cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lingones
Lingones fuerunt populus Galliae antiquae stirpis Celtarum, lingua Gallica loquentes. A tempore belli Gallici a Caesare annis fere 58-51 a.C.n. gesti, Lingones sicut populi vicini sub imperio Romano comprehensi sunt. Civitatem Lingonum in provincia Gallia Belgica constituerunt, urbe capitali Andematunno. Saeculo fere IV p.C.n. dioecesis Lingonensis ecclesiae Christianae constituta est, eisdem fere limitibus quibus civitas Gallica, Andematunno Lingonum sede episcopali.
Carolus III Sabaudiae
180 px|right|thumb|Carolus III Sabaudiae, a [[Ioannes Clouet| Ioanne Clouet picto]]
Ha Jin
Ha Jin (Sinice 哈金, Hā Jīn; natus Jīn Xuěfēi 金雪飞 in Jinzhou, Sina die 21 Februarii 1956) est illustris scriptor Americanus oriundus e Sina. Anno 1999 operis  Waiting gratia praemium National Book Award mythistoriis dicatum accepit.
Carolus III Sabaudiae
Carolus III Sabaudiae qui dicitur  benignus (natus in Chazey die 10 Octobris 1486 - obiit  Vercellarum die 17 Augusti 1553) fuit ab anno 1504 usque ad  mortem Dux Sabaudiae, Princeps  Pedemonti et Comites  Augustae Praetoriae,  Maurianae et Nicaeae. Carolus Emanuel fuit rex titularis Cypri et Hierosolymae.
Attila (rex Hunnorum)
Attila (natus circa annum 406, mortuus anno 453 ), Flagellum Dei a coaetaneis vocatus, Hunnorum ab anno 434 usque ad annum 453 rex fuit. Quem per suum regnum imperii Romani (imperium orientale occidentaleque) valde timerent: invasit Balkaniam Galliamque, regnavit imperium Hunnorum, quod in omnes partes de Europa Orientali pertinuit (vide tabulam).
Carolus III Sabaudiae
Vita
Cum anno 1504 Philibertus II Sabaudiae sine heredibus obiit, frater eius Carolus eum successit.
Attila (rex Hunnorum)
Attila et Bleda
Attila iuvenis Romam in exilium missus est, sed Rugila patruo anno 434 mortuo, ipse et Bleda fratre Hunnos regere coeperunt. Ambo, qui saepe tam feliciter in partibus Orientalibus Imperii bellum gesserant ut quotannis ad pacem conservandam Romani tributum 467 librarum auri iam solverent. Anno insequenti, fratres de his rebus cum legatis Romanis ita egerunt ut non solum Romani bis tantum solvere cogerentur, sed etiam mercatoribus Hunnicis permittere ut cum Romanis mercarentur.
Attila et imperium Occidentale
Anno 454, Attila, fratre necato, unicus rex factus esset, et Theodosius tributum compositum solvere noluit. Itaque Attila flumine Danuvio potitus multis urbibus deletis exercitum usque ad moenia Constantinopolis ipsius duxit. Deinde Theodosius condiciones illius accepit, secundum quas non solum octo milia librarum auri solvenda ut captivi redderentur, sed etiam quotannis tributum 2250 librarum auri.
Paucis post annis Attila in Galliam animadvertit, nam sperabat se a Mari Caspio ad Oceanum Atlanticum imperium extenturum esse, sed Visigothi et Alani et gentes aliae se cum Romanis coniunxerunt ut Hunnis resisterent. Cum Hunni hoc novissent, recedebant, sed Romani et auxiliarii secuti sunt. Proelio ferociter prope Cataluniam 451 facto, Attila victus ab Italia recessit, ubi continenter ferebat atque agebat.
Mors
Anno 453, Attila nuptiis suis celebrandis, nocte mortuus est. Nam mortuus sanguine ex ore et naribus fluente et uxore lacrimante inventus est. Non constat quomodo perierit. Alii enim dicunt eum periisse quia ei, qui in vino sepultus est, dormienti nares sanguine deplere inciperet; alii autem suspicantur eum occisum esse.
Liberty (comitatus Georgiae)
Liberty (Anglice:  Liberty County) est Georgiae comitatus in Civitatibus Foederatis Americae 61610 incolarum (anno 2000). Comitatus, cuius caput est urbs Hinesville, die 5 Februarii 1777 creatus est.
Egeria
Egeria nympha, una ex Camenis, aetatem cum Diana in nemore Aricino agebat. Nobilissima est ob colloquia quae noctu cum rege Sabino Numa Pompilio (qui Romulo regno successerat) habuisse narratur. Nam is Romanos feroces bellatores esse videns metu deorum mitigandos eorum animos censuit ut tam domi pacis artibus quam foris belli excellerent. Itaque multa ad religionem et sacra caerimoniarum pertinentia instituit quae Romanos ad fidem, iustitiam, pietatem ceterasque virtutes exhibendas stimularent. Ne tamen omnia ista ad libidinem ex mente sua excogitasse, sed ex voluntate deorum instituisse videretur simulavit deam Egeriam secum noctu congredi solere et quae diis placerent monere. Ita Numa Pompilius conditor religionis et morum Romanorum merito appellari potuit.
Egeriam nonnulli antiqui auctores ab egerendo (id est egerendo fetum ex alvo matris) dictam voluerunt quod una cum Diana parturientes feminas adiuvabat. Moderni vero auctores plerique istam cognationem recusant, et nomen eius Tuscum esse putant (quod tamen probari non potest).
Nonnullae modernae linguae Europae Egeriam vocabulum acceperunt quo designaretur femina cuius consiliis vel monitis occultis homo nobilis aliquid ageret.
Carnotaurus
Carnotaurus (-i, m. ; h.e. carni[vorus]-taurus) est genus dinosaurorum carnivororum subordinis Theropodum, qui Cretaceo Superiore vixit. Suae reliquiae in praesenti Argentina inventa sunt. Peculiaris huius et aliorum familiae generum proprietas est bina cornua in summo capite super oculis, unde taurina nominis pars deducitur, cutis osteodermatis tecta duraque, rostrum altum breveque, brachia brevissima quae in manus quattuor digitis praeditas terminant, qui theropodibus pristinitatis index sunt (nam Theropoda recentiora, velut Dromaeosauridae, tres minusve digitos habent).
Cinematographia
Carnotaurus vulgo paululum clarus factus est ob effigiem in Dinosauris, pellicula Disneiana.
Norman Rush
Norman Rush (natus Franciscopoli, California die 24 Octobris 1933) est illustris scriptor Americanus. Anno 1991 operis  Mating gratia praemium National Book Award mythistoriis dicatum accepit.
