cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saki
Hector Hugo Munro (Hector Hugh Munro; natus in urbe Akyab Birmaniae die 18 Decembris 1870; in proelio interfectus iuxta Beaumont-Hamel Franciae die 13 Novembris 1916) fuit scriptor et diurnarius qui mythistorias, comoedias et praecipue fabulas breves Anglice scripsit pseudonymo Saki utens. Nomine vero utens historiam divulgavit Imperii Russici.
St. Bernard Paroecia
St. Bernard Paroecia (Anglice:  St. Bernard Parish, Francice  Paroisse de Saint-Bernard) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 67229 incolarum (anno 2000). Paroecia, cuius caput est urbs Chalmette, anno 1807 creata est. In hoc paroecia decima quinta pars incolarum (accurate 7.3 %) haud Anglice domu loquitur.
Regio Kirovensis
Regio Kirovensis (Russ. Кировская область, tr. Kirovskaja oblast' ) est subiectum Foederationis Russicae, anno 1936 creatum, cum Udmurtia a territorio Kirovensi separata esset. Anno 2000 in districtum foederalem Subvolgensem inclusa est.
In parte septentrio-orientali Russiae Europaeae sita est. Cum regionibus Russicis Vologdensi et Costromensi et Novogardiensi Inferiore (in occidente), cum re publica Komi et regione Archangelopolitana (in septentrione), cum territorio Permico et re publica Udmurtia (in oriente) atque cum rebus publicis Mari El et Tatarstania (in meridie) contermina est. Aream 120 374 km2 et 1 272 109 incolas (anno 2019) habet.
Cronus
Cronus (Graece Κρόνος) in mythologia Graeca est dux Titanum, posterorum Gaiae et Urani. Filii quos e Rhea genuit fuerunt praecipue Demeter, Hades, Hera, Hestia, Poseidon, et Zeus.
Cronus in mythologia Romana deo Saturno respondit.
Rubellius Plautus
Rubellius Plautus (nescimus, quando natus sit, mortuus est anno 62) fuit senator Romanus. Pater eius Gaius Rubellius Blandus erat, mater Iulia Livia, filia Drusi Iulii Caesaris. Uxorem duxit filiam Lucii Antistii Veteris,Antistiam Polittam, ex qua liberos habuit. Ita familiaris domus Caesarum fuit. Agrippina mater Neronis imperatoris anno 55 eum movisse dicitur, ut rebus novis studeret. Nero idcirco Rubellium timebat et anno 60 Rubellium in Asiam removit. Anno 62 Nero eum necari iussit. Rubellii interitus etiam amicis ut Quinto Marcio Barea Sorano perniciei fuit. Tacitus de Rubellio iudicavit: "... et omnium ore Rubellius Plautus celebratur, cui nobilitas per matrem ex Iulia familia. ipse placita maiorum colebat, habitu severo, casta et secreta domo, quantoque metu occultior, tanto plus famae adeptus".
Marcus (evangelista)
Marcus, evangelista, est auctor secundi evangelii. Sanctus celebratur ab Ecclesia Catholica die 25 Aprilis.
Iosephus Gregorius Hernández
Venerabilis Iosephus Gregorius Hernández, OFS natus Iosephus Gregorius Hernández Cisneros (Hispanice: José Gregorio Hernández Cisneros) (26 Octobris 1864—29 Iunii 1919), medicus, scientificum et religiosus venetiolanus fuit. Tam pauperibus et indigentibus auxiliatus est, ut in America Latina sanctus, etsi nondum beatificatus ab Ecclesia Catholica, putatur. Obiit tristis: cum humum procubuisset, autocineto ictus in Amadores, La Pastora, Caracae — nunc vicum incorporati Metropolita Ager Caracis — caput suum confractum est.
Marcus (evangelista)
Vita
Iohannes, qui cognominatur Marcus, in Actibus Apostolorum et in epistulis quibusdam commemoratus, ut videtur, Evangelista ille est, cuius dies festus agitur ante diem septimum Calendas Maias. Ipse Hierosolymae domicilium habebat; cuius mater Maria dicebatur, et sobrinus Barnabas. Eius domus discipulis usui erat; ubi fortasse Iesus cum Apostolis novissimam cenam fecerat. Marcus autem de eorum numero non fuit. Paulum in primo itinere comitatus, eius vero ardorem non participavit, ita ut a Perge Pamphyliae reversus sit solus Hierosolymam. Barnabam, qui cum Paulo propter eum disceptaverat, comitatus est Cyprum. Deinde se, discipuli loco et interpretis, ad Petrum Romae coniunxit. Tandem Paulo in custodiam tradito ministravit. Omnia, quae narravit in commentariis suis, qui Evangelium dicuntur, - ut sanctus Irenaeus, Tertullianus et sanctus Clemens Alexandrinus demonstrarunt - ea sunt, quae a Petro audierat; qui commentarii inter annos sexagesimum et septuagesimum pro Romanis Christi fidelibus scripti sunt.
Iosephus Gregorius Hernández
Pueritia et iuventus
Iosephus Gregorius Hernández Cisneros, Isnotú natus est, in provincia Trujillense in Andibus. Primus sex liberorum, a Benigno Maria Hernández Manzaneda et Josefa Antonia Cisneros Mansilla natus, maiores sui a patre Colombiani et a matre Hispani fuerunt. Puer in patria sua vixit, ubi pater negotium habebat.
Quartum et decimum annum agens, Iosephus Gregorius nuntiavit patri se iuris studia persequenda cupere, sed pater ei persuasit ad medicae artis studium. Quod Caracae commeare pro schola institutus. Adveniret urbis incepit studia in Colegio Villegas, unam ex Collegiorum praeclarae tempore, quod est directus Die Gulielmus Villegas. Permane in verteris modi facultates Iosephus Gregorius puer creavit amicitiae cum director et uxor.
Europaei Studii
28 Iunii 1888, medicus Hernández accepit gradum ad Venetiola Universidad Centralis postquam graduatio gubernatio Venetiola sodales decretus ire Lutetia, ut in dies profundiorem scientiam applicata agros medicina non tempore notus agro.
Mense Novembri 1889 studens in laboratorio de Mathias Duval. In his studiis Iosephus Gregorius delves in partes lactis subsp Vertebrata Normal, Pathologia, et Angiospermae Bacteriologia cum aliis. Perfectio civitatis scholam petens licenciam et flectebatur Vertebrata Berolinum studio et morbis et sequuntur in bacteriologia cursus.
Expleto studio Venetiola Hernández rediit, ut sis in professor de Venetiola Universidad Centralis in Caracis, occasionem accipit valuable ferre Arma medical Vargas Hospitalis. Ipse microscopii auctoribus in Venetiola primum.
RuneScape
RuneScape interretialis ludus est. RuneScape 27 ususi habet. Inter universus mundus 140 000 000 gens RuneScape ludent. Ludus anno 1999 ab Andrea Gower inventus est et DeviousMUD appellatus. Anno 2001 RuneScape Classic apparuit. RuneScape II anno 2002 apparuit.
