cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oceanus Pacificus
Historia et oeconomia
Pisces sunt opes magni momenti in Oceano Pacifico. Litorales continentium insularumque temperatiorum aquae Clupeas et aliae Clupeidas, Salmonidas, Pagros auratos (inter Sparidas), Xiphiatem gladium (inter Xiphiidas), Thunnos (inter Scombridas), atque conchas (mollusca, crustacea, echinodermata) largiter generant.
Praeterea, Oceanus Pacificus fuit pro situ reditus satellitum, inter quos Mars 96, Phobos-Grunt (et Phobos LIFE), et Satelles Investigationis Atmosphaerae Superioris.
Quaestiones circumiectus
Pollutio marina est noxius chemicarum vel particularum adventus in oceanum. Qui maxime delinquant sunt homines qui ramenta in flumina abiciunt. Flumina vicissim in oceanum defluunt, multa chemicas ferentes quae in agricultura fertilitatem augent. Nimium chemicarum quae oxygenium ex aqua removent hypoxiam et ortum zonae mortuae efficit.
Detritus marinus, etiam ramenta marina appellatus, est materies ab hominibus generata et tum abiecta quae in lacu, mari, oceano, vel via aquatica fluitat. Ramenta marina se in mediis gyriis oceanicis accumulare solent, saepe praeterea terram attingens, ubi detritus litoralis appellatur. Numerus parvorum fragmentorum plasticorum in Oceano Pacifico boreorientali innantium se annos quadraginta ante 2012 centuplex amplificavisse habetur.
Civitates suorum iurum
(Status Taivaniae ut civitas sui iuris in controversiam vocatus est.)
Villa Nova Montis Leonis
Municipium pars in Agro Sacerensi, pars in Medio Loco, historicis ac geographicis terris situm.
Wismes
Wismes est commune Francicum 521 incolarum (anno 2009) praefecturae Freti Calisii in provincia Septentrioni et Freto.
Chevigney-sur-l'Ognon
Chevigney-sur-l'Ognon est commune Francicum 241 incolarum (anno 2011) praefecturae Dubis in regione Libero Comitatu.
Vinciale
Vinciale  (Italiane: Vinzaglio) est oppidum Italiae et municipium, in Regione Pedemontio et in Provincia Novariensi situm. Incolae Vincialenses appellantur.
9082 Leonardmartin
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 9082 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Rancotium
Rancotium (Italiane: Ranco) est oppidum Italiae et municipium, circiter 1 370 incolarum, in Regione Langobardia et in Provincia Varisiensi situm. Incolae Rancotienses appellantur.
Nha Trang
Nha Trang (Vietnamice: Nha Trang) est urbs circiter 392242 incolarum (anno 2011) et caput höfuðborg Khanh Hoa, Socialisticae Rei Publicae Vietnamiae. Aeroportus Cam Ranh 26 chm ad septentrionem a Nha Trang abest. Hanoi 1350 chm ad septentrionem a Nha Trang abest. Die 30 Augusti 1924 condita est.
Dierrey-Saint-Pierre
Dierrey-Saint-Pierre est commune Francicum 220 incolarum (anno 2010) praefecturae Albae in provincia Campania et Arduenna.
Tasque
Tasque (Gasconice Tasca ) est commune 220 incolarum (anno 2007) Franciae praefecturae Aegirtii in regione Meridiano et Pyrenaeo.
3rd Rock from the Sun
thumb|300px|Insigne seriei et actores principales 3rd Rock from the Sun (Latine sc. Saxum a Sole tertium, i.e. Tellus) fuit comoedica series televisifica Americana annis 1996–2001 a canali NBC emissa.
Argumentum
Series enarrat de quattuor extraterrestribus ad Tellurem, ut planetam investigarent, missis. Ut vitam moresque humanas observare possint, illi in speciem humanam se transformaverunt.
Rudolphus Minger
Rudolphus Minger (natus die 13 Novembris 1881 in Mülchi  in pago Berna - obiit die 23 Augusti 1955) fuit agricola et vir publicus Helveticus, ab anno 1930 usque ad annum 1940 fuit minister Defensionis in Consilio Foederali. Legatus Factionis Agricolarum, Commercii et Equitum (Germanice Bauern-, Gewerbe- und Bürgerpartei ac hodie SVP/UDC Factionis Popularis Helveticae), in consilio electus est primus historiae huius factionis die 12 Decembris 1929. Anno 1935 fuit etiam Confoederationis Praeses.
16 Iulii
16 Iulii dies 197ª anni est (198ª in annis bisextilibus) in Calendario Gregoriano. 168 dies manent.
Secundum Calendarium Romanum est ante diem decimum septimum Kalendas Augustas, quod ''a.d. XVII Kal. Aug.'' abbreviatur.
Demetrius Gusti
Demetrius Gusti (natus Iassii die 13 Februarii 1880; Bucarestae die 30 Octobris 1955 mortuus) fuit sociologus, ethnologia peritus, rerum gestarum scriptor, philosophus et politicus Dacoromanus. Annis 1944 - 1946 praeses Academiae Dacoromanae fuit.
Turbina corymbosa
Turbina corymbosa (binomen a Constantino Samuele Rafinesque anno 1838 statutum) est species plantarum florentium in America media sponte crescens quae pharmacum praebet in culturis indigenarum huius regionis inter entheogena ritualia adhibitum. Temetum nomine xtabentún e melle confictur apium qui floribus Turbinae corymbosae pabulatae sunt.
Belgodère
Belgodère (Lingua Corsa Belgudé) est commune Francicum 498 incolarum (anno 2011) praefecturae Corsicae Superioris in regione australi et insula Corsica.
Osmosis
Osmosis (-is, f.) est eventum chemicum quod in aquae motu per membranam constat. Enim cum liquida solutio divisa a membrana sit in partes duas, quarum in altera maior, in altera minor materiae solutae sit conglomeratio, evenit ut aqua ad aequilibrium soluti utraque parte restituendum per membranam motu proprio transiat, eo quo minus soluti consistat magis affluens. Membranae tantum aquae permeabiles, impenetrabiles vero gravioribus soluti moleculis sunt, ita ut nihil solutionis nisi aqua transire possit. Exitus huius spontanei processus est, aqua permota, pondera solutionis infra et extra membranam aliud ex alio varia, partitiones autem solventis solutique aequales fieri.
De pressione osmotica
ubi π est osmotica pressio, M designat numerum molium in volumen divisum, R est numerus constans (0,0821) et T temperatura sive gradus caloris.