Amadou Toumani Touré
Amadou Toumani Touré (natus Mopti in oppido Maliensi die 4 Novembris 1948; mortuus die 10 Novembris 2020) fuit miles et a mense Maio 2002 usque in mensem Martium 2012 praeses Malii.
Cursus honorum
Touré iam praeses ab interim a die 27 Martii 1991 usque ad diem 8 Iunii 1992 fuit, postquam praeses Moussa Traoré a seditione a Touré ducta depositus est. Anno 2001, legatus Nationum Unitarum ad rem publicam Africae Mediae a Kofi Annan fuit. Electione prima libera habita Alpha Oumar Konaré praeses ei successit. Anno 2002 Toumani Touré ipse candidatus praesidis erat atque ex electione victor abiit. Die 8 Iunii 2002 iterum praeses Malii factus est. Die 22 Martii 2012 milites seditiosi Amadou Konare succenturione duce praesidem deposuerunt. Praedicabant praesidem non in gentes rebellantes in septentrioni parte civitatis egisse. Qui autem diebus insequentibus multas urbes expugnaverunt, inter eos Timbuktu, ubi Alcaeda rerum potita est. Civitates finitimae interea duces militum in Bamako regnantes permoverunt, ut se recederent. Toumani Toure autem die 8 Aprilis se a magistratu praesideis recessit et officium praesidi parlamenti Malii Dioncounda Traoré tradidit.
Zelandia
Zelandia sive Selandia (Batave Zeeland 'terra marina'; Zelandice Zeêland) est provincia Batavica e multis insulis expleta, cuius caput est Medioburgum. Fere 380 000 civium Zelandiae adsunt, et superficies est 2930 km², cuius fere 1140 km² aquosa sunt.
Communia
Zelandia in communia tredecim dividitur:
Andrea Barrett
Andrea Barrett (nata die 16 Septembris 1954) est scriptrix Americana. Anno 1996 operis  Ship Fever and Other Stories gratia praemium National Book Award mythistoriis dicatum accepit.
Status provinciales
Status provinciales seu ordines provinciales sunt delegati qui una cum regni domino provinciam regnant.
Douglas (comitatus Georgiae)
Douglas (Anglice:  Douglas County) est Georgiae comitatus in Civitatibus Foederatis Americae 92174  incolarum (anno 2000). Comitatus, cuius caput est urbs Douglasville, die 17 Octobris 1870 creatus est.
Status provinciales
Status provinciales sunt grex vel homines qui in provincia quondam statum vel spiritualem vel nobilem vel officialem vel urbanum vel rusticanum formant et qui una cum aliis statibus provincialibus in comitiis provincialibus contra regni dominum stant et res provinciales quae ad tributum legem bellum religionem et similia spectant tractant.
Iosephus Casale
Iosephus Casale (natus Tureni die 28 Septembris 1923; mortuus die 18 Maii 2023), presbyter ordinatus die 3 Februarii 1946, fuit Foveae archiepiscopus emeritus. Die 6 Februarii 2009 contra papae Benedicti XVI et conferentiae episcopalis Italicae sententias Casale dixit non artificiose nutrire Eluanam Englaro, mulierem a multis annis sine coscientia propter autocineti sinistrum casum, euthanasia non esse sed quasi Christianae caritatis officium ".
Amores (Ovidius)
Sicut titulus docet, sunt carmina erotica, non autem gravia sed levia; Ovidius se nominat tenerorum lusor amorum et haec carmina praecipue ludica sunt. In primo carmine poeta dicit se carminum epicum edere velle. Cupido autem ridens unum pedem ex alteris versibus surripit, disticha faciens ex hexametris:
Primum verbum "arma" est primum verbum Aeneidos, et colarion "arma gravi numero" eundem sonum habet atque "arma virumque cano" colarion quo hoc carmen incipit. Ovidius ergo dicit hoc esse carmen dissimillimum Aeneidi. Deus Cupido poetam iubet carmina erotica scribere, volentem nolentem. Quamquam nullam puellam amat, debet de amore scribere.
Tandem poeta puellam invenit, Corinnam nomine, quae maritum habet. Carmina historiam de amore poetae Corinnaeque narrant.
Ultimum carmen est quasi valedictio amoris: "Quaere novum vatem, tenerorum mater Amorum," dicit poeta (Am. 3.15.1). Posthac, nullus poeta Romanus elegiaca erotica scribit.
Memum
Memum (Anglice meme) est quidquid per variorum morum et consuetudinum aliorumque exemplorum imitationem multiplicatur atque inter homines communicatur. Saepe cum idea comparatur; re vera, quam ob rem duobus opus sit terminis idem fere valentibus, nonnumquam quaeritur. At cum in ideis (opinionibus, existimationibus, religionibus, doctrinis, cett.) de rebus significativis agatur, memi proprium est per selectionem et successionem superstitare et sua sponte mutari. Mema enim sunt aemulae informationis particulae, quae sibi ipsis consulentes certatim se multiplicare suumque locum tenere contendunt. Constat memum ad vocabulum q.e. genum fictum esse. Ideo aliquando "genum culturale" appellari solet.
Carolus Frazier
Carolus Frazier (natus in Asheville Carolinae Septentrionalis die 4 Novembris 1950) est illustris scriptor Americanus. Anno 1997 operis Cold Mountain gratia praemium National Book Award mythistoriis dicatum accepit.
Memum
Studium memorum memetica appellatur.
Bibliographia
<!--
Alicia McDermott
Alicia McDermott (nata in Brooklin, Urbe Novo Eboraco die 27 Iunii 1953) est diurnaria et scriptrix Americana. Anno 1998 operis Charming Billy gratia praemium National Book Award mythistoriis dicatum accepit.
Manhemium
Manhemium urbs in Badenia.
Res gestae
Anno 766 primum nomen urbis apparet in Codice Laureshamensi. Urbs privilegia civitatis anno 1607 ab electore Friderico eius nominis quarto accepit.
Cultus
Olim hic fuit Academia Electoralis Scientiarum et Elegantiarum Litterarum Theodoro-Palatina, nunc Universitas Manhemiensis.
Scalis
Scalis Bohemica est oppidum in Re Publica Bohemica, notum ob pugnam apud Scalem die 28 Iunii 1866 inter Prussiam et Austriam decertatam.
Bleckley Comitatus
Bleckley Comitatus (Anglice:  Bleckley County) est Georgiae comitatus in Civitatibus Foederatis Americae 11.666 incolarum (anno 2000). Comitatus, cuius caput est urbs Cochran, die 30 Iulii 1912 creatus est. In hoc comitatu minima pars incolarum haud Anglice domu (2.7 %) loquitur.
