cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lucius Aemilius Paullus Macedonicus
Vita
Postquam Perseum consolatus est Paulus Amilius sermonem ad circumstantes Romanos convertit: "Videtis, inquit, exemplum insigne mutationis rerum humanarum: vobis haec praecipue dico, iuvenes; ideo neminem decet in quemquam superbe agere, nec praesenti credere fortunae." Eo die Perseus a consule ad cenam invitatus est, et alius omnis ei honos habitus est, qui haberi in tali fortuna, poterat. Deinde cum ad consulem multarum gentium legati gratulandi causa venissent Paulus Aemilius ludos magno apparatu fecit, lautumque convivium paravit: qua in re curam et diligentiam adhibebat, dicere solitus et convivium instruere et ludos parare viri eiusdem esse, qui sciret bello vincere.
Confecto bello, Paulus Aemilius regia nave ad urbem est subvectus. Completae erant omnes Tiberis ripae obviam effusa multitudine. Fuit eius triumphus omnium longe magnificentissimus. Populus, exstructis per forum tabulatis in modum theatrorum, spectavit in candidis togis. Aperta templa omnia et sertis coronata thure fumabant. In tres dies distributa est pompa spectaculi. Primus dies vix suffecit transvehendis signis tabulisque; sequenti die translata aunt arma, galeae, scuta, loricae, pharetrae, argentum aurumque. Tertio die, primo statim mane ducere agmen coepere tibicines, non festos solemnium pomparum modos, sed bellicum sonantes, quasi in aciem procedendum foret. Deinde agebantur pingues cornibus auratis et vittis redimiti boves centum et viginti.
Sequebantur Persei liberi, comitante educatorum et magistrorum turba qui manus ad spectatores cum lacrimis miserabiliter tendebant, et pueros docebant implorandam suppliciter victoris populi misericordiam. Pone filios incedebat cum uxore Perseus stupenti et attonito similis. Inde quadringentae coronae aureae portabantur, ab omnibus fere Graeciae civitatibus dono missae. Postremo ipse in curru Paulus auro purpuraque fulgens eminebat, qui magnam cum dignitate alia corporis, tum senecta ipsa maiestatem prae se ferebat. Post currum inter alios illustres viros filii duo Aemilii; deinde equites turmatim, et cohortes peditum suis quaeque ordinibus. Paulo a senatu et a plebe concessum est ut in ludis Circensibus veste triumphali uteretur, eique cognomen Macedonici inditum.
Paulus Aemilius omni Macedonum gaza, quae fuit maxima, potitus erat: tantam in aerarium populi Romani pecuniam invexerat, ut unius imperatoris praeda finem attulerit tributorum; at hic non modo nihil ex thesauris regiis concupivit, sed ne ipse quidem spectare eos dignatus est. Per alios homines cuncta administravit, nec quidquam in domum suam intulit, praeter memoriam nominis sempiternam: mortuus est adeo pauper, ut dos eius uxori, nisi vendito, quem unum reliquerat, fundo, non potuerit exsolvi. Exsequiae eius non tam auro et ebore, quam omnium benevolentia et studio fuerunt insignes. Macedoniae principes, qui tunc Romae erant legationis nomine, humeros suos funebri lecto sponte subiecerunt. Quem enim in bello ob virtutem timuerant, eumdem in pace ob iustitiam diligebant.
Carcharodontosaurus saharicus
Carcharodontosaurus (-i) saharicus (-i, m) (e Graeco, lacerta carcharodon Saharica significat) est Dinosaurium carnivorum corpore eminenti, quod ante nonaginta octo - nonaginta tres miliones annorum, Albano-Cenomanense (Cretaceo medio), Africa septentrionali habitabat.
Longitudo corporis erat undecim-tredecim metra et calvae 1,6 metra.
In principio ei nomen dederunt Megalosaurum, sicut ferme omnibus theropodis illo tempore accidebat, deinde Stromer id mutavit et ita nuncupavit Carcharodontis dentium causa. Haec prima reliquia destructa sunt in bello mundano secundo. Utcumque nova reliquia (calvaria) inventa sunt 1996 in Maroco a Paulo Sereno.
Mycobacterium leprae
Mycobacterium leprae est bacterium quod lepram, gravissimum morbum, efficit. A Gerardo Hansen, medico Norvegiensi, anno 1869 inventum est.
Seminarium Redemptoris Matris
Seminarium Redemptoris Matris est seminarium Itineris Neocatechumenalis. Haec seminaria post Concilium Vaticanum Secundum ad novam evangelizationem fovendam instituta sunt.
Tectum
Tectum est superioris aedificiorum pars, quae a pluvia, nive, etc. aedes protegit.
Thorax Larissaeus (saeculum 5 a.C.n.)
Thorax Larissaeus (Graece ), qui saeculo V a.C.n. ineunte floruit, Thessalus e familia Aleuadarum, fuit Xerxis Persarum regis fautor.
Priscillianismus
Priscillianismus est dogma Christianum quod in Hispania Romana saeculo quarto sub Priscilliano ortum est, ex dogmatibus Gnosticis et Manichaeis a Marco quodam Aegyptico Memphide docenti edoctis; postea haeresis ab ecclesia fere communi Christiana habitum est.
Historia
Sulpicius Severus mentionem Priscillianismi facit. Primi qui dogmatibus istius Marci adhaerebant fuerunt mulier quaedam, Agape vocata, et Helpidius rhetor. Ab eis Priscillianus ipse introductus est, qui a Sulpicio vocatur "familia nobilis, praedives opibus, acer, inquies, facundus, multa lectione eruditus, disserendi ac disputandi promptissimus" (Chronica 2.46).
Damnatio
Discidia ac dissensiones in Christianitate ob hanc doctrinam factae sunt, dum anno 404 ab Innocentio Papa I "regula fidei contra omnes hereses, maxime contra Priscillianistas" edicta est. Haec haeresis a Concilio Toletano Primo (400) et a Concilio Bracaraugustano (563) damnata est.
Casei Graeci
Hic habes indicem caseorum Graecorum.
Didacus
Didacus (-i, m.) est nomen masculinum ibericae paeninsulae origine incerto.
Fontes
Etymologia nominis Didaci Behind the Name: Meaning, Origin and History of the Name Didacus apud www.behindthename.com
Dídac Diego (egyértelműsítő lap) Diego
Lingua Etrusca
Lingua Etrusca seu Tusca, olim in Etruria adhibita, hodie exstincta est. Lingua Etrusca, regioni Etruriae in Italia septentrionali nativa, ibi et alibi iuxta ripas maris nostri conscripta est ab anno circiter 700 a.C.n. usque in saeculum I p.C.n. De origine huius linguae, aliis in paeninsula Italica adhibitis omnino distinctae, iam ab antiquis disputatum est. Auctores etiam hodierni linguam Etruscam aliis adpropinquare temptant.