Permeatores alii
Praeter moleculas aquae, aliquando etiam particulae aliae naturae membranas transire possunt, maioribus contra retentis, nulla aliena vi adnitente. Quod saepissime non in liberis solutionibus aquariis, sed per cellularum minimas membranulas accidere videtur: sic enim cellulae ab externo varias moleculas utiliaque complura accipiunt.
Georgius Ştefănescu
Georgius Ştefănescu (natus in Plaineşti die 20 Aprilis 1914, mortuus die 29 Octobris 2007) est pictor et sculptor Dacoromanus, qui ab anno 1989 in Lüdinghausen in Germania vixit.
Hadrianus van de Venne
Hadrianus van de Venne (vulgo Adriaen van de Venne; Delphis Batavorum anno 1589 fere natus; Hagae die 12 Novembris anno 1662 mortuus ) fuit pictor et poeta Nederlandicus artis chalcographicae et adumbrationis peritissimus.
Opera
Sicut et Mattheus Molanus et Christophorus van den Berghe praesertim in topiis pingendis et proverbiis illustrandis Ioannem Breugelium seniorem et Aegidium de Coninxloo imitabatur. Ipsum illum Franciscus Ryckhals et Antonius Lenain in pingendi ratione sectati sunt.
Wilhelmus Passaeus et Crispinus van de Passe II delineationes eius in chalcographias verterunt.
Leonardus Bramer, Sybrand de Beest sicut et filii ipsius Hubertus, qui artem colorum cinereorum (Grisaille) profitebatur, et Petrus , florum naturae mortuae pictor, artem ab ipso didicerunt.
613 Ginevra
613 , olim designationibus 1906 VP, 1978 JB, et A901 TD agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  ab Augusto Kopff in Observatorio Civitatis Heidelbergae-Konigstulae versato repertus est. Origo nominis est apud  Guenervam, regina in mythologia Arthuriana.
Taybosc
Taybosc (Gasconice Taibòsc) est commune 55 incolarum (anno 2008) Franciae praefecturae Aegirtii in regione Meridiano et Pyrenaeo.
Lançon (Pyrenaeus Superior)
Lançon (Occitanice Lançon) est parvum commune Francicum 37 incolarum (anno 2014) praefecturae Pyrenaei Superioris in regione australi Meridiano et Pyrenaeis (a die 1 Ianuarii 2016 Occitania Ruscinone Meridiano et Pyrenaeis).
Florinae
Florinae  (alia nomina  : Ficulinae, Figulinae) (Italiane: Florinas) sunt oppida Italiae et municipia, in Regione Sardinia et in Provincia Sacerensi/Turritana sita. Incolae Florinenses appellantur.
Manchester United FC
Manchester United Football Club (Latine: Mancunienses Uniti Pediludii Societas ) est Anglica pediludii societas urbis Mancunii, quod in FA Premier League ludit. Color societatis est ruber (proin agnomen "Diaboli rubri").
Stadium
Manchester United in Old Trafford Mancunii ludit. Hoc stadium 75.765 spectatores continere potest.
Bavo Gandavensis
Bavo (mortuus circiter 655), est sanctus saeculi septimi, qui in Flandria et imprimis Gandavi colitur. Pippini I filius fuit.
Sanctus Bavo (Hollandice: Sint Baaf) est patronus cathedralis Sancti Bavonis Gandavi atque ecclesiae Sancti Bavonis et cathedralis Sancti Bavonis Harlemi. Festum eius Gandavi die 1 Octobris et die 1 Augusti, Harlemi autem diebus 9 et 10 Maii celebratur.
Patronus falconariorum habetur.
Chevigney-lès-Vercel
Chevigney-lès-Vercels est commune Francicum 122 incolarum (anno 2011) praefecturae Dubis in regione Libero Comitatu.
3140 Stellafane
3140 , olim designationibus 1983 AO, 1949 PA, 1952 DR1, 1962 CP, 1976 UW3, 1978 EU3, et 1979 HR5 agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  a Briano A. Skiff, astronomo apud Stationem Anderson Mesa (Observatorium Lowell) versato, repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 3140 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Iosephus Motta
thumb|right| Iosephus Motta
Iosephus Motta (natus die 29 Decembris 1871 in Airolo in pago Ticino; Bernae die 23 Ianuarii 1940 mortuus), fuit iuris consultus, orator et vir publicus Helveticus, ab anno 1912 usque ad mortem fuit minister aerarii (1912-1919) et postea negotiorum externorum (1920-1940) in Consilio Foederali. Legatus factionis Factionis Popularis Christianae Democraticae (CVP/PPD) in consilio electus est die 14 Decembris 1911. Quater fuit etiam Confoederationis Praeses accurate anno 1915, 1920, 1927, 1932.
Mandatum suum fuit tertium historiae confoederationis quod ad tempus pertinet.
Cena Graeca ab Elisabetha Vigée-Lebrun data
Cena Graeca ab Elisabetha Vigée-Lebrun data est anno 1788, libro Voyage du jeune Anacharsis nuper lecto a fratre Stephano; ibi enim reppererunt descriptionem cenae Graecae antiquae. Homines laureati cenaverunt, feminae indutae sunt vestimentis modo Graeco antiquo fictis ope vasorum antiquorum "Etruscorum" (sed re vera Graecorum) quae possidebat comes de Parois.
Convivae fuerunt frater Stephanus Vigée, uxor eius ("oculis orbis terrarum pulcherrimis"), frater huius dominus de Rivière, Lebrun-Pindare (qui poetam Anacreontem finxit), Margarita Aemilia Chalgrin (filia Iosephi Vernet pictoris), domina de Bonneuil ("formá praeclara"), marchio de Cubières regis amicus, Petrus Ludovicus Ginguené diurnarius, Antonius Dionysius Chaudet sculptor. Hospites principales fuerunt comes de Vaudreuil et dominus de Boutin. Virgines duae, filiae Elisabethae Vigée et dominae de Bonneuil, officium pincernarum impleverunt. Hospitibus intrantibus convivae carmen Christophori Gluck Le dieu de Paphos et de Gnide cantaverunt, marchione de Cubières lyra ludente. Lebrun-Pindare poemata Anacreontica a se Francogallice versa recitavit. Fercula fuerunt:
Elisabetha Vigée-Lebrun sumptum huius cenae circiter quindecim francorum fuisse adseverat. Mox autem rumores Versaliis diffunditi impendia viginti milium francorum aestimaverunt, Romae quadraginta milium, Vindobonae (testante comitissa Stroganoff) sexaginta milium, et Petropoli octoginta milium.
