cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tuvalu
Primi Tuvaluenses incolae Polynesii populi fuerunt. Anno 1568 Hispanicus nauta Alvarus de Mendaña navigans insulas per expeditionem Terram Australem quaerentem transivit. Insulae sub Britannica ponderis sphaera exeunte saeculo undevicensimo cecidere. Quarum nomen Ellice novem insulis applicatum est ex Anglici hydrographi Alexandri Georgii Findlay (1812–1876) opere. Insulae Ellice a Britanniarum Regno velut protectoratus pars e 1892 in 1876 et velut Coloniae Insularum Gilbertinarum et Ellice pars e 1916 in 1974 administratae sunt. Anno 1974, Ellicenses insulani separato Britannicae dependentiae statui velut Tuvalui suffragati sunt, ab Insulis Gilbertinis separantes quae facta sunt Kiribati post suam libertatem confectam. Tuvalu omnino liberum intra Consortionis Populorum Kalendis Octobribus 1978 factum est. Nonis Septembribus 2000, Tuvalu numero 189 membrum Consociationis Nationum factum est.
Historia
Primi Tuvalus incolae probabilter e Samoa saeculo quarto-decimo venerunt. Atolla curalii Tuvalu componentia in principio Hispanica colonia, Insulae Lacunae (Hispanice Islas de Laguna) appellata, erant. Inter 1850 et 1857, milia incolarum servi ab Hispania in Peruvia et in Chilia facti sunt. Appellatae Insulae Ellice (Anglice Ellice Islands), factae sunt Britannicus protectoratus anno 1892. Possessio iuncta est alio archipelago (praesentibus Kiribatis), conformata Colonia Insularum Gilbertinarum et Ellice. Anno 1978 factae sunt liberae nomine Tuvalus. Natio novum vexillum anno 1995 adoptat e quo Consortionis Populorum symbolum eliminat. Haec actio popularem insatisfactionem contra primum ministrum Camutam Latasi concitat. Anno 1996, suffragium diffidentiae in Parlamento Camutam Latasi dimisit, et Bikenibeu Paeniu muneri electus est, restaurans prius vexillum. Bikenibeu Paeniu anno 1999 abdicat et ab Ionathan Ionatana substitutus est.
Septembri 2007, Tavau Teii, vicarius primus minister, magnas mundanas polluentes Tuvalu indemnare debere declarat propter climaticarum mutationum impactus in archipelago. Tavau Teii, in conventu Consociationis Nationum de calefactione globali, ut auxilium vulnerabilibus regionis nationibus ex vectigalibus de aeriis itineribus et naulis maritimarum mercium veniat hortatur.
Bellum mundanum secundum in Tuvalu
Secundum bellum mundanum Oceanum Pacificum Decembri 1941 attigit, cum Iaponienses contra Margaritarum Portus (Anglice Pearl Harbor) in Havaiis stationem militarem impetum fecere. Cum potentibus militaribus armamentis, Imperii Iaponici propositum totam Asiam Meridiorientalem capere erat et quoque insulas Salomonis invasere. Kiribati etiam ab Iaponiensibus capti sunt, qui localem resistentiam non invenere. Omnes Iaponici motus a custodibus litoralibus observabantur qui relationes Americanis miserunt, quod ut hae ultimae rationes militares perficerent sivit.
E Kiribatis, Iaponienses in meridiem in Tuvalu profecti sunt, sed clades in Proelium Mediaviae designationes procrastinaverunt. Quod ut Civitates Foederatae insulam e septentrionibus caperent sivit, quod sic abditum est ut Iaponienses occupationem solum agnovere Martio 1943, fere quinque menses post occupationum initium. Fere sex mensium periodo (e 27 Martii in 17 Novembris 1943) Iaponienses in archipelagus noviens impetum fecerunt, primum irruptione in qua civis et sex cives Civitatum Foederatarum occisi sunt, sed non fecerunt ingentia damna.
Aliqui Statunitenses in proeliis non necati sunt, sed propter infortunia velut experimenta cum quattuor aeroplanorum turma quae ob procellam tota Ianuario 1944 abiit.
Medio 1944, bellum loco se movit, magis ad septemtrionem, et milites insulam relinquere coepere quae etiam 6000 militum hospitio acceperat, qui profecti sunt cum omnibus instrumentis quae attulere secum.
Relicta insula, incolae epochae productuum basicorum carentiam passi sunt, inter quos tabacum, liquor kerosenicus, textilia et farina, propter difficilem accessum in insulam.
Bellum mundanum secundum breve tragicumque episodium in Tuvalus historia fuit, quod directe in quotidianam insulanorum vitam impegit. Adducit finem ad colonicum regimen quod principale fuit ut Tuvalus libertas declararetur.
Abitus minae
Ob calefactionem globalem, parvum nationis territorium venit in periculum ut oceanicis aquis inundetur. Hoc periculum ab oecologistis valde vulgatum est velut exemplum consequentiarum propter emittenda temerarie gasia polluentia in Terrestrem atmosphaeram effectum solarii causantia. Magna insularum pars septem metra altitudinis non superant.
Geographia
Tuvalu congeries novem atollorum curalii est, 560 chiliometra longa e boreoccidente in austrorientem et sita in Polynesia, in area maritima 1 060 000 chiliometrorum quadratorum longa. Paulo in meridiem aequatoris, archipelagus prope 4000 km Australiae boreoriente et Insularum Gilbertinarum meridie situm est, circiter in 8º meridie, 178º oriente.
Atolla amplius una insula formata:
Atolla una sola insula formata:
Tuvaluense clima est tropicum, cum solis abluvione valde affectis. Prominentia omnino plana est.
965 Angelica
965 , olim designationibus 1921 KT et 1977 PM2 agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  ab Ioanne Hartmann in Observatorio Astronomico La Plata versato repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 965 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Tuvalu
Demographia
Exspectatio vitae in ortu 62.7 anni viris et 66.9 anni feminis (aestimatio 2011) est.
Tuvaluane propemodum omnes loquuntur, dum in Nuis utuntur lingua persimili linguae Gilbertinae. Etiam Anglica lingua publica est, sed non quotidie Anglice loquuntur. Parlamentum et munera publica lingua Tuvaluana utuntur.