Iosephus Gregorius Hernández
Universitas Professori UCV et vitae scientifica et academica
In 1891, Hernández redit Europe et mense Novembri anni coepit ut negotiorum lectore vitiatam Vertebrata normali, et Angiospermae bacteriologia, Centrali Universitatis Venetiola (UCV). Postgraduate post Lutetiam Studia Berlin, delegata est cura de materiali adipisci opes civitatis Venetiolanis necessaria et essentiali firmans "Angiospermae Laboratorium" in Caracae, ut comparatio bibliographia, quo necessitas foramen novum professorships prophetantes commitment opus, probitatem tuentur. Auctor in Venetiola microscopii, et multa instrumenta emit in Francia, quae secundum tabellam dare, doctor Augustus Pi Suñer, in usu post emptionem decades.
In 14 Septembris 1909 etiam professus fuit morbis usu sella adhaeret hospitalis laboratorio Vargas, quae erat super erectione usque Cathedrae Pathologia Universitas Centrali ad institutum quod ex curre anatomicae Dr Philippus Guevara Rojas in 1911.
St. Helena Paroecia
St. Helena Paroecia (Anglice:  St. Helena Parish, Francice  Paroisse de Sainte-Hélène) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 10525 incolarum (anno 2000). Paroecia, cuius caput est urbs Greensburg, anno 1810 creata est. In hoc paroecia minima pars incolarum (accurate 2.2 %) haud Anglice domu loquitur.
Iosephus Gregorius Hernández
Universitas Professori UCV et vitae scientifica et academica
Non modo conditori bacteriologia cathedra, sed primus fuit in Venetiola text edidisset hujus doctrinae, Elementa Bacteriologia (1906). Professor primum fundata bacteriologia in America. Profectus et ipsa doctrina doctrinam scientia, scilicet de lectionibus explanatory cum observatione vitae phaenomena usu experientia systematized laboratorio expertus et vivisection. Auctor et docuit microscopii usu et tractandis, et coluit Microbes colores; cell intulit Virchow ratione. Erat autem et magnum physiologist biologus insignis quia noverat altius physica et chemica mathematica basic basic disciplinis in cortina nititur omnis dynamica animal. Potuit facere applications practica usus eorum servire summum finem medicinae aegros agere aliud protegeret vitae.
Attabi
Attabi (indecl. n.) est quaedam tela serica lineata. Nomen derivatum est ab Arabico عتابي ʿattābī, quod respicit ad عتابية ʿattābiyya, vicum Bagdati urbis, ubi attabi primum saeculo 12 fabricabatur. Mox tamen attabi faciendi arte ad Andalusiam Islamicam translata, haec telae inde eodem nomine per omnem Europam vendebantur.
Nelly Sachs
Nelly Sachs (nata familia Iudaica Berolini die 10 Decembris 1891; Holmiae mortua die 12 Maii 1970) fuit scriptrix Germanica qui Sueciam iit refugii ex Soa causa. Anno 1966 Sachs Nobelianum Litteraturae Praemium una cum Samuele Iosepho Agnon accepit, expressione lyrica tragoediae Israëli causa.
Operae sua motu romantico inspiratae a Biblia sunt et post exsul in Suecia, anthologias Suecice in Theodiscam interpertavit. Etiam Paulus Celan suus amicus fuit per epistulas correspondent.
St. James Paroecia
St. James Paroecia (Anglice:  St. James Parish, Francice  Paroisse de Saint-Jacques ) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 21216 incolarum (anno 2000). Paroecia, cuius caput est urbs Convent, die 31 Martii 1807 creata est. In hoc paroecia minima pars incolarum (accurate 6.5 %) haud Anglice domu loquitur.
Indus
Indus (vulgo Sindhū, Abāsīn, etc.; vide infra) est maius flumen quod Pakistaniam praeterfluit; ei etiam sunt cursus per Sinas et India.
Flumen, quod in Planitie Thibetana Sinae occidentalis prope Lacum Mansarovar in Regione Autonoma Thibetana oritur, cursum habet per districtum Ladakh Jammu et Kashmir, et deinde Pakistaniam per Regiones Septentrionales (Gilgit-Baltistan) intrat, per Pakistaniam Septentrionalem ad meridiem secundum omnem Pakistaniae longitudinem perfluens, ut postremum in Mare Arabicum prope portum Karachi in Sindh defluat. Sua longititudo est 3180 km, et id est longissimum Pakistaniae flumen.
Flumini est pelvis siccationis plus quam 1165000 chiliometra quadrata. Sua aestimata fluxio annua est circa 207 chiliometra cubica; ergo secundum fluxum annuum id est vicensimum primum orbis terrarum flumen. Id, in glaciariis summi mundi oriens, aquam oecosystematibus silvarum temperatarum, planitierum, et terrarum aridarum suppeditat. Una cum fluminibus Hydaspe, Acesine, Hydraote, Hyphasi et Hesydro (quae sunt Pengabi flumina quinque), et duo tributarii ex Khyber Pakhtunkhwa et Afgania, Indus delta constitit Pakistaniae in Rigveda Vedica ut Sapta Sindhu et in Iranico Zend Avesta ut Hapta Hindu memoratam, ambobus nominibus 'Septem Flumina' significantibus.
Materialismus dialecticus
Materialismus dialecticus est theoria materialismo more dialectico naturae et historiae, fundata super dialecticam Hegelis et Ludovici Feuerbach rationem, quae materialistice perhibetur. Ea est philosophia et "conceptio mundis" marxismi, quae a Carolo Marx et Friderico Engels excogitata est, doctrina momenti materiae et logica contradictionis.
Martialis Merlin
Martialis Merlin (Martial Henri Merlin; natus 20 Ianuarii 1860 Lutetiae; ibidem mortuus 8 Maii 1935) fuit stator Imperii Francici; fuit gubernator generalis Africae Occidentalis Francicae, Madagascariae, Africae Aequatorialis Francicae et Indosinae Francicae.
Die 18 Iunii 1924 Martialem Merlin, in emporio Francico Shamian iuxta Quancheum sive Cantonem Sinarum cenantem, iuvenis Phạm Hồng Thái ictu pyrobolico aggressus est et convivas tres necavit. Merlin ipse illaesus abivit; tromocrator a ponte in flumen Zhu cadens submersus est.
Indus
Flumen fuit res admirationis per Aetatem Classicam. Darius, Rex Imperii Persici, Scylacem Caryandensem ad explorandum flumen anno 510 a.C.n. misit.
Nomen fluminis dedit et civitati Indiae et epochae Indanae.