Wisques
Wisques est commune Francicum 247 incolarum (anno 2009) praefecturae Freti Calisii in provincia Septentrioni et Freto.
Dierrey-Saint-Julien
Dierrey-Saint-Julien est commune Francicum 258 incolarum (anno 2010) praefecturae Albae in provincia Campania et Arduenna.
Staurolithos
Staurolithos (-u m.) (Armeniace: Խաչքար) est funerarius cippus sculptus qui typice in Armenia et Orchistena invenitur.
Definitio
Communissimus aspectus est crucis, rare cum crucifixo, cum parvo rosone aut disco solari in inferiori parte. Reliquum foliorum lineamentis, uvarum racemis aut abstractis lineamentis impleri solet. Aliquando etiam est corona cum Biblicis personis aut sanctorum figuris.
Propositum
Causa communissima ad erigendum staurolithon propriam animam salvare est, sed etiam erecti sunt ad commemorandam militarem victoriam, ad aedificandas ecclesias, propter amores non corresponsos et ad vitandas calamitates naturales.
Historia
Hodie restant circiter 40 000 staurolithōn, maior quorum pars per territorium sparsa est, dum ei donationem subnotantes intra monasteriorum muros aedificari solet. Inter staurolithous qui optima huius artis exempla sunt:
Aliquae bona staurolithōn exempla in Museum Historicum Erevanensis prope cathedralem Vologasopoleōs (Armeniace; Վաղարշապատ) translata sunt. Locus Armeniacus hospitio maximum staurolithōn numerum accipiens est campus staurolithōn, antiquum coemeterium circiter cum 900 staurolithōn variarum perihodorum et variorum generum Norati (Armeniace; Նորատուս), super Occidentalibus Lacus Sevan ripis. Maxima staurolithōn collectio in mundo iampridem prope antiquae Dzulfae (Atropatenice; Culfa) ruinas inveniri poterat in Naxuana, Atropatenica inclavatura in Armeniaco territorio. Exeunte anno 2005 emersere nuntii et photographemata e testium partibus quae Atropatenicos milites voluntarie cipos funerarios destruere ostendebant. Recentiora photographemata totum coemeterium evastatum esse et in eius locum aedificatum esse campum exercitationis militaris revelavere.
Psilocybe mexicana
Psilocybe mexicana (binomen a Rogerio Heim anno 1957 statutum) est species fungorum in America media sponte crescens quae pharmacum praebet in culturis indigenarum huius regionis inter entheogena ritualia adhibitum.
Barrettali
Barrettali est commune Francicum 139 incolarum (anno 2011) praefecturae Corsicae Superioris in regione australi Corsica.
Postimpressionismus
Postimpressionismus est motus artis plerumque Francicus qui inter 1886 et 1905 fere floruit, ab ultimo exhibitione impressionistica ad Fauvismum natum. Qui motus se gerebat adversus naturalisticam lucis colorumque tractationem quibus Impressionistae faverant. Postimpressionismus, quia proprietates abstractas resque contentas symbolicas late attingebat, neoimpressionismum, symbolismum, Cloisonnismum, Scholam Pont-Aven, et synthetismum amplectitur, cum operibus nonnullorum impressionistarum. Duces motus erant Paulus Cézanne (pater postimpressionismi appellatus), Paulus Gauguin, Vincentius van Gogh, Georgius Seurat.
Vocabulum primum adhibitum est a Rogerio Fry, pictore et critico Anglico, anno 1906, Anglice Post-Impressionism scribente. Franciscus Rutter, diurnarius et criticus Anglicus, in recognitione exhibitionis Salon d'Automne in Art News die 15 Octobris 1910 divulgata, Othon Friesz "ducem postimpressionisticum" appellavit; eodem tempore etiam erat praeconium exhibitionis The Post-Impressionists of France.
Postimpressionistae impressionismum extenderunt dum eius circumscriptiones reiciebant: coloribus autem vividis, adhibitionibus pigmentorum saepe crassorum, rebusque vitae verae iam utebantur, sed formas geometricas malle, formam ad effectum expressivum distorquere, coloresque non naturales vel adeo libidinosos adhibere magis solebant.
Castania (Sicilia)
Castania  seu Castrum Humberti  (Italiane: Castell'Umberto) est oppidum Italiae et municipium, in Regione Sicilia et in Provincia Regionali Messanensi situm. Incolae Castanienses appellantur.
Franciscus Foscari
Franciscus Foscari fuit Dux Reipublicae Venetae ab anno 1423 usque ad diem 21 Octobris 1457, cum Foscari depositus est et paulo post obiit. Mandatum suum, inter quod Res publica multas terras praecipue in Italia cepit, fuit primum historiae Reipublicae Venetae quod ad tempus pertinet.
Chenecey-Buillon
Chenecey-Buillon est commune Francicum 559 incolarum (anno 2011) praefecturae Dubis in regione Libero Comitatu.
Lingua gesticulatoria Hispanica
Lingua gesticulatoria Hispanica (Hispanice: Lengua de Señas Española, LSE) est lingua gesticulatoria sponte creata a 2 384 000 surdorum Hispanorum.
Han Solo
Han Solo est persona ficticia in universo ficticio serie Bella Stellaria, et advector contra bannum (Anglice: Smuggler) ex planeta Corellia, magister astronauticus, Luca Skywalker et Obi Wan Kenobi sodalis. Pars eius agitur ab Harrison Ford. Is et adiutor eius Chewbacca implicantur foedere Rebellionis quod Imperium Galacticum contradicit. In historia Bella Stellaria, figura summa fiat. Infertur prima pellicula anno 1977, una cum Chewbacca, obaeratus est ad Iabba Ille Hutt, caro amissione onere. In Tatooine, conducitur furtim transportandum Lucam Skywalker, Ben Kenobi, C-3PO et R2-D2 ad planetam Alderaanem in eo astronave Falconem Millenia (Anglice Millenium Falcon) aerum expendendi causa.
Verunum
Verunum  (Italiane: Veruno) est vicus Italiae et fractio municipalis municipii Gatici-Veruni. Incolae Verunenses appellantur.
Historia
Verunum fuit Italia municipium, in Regione Pedemontio et in Provincia Novariensi situm. Die 1 Ianuarii 2019 municipium se cum municipio Gatico coniunxit ut Gaticum-Verunum, municipium novum, constitueret.