Christianismi introductio atavorum spirituum et aliorum deorum cultum ad finem adduxit, iuxta cum potentia vacatuarum sive antiquae religionis sacerdotum. Laumua Kofe cultus res inter insulas variantes describit, quamquam proavorum cultus a Reverendo D. I. Whitmee anno 1870 velut communis praxis descriptus est. Circa 97 centesimae Tuvaluanorum Ecclesiae Tuvaluensis (Tuvaluane Te Ekalesia Kelisiano Tuvalu, Anglice Church of Tuvalu) asseclae sunt, quae Protestantica Christiana ecclesia est. Tuvaluani suos proavos intra fortis Chrisitanae fidei contextum adhuc verentur.
Inter alias religiones cultas in insula sunt Ecclesia Adventistarum Septimi Diei (1,4%), Bahaismus (1%) et quoque Communitas Islamica Ahmadica (Arabice الجماعة الأحمدية المسلمة‎, Urdu احمدیہ جماعت, Anglice Ahmadiyya Muslim Community) (3%) cum 400 asseclis.
Civilitas
Tuvalu monarchia constitutionalis est, Carolo III rege velut duce civitatis, a gubernatore generali repraesentato, qui ipse designatur suggerente primo ministro.
Parlamentum Tuvaluense sive Faleifono (Tuvaluane Fale I Fono) quindecim membra electa quattuor annorum mandato habet. Deputati primum ministrum eligunt. Licet factiones politicae non sint et ambitiones comitiales secundum personales aut familiares propinquitates fiant, Tuvaluenses omnia severe efficiunt.
Districtus publici
Districtus publici qui in pluribus insulis consistunt:
Districtus publici qui solum in una insula consistunt:
Oeconomia
Principales productus a Tuvalu exportati copra, pandănus et textilia sunt. Piscatio et arecacearum cultus traditionales activitates sunt.
Tuvalu etiam reditus vendendo suo vexillo internationalibus navibus et emittendis pittaciis cursualibus collectoribus accipit.
Periegesis valde precaria est, nam solum unum deversorium, in Funafutis situm, est. Excellunt quoque diaconiae pecuniariae.
Aliquibus annis abhinc inventus est mons maritimus locuples coralliis roseis et aliis variis mineralibus, sed eius expilatio adhuc non incepit. Sunt magni conspectus de istius expilationis principio, quia caperentur plurimi reditus huic minusculae Oceaniae nationi. Dollarium Tuvaluense paritatem cum Australiano habet.
Communicationes
Non sunt stationes televisificae in Tuvalu. Praecipui nuntii per diarium bishebdomadale aut per Gubernationis stationes radiophonicas perveniunt. Tuvalu etiam reditus habet ex emittendis metallicis monetis velut aureis argenteisque, collectoribus, quae in Australia sub gubernationis Tuvaluensis auctoritate cuduntur.
Neuhausen auf den Fildern
Neuhausen auf den Fildern  est vicus et commune Badense-Virtembergense 11'316 incolarum (anno 2012).
Tuvalu
Patrimonium
Vetus communitarium systema magna ex parte in Tuvalu adhuc supervivit. Quaeque familia suum proprium munus, sive salangam (Tuvaluane salanga), habet quod exercet communitati, velut piscatus, aedificatio, aut defensio. Familiae calliditas e parentibus in pueros transitur. Plerique insulani suos proprios fusi ('tabernam communitariae proprietatis') habet, qui similes tabernae convenientiae sunt ubi alimenta in pyxi ferrea aut orizae sacci emi possunt, sed merces viliores sunt et fusi meliora pretia suae propriae productioni dant. Aliud ponderis aedificium falekaupule (sive buleuterium) est, ubi ponderis res discutiuntur et ubi celebrantur nuptiae et communitariae activitates sicut fatele musicam, cantum, et saltationem implicans.
Coquina
Vetera alimenta in Tuvalu esa cyrtosperma, bananae, artocarpus, cocoes, conchylium (birgi latrones), testudines, pisces, aves marinae (anoi et gyges albae), et suilla sunt.
Palaja
Palaja (Occitanice Palajan) est commune Francicum 2'135 incolarum (anno 2010) praefecturae Atacis in regione australi Occitania et Ruscinone.
Tuvalu
Coquina
Cyrtosperma praecipuus carbohydratorum fons est, quod crescit magnis in cavis subter stratum phreaticum in solo compostato. Alimenta maritima praecipuus proteinorum fons est. Bananae et artocarpus supplementarii fructus sunt. Denique cocotes in usu propter sucum suum sunt, cum quibus fiunt potiones et cibus sapore iucundiori. Suilla praesertim in fatelibus, scilicet conviviis cum saltationibus ad celebrandos quosdam eventus, manducatur.
Exocoetidas (pisces volantes) in navicula cum reti papilionum et lumine scaenico ad attrahendas exocoetidas captare tum alimenti fons tum commovens activitas est.
Lingua
Tuvaluana circuli Elliceani lingua in Tuvalu locuta est. Plus minusve est longe conexa omnibus aliis linguis Polynesiis talibus Havaiana, Maoriana, Tahitiana, Samoana et Tongana et arctius conexa linguis locutis in insulis Polynesiis disiunctis in Micronesia et in Melanesia septentrionali et media. Tuvaluana valde a Samoana mutuavit, quae missionariorum lingua saeculo undevicensimo exeunte et saeculo vicensimo ineunte erat. Circa 13 000 Tuvaluanae locutores in toto orbe terrarum sunt.
Artes athleticae et otium
Artes athleticae a maioribus posteris proditae in Tuvalu lusus ciliciti (Anglice et lingua Tuvaluana kilikiti), similes criccetii, est. Aliud oblectamentum populare et Tuvalus specificus est ano, qui cum duobus rotundis follibus 12 centimetra diametri luditur. Communiores artes athleticae sicut pediludium, follis volatilis et harpastum XV in natione sicut recreativae activitates etiam luduntur. Tuvalu turmam pedilusoriam nationalem habet et publice aliis cum nationibus contendit, quamquam societatis FIFA membrum non est. Nihilominus non sunt relationes de turma nationali harpasti, utrolibet genere, et harpastum in natione inevolutum manet, licet suus magnus favor populi.