Nomen
Hoc flumen Sanscritice सिन्धू; Avestane Harauhuti; Urdu دریائے سندھ, Daryā-e Sindh; Sindhuice سنڌو, Sindhu; Pašto اباسين, Abāsin 'Pater Fluminum'; Paniabice سندھ, Sindh; Hindko سندھ, Sindh; Persice رود سند, Rūd-e Sind; Arabice السند, Al-Sind; Tibetane སེང་གེ།་གཙང་པོ, Sênggê Zangbo 'Flumen Leonum'; Mandarinice 印度河, Yìndù hé; Graece Ἰνδός; Tschagataice Nilab appellatur.
Descriptio
Indus gravissimas oeconomiae Pakistaniae aquas suppeditat, praecipue rusticae provinciae Punjab, quae plurimum productionis agriculturae civitatis constitit. Quinque fluvii ex quibus Pengabum appellatur sunt flumina Hydaspes, Acesines, Hydraotes, Hyphasis et Hesydrus. Indus etiam multas industrias graves praebet, et plurimum aquae quae bibi potest in Pakistania offert.
Vita fera
Res de valle Indica relatae ex temporibus expeditionis Alexandri dicunt silvam sanam in regione crevisse, quae nunc multo recessit. Babur, Imperator Mughal, in suis memoriis (Baburnama) dicit esse secundum fluminis ripas Rhinocerotidas. Valles est sicca, plantas male sustinens; itaque agricultura praecipue ob inrigationem sustinetur.
Platanista gangetica minor, caeca Delphinidarum subspecies, solum in Indo invenitur, quamquam ea olim in tributariis fluminis habitabat. Secundum World Wildlife Fund, ea est unum ex periclitatissimorum Cetaceorum, quia solum circa mille singula nunc vivunt.
Pisces generis Hilsae sunt pro cibo suavi hominum qui prope flumen habitant. Numerus piscium in flumine est amplus, atque Sukkur, Thatta, et Kotri sunt maiores piscatus sedes, omnibus in inferiore Sindh cursu sitis. Sed moles et inrigatio faciunt ut piscicultura sit oeconomicus magni momenti mos. Delta, ingens et ad meridio-orientem Karachi sita, a conservationistis appellatur una ex gravissimis orbis terrarum regionibus oecologicis. Flumen hic fit multae paludes, rivi, aestuaria, quae cum mari in aquis humilibus coeunt. Hic animalia marina abundanter inveniuntur, inter quae Bramidae et Dendrobranchiata.
St. John the Baptist Paroecia
St. John the Baptist Paroecia (Anglice:  St. John the Baptist Parish, Francice Paroisse de Saint-Jean-Baptiste) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 43044 incolarum (anno 2000). Paroecia, cuius caput est urbs Edgard, anno 1807 creata est. In hoc paroecia ima pars incolarum (accurate 6.3 %) haud Anglice domu loquitur.
Michael V
Michael V Calaphates (Latine scilicet "obsignator") (Graece ) (1015 – 24 Augusti 1042), fuit quattuor menses Imperator Constantinopolitanus ab anno 1041 ad 1042.
Casinum (Latium)
Urbs ad pedem Montis Casini sita.
Casinum antiqua osca urbs est.
Ecclesia Catholica Romana
Mons Cassinus est Abbatia Territorialis.
Castrum Novum (Sicilia)
Castrum Novum (Italiane: Castronovo di Sicilia) est oppidum Italiae et municipium, circiter 3 130 incolarum, in Regione Sicilia ac in Urbe metropolitana Panormitana situm. Incolae oppidi Castronovenses appellantur.
Fractiones
Marcatobianco.
Hirsaugia
Hirsaugia olim oppidum sui iuris, nunc pars Calewae, iacet in Nigra silva septentrioni supposita. Urbs est nota abbatia Hirsaugiensi. Monasterium ibi sub iurisdictione Hirsaugiensi erat e.g. Sanctae Paulinae cella in Thuringia.
De rebus oeconomicis
Multi peregrinatores voluptuarii Hirsaugiam migrant.
Unna
Unna (ita etiam Theodisce ac Saxonice) est urbs Germanica circiter 59 000 incolarum in Rhenania Septentrionali-Vestfalia sita.
Prima mentio Unnae in litteris erat in tabula archiepiscopi Coloniensis Pilgrim de die 6 Augusti 1032, qua ecclesia loci ad abbatem Rudolfum Divitiensem translata est. Iura urbis saeculo 13 accepit. Urbs anno 1666 pars territorii Brandenburgi ac Borussiae facta est. Saeculo 19 causa conversionis industrialis valde crevit.
St. Landry Paroecia
St. Landry Paroecia (Anglice:  St. Landry Parish, Francice Paroisse de Saint-Landry) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 87700 incolarum (anno 2000). Paroecia, cuius caput est urbs Opelousas, anno 1807 creata est. In hoc paroecia quasi quinta pars incolarum (accurate 18.4 %) haud Anglice domu loquitur.
Socialismus scientificus
Socialismus scientificus est cuiusdam generis socialismus qui analysis et comprehensionis scientificarum legum historiae atque societatis gratia a socialismo utopico, sicut a Roberto Owen, distinguitur.
Tamen notio Qu'est ce-que la propriété? Petri Iosephi Proudhon, de quo Carolus Marx criticam fecit, Fridericus Engels more positivo in libro Die Entwicklung des Sozialismus, von die Utopie zur Wissenschaft adhibuit.
Syzygium
Botanistae Syzygium et Eugenia (ca. 1000 species) saepissime confundunt, sed Eugenia est diversissima in zonis neotripicis. Syzygium et Eugenia sunt inter ignotissima plantarum vascularium genera.
Plurimae Syzygii species sunt arbores et frutices sempervirentes. Nonnullae species coluntur plantae ornamentales ob eorum folia nitida, et nonnullae fructus esculentos producunt quos homines incoctos edunt et in fructu condito adhibent. Gravissima commercii species est Syzygium aromaticum, cuius gemmae siccae sunt condimentum magni momenti.
Shamian
Shamian (Sinice 沙面岛 Shāmiàn dǎo; in linguis Europaeis olim Shameen) est insula parva regionis Liwan Quanchei sive Cantonis Sinarum. Saeculo XIX haec insula fuit emporium mercatorum peregrinorum in duas partes divisum, una Francicis attributa, altera Britannicis.
St. Martin Paroecia
St. Martin Paroecia (Anglice:  St. Martin Parish, Francice Paroisse de Saint-Martin) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 48583 incolarum (anno 2000). Paroecia, cuius caput est urbs St. Martinville, anno 1868 creata est. In hoc paroecia tertia pars incolarum (accurate 30.5 %) haud Anglice domu loquitur.
Ricardus Paceus
Ricardus Paceus (Anglice Richard Pace [], natus circa annum 1482; mortuus die 28 Iunii 1536) fuit legatus Anglicus aetate Henrici VIII.