Paulus Manutius
Paulus Manutius ( Italice Paolo Manuzio; natus die primo Iulii 1512, mortuus die 6 Aprilis 1574) fuit editor et humanista Venetus, tertius filius illius clari editoris, Aldi Manutii, et uxoris Mariae Torresano.
Venetiis
Adhuc adulescens Paulus Manutius Venetias perrexit ut erudiretur et receptus est a veteribus amicis patris, Petro Bembo, Ramberto et Aegnatio. Dum Paulus erudiebatur, avus Andreas Torresani et avunculi Fredericus Franciscusque prelis Aldinis operam dabant. Sed, Andrea mense Octobris 1528 defuncto, iurgium ita factum est inter Paulum et avunculos, ut per quattuor annos penderent opera Aldina interrupta. Anno 1533 tandem Paulus repetere potuit negotia patris, quo anno uno non minus quam undecim libri editi sunt. Anno 1536, Paulus avunculis litem intendit, ut typos italicos, qui patri fuerant, persequeretur; qua in lite victor fuit anno 1539.
Fuit typographus idem atque eruditus. Studio praecipue flagravit operum Ciceronis cuius epistulas et orationes excellentissime edidit. Quae editiones, optimas lectiones ferentes et splendidis typis excussae, magni existimabantur et quaerebantur, non adeo tamen ut semper impensae ad libros excutiendos vincantur. Sic anno 1556 opus fuit subsidiis academiae Venetae quam Federicus Badoarus condiderat. Sed Badoarus in carcerem coniectus et Academia extincta est anno 1561. Inter monumenta eius eruditionis numerantur quattuor libri exquisitae latinitatis de antiquitatibus romanis. Citentur etiam eius epistulae. Interim Paulo frater Antonius curae fuit, quem bibliopolam editorem Bononiae instituit. Antonius, qui fratri per quattuor annos impensarum et aerumnarum causa fuerat, anno 1559 defunctus est.
Romae
Anno 1561, papa Pius IV illum vocavit Romam, cui tribuit subsidium annuum quingentorum ducatorum. Papae propositum erat prela Aldina Romae collocare et sustinere: quod lucri facturus esset e libris, Paulus divisurus esset inter se et Cameram Apostolicam. Vocanti Papae obsecutus est, sicut sub tribus pontificibus, variante fortuna, maiorem partem vitae degerit in Urbe. Tunc Curiae Romanae cordi erat bene uti prelis ut adversaretur auctoritati, quae in dies crescebat, scriptorum qui trans Alpes venerant, h. e. librorum reformationem redolentium. Quos libros Romae edididt in aedibus Populi romani sunt praecipue tractatus theologici, vel etiam opera quae ad litteras sive biblicas sive patristicas pertinent. Inter quae numerantur Reginaldi Poli De Concilio ac Reformatio Angliae (ambo anno 1562 editi) et editiones officiales quae e Concilio Tridentino emanebant, ut Canones et decreta (1564), Index Librorum Prohibitorum (1564), Catechismus (1566), et Breviarium Romanum (1568).
De ultimis annis et morte eius
Paulus, ut qui morbo affligeretur, negotia sua Venetias vocarent, a papa Pio V neglegeretur et annos novem Romae mansisset, Venetias redivit. Mortuus est Paulus Manutius die 6 Aprilis 1574, et sepultus est in ecclesia sancti Dominici Romae.
Pecunia
Pecunia est generale solvendi instrumentum et divitiarum forma, qua omnes utuntur et quam omnes fere cupiunt ideo quod vitam suam in tuto collocare volunt, aut quod ad omnis generis merces emendas exarserunt. Pecunia etiam mensura valoris et debitum et notatio ratiocinatoria est, quae quidem definitiones iam ad oeconomian nationalem pertinent. Aliud est pecunia in usu et experientia cotidiana, aliud in studiis oeconomicis. Haec commentatio plerumque ad rationem oeconomiae nationalis revocabitur. Pauci enim sunt, qui pecuniam non cognoverint; sed naturam et essentiam pecuniae definire oeconomicorum est.
Duae sunt principales pecuniae notiones, quarum una metallistica, altera chartalistica est. Qui metallismo favent, credunt pecuniam in metallo nobili, aut in nummis aureis argenteisve, aut saltem in chartis his permutabilibus consistere. Metallismo coniuncta est etiam historia coniecturalis pecuniae ab Adamo Smith narrata, a Carolo Menger et Stanleio Jevons continuata, atque in omnibus fere artis oeconomicae libris nec non in compluribus commentariis interretialibus pecuniam tractantibus fideliter repetita. Qua de causa notio metallistica etiam "vulgaris" et "orthodoxa" appellatur.
De etymologia pecuniae
Constat pecuniam a pecu deductum esse. Quam derivationem iam Varro (ling. 5.92) succincte proposuit: "pecuniosus a pecunia magna, pecunia a pecu, a pastoribus enim horum vocabulorum origo," nam (5.95) "in pecore pecunia tum pastoribus consistebat," tamquam pecu solvendi instrumenti vice functum esset. Quod usu venisse re vera non videtur, quamquam haec etymologia popularis ubique repetitur et refertur. Constat quidem pecūniam (et pecūlium) aliquo modo a pecū deductum esse, sed, num pecu semper et ab initio 'pecus' significaverit, in dubium provocatum est ab Aemilio Benveniste, qui probabiliter dixit PIE *peḱu initio 'bona mobilia privata' significasse: quem sensum deinde aliquot locis terminis angustioribus (q.s. 'pecus; ovis') circumscriptum esse. Quae conclusio praeter linguam Latinam in linguarum Indoiranicarum et Germanicarum testimonio positum est.
Vocabulum Vedicum paśu (< PIE *peḱu) satis constat non solum minus (sicut oves) et maius pecus (sicut boves et equos) sed etiam servos (velut "pecus bipes") complecti. De vita pastorum hic agitur, quorum bona mobilia in quadripedibus et bipedibus constabant. In lingua Latina nec pecūlium 'bona mobilia servi' nec pecūnia ullo modo ad pecora pertinere videtur. Quod ad linguas Germanicas attinet, sola Theod.alt.ant. verbum fihu praebet, quod 'pecus' significat. E contra Goth. faihu divitias et pecuniam indicat, et ex Nord.ant. gangandi fé apparet verbum fé eo ipso non pecus, sed potius "euntem rem" significare, sicut Graec. initio rem progredientem et postea tantum pecus indicavit. Etiam in lingua Anglica antiqua féoh saepius bona mobilia, pecuniam, divitias, sed per exeptionem tantum pecus significat (cf. nunc fee 'merces'). Condicio rerum supra adumbrata aequari potest cum verbo mediaevali q.e. capitale ('debitae pecuniae caput'), a quo verba Anglica chattel 'bona mobilia' et cattle 'pecus' profecta sunt; a capitale etiam Hisp. caudal 'bona, divitiae'. Constat igitur significatum 'bona mobilia' interdum in 'pecus' mutatum esse, cum mutatio inversa intestata sit.