Sunt exercitationis apparatus nulla arte athletica in civitate. Tuvalu in Ludos Olympicos primum anno 2008 in Olympiis aestivis Pecini in Sinis intravit quo tres competitores in duobus eventibus misit.
Musica
Musica Tuvaluensis a maioribus posteris tradita in variis saltationibus consistit, inter quas popularissimae fatele, fakaseasea, et fakanau, sunt quibus utuntur ad publice gratulandos duces et alios claros homines. Tuvaluensis stylus "velut musicus Polynesiae microcosmos, ubi coaetanei et antiquiores styli coexsistunt" describi potest.
Educatio
Educatio in Tuvalu gratuita et obligatoria inter aetatem sex annorum et quindecim annorum est. Singulae insulae singulos ludos litterarios habet. Schola secundaria in Vaitupu est. Studentes in schola per scholarem spatium vivunt, suam insulam domesticam omnibus scholaribus feriis redeuns.
Iussum Tuvaluense de Officio anni 1966 minimam aetatem soluto officio in quattuordecim annis statuit et ne pueri cum minus quindecim annis periculosa opera efficiant vetat.
Cerisé
Cerisé est commune Francicum 737 incolarum (anno 2009) praefecturae Olinae in provincia Normannia Inferiori
Neuhausen ob Eck
Neuhausen ob Eck  est vicus et commune Badense-Virtembergense 3'821 incolarum (anno 2012).
Capella Gaudini
Capella Gaudini, vulgo La Chapelle-Gaudin, est commune Francicum 228 incolarum (anno 2012) praefecturae Utrarumque Separarum in provincia occidentali Pictaviensi et Carantonis (a die 1 Ianuarii 2016 Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis).
Fribourg (Mosella)
Fribourg  (Germanice Freiburg) est commune 172 incolarum (anno 2007) praefecturae Mosellae in Franciae orientalis regione Lotharingia.
Thyrsus
In mythologia Graeca, thyrsus (Graece: θύρσος, thýrsos) est baculum a ferula communi tecta cum hederis pampini et folia, aliquando circumvolvae cum taeniis et semper strobilus pinensis cacumine. Haec bacula portati sunt a Dionyso et comites eius. Euripides scripsit mel stillabat a baculis thyrsanis quae maenades portabant. Thyrsus fuit sacra instrumenta in religiosis sacri ritibus et festis celebrationibusque.
Calcarea (classis)
Calcarea (nomen a Bowerbank anno 1864 inventum, olim Calcispongiae (Blainville, 1834)) sunt maxima classis in phylo Poriferorum.
Capella Bertrandi
Capella Bertrandi, vulgo La Chapelle-Bertrand, est commune Francicum 500 incolarum (anno 2012) praefecturae Utrarumque Separarum in provincia occidentali Pictaviensi et Carantonis (a die 1 Ianuarii 2016 Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis).
Fourneville
Fourneville est commune Francicum 493 incolarum (anno 2009) praefecturae Calvorum Dorsorum in regione Normannia Inferiori.
2504 Gaviola
2504 , olim designationibus 1967 JO et 1980 CD agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  a Carolo Ulrico Cesco et Arnoldo Ricardo Klemola, astronomis apud Complexum Astronomicum El Leoncito versatis, repertus est.
Cadillac-en-Fronsadais
Cadillac-en-Fronsadais est commune Francicum 1'241 incolarum (anno 2012) praefecturae Girundiae in regione occidentali Aquitania (a die 1 Ianuarii 2016 Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis).
2504 Gaviola
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 2504 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Yellow Medicine Comitatus
Yellow Medicine Comitatus  (Anglice:  Yellow Medicine County) est Minnesotae comitatus in Civitatibus Foederatis Americae 11080 incolarum (anno 2000). Comitatus, cuius caput est urbs Granite Falls, die 7 Novembris 1871 creatus est. In hoc comitatu minima pars incolarum (accurate 3.8 %) haud Anglice domu loquitur.
Trentinaria
Trentinaria (Italiane: Trentinara) est oppidum Italiae et municipium, circiter 1 750 incolarum, in Regione Campania et in Provincia Salernitana situm. Incolae Trentinarienses appellantur.
Cantulupum
Cantulupum, vulgo Chanteloup, est commune Francicum 1'006 incolarum (anno 2012) praefecturae Utrarumque Separarum in provincia occidentali Pictaviensi et Carantonis (a die 1 Ianuarii 2016 Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis).
Leith Hill
Leith Hill est collis comitatús Surriae 294 metris (965 pedibus) alta et locus huius comitatús excelsissimus. Ibi iussu Richardi Hull turris anno 1766 constructa est ad altitudinem sitús supra pedum mille augendum. Turris cum villa rustica Leith Hill Place, quae sub colle iacet, ad opus fundatum ''National Trust pertinet.
Lingua Batava Capitensis
Lingua Batava Capitensis, vulgo Afrikaans (quod adiectivo Africana convertitur, sed hoc adiectivo ambiguitas manet), est lingua Germanica in Africa Australi atque in Namibia usitata, quae interdum etiam die Taal ('sermo') appellatur. Constat linguam Batavam Capitensem, quae una e linguis officialibus Africae Australis est, medio saeculo XVIII evenisse ex dialectis Batavis, quibus primi coloni Batavi inter se loquebantur.
Leith Hill
Inscriptio
Turris in parieti ad occidentem spectanti inscripta sunt haec verba:
Lingua Batava Capitensis
Exemplar: Pater noster
{|
Batava Capitensi
Onse Vader wat in die hemel is,
laat u Naam geheilig word;
laat u koninkryk kom;
laat u wil ook op die aarde geskied,
Gee ons vandag ons daaglikse brood;
en vergeef ons ons oortredings,
soos ons ook dié vergewe wat teen ons oortree;
Iulia Felix
Iulia Felix fuit mulier saeculi I p.C.n., incola Pompeiorum in Campania, ubi insulam urbanam possedit. Haec insula nobis nota est nomine "praediorum Iuliae Felicis": ita enim appellatur in nuntium muro domorum inscriptum: LOCANTVR BALNEVM•VENERIVM•ET•NONGENTVM•TABERNAE•PERGVLAE CENACVLA•EX•IDIBVS•AVG•PRIMIS•IN•IDVS•AVG•SEXTAS•ANNOS•CONTINIVOS•QVINQVE S•Q•D•L•E•N•C Inscriptio die 7 Februarii 1756 reperta est. De hac muliere nihil scitur nisi quod in inscriptione legitur atque e ruinis insulae effoditis deducitur. Filia fuerit illegitima cuiusdam Spurii Iulii Felicis, sed an etiam vivebat Pompeiisque habitabat, quo tempore urbs illa eruptione Vesuvii deleta est, nescitur.