Vita
Paceus studuit apud Winchester College, ubi Thomae Langton discipulus fuit, et postea Paduae et Bononiae. Anno 1509 Romae Paceus Eboraci archiepiscopum, cardinalem Christophorum Bainbridge, sectatus est et ibi Papae Leoni X admirationi fuit. Papa Ricardum regi Henrico VIII commendavit et anno 1515 Paceus regis secretarius et insequente anno secretarius status factus est.
Oeconomia politica
Œconomia politica terminus erat quem introduxit Antonius de Montchrétien anno 1615. Eo appellabatur scientia relationum productionis, praesertim inter tres classes principales societatis capitalisticae quae sunt capitalistica, proletaria ac agricolaria, quae etiam origo theoriae Adami Smith, Davidis Ricardo, Iacobi Mill, Ioannis Baptistae Say et Thomae Roberti Malthi.
Doctrina oeconomiae politicae spectat ad res oeconomicas totius civitatis vel orbis terrarum a conversione industriali, mercatu, aemulatione mercatoria et divisione laborum, cum doctrina oeconomiae originalis solummodo ad res oeconomias familiae seu domus spectaret.
Œeonomia politica etiam tractatur a Carolo Marx quod origo theoriae de possibilitate democratiae a Kennetho Arrow et Amartya Sen.
Vicipaedia Anglica simplex
Vicipaedia Anglica simplex est encyclopaedia, anno 2004 instituta, simplici lingua Anglica scripta, quam homines linguam discentes facile legere possint. Paginae huius Vicipaediae simplicis utiles esse possunt etiam hominibus, qui aliqua de causa longas prolixasque rerum explicationes legere nolunt aut non possunt.
Quid est Vicipaedia lingua Anglica simplici habita?
Paginae in Vicipaedia in lingua Anglica simplice paucioriis verbis et simpliciore grammatica utentur quam Vicipaedia in lingua Anglica ordinaria. Vicipaedia in lingua Anglica simplice est quoque pro hominibus cum necessitatibus dissimilibus, exempli gratia discipulis, liberis, adultis qui difficulter discunt, et hominibus qui linguam Anglicam discere conantur.
Quando Vicipaedia in lingua Anglica simplice incepit, Vicipaedia in lingua Anglica ordinaria iam 150 000 paginas habebat, et septem aliae Vicipaediae in aliis linguis quisque plus quam 15 000 paginas habebant. Tantis paginis iam in alteris Vicipaediis, pleraeque paginae in Vicipaedia in lingua Anglica simplice informationem de aliis Vicipaediis sumunt, et eos simplificant; plerumque non sunt novi articuli.
Ita paginae in Vicipaedia in lingua Anglica simplice sunt bonus modus comprehendendi paginas de Vicipaedia in lingua Anglica ordinaria. Si quis ideam in lingua Anglica implicata comprehendere non potest, paginam in lingua Anglica simplice legere potest. Propterea, scriptores paginarum in Vicipaedia in lingua Anglica simplice ligationes interwiki ad alteras Vicipaedias et de illis immittere debent. Etiam bonum est semper aspicere omnes versiones in omnibus linguis ut novas ideas obtinere possint.
Carduelinum
Carduelinum (Russice Кемерово, Kemerovo) est urbs in Siberia occidentali sita. Regionis Kemerovensis caput est. In ripis Tomi fluminis patet. Incolas 558 662 habuit anno 2019. Area Carduelini saepe Kuzbass (abbreviatio est, plene Area carbonis Cusneziana dicitur ), nominatur.
Historia
Anno 1707 vicus Carduelinus primo memoratus est. Stephanus Krascheninnikow eum anno 1734 visitavit. Anno 1918 post Res novas Octobres Carduelinus, Kemerovo et alii vici nonnulli in urbem Carduelinum coniuncti sunt. Anno 1932 nomen Kemerovo urbs cepit, anno 1943 caput regionis facta est.
Vidkun Quislinus
Vidkun Abraham Lauritz Jonssøn Quislinus (natus Quisling in Fyresdal die 18 Iulii 1887; supplicio affectus Asloae die 24 Octobris 1945) fuit miles et politicorum peritus Norvegicus, fascista qui ab anno 1942 usque ad annum 1945, Norvegia a Germania NSDAP Nazista capta, ministrorum praeses fuit, unde quisling nomen substantivum proditorem vocabulum in multis linguis significans factus est.
Ioannes Andrić
Ioannes Andric (Serbocroatice Иво Андрић, Ivo Andrić) natus die 9 Octobris 1892 in Dolac, prope Traunicum, olim ad Imperium Austro-Hungaricum pertinente hodie ad Bosniam; mortuus Belgradi die 13 Martii 1975) fuit legatus, politicorum peritus et scriptor Iugoslavus, qui anno 1961 Praemium Nobelianum Litteraturae accepit.
St. Mary Paroecia
St. Mary Paroecia (Anglice:  St. Mary Parish, Francice Paroisse de Saint-Martin) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 53500 incolarum (anno 2000). Paroecia, cuius caput est urbs Franklin, anno 1811 creata est. In hoc paroecia decima pars incolarum (accurate 10 %) haud Anglice domu loquitur.
Nicolaus II Bernoullius
Nicolaus II Bernoulli  (natus clara gente Bernoullia Basiliae die 6 Februarii 1695; mortuus Petropoli die 26 Iulii 1726) fuit mathematicus Helveticus qui studium de aequatione differentiali et probabilitate fecit et apud Universitatem Basiliensem studuit. Et socius Academice Scientiarum Rossicae electus est Iohannes Bernoulli filius et Daniel Bernoulli frater erat.
Sysola (urbs)
Sysola vel Syktyvkar (Russice et in lingua Komiensi Сыктывкар, Syktyvkar) est urbs in Russia septentrionali sita. Rei publicae Komi caput est. In ostio Sysolae fluvii patet, ubi Sysola in Wytschegdam effunditur. Incolas 244 797 habuit anno 2019.
Historia
Komi gens locum Sysolae hodiernae a saeculo XVI incolebant. Anno 1586 primo vicus Russicus (pogost ) nomine Ostium Sysolae primo memoratus est. Novem casae et ecclesia Sancti Georgii in vico erant. Anno 1780 Catharina II Ostium Sysolae caput circuli gubernii Vologdensis fecit. Saeculo undevicesimo commercia in Ostio Sysolae floruit et urbs crescebat. Ab anno 1921 regionis autonomae Komiensis (post rei publicae Komi) caput est. Nomen hodiernum anno 1930 cepit. Komi interdum Sysolam urbem simpliciter Kar (scilicet Latine Urbs) nominabant, cum urbes, nisi ea, in regione deessent.
Radolphus Bova
Radolphus Bova (Romae natus die 14 Augusti 1971) est histrio Italicus
St. Tammany Paroecia
St. Tammany Paroecia (Anglice  St. Tammany Parish; Francice Paroisse de Saint-Tammany) est Ludovicianae paroecia civilis in Civitatibus Foederatis Americae 191 268 incolarum (anno 2000). Paroecia, capite Covingtonia, anno 1810 constituta est. In hoc paroecia vicensima pars incolarum (accurate 5.3%) Anglice domu haud utitur.