Ca Mau
Ca Mau (Vietnamice: Cà Mau) est urbs circiter 204895 incolarum (anno 2011) et caput höfuðborg Cà Mau, Socialisticae Rei Publicae Vietnamiae. Aeroportus Ca Mau 2 chm ad septentrionem a Ca Mau et Hanoi 2030 chm ad septentrionem a Cà Mau absunt.
Nicolaus Iohannis
Nicolaus Wernherus (Germanice Klaus Werner) Iohannis (Cibinii natus die 13 Iunii 1959) est vir publicus Dacoromanicus oriundus e gente Germana, qui in Romania Saxones Transsilvaniae nominantur.
Noviomagus
Multae urbes Romanae originis Celticae nomen Noviomagus a verbo Gallico magos (Latine 'planities') habebant:
Nicolaus Iohannis
Munus
Iohannis fuit alumnus universitatis Babeş-Bolyai Claudiopolitanae. Physicae studebat atque magister Lycei clari Brukenthal in urbe patria factus est. Postea inspector scholarum in circulo Cibinio fuit.
Cursus honorum
Iohannis, sodalis Liberalis Nationalis Factionis Romaniae, ab anno 2000 Magister urbis Cibinii est. Die 28 Iunii 2014 praeses suae factionis electus est et candidatus praesidis Romaniae factus. Die 2 Novembris 2014 Victor Ponta praeses ministrorum et candidatus Socialium Democraticorum, plurima suffragia - 39 percentum - in electione praesidis abstulit, cum Nicolaus Iohannis 30 per centum accipit. Secundo in suffragio die 16 Novembris Iohannis 54,8 percentum suffragiorum accepit atque praeses rei publicae electus est. Die 21 Decembris eiusdem anni officium praesidis Romaniae iniit. Praeses factionis PN-L ei iam die 20 Decembris Alina Gorghiu successerat. Anno 2020, Iohannis Praemium Caroli Magni accepit.
Consilia praesidis
Die 21 Decembris 2014 Iohannis praeses primam orationem in parlamento habuit. Proposuit se mox factiones in palatium praesidis invitaturum, ut de finibus patriae petendis et quo tempore adispiscendae sint, deliberaret. Nosse se homines magna a praeside novo exspectare. Sed magnae exspecationes magnum eventum efficere posse. Sperare se Iohannis dixit quinque annos post homines dicturos orbem terrarum propter reconstructionem Romaniam admirari. Societas civium praesertim mutari oportere. Non modo leges reformandae esse, sed praecipue modus, qua homines sentiant, faciant, operam dent. Iohannis dixit se optare Romaniam sine magnis famis, Romania, in quo tempus spectaculis desit, quod omnes operam dent. Saeculum historiae nunc ad finem venisse atque multa relinqui oportere. "Patriam bene factarum rerum" id velle, ut omnes conveniant non modo verbis, sed etiam factis, quae enumerari possint. Romaniam proposuit, in qua politici cives vererentur.
2223 Sarpedon
2223 , olim designatione 1977 TL3 agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Troiani Ioviani attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  ab Observatorio Astronomico Zijinshan, astronomo apud urbem Nanquinium versato, repertus est. Origo nominis est apud heroidem Sarpedon in mythologia Graeca.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 2223 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Lingua gesticulatoria Danica
Lingua gesticulatoria Danica (Danice: Dansk tegnsprog, DTS) est lingua gesticulatoria, qua 5 000 surdorum Danorum inter se utuntur.
Savukoski
Savukoski (lingua Samica Septentrionali: Suovvaguoika) est commune Finnicum fere 1100 hominum (anno 2014) in Lapponia situm. Spissitudo Savukoskorum communis est minima in numero communium Finnicorum, enim tantum 0,17 incolae habitant in unoquoque chiliometro quadrato.
Nomen Savukoski e duobus nominibus coniungitur, quae sunt savu ('fumus') et koski ('torrens'). Nomina substantiva Finnica saepe hoc modo formantur.
Communia vicina sunt Pelkosenniemi, Salla, Bellonia. Trans autem limitem orientalem iacet Russia.
Patrem Natalem, quem multi in Europa alibique habitantes in Rovaniemi habitare putant, Finni plerumque Korvatunturi promunturium, in Savukoski ad finem Russicum situm, incolere credunt.
Felicitas
Felicitās seu beatitudo est laetitia non-contradictoria quae sequitur ob vitam bene victam vel post fundamentalem effectionem personalem.
Ĝojo Glädje
Termes-d'Armagnac
Termes-d'Armagnac (Gasconice Tèrmis d'Armanhac  ) est commune 197 incolarum (anno 2007) Franciae praefecturae Aegirtii in regione Meridiano et Pyrenaeo.
Barbaggio
Barbaggio (Lingua Corsa Barbaghju) est commune Francicum 237 incolarum (anno 2011) praefecturae Corsicae Superioris in regione australi Corsica.
Lingua gesticulatoria Finnica
Lingua gesticulatoria Finnica (Finnice Suomalainen viittomakieli, SVK) est lingua gesticulatoria sponte creata ab 8000 surdorum Finnicorum.
Nafaanra
Nafaanra (etiam Nafaara, vulgo [nafãːra] pronuntiata) est lingua Senufo, cuius 61 000 locutores, Nafana appellati, in Gana septentrio-occidentali, super Litoris Eburnei terminum, ad orientem a Bondoukou habitant. Aliis sermonibus Senufo similis, Nafaanra est lingua tonalis. Loco solitario distinguitur: linguae Senufo proximae, Tagwana–Djimini appellatae, circiter 200 chiliometra ad occidentem absunt, ad alterum latus Saepti nationalis Comoé.
Fundamentalis verborum ordo est subiectum, obiectum, verbum, Latinam aliasque linguas simile. Linguis Nigro-Congensibus similis, Nafaanra systema classium nominalium habet, ubi nomina substantivi per quinque genera dividuntur, quod etiam ad pronomina, adiectiva, copulas pertinet. Eius phonologia inter vocales breves et longas (ut lingua Latina), ac inter orales et nasales (ut lingua Francogallica) distinguit. Etiam sunt tres toni distincti, ut in aliis linguis Senufo. Systema eius verborum temporalium et tempus et aspectum habet, qui particulis designantur. Numeri formantur per additonem numerorum cardinalium ad numerum quinque et per multiplicationem numeris decem, viginti, centum.
Geographia et demographia
Regio Nafaanra ad occidentem finem communem cum regione Kulango habet. Deg (familiae Gur) et Gonja (familiae Kwa) ad septentrionem orientemque reperiuntur. Vicinus ad orientem est Ligbi sermo, qui etiam ab ceteribus suae familiae (Mande) distat. Ad meridiem lingua Abron (familiae Akan) reperitur.