Lingua Batava Capitensis
Batava Capitensi
en laat ons nie in die versoeking kom nie
maar verlos ons van die Bose.
Amen.
Latine
sanctificetur nomen tuum.
Adveniat regnum tuum.
Fiat voluntas tua,
sicut in caelo, et in terra.
Panem nostrum cotidianum da nobis hodie,
et dimitte nobis debita nostra,
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
sed libera nos a malo.
Amen.
Garcinia indica
Garcinia indica (binomen ab Iacobo Dionysio Choisy anno 1824 statutum) est species arborum fructiferarum in India occidentali sponte crescens, ibique interdum culta propter fructus e quibus sucus potabilis paratur. Fructus exsiccati, Latinitate communi brindones appellati, in arte coquinaria gustu amaro et colore rubro utiles sunt.
Black Down (Sussexia)
Black Down est collis comitatús Sussexiae 280 metris alta et locus huius comitatús excelsissimus.
966 Muschi
966 , olim designatione 1921 KU agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  a Gualterio Baade in Observatorio Hamburgi versato repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 966 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
1289
1289 = MCCLXXXIX
Robotum
Robotum vel robotor est res creata manibus hominum quae se dirigit ipsam. Permulta robota vi electromagnetica impelluntur, quae possunt esse aut tactilia (quae in spatio existunt et tangi possunt) aut virtualia (quae formantur ex iussis computatralibus). Quamquam nomen robotum definire difficile est, multis robotis nonnulla propria sunt:
Nomen
Nomen robotum in labris hominum late inveniri coepit post annum 1920, cum Carolus Čapek dramatista Cechoslovacus quendam ludum scaenicum modernismi  nomine R.U.R. docuit. Eventa in prima parte huius operis se locantur in officina ubi robota producuntur. Hoc in dramate, robota videntur esse sicut veri homines, quae omni fere modo similes verorum hominum sunt. Haec robota cogitare plane possunt, quae etiam hominibus felice serviunt. Temporibus posterioribus Čapek, qui haec robota laboři (e nomine Latino labor) vocare voluerat, dixit non se, sed fratrem nomen roboti finxisse. Robota Bohemice laborem servorum vel pauperum ruri, Slovace simpliciter laborem significat. Robota cognatum est cum Arbeit, nomine substantivo Theodisco.
Gandrange
Gandrange  (Germanice Gandringen) est commune 2542 incolarum (anno 1999) praefecturae Mosellae in Franciae orientalis regione Lotharingia.
3498 Belton
3498 , olim designatione 1981 EG14 agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  a Schelte Ioanne Bus, astronomo apud Observatorium Siding Spring versato, repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 3498 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
1288
1288 = MCCLXXXVIII
Pronuntiatus Latinus
Pronuntiatus Latinus est modus loquendae linguae Latinae, cuius extant modi multi, inter quos modus ecclesiasticus et classicus (restauratus) sunt omnium usu primi.
De linguae Latinae appellatione
Primum est intellegendum discrimen inter vocabula 'pronuntiatio' et 'pronuntiatus' (postcl.) vel 'appellatio', quae inter se maxime differunt. Pronuntiatio est actus recte orationem habendae, orator qui optime dicit, pronuntiationem optimam adhibet; pronuntiatus et appellatio (Apud Quintilianum) significant modum pronuntiandi, ad sonos ipsos spectantes.
Cum lingua Latina nunc nemini sermo paternus sit, omnis fere gens (vide Appellationem Solemnem) vel etiam unaquaeque schola verba Latina alio modo pronuntiare solet. Etiam ecclesia catholica appellationem propriam adhibere solet (vide Appellationem Ecclesiasticam). Quae res licet satis bene Latine loquenti impedimentum non sit ut intellegat, intellegatur, tamen id probandum est, quod multi homines imprimis in universitatibus academicis necnon in scholis magis magisque student appellatione quae dicitur restituta uti, id est appellatio quae illius similis est qua Romanus eruditus (Cicero, Caesar, Sulpicia eqs...) primo ante Christum natum saeculo utebatur. Cuius subtilitas quamvis ignota sit, tamen e nominibus Graece scriptis, e linguis Romanis hodiernis naturaque vocum mutandarum, e mendis orthographicis inscriptionum, e descriptoribus grammaticorum antiquorum satis bene cognovimus. Haec hic legi potest:
Hac in descriptione significat:
Ziziphus mauritiana
Ziziphus mauritiana (binomen ab Ioanne Baptista Lamarckio anno 1789 statutum) est species arborum fructiferarum in Indomalaesia sponte crescens, sed in Asia Meridiorientali et australi insulisque oceani Indici et maris Caribaei necnon alibi culta. Utilis est propter fructus edules, corticem medicinalem, lignum ad supellectilia conficienda idoneum, folia unde tanninum extrahitur, sed etiam quia insecta Laccifer lacca in arbore habitant. Garcias ab Orta in India occidentali, in insula Mauritia Lamarckius observavit, qui hac ratione nomina dedit Latinum Z. mauritiana, Francogallicum Jujubier de l'Isle de France.
Pronuntiatus Latinus
Diphthongi
In lingua Latina quinque diphthongi exstant:
Consonantes
"... Obscuratur et tantum in hoc aliqua inter duas vocales velut nota est, ne ipsae coeant." (Quint. IX,4,40)
9482 Rubéndarío
9482 , olim designationibus 4065 P-L, 1953 TZ3, 1991 RN41, et 1994 EZ8 agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  a Cornelio Ioanne van Houten, Ingrid Mortimer van Houten-Groeneveld, et Thoma Gehrels, astronomis apud Observatorium Palomar versatis, repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 9482 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Cabanac-et-Villagrains
Cabanac-et-Villagrains est commune Francicum 2'159 incolarum (anno 2012) praefecturae Girundiae in regione occidentali Aquitania (a die 1 Ianuarii 2016 Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis).