Genuenses
Genuenses (sc. bracae), vel bracae Genuenses, vulgo jeans, sunt bracae ex tela xylina "Nemausensi" confectae. Bracae jeans a primo Genuae in Italia paratae sunt, quae classiariis laborandi vestitus essent. Ex quo etiam nomen receperunt. Hodie per orbem terrarum a multis hominibus geruntur. In gratia sunt praesertim Genuenses caeruleo colore tinctae, sed exstant multa genera diversa.
Ex eodem genere telae etiam perae, gunnae aliaeque vestes efficiuntur.
Conradus Guzzanti
Conradus Guzzanti (Romae natus die 17 Maii 1965), rerum politicarum periti Pauli Guzzanti filius, est histrio et comoedus Italicus. Etiam soror eius Sabina clara actrix et comoeda est.
Codex Hirsaugiensis
Codex Hirsaugiensis scriptus est in Hirsaugiensi abbatia. Maioris momenti est rerum gestarum peritis quia ibi invenitur quo tempore multi vici conditi sint.
Iaroslaus Seifert
Iaroslaus Seifert (Pragae natus die 23 Septembris 1901; ibidem obiit die 10 Ianuarii 1986) fuit scriptor Cechoslovacus, qui anno 1984 Praemium Nobelianum Litteraturae accepit.
Willard Franciscus Libby
Willard Franciscus Libby (natus die 17 Decembris 1908 in Grand Valley, Coloratum; mortuus die 8 Septembris 1980 in Angelopoli) fuit chemicus Americanus. Anno 1960 Nobelianum Chemiae Praemium abstulit propter inventionem radiodationis secundum carbonium.
Catharina de Bora
Catharina de Bora (nata die 29 Ianuarii 1499 Neukieritzsch-Lippendorf in Saxonia, mortua die 20 Decembris 1552 Argeliae) fuit nonna involuntaria et habitu monialis deposito Lutheri reformatoris mulier. Sepulta est Argeliae in pulcherrimo Fano Deiparae.
Vita
Filia Ioannis Bora et Annae Borae (innuba: Haubitz) iam in pueritia in monasterium Nimbsch apud civitatem Grimmensem in Saxonia intraverat. Hinc autem die 4 Aprilis 1523 una cum octo monialibus confugit scriptis Lutheri lectis. Ibi enim statutum est nonnas invitas in claustris votis religiosis non ligari posse. Wittenbergae apud secretarium urbanum Philippum Reichenbach (qui postea demarchus creatus est) sarta ac tecta conservata est. Eam in matrimonium duxit Lutherus die 13 Iunii 1525. Cum maritus naturae concessisset, Catharina urbem deseruit. Anno 1548 reversa identidem cibis carebat. Epidemia autumni 1552 coacta est Wittenbergensibus iterum valedicere; cum infantibus Argeliam petivit qua paucos menses post mortem obiit.
Collegium Trinitatis (Cantabrigia)
Collegium Trinitatis, unum inter collegia universitatis Cantabrigiensis, condita est anno 1546 iussu regis Henrici VIII ex unione Aulae Regis et Aulae Michaelis.
Fridericus Spee
Fridericus Spee de Langenfeld  (natus die 25 Februarii 1591 in Kaiserswerth apud Dusseldorpium – mortuus est die 7 Augusti 1635 Augustae Treverorum) fuit Iesuita, theologus, poeta et scriptor Germanicus. Factis litterisque etiam contra maleficarum persecutionem torturamque pugnavit.
Nexus externi
Pugna Friderici Spee contra persecutionem malleficarum et superstitionem in Cautio criminalis (1631/32)
Iohannes Bernoullius
Iohannes Bernoullius (natus Basiliae clara familia Bernoullia die 27 Iulii 1667 – ibidem mortuus est die 1 Ianuarii 1748) fuit mathematicus ac medicus Helveticus. Iacobus Bernoullius frater et Nicolaus II Bernoullius, Daniel Bernoullius ac Iohannes II Bernoullius filii sui erant. Studium de analysi mathematica, integratione calculi infimitesiali cum functione exponentiali fecit, atque Hospitalii regulam in facto inventus est.
Monica Guerritore
Monica Guerritore (Romae nata die 5 Ianuarii 1958) est actrix Italica.
Phạm Hồng Thái
Phạm Hồng Thái (scriptura Chữ Hán 范鴻泰; 1896 - 1924) fuit tromocrator qui gubernatorem colonialem Francicum aggressus est; eodem die ipse fugiens mortuus est in flumine Zhu submersus. Filius statoris Phạm Thành Tích, provinciae Nghệ An Annamiae nativus, Phạm Hồng Thái e patria in Sericam meridionalem fugit ibique in societate repugnatorum Tâm Tâm Xã intravit.
Corinna Harfouch
Corinna Harfouch (nata Corinna Meffert die 16 Octobris 1954 in Suhl), est actrix Germanica.
Gabon
Gabon (-is, m), Francogallice rite République gabonaise, est civitas sui iuris Africae Aequinoctialis occidente sita, aequatore transita, paulo inculta, cuius caput est urbs Liberopolis. Reipublicae Congoliae, Guineae Aequatorensi, et Cameroniae finitima, civitas saltuosa est, ubi fauna ac flora adhuc bene servantur. Antiqua Francica colonia, Gabon liberus est ab anno 1960.
Historia
Incolarum deductio in Gaboniam per continuas immigrationis undas facta est, usque ad saeculum undevicensimum, Pygmaeorum, postea massivius populorum Bantuensium, in praesenti plerumque. Per hunc processum advenerunt saeculo quinto decimo primi Europaei, Lusi. Nomen Gabonis (Francice Gabon) ab his primis colonis ortum est: Lusice gabão 'sagum' ad aestuarii formam refert quod Liberopolitana litora circumdat. Francia progrediens Gabonem medio e saeculo undevicensimo occupavit.
Statim in munere, praeses Omar Bongo monocommatismum creanda Factione Democratica Gabonensi (Francice Parti démocratique gabonais) instaurat, dum sic omnes oppositionis conatus contra se capistrat. Civitatis opium naturalium (ligni, mineralium, et praesertim petrolei) expilatio relativam prosperitatem Gabonis firmat, quod praesidem Omarem Bongo ducem civitatis carissimum facit, praesertim Franciae quae eum unum suorum Africorum sociorum fidissimorum facit.
Anno 1975 Gabon ad Organizationem Petroleum Exportantium Civitatum (OPEC) adhaeret. Aliqui Omarem Bongo ad Islamismum se convertisse aestimant ad blandiendum Arabicis nationibus plerisque intra organizationem, nihil rari haec decisio.