Gens Nafana angulum septentrio-occidentalem Ganae regionis Brong-Ahafo habitat, praecipue in Sampa, capite districtus Jaman septentrionalis, et Banda.
Vectura
Vectura est motus viatorum et onerum (e.g. mercimoniorum) ab uno loco ad aliud. Vectura a variis modis, sicut aëre, ferriviis, viis, aqua, ancorali, ductibus (aquaeductu, gasiductu, oleiductu), et spatio exsequitur. Notio dividi potest in infrastructuram, vehicula, et effectiones mercatorias.
Ioannes Malkovich
Ioannes Gavinus Malkovich (natus familia oriunda e Croatia die 9 Decembris 1953 in Christopher, Illinoesia) est histrio et pellicularum factor Americanus.
Gervasius Tilberiensis
Gervasius Tilberiensis (natus c. 1150 in Comitatu Saxonum Orientalium; mortuus c. 1228 Brunsvici) fuit Anglicus causidicus, politicus, scriptor et fortasse presbyter saeculi 13mi qui notissimus est ob opus "Otia Imperialia", aliter "Liber de mirabilibus mundi" titulatum, florilegium mythologiae et scientiae popularis.
614 Pia
614 , olim designationibus 1906 VQ, 1928 XH, 1963 QF, et A919 RA agnitus, est asteroides systematis solaris nostri, asteroidibus Cinguli Principalis attributus. Astronomis terrestribus magnitudinem absolutam monstrat. Die  ab Augusto Kopff in Observatorio Civitatis Heidelbergae-Konigstulae versato repertus est.
Rerum orbitalium ratio epochae constitit. Qua epocha 614 per dies  circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat unitatum astronomicarum et eccentricitatem, distans igitur a sole quam minime unitatibus , quam maxime unitatibus. Inclinatio orbitalis ° reperiebatur, anomalia media °.
Iosephus Prezzolini
Iosephus Prezzolini (Perusiae die 27 Ianuarii 1882 natus; Lugani die 14 Iulii 1982 aetate gravissima mortuus) fuit illustris scriptor et diurnarius Italicus.
Oremus et pro Iudaeis
Iam anno 1928 societas Socii Israel, a presbyteribus, episcopis, et cardinalibus constituta, verba de hac oratione immutare suasit, sed Sacra Congregatio Sancti Officii a cardinale Raphaele Merry del Val ductum et papa Pius XI hanc mutationem denegaverunt, quamquam uno tempore antisemitismum damnaverunt.
Post Concilium Vaticanum Secundum et liturgiae reformationem anno 1970 oratio, cuius textus iam anno 1962 a papa Ioanne XXIII emendatus erat, accurate verba perfidia et perfidus deleta erant, iterum mutatur:
Post epistolae apostolicae Summorum Pontificum promulgationem, quae decernit missam in formula praeconciliari (missam Tridentinam secundum Sancti Pii V ritum a Beato Ioanne XXIII papa emendatum) et ergo etiam antiquam orationem (sed vere textus anno 1962 sine verbis perfidia et perfidus) rursum licere, papa Benedictus XVI orationem etiam in vetus ritum mutavit propter contentiones et Iudaeorum dura iudicia:
Multi Iudaei sed etiam Catholici etiam hanc formulam percensuerunt praecipue quia oratio Deo adhuc conversionem Iudaeorum ad Christi fidem petit.
Ioannes Papini
Ioannes Papini fuit praeclarus scriptor Italicus scholae quae dicitur futuristae. Postea Papini ad fidem catholicam reddidit.
Salvia divinorum
Salvia divinorum (binomen a Carolo Epling et Carolo Játiva anno 1962 statutum) est species plantarum florentium in America media sponte crescens quae pharmacum praebet in culturis indigenarum huius regionis inter entheogena ritualia adhibitum.
Henricus VI (imperator)
Henricus VI (natus Noviomagi Batavorum mense Novembri 1165; obiit malaria in Sicilia Messanae die 28 Septembris 1197) fuit imperator.
Conductrum
Conductrum seu conductor (velut ~ electricus vel ~ electricitatis) seu conductorium est quaeque materia quae fluxionem electricam leviter impedit, cuius resistivitas est circiter 10-8 Ωm aut minus. Conductra generaliter sunt metalla sed quoque quaedam plastica et materiae semiconductrales sunt conductra.
Henricus VI (imperator)
Vita
Die 15 Aprilis 1191 Henricus VI Romae a Caelestino III papa imperator coronatus est. Anno 1193 Ricardum I regem Angliae captivum tenuit. Ex uxore Constantia de Altavilla filium Fridericum II, imperatorem futurum, genuit.
Georgius Strehler
Georgius Strehler (Tergeste die 14 Augusti 1921 natus; Lugani die 25 Decembris 1997 mortuus) fuit illustris director theatralis Italicus et Mediolani una cum Paulo Grassi anno 1947  Piccolo teatro di Milano conditor.
Thoux
Thoux (Gasconice Tors) est commune 213 incolarum (anno 2009) Franciae praefecturae Aegirtii in regione Meridiano et Pyrenaeo.
Dies Sancti Martini
Dies Sancti Martini (11 Novembris) ut nomen indicat de Sancto Martino Turonensi memorat. In nonnullis terris vel civitatibus sicut Germania parvuli cantantes ostia pulsant et poemata proferunt bellaria vel pecuniaculam precantes.
Quia anser est signum Sancti Martini anser assus his diebus est cena solita.
Dies Sancti Martini etiam nonnumquam exordium carnelevarii habetur.
Propter aliquas similitudines morum inter diem Sancti Martini et Pervigilium Omnium Sanctorum quaedam aemulatio ut ita dicam inter dies est.
Kenethus MacLeod
Kenethus MacLeod, vulgo Kenneth sed in titulis librorum Ken MacLeod (natus die 2 Augusti 1954 in oppido Stornoway insulae Leogi), alumnus Universitatis Glasguensis, est fabularum res futuras describentium auctor Scotus. Prope Edimburgum habitat. In trilogia de lucis machinamentis (Anglice Engines of Light) homines lingua Latina mercatoria utuntur.
Robertus Bunsen
Robertus Gulielmus Bunsen (Gottingae die 30 Martii 1811 natus; Heidelbergae die 16 Augusti 1899 mortuus) fuit illustris chemicus Germanicus.
Violaceus
Violaceus est nomen coloris. Violaceus suum nomen a flore viola invenit. Secundum Langenscheidt vocabulum ex quadam lingua mediterranea in linguam Latinam migravit.