Nomen
Haec lingua a Graecis appellata est, a Romanis Etrusca vel Tusca, ab Etruscis ipsis Rasna.
Momoe Iamaguti
Momoe Iamaguti (やまぐちももえ,　山口百恵 Yamaguchi Momoe) die 17 Ianuarii 1959 Iaponia nata est. Popularis cantrix et actrix est. Anno 1973 facere musicam et pelliculas coepit. Sed Momoe Iamaguti recessit e canendo, ut Tomokazu Miura (三浦友和 Miura Tomokazu) nubere posset, qui etiam actor fuit.
Hyaenidae
Hyaenidae sunt familia carnivorum indigena in Africa et Asia.
Photius I (patriarcha Constantinopolitanus)
Photius I qui Magnus appellatus est, Graece (Constantinopolis 820 - 6 Februarii 891 in Bordis, Armenia) Patriarcha Constantinopolitanus (858 - 867) et iterum 866 - 886 fuit. Die 23 Novembris 858 primo a Barda, procuratore Michaelis III, imperatoris Romani Orientalis, patriarcha Constantinopolitanus factus est. Fuit auctor Schismatis orientalis.
Martinus Segitz
Martinus (vulgo: Martin) Segitz (natus 26 Iulii 1853 Furthae, mortuus eodem loco 31 Iulii 1927) vir publicus Bavariae et sodalis SPD fuit.
Photius I (patriarcha Constantinopolitanus)
Ille est late aestimatus potentissimus et momenti maximus Patriarcha post Iohannem Chrysostomum.
Martinus Segitz
Munus
Segitz munus aerarii edidiscit. Annis 1887 - 1890 pro diurno Furthae laboravit. Anno 1891 Norimbergae officium ad opificis consultandum condidit atque eodem anno collegium opificum aerariorum Germaniae condidit.
Photius I (patriarcha Constantinopolitanus)
Ab Ecclesiis orthodoxis et inter aliquas Ecclesias orientales catholicas ex traditione byzantina Sanctus est; celebratus die 6 Februarii.
Martinus Segitz
Cursus honorum
Ab anno 1898 legatus factionis SPD in senatu terrae Bavariae, annis 1898 - 1903 et 1912 - 1918 legatus Dieta Imperii Germanici eiusdem factionis fuit. 11 Novembris 1918 - 17 Martii 1919 administrator Bavariae ad arma imminuenda fuit. Cum Curtius Eisner (USPD) primus praeses ministrorum Bavariae Rei Publicae 21 Februarii 1919 caesus esset, consilia opificum et militum 1 Martii eum successorem proclamaverunt. Sed senatus terrae Bavariae eum non probavit, sed in eius locum Ioannum Hoffmann elegerunt. Tum erat administer Bavariae internarum rerum (ad 31 Maii) atque deinde ad 14 Martii 1920 administer rerum socialium eius terrae.
Photius I (patriarcha Constantinopolitanus)
Opera
Unum ex operibus maximi momenti Photii est Bibliotheca vel Myriobiblon, collectio excerptorum et epitomarum e 280 codicibus auctorum classicorum, quorum opera nunc magna ex parte deperdita sunt. Ei debemus fere quantumcumque superest operum Ctesiae, Memnonis Heracleotae, Cononis, et libros deperditos Diodori Siculi Arrianique.
Gerardus Armauer Hansen
Gerhardus Henricus Armauer Hansen (natus die 29 Iulii 1841 in Berga - obiit die 12 Februarii 1912 in Florø) fuit medicus Norvegensis, qui anno 1869 leprae causam (Mycobacterium leprae) invenit.
Rogerius Brooke Taney
Rogerius Brooke Taney (17 Martii 1777—12 Octobris 1864) fuit duodecimus Iurisconsultus Generalis Civitatum Foederatarum et quintus Summus Iudex Civitatum Foederatarum, ab anno 1836 ad mortem, primus Catholicus Romanus qui hoc munus sustinuit. Vir notissimus est qui sententiam iudicii in Dred Scott v. Sandford, re quae diiudicavit Americanos Africanos, cum haberentur "ordinis inferioris et omnino indigni se consociare cum gente alba" tempore Constitutionis scriptae, haberi non potesse cives Civitatum Foederatarum.
Leo Africanus
Sahara deserto transito regna Africae occidentalis mediterranea visitavit et descripsit. Quorum haec enumeratio praebuit:
Lepra
Lepra est gravis et olim frequens morbus. Hodie causam huius morbi mycobacterium leprae esse scimus, quod medicus Norvegiensis Gerardus Armauer Hansen in tumore cutis propter lepram facto anno 1868 invenit, sed morbus iam antiquitus notissimus erat; exempli gratia in Bibliis, accurate in libro Levitico (Lev. 13, 2–46) multa de lepra scripta sunt:
Kimi ga yo
"Kimi ga yo" (Iaponice: 君が代) est carmen publicum Iaponiae decretus aetate Meiji apud melodiam Gagaku (musia traditionalis Iaponiae). Carmen saeculo Heian creatum est secundum modum artis poeticae Iaponicae, vaca vocatum. Hoc igitur textus carminis omnium hymnorum publicorum est veterrimus.
Adenosinum diphosphoricum
Adenosinum diphosphoricum (abbreviatura: ADP) est nucleotidum compositum organicum et magnum momentum metabolismi velut generationis energiae corporis. ATP photosynthesi et phosphorylatione oxidativa oritur. Molecula ex grege adenini, saccharo ribosi et duobus gregibus phosphati constituta est. Separatione ex ATP gregis phosphati γ energiam liberat, ut ADP restet. . Separatio alii gregis phosphati demum adenosinum phosphoricum (AMP) generat.
Structura
Formula summarum sua est. Nomen IUPAC est [(2R,3S,4R,5R)-5-(6-amino-purino-9-yl)-3,4-di-hydroxy-oxolano-2-yl]-methylo-phosphono hydrogenio phosphatum.
Adenini anulo duplici in positione nona, quo unus atomus nitrogenii est, saccharum ribosi cum atomo carbonii affixum est. Opposita duo greges phophati iacent.
Lingua Scythica
Lingua Scythica, hodie desueta, ad familiam Indoeuropaeam pertinuit.
Linguam Scythicam eruditi gregi boreorientali linguarum Iranicarum attribuunt et inter saecula VIII-IV a.C.n. confiniunt, huius linguae testimoniis auctorum Graecorum necnon inscriptionum paucarum utentes; post hoc aevum in eodem dialectorum grege recognoscunt seriatim linguas Sarmatam, Alanam, Osseticamque hodiernam.
Ahmedus I (sultanus Ottomanicus)
Ahmedus I (natus 1589 aut die 18 Aprilis 1590; mortuus die 22 Novembris 1617) fuit ab anno 1603 usque ad annum 1617 sultanus Imperii Ottomanici.