Decennio 199 exeunte, petrolei aestimationis descensus Gabonem in gravem crisin oeconomicam demersit, quae adhuc hodie perdurat, quod incolas ad multiplicandas sociales politicasque vindicationes incitavit. Colloquium civitatis denuo condendae civitatis apertum est anno 1990, quod denique denuo polycommatismum statuit.
Quamquam democratizatus est Gabon, oeconomicus eius status nihil evolvit, dum Omar Bongo et sua praesidialis factio in munere se servant.
Anno 1994, Casus Elf rumpitur, et sine mora Omarem Bongo et eius circulum, argentariam FIBA (Anglice French International Bank of Africa), aspergit cuius familia Bongo actionaria eodem gradu quam Respublica Congoliae est (cuius Praesidis Dionysii Sassou-Nguesso filia senior, Editha, secunda Omaris Bongo uxor est) quae involuta est huic casui politico-pecuniario.
Die 27 Novembris 2005, Omar Bongo Ondimba denuo eligitur cum 79.18 centesimis suffragiorum, secundum officiales praesidialium comitiorum resultationes. Oppositio, a Petro Mamboundou ducta, hanc diribitionem defert et de massivis fraudibus loquitur. Omar Bongo die 8 Iunii 2009, 79 annos natus, moritur, non designato successore. Fiduciaria opera a praeside Senatus Rosa Francine Rogombé firmantur.
Geographia
Gabon, in aequatore situs, clima temperatum habet, quod calidum umidumque, altenantibus temporibus siccum et imbrium per annum.
Distinguuntur tres regiones: planities litorales, inter 20 et 300 chiliometra latae; montes, Montes Crystallini (Francice monts de Cristal) Liberopolis Boreoriente ac Montes Chaillu (Francice massif Chaillu) cum maximo eorum culmine, Monte Milondone (Francice monts Milondo), et oropedia.
Maxima Gabonensis altitudo est mons Bengŭe, 1070 metrorum, civitatis boreoriente intra provinciam Ogove-Ivindonem (Francice Ogooué-Ivindo).
Collegium Regale (Cantabrigia)
Collegium Regale est unum collegiorum Universitatis Cantabrigiensis, anno 1441 iussu regis Henrici VI conditum.
Gabon
Praecipua flumina
Ogŏvis pelvis hydrographica plerumque territorium Gabonense tegit. Quamobrem quinque ex novem administrativas provincias eius nomen ferunt. Nihilominus, Comonis, parvi nationalis Septemtrionis fluminis, aestuarium est quod praesertim Europaeos in Gabonem attraxit, magis quam limosum Ogŏvis delta. Sunt alia flumina in Gabone, ut Nyanga aut Ngunie (Francice Nyanga et Ngounié, respective) intra homonyma provincias. A septemtrione, Ntemense ut Cameroniae fines meret.
Fauna floraque
Gabonenses fauna floraque tantum notiores sunt quantum silva aequinoctialis ibi adhuc bene servatur. Quae praeterea ponderis periegeticam illecebram constituere possunt, quia raris animalium speciebus (inter quae manis Gabonis) et typicis huius nationis arboribus sicut aucoumea abundat.
Consaepta civitatis
Tempore congressus summi Ioannisburgensis, anno 2002, Gabon tredecim consaeptorum civitatis rete creandum esse nuntiavit.
Civilitas
Gabon regimen praesidiale habet. Primus Reipublicae Gabonensis praeses Leo M'ba est. Secundus praeses Omar Bongo Ondimba ex anno 1967 usque ad decessum anno 2009 est. Die 3 Septembris anni 2009, suus filius, Alius Bongo Ondimba tertius Gabonis praeses factus est.
Inter annos 1968 et 1990, Omaris Bongo potestas a factione unica, Factione Democratica Gabonensi (Francice Parti democratique gabonais, PDG) sustinetur. Post politicam agitationem quae bonam continentis Africae partem percussit, Muro Berolinensi defracto, Omar Bongo polycommatismum in Gabone anno 1990 auctorizavit.
Divisio administrativa
Gabon divisausest in provincias novem, a gubernatore rectas et vicissim subdivisas in departimenta directa a praefecto, et aliquando in districtus directos a subpraefecto (Francice sous-préfet). Aliqui Gabonenses ioculariter Guineam Aequinoctialem decimam Gabonis provinciam ostendunt. Provinciae secutae sunt:
Oeconomia
Gabon civitas cum subsolo locupletissimo est. Manganum, petroleum, gasium, ferrum, lignum sui soli subsolique producta ex iampridem exportat. Uranii fodinarum excultura Munămae (Francice Mounama), quae 90 chiliometra e Francopoli distat, anno 2001 propter adventum in mercatum mundanum novorum competitorum interrupta est. Novus impulsus excolandorum praecipuorum uranii congestuum hodie quaestio ad praesens tempus maxime attinens est. Hamaxostichus inter Francopolin et Liberopolin, e decennio 199, minerale ex mangani, uranii ac ferri fodinis Moăndae sitis exportat. Ferrariae Belĭngae (Francice Bélinga), quae Makokous Boreoriente sita est, nondum excoluntur, quarum excultio per 2012 praevidetur.
Petrolei reditus, ponderis per decennium 198 facti, solum partim utiles fuere ut innovaretur natio et Gabonensis oeconomia diversificaretur. Revera, Gabonensis populus paulum fructus e Gabonis pinguidinibus cepere, quamquam multorum Gabonensium qualitas victus mediana manet, etsi PDG pro capite relative crevit: ciriciter 16 000 Statunitensium dollariorum, quod eam collocat numero 75 gradus, dum per PDG in paritate potestatis emptoriae eam loco 118 gradus ponit secundum Librum Factorum Mundanorum Centralis Intellegentiae Agenturae (Anglice CIA World Factbook).
Hydrocarbonea circiter 40 centesimas PDG repraesentant.
Numerus incolarum
Fons
Linguae
80% Gabonenses Francophoni sunt. Est maxima proportio inter omnes continentis Africae nationes. Gabon pleni iuris membrum et Organizationis internationalis Francophoniae (Francice Organisation internationale de la francophonie) et Conventi Parlamentarii Francophoniae (Francice Assemblée parlementaire de la francophonie).
Et circiter quinquaginta linguarum Bantuensium et Bakana, lingua pygmaea, in Gabone coluntur.
Ethnē
Gabon fere cinquanginta ethnōn habet inter quae Fangi, Punus, Nzebi, Obambae, Bacotae, Guisires, Vungus, Anzigi, Myenes (Francice les Fangs, les Punu, les Nzébis, les Obambas, les Kota, les Guisir, les Vungu, les Téké, et les Myènè, respective) excellunt. Aliquae ethnē solum ab hominum centenis constituuntur. Culturaliter aliquae ad se commiscenda cum multitudine progressive et denique ad amittendas linguam peculiaritatesque ducuntur.