Avapessa
Avapessa est commune Francicum 81 incolarum (anno 2011) praefecturae Corsicae Superioris in regione australi Corsica.
Kenethus MacLeod
McLeod non solum fabulas narrat, sed fabulis utitur ut res politicas hodiernas acri subtilique ingenio et iudicio percenseat et eo modo etiam discipulus placitorum marxianorum est.
Violaceus
Superstitio
Histriones putant violaceum malum colorem esse.
Chemaudin
Chemaudin est commune Francicum 1'441 incolarum (anno 2011) praefecturae Dubis in regione Libero Comitatu.
Terdubiate
Terdubiate  (Italiane: Terdobbiate) est oppidum Italiae et municipium, in Regione Pedemontio et in Provincia Novariensi situm. Incolae Terdubiatenses appellantur.
Marius (nomen)
Marius est praenomen et nomen gentilicium Romanum antiquum, a nomine Osco Mara deductum.
Tieste-Uragnoux
Tieste-Uragnoux (Gasconice Tièste e Los Uranhós ) est commune 133 incolarum (anno 2007) Franciae praefecturae Aegirtii in regione Meridiano et Pyrenaeo.
Ossetia
Ossetia (Ossetice Ирыстон, tr. Iryston, vel Ир, tr. Ir) est regio medio in Caucaso sita quam incolunt Osseti – progenies Alanorum, cuius maiores saeculo septimo sub imperio Chazarorum fuerunt, et inde Mongolis urgentibus in montes altos fugerunt. Septentrionalis regionis pars ad Foederationem Russicam attinet; meridiana aut pars Georgiae habetur aut res publica sui iuris, quae quidem a Nationibus Unitis non agnoscitur.
Ogothi
Ogothi  (alia nomina  : Orsi, Opsi, Ossi) (Italiane: Ossi) sunt oppida Italiae et municipia, in Regione Sardinia et in Provincia Sacerensi/Turritana sita. Incolae Ogothenses appellantur.
Bburago
Bburago est domus fabricatoria Italica parvorum exemplarium autocinetium in Buguirago (cfr. Italiane Burago di Molgora) apud Mediolanum anno 1976 condita.
Scepticismus
Scepticismus (ab adiectivo Graeco 'deliberabundus') est epistemologiae doctrina, cuius adsectatores negant fieri posse, ut quicquam certe sciri aut iusta opinione concipi possit. In epistemologia enim inquiritur, quid homini credendum sit an non credendum, quae opiniones iusto iure haberi possint. Itaque scepticorum est negare hominum de ulla re opiniones iusto iure conceptas esse. Scepticismi genera haec sunt: locale et universale. Scepticismus localis est, cum vera scientia hominis in dubium adducitur sive negatur fieri posse, ut opiniones de mundo externo, praeteritis, futuris, adfectibus aliorum hominum, Deo, rebus moralibus, etc. iusto iure concipi possint. Quae dubia localia habere sapientis est, nam constat esse res, quas cognoscere nequeamus. Paucissimi autem sunt, qui scepticismum universalem accipere velint, nam sibi contradicere videntur, qui hominem nihil de ulla re scire posse dicant. Una tantum species scepticismi universalis adprobari potest, scilicet fallibilismus, qui omnes opiniones, quas umquam habeamus, quam incertissimas esse docet: fieri posse, ut falsae sint. Negat igitur fallibilista possibilitatem certitudinis, quamquam sciendi aut iusto iure opinandi facultatem non negat.
Agnosticismus appellatur opinio sceptica eorum, qui de Dei aliorumque extranaturalium exsistentia in ancipiti opinione versantur.
Apud antiquos
Argumenta sceptica orta sunt saeculo IV a.C.n. ex priorum philosophorum dictis incertitudinem scientiae proferentibus. Pyrrho Eleus (c. 360–c. 370 a.C.n.) primus scepticus habetur. Nihil umquam scripsit, sed Socratis more vitam suam ad imitandum posuit discipulis, sicut Timoni Phliasio, qui de vita eius librum (nunc iam deperditum) conscripsit.
Sceptici Academici, sicut Arcesilas (c. 315–c. 241 a.C.n.) et Carneades (c. 213–129 a.C.n.), suae doctrinae principia duxerunt a Socrate, qui dixit se ceteris sapientiorem esse, quod ea quae ignoret non arbitretur se nosse. Dicebant enim notitiam sensibus et ratiocinatione datam fidem non facere, nec dari mensura vel iudicandi ratio, qua vera a falsis distingui possint. Idcirco omnibus opinionibus veritatem sive realitatem pertinentibus aliquid incerti inest, nam fieri potest, ut falsae sint. Scientia non est opinio quae semper aut vera aut falsa esse potest, quamvis probabilis sit. Quamquam nihil plane certum esse potest, nihilo minus opiniones probabiles habere possumus. Itaque Academici negare nolebant opiniones iusto iure haberi posse.
Pyrrhonei autem, qui principia sua a Pyrrhone ducebant, modum Academicorum excedentes suadebant, ne opiniones quidem de rebus quae in mundo sunt fingerentur. Quae doctrina Pyrrhoneorum ab Aenesidemo (c. 100–40 a.C.n.) duci solet, quamquam ea quae de Pyrrhonismo novimus, ex scriptis Sexti Empirici (c. 175–225) comperimus. Sextus enim multis argumentis suadebat, ut ne probabiles quidem opiniones de natura rerum fingerentur, quod cuilibet opinioni contraria opinio, et quidem aeque probabilis, opponi posset. Nam aliqua res visui subiecta dissimilis apparet, sive eminus sive comminus cernitur; sive deorsum sive sursum spectatur; vibratus aëris auribus receptus sonus auditur, in corpore autem ut tactiunculae sentitur, etc. Pyrrhonei, cum, ut ab opinionibus fingendis abstineretur, suaderent, ipsi opinionem normativam protulerunt. Quod quidem parum sibi constare videtur, sed Pyrrhonismus potius modus vivendi erat quam dogmatum collectio. Ex adsensionis retentione (ἐποχή) demum consequi tranquillitatem animi (ἀταραξία). Pyrrhonei argumentis suis id agebant, non ut homines opiniones suas corrigerent, sed ut ab opinionibus plane absisterent. Itaque Sextus pro argumentis de tropis (τρόπος) vel modis loquitur, quibus ab opinionibus abstinere possint.