Ergo pecunia antiquissimis temporibus non divitias pecuarias sed potius quamlibet rem mobilem interno quodam valore praeditam significasse videtur — fortasse vere rem tam dignam, quae dis sacrificaretur, ut ait Festus: "pecunia sacrificium fieri dicebatur cum fruges fructusque offerebantur, quia ex his rebus constant quam nunc pecuniam dicimus" (245.59). Ergo si pecunia primo fuit res ad sacrificium praebita eiusdemque valoris mensura, facilis fuit ad vitam profanam transitus. Itaque Varro (ling. 5.175) in notionem pecuniae etiam dotem, arrabonem, corollarium, mercedem (nec non debitum) includit. Denique Iulius Paulus iuris consultus (ineunte saeculo III) dixit pecuniam non solum nummos sed vero omnes res complecti: "Pecuniae verbum non solum numeratam pecuniam complectitur, verum omnem omnino pecuniam, hoc est omnia corpora: nam corpora quoque pecuniae appellatione contineri nemo est qui ambiget" (Digesta 50.16.178).
Historia coniecturalis pecuniae
Historia pecuniae cum omnibus suis partibus cohaerens primum narrata est ab Adamo Smith, oeconomico Scotico. Quae narratio a Carolo Menger, oeconomicoo Austriaco, et Williamo Stanley Jevons, oeconomico Britannico, continuata et aucta est, atque in plurimis artis oeconomicae libris repetita. Smith principium duxit a libero homine oeconomico, qui suae utilitati serviret cuique mercium permutandarum inclinatio in mente insita esset. Itaque apud homines in statu naturae viventes ratio oeconomica ex mercium permutatione constitit, quae etiam separationem operum et eorundem distributionem peperit.
De permutatione
At oeconomiae in permutatione constanti multa erant impedimenta. Fieri enim potuit, ut parum contingeret venditori, ut in talem incideret emptorem, qui rem satis bonam offerret. Etiamsi vendendi et emendi voluntates convenerint, differentia mercium obesse potuit. Si quis puta venum dare vellet bovem, quem alter sale aut lacte permutare vellet, oportebat salem ad instar valoris bovis accipere (Smith 1776: 21). Sal quidem in cellam reponi potuit, sed lac ad instar valoris bovis nullo modo reservari posset. Itaque "vendibilitas" mercis (Menger 1871) in utilitate, bonitate, copia idonea, proprietatum mutabilitate constare videtur. Omnes merces iisdem condicionibus permutari non potuerunt. Jevons (1875: 5) etiam dixit pretiorum indices in eiusmodi mercatu immani difficultate habitos esse, quod uniuscuiusque mercis cum aliis mercibus rationes singillatim indicandae essent. Quibus ex impedimentis, ut in hac historia coniecturali narratur, nata est voluntas talem eligendi mercem, quae qualibet alia merce sine cura permutari posset. Quae pecunia mercalis etiam bona constantia esse debebat, ut ab actoribus oeconomicis permutandarum mercium rationes in longius temporis spatium existimari possent. Itaque dixit Menger pecuniam mercalem natam esse, cum usque plures actores oeconomici mallent suam mercem in primis sale, frumento aliave merce communiter accepta permutare. Pecunia mercalis praesertim instrumentum permutationis erat, ex quo alii status, sicut mensura valoris, orti sunt.
De pecunia mercali
Demum metalla nobilia electa sunt, quae pecuniae vice fungerentur. Quam notionem Iosephus Schumpeter (1954: 62-64) metallismum nuncupavit. Aurum et argentum cum aliis tum his rebus ceteras merces constantes superavit:
At Adam Smith ita narrare pergit: Homines oeconomicos suo commodo consulentes omni tempore molitos esse se invicem fraudare metallicae pecuniae aliquid vilius miscendo. Etiam dubium fuisse metallum expendere, quod metiendi instrumenta saepe parum exacta essent.
De pecunia fiduciaria
Deinde exstitit res publica, quae qualitatem pecuniae mercalis custodiret. Nummi enim publice signabantur eo consilio ut omnes confidere possent eam qua utebantur pecuniam germanam esse. Pecunia signata etiam publica dici potest, nam nummis signatis res publica (qualiscumque fuerit) germanitatem pecuniae praestitit. Paulatim quidem pro pecunia metallica substitui coepta est pecunia chartacea. Ubi territorii alicuius actoribus oeconomicis persuasum esset, argentarium quendam eum esse, qui summam in pecunia chartacea quam divulgavit indicatam iussu posset et vellet auro aut argento solvere, pecunia chartacea facta est instar pecuniae metallicae. Itaque in hac narratione ortus pecuniae chartaceae et ortus argentariorum negotii concurrerunt. Jevons autem putat pecuniam chartaceam ortam esse idcirco quod pondus pecuniae metallicae, quominus mercationes permagnae efficerentur, obstaret.
Num historiae vulgari fides habenda sit
Historia pecuniae ab Adamo Smith narrata in omnibus fere artis oeconomicae libris variatim repetitur. Narratio ipsa, quamquam speciem fide dignam habet, a veritate ab anthropologis et gestorum oeconomicorum scriptoribus reperta discrepare videtur. Narratio enim vulgaris his in propositis constat:
Reginogradecium
Reginogradecium sive Reginohradecium est urbs in Re Publica Bohemica, apud quam pugna die 3 Iulii anno 1866 inter Borussiam et Austriam commissa est.