Est difficile exhaustivum ethnōn catalogum dare quia aliquae aliorum globorum solum subglobi sunt et omnia e subtilitatis gradu pendent qui attingi velit. Lingua traditionesque gentis eam discernere permittunt sed e quo momento loci dialectalis sive culturalium praxeōn varietas ut separati ethnous qualificatio iustificetur satis est? Quamobrem haud exhaustivus et aliquando redundans catalogus (subglobus una voce propria memoratur dum globus erga quem refertur inferius apparet).
Plurima nomina sive orthographiae apparere ad designandum idem ethnos possunt. Revera, praefixum Ba crebro pluralem in linguis Bantuensibus notat sic Bapunu et Punu Francice idem ethnos designat, secundum pluralem et singularem. Etiam eiudem nominis forma magis minusve Francicizata inveniri, potest, v. gr. Punu et Pounou idem vocabulum dissimiliter orthographatum sunt.
Valetudo
Pleraeque Gabonenses valetudinariae diaconiae publicae sunt, sed aliquae privata instituta sunt, e quibus notissimum valetudinarium anno 1913 in Lambarĕni ab Alberto Schweitzer est. Gabonensis medica infrastructura una inter Africae Occidentalis optimas consideratur. Per 1985 28 valetudinaria, 87 sedes medicae, 312 cubicula aegrotantium diribitoriaque medica erant. Ex 2004, 29 medici pro 100 000 hominum aestimabantur. Circiter 90 centesimae Gabonensium accessum ad curationis medicae diaconias habebant. Anno 2000, 70 centesimae Gabonensium aditum ad securam aquam potabilem et 21 centesimae ad adaequatam sanitationem habebant. Comprehensivum gubernativum valetudinarium programma ut morbos lepram, trypanosomiasin Africam, malariam, filariasin, vermes intestinales et phthisin tractat. Immunizatorum puerorum minorum quam unum annum natorum index 97 centesimae phthisi et 65 centesimae poliomyeliti erat. Immunizationis index morbis DPT et morbillo 37 centesimae et 56 centesimae respective erant. Gabon nationalem pharmacorum copiam habet ex ingenti modernoque ergasterio in Liberopoli. Index fertilitatis totius e 5.8 anno 1960 in 4,2 pueros pro matre per fertiles earum annos anno 2000 decrevit. Omnium partuum decem centesimae partes cum ponderis paulo fuerunt. Index mortalitatis maternae 520 pro 100 000 vivorum partuum ex 1998 erat. Anno 2005, index mortalitatis infantilis 55,35 pro mille vivorum partuum et exspectatio vitae 55.02 anni erat. E 2002, index mortalitatis totius 17.6 pro mille Gabonensium aestimabatur. VIDH/SCDI praevalentia 5.2 centesimae adultorum Gabonensium (inter 15 et 49 annos) aestimatur. E 2009, circiter 46 000 Gabonensium cum VIDH/SCDI vivebant. Aestimatae 2 400 mortium ob SCDI anno 2009, minus quam 3000 mortium anni 2003.
Generalitates
Ante colonizationem, gentes Gabonenses Animistica credibilia condividebant, quorum characteres variatos mythous ritusque sunt sed in commune cultum mortuorum, quorum spiritus semper vivorum exsistentiam afficere poterant, et xoanōn usum habent. Praeterea adhuc hodie mutilata puerorum cadavera inveniuntur qui victimae rituum destinatorum ad firmandas potestatem opulentiamque auctoribus sunt. Fuit e saeculo undevicensimo vera competitio inter Catholicos et Protestantes missionarios ad evangelizandos Gabonenses. Practice, plurimi homines Christiana credibilia antiquis autochthonicis credibilibus adiungunt. Notandus est successus in Gabone cuiusvis ecclesiarum generis, praesertim Evangelicarum, et in Americanis exemplaribus et in Africis inspiratarum.
Catholicismus
Ecclesia Catholica Gabonensis Domini Basilii Mvé Engone, archiepiscopi metropolitani Liberopolis, praesidio (e 2000) est, a quo alii quattuor Gabonenses dioeceses pendent. In principio dioecesis anno 1955, factus est archidioecesis metropolitanus (toti Gabonis) anno 1958. Quibus consociationes plurimae coniunguntur.
Super Traditionalistica parte, Gabonensis Fraternitatis Sacerdotalis Sancti Pii X prioratus die 15 Augusti 1984 creatus est. Qui praecipuus in Africa intra fraternitatem est.
Islamismus
Est in civitate Musulmanus allophylus praesertim ab Africae Occidentalis immigrantibus compositus. Supponi potest Praesidis Bongo conversionem ad Islamismum decennio 198 huic religioni aliquod visibilitatis firmavisse.
Esoterico-religiosi motus
In religiosarum praxeōn margine, media via inter esoterismum et ponderis rete, Ordinis Massonici exsistentia in Gabone memorari potest qui notabilem asseclarum numerum inter rectores possidet. Est Magna Logia Gabonis (Francice Grande Loge du Gabon), ad eandem oboedientiam quam Magna Logia Nationalis Francica (Francice Grande Loge nationale française) pertinens et Gabonensis aequatorensis magnus ritus quoque. Etiam motus Rosicrucianus in Gabone est.
Educatio
Gabonensis ratio educativa a duobus ministeriis regulatur: Ministerio Educationis, cuius munus e brephotropheo in ultimum Lycei annum est, et Ministerio Educationis Superioris et Technologiarum Innovativarum, cuius munus universitates et educatio superior et scholae professionales est.
Educatio pueris inter sex et sedecim annos secundum Legem Educationis mandatur. Plerique pueri in Gabone suas scholares vitas frequentandis brephotropheis incepere, postea paedotropheis intersunt. Sex annos nati in schola primaria, quae sex cursibus constituitur, adscribuntur. Secutus ordo schola secundaria, septem cursibus constituta, est. Post diploma baccalaureatum, 19 annos nati in universitates aut disciplinae superioris instituta, velut scholas ingeniariae aut scholas negotiorum, ingredi possunt.
Gubernatio petrolei reditibus ad construendas scholas, ad solvenda magistrorum salaria et ad promovendam educationem, rusticis regionibus comprehensis, usa est. Attamen, et educativarum structurarum conservatio et magistrorum salaria deminuta sunt. Anno 2002 index matriculationis primariae grossus 132 centesimae et anno 2000 primariae matriculationis index manifestus 78 centesimae erat. Grossa manifestaque rationes in studentium formaliter matriculatorum numero fundantur et necessarie igitur veram scholae frequentationem non reddit. E 2001, 69 centesimae puerorum qui scholam primariam inceperunt probabiliter quintum cursum attigere. Inter systematis educativi problemata mediocris administratio inventioque, inspectionis defectio, magistri paulo qualificati et alumnorum plenissima conclavia sunt.