At sine opinionibus qualis sit vita? Iam Cratylus, adsectator philosophiae Heracliteae, quod incertae essent verborum significationes, loqui destitit. Ratione Pyrrhonea iam ante Pyrrhonem natum se gessisse videtur. Et verum exemplum praebuit ipse Pyrrho, qui nihil cavebat, vehiculis non cedebat inque fossas praecipitabat, adeo ut discipuli in media via aut in fossa iacentem servarent. Attamen dicendum est discipulos illos, cum certa opinione adducti praeceptorem suum servarent, rationem Pyrrhoneam parum observasse. Ad quam vituperationem Aenesidemus abstinentiam opinionum dixit ad philosophiam tantum, non ad vitam cotidianam pertinere. Idem vero de tranquillitate animi dici potest, nam natura humana ratiocinationem doctrinalem superare videtur. Cum enim quondam a cane vexatus expavit Pyrrho, constantiam philosophi dubitantibus "Arduum est" inquit "a natura humana liberari, tamen contendendum est, ne rebus infestis debilitemur."
De scepticismo Cartesiano
Renatus Cartesius sive René Descartes (1596–1650), in Meditationibus (1641) ad veritatem eruendam scepticismo usus est, nam notitiam veram pro opinionibus substituere voluit. Credebat enim dubitatione methodica principia opinionum quas haberet labefactari posse. Simul aliquid certi invenire contendebat, in quo scientia institui ac notitia vera poni posset. Ratione sceptica Cartesius sibi persuasit, ut ab omnibus abstineret opinionibus, de quibus vel minimam dubitationem haberet. Arduum quidem fuisset singulas quasque opiniones quas haberet examinare, nam opus infinitum fuisset. Itaque tria argumenta sceptica excogitavit, quibus recta ea adgredi posset principia, in quibus opiniones quas haberet positae essent. Quae argumenta haec sunt: (1) deceptio sensuum, (2) somnia, (3) daemonium malevolum.
Primum ad opiniones sensibus perceptas animum advertit. Putabat enim ea quae omnium certissima habebat per sensus percepta esse. Cum quidem perceptiones sensibiles interdum in dubium vocare posset, sensibus fidem non esse faciendam perspexit. Quamvis non numquam sensibus decipiamur, numquamne sensibus confidere debemus? Etsi rebus minutis proculve positis aliquando decipiamur, concessit Cartesius esse res, de quibus dubitare nequeamus, sicut quod ipse veste matutina indutus in praesenti ad focum sedet inque manu chartam tenet. Hoc tamen monuit:
Quo argumento Cartesius ostendere vult, omnes in sensibus positas opiniones, quamvis certae esse videantur, in dubium vocari posse, nam fieri potest, ut nihilo minus dormientes somniemus, nec ullo modo ea, quae in somniis percipiamus, ab iis, quas vigilantes animadvertamus rebus distinguere possumus. Constat igitur omnes scientias in perceptione sensibili positas, sicut physicam aut anatomiam, incertas et dubiosas esse. Nihil igitur interest, utrum in somniis simus an vigilemus, nam quater dena semper quadraginta sunt, et cubus sex habet latera. Nonne igitur constat mathematicam et geometriam summam facere fidem? At hae quoque artes formales in dubium vocari possunt:
Nam fieri potest, ut daemonium quoddam malesuadum dedita opera me induxerit, ut omnes meae de mundo, de corpore, de mathematica, de praeteritis, deque alienis affectibus opiniones nihil nisi errores essent. Quia nullo pacto de his in tuto conlocari possum, omnes opiniones quas habeo in dubium vocandae sunt.
Cartesius, ut primam veritatem indubitabilem invenit, dubitare destitit. Non iam suam exsistentiam dubitare potuit. Nam esse oportet rem cogitantem, vel mentem, quae sensuum testimonium in dubium vocat. Hanc primam veritatem multis in locis repetivit, sicut in Principiis philosophiae (1644):
Prima veritas — id est cogito, ergo sum — quomodo intellegenda sit, a multis philosophis disputatur. Ex quo fit, ut Cartesius suam cogitationem suamque exsistentiam certas et indubitabiles arbitraretur? Qua quidem quaestione tortuosa occupari non necesse videtur, nam hic sufficiet de ratione Cartesiana referre. Cartesius, cum igitur rem cogitantem se esse agnovisset suamque exsistentiam indubitabilem perspexisset, examinare volebat, e quo emanaret alicuius rei certitudo vel indubitabilitas. Suam quidem exsistentiam nunc clare et distincte noverat. Itaque arbitrabatur se rationem generalem constituere posse: verum esse quod clare et distincte percipere posset.
Verumtamen Cartesius etiam claras et distinctas perceptiones concessit dubitari posse. Fieri enim potuit, ut a Deo talis ei data esset natura imperfecta, quae etiam in talibus rebus, quae certissimae viderentur, eum in errorem inducere posset. Quam opinionem de Deo fallaci redarguere coepit. Primum, num esset Deus, examinandum censebat. Profectus est ab eo, quod in mente sibi esset cuiusdam perfecti et absoluti species, cuius causam, quippe cum ipse homo imperfectus esset, non intus in animo inveniri arbitrabatur. Itaque causam huius ideae clarae et distinctae statuit Deum esse, ens nullo defectu deminutum. Quoniam igitur Deus fallax esse nequeat, Cartesius vera esse omnia arbitrabatur, quae ipse clare et distincte perciperet: quam veritatem bonitate Dei confirmari. Siquidem bonus Deus sit, certo scimus veras esse etiam res materiales extra mentem sitas, quarum vim et naturam clara et distincta cogitatione complecti possumus.
Iam aequales Cartesium suspicabantur in circulo vitioso versari. Voluit enim a Deo perceptiones claras et distinctas ducere, ex quibus in vicem Deum esse conclusit. Num Cartesius in circulo vitioso versaretur, multum disputatum est. Sed utrum erraverit Cartesius, an non, in medio relinquamus. Restat, ut eius dubitandi rationem breviter tractemus, et, num in epistemologia et philosophia a dubitatione proficiscendum sit, queramus. Quid igitur dubitatione methodica consequi volebat? Quo consilio scepticismo suo usus sit, in commentariis ambigitur. Fieri potest, ut multa et multiplicia consqui vellet. Hoc saltem consequi voluit, ut scientiam in firmis fundamntis poneret. Nam penitus purgandam censuit scientiam, quippe quae prioribus opinionibus in confusionem demersa esset. Itaque reiciendas censuit omnes opiniones, in quibus quid obscuri esset. Quamvis ab erroribus cavere sapientis esse videatur, tamen in scientia nihil prodest omnia, quamvis dubitabilia sint, eodem tempore simulque in dubium vocare. Nam omnibus abiectis opinionibus fieri potest, ut parum remaneat fundamenti, in quo quicquam condi possit. Si veritatem consequi et errores vitare volumus, non est necesse omnes simul opiniones abicere. Etenim praestat opiniones pedetemptim corrigere, ita ut singulas tantum reiciamus opiniones, relictis ceteris, de quibus dubitare opus non sit.