Pecunia
Testimonium anthropologicum
Narratio vulgaris, quamquam valde bene sibi constat et quidem in habitum mathematicum figurata est, nihil nisi phantasia diserta est, nam Carolus Polanyi, anthropologus et oeconomicorum gestorum scriptor, in libro quem The Great Transformation (1944) inscripsit, mores et tempora antecedentia "transformationi magnae," sive origini oeconomiae mercatoriae, tractat, nempe eadem tempora, quorum homines Adam Smith descripsit singulares suo arbitrio agentes suoque commodo consulentes, qui permutationi omni tempore interessent. Non permutandi et possidendi cupiditatem sed potius statum socialem tuendi voluntatem hominibus insitam esse concludit Polanyi. Tria principia esse dixit fructus dispensantia et greges sociales ordinantia. Quae sunt haec:
Constat haec principia non solum apud Polanyi sed apud alios quoque anthropologos et historicos inveniri. Apud populos antiquissimos permutationes factae sunt, non quidem inter homines singulos sed inter gentes et nationes. Praeterea formae permutationis non erant mercatoriae. Quomodo enim permutatio rerum consuetudines sociales adficeret et mutaret, maximi momenti ducebatur. Gravissima permutationis forma donum habebatur. Oeconomia doni non in oblati et quaesiti principiis consistebat sed ceteris in consuetudinibus socialibus. Itaque permutationes, quas in oeconomia doni factas esse constat, reciprocitatis et redistributionis rationibus parebant. Paeterea ex studiis anthropologicis cognovimus nationes archaicas, iam antequam mercatus magni facti essent, mercali usas esse pecunia. Quodsi pecunia mercalis in usu communi fuit in oeconomia doni et in permutatione iisdem condicionibus facta, non est, cur dicatur esse creata pecunia mercalis, qua mercatus commercialis (qui nondum erat) facilior et efficacior fieret. Siquidem pecunia mercalis ipsi mercatui antecessit, nihil fuisse videtur, quod efficacius et facilius reddi potuit. Eventa permutationis in anthropologorum studiis saepe describuntur commotione et fraudatione plena fuisse. Sed fuerunt etiam nationes inter quas permutatio pacate conficiebatur, quo factum est, ut, fide utrimque facta, eventa permutationis repeti, et res etiam per fidem emi possent.
Narratio vulgaris de tractandae pecuniae efficientia agit: ex mercalium pecuniarum multitudine nummos metallicos (aureos, argenteos) electos esse; deinde pecuniam chartaceam pro nummis substitutam esse, quod efficacius esset; denique positis rei argentariae princpiis historiam debiti coepisse, quod recepto per fidem debito efficacius esset suscepta magna inire. Quam historiam coniecturalem constat male, ut supra demonstratum est, cum veritate studiis anthropologicis patefacta cohaerere.
Narratio vulgaris ab Alfredo Mitchell Innes, legato et oeconomico Britannico, in quaestionem vocata est duabus symbolis in The Banking Law Journal (1913-1914) editis. Dixit enim Smithium, conatum narrationem suam confirmare, errores graves commisisse. Hoc ex Smithio exemplum deprompsit: vicum quendam Scoticum clavis, et alium vicum in Terra Nova situm gado siccato usos esse pecunia. At fefellit Smithium, secundum Mitchell-Innes, in vico Scotico clavos a clavificibus tantum et in vico Terranovano gados siccatos a solis piscatoribus adhibitos esse ad faciendam mercaturam. Clavifices enim et piscatores alimenta et materiam rudem utrique ex mercatoribus debito paraverant. Itaque debita sua antea contracta rependebant clavis et gadis, quos acceptos mercatores deinde testabantur. Smithium, cum clavos et gados pecuniae vice functos esse crederet, re vera debitum per fidem factum repperisse, quamvis non cognovisset.
Etiam de macellario, pistore et braxatore narravit Smith, quorum desideria in rebus permutandis parum inter se congruebant. Macellario enim satis superque erat carnis, ad quam emendam pistor et braxator parati erant ea quidem condicione, ut carnem pane cervisiave permutare possent. Sed macellario iam panis et cervisiae satis erat. Itaque nec pistori nec braxatori eo tempore quicquam erat, quod macellario offerrent. Quo factum est, ut permutatio alimentorum fieri non posset. Secundum Smithium, actores oeconomici difficultates huiuscemodi ita solvere solebant, ut suam mercem tali, quam plurimi aucuparentur, merce permutare inciperent. Smithio contra dixit Mitchell-Innes: talem, quam imaginaretur Smith, optimum petentium permutationum continuationem non posse ad expediendam mercaturam conducere. Itaque Mitchell-Innes alteram difficultatis a Smithio indicatae solutionem proposuit, quam actores illos oeconomicos maximam mercaturae efficientiam persecutos sua sponte invenire oportuisset. Pistor enim et braxator, etsi merces idoneas eo ipso tempore non haberent, nihilo minus macellario polliceri potuerunt, se semper rogatu panem cervisiamve daturos ad instar valoris acceptae carnis. Quae cum ita essent, macellario creditori facto licuit permutationem alimentorum producere ad tempus, quo copia panis aut cervisiae deficere inciperet. Qua de causa hoc fieri potuit? Quia macellarius et pistor et braxator mutuam inter se fiduciam habebant. Si quis credebat aliquos alios ex vicinitate pane cervisiave egere, fieri potuit, ut suas merces venderet macellario, qui invicem debitum suum hac transactione factum solvit syngraphis quas ex pistore et braxatore acceperat. Itaque ex syngraphis, quibus pistor et braxator sui cuiusque debiti solutionem prolliciti sunt, facta est pecunia in vico valens, quae in mercatu etiam diutinum circuitum habere potuit, antequam aliquis syngrapham, quam sibi paraverat, pane apud pistorem aut cervisia apud braxatorem permutavit.
Hoc igitur demonstravit Mitchell-Innes, nullam, si alius alii fidem haberet, fuisse causam, cur instrumentum permutationis in usum reciperent; syngrapham simplicem momento permutationis creandam satis esse ad faciendam permutationem. In oeconomia Smithiana nullus locus vacat ad fide et debito ordinandam permutationem. Quia actores oeconomici a Smithio mente concepti suo tantum commodo consulunt, numquam aliis permutationis participibus fidem facere possunt. Itaque sunt qui dicant narrationem Smithianam exemplo esse oeconomiae fide carentis. Cum enim nemo vicino suo fidem habere posset, debito per fidem facto nullus erat locus. Mitchell Innes non solum in quaestionem vocavit auctoritatem narrationis vulgaris, sed etiam demonstrare contendit, rem oeconomicam et pecuniariam re vera in fide et debito consistere et semper constitisse.