Musica
Musica Gabonensis magnam quotidianae vitae partem capit. Quae in musica traditionali radicata est. Aliarum mundi musicarum libertas musicam hodiernam peperit. Musica hodie magnifica traditionalium hodiernarumque sonoritatum mixtura est, quae coniunctae culturalem huius populi abundantiam repraesentant. Gabonensis typicae saltationes hac in re inguala (Francice ingwala) inter Nzebos omias, mengane, mecomum, ozila et eco (Francice omias, mengane, mekom, ozila et eko, respective) inter Fangos icocu et mbuanda (Francice ikokou et mbouanda, respective) inter Punus sunt; sed etiam saltationes inter Mpongues et Anzigos inveniuntur. Summatim copiosissima laographia est Gaboni velut numerosis Africis nationibus. Inter Gabonenses cantores excellunt Petrus Akendengué, Hilarion Nguema, Petrus Claver Nzeng, Andreas Pépé Nze, Maman Dédé, Petrus Maria Ondo Mebale, Ioannes Ludovicus Evoung, Princeps Martinus Rompavet, Kaki Disco, Annia-Flora Batchiellilys, Patientia Dabany, Makaya Mackjoss, Vickoss'Ekondo, Olivarius Ngoma, Angela Assélé, Nicola Amogho, Ba'ponga, Koba, Ndong Mboula; dum inter greges cintandae sunt Alexis Abessolo, Amandine, Movaizhaleine, Franck Ba'ponga Hayo'e et Eben & Family.
Litterae
Civitas culturae oralis usque ad saeculum vicensimum, Gabon traditionalibus epesi, talibus nuetto (Francice mvett) apud Fangos aut inguala (Francice ingwala) apud Nzebos abundat, quae aliqui fabulatores viva servare laborant. Andreas Raponda-Walker (1871-1968) in lucem "Fabulae Gabonenses" (Francice Contes gabonais) anthologiam, per longam permansionem apud circiter viginti ethnē collectarum.
Temptantes primum poësin (Ndouna Depenaud, Wisi Magangue-Ma-Mbuju, Georgiuss Rawiri), Gabonenses scriptores solum de mythistoria e decennio 198 et praesertim decennio 199 agunt. Sic "Historia pueri inventi" (Francice Histoire d'un enfant trouvé) Roberti Zotoumbat; "Thius Mâ" (Francice Oncle Mâ), liber plurimum divenditus "Strepitus hereditatis" (Francice Le bruit de l'héritage) et "Vocatio dignitatis" (Francice La vocation de dignité) Ioannis Divassa Nyama. E decennio 200, feminae scribere coepere et Iustina Mintsa, v. gr., internationalem famam consecuta est. Inter varias res, litterae Gabonenses de loco mulierum in societate et de contradictionibus inter traditionalem culturam modernitatemque agit.
Notanda est mythistoria brevis Friderici-Huberti Ndong Mbeng, Les matitis, quae cum multo realismo difficilem iuvenum vitam Liberopoli ineunte decennio 200 reddit. In "Musca et gluten" (Francice La mouche et la glu), Mauritius Okoumba Nkoghe amorem duorum iuvenum qui non fieri potest praesentat.
E decennio novum litterarium genus evolutum est in Gabone, diēgēma. Genus paulo notum cuius mucro Ioannes Iustus Ngomo est. Qui iam duos libros circiter triginta diēgēmatibus compositos habet: "Diēgēmata eburnea et post mortem" (Francice Nouvelles d'Ivoire et d'outre-tombe), "Diēgēmata Comonis et nullius partis" (Francice Nouvelles du Como et de nulle part). Cuius inspiratio directe e Gabonensibus mysticismo, terrore xoanolatriaque orta est.
Personae
Traditionales personae ponderis partem intra Gabonensem culturam formant. Singulum ethnos singulas proprias personas cum variis significationibus usibusque habet. Crebro eis in traditionalibus caerimoniis (matrimonio, natali, luctu etc.) utuntur. Notissimae et popularissimae sunt inter magnos artis mercatus praecipue Punuvicae Fangicaeque personae sunt, quae in magnis Europaeis, Boreamericanis et Asianis museis inveniuntur (confer opera Ludovici Perrois, Fernández, et Gunter Tessman). Traditionalistae artem sculpturae ligneae, praesertim lignorum pretiosorum, et materiarum rararum in luce conlocant.
Artes athleticae
Gabon editionem 2012 Scyphi Africae Nationum Pediludii iuxta cum Guinea Aequatorensi organizavit.
Cinematographia
Qualis aliorum Africarum civitatum, talis Gabonensis cinematographia pecuniariorum mediorum defectionem, parvum disponibilium cinemateorum numerum in natione (quae, praeterea, magnas commerciales productiones malunt) et populi defectionem patitur. Adhuc in sede culturali Francica Liberopolitana, cinemateum habente, est ubi plurimae opportunitates videndae Gabonensis pelliculae habentur.
Nihilominus, quidam pellicularum numerus, praecipue brevium, productus est e decennio 198. Plurimi Gabonenses cineastae praeterea praemio in Festivalibus Panafricis Cinematographicis et Televisificis Uagaduguensibus (Francice Festival panafricain du cinéma et de la télévision de Ouagadougou, FESPACO) affecti sunt. Quorum unus est Philippus Mory, primae Gabonensis diutinae, Les Tam-tams se sont tus, moderator anno 1971. Cinematographiae praecursor paterque consideratus, suas primas magnas partes in Francica Michaelis Drach pellicula On n'enterre pas le dimanche anno 1958 egit, quae eum internationaliter clarissimum fecit. Sic fuit primus Melanafricus comicus primas in Francica pellicula agens. Petrus Maria Dong inter 1972 et 1973 propter pelliculas breves, Imunga Ivanga propter suam pelliculam Dolè anno 2001 et, eodem anno, Henricus Iosephus Koumba Bibidi propter Les Couilles de l'éléphant. Imunga Ivanga quoque tanit aurea in Diebus Cinematographicis Carthaginiensibus (Arabice أيام قرطاج السينمائية) ob "Dolè" affecta est. Centrum Nationale Cinematographiae (Francice Centre National du Cinéma, CENACI), a Carolo Mensah directum, Gabonensium moderatorum pellicularum productionem sustinere laborat.
Fabula televisifica l'Auberge du Salut, anno 1994 televisioni Gabonensi producta, verum successum intra nationem cognovit et per alias Africas nationes velut Litus Eburneum et Burcinam Fasonem diffusa est.
Codices
Gabonis codices sunt:
Gao Xingjian
Gao Xingjian (natus in Ganzhou die 4 Ianuarii 1940) est scriptor emigratus ex Sinis et anno 1998 civis Franciae factus est, qui anno 2000 Praemium Nobelianum Litteraturae accepit. Etiam erat interpretator Samuel Beckett et Eugenii Ionesco.
Marcus Ferreri
Marcus Ferreri (Mediolani natus die 11 Maii 1928; Lutetiae mortuus die 9 Maii 1997) fuit histrio et moderator cinematographicus Italicus.