De Davide Humio sceptico
Secundum empiricos Britannicos cognitio ex experientia sensuum fluit. Nihil de mundo cognoscimus nisi ea quae statim sentimus. Itaque fundamenta firma cognitionis ad mundum extraneum pertinentis ex ea exsistunt experientia, quae sensibiliter nostrae ostenditur conscientiae. Quam cognitionem philosophus empiricus explicare debet, quo modo ab his fundamentis duci (aut ad haec fundamenta reduci) possit. Inter empiricos floruit David Humius (1711–1776) qui placita empiricorum reprehendit improbabiliaque iudicavit. Eadem opera Cartesium vituperavit fundamenta firma scientiae adfectantem, nam ipsi operae erat novam excogitare scientiam, quae ratione empirica naturam humanam pervestigaret. Itaque Humius iusto iure antesignanus epistemologiae naturalis dicitur.
Humius scepticismum ex investigatione scientifica consequi cogitabat: ad dubitationes epistemologicas venire non licere, priusquam scientificae de natura humana opiniones conceptae essent. Quae scepticismi species ad naturalismum epistemologicum refertur, qui in his duobus libris notissimis diserte describitur: A Treatise of Human Nature (1739–1740) et An Enquiry Concerninng Human Understanding (1748). In theoria Humiana animi perceptiones divisae sunt in impressiones et ideas, quae validitate et vivacitate inter se differunt. Impressiones enim (sicut animi motus, atque ea quae sensibus percipiuntur) validius et vivacius in conscientiam veniunt. Ideae autem impressionum sunt simulacra ieiuna in cogitatione et ratiocinatione praesentia. Ideae sunt igitur elementa conceptualia ex quibus cogitationes exsistunt. Quo argumento Humius inanitatem certarum idearum philosophicarum ostendere voluit. De inani idea vel notione philosophica agi videtur, nisi ostendi possit impressio, a qua ducta sit illa idea. Quae persuasio scepticismus conceptualis appellatur. Scepticismi species admodum severa est, nam non solum cognitionem vel opiniones iusto iure conceptas negat sed etiam opinionandi potentiam infitiatur, quippe cum nullam claram ideam capessere videatur. Positivistae, qui metaphysicam receptam et theologiam vulgarem inanes esse convincere volebant, Humium auctorem suum habebant. Non quidem liquet, quem ad finem processerit conceptualis ille scepticismus Humianus. Ad paucas tantum notiones, sicut substantiam, pervenire videtur. Neque infitiandum est apud Humium scepticismum epistemologicum maius pondus habuisse.
Castellucium (Sicilia)
Castellucium  (alia nomina  : Castellutium, Castrum Lucii) (Italiane: Castel di Lucio) est oppidum Italiae et municipium, in Regione Sicilia et in Provincia Regionali Messanensi situm. Incolae Castellucienses appellantur.
Scepticismus
De Davide Humio sceptico
Homines igitur hunc instinctum caecum secuti semper impressiones sensualiter datas putant reapse res externas esse. Nam haec mensa quam albam videmus et duram sentimus extra mentem exstare credimus. Humius tamen dicit mediocrem tantum eruditionem philosophicam satis bene hanc opinionem universam refutare. Docet enim res externas nihil nisi imagines in mente praesentes esse. Sensus autem foramina quaedam sunt, per quae hae permeent imagines, quamquam nullum directum inter mentem et rem contactum efficere possunt. Quo longius a mensa distamus, eo minor esse videtur, et quidem in mundo externo nulla verae mensae fit mutatio. Itaque non mensa sed mensae imago menti nostrae adest. Docet enim ratio hanc mensam nihil nisi perceptionem mentalem esse sive praetereuntem mutabilemque constantium rerum repraesentationem. Itaque menti humanae directo adsunt solae sensuum impressiones rebus externis effectae, quae igitur illi impresssionibus repraesentantur.
At quonam argumento demonstrari potest has perceptiones mentales externis effectas esse rebus, quibus similes sint, nec propria energia mentis conceptas neque ab aliquo spiritu ignoto creatas? Perceptiones enim saepe nulla re externa effici concedendum est, nam res somnio aut insania provocatae non in mundo externo sed in mente adsunt. Concludit igitur Humius nullam esse ratiocinationem, qua ex sensuum impressionibus ad res externas progredi possimus. Quo argumento factum est, ut Humius a compluribus philosophis posterioribus scepticus haberetur, qui demum empirismum Britannicum ad finem logicum deduxerit. Postea tamen altera nata est interpretandi ratio, quae naturalismum Humianum profert scepticismumque eius infitiatur.
Putabat igitur Humius philosophiam, nisi resisteret natura nostra, nos ad verum Pyrrhonismum deducere. Utrum res externas exstare credamus an non, natura nobis arbitrium denegavit, nam nostra de rebus externis arbitria nec libera nec voluntaria esse dixit. Facere non possumus, quin res externas exstare credamus.
Cum inter internam sensuum experientiam et externas res tanta esset lacuna, quae nulla ratione consui posset, Humius scientiam quandam excogitabat, qua mens humana aperiretur origoque opinionum nostrarum investigaretur. Huiusmodi ratione genetica postea usus est Willard Van Orman Quine. Num inter scepticos numerandus sit Humius, etiam nunc quaeritur. Constat nos facere non posse, quin res externas esse credamus. Quod quidem solum ad mentem attinere, nec scepticismum epistemologicum contingere videtur: quamquam enim a Natura (scilicet natura nostra) impellimur, ut mundum externum exstare credamus, nullam de eo cognitionem possidere nullamve iustam opinionem habere videmur.
Thomas Reid et sensus communis
Nihilo minus Thomas Reid (1710–1796), philosophus Scoticus, Davidem Humium in scepticorum numero habebat putabatque cogitationem eius aliorumque Scoticorum (Iohannem Locke et Georgium Berkeley dicimus) statim ad impressiones et ideas pertinere. Quam "theoriam idealem" ad solipsismum vel negationem substantiae (mentalis materialisque) ducere arbitratus hoc protulit iudicium in Inquiry into the Human Mind on the Principles of Common Sense (1.8):