De historia oeconomica
Constat oeconomiae Babylonicae et Graeco-Romanae radices in aëneae aetatis Mesopotamia esse. Primae enim res oeconomicae in debitis fide factis consistentes ex sodaliciis templaribus Sumericis anno circiter 3500 a.C.n. ortae sunt. Sodalicia templaria ex hominibus multis officiis incumbentibus — sicut ex agricolis, artificibus, pastoribus — constiterunt, qui omnes reciprocitatis et redistributionis principia observabant. Quae sodalicia victum praestabant omnibus membris suis. Quibus enim cotidie hordeum ad instar certi ponderis (sicli) rependebant, quod in tabulas templi perscribebatur. Messe facta agricolae debita sua templo per annum contracta rependebant hordeo aliisve rebus approbatis ut capris aut supellectilibus. Siclus argenteus, quippe quo frumentum ponderaretur, etiam elementum rei creditoriae factum est, sed argentum vix umquam in permutationibus ad templum pertinentibus adhibitum est, nam res rationaria satis erat, quae rationes inter debitorem et creditorem disponeret. Ergo argentum non erat nisi nominalis et abstracta valoris mensura, ad quam ceterarum mercium valores referebantur.
Mycenaei templa non habuisse videntur. Pro templari fuit palatalis oeconomia redistributiva, cuius opus illi simile fuisse videtur. Permulti artifices in palatiis versabantur, et quidquid ad usum omnium pararetur, diligenter ad tabulas referebatur. Neque Ilias neque Odyssea, epica illa carmina Homero adscripta, pecuniae mentionem faciunt. At tamen Carolus Menger, quippe cum aliquot locis Homericis boves proferantur mensura valoris, mercaturam putavit multum factitatam esse in mundo Homerico. Ratione enim metallistica ex mensura valoris concludit boves etiam in solutum adhibitos esse. Quae quidem conclusio non recta esse videtur. In Il. 6.234-236 (ubi Glaucus arma sua centum boves valentia armis Diomedis novem boves valentibus permutat) de permutatione donorum agitur; in Od. 1.429-431 (ubi Laertes olim Eurycleam servam opibus suis emens pretium viginti boum dederat) de pretio viginti boves valenti, non de viginti bubus Euryclea permutatis agitur. Ex pretio in boves denominato non potest concludi boves in solutum adihitos esse. Facile enim est intellectu, electos esse boves, in quos pretia denominarentur, nam boves quidem ad sacrificia deorum dari solebant.
Sunt qui narrationem vulgarem secuti putent nummos a negotiatoribus aut argentariis aliquibus inventos esse ad levandam inefficacia mercaturam. Quod quidem veri simile non est. Nummi enim veterrimi in ea regione, ubi editi sunt, remanserunt. Ex quo concludi potest nummos illos ad commercium externum non adhibitos esse. Constat nummos signatos non negotiatiorum sed potius civitatis aut regis auctoritate editos esse, ut in solutum darentur et acciperentur. Ita enim civitas (polis), cum nummos iurisdictionis suae adhiberi stipulata est, qualitatem nummorum in solutum acceptorum pro certo habere potuit. Praeterea pecuniae ex nihilo creatione (senioratico) uti potuit.
Constat nummos signatos apud antiquos internum (argenteum, electrinum) habuisse valorem, qui tamen minor esset quam valor lege sanctus. Auctoritas continua huiusmodi nummorum valore promercali carentium fiducia sustinetur, verum haec quaestio exoritur, unde exsistat illa fiducia. Sunt qui de regeneratione quadam memetica agi putent: istud solvendi instrumentum mihi placet, quia aliis quoque placet. Sed non satis est hanc causam interponere, nam hic de iurisdictione rei publicae agitur. Cur igitur cives regimini rei operam navantes volebant in solutum accipere signatas metalli particulas titulo viliores, quarum utilitas in eo tantum posita erat, ut easdem regimini civitatis in solutum dare possent? Certe ideo quod illi, qui particulas illas metallicas in solutum acceperint, invicem, cum opus erit, easdem civitati persolvere lege cogentur. Ita enim regimen rerum, cum nummos a se tantum editos in solutum acceperit et dederit, eumque usum lege sanxerit, valorem conventionalem monetae suae praestabit. Fiducia auctoritatis nummorum in fide signo habita consistebat. Quo enim signo (i.e. rex aut aliud regimen publicum) redemptionem nummorum — non solum conditionalem sed mandatoriam — pollicetur, ut ex decreto monetario Athenarum saeculo IV a.C.n. exeunte facto apparet.
Ergo nummi ultro citro in regione auctoritatis suae commeabant: a re publica editrice in solutum accepti ad cives, milites, ministros publicos emanantes, et iterum ad rem publicam refluentes in compensationem multarum, portoriorum, vectigalium. Sed nummi etiam inter cives commeabant: ex civibus nummatioribus, rei publicae nihil debentibus, ad cives parum nummatos, rei publicae aliquid debentes. Quo commeatu mercatus permutationis necessario natus est. Exactio tributorum imperii Romani exemplo est: tributarios, si nummos in solutum dare debebant, mercibus et ministeriis vendendis nummos requisitos obtinere oportebat; deinde persolutis tributis oportebat illos merces et ministeria etiam plura vendere, ut nummos quibus alias tributa solverent, adquirerent. Quo commeatu pecuniarum mercatus mercium quasi ultro geniti sunt, et tota oeconomia civitatis ad rationem monetariam informata est. Etiam oeconomias mediaevales et, recenti tempore, coloniales eodem fere modo ad habitum monetariam informatas esse constat: civitates enim aut regimina coloniarum, cum flagitabant, ut rustici in solutum tributorum nummos darent, eadem opera eos coegerunt in mercatum se conferre frumenta vendituros, ut autarcia oeconomica amissa tributa solvere possent. Athenis autem non rustici sed divites praedii possessores coacti sunt in mercatum prodire, ut pecuniam ad liturgias suppeditarent.
Sunt qui dicant pecuniam signatam sive monetam republica autrice creatam esse, sed vix ita, ut constitutio rei publicae primo fuisset, et deinde separatim nummorum in usum receptio. Immo recte dicere videntur qui rem publicam (polin) et pecuniam signatam eodem processu constitutas esse censent. Mundo ab Homero depicto defuerunt ministeria regia, exactio tributorum, iudicia publica. E mundo Homerico ad polin Athenarum progressum talem fuisse constat, in quo constitutio rei publicae ad creationem monetae et creatio monetae ad constitutionem rei publicae multum contulerint. 'Nummus' Graece dicitur, quod nomen iam eo ipso rem publicam redolet, nam a lege (q.e. ) deductum est.
Ex antiquitate Mesopotamiae apparet creditorias et debitorias res aliquot milibus annorum nummis et chartis antecessisse. Etiam in Aegypto et in antiquissimis Sinarum civitatibus secundo millennio a.C.n. variae res creditoriae in usu erant. Item in nationibus primitivis merces debitis permutatas esse constat. Quae cum ita sint, vulgaris de origine pecuniae narratio verum non esse potest.