Lingua Britannica
Lingua Britannica tempore Imperii Romani in provinciis Britanniae adhibita est. Ad familiam Celticam linguarum Indoeuropaearum pertinuit; parens fuit linguarum Cambricae, Cornubicae, Britonicae. Originem linguarum hodiernarum, terminumque linguae Britannicae, ponere possumus iuxta proelium apud Dyrham anno 577 (quod terras Cambricas a Cornubicis separavit) seu iuxta Britannorum migrationem saeculo VI ad Armoricam (e qua migratione orta est lingua Armoricana). Lingua Britannica, haud scripta, e testimoniis paucis et e comparatione linguistica restituenda est.
Diogenes Cynicus
Diogenes Cynicus, graeco nomine Sinopensis (ὁ Διογένης Σινοπεύς) fuit qui Athenis praesertim vivebat philosophus Graecus. Corinthi mortuus etsi sese cosmopoliten dicebat, praedicabat se ipsum regi Persarum vita fortunaque praestare. Diogenes discipulus fuit Antisthenis sed, quanquam sunt antiqui philosophi qui negent Cynicam esse institutionem, pluribus hodiernis auctoribus tamen scholam condidit Diogenes veram. Quae ab inimicis Cynica (κυνική) appellata est quia sicut canis (κύων) in propatulo et per turpitudinem maximam vivebant philosophi. Fuit magister Cratis Thebani Cynici, qui ipse Zenonem patrem sectae Stoicorum docuit.
De vita eius et morte
De Diogenis vita certa paucissima scimus. Apud biographum Diogenem Laertium (saeculo secundo PCN) et alios, Diogenes Cynicus Sinopae vivebat iuvenis sed a Sinopensibus tum condemnatus est, patre ipsoque falsam pecuniam falsificantibus, cum deprehensi sunt : ipsum enim iusserat Pythia « τὸ νόμισμα » mutare. Quod nomisma Diogenes, servus captus, tunc demum intellexit non significare « pecuniam », sed « mores », quae alia significatio potest. Sinopā expulsus Athenis postea venit igitur Diogenes et philosophum Antisthenem sequi coepit in « Cynosarge » (Κυνσάργει, Athenarum gymnasio) docentem. Forsan quoque fuerit ipse servus, ut supra dictum est, cuiusdam Xeniadis magistri Atheniensis.
Diogenes dicebat exempli gratia frequenter mortuus esse octogesimum septimum annum agens, eodem die atque Alexander. Sunt enim, solum apud Diogenem Laertium, plures mortis philosophi versiones. Ipsa corporis posteritas est obscura : aliquando dicitur senecta abusus tumulatus esse apud Xeniadem puerosque, aut aliud medius in agora respirare abstinere Cynicus, aut quoque de carne cruda pugnans a canibus morsus esse. Fertur etiam discipulis dixisse ut corpus suum relinquant in publicum locum iacientes ut aves edere possint. Quam fabulam dicit Cicero :"Durior Diogenes, et is quidem eadem sentiens, sed ut Cynicus asperius : proici se iussit inhumatum. Tum amici: 'volucribusne et feris ?' 'Minime vero' inquit, 'sed bacillum propter me, quo abigam, ponitote.' 'Qui poteris ?' illi, 'non enim senties.' 'Quid igitur mihi ferarum laniatus oberit nihil sentienti ?"
De cynica philosophia et de duobus regibus
De pauperitate laboreque, quibus Alexandro opponit Diogenes Diogenique Alexander, sic Plutarchus Cynicorum doctrinas (simplicissimas) enumerat :"Tu autem e copiis et domo et tabula et magnificientia claris ad pallium et peram et mendicitatem cibi cottidianam deduceris ? Beatitudinis principia Diogene haec, libertatis Crati haec sunt, et famae.""Ἀλλʹ ἐξ οὐσίας λαμπρᾶς καὶ οἰκοῦ καὶ τραπέζης καὶ πολυτελείας εἰς τρίβωνα καὶ πήραν καὶ προσαίτησιν ἐφημέρου τροφὴς κατάξεις ; Ταῦτʹ ευ̂δαυμονίας ἀρχαὶ Διογένει, ταῦτʹ ἐλευθερίας Κράτητι καὶ δό́ξης."Quanquam enim praedives natus erat, secutus Diogenem magistrum, pecunias omnes quas habebat, in mare iactans, Crates liquit ut Cynicus esset. Diogenes Myndum profectus, cum magnificas portas urbemque exiguam videret, Myndios monuit ut portas clauderent, ne ex urbe egrederetur. Sed cuidam roganti, unde domi esset, respondit se esse cosmopoliten, quo verbo significabat terrarum omnem orbem domum se habuisset et ipsi nihil defuisset quod non in natura reperires.
Relicta
Diogeni debemus medicalis morbi nomen: « syndroma Diogenis ». Quod adhibetur cum senes recrementa accumulant sicut capsas aut detritas res, quanquam scilicet verus Diogenes tamen numquam ista fecit.
P. Sloterdijk quoque distinguit "Cynicum antiquum" (Kynismus germanice) et "Cynicum modernum" (Zynismus), arguens hunc esse pessimismam, illum esse ridendam optimamque philosophiam.
Circumferentia
Circumferentia in geometria est linea quae per figuram sive curvam clausam circumfertur.
Circumferentia circuli hac formula computatur:
Circumferentia ellipsis hac formula calculari potest:
ubi circumferentia c, longitudo axis semi-maioris a, eccentricitas ellipsis e, et completa functio elliptica integralis generis secundi E
Aequatio circuli in geometria analytica est:
ubi (h,k) centrum et r radius circuli est.
Lingua Thracica
Lingua Thracica, hodie exstincta, ad familiam Indoeuropaeam pertinuit. Idem fuit ac "lingua Bithynica", post migrationes Thynorum in Bithynia olim adhibita; idem (secundum eruditos nonnullos) ac linguam Dacicam cuius locutores, iuxta ripam sinistram fluminis Danubii habitantes, a Traiano imperatore debellati sunt. Multi linguam Thracicam divisioni "Thraco-Illyricae" vel "Balcanicae" linguarum antiquarum Indoeuropaearum atttribuunt.
Psychologia socialis
Psychologia socialis est studium scientificum modorum quibus cogitationes, sensus, moresque hominum praesentia aliorum moventur, sive vera sive animo ficta vel solum indicata. Per hanc definitionem, vocabulum scientificum investigationem empiricam per rationem scientificam attingit; vocabula praeterea cogitationes, sensus, moresque psychologica attingunt variabilia quorum mensurae in hominibus fieri possunt. Dictum quod praesentia aliorum animo ficta vel indicata potest significat homines etiam soli exemplaria socialia respondent cum pelliculas vel programmata televisifica spectent, vel pelliculas musicas audiant, quia suaderi possunt ut mores visos vel internas normas culturales sequantur. Psychologi sociales usitate dicunt mores humanos esse exitum interactionum statuum mentis et rerum socialium.