Betsom's Hill
Betsom's Hill est collis comitatús Cantii inter 245 et 250 metris alta et locus huius comitatús excelsissimus.
2505 Hebei
2505 , olim designationibus 1975 UJ, 1935 QJ1, 1940 LM, 1951 JY, 1957 OL, 1968 HG1, 1969 RF, 1973 FK2, 1973 FO, 1975 VT8, 1978 EX, 1979 HY2, 1979 KH1, et 1981 VR agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  ab Observatorio Astronomico Zijinshan, astronomo apud urbem Nanquinium versato, repertus est. In honorem urbis Hebei nominatus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 2505 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Brussus Andrews
Brussus E. Andrews est poeta Americanus et unus ex personis gravissimis, qui se cum poetis linguae, sive poetis L=A=N=G=U=A=G=E ex periodico appellatis, consociavit.
Vita et opera
Andrews, Sicagi natus, coniunctionibus internationalibus in Universitate Hopkinsiensi et scientiae politicae in Universitate Harvardiana studuit. Edge, primus liber eius, anno 1973 prolatus est.
Poesis linguae
Una cum Carolo Bernstein periodicum L=A=N=G=U=A=G=E edidit, quae in tredecim fasciculis inter 1978 et 1981 consistit, et (cum aliis magazinis sicut This, A Hundred Posters, Big Deal, Dog City, Hills, Là Bas, Oculist Witnesses, QU, et Roof) fuit unum ex mediis poesis linguae maximi momenti. Andrews et Bernstein plurimum contentorum fasciculorum tredecim in The L=A=N=G=U=A=G=E Book anno 1984 ediderunt. Andrews opinione classica, poesin esse rerum per linguam "tractationem rectam", reiecta arguit solam rem quae sic tractari possit linguam ipsam esse.
Opera edita
Andrews circa quadraginta libros poematum edidit, aut suorum aut una cum aliis scriptoribus, ac nonnullos lbros commentariorum. Inter hos libros sunt I Don't Have Any Paper So Shut Up (Or, Social Romanticism) (1992) et Ex Why Zee: Performance Texts, Collaborations with Sally Silvers, Word Maps, Bricolage & Improvisation (1995). Libri Designated Heartbeat ('Designatus cordis pulsus', Salt Publishing, 2006; ISBN 1-84471-068-8) et Swoon Noir (Chax Press, 2007; ISBN 978-0-925904-48-5) ad futurum pergunt.
Le Fresne-Camilly
La Fresne-Camilly est commune Francicum 826 incolarum (anno 2009) praefecturae Calvorum Dorsorum in regione Normannia Inferiori.
Le Cercueil
Le Cerceuil est commune Francicum 146 incolarum (anno 2009) praefecturae Olinae in provincia Normannia Inferiori
Braud-et-Saint-Louis
Braud-et-Saint-Louis est commune Francicum 1'486 incolarum (anno 2012) praefecturae Girundiae in regione occidentali Aquitania (a die 1 Ianuarii 2016 Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis).
1287
1287 = MCCLXXXVII
Garrebourg
Garrebourg  (Germanice Garburg) est commune 496 incolarum (anno 1999) praefecturae Mosellae in Franciae orientalis regione Lotharingia.
Pantelliatum
Pantelliatum vel Pantelliate  (alia nomina: Pantellias - atis) (Italiane: Pantigliate) est oppidum Italiae et municipium, circiter 5 840 incolarum, in Regione Langobardia et in Urbe metropolitana Mediolanensi situm. Incolae Pantelliatenses appellantur.
Tramons (Campania)
Tramons seu Intermontium  (alia nomina: Terra Intra Montes, Tramontum) (Italiane: Tramonti) est municipium Italiae, circiter 4 150 incolarum, in Regione Campania et in Provincia Salernitana situm. Incolae Tramontenses appellantur.
Gavisse
Gavisse  est commune 579 incolarum (anno 2007) praefecturae Mosellae in Franciae orientalis regione Lotharingia.
Fresné-la-Mère
Fresné-la-Mère est commune Francicum 531 incolarum (anno 2009) praefecturae Calvorum Dorsorum in regione Normannia Inferiori.
Adams Comitatus (Visconsinia)
Adams Comitatus (Anglice:  Adams County) est Visconsiniae comitatus in Civitatibus Foederatis Americae incolarum (anno 2000). Comitatus, cuius caput est urbs Friendship, die 11 Martii 1848 creatus est. In hoc comitatu vigesima pars incolarum (accurate 4.8 %) haud Anglice domu loquitur.
Tutela (dea)
Tūtēla, etiam Tūtēlīna aut Tūtīlīna, est dea secundae classis quae tempore Imperii Romani honorabatur.
Invocabatur ut protectrix loci in hac formula Tutela huius loci.
Saepe honorabatur una cum Genio et Fortuna in inscriptionibus.
Tutela invocabatur etiam ut Tutela navis protectrix navium, eratque rite honorata, eiusque statua in prora aut puppi reponebatur.
Rivinianum Thegorum
Rivinianum Thegorum (Italiane: Rivignano Teor) est municipium Italiae, in Regione Foro Iulii-Venetia Iulia et in Provincia Utinensi situm. Incolae Rivignanenses ac Thegorenses appellantur.
Fractiones
Ariis, Capomolle, Chiarmacis, Rivarotta, Driolassa, Flambruzzo, Sella, Sivigliano.
Demospongiae
Demospongiae (nomen a Gulielmo Sollas anno 1885 inventum) sunt maxima classis phyli poriferorum, quarum structura adminiculatoria ("ossa") consistit in proteini spongini, silicae mineralis, aut amborum spiculis fibrae similibus. Complectuntur 90 centesimas omnium specierum spongiarum, et plerumque sunt structuralis leuconidi gradus.
Hac in classi sunt multi ordines diversi, qui omnes magnas spongias comprehendunt. Plerumque mare habitant, sed nonnulli insulsas aquas habitant. Nonnullae species coloribus splendescunt et corporum forma late variant. Et sexualiter et asexualiter augescunt.