De pecunia signanda
Pecunia in nummis et chartis argentariis consistere intellegi solet. Quod facile comprehendi potest, namque ambae materiales, publicae et cotidianae sunt. Nummi non solum conventionalem vel nominalem sed etiam internum vel "intrinsecum" habent valorem, quam ob rem, si animi iudicium sequaris, nummi reapse tamquam merces instrumenta permutationis sunt. Tantaque in nummis fuit gravitas, quae rationem metallisticam narrationemque vulgarem proferret. Usus enim nummorum a mercium permutatione profectus esse intellegitur: deinde pecuniam metallicam, quippe quae certas virtutes praestantiores haberet, electam et designatam esse generale instrumentum permutationis, neutrale et praesens.
In studiis ad historiam oeconomiae pertinentibus saepe nummorum memoratur interni et nominalis valoris imparilitas. Constat rem oeconomicam Romanam saeculo III in summo fuisse discrimine. Causae multiplices erant, sed deminutio ponderis et portionis auri vix fuit causa maxima, nam, si rationem sequamur, nihil obstat, quin nummi, quamvis nullum internum valorem habeant, pecuniae fiduciariae vice fungi possint. Potius tempora tumultuosa rei publicae impedierunt, quominus fides signo pecuniae fiduciariae adhiberetur. Pecuniae in regione suae iurisdictionis non ponderabantur sed numerabantur.
Quid sibi voluerint qui nummos signare coeperunt ambiguum est. Metallismi fautores signum illud putant fuisse fidem a cusore datam, auri portionem nummi in aequo esse pollicito. At tamen ad omnia pertinet, quod publica nummi nota signum debitionis erat. Signo enim praedito nomine et insigni editoris hoc promittitur: cuilibet nummum possidenti merces ad instar valoris nominalis ab editore redditum iri. In oeconomia enim pecuniaria editor vel emissor nummorum debitoris loco est, cum is, qui nummos habeat, creditoris loco sit. Pecunia debitionem significat. Quod vel etiam evidentius apparet ex chartis argentariis et electronicis solvendi instrumentis. Denique omnia opera oeconomiae pecuniariae ad exsolvenda debitum et fidem referuntur. Cum quidem apud omnes stabilis penitusque insita opinio sit, pecuniam mercem esse et in nummis chartisque consistere, facile non est in vita cotidiana hoc agnoscere, debita ab omnibus aliquid ementibus re vera continuo contrahi et solvi.
Constat valorem nominalem nummorum vix umquam valori reali (id est, ponderi metalli quod contineant) respondisse. Praeterea nummi eadem nota impressi compositione inter se differebant. Iam in antiquissimis nummis Lydiis electrinis portio auri inter 40 et 60 % variat. Eiusmodi fere varietas etiam Graecorum et Romanorum nummorum fuit. Itaque concludendum est, nummos non valoris interni praestandi causa signatos esse.
De hierarchia pecuniaria
Ut iam antea diximus, cum actores oeconomici pecunia mercali utentes mutua inter se fiducia careant, merx merce semper permutatur. Non solum hodie, sed etiam ante et praeter nummos signatos debita inter actores oeconomicos contracta praesertim apud argentarios soluta sunt et solvuntur. Sin autem debitiones repraesentata pecunia solvuntur, pro argentaria res publica solutricis munere fungitur. Etiam antea diximus polin Graecam una cum pecunia signata crevisse. Iam vero Georgius Knapp, oeconomicus Germanicus et auctor chartalismi, ineunte saeculo XX originem pecuniae modernae a re publica traxit. Recentiores autem chartalistae, sicut Larry Randall Wray, oeconomicus Americanus postkeynesianus etiam vehementius dixit pecuniam publicam imprimis ex tributis civibus impositis natam esse. Civitas enim, cum quamlibet operam facit tributariam, omnes cives sibi ita obligare potest, ut tributa quae civibus imposuerit sua tantum moneta exsolvi sinat. Qua ex pecunia publica evadit solvendi instrumentum omnibus adprobandum, quo omnibus civibus necessario opus est. Qua de causa cives mercaturam exercentes pecuniam publicam in solutum accipere parati sunt. Praeter pecuniam publicam sunt aliae quoque rationes debitoriae. Re vera plurimae rationes debitoriae inter singulares actores contrahuntur, quae apud argentarios exsolvi solent. Nihilo minus generalis unitas pecuniaria moneta civitatis esse solet, qua diversarum mercium pretia definiuntur. Pecunia publica ultimum solutionis instrumentum est.
De hierarchia pecuniaria praesertim oeconomici postkeyneasiani proximis decenniis disseruerunt. Dicit inter alios Hyman Minsky quemlibet creare posse pecuniam: sed arduum esse aliis persuadere, ut ea pecunia utantur. Maximi igitur ponderis fides est. Si negotia inter emptorem (debitorem) et venditorem (creditorem) transigenda argentariae mandantur, necesse est, ut fides inter argentariam et clientes sit. Consentiunt enim clientes argentariae ad accipiendam pecuniam ab argentaria emissam arbitrati se ipsos postea eandem pecuniam in solutum dare atque accipere posse. Sin autem transactiones pecuniariae inter argentarias fiunt, non iam de fide sed potius de aequabilitate agitur. Itaque transactiones inter argentarias faciendae cum tertia parte solventur. Hodie transactiones inter argentarias factae in rationibus argentariae centralis solvuntur moneta civitatis, nam civitas aut argentaria centralis a civitate legata ultima solutrix est. Cum etiam aliae omnes transactiones moneta civitatis fiant, sequitur, ut moneta (vel syngrapha civitatis) in fastigio hierarchiae pecuniariae sit. Constat hunc principatum monetae civitatis ex eo emanare, quod civitas omnes facere valeat tributarios. Quo fit, ut omnibus civibus necesse sit monetam civitatis obtinere et possidere.
Aaron Eckhart
Aaron Eckhart (natus die 12 Martii 1968 in Cupertino, California) est histrio Americanus.
Eluana Englaro
Eluana Englaro (Leuci die 25 Novembris 1970 nata; Utini die 9 Februarii 2009 mortua) fuit mulier quae septendecim annos sine sensu propter autocineti sinistrum casum mansit, quam pater artificiose nutrire nolebat, sed papa Benedictus XVI et Conferentia Episcopalis Italiae dixerunt hoc, quod multi (et etiam episcopus quidam ) quasi caritatis officium putabant, esse euthanasiam, ergo secundum Ecclesiae Catholicae doctrinam malum.
Administratio Silvii Berlusconi, contra iudicum sententiam, die 6 Februarii 2009 ut cibus et aqua ei manu darentur iussit, sed Georgius Napolitano, Italiae praeses, assensum suum decreto denegavit.