Psychologia socialis psychologiam sociologiamque usitate coniungebat. Sub bellum mundanum secundum, annos 1940 exeuntibus, psychologi sociologique saepe adiutores erant. Quae autem disciplinae magis magisque discrepant, sociologis magna variabilia sicut structuram socialem magis exprimentibus.
Turbo (caelum)
Turbo ventorum, saepius Turbo, est rotans aeris columna, hominibus animalibusque saepe periculosa, quae nubem cumulonimbam, vel raro infimam nubem cumulam, et terrae superficiem aliquando simul tangens violenter volvitur. Turbines multas formas magnitudinesque ostendunt, sed plerumque visibilem infundibuli condensationis formam habent, cuius finis angustus solum tangit, saepe a nube quisquiliarum pulverisque cinctus. Plurimi turbines celeritates venti minus quam 110 km/h habent, sunt circa 250 pedes sectione transversa, et solum nonnulla kilometra progrediuntur antequam emoriuntur; extremissimi celeritates venti attingere possunt plusquam 480 km/h, plusquam duo milia passuum sectione transversa patere, et terram tangere plusquam 100 km.
Mahometus VI (rex Marocensis)
Mahometus VI, vulgo ‏محمد السادس بن الحسن‎ Muḥammad al-Sādis ibn al-Ḥasan (Rabati natus die 21 Augusti 1963), alumnus collegii regii et universitatis Rabatensis, deinde universitatis Nicaeensis in Francia, est a die 23 Iulii 1999 Maroci rex.
Ahmedus II (sultanus Ottomanicus)
Ahmedus II (natus 1642 aut 1643; mortuus die 6 Februarii 1695 Hadrianopoli) fuit ab anno 1691 usque ad annum 1695 sultanus Imperii Ottomanici.
Struthioniformes
Struthioniformes sunt ordo magnarum avium volatu carentium, in superordine Palaeognathis contentus, cuius genus notissimum est Struthio, unde nomen provenuit. Struthioniformes in sterno carinam non habent, ergo aliud harum avium nomen est Ratites (ex vocabulo rate). Aliqui struthioniformes et ratites synonyma habent, sed taxinomia adhuc disputatur.
Porta NON-AUT
Porta NON-AUT seu porta NOR (ex Anglica NOT OR) est porta logica digitalis quae inversionem portae AUT efficit. Gerit ut tabula veritatis quae ad dextram videre potest. Datum eductum est SUPERNUM (1) solum si uterque data inducta portae sunt SUBMISSUM (0).
Porta NON-AUT est alter portae universales -- alter est porta NON-ET -- quod portas NON-ET aut NON-AUT creare portas omnes alias posse significat.
Symbola
Sunt tria symbola pro portis NON-AUT: symbolum ANSI ("Americanum" aut "militare"), symbolum IEC ("Europaeum" aut "rectangulare") aut IEEE, et obsoletum symbolum DIN. Lex IEEE et symbolos "formarum distinctarum" et "formarum rectangularum" pro portis logicis simplicis permittit. Si vis, vide etiam Symboli Portae Logicae.
Aequatio Booleana
Porta NON-AUT cum inducta A et B, et eductum C hunc aequationem logicam efficit:
Didacus Complutensis
Didacus Complutensis vel Sanctus Didacus, natus anno circiter 1400 Sancto Nicolao in Baetica provincia, obiit die 12 Novembris anno 1463 Compluti.
Vita
Didacus monachus laicus fuit atque missionarius. Anno 1602 nauta et geographus Sebastianus Vizcainus die 13 Novembris in litore Californiae civitas Hispanica novum nomen Sancti Didaci Complutensis dedit. Quod nomen (Hispanice San Diego) usque hodie remanet.
Hasanus II
Hasanus II (Arabice ‏الحسن الثاني بن محمد natus Moulay Hassan Rabat die 9 Iulii 1929; ibidem mortuus die 23 Iulii 1999) fuit ab anno 1961 usque ad mortem a Maroci rex. Alumnus fuit Collegii regii et universitatis Burdigalensis.
Trantor
Trantor est planeta commenticius imperii Galactici in fabulis de rebus futuris ab Isaac Asimov scriptis. Exemplum Trantoris Isaac Asimov ab urbe Roma imperii Romani capite sumpsit. Proverbium est: "Ad Trantorem omnes viae ducunt et Trantor ultima omnium stella." Trantor in medio imperio et itidem in media Via Lactea situs est. Secundum Encyclopaediam Galacticam fere quadraginta agriculturae planetis opus est ut Trantor annona subiuvetur.
Omnes urbes in planeta in unam solam metropolim quae super omnem naturalem superficiem planetae patet coaluerunt. Tota superficies planetae ita chalybeia est facta. Isaac Asimov narrat omnes pueros puellasque ex lege in ludum litterarum itantes singulis annis super tecta duci, ut ita sub divo sint. Hoc modo paululum incolae Trantoris caelo assuefacti sunt.
Solus locus aedificiis non contectus est hortus, in quo imperator Galacticus habitat.
Nonnullae aulae in Trantore tam altae sunt, ut sub tecto nubes fiant.
Imperio Galactico paulatim cadente etiam Trantor occiditur, diripitur et denique planeta fit locus, ubi nemo iam habitat nisi agricolae inter parietinas urbis antiquae maximas laborantes.
Mulai Iosephus
Mulai Iosephus (natus anno 1882; mortuus Fezzae die 17 Novembris 1927) fuit Maroci sultanus domus regnatricis Alavidarum ab anno 1913 usque ad annum 1927.
Ioannes Marsé
Ioannes Marsé (natus Ioannes Faneca Roca Barcinone die 8 Ianuarii 1933; mortuus die 19 Iulii 2020) fuit scriptor Hispanicus. Anno 2008 Marsé Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Michael Lazarev
Michael Petri filius Lazarev (Russice Михаил Петрович Лазарев, tr. Michael Petrovič Lazarev; 3 [14] Novembris 1788 – 11 [23] Aprilis 1851) fuit nauta, explorator, et praetor navalis Russicus.
Biographia
Michael Lazarev, in familia nobili natus, in schola navali militari educatus est. Annis 1808–1813, cum in classe Baltico Imperii Russici militabat, in bello inter Russiam et Sueciam annorum 1808–1809 et in Bello Patrio anni 1812 participavit. Annis 1813–1816, in nave Suvorov («Суворов»), circumnavigationem suam primam perfecit. Annis 1819–1821, ut praefectus navis Mirnyj («Мирный») et vicarius praefecti circumnavigationis Thaddaei Bellingshausen, fuit particeps repertus Antarcticae multarumque insularum. Annis 1822–1825 ad effectum adduxit circumnavigationem suam tertiam, cuius tempore explorationes scientificae in meteorologia, ethnographia etc. perfectae sunt. Dein Lazarev ut navarchus fuit particeps nonnullarum actionum navalium militarium Imperii Russici contra Imperium Ottomanicum (e.g. in pugna clara navali, quae anno 1827 prope Pylum accidit). Ab anno 1833 erat praefectus supremus classis atque portuum Imperii Russici in Ponto Euxino.
Mahometus V (rex Marocensis)
Mahometus V notus etiam ut Machometus Ben Al-Hassan (Arabice محمد السادس natus in Fès, Marocum 10 Augusti 1909; mortuus in Rabat die 26 Februarii 1961) fuit ab anno 1927 sultanus et ab anno 1957 Maroci rex
Sebastianus Ricci
Sebastianus Ricci, vulgo Sebastiano Ricci (baptizatus die 1 Augusti 1659 in Belluno; mortuus Venetiae die 15 Maii 1734), fuit pictor Italicus, qui etiam Londinii et Vindobonae opera dedit.
Hannibal Hamlin
Hannibal Hamlin (natus Lutetiae in Cenomannica die 27 Augusti 1809, mortuus die 4 Iulii 1891 in Bangor, Cenomannica) fuit Factionis Republicanae vir publicus, etiam ab anno 1861 usque ad annum 1864, Abraham Lincoln praesidente, quintus decesimus Praeses Vicarius Civitatum Foederatarum Americae. Antea Hamlin fuerat senator, repraesentans, ac breve tempore gubernator Cenomannicae.
Logica NON-AUT
Similis portae NON-ET, porta NON-AUT est "porta universalis" quod portas NON-ET aut NON-AUT creare portas omnes alias posse significat. Per exemplum, anno 1966 Apollo Guidance Computer solum ex portis NON-AUT factum est..
Porta NON
Inductis portae NON-AUT iugando facta est. Quia porta NON-AUT est par portae NON post portam AUT, porta AUT deletur, et porta NON solum stat.
Porta AUT
Porta AUT est porta NON-AUT ante portam NON.
Porta ET
Secundum legem De Morgan, porta ET est porta NON-AUT cum uterque inductis invertis.
Porta NON-ET
Porta NON-ET est porta ET ante portam NON.
Porta XAUT
Porta XAUT aequatione logici (A ET B) NON-AUT (A NON-AUT B) sequando facta est.
Porta NON-XAUT
Porta NON-XAUT aequatione logici (A NON-AUT N) NON-AUT (B NON-AUT N) sequando facta est, ubi N = A NON-AUT B.
Ioannes Cabell Breckinridge
Ioannes Cabell Breckinridge (natus Lexingtoniae Kentukiae 16 Ianuarii 1821; ibidem mortuus 17 Maii 1875) fuit miles; publicus Factionis Democraticae vir; Kentukiae senator; ab anno 1857 usque ad annum 1861, Iacobo Buchanan praesidente, quartus decimus Praeses Vicarius Civitatum Foederatarum; atque inter Bellum Civile Americanum Exercitus Civitatum Confoederatarum generalis.
Praemium Michaeli de Cervantes dicatum
Praemium Michaeli de Cervantes dicatum (Hispanice Premio de Literatura en Lengua Castellana Miguel de Cervantes) est clarissimum litterarum Hispanicarum praemium, quod Michaelem de Cervantes celebrat. Quod praemium, a Ministerio Culturae Hispanico anno 1975 constitutum, quotannis datur die 23 Aprilis (die mortis Michaelis de Cervantes) apud Universitatem Complutensem Veterem, ad candidatum a Societate Academiarum Linguae Hispanicae electum.
Mos est Complutensis tunae musicam victori laureato dedicare.
Ioannes Gelman
Ioannes Gelman (natus familia Iudaica oriunda e Russia Bonaeropoli die 3 Maii 1930; Mexicopoli die 14 Ianuarii 2014 mortuus) fuit scriptor et poeta Argentinus. Anno 2007 Gelman Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Petrus Gustavus Toutant Beauregard
Petrus Gustavus Toutant Beauregard, saepissime dictus P. G. T. Beauregard et a semet ipso G. T. Beauregard (28 Maii 1818–20 Februarii 1893), fuit scriptor, servus civilis, vir politicae peritus, inventor, et primus praecipuus generalis Exercitus Civitatum Confoederatarum per Bellum Civile Americanum.
Brevissimo tempore anno 1861 fuit praefectus Academiae Militaris Civitatum Foederatarum, sed initio Belli Civilis factus est primus cohorti praefectus (Anglice: brigadier general) Exercitus Civitatum Confoederatarum, et defensiones Carolopolitis Carolinae Meridionalis apud Castellum Sumter die 12 Aprilis 1861 imperavit. Tres mensibus post, fuit victor Proelii Bull Run Primi, prope Manassas Virginiae.
Post militia, Beauregard ferrivias administrabat et factus est unus ex (paucis) Confoederationis veteranis divitibus. Is hodie plerumque appellatur P. G. T. Beauregard, sed raro per bellum ipse primo nomine usus est, et suum nomen G. T. Beauregard usitate scribebat.
Scutum (constellatio)
Scutum minima constellatio ad caeli lineam aequinoctialem sita est.
Anno 1690 in libro Firmamentum Sobiescianum ab Iohanne Hevelio descripta regique Polonico Iano III Sobiescio (1629 - 1696) dedicata est. Constellatio regis Scutum significans ab initio Scutum Sobiescianum vocabatur. Inde unica constellatio est quae nomen de homine recenti traxit.
Gulielmus Rufus DeVane King
Gulielmus Rufus DeVane King (natus in Sampson County in Carolina Septentrionali die 7 Aprilis 1786; mortuus in villa sua in Alabama die 18 Aprilis 1853) fuit Factionis democraticae vir publicus, Alabamae senator, et tertius decimus Praeses Vicarius Civitatum Foederatarum, sex hebdomades anno 1853, Franklino Pierce praesidente,
Sergius Pitol
Sergius Pitol Demeneghi (natus Pueblae, die 18 Martii 1933, mortuus die 12 Aprilis 2018) erat scriptor Mexicanus. Anno 2005 Pitol Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Gundisalvus Rojas
Gundisalvus Rojas (natus Lebu in vico Chiliae die 20 Decembris 1917; mortuus Sanctiacobi Chiliae 25 Aprilis 2011) fuit scriptor et poeta Chilenus more surrealismo. Anno 2003 Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Contagio
Contagio, contagium, contactus, infectio, molynsis, aporrhoea, vel cocciasis, est introitus et multiplicatio actorum pestiferorum (bacteriorum, prionum, virorum, et cetera) in corpore animalis sive hominis; quae actio causa morbi esse potest. Animal huius morbi curatum saepe fit immune. Interdum contagio propter defensionem corporis non est proxima morbi causa (infectio silens), qui autem post multos annos apparet (e.g., SCDI).
Historia
Ex anno 1973 multa nova bacteria et vira inventa sunt, exempli gratia:
Mulai Abd al-Hafiz
Mulai Abd al-Hafiz (Arabice مولاي عبد الحفيظ ; mortuus in Enghien-les-Bains in Franciae praefectura Vallis Esiae mense Aprili 1937) fuit Maroci sultanus domus regnatricis Alavidi a die 4 Ianuarii 1908, postquam fratrem Abd al-Aziz ad abdicationem coegit usque ad diem 12 Augusti, 1913 cum ipse ad abdicationem coactus est. Successor eius fuit frater Mulai Iosephus (1913–1927).
Villa Basilica
Villa vel Villa Basilica (alia nomina: Villa Basirica, Villa Maior ) (Italiane: Villa Basilica) est oppidum Italiae et municipium, circiter 1 740 incolarum, in Regione Tuscia, in Provincia Lucensi ac in Media Valle Auseris situm. Incolae Villenses appellantur.
Fractiones
Barbagliana, Biecina, Botticino, Boveglio, Capornano, Colognora, Distendino, Duomo, Guzzano, Pariana, Pracando, Ponte a Villa, Pontoro.
Zona temporalis
Zona temporalis vel horaria seu circulus temporalis est orbis terrarum regio cui, eo consilio ut res legitimae, commerciales, socialesque ordinentur, est aequabile tempus publicum, quod "tempus loci" seu "hora loci propria" usitate appellatur. In meridiano omnia loca idem tempus habent. Duo tempora localia una hora inter se differunt si meridiani istorum locorum quindecim gradibus inter se distant. Quam ob rem idealiter zona temporalis seu horaria definitur duobus meridianis quindecim gradibus inter se distantibus. Meridianus primarius trans Grenovicum currit. Ergo zona primaria haec terrarum orbis regio est quae ab hoc meridiano primario et occidentem et orientem versus septem gradus et dimidium extenditur.
Raphael Sánchez Ferlosio
Raphael Sánchez Ferlosio (natus Romae die 4 Decembris 1927; Matriti mortuus die 1 Aprilis 2019) fuit scriptor et linguista Hispanicus. Anno 2004 Sánchez Ferlosio Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Zona temporalis
Re vera autem zonae temporales non solum hac methodo mathematica definiuntur sed etiam rebus politicis et geographicis.
Historia
Tempus Greenovici Medium statutum est anno 1675, cum Observatorium Regium aedificatum est. Anno 1879 Sanford Fleming ideam zonae temporalis mundialis investus est.
Tempus aestivum
Plures nationes, partes quoque nationum fortasse, hora aestiva utuntur. Saepius horologiis una hora datur vere ineunte quae reprenditur autumno ineunte. Exempli gratia, in Civitatibus Foederatis Americae, hora aestiva secundo die Solis mensis Marti incipit, et primo die Solis mensis Novembris finem habet. Dum hora aestiva est, horologium meridianam horam monstrat antequam sol ad punctum altissimum caeli perveniat. Tempus aestivum imprimis anno 1784 ab Americano Beniamino Franklin propositum est, etiam anno 1906 a Britannico Gulielmo Willett, et anno 1916 multae civitates hoc tempore utebantur ut, bello committo, energiam conservarent.
Exempla
Haec exempla tempus variorum locorum dant hora 12:00 UTC, cum Tempus lucem servans (vel tempus aestatis, etc.) non valeat:
Franciscus Umbral
Franciscus Umbral (natus Franciscus Pérez Martínez Matriti die 11 Maii 1932; mortuus in  Boadilla del Monte iuxta Matritum die 28 Augusti 2007) fuit diurnarius et scriptor Hispanicus. Anno 2000 Umbral Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Ebola (flumen)
Ebola (lingua Ngbandi Legbala) est flumen in parte septemtrionali Reipublicae Democraticae Congensis (antea Zaire), accurate affluens fluminis Mongalae, quod invicem affluens fluminis Congi est. Hoc flumen praeclarum est quia nomen dedit gravissimo morbo (Ebola febris haemorrhagica), quia ibi primum morbus apparuit.
Socionica
Socionica in psychologia et sociologia est theoria informationis producendae et typorum personalitatis, per exemplar psychae (exemplar A appellatum) et exemplar congruentiae interpersonalis distincta. Quae theoria opus Caroli Jung de Typis Psychologicis et theoriam metabolismi informationis Antonii Kępiński coniungit. Socionica, variatio theoriae typorum personalitatum Jungianae, octo potentiis, contra exemplar Jungianum, quod solum quattuor potentiis, utitur. Quae potentiae informationem variis facultatis gradibus in uno homine producere et cum potentia congruente in aliis hominibus agere habentur, affectus animique motus gignens qui praedici possunt—quod reapse theoria coniunctionum inter typos est.
Socionica annis 1970 et 1980 excolebatur, plerumque ab Aušra Augustinavičiūtė, investigatore Lithuaniana, oeconomo, sociologo, psychologo, decanoque facultatis scientiae familiaris in instituto paedagogico Vilnensi. Nomen socionica a vocabulo societate derivatur quia Augustinavičiūtė credebat cuique typo personalitatis est propositum sociale, quod a socionica describi explicarique potest.
Georgius Edwards
Georgius Edwards (natus Sanctiacobi, Chilia die 29 Iunii 1931; mortuus die 17 Martii 2023) fuit scriptor, diurnarius et legatus Chilenus. Anno 1999 Edwards Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Alvarus Mutis
Alvarus Mutis (Bogotae natus die 25 Augusti 1923; mortuus die 22 Septembris 2013) fuit scriptor et poeta Columbianus. Anno 2001 Mutis Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Aušra Augustinavičiūtė
Alumna anno 1956 facta est Universitatis Vilnensis, oeconomiae perita. Operam Ministerio Aerarii Lithuaniae dedit et tum docens oeconomicae politicae et sociologiae in variis institutionibus educationis Vilnii annis 1970 et 1980 erat.
Fabricae Valici
Fabricae Valici (alia nomina: Fabricae Vallivae) (Italiane: Fabbriche di Vallico) sunt oppida Italiae et fractiones municipiorum Fabricarum Virgemulis. Incolae Fabricenses appellantur.
Historia
Fabricae Valici fuerunt municipia Italiae, circiter 500 incolarum, in Regione Tuscia, in Provincia Lucensi ac in Media Valle Auseris sita. Die 1 Ianuarii 2014 coniunxerunt se cum Virgemule, ut constituirent municipia nova Fabricarum Virgemulis.
Nicotinamidum adeninum dinucleotidum
Nicotinamidum adeninum dinucleotidum (abbreviatura: NAD) est cofactor omnibus cellulis vivis inventus. Pars nominis dinucleotidi indicat, ut compositum hoc organicum ex duobus nucleotidis compositum sit - per greges phosphati suos ligatum. Utrumque autem nucleotidum diversum est: altero nicotinamidum est, altero adeninum nucleobasis. Causa electrona transferendi nicotinamido adenino dinucleotido duae formae sunt: oxydata (abbreviatura: NAD+, materia oxydans) et reducta (NADH, materia reducens, electrona dans).
Synthesis de novo ab tryptophano vel acido aspartico aminoacidis oritur.
In metabolismo electrona transferentia munus principalis NAD. Ad spirationem cellularem intra matrices mitochondriorum transgressus electronorum ab cyclo acidi citrici ad phosphorylationem oxydativam momentum habent maximum. Damnum vel interruptio eorum etiam mortum organismi perficere potest.
Structura
Formula summarum sua est, et massa molaris 663.43g/mol. NAD ex duobus nucleotidis trans greges sua ligatum. Alterum nucleotidum est nicotinamidum plus saccharum ribosi. Alterum nucleotidum est Adenini anulo duplici in positione nona, quo unus atomus nitrogenii est, saccharum ribosi quoque cum atomo carbonii affixum est.
Status oxydativus et reductus
Coniunctio inter nicotinamidum et ribosum haud stabilis sed valde utilis est: Causa electrona transferendi nicotinamido adenino dinucleotido duae formae sunt: oxydata, NAD++H++2e-, materia oxydans et forma reducta, NADH, materia reducens, electrona dans. NADH forma quasi onerata electron iuxta atomum nitrogenii anuli pyridini (quod nicotinamido inest).
Georgius Mifflin Dallas
Georgius Mifflin Dallas (natus familia oriunda e Scotia Philadelphiae Pennsylvania die 10 Iulii 1792 – ibidem mortuus est die 31 Decembris 1864) Causidicus, Factionis democraticae vir publicus, Pennsylvaniae senator, fuit etiam ab anno 1845 usque ad annum 1849, Iacobo Knox Polk praesidente, undecimus Praeses Vicarius Civitatum Foederatarum Americae.
Antonius Kępiński
Antonius Ignatius Thaddeus Kępiński (natus Antoni Ignacy Tadeusz Kępiński Dolinae prope Stanisławów Cracoviae 16 Novembris 1918; mortuus Cracoviae 8 Iunii 1972) fuit psychiater et philosophus Polonicus, qui theoriis metabolismi informationis et psychiatriae axiologicae innotuit.
Anno 1936, in ordine medico Universitatis Jagellonicae Cracoviensis matriculavit. Bello mundano secundo militavit; captus autem a Germanis, ex castris carceralibus fugiens libertatem per Franciam ad Hispaniam et tum in Britanniarum Regno petivit. Annis 1944 et 1945 medicinae Edimburgi studuit, et diploma anno 1946 accepit. Anno 1972 moriturus, professor in Universitate Jagelloniica factus est.
Index compositorum ragtime
Index compositorum ragtime, celeberrimam vel propriam compositionem comprehendens.
Corelia (Italia)
Corelia  (Italiane: Coreglia Antelminelli) est oppidum Italiae et municipium, circiter 5 330 incolarum, in Regione Tuscia, in Provincia Lucensi ac in Media Valle Auseris situm. Incolae Corelienses appellantur.
Gulielmus Cabrera Infante
Gulielmus Cabrera Infante (natus in Gibara, Cuba die 22 Aprilis 1929; mortuus Londinii die 21 Februarii 2005) fuit scriptor Cubanus. Anno 1997 Cabrera Infante Praemium Michaeli de Cervantes dicatum accepit.
Caseus
Cāseus (-ī, m.) est cibus solidus e lacte vaccarum, caprarum, ovium, vel aliorum mammalium factus. Bacteria lac acidificant; coagulum coagulat; sal insuper additur. Casei venditantur varietatum permultarum, aut novi aut veteres, interdum fumosi vel herbis condimentariis additis, alii sale conditi; ad caseos nonnullos conficiendos opus est mucore. Hoc cibo temporibus praehistoricis invento homines Europae, Asiae Mediae et Occidentalis, Africae Borealis et Orientalis fere omnes usi sunt; homines regionum aliarum—ante migrationes temporis recentioris—nec faciebant, nec comedebant.
Eunice Sanborn
Eunice Sanborn (nata in  Lake Charles, Ludovicianae die 20 Iulii 1896; mortua in Jacksonville Texiae die 31 Ianuarii 2011) fuit mulier Americana quae a die 4 Novembris 2010, Francica Eugenia Blanchard obita, usque ad mortem veterrimus homo vivens est, cuius aetas pro certo scitur.
Caseus
Nomina
Caseus Protogermanice appellatus est *jūsta-z (a quo verbo per mutuationem Finnice juusto) > Nordice ostr (> Suecice ost). Ita dictum est a spissitudine lactis acidificati, cf. Latine iūs et iūscellum, Sanscrite yūṣa- 'iuscellum'. Lituanice sūris nuncupatur, Lettonice siers a gustu eisdem bacteriis effecto (confer Anglice sour 'acidus'). Graeci autem [] 'caseus' appellaverunt, quarta radice Indoeuropaea usi, significatione ex operatione coaguli facta; cf. Avestane tūiri- 'lac coagulatum', nec non Latine obturare et turunda (qua anseres saginantur).
In linguis hodiernis Europaeis verbum Latinum interdum adhibetur, e.g. Italiane cacio, Dacoromanice caş, Lusitane queijo; per mutuationem in linguam Germanicam antiquam Theodisce Käse, Nederlandice kaas, Anglice cheese; per mutuationem in Celticam Cambrice caws, Hibernice caise. Sed e nominibus Protoromanicis *forma et *formaticum (cf. Latine "forma" [in qua caseus siccatur] et "formula" [caseolus] ) defluunt nomina Francogallica fourme et fromage, e quo mutuatum est Italianum formaggio (macaronice "formaium" et "formaiettum").
Origo
Domesticatio animalium lactantium a millennio septimo a.C.n. incepta est, scilicet caprarum et ovium in Asia meridioccidentali, boum vel ibidem vel in Africa Saharana; tardius et in aliis regionibus equorum, bubalorum necnon camelorum. Qua autem epocha homines aut lacte uti coeperint aut caseum invenerint, usque adhuc nescimus. Si recte Andreas Sherratt proventuum secundariorum commutationem distinxit, lac (sicut et pellis et lana) minime adhibita est ante hanc vicissitudinem, quae millennio quarto a.C.n. ineunte fortasse accidit in Asia meridioccidentali. Alii nunc inventionem mulctionis ad millennium septimum remittunt. Archaeologi vestigia lipidorum lacticarum in reliquiis vasorum fictilium eius temporis reperiunt in Asia, temporis paullo posterioris in Europae partibus et in Britannia meridionali. Ita, hominibus ab eo tempore lac conligentibus, inventio casei mox evenerit; lac enim in saccis ex animalis stomacho confectis effusum saepe coagulat; sale insuper e corio adsorpto, fit caseus servabilis et (iis qui lactosum tolerant hominibus) edulis. Primam inventionem in Europa, Asia Meridioccidentali, Africa Septentrionali seu Orientali, petimus quia in his regionibus, ut apparet, ea hominis mutatio accidit, quae digestionem lactosi adultis permitteret.
Historia
In Aegypto, ut creditur, casei duo in sepulchro quodam domus regiae primae (c. 3100–2900 a.C.n.) reperti sunt, titulis "rwt australis" et "rwt borealis" adiectis (rwt fortasse 'caseus' significat). In glossariis Sumero-Accadicis nomen casei est ga-har, et varietates fere viginti enumerantur, inter quas "candidus", "recens", "pinguis" et "acidus". Similiter in lingua Accadica nomina varietatum nonnullarum scimus, inter quas caseorum herbis, dactylis seu vino conditis; Hethitice casei potuerunt huelpi 'recentes' esse vel damaššanzi 'pressi', seu etiam "aridi", "veteres" etc. Ergo iam ante epocham classicam casei secundum indicia satis multa iudicati sunt et a regionibus distinctis nuncupati.
Caseos incolae Graeciae cognoverunt iam ante vulcanicam Therae eruptionem: ibi enim in fossionibus Therasiae caseus (sicut in Aegypto) repertus est; in documentis scripturae linearis B saeculi XIII a.C.n. casei iuxta vinum aliaque alimenta numerantur. Casei Graeci praesertim e lacte caprino ovinoque facti sunt (et hodie fiunt); in montibus Graeciae continentalis a pastoribus confecti, etiam in insulis Creta necnon Cythno, ad Athenas aliasque urbes provenerunt. Saeculo V a.C.n., caseus e Sicilia Athenas importatus est, e lacte caprino ovinoque commixto factus. Confectio casei iam a poëta Odysseae descriptus est; Cyclops enim huius carminis ut pastor (vel Siciliae vel insulae mythicae nativus) capras et oves mulget caseolosque in fiscinis siccat, quos Odysseus aliique nautae comedunt.
De caseo in aliis regionibus Europae ante temporibus Romanis facto perpauca scimus. Romani et in Italia caseum confecerunt amaveruntque, et in provinciis imperii fere omnibus confectionem casei favebant et pro legionibus emerunt. Caseum in taberna venalem carmen Copa describit ("sunt et caseoli, quos iuncea fiscina siccat"); caseus ad confectionem moreti adhibetur ("sale durus adeso caseus adicitur"); caseos satis multos Martialis aliique scriptores enumerant et cismarinos (Italicos, Hispanicos, Gallicos, Alpinos) et transmarinos (Graecicos, Asiaticos) in varietatibus nonnullis: molles, recentes, manu pressos, aridos, veteres, fumosos, sale conditos. Inter nomina specialia nobis cogniti sunt Tolosas, Gabalicus, Nemausensis, Vatusicus, Caedicius, Trebulanus, Vestinus, Lunensis (e Luna proveniens et imagine Lunae impressus), Docleas, Bithynus necnon caseus fumosus Velabrensis in media Roma confectus.
Imperio occidentali dirupto, de confectio casei in Europa medievali pauciora scimus; sed ex hoc periodo primas notitias habemus et casei e lacte bubalorum in Italia confecti, et casei aerugosi (i.e., ope mucoris confecti) Francici. Talis enim caseus episcopus quidam, secundum Notkerum Balbulum, Carolo Magno intulit. Confectio casei a scriptoribus de re rustica eius temporis explicatur, crediturque e verbis Ibn al-'Awwam caseum bubulum primum tunc gratiorem fieri; sed varietates et nomina specialia a fontibus absunt, Parmense excepto quem primus Boccacius anno circiter 1350 nominat, Valachicoque et Cretico in carminibus Prodromicis, Siculo in fontibus Arabicis. Sed sine dubio hoc periodo in tota Europa caseus confectus est sicut et temporibus recentioribus.
In fontibus Europaeis saeculorum XV–XX, permultae varietates enumerantur ex omnibus fere civitatibus sed praecipue Franciae, Italiae, et ante omnes alias Sabaudiae. Ibi enim gastronomia casei primum inventam esse creditur, caseo exotico Briae a Chiquardo coquo ducum Sabaudiae in libro manuali Du fait de cuisine anno fere 1420 postulatis, libroque Summa lacticiniorum anno 1477 divulgato a Panthaleone de Conflentia, medico eiusdem ducatus. Eodem tempore casei singuli Helvetiae, Angliae, Nederlandiae, Germaniae primum enumerantur; de caseo Hispaniae, Graeciae civitatumque Europae septentrionalis et orientalis graduatim plura in fontibus variis conscribuntur.
De confectione et de distinctionibus caseorum
A principio lac acidificatur, ope bacteriorum aut interdum suci limonum seu aceti; ita saccharum in acidum lacticum convertitur. Mox calefit lac et coagulatur ope coaguli cuiusdam, praecipue aut rennini ex abomasis vitulorum subrumorum extracti, aut bacteriorum per combinationem geneticam recenter creatorum. Ita lac "gelatum" (caseus futurus), crebriter commotum, sectum, versum, sale sparsum, siccatum, compressum, a sero gradatim separatur. De caseo Cheddar olim sermone eius regionis dicebatur: "If you will have a good cheese, and have 'n old, you must turn 'n seven times before he is cold" ("si vis bonum caseum habere et servare, antequam refrigescat debes septies versare"). Perfectio casei in libro Francogallico Le mesnagier de Paris, anno fere 1393 scripto, sic Latine praecipitur:
E quo discimus caseum nec candidum (sicut Helena) nec lacrimosum (sicut Magdalena) nec oculosum (sicut Argus) esse oportere sed maculosum (sicut Lazarus) et solidum (sicut Martinus Gosius).
Exstant autem complures casei varietates, inter se differentes et forma et duritie necnon sapore atque odore. Casei interdum teneri et recentes venditantur, alii multos menses, alii duos vel tres annos servati. Casei varii fiunt sale plus vel minus addito; materie plus vel minus siccata et pressa; forma maiore seu minore, compacta sive extensa. Casei aliqui in siccando iterum ac saepius trahuntur; texturam ita accipiunt resticulosam (Italiane pasta filata; sic fiunt Mozzarella e lacte bubalino, Caciocavallo, necnon alii). Insuper varietates oriuntur e servatione et curatione caseorum. Sunt qui caseos rapidius maturant, mucoris ope exterioris (sicut Briam, Camembert, Neufchâtel); alii salsura lavant, sed et cerevisia, vino, aqua vitae, itaque bacteria nutriunt saporemque et odorem valde fortificant (sicut caseorum Époisses, Maroilles, Munster); nonnulli foliorum ope madent (sicut Mothais sur feuille et Valdeón) vel lignorum (sicut Mont d'Or); alii caseos fumosos parant. Multi mucorem introducunt (ita maturescuntur casei aerugosi Valdeón, Cabrales, Roquefort, Gorgonzola, Stilton). Nonnulli insecta laete accipiunt, aut Tyroglyphum casei (in Milbenkäse, Mimolette vieille et caseos Cantal vetustiores) aut Piophilam casei (in caseum marcidum Sardum).