Opera (Italia)
Opera (alia nomina: Overa, Ovra, Overum]) (Italiane: Opera) est oppidum Italiae et municipium, circiter 13 840 incolarum, in Regione Langobardia et in Urbe metropolitana Mediolanensi situm. Incolae Operenses appellantur.
Ceaucé
Ceaucé est commune Francicum 1'219 incolarum (anno 2009) praefecturae Olinae in provincia Normannia Inferiori
Campus Linarius
Campus Linarius, vulgo Champdeniers-Saint-Denis, est commune Francicum 1'673 incolarum (anno 2012) praefecturae Utrarumque Separarum in provincia occidentali Pictaviensi et Carantonis (a die 1 Ianuarii 2016 Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis).
1286
1286 = MCCLXXXVI
Stilvis (Italia)
Stilvis  (alia nomina  : Stilvius, Stilfes, Stilvia) (Italiane: Stelvio; Theodisce: Stilfs) est oppidum Italiae et municipium, in Regione Tridentino-Alta Athesia/Tirole Meridionali et in Provincia Libera Bauzanensi (Alta Athesia/Tirolis Meridionalis) situm. Incolae Stilviotici appellantur
Municipium pertinet ad Communitatem Comprehensorialem Venustanam.
Ashland Comitatus (Visconsinia)
Ashland Comitatus (Anglice:  Ashland County) est Visconsiniae comitatus in Civitatibus Foederatis Americae 16866 incolarum (anno 2000). Comitatus, cuius caput est urbs Ashland, anno 1860 creatus est. In hoc comitatu minima pars incolarum (accurate %) haud Anglice domu loquitur.
Symbolum (religio Christiana)
Symbolum in religione Christiana est formula quo fideles fidem confitentur. Etiam credo appellatur, a primo verbo plurimorum symbolorum.
Cyprianus primum hanc vocem sensu simili de formula de baptismi usus est: "Quod si aliquis illud opponit ut dicat eamdem Novatianum legem tenere quam catholica Ecclesia teneat, eodem Symbolo quo et nos baptizare, eumdem nosse Deum Patrem, eundem Filium Christum, eumdem Spiritum sanctum, ac propter hoc usurpare eum potestatem baptizandi posse quod videatur in interrogatione Baptismi a nobis non discrepare, sciat quisquis hoc opponendum putat primum non esse unam nobis et schismaticis Symboli legem, neque eamdem interrogationem."
Haec symbola apud plurimos Christianos oecumenica habentur:
Turturella
Turturella (Italiane: Tortorella) est oppidum Italiae et municipium, circiter 600 incolarum, in Regione Campania et in Provincia Salernitana situm. Incolae Turturellenses appellantur.
Samoa
Samoa (Samoane Sāmoa ), publice Libera Civitas Samoana (Anglice Independent State of Samoa), est res publica quae occidentalem Insularum Samoanarum partem gubernat in Oceano Pacifico meridiano et quattor habitatas insulas comprehendit quae sunt Upolu, Savaii, Manono et Apolima. Etiam ei quattuor parvae insulae sine incolis sunt. Priora civitatis nomina fuerunt Samoa (et vulgo Samoa Germana) ab 1900 ad 1919 et Samoa Occidentalis ab 1914 ad 1997, sed ad Consociationem Nationum se coniunxit die 15 Decembris 1976 nomine Samoa, quod voluntatem videndi archipelagi totius coniuncti patefacit, quia orientalis archipelagi pars in dicione Civitatum Foederatarum est. Maximae duae insulae Upolu et Savaii, Occidente, sunt. Caput Apia et internationalis aeroportus Faleolo in Septemtrionali Upoluensi litore siti sunt. Omnia regionis freta consita terris, Samoa Americana non excepta, in litterarum monumentis ante saeculum vicensimum Insulae Nautarum plerumque appellabantur propter maritimam indigenarum sollertiam.
Samoani, secundum ponderis ordine, secundum Polynesium populum, post Neozelandicos Maorianos, constituunt.
Historia
Samoa constituta est cultura distincta abhinc fere plusquam tres milia annorum, cum homines a Vitiis vel Tonga ad Insulas Samoanas migraverunt. Samoani Polynesius populus est, qui a Tonganis capti sunt et Imperii Tongani provincia facti sunt, quoad Samoani saeculo tertio decimo descivere et se in libertatem vindicaverunt.
Contactus cum Europaeis coepit saeculo septimo decimo ineunte, cum Iacobus Roggeveen, Batavus, Insulas Samoas conspicatus esset anno 1722. Insulae deinceps anno 1768 visitatae sunt a Ludovico Antonio de Bougainville, exploratore Francico, qui eas Insulas Nautarum nominavit.<!-- Contact was limited before the 1830s which is when English missionaries and traders began arriving. Mission work in Samoa had begun in late 1830 by John Williams, of the London Missionary Society. By that time, the Samoans had gained a reputation of being savage and warlike, as they had clashed with French, British, German and American forces, who, by the late nineteenth century, valued Samoa as a refueling station for coal-fired shipping.
As the Germans began to show more interest in the Samoan Islands, the United States laid its own claim to them. Britain also sent troops to express its interest. There followed an eight-year civil war, where each of the three powers supplied arms, training, and in some cases combat troops, to the warring Samoan parties. All three sent warships into Apia harbor, and a larger-scale war seemed imminent, until a massive storm damaged or destroyed the warships, ending the military conflict. At the turn of the twentieth century, the Treaty of Berlin split the Samoan Islands into two parts: the eastern group became a territory of the United States (the Tutuila Islands in 1900 and officially Manu'a in 1905), and are today known as American Samoa; the western islands, by far the greater landmass, became known as German Samoa after the British gave up claims to the islands in return for Fiji and some Melanesian territories. New Zealand troops landed in 'Upolu on August 29, 1914 and seized control from the German authorities, following a request by Britain that New Zealand forces take over a German radio station there.
A fine World World War I ad 1962, Nova Zelandia Samoam regulabat Mandatum Classis "C" sub trusteeship auctoritate League of Nations. There followed a series of New Zealand administrators. Approximately one fifth of the Samoan population died in the Influenza epidemic of 1918-1919, partly due to the failure of New Zealand authorities to enforce a quarantine.