Marcus Aemilius Scaurus
Marcus Aemilius Scaurus haec dissimilia significat:
Bellum Actiacum
Bellum Actiacum fuit ultimum Rei Publicae Romanae proelium, quo classis Augusti Caesaris anno 31 a.C.n. ante Actium classem Marci Antonii et Cleopatrae superavit. Jutus a classi amatoris Cleopatrae, Antonius ipse suas naves ducebat, navesque Augustianae a Marco Vipsanio Agrippa ducebantur. Post hanc victoriam, Augustus potestatem suam solidavit et se ipsum principem creavit, quam ob rem primus imperator Romani Imperii ab historicis habetur.
Proelium
Quadrigenti naves Augusti in Sinu Actii universam classem Antonii et Cleopatrae saepserunt. Desperans cladem, Antonius consilium cepit, ut naves Augusti arietaret. Quintus Dellius, legatusAntonii, sociavit cum Augusto et dedit Augusto illum concilium. Itaque Augustus et Agrippa naves suas ab Antonio transduxerunt. Naves eius tam segnes et milites tam aegri fuerunt, ut fatigati sint citissime. Tum naves Augusti deleverunt naves constitas. Cleopatra, cadendum navum Antonii tuita, cum classi suo recessit.
Exitus
Proelio confecto, Marcus Antonius et Cleopatra mortem sibi adsciverunt, Augustus se ipsum principem declaravit, et Imperium Romanum reapse inchoavit.
Bellum Germanicum
Bellum Germanicum (Bohemice: Prusko-rakouská válka, "Bellum Austro-Borussiacum"; Theodisce: Deutscher Krieg) anni 1866i fuit bellum inter Prussiam et Austriam. Austria duxit ligam Germanicam. Austria victa liga Germanica dissoluta est. Coepit die 14 Iunii atque die 23 Augusti finitum est.
Id in bello maioris momenti fuit quod milites Prussiae sclopeta habebant quae ignitionis acu praedita erant. Milites iis sclopetis pro rata temporis plura tela torquere poterant quam Austriaci vetustioribus sclopetis armati.
Inter bellum Germanicum etiam in Italia bellum inter novum Regnum Italiae et Austria fuit, quod Bellum tertium de libertate italiana appellatum est. Proelium crudele apud Longosalissam commissum est anno 1866, de quo fit memoria in Museo urbis.
Academia Theodoro-Palatina
Academia Electoralis Scientiarum et Elegantiarum Litterarum Theodoro-Palatina vel brevius Academia Theodoro-Palatina Manhemii condita est anno 1763.
Lucius Licinius Lucullus
Lucius Licinius Lucullus (natus 117 a.C.n., mortuus 56 a.C.n.) ingenio, doctrina et virtute claruit. In Asiam quaestor profectus, huic provinciae per multos annos cum laude praefuit. Et Sulla duce, Lucullus incessit Romam. Postea (anno 74 a.C.n.) consul factus ad Mithridaticum bellum a senatu missus, opinionem omnium, quae de virtute eius erat, vicit: nam ab eo laus imperatoria non admodum expectabatur, qui adolescentiam in pacis artibus consumpserat; sed incredibilis quaedam ingenii magnitudo non desideravit tardam et indocilem usus disciplinam. Totum iter consumpsit partim in percontando a peritis, partim in rebus gestis legendis. Habebat porro admirabilem quandam rerum memoriam; unde factum est ut in Asiam doctus imperator venerit, cum esset Roma profectus rei militaris rudis.
Lucullus eo bello magnas ac memorabiles res gessit: Mithridatem saepe multis locis fudit, Tigranem regum maximum in Armenia vicit, ultimamque bello manum magis noluit imponere, quam non potuit; sed alioqui per omnia laudabilis, et bello paene invictus pecuniae cupidini nimium deditus fuit, quam tamen ideo expetebat, ut deinde per luxuriam effunderet. Lucullus vicit, sed non potuit celebrare dum 63 BC. Itaque postquam de Mithridate triumphasset, abiecta omnium rerum cura, coepit delicate ac molliter vivere, otioque et luxu diffluere; magnifice et immenso sumptu villas aedificavit, atque ad earum usum mare ipsum vexavit. Nam in quibusdam locis moles mari iniecit, in aliis vero, suffossis montibus, mare in terras induxit; unde eum haud infacete Pompeius vocabat Xerxem togatum. Xerxes enim Persarum rex, cum pontem in Hellesponto fecisset, et ille tempestate ac fluctibus esset disiectus, iussit mari trecentos flagellorum ictus infligi, et compedes dari.
Lucullus oderat Caesaris, Pompeii, et Crassi dilectus.
Habebat Lucullus villam prospectu et ambulatione pulcherrimam, quo cum venisset Pompeius, id unum reprehendit quod ea habitatio esset quidem aestate peramoena, sed hieme minus commoda videretur; cui Lucullus: "Putasne, inquit, me minus sapere quam hirundines, quae adveniente hieme sedem commutant?" Villarum magnificentiae respondebat epularum sumptus: cum aliquando modica ei, utpote soli, cena esset posita, coquum graviter objurgavit, eique excusanti ac dicenti se non debuisse lautum parare convivium, quod nemo esset ad cenam invitatus: "Quid ais, inquit iratus Lucullus, au nesciebas Lucullum hodie cenaturum esse apud Lucullum?"
Lucullus agricola et gastronomus
Lucullus villam suburbanum habuit iuxta Tusculum. Ibi magna aedificia erexit quae aviarium appellata sunt "ut in eodem tecto ornithonis inclusum triclinium haberet, ubi delicate cenitaret et alios videret in mazonomo positos coctos, alios volitare circum fenestras captos". "Itaque Pompeio laudi datum est," addit Plutarchus, "quod cum aestate aegrotanti ipsi medicus suasisset ut turdo vesceretur, famulusque negasset eo tempore inveniri turdum nisi altilem apud Lucullum posse, ab eo peti prohibuisset, medicoque dixisset: Ergo nisi Lucullus deliciis operam daret, Pompeius non viveret? Atque aliud comparatu facile sibi dari iussisset."
Villam etiam habuit Baulis; ibi piscinas confecit. Montem postea perfodit ut maritimam aquam in piscinas immisisset qui "bis cotidie ab exorta luna ad proximam novam" reciproce fluerent "ut . . . pisces suos videatur propter aestus eduxisse in loca frigidiora". Quos pisces M. Crassus, tutela M. Licinii L.f. Luculli accepta, quadraginta milia sestertiis vendidit.