1990 QC1, 1949 OL, et 1989 BZ1 agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  a Kim Endate et Kazuro Watanabe, astronomis apud Observatorium Kitami versatis, repertus est.
Historia Franciae
Ex anno 1958 usque mensem Aprilem 1969, Carolus de Gaulle praeses Quintae Rei Publicae manebat.
6193 Manabe
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 6193 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Historia Franciae
De Gaulle eo tempore rei publicae profuit eique prudenter praesidebat: Veterem gloriam Francogalliae atque statum eius imperii mundani restituere in animo habuit quare rem publicam suam bombis atomicis instruxit. Interfuit eius etiam reconciliatio cum Germanis, quo ex motu demum Unio Europaea orta est.
Nomina civitatum Francarum atque principum eorum
Chlodovechus I primo iure Rex Francorum nominatus est cum antea complures reges minores inter se competiverant. Chlodovecho anno 511 defuncto usque ad interitum Merovingorum anno 751 minora regna Francica (i.e. Neustria, Austrasia, Burgundia, et Aquitania) vicissim rerum totius Regni Francorum potiebantur. Francia (Francogallice France) propria eo tempore fuerunt ferme tractus ad septentrionem Ligeris fluminis.
Etiam post commutationem dynastiae Carolingae per Capetianam stirpem 987, quem annum nonnulli rerum gestarum periti praeter annum 843 pro initium proprii regni Francogallici existimant, nomen Roi des Francs diu provivebat. Usque ad interitum ultimi regni Francogallici anno 1848 omnes reges Capetiana stirpe aut successoribus eius nati sunt.
Etsi iam Philippus II (1180–1223) circa annum 1190 primus titulum Regis Francogalliae (Roi de France, eo tempore: Franciae Rex, Rex Franciae) sibi vindicaret solum Ludovicus IX regnante (1214–1270) titulus Regis Francorum in Rex Francogalliae commutatus est. Tamen Rex Francorum usque ad principatum Philippi IV (1268–1314) in usu erat. Nummis Francogallicis immo Francorum Rex usque ad saeculum septimum decimum impressum est.
Titulus Rex Francogalliae et Navarrae (Roi de France et de Navarre) inter annos ab 1285 ad 1328, ab 1589 ad 1789, et ab 1815 ad 1830 valebat. Inter annos 1328 et 1589, titulus iterum ad Rex Francogalliae reductus est. Eruptis rebus novis Francogallicis Ludovicus XVI opinione pressus anno 1789 titulum suum in Rex Francogallicorum (Roi des Français) vertit; quod etiam 1792 et iterum ab 1830 ad 1848 in usu erat. Cognomen Regis Christianissimi imperante Carolo VII primo invenimus. Nomen imperatorium inter annos 1804 et 1815 et iterum 1852 et 1870 fuit Empereur des Français (Imperator Francogallicorum).
Simul cum titulo regali nomen Regni Francogallici (Royaume de France) saeculo tredecimo fere ortum est cum compensaret vetustiorem nuncupationem Royaume des Francs (Regnum Francorum) vel Francia occidentalis. Anno 1791, dum regnum monarchia constitutionalis factum est Regnum Francogallicum per intervallum unius anni Regnum Francogallorum (Royaume des Français) renominatum est.
Aetas Praehistorica et Antiquitas
Circa 1500 a.C.n., plurimis in partibus Eurasiae atque Africae coepit studium agriculturae. Cum Graeci ubique circa internum mare colonias conderent etiam in Gallia multa oppida orta sunt: Massalia, Olbia, Antipolis, Nicaea, Agathe, Rhodae a colonis Phocaeensibus conditae sunt.
Quarto saeculo a.C.n., Celtae (vel Galli, qui ad culturam Latène dictam pertinuerunt, maximam partem Franciae hodiernae obtinebant sequenteque saeculo quae ad Mediterraneum mare spectet oram pervenerunt. Inter gentes Gallicas i.a. tunc Aulerci, Bituriges, Arverni, Aedui, Volcae, Helvetii, Sequani et Allobrogi numerabantur.
Dum dimicantur Bella Punica coloniae Graecae Rei Publicae Romanae fidem servaverunt. Agmen Scipionum Massiliam Rhodasque praeteriens Hispanicas terras dicioni Karthagorum subiectas invasit.
Prolationi imperii Romani etiam Gallia concessit. Minorae partes Franciae hodiernae ut tractus iuxta Nicaeam cum tunc Liguriae accenseretur itaque Italiae attributae sunt. Partes ad mediterraneum mare spectanes inter annos 154 et 121 a.C.n. in dicionem Romanam prolapsae sunt. Inter annos 58 et 51 a.C.n., imperator Gaius Iulius Caesar perfecto Bello Gallico reliquas partes Galliae imperio Romano subiecit. Eodem tempore institutae sunt provinciae Galliae, Galliae Narbonensis, Galliae Belgicae et Aquitaniae.
Imprimis tractus tenus Rhodanus flumen, cuius capiti Lugduno multa oppida in septentrione sita per vias commerciales iuncta sunt, et orae meridionales sub tutela imperiali maxime creverunt. Amplissima sedes administrationis erat Arelate.
Gallia, cum Romanum imperium anno 395 duas in partes divideretur, in dioeceses tredecim (Galliae) et quattuordecim (Septem Provinciarum) distributa erat.
Saeculo quinto, gentes Germanorum impetu nocentissimo Galliam fere totam frequentabant vastabantque. In finibus Franciae hodiernae praecipue gentes Francorum atque Burgundionum considebant. Anno 451, Romani in Pugna Catalaunica Hunnos ducente Attila devicerunt. Interito Romano imperio anno 476 complura regna in finibus veteris Galliae condita sunt:
Regnum Francicum
Merovingus Chlodovechus I alios reges minores Francicos imperio suo subduxit itaque Regnum Francorum constituens. Sequentibus annis progeniebus eius adiacentes terras capere contigit ut Alemanniam 502-507, Aquitaniam inter annos 507-511 a Visigothis, tum anno 531 ab iisdem fines Novempopulanae et Septimaniae apud Garunnam flumen in potestatem suam redegerunt, deinde 532–534 regnum Burgundionum atque 536 partes mediterraneas circa Nicaeam, quae antea ad regnum Ostrogothicum pertinuerant. Solum Aremorica provincia plerumque eis soluta remanebat.
Octavo saeculo Mauri oras Europae attigerunt Hispaniam Septimaniamque occupaverunt. Anno vero 732 Francis in proelio Turonense succubuerunt, quibus anno immo 759 Septimaniam recapere obvenit. Regnum itaque Francicum ex anno 751 stirpi Carolingorum erat.
Etsi Carolus Magnus propagando fines imperii Francos ad summam gloriam duxit regnum iam anno 843 tres in partes divisum est. A regno Francico occidentale postea volventibus annis Regnum Franciae initium cepit.
Francia occidentalis usque ad Regnum Francogalliae
Diviso imperio Francico per Conventum Verodunense anno 843 orta est Francia propria. Filii Ludovici Pii (v. 814–840) regnum antea unitum lege successionis in partem occidentalem, mediam, quam mox Lotharii Regnum dicere consueverunt, et orientalem dividerunt. Sed iam prius divisio in partes Neustriae et Austrasiae hanc secessionem praenuntiaverat. Primus rex occidentalis fuit Carolus II Calvus (843–877); quem simul fuisse primus rex Francogalliae fas est dictu. Tamen eruditi hodierni Francogallici iam Chlodovechum I primum regem nuncupaverint.
Aeque ac in regno orientali paulo post magni ducatus orti sunt, quorum praecipui erant ducatus Franciae, Aquitaniae, Novempopulanae (Gascogne), Britanniae Minoris et Normanniae, praeterea comitatus Campaniae, Tolosae, Barcineti, Flandriae et Septimaniae vel Gothiae. Cum regnum medium nomine Lotharingiae anno 925 orientali parti adiunctum esset, fines regnorum Francicorum denique commutari sinuerunt quod nunc etiam priscae domus imperatoriae subversae sunt modusque regum creandorum ex successione herediali in monarchiam consensu principum eligendam translatus est. Aliter ac in regno orientali ubi stirps Carolingiana anno 911 exstincta est neque ulli seriem perpetuam unius gentis instituere contigit in Francia occidentali mox continuatio unius dynastiae effectum est quapropter qua sanguine sit princeps usque ad undecivensimum saeculum ibi maximi momenti erat hactenus, ut reges Francogallici ineunte saeculo tredecimo immo monarchiam hereditariam instituere valerent.
Initio regnum occidentale inter successores veteris Caroli magni imperii magni momenti erat. Carolo II solo superstiti filio Ludovici I contigit Italiam in potestatem suam redigere annoque 875 ipse imperator coronatus est. At filio eius praematura iam aetate defuncto nepotibusque eadem sorte conflictis regnum brevi dissolvi coepit: anno 877 regnum Arelatense et paulo post anno 888 regnum Burgundiae proprium defecta sunt a regno occidentali neque Italicas terras tenere eo tempore reges Franciae occidentalis valuerunt. Postulatione provinciae Lotharingiae regnandae anno 880 abiecta illae terrae regno orientali subiectae sunt. Ad breve tempus dominio totius Francorum imperii anno 884 ad regem orientalem Carolum III (881–87) pervenit, at ille mox propter inertiam in Normannis terras paulatim vastantibus repugnandis per decretum Dietae Imperii Triburii habitum imperio abdicare coactus est. Odo I anno 888 coronatus more alterius regis se gerebat deque potestate regnandi certavit. Insequente saeculo reges stirpe Robertina nati identidem cum stirpe Carolingorum alternabant. Tumulti huius certaminis adeo detrimento fuerunt ut principatu anno 987 per stirpem Robertinam parto regibus Franciae occidentalis etsi nominatim ceteris ducatibus praefuerint nulli profecta tractus praeter pagos circa Lutetiam urbem restiterunt.
Decimo saeculo commutatio Cluniacensis in Abbatia Cluniacensi orta rerum constitutionem renovavit quod institutor largitorque Gulielmus I illum monasterium anno 910 institutum cum constitutione omni iurisdictione sive temporali sive ecclesiastica soluta instruxit; solum iussis Papae oboedientiam iniunxit. Mox ei a rege orientali Henrico I (919–936) privilegium condendorum monasteriorum tributum est illaque eadem constitutione constitui concessit. Cum firma tractus inter occidentalem et orientalem regnum potestate carerent eis in saltibus facilius reditum est novas abbatias disseminare hactenus, ut Cluniacensi olim modestae abbatiae duodecimo saeculo non minus quam 200 abbatiarum subditae erant, quapropter mox pro vi illae imperatoris sacri Romani imperii non leviora existimabatur. Undecimo saeculo, controversiam investitutionis instigari causam praebuit.
Regnante Ludovico VI (1106–37) potestas stirpis Capetianae ingruere coepit quod novam constitutionem feudorum tribuendorum novumque statum benignum erga civitates instituit, quare etiam vetera iura nobilitatis debilitata sunt. Cum imperator Sacri Imperii Henricus V Franciae bellum inferret Francisque universis visum est ut sibi vexilla dei in expeditionibus sacris proferre opporteret Francogalli magis magisque communa natione ortos esse putabant. Ludovicus firma foedera cum sede papali ad Germanos inhibendos inire patravit. Cancellarius eius monachusque Sugerius praeterea domum imperialem Ordini Cisterciensi iunxit. Mox reges Franciae in Basilica cathedralis Sancti Dionysii mandatu eius exstructa sepeliri in consuetudinem venit.
Imperante Ludovico VII (1137–80) fata regni severiter adflicta sunt cum Alienora ducissa Aquitaniae anno 1152 Henrico II, qui paulo post anno 1154 etiam rex totius Angliae coronaretur qua re effectum est ut dimidium terrarum Franciae hodiernae in dicionem imperii nuper creati ceciderunt. Ludovici filius Philippus II (1180–1223) una cum Stirpe Waiblingensium exercitus Britannicos e finibus ultra Ligem flumen expulsit Ludovico IX vero anno 1259 in eximiam Aquitaniae partem continere valuit quapropter Henricum III regem Angliae potestati suae succumbere coegit.
Regnabat praeterea comes Tolosae de facto potestati regali solutus Occitaniam terram, quae ineunte tredecimo saeculo longe aliam mentem et linguam exhibuit. Persecutione Catharorum exortae sunt expeditiones sacrae in Albigenses (1209–29), quibus primo Baeterrae et Carcaso concedere coacta sunt. Quamquam papa ipse bellum contra hereticos gerere instigabat ex anno 1216 rex Franciae belli gerendi potitus est. Tolosa totaque Occitania terra usque ad 1271 devicta regi Franci iterum victoriam adepti sunt. Inquisitioni nuper institutae a papa autem mandatum est reliquos haereticos ubique in terris recaptis opprimere hactenus, ut iterum atque iterum insurrectionibus labefacta est Occitania. Anno 1244 demum Mons Securus, ultimum Catharorum refugium, expugnatus est.
Anno 1226 Ludovicus VIII ius secessionis ad hereditariam monarchiam vertere potuit. Friderico II anno 1250 defuncto Ludovicus IX potentissimus princeps totius Christianitatis factus est.
Anno 1246 Ludovicus IX comitatum Andecavinensem fratri minori Carolo I gubernatum dedit, cuius domus mox Comitatum Provinciae, inter annos 1266–1442 Regnum Utriusque Siciliae et inter annos 1278–83 Achaiae Principatum in potestatem suam redegit.
Rex Philippus IV (1285–1314) prudenter augendo thesaurum, abolendo ordinem Templariorum et iungendo Campaniam tractibus regalibus regnum porro convalere effecit. Quod litigia cum Angliae regibus iterum intumescerunt inter annos 1297–1305 oppidis Flandrensibus Anglicis hostibus faventibus bellum indixit prosperemque finem ei fecit.
Etiam controversia cum papa dominationis mundi iterum exarsit hactenus, ut Philippus IV anno 1303 papam capi iussit annoque 1309 oboedientiam Curiae Romanae constituit quod eam Avennionem migrare coegit. Quare status ecclesiae inter saeculum Paparum Avenionensium graviter labefactus est.
Stirps Capetingiana defuncta est anno 1328 cum Carolus IV naturae concessit. Frena regni nunc ad stirpem Valosianam pervenerunt.
Domus Valosiana
Ultimo Captingorum stirpe anno 1328 defuncto secundum legem Salicam (id est successio per marem) Philippus Valosianus et comes Angevinensis rex Francogallicus electus est; domum Valosianam usque 1498 regnantem inchoavit. Sed etiam Eduardus III Plantagenetus sibi ius successionis adrogavit cum nepos Caroli regis mortui esset. Inde anno 1339 ortum est bellum centum annorum usque 1453. Initio exercitus Anglici bene ac feliciter in Francogallia pugnabant usque annum 1360 praeter Calesium oppidum septentrionales partes Franciae omnes occupantes. His rebus Francogallia iam valde permotis etiam anno 1348 peste afflicta est, immo etiam bello civili inter Armanacos et Burgunigones exarso vexabatur. Ex anno 1369 Franci autem bello perpetuo insidiisque vires Anglicas fatigaverunt quoad annum 1380 paucis in castris contenti sunt.
Rex Ioannes II Benignus (1350–64) filiis suis feuda Angeviniensium, et Burgundiae dominatum dedit. Illorum duces atque progenies eorum in regno imperando usque ad annum 1477 magni momenti erant cum praecipue dux Burgundiae vastos fundos magnasque divitias corripuit. Exorsus est Philippus II (1363–1404) cum municipia Flandrica anno 1378 insurrexerunt quod stipendia ad bellum gerendum non iam solvere vellent. Philippo hunc motum opprimere contigit ideoque iuncto matrimonio comitissae Margareta Malensis 1384 Flandriam in potestatem suam redegit itemque Artesiam, Hannoniam comitatem et Liberum Comitatum. Philippus una cum nepote eius Ludovico Valosiano (1392–1407) in loco regis Caroli IV (1380–1422) vaesani frena regni habebant, at rixis assiduis alienabantur.
Sequentibus annis Burgundi potestatem suam etiam augebant cum rex Franciae, ut amicitiam eorum cum rege Anglico distraheret, tunc eis dimissionem ex foedere feudali concedere coactus esset, quamobrem Burgundiae surrectio re vera ex infirmitate Franciae regium orta est. Ludovicus XI autem ubi ad regnum pervenerat depoposcit, ut Burgundia iterum pars Franciae fieret, quod inceptum arcere Carolus I (1467–77) parabat cum Burgundiam regnum sui iuris constituere vellet. Idcirca foedus cum imperatore sacri imperii Friderico III (1440–93) ictus est qui autem pro affirmationem status Burgundiae perseverabat, ut Maria ducissa Burgundiae prognato suo Maximiliano I in matrimonium daretur. Etiamsi Carolus impetranti concessit nuptiasque fieri adnuit hoc conventu frui non potuit cum post proelia apud castella Grancionis et Murati in Helvetia anno 1477 in proelio apud Nanceium occisus sit.
Itaque Carolo defuncto etiam Habsburgi dominium Burgundiae sibi adrogaverunt. Bello itaque exarso anno 1493 comitatus Flandriae et Artesia in pace Silvanecti facto sacro imperio Romano adiuncta sunt. Nihilominus reliquae partes veteri ducatus Burgundiae (id est Burgundia ipsa et Picardia) ad Franciam pervenerunt.
Ortis bellis italicis Francogallia iterum atque iterum cum Hispanis de possessione Italiae confligebatur cum Francogallia variis occasionibus in Italiam impetus fecit et Mediolanum aggressa est hactenus, ut Italiam septentrionalem sibi obnoxiam faceret. Regnante Francisco I severiter cum Carolo V imperatori pugnatum est quod ille dominiones suas in Italia australi conservare studebat.
Radiatio ionizans
Notae
• •