In the early 1920s, the Western Samoans began a campaign known as the Mau ("Opinion"), a nonviolent popular movement to protest the mistreatment of the Samoan people by the New Zealand administration. The Mau was initially lead by Olaf Nelson, who was half-Samoan and half-Swedish. Nelson was exiled during the late 1920s and early 1930s, but he continued to assist the organization financially and politically. In following the Mau's nonviolent philosophy, the newly elected leader, High Chief Tupua Tamasese Lealofi led his fellow uniformed Mau in a peaceful demonstration in downtown Apia on December 28 1929. The New Zealand police attempted to arrest one of the leaders in the demonstration. When he resisted, a struggle developed between the police and the Mau. The officers began to fire randomly into the crowd and a Lewis machine gun, mounted in preparation for this demonstration, was used to disperse the Mau. Chief Tamasese was shot from behind and killed while trying to bring calm and order to the Mau demonstrators, screaming "Peace, Samoa". Ten others died that day and approximately 50 were injured by gunshot wounds and police batons. That day would come to be known in Samoa as Black Saturday. The Mau grew, remaining steadfastly non-violent, and expanded to include a highly influential women's branch. After repeated efforts by the Samoan people, Western Samoa regained libertatem anno 1962 and signed a Friendship Treaty with New Zealand. Western Samoa was the first Pacific Island country to regain its independence.
Mense Iulii 1997, the constitution was amended to change the country's name from Western Samoa to Samoa, as it had been designated by the United Nations since joining the organization in 1976. The U.S. territory of American Samoa protested the move, asserting that the change diminished its own identity. American Samoans still use the terms Western Samoa and Western Samoans to describe the independent State of Samoa and its inhabitants. While the two Samoas share language and ethnicity, their cultures have recently followed different paths, with American Samoans often emigrating to Hawaii and the U.S. mainland, and adopting many U.S. customs, such as the playing of American football and baseball. Western Samoans have tended to emigrate instead to New Zealand, whose influence has made the sports of rugby and cricket more popular in the western islands.-->
Anno 1899, Samoa in partes duas divisa est: Samoam Germanam et Samoam Orientalem (sub Statunitensi dominio). Haec divisio hodie persistit.
Anno 1914, Nova Zelandia Samoae Occidentalis dominium cepit. Quam tunc sub mandato Societatis Civitatum et postea sub mandato Consociationis Nationum usque ad 1961 tenuit.
Samoa Occidentalis suam libertatem Kalendis Ianuariis anni 1962 post referendum obtinuit. Respublica Consortionis Populorum anno 1970 et Consociationis Nationum anno 1976 sodalis facta est.
Civilitas
Civitatis status anni 1960, qui cum libertate primum valuit, exemplum sequitur popularis reipublicae formae Britannicum, immutatum ut mores Samoani accommodentur. Principibus qui duos (ex quattuor) gravissimos Samoae titulos tempore libertatis captae gerebant magistratus concessus est, ut eis vivis munus capitis civitatis coniunctim gererent. Malietoa Tanumafili II hoc munus post mortem conlegae (Tupua Tamasese Mea'ole) anno 1963 sustinebat. Ipso quoque die 11 Maii 2007 mortuo, veterrimo orbis terrarum tempore mortis caput civitatis, princeps Tuiatua Tupua Tamasese Efi a parlamento die 17 Iunii 2007 electus est successor, ut per spatium quinque annorum magistratu fungeretur.
Publius Cornelius L.f. Lentulus Caudinus
Publius Cornelius L.f. Lentulus Caudinus (natus saeculo 3 a.C.n., mortuus post annum 236 a.C.n.) fuit vir publicus Romanus.
Samoa
Civilitas
Fono, parlamentum unius camerae, consistit in quadraginta novem senatoribus, qui magistratum spatii quinque annorum habent. Quadraginta-septem ex pagis a Samoanis ethnicis eleguntur.
Subdivisiones administrativae
Samoa in undecim civilibus pagis (Samoane itūmālō) consistit. Hi pagi a maioribus posteris traditi sunt ante adventum Europaeanum. Quisque pagus habet propria fundamenta constitutionalia (Samoane:fa‘avae) secundum ordinem prioris loci suorum ducum, memoriae mandatum in antiquis formulis quae sunt pro salutationibus sollemnibus (fa‘alupega). Cuiusque pagi caput res paganas administrat, negotia procurat, et nomen summi reguli pagani confert. Exempli gratia, Aanae pagi caput est Leulumoega vicus. Summum Aanae nomen est Tui Aana. Novemviri (Faleiva), oratores qui hoc nomen conferunt, sunt Leulumoegae statuti. Item in aliis pagis. Apud Tuamasagam pagum, Malietoa, summum pagi nomen ab Domo Tuamasaga (Samoane Fale Tuamāsaga), Afegae in vico statuto, conlatum est.
Publius Cornelius L.f. Lentulus Caudinus
Cursus honorum
Anno 236 ipse consulatum adeptus est, collega eius Gaius Licinius P.f. Varus fuit. Contra Ligures feliciter pugnabat atque de eis triumphavit.
Samoa
Subdivisiones administrativae
¹ Cum insulis Manonone, Apolima, et Nuulopa.
² Cum Insulis Aleipatensibus et Nuusafee Insula.
³ Partes minores quoque Upoluenses: Salamumu (cum Salamumu-Utu) et Leauvaa vicis.
Geographia
Samoa valde prope lineam commutationis diei, inter Havaios et Novam Zelandiam, Kiribatorum et Insularum Linearum Meridie, sita est. Insulae 171 gradibus longitudinis orientalis sitae Samoam Americanam et occidentales Samoam Occidentalem formant. Samoa duas magnas insulas, Upolu Savaiosque, et octo parvulas insulas comprehendit. Fere tres tertiae Samoanorum partes praecipuam insulam Upolu incolunt, ubi caput, Apia, etiam invenitur.
Quattuor habitatae Samoanae insulae Savaii, Upolu, Apolima et Manono, dum sex insulae sine incolis Fanuatapu, Namua, Nuutele, Nuulua, Nuulopa et Nuusafee nuncupantur.
Quondam archipelagus Nautarum baptizatae, insulae Samoam formantes curalii aut vulcanicae originis sunt. Vulcanicae lavae fluminum praesentia multas archipelagi insulas inhabitabiles facit.
Fresney-le-Puceux
Fresney-le-Puceux est commune Francicum 690 incolarum (anno 2009) praefecturae Calvorum Dorsorum in regione Normannia Inferiori.
Samoa
Geographia
Clima tropicum cum uno tempore imbrium Novembri incipiente et Aprili finiente. Samoae fauna restrictissima est, ubi pauca animalium inveniuntur; serpentium, lacertorum, avium. Samoae flora ex altera vero opulentissima et silva insulas tegens luxuriosa est. Multa Samoae animalia et plantae endemica (scilicet in nulla alia planetae parte inveniuntur) sunt. Ea civitati servanda sunt, quamobrem Samoani sibi cum consilio biodiversitatis Samoae (Samoane Faatotoe le Muli o le Ola) instruxerunt.
Cyclones creberrimi et vastantes Samoanae agriculturae sunt. Quamobrem Samoa, cuius oeconomia praesertim ex agricultura pendet, internationali auxilio adhuc eget.
Die 29 Septembris anni 2009, Samoa magnitudinis octavae terrae motu affecta est quem megacyma secutum est, et quae ponderis clades et 115 mortuorum attulere.
Media annua temperatura est 22 °C.
Oeconomia
Praecipua Samoae exportationes copra, cacao, banana et coffeum sunt. Agricultura duas tertias Samoanorum partes detinet et 90% redituum exportationis largitur. Praecipuae civitates ad quas res confectae exportantur sunt Australia, Civitates Foederatae, et Iaponia.
Periegesis campus in expansione cum 25 centesimis PDG et cum 88 000 periegetarum anno 2001 est.
Una respublica in Pacifico a Consociatione Nationum in categoria civitatum subevolutissimarum classificata est. Hic status ei auxilium internationale (52 milliones anno 1992, 41 centesimas PDG) accipere permittit. Petrolei importationes 99 centesimas redituum exportationum vorat.
Demographia
Secundum CIA World Factbook, numerus civium Samoanorum est 182 265, quorum 92.6 centesimae partes sunt Samoani, 7 centesimae Euronesii (homines sanguinis Europaei et Polynesii), et 0.4 centesimae Europaei. Circa tres quartae partes incolarum Upolu, praecipuam insulam, habitant. Solum Neozelandici Maorienses Samoanos inter Polynesios ethne secundum numerum superant.
Religio
Inter Samoanorum religiosos cultus sunt Ecclesia Christiana Congregationalis Samoana (Anglice Congregational Christian Church of Samoa et Samoane Ekalesia Fa'apotopotoga Kerisiano i Samoa) cum 35.5%, Ecclesia Catholica Romana cum 19.6%, Methodismus cum 15%, Mormonismus cum 12.7%, Conventus Dei Samoani (Anglice Samoan Assemblies of God, Samoane Le Fa'apotopotoga a le Atua Samoa) cum 10.6%, Ecclesia Adventistarum Septimi Diei cum 3.5%, Centrum Cultus 1.3% et sine definitione 0.8% (secundum censum anno 2001).
Dux Civitatis usque ad 2007, Celsitudo Malietoa Tanumafili II conversus ad Bahaismum fuit. Samoa hospitio unam septem Domorum Bahaisticarum Cultus accipit; quae anno 1984 perfecta et a duce civitatis dedicata, Tiapapatae, 8 chiliometra ab Apia, sita est.
Cultura
Mos Samoanus (Samoane fa'asamoa) quidam modus vivendi praesertim mores ad alios attingens et magnam reverentiam ad auctoritates (maiores, vigiles, parentes, etc.) implicans est.
Mos Samoana in iudiciario Samoae systemate, in duo diviso, etiam ostenditur. Primum Occidentalis generis systema et tum in biocolytica vi tum in tribunalibus a media gubernatione administratis fundatur. Secundum traditionalis generis est et e cuiusque vici iurisdictione pendet.
Quamquam Europaei per saecula Samoam affecerunt, Samoa historicos mores, socialia systemata et linguam e qua antiquissima Polynesii sermonis forma adhuc exsistens esse putatur (hypothesis in controversiam a modernis linguistis vocata) servat.
Religio
Samoanis olim fuerunt nonnulli dei et multi manes lemuresque; deus praecipuus fuit Tangaloa, qui mundum creaverat. Christianitate in insulas invecta, plurimi Samoani se ad fidem novam traduxerunt; hodie enim 98 centesimae hominum se Christianos appellant.
Compunctio
Compunctio notis sub cuti habet magnum pondus in Samoa, sicut in multis insulis Polynesiis. Samoanis sunt duo compunctionis genera. Virorum compunctio (tatau, unde verbum Anglicum tattoo) consistit in implicatis geometricisque figuris adligatis ab costis ad genua; vir qui hanc compunctionem fert soga'imiti appellatur. Feminarum compunctio (malu) cutem exornat in figuris non adligatis a femure superiore ad tibiam superiorem, et nonnunquam in manibus.
Musica
Samoani multa musicae genera habent. Inter compositores (Samoane fatupese) aut Samoanarum cantionum auctores (Samoane pese) praeclaros, Toliafoa Talimutu, Peseta Gatoloai Sio, Malifu Faletoese Lemalu, Anapa Lave Teo, Kalapu Luafatasaga Kalapu, Maiava Pouono Hunkin, et Komisi Faraimo excellere habentur.
Saltatio
Samoani multa saltationis genera habent. Antiqua Samoana saltatio est siva. Haec saltatio Havaianae hulae similis est, cum mitibus manuum pedumque motibus ad tempus musicae dum fabula narratur, quamquam Samoanae viriles saltationes aggressiviores asperaeque sunt. Sasa etiam est saltatio Samoana, ubi saltatorum rapidos synchronizatos motus ad tempus tympanicarum pyxium aut volutarum mattarum eliciunt. Eius nomen e Samoano vocabulo 'alapam' significante deducitur quia Samoana "alaparum saltatio" depalmandis dissimilibus corporis partibus perficitur. Quod e depalmandis insectis super corpus deductum esse dicitur.
Sinis (discretiva)
Sinis potest: