cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алыбаев Жапар Бузурманкулович
84 илимий макаланын, 28 окуу-усулдук көрсөтмөнүн жана 2 монографиянын автору. Алыбаев «Эң мыкты мугалим - 2000» конкурсунун жеңүүчүсү ( 2000) жана КМУнун «Эң мыкты изилдөөчүсү» наамынын ээси.
Адмансхаген-Баргесхаген
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Пионердик символдор
Пионердик символдор – СССРде пионер уюмунун эң негизги принциптерин жана салттарын чагылдырган. Пионердик символдорго кызыл туу, кызыл жагоо, төш белги, ал эми, атрибуттарына сурнай, барабан, пионер активдеринин белгилери кирген. Аракеттери: салют берүү, тизилүү, линейка, туу алып чыгуу, желек көтөрүү, от жагуу, майрамдар ж. б.
Вайнштадт
Вайнштадт (Weinstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Штутгарт административдик округуна карайт. Ремс-Мур районуна кирет.
Шаар административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Кюльштедт
Калкы - 1500 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 063. Муниципалитеттин башчысы — Христина Таш.
Прецеденттик укук
Прецеденттик укук – 1) статуттук укуктан айырмаланып, соттук прецеденттер түзгөн англо-америкалык өлкөлөрдүн укук тутумдарынын ажырагыс бөлүгү. П. у-тун алкагында 2 бутак: жалпы укук жана адилеттик укугу түзүлгөн; 2) соттук прецедент укуктун негизги булагы болуп таанылган укуктук тутум.
Янгитау (Бир району, Башкыртстан)
Янгитау — Башкыртстандын Бир районундагы кыштак, Бурн айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 12 киши. Почта индекси — 452467, ОКАТО коду — 80213808005.
Трезебург
Трезебург (Treseburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вернигероде районуна кирет.
Өндүрүм коопсуздугу
Өндүрүм коопсуздугу ― өндүрүмдүн касиети; өмүр, жарандардын саламаттыгын жана мүлк коопсуздугун камсыз кылуу, айлана-чөйрөнү коргоо талабы бар мамлекеттик стандартка туура келген өндүрүм коркунучсуз болуп эсептелет.
Көлдөлөң
Көлдөлөң, бостек – ашатып өңдөгөн саңсаң (саксак) териден жасалып, шырдак, ала кийиз, таардын үстүнө төшөлүүчү үй буюму. Эки-үч териден жасалат, терилердин бучкактары кесилип ташталып, калганы тегизделип, ортосунан жөрмөлүп бириктирилет; Көлдөлөң ичтелип, тегереги көбөөлөнөт. Отурууга жумшак, ыңгайлуу болот.
Лөбершюц
Лөбершюц (Löberschütz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Акназаров Корчубек атындагы орто мектеби
Имараты 1973-жылы пайдаланууга берилген.
Көлөм
Көлөм – геометриялык нерсенин сандык мүнөздөмөлөрүнүн, негизги чоңдуктарынын бири. Мисалы, тик бурчтуу параллелепипеддин Көлөмү анын жактарынын узундуктарынын (узуну, туурасы жана бийиктиги) көбөйтүндүсүнө барабар. Турмушта керектелүүчү жөнөкөй нерселердин Көлөмүн эсептөө геометриянын өнүгүүсүнө түрткү болгон. Байыркы египеттиктер, вавилондуктар Көлөмдү эсептөөдө эмпирикалык эрежелерди колдонушкан. Евклид («Негиздер») менен Архимеддин эмгектеринде цилиндр, конус, шар жана анын бөлүктөрүнүн Көлөмүн эсептөөчү формулалар болгон. Азыр нерсенин Көлөмүн эсептөөгө пределдер теориясы колдонулат. Нерсенин пределдик Көлөмү анын Көлөмүн берет. Нерсенин Көлөмү интеграл эсептөөлөру менен так берилип, V менен белгиленет. Ар кандай нерсенин Көлөмү төмөнкү формула менен аныкталат: V =\\\ dxdydz, мында (х, у, г) мейкиндиктеги Декарт координата системасы. Көлөм көптүктөрдүн чен түшүнүгүндө жалпыланат. Ченге ээ болбогон көптүк ченемсиз деп аталат.
Акматов Кубанычбек
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Брижит Жонс: Акылдын чеги
"Брижит Жонс: Акылдын чеги" (Bridget Jones: The Edge of Reason, Бриджит Джонс: Грани разумного) - 2004-жылы жарык көргөн британ-америкалык романтикалуу комедия. Тасманы Бибен Кидрон тарткан жана сценарийи Элен Филдиңдин ошол эле аталыштагы романына негиздеп, Адам Брукс, Ричард Көртис, Эндрү Дэвис жана Филдиң жазышкан. Тасмада тартылгандар: Рене Зеллвегер (Брижит Жонс), Колин Фөрт (Марк Дарси) жана Хү Грант (Дэниел Клевер).
Трипена
Калкы - 278 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 10,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 86 230. Муниципалитеттин башчысы — Эрика Крюгер.
Анадолу Түркчөсү
Түркчө. Түркиянын расмий тили. Стамбул Түркчөсү. Грек тилинде ή άνατολή (anatole) "күндүн чыгыш жери, Чыгыш" маанисинде.
Түркчө Сүйлөшмө Кылавузу
Ne var ne yok? / Emne cañılık? (Эмне жанылык?)
Çekme/itme / Tart/turt (Тарт/турт)
Пайссенберг
Калкы - 12 555 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 90 139. Муниципалитеттин башчысы — Манюла Фанни.
Херсон
Калкы
Шаардын калкынын саны 2021-жылдын 1-январына карата 286 958 туруктуу жашоочуларды жана азыркы калктын саны боюнча 296 161 адамды түзөт, шаардык кеңеште – шаардын райондук кеңештерине баш ийген калктуу конуштарды кошкондо – 330 026 жана 334 570 адам.
2001-жылы Украинанын эл каттоосуна ылайык :
Лөбихау
Калкы - 1084 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 16,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 77 026. Муниципалитеттин башчысы — Рольф Херман.
Ли (Мэн)
Ли (Мэн) (Lee) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Трумэн (Миннесота)
Калкы - 1115 киши. Болжолдуу аянты - 2.8 км². FIPS коду — 27-65668.
Рубиха (Ом куймасы)
Рубиха — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ома дарыясынын сол жээгинен 134 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 65 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Вайсах-им-Таль
Вайсах-им-Таль (Weissach im Tal) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Ремс-Мур районуна кирет.
Орусиянын Украинага басып кирүүсү (2022)
24-февраль
2022-жылдын 24-февралында, Украина убактысы боюнча саат 05:00 (UTC+2) (Москва убактысы боюнча 06:00, UTC+3) аз калганда, Путин Украинанын чыгышында аскердик операция баштоону чечкенин жарыялады.
3-март
3-мартта таңкы саат 6-га карата Украинанын Куралдуу күчтөрүнүн Башкы штабынын басма сөз кызматы орус оккупациялык аскерлери алдыга жылып жаткан аймактардын дээрлик бардыгында жыйынтыктарга жете электигин билдирди.
Кыргызстан
Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги 25-февралда Орусия менен Украинаны жаңжалды сүйлөшүү үстөлүндө чечүүгө чакырды: “Украинадагы кырдаалдын өнүгүшүнө тынчсыздануу жана тынчсыздануу менен көз салып жатабыз. Орусия жана Украина элдери менен болгон тарыхый достук мамилелерибизге таянып, биз тараптар мүмкүн болушунча тез арада тынчтыкка жетишет деп үмүттөнөбүз, анын ичинде сүйлөшүүлөр үстөлүндө чыр-чатакты жөнгө салуунун жаңы форматтарын жана механизмдерин түзүү аркылуу мындан аркы курмандыктарга жана зыяндарга жол бербөө”.
Салаа
Салаа -
Айдаров Жоробек
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Айтбаев Жумабай Чырмагул
Атактуу саяпкер Орозумбеттин шакирти. Атты багуу, таптоо ыкмаларын жакшы билген. Орозумбет таптаган Айкашка, Тайкашка күлүктөрүн чаап, Аксы, Талас, Анжиян, Олуя-Ата, Фергана өрөөнү менен Сары Өзөн Чүй, ары жагы казак калкына чейин таанылган.
Пирит
Пирит (грекче pyrites lithos – чакканда, ургулаганда от чыгарган таш) – күкүрт колчеданы, темир колчеданы сульфиддер классындагы кеңири таралган минерал, FeS2. Кошундулары алтын, жез, темир, никель, кобальт ж. б. Куб системасында кристаллданат. Өңү ачык сары, киргилт сары, металл сымал жылтырайт. Катуулугу 6–6,5. С. салмагы 4,9–5,2. Өнөр-жайлык маанидеги кени гидротерм жана метасоматоз жолу менен пайда болот. Күкүрт кислотасы алынуучу сырьё; алтын, жез, кобальттын кен таштары.
Маршфилд (Массачусетс)
Маршфилд (Массачусетс) (Marshfield) — Массачусетс штатынын Плимаус (Plymouth) округуна караган АКШ шаары.
Нотиң-Хилл
"Нотиң-Хилл" (Notting Hill, Ноттинг-Хилл) - 1999-жылы, 21-майда Лондондун Нотиң-Хилл жергесинде тартылган британиялык романтикалуу комедия. Тасманын сценарийин "Төрт үйлөнүү той" жана "Сөөк коюу" тасмаларынын сценарийлерин жазган Ричард Көртис жазган, ал эми продюсери Дункан Кенсворзи, режиссёру Рожер Майкл. Тасмада Хү Грант, Жулия Робертс, Рыс Ифанс, Эмма Чамберс, Тим Макинерни, Жина Макки жана Хү Бонвиль тартылышкан.
Лөма
Лөма (Löhma) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Виргес
Виргес (Wirges) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Вестервальд районуна кирет.
Салайыр токол тоосу
Салайыр токол тоосу — РФтин Кемеров обл-нда. Түштүк Сибирь тоолорундагы плато сымал дөнсөө. Узундугу 300 кмге жакын. Бийикт. 621 м (Кивда чокусу). Полиметалл кендери бар. Жантайыңкы түштүк-батыш капталдарын бай тереккөк карагайлуу жана кайың-бай теректүү токой ээлейт. Түн.-чыгыш беттеринде кайын-бай теректүү, кызыл жана мырза карагайлуу токой өсөт; талаа ландшафты да кездешет.
Ту Харборс (Миннесота)
Ту Харборс (Миннесота) (Two Harbors) — Миннесота штатынын Lake округуна караган АКШ шаары.
Линкольн (Мэн)
Калкы - 5 600 киши. Болжолдуу аянты - 193.9 км². FIPS коду — 23-39475.
Көмүрдү газга айландыруу
Көмүрдү газга айландыруу – жердин тереңдигиндеги эркин же бирикме түрдөгү кычкылтектин жардамы менен көмүрдү газга айландыруучу физикалык-химиялык процесс. Кабыл алынган система тоо-кен-геологиялык шартка жараша тик, жантайыңкы, жантайыңкы-түз көзөнөктөрдөн турат. Көмүр катмарында көзөнөктөрдү пайда кылуу үчүн чыпкалуу бургулоо же суу менен катмарды талкалоочу көзөнөк талап кылынат. Көзөнөктөрдө реакция аймагы түзүлөт. Ошондон кийин гана акырындык менен газга айландыруу иши башталат. Иш үйлөтүү жолу менен жүрөт. Катмарлардагы көзөнөктөрдө жүрүүчү химиялык реакция газ генераторунда жүрүүчү процесске окшошуп кетет. Көмүрдү газга айлантканда, реакция аймагы орун которуп жылып турат. Too басымынын таасиринен үстүнкү тоо тектер басырылат. Анан газга айланган бош аянтты басып калат. Натыйжада көмүрү газга айланган жердин өлчөмү менен түзүлүшү көпкө чейин туруктуу болуп турат. Мында технологиялык система эки түрдө жүрөт: биринчиси тирөөч тараптагы газ топтолгон боштуктар аркылуу газды үйлөтүп чыгаруу; экинчиси газ топтолгон боштуктан тирөөчтү көздөй газды үйлөтүп чыгаруу. Үйлөтүп чыгарылган газдын төмөнкү жылуулугу 3,25 МДж/м3, кычкылтекке байытканда (60-65%) же кычкылтектин буусу менен үйлөгөндө 7,6 МДж/м3. Газ химиялык курамы боюнча аммиак менен көмүрлүү суутекти синтездөөгө жарактуу. Көмүрдү газга айлантып отун өндүрүү иши шахта натыйжасыз болгон учурда гана жүргүзүлөт. К. г. а. ыкмалары АКШда, Германияда, Японияда ишке ашууда.
Папенбург
Папенбург (Papenburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Эмсланд районуна кирет.
Березовка (Бир району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Алтынбек Мамашов
Алтынбек Мамашов — кыргызстандык мушкер, жарым орто салмак категориясынын алкагында. Ал 2014-жылдан бери кесипкөй деңгээлде чыгып келе жатат, ACA престиждүү мушташ уюмунун турнирлерине катышканы менен белгилүү. WEF Дүйнөлүк Азия Лигасынын мурдагы чемпиону.
Литчфилд (Мэн)
Литчфилд (Мэн) (Litchfield) — Мэн штатынын Кеннебек округуна караган АКШ шаары.
14-декабрь
Согуш айынан Кыргызстанга эвакуацияланган геологдор менен палеонтологдор 1942-жылдын бул күнү Серафимовка кыштагынан илим үчүн маанилүү ачылыш жасагандыгын билдиришти. Башында академик Алексей Борисовский турган илимпоздор мындан үч салалуу жылкы-гиппариондун сөөгүн табышкан. Мындан тышкары байыркы доорго таандык деңиз жана кургак жандыктардын скелеттери чыгып, ал Кыргызстан аймагында биосферанын эволюциялык өнүгүшүн аныктаган.
Бул күнү, 1825-жылы Петербургдун Сенат майданында декабристтердин көтөрүлүшү чыгып, 1911-жылы норвегиялык Роальд Амундсендин экспедициясы Түштүк уюлга жеткен.
Миддлтаун (Массачусетс)
Миддлтаун (Массачусетс) (Middleton) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Сезим жана сезимталдуулук
"Сезим жана сезимталдуулук" (Sense and Sensibility, Разум и чувства) - Эң Ли режиссерлук кылып жана Жейн Остиндин 1811-жылы жазылган ошол эле аталыштагы китебине негизделип 1995-жылы тартылган британ-америкалык драма. Тасманын сценарийин актриса Эмма Томсон жазган. Ал эми тасмада Эмма Томсон Элинор Дешвуддун ролун жана Кейт Уинслет Элинордун сиңдисинин ролун аткарышат. Тасма ак сөөктөр жашаган бай англис Дэшвуд үйбүлөөсүнүн кыздары күтүүсүз келген жокчулук көйгөйүн кантип чечүү керек деген жүйөлөрүн баяндайт. Алар каржылык көз-карандысыздыкка жетүү үчүн турмушка чыгууга аргасыз болушат. Ал эми Хү Грант менен Алан Рикмен алардын сүйүктүүлөрүнүн ролдорун аткарышкан. Тасма 1995-жылы,13-декабрда Кошмо Штаттарда жана 1996-жылы Улуу Британияда көрсөтүүгө берилген.
Саларлар
Саларлар (өздөрүн салыр, сала деп аташат) - Кытайдын Цинхай провинциясында (Сюньхка- Салар автономиялык уезд, 80%) жашаган эл. Ошондой эле Ганьсу (7,7%) к-а Синьцзян-Уйгур автономиялуу районунда (4,2%) да жашашат. Саны 104503 киши (2000). Салар тилинде жана кытай тилинде сүйлөшөт. Дини боюнча мусулмансунниттер. Алардын ата-теги 14-кылымдын аягында Самарканддан жер которуп келишип, Хуанхэ д-нын жээгине отурукташкан. Саларлар жети кылым мурда этнос катары калыптанган. Саларлардын этногенезине огуздардын салгур уруусу (11-к.) катышкандыгы божомолдонот.
Лайнаталь
Калкы - 3761 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 35,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 083. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Енш.
Банда тилдери
Банда-бамбари — Бакала, Бамбари, Гримари (Уака префектурасы), Алиндао (Төмөнкү Котто);
Төрт үйлөнүү той жана сөөк коюу
"Төрт үйлөнүү той жана сөөк коюу" (Four Weddings and a Funeral, Четыре свадьбы и одни похороны) -1994-жылы Майк Нювел тарткан британиялык романтикалуу комедия. Бул бир нече тасмалардын сценарийин жазган сценарист Ричард Көртистин алгачкы иши. Тасмада баш каарман Чарлздын (Хү Грант) жоруктары жана ар кандай иш-чараларда сүйүүлөрүн күтүүсүз жерден тапкан досторунун окуяларын баяндайт.
Кызыл-Ой байыркы көрүстөнү
Кызыл-Ой байыркы көрүстөнү
Кызыл-Ой кыштагынан түштүк тарапта жайгашкан. Таш жана топурак дөбө-мүрзөлөрдүн тобунан турат. Көрүстөндү 1953-жылдары A. К. Кибиров баяндап жазган. Биздин заманга чейинки 1-кылымга - биздин замандын 3-кылымына таандык.
Кызыл-Ой орто мектеби
2005-жылдан Кулуев Шайбек директор болуп иштейт. Учурда мектепке 181 окуучу тарбияланып, 21 мугалим (а. и. 18 жогорку, 3 орто билимдүү, 6 эл агартуунун отличниги, 7 жогорку категориядагы, 8 биринчи категориядагы, 2 экинчи категориядагы) эмгектенет. Мектепке 1993-жылы Түркмөн Сарпек уулунун наамы ыйгарылган. Мектепте элге билим берүүнүн отличниги, эмгек сиңирген мугалим, акын жана Кыргыз Мамлекетинин Гимнинин авторлорунун бири Кулуев Шабданбек иштейт.
Паркштайн (Жогорку Пфальц)
Муниципалитет административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
Көмүр кендери
Ири Көмүр кендери Канада, АКШ, Германия, Кытай, Россия, Казакстан ж. б. жерлерде бар. Кыргызстанда көмүр Кара-Кече, Жыргалаң, КызылКыя, Көк-Жаңгак, Таш-Көмүр, Сүлүктү, Тегене, Алмалык ж. б. жерлерден орун алган. Борбордук Азиядагы көмүр запасынын 46%и Кыргызстанга таандык.
Зөөкүр полиция
Кыскача мазмун
Тасмада Китано детектив Азуманын ролун аткарып, "Жүзү кара Харри" тасмасы сыяктуу кылмышкерлерди кармаганда зөөкүрчүлүк ыкмаларды колдонот. Ал жакын досу жана кесиптеши Иваки өзүн-өзү өлтүргөндөн кийин (баңгизат иштерине аралашып жүргөн мурунку полиция кызматкери) жана якуза кылмышкерлери карындашын уурдап кеткенден кийин, баардык этикалык жоболорду буза баштайт. Ал ар бир ишке зөөкүрчүлүк менен мамиле кылып жана алар жыйынтык берсе этикасыз жоболорду колдонот.
Чирчик шаарынын тарых музейи
1960-2020
Чирчик шаардык тарых музейинин өзүнүн имараты бар жана 1959-жылдын 1-майында ишин баштаган. Музейдин имараты ыңгайлаштырылган. Музейдин имараты 1942-жылы курулган, ал «Өзбекхиммаш» заводунун мурдагы клубу, «алты бурчтуу» формада. Музейдин биринчи кабаты 1960-жылы баштапкы имараттын тардыгына байланыштуу узартылган. 1961-жылы имараттын 2-кабаты курулуп, анда республикада биринчи «Планерия» ачылган. Музейдин имаратынын жалпы аянты 577 чарчы метрди түзөт. Музей 2017-жылы оңдоп-түзөөдөн өткөн. 2018-жылы Чырчык шаарынын край таануу музейи Чырчык шаарынын тарых музейи болуп өзгөртүлгөн.
Батеке (эл)
Кошумча фактылар
Активизм
Активизм коомдо жакшылыкка карай өзгөрүүлөрдү жасоого умтулуу менен социалдык, саясий, экономикалык же экологиялык реформаларды илгерилетүү, багыттоо же кийлигишүү аракеттеринен турат. Активизм ар кандай формаларды алышы мүмкүн, - петицияга кол топтоо, гезиттерге кат жазуу, депутаттарга кайрылуу, саясий кампанияларда катышуу, бизнеске артыкчылыктуу колдоо көрсөтүү же бойкоттоо, митингдер, көчө жүрүштөрү, иш таштоо, ачкачылык жарыялоо ж.б.
Адам укуктары
Укук коргоочу активизм Адам укуктарынын жалпы декларациясында белгиленген негизги укуктарды, анын ичинде төмөнкүдөй эркиндиктерди коргоого умтулат: жашоого, жарандыкка, менчикке, кыймыл эркиндигине; ой-пикир, сөз, дин, тынч чогулуш сыяктуу конституциялык эркиндиктери; жана башкалар. Адам укуктары боюнча дүйнөлүк кыймылдын негиздери колониализмге, империализмге, кулчулукка, расизмге, сегрегацияга, патриархатка жана түпкү элдердин эзүүсүнө каршылык көрсөтүүнү камтыйт.
Тыва
Тыва Республикасы (Тывача “Тыва Республика”, орусча “Респу́блика Тыва́ (Тува́)” — Орусия Федерациясынын курамындагы жумурият. Тыванын Башмыйзамы боюнча  — демократиялык, укуктук Орусия Федерациясы менен бириккен мамлекет. Бул жумурият Чыгыш Сибирдин түштүгүндө жайгашкан.
Жаратылышы
Жеринин 82%ын тоо кыркалары (Батыш Саян тоолору) ээлейт.
Жумурияттын батыш жана ортоңку бөлүгүндө Тыва ойдуңу орун алган.
Кыскача тарыхый баяндама
Тыва жергесин адамзат тээ эзелтеден, байыркы таш доорунан бери байырлай баштаган.
1944-жылы 13-октябрда Тува Элдик Республикасы сталиндик СССРге автономдук облус макамы менен бириктирилген (ошол жылы 17-августта Тува Элдик Республикасынын Кичи Хуралынын атынан СССРге «ыктыярдуу кошулуу ниети камтылган кайрылуу» жолдонгон).
Бельзони (Миссисипи)
Калкы - 2418 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 28-05140.
Уммендорф (Бөрде)
Уммендорф (Бөрде) (Ummendorf (Börde)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бөрде районуна кирет.
Вальд
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 Шаардык районго бөлүнөт.
Шансон
Шансон (франц. chanson - ыр, ырдоо) - Францияда ыр жанры; анын бүткүл тарыхый өнүгүшүн өзүнө камтыган түшүнүк (мис., кантилена, баллада, рондо, виреле, водевиль, азыркы эстрадалык ырлар ж. б.).
Фэйрбюри (Небраска)
Фэйрбюри (Небраска) (Fairbury) — Небраска штатынын Jefferson округуна караган АКШ шаары.
Курманбекова Жыпаркан
Курманбекова Жыпаркан (12. 9. 1956-ж. туулган, Жумгал району, Баш-Кууганды кыштагы) - эмгек ардагери, тажрыйбалуу дасыккан педагог жана жетекчи кызматкер.
Салехард
Салехард (1933-жылы чейин Обдорск) — Россиядагы шаар. Ямал-Ненец автономия округунун адм. борбору. Полуй д. Обь д-на куя бериште жайгашкан порт. Обдун С. туштагы өйүзүндө Лабытнанги темир жол бекети жайгашкан. Калкы 42,5 миң (2009). Балык консерва комбинаты, жыгаччылык өнөр жай иштейт. Карагай жөнөтүүчү база. 1595-жылы Обдорск абагы катары негизделген.
Салиев Алишер Бөрүбаевич
Салиев Алишер Бөрүбаевич (11. 1. 1951-жылы туулган, Ош облусу, Фрунзе району (азыркы Баткен облусу, Кадамжай району), Айдаркен кыштагы - физик, физика-математика илимдеринин доктору (1996), профессор (2001) ЛМУну (1973), КР УИАнын аспирантурасын (1979) бүтүргөн. КР УИАда, КРдин Билим берүү жана илим министрлигинин Илим жана жаңы технологиялар департаментинде иштеген. 2001- жылдан КТУда окутуучу. Деформация процессин жана серпилгич-пластикалык, орто морт, морт материалдардын бузулушун матем. моделдештирүү боюнча адис. ЗОдан ашуун илимий эмгектин автору.
Унзебург
Унзебург (Unseburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Ба́рба (эл)
Ба́рба (берба, бариба, баргу, боргава, богунг) — Бениндин түндүгүндө жашаган эл. Ошондой эле Нигериянын түндүк-батышында жана Тогонун түндүк-чыгышында бар. Жалпы саны 600 миңге жакын адам. Анын ичинде Бенинде 495 миң адам (2005), Нигерияда — 62 миң, Тогодо — 14 миң.
Себьюяга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Лангенветцендорф
Лангенветцендорф (Langenwetzendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Калкы - 3519 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 38,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 039. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Чигнер.
Питкэрн аралы
Питкэрн аралы – Улуу Британиянын Тынч океандагы жалгыз «деңиздеги алыскы аймагы» (1838-жылдан). Тынч океандын түштүк-чыгышында жайгашып, батышынан Француз Полинезиясы менен чектешет. Арал жанар тоонун (өчкөн, бийиктиги 335 м) аракетинен пайда болгон ээн аралдардан [Хендерсон (аянты боюнча эң чон, 37,3 км2), Дюси (Дьюси) жана Оэно] жана шуру рифтеринен турат. Жалпы аянты 47 км2. Калкы 56 (2013); англис моряктары («Баунти» кемеси 1790-ж. ушул жерде кыйроого учураган) менен полинезиялыктардын аралаш никесинен келип чыккан. Калкынын орточо жыиггыгы 1 км2 жерге 1,4 киши. Расмий тили - англис тили (питкэрн тилинде да сүйлөшөт). Борбору – Адамстаун (аралдагы жалгыз тургун жай). Климаты деңиздик субтропиктик. Орточо айлык температурасы кышында августта 18°С, жайында февралда 24°С. Жээк сызыктары өтө тилмеленген. Жакын жайгашкан аралдары – Пасхи, француздук Полинезияга караштуу Туамоту жана Гамбье (бул аралдар ичүүчү суунун жоктугунан ээн; булардын узундугу 3 км, туурасы 1,5 км).
Любэк (Мэн)
Калкы - 1652 киши. Болжолдуу аянты - 204.2 км². FIPS коду — 23-41610.
Бентониа (Миссисипи)
Бентониа (Миссисипи) (Bentonia) — Миссисипи штатынын Yazoo округуна караган АКШ шаары.
Поле
Поле (Pohle) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Шаумбург районуна кирет.
Коон
Витаминдүүлүгү
Коон фолий кислотасына, С витаминине жана бета-каротинге бай. Буларды алуу үчүн аны шире катары ичүү эмес, табигый абалында жеш керек. Фолий кислотасы аялдарга кош бойлуу маалда жана климактериялык мезгилде өтө пайдалуу болуп саналат. Мындан тышкары, эске тутуусун жакшыртууну жана депрессиядан арылууну каалагандар үчүн да ал жакшы жардам берет. Ал эми С витаминин көп жеген адамдын организми кышкы суукка чыдамдуу келет. Бета-каротин болсо терини жана чачты сулуу, жылмакай кылат. Көл жээгинде эс алган маалда коон жеп турган адамдын денеси бирдей тегиз болуп күйөт. Ошол эле маалда анын курамындагы витаминдердин топтому биригип келип иммунитетти чыңдоого жана күзгү депрессияны жок кылууга көптөн көп жардамын берет.
Монго (эл)
Тил
Коом
Салттуу кийим — белдемчи. Азыркы учурда көпчүлүк заманбап кийим кийип калышты.
Седа (Сеньяга куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
2015 Түрквизион ыр сынагы
2015 Түрквизион ыр сынагы (Türkvizyon Türk Dünyası Şarkı Yarışması 2015, Türkwizion Türk Dünýäsy Aýdym Bäsleşi 2015) — Жыл сайын өтүүчү сынактын үчүнчүсү, Сынак Түркиянын борбору Стамбул шаарында өттү.
Виршвайлер
Виршвайлер (Wirschweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Сье́рра-Лео́не креолдору
Крио тилинде сүйлөшөт. Ал тил Түндүк Американын (айрыкча Ямайканын) англис тилдин варианттарынан келип түзүлгөн. Ошондой эле бир аз француз, португал жана жергиликтүү африкалык тилдеринен кирген лексикалык кошулмалар бар.
Тарых
Тектоника
Тектоника, (грекче tektonikos – курулушка таандык), геотектоника – жер кыртышынын етруктурасын, анын Тектоникалык кыймылдан жана деформациядан өзгөрүүсүн изилдөөчү илим; геологиянын бир тармагы. Тектониканын негизги максаты – ар кандай тоо тектердин жайгашуусун, алардын структуралык элементтерин, майда бүктөлүштөрдөн тартып континент жана океан аралык Тектоникалык ири жаракалардын, үзүлүштөрдүн пайда болуу шартын, тарыхын изилдөө. Ал геологиялык көп тармактар – стратиграфия, петрография, литология, палеогеография, кен байлык ж. б. илимдер менен тыгыз байланышта. Тектоника жер кыртышындагы ар түрдүү структуралык элементтерди (бүктөлүүнү, жаракаларды) изилдеп, Тектоникалык райондоштуруу маселелерин чечүүдө мааниси зор. Тарыхый Тектоника – тектоникалык кыймылдарды жана анын пайда болуу тарыхын, учурдагы жер кыртышынын калыптанышын изилдейт. Тектоникалык кыймылдардын өнүгүү мезгилдерине карай этаптарга жана стадияларга бөлүп, алардын жалпы закон ченемин белгилейт. Региондук жана тарыхый Тектониканын маалыматтары боюнча Тектоникалык карталар түзүлөт; генезистик же теориялык Тектоника – тоо тектердин деформацияланыш шартын, өнүгүү закон ченемин изилдеп, жалпы теориясын түзөт, региондук жана тарыхый Тектоникадан алынган маалыматтарды жыйынтыктайт, Тектоникалык кыймылдын, жылышуулардын структуралык өзгөчөлөктүрүнүн еебептерин аныктайт; азыркы мезгилдү Жер тарыхындагы эң кийинки (неоген, антропоген) пайда болгон Тектоникалык структура жөнүндө маалыматты неотектоника берет. Тектониканын практикалык мааниси кеңири. Тектониканын маалыматтары ар түрдүү инженердик курулуштарды курууда (суу сактагыч, канал ж. б.) колдонулат. Теңир-Тоо тоолору Тектоникалык түзүлүшүнүн татаалдыгы менен эзелтен бери окумуштуулардын көңүлүн буруп келет. Алгач Теңир-Тоодо И. В. Мушкетов, Д. В. Наливкин, В. А. Николаев, A. Е. Ферсман, Д. И. Щербаков ж. б. геологдор иш жүргүзүп, бир нече жаңы ачылыштары менен Тил илимин байыткан. Тенир-Тоо Тектоникасын А. Бакиров, В. И. Кнауф, В. Г. Королев, К. Сагындыков, И. Садыбакасов, К. Д. Помазков ж. б. окумуштуулар изилдешкен.
Кыргыздардын улуттук маданияты 2012 (жыйнак китеп)
Түзүүчүлөр:
Каныбек Иманалиев - саясат таануу илимдеринин доктору, профессор,
Түзүүчүлөрдүн окурмандарга кайрылуусу
Окурманга дагы эскертерибиз: китепте кыргыздардын байыркы жана орто кылымдагы, XIX–XX кылымдын башындагы рухий маданияты боюнча гана сөз жүрүп, ал эми ХХ кылымдагы кыргыз маданиятынын тагдыры, өсүп-өнүгүш жолу жөнүндө кеңири кеп козголбоду. Анткени, советтик замандын тарыхы жана маданияты жөнүндө эмгектер, китептер өтө жетишерлик эле басмадан жарык көрдү.
Тектоникалык деформация
Тектоникалык деформация – тектоникалык кыймылдан тоо тектердин жайгашуу формасынын жана көлөмүнүн өзгөрүшү.
Лангенлойба-Нидерхайн (
Лангенлойба-Нидерхайн ( (Langenleuba-Niederhain) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет.  Альтенбург районуна кирет.
Улэн (Миннесота)
Калкы - 547 киши. Болжолдуу аянты - 2.8 км². FIPS коду — 27-66136.
Паштеттен
Калкы - 2478 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 77 135. Муниципалитеттин башчысы — Корнелиа Фогельфенгер.
Седеяга
Седеяга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Рыбная дарыясынын сол жээгинен 54 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Утаузен
Утаузен (Uthausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Монго тили
Монго (ломонго, нкундо же монго-нкунду) — Конго Демократиялык Республикасында жашаган монго элинин эне тили. Монго тилинде Конго Демократиялык Республикасында батышында (Экватордук жана Маи-Ндомбе провинцияларда) сүйлөшөт. Улуттук тил деген статусуна ээ.
Альт-Резе
Альт-Резе (Alt Rehse) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мүриц районуна кирет.
Биумонт (Миссисипи)
Биумонт (Миссисипи) (Beaumont) — Миссисипи штатынын Perry округуна караган АКШ шаары.
Польхаген
Польхаген (Pollhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Шаумбург районуна кирет.
Аялдарга карата дискриминациянын бардык формаларын жок кылуу жөнүндө конвенция
Негизги жоболор
6-берене катышуучу мамлекеттерди “ аялдарды сатуунун жана аялдардын сойкулукту эксплуатациялоонун бардык формаларына бөгөт коюу үчүн бардык тийиштүү чараларды, анын ичинде мыйзамдарды көрүүгө” милдеттендирет.
7-берене аялдардын саясий жана коомдук турмушта тең укуктуулугун кепилдикке алуу менен добуш берүүдөгү теңчиликке, мамлекеттик башкарууга катышууга жана “өлкөнүн коомдук жана саясий турмушуна тиешеси бар өкмөттүк эмес уюмдарга жана бирикмелерге” катышууга басым жасайт.
14-берене айылдык аялдарды жана алардын өзгөчө көйгөйлөрүн, аялдардын өнүгүү программаларына катышуу, "адекваттуу медициналык кызматтарга жетүү", "бардык коомдук иш-чараларга катышуу", "айыл чарба кредиттерине жетүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу" жана "адекваттуу жашоо шарттарына" ээ болуу укугун коргоону камсыздайт.
15-берене катышуучу мамлекеттерди “аялдардын мыйзам алдында эркектер менен тең укуктуулугун”, анын ичинде “эркектердикине окшош укук жөндөмдүүлүгүн” кепилдетүүгө милдеттендирет. Ал ошондой эле «эркектерге жана аялдарга адамдардын кыймылына байланыштуу мыйзам боюнча бирдей укуктарды жана алардын жашаган жана отурукташкан жерин тандоо эркиндигин берет.
Эскертмелер
Конвенциянын 28-беренесинде "ушул Конвенциянын объектисине жана максатына туура келбеген эскертүүлөргө жол берилбейт" деп айтылат. Натыйжада, көптөгөн катышуучу мамлекеттер башка катышуучу мамлекеттердин эскертүүлөрүнө каршы пикирлерин билдиришкен.
Кулжыгач Кудайберди уулу
~Кудайберди уулу Кулжыгач бий — Чекир Молдонун небереси, Кудайберди уулу  Кулжыгач өз заманында журт башкарган кутмандуу бий болгон. Тарых барактарынын бүктөмдөрүн ачып, сүрүштүрүп көрсөк, туулган жылы болжол менен  1590-1670 жылдар аралыгында жашаган инсан. Ал Түгөлдүн Сайынан Кабак, Толук, Суусамырга чейинки элди башкарган. Баатыр да болгон.
Седуйяга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Инерциялык навигация
Инерциялык навигация – 1) транспорт каражаттарынын багытын жана ордун аныктоо ыкмасы; 2) гироскоп, акселерометр жана компьютерден турган система. Объектилердин (кеме, самолёт, ракета жана башкалар) кыймылынын координаталары менен параметрлерин аныктоого, телонун автоматтык башкарууга багытталган, инерция касиетине негизделген жана автономиялуу кыймылын башкаруу методу, башкача айтканда тышкы аракеттин болушун талап кылбаган ыкма. Гироскоптор платформанын горизонталдык жана вертикалдык, ошондой эле Түндүк, Түштүк багыттарда туруктуу кармайт. Унаа каражатынын багытынын өзгөрүшү дайыма платформага салыштырмалуу көзөмөлдөнөт. Бул учурда унаа каражатынын ылдамдануусун горизонталдуу, керек учурда вертикалдуу тегиздикте өлчөөчү акселерометрден ылдамдыктын көрсөткүчтөрү келип түшөт. Унаа каражатынын ордун эсептеп табуу компьютер аркылуу ишке ашырылат. Навигация маселелерин чечүүнүн кадимки ыкмасы тышкы багыттоочу белгилерди же сигналдарды (жылдыз, маяк, радио сигнал жана башкалар) пайдаланууга негизделген. Бул ыкма абдан эле жөнөкөй, бирок айрым учурда чоң ылдамдыктагы (мисалы, космоско учууда) кыймыл үчүн зарыл болгон тактыкты бере албайт. Инерциялык навигация 20-кылымдын 30-жылдары негизделип, орус өнүгүшүнө илимпоздору Б. В. Булгаков, А. Ю. Ишлинский, немис илимпозу М. Шулер жана амер. Ч. Дрейпер өз салымдарын кошкон. Инерциялык навигацияны биринчи жолу 1942-ж. амер. инженер Фон Браун иштеп чыккан. Инерциялык навигация принциби Ньютон закондоруна таянат. Инерциялык навигация кеме, суу астындагы кайык, самолёт, космос аппаратынын кыймылын башкарууда кеңири пайдаланылат.
Яунде (эл)
Дин
Салттуу турак жай
Пель
Калкы - 2394 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 90 138. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Пфайффер.
Плавт Тит Макций
Плавт Тит Макций (латынча Titus Maccius Plautus б. з. ч. 3-кылымдын ортосу, Сарсина, Умбрия – 184-ж. чен, Рим) – байыркы римдик комедиограф. Плавттын 21 комедиясынын 20сы толук, бирөө үзүндү түрүндө бизге жеткен. Анын чыгармаларында салттуу сюжеттер, карнавал оюндары менен буффонада, клоунаданын, пантомиманын, жандуу диалогдун жана ариянын элементтери, карикатуралык жана гротекстик ыкмалар арбын. Плавттын комедиялары ширин элдик тили, шарттуу каймана ой жүгүртүүсү менен айырмаланат. Анын комедияларынын айрым сюжеттерин У. Шекспир, Ж. Мольер, К. Гальдони өз чыгармаларында пайдаланышкан.
Саката (эл)
Булактар
https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1618971
Инжекция
Инжекция (лат. injectio ыргытуу) – 1) заряддалган бөлүкчөлөрдү кыймылын тездетүү же топтоо үчүн аларды ылдамдаткычка киргизүү процесси. Сызыктуу ылдамдаткычтагы бөлүкчөлөрдүн Инжекциясы (ошондой эле кийин ылдамдаткычтан чыгуу да) анчалык техникалык кыйынчылыкты туудурбайт жана киргизилген заряд тобунун параметри менен ылдамдаткычтын параметринин дал келиши гана талап кылынат; 2) зарядташуучунун сырткы электр талаасынын таасири астында жогорку концент-луу облустан ток алып жүргүчтүн татуусунун натыйжасында жарым өткөргүчтө заряд ташыгычтын концент-сынын көбөйүшү. Жарым өткөргүчкө ашыкча заряд металл же башка жарым өткөргүчтөн электр тогу өткөн учурда агып кирет. Заряд ташуучунун инжекциясы монополярдык жана биполярдык болуп эки түргө бөлүнөт. Заряд ташуучунун монополярдык инжекциясында жарым өткөргүчкө тиймектин бири (инжекциялоочу тиймек) аркылуу бир белгидеги гана заряд ташылат. Ал эми экинчи тиймек (жарым өткөргүчтө ток чынжырын түзүүдө колдонулат) аркылуу жарым өткөргүчкө карама-каршы белгидеги заряд өтпөйт (инжекциялабоочу тиймек). Заряд ташуучунун биполярдык инжекциясында жарым өткөргүчкө тиймектер аркылуу бир мезгилде карамакаршы белгидеги электроддор бири бирин көздөй агып кирет. Ошентип алар бири бирин нейтралдап жана ошол эле кристаллдагы монополярдык инжекцияда ток көп болот.
Альт-Теллин
Альт-Теллин (Alt Tellin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Сейкарга-Яга (Сеньяга куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Үчкөл өрөөнү
Үчкөл өрөөнү - Борбордук Теңир-Тоодо, Акшыйрак (чыгыш), Эшегарт, Борду, Көөлү ж-а Төр тоолорунун аралыгында Үчкөл (Сарыжаздын оң куймасы) суусу аккан багытта түштүккө ж-а чыгышка карай созулат. Уз. 90 кмдей, таманынын эң жазы жери 3–3,5 км, кууш жери 700–1000м.
Үч-Кошой өрөөнү
Түндүгүнөн Ортотоо менен чектешет. Деңиз деңг. Бийикт. 1400–2200 м. Уз. 40 км, туурасы 2–3 км, айрым жерлерде кууш капчыгай (Шумкардын тушунда) болуп, Чатбазарга жакын жазылыгы 800–1000 м. Эрозиядан пайда болгон кууш өрөөн, айрым жерлерде эки капталы тик кууш капчыгай. Өрөөндүн таманын тоо этектерин ж-а тектирчелерин төртүнчүлүк мезгилинин шагыл-таштары, кум, чопо тектери каптап жатат. Чет-жакасындагы Ортотоо, Талас Алатоосунун капталдары протерозой, палеозойдун сланец, конгломерат, кум, камдашкан чополорунан турат. Ортотоодо аларды гранит, гнейс тектери жиреп чыккан. Климаты континенттик, бийиктик б-ча өзгөрөт. Январдын орт. темп-расы —6... —7°С, июлдуку 15–16°С. Жылдык орт. жаан-чачыны 350–400 мм. Өрөөн аркылуу Талас д-нын башы Үчкошой суусу агат. Өрөөндүн аймагында тоолуу коңур кара топурактуу талаа (1400–1900–2100 м бийиктикте; бетеге, коңурбаш, чий, төөкуйрук ж. б. өсүмдүктөр), бийигирээк (2100 м) чыгыш бөлүгүнө кара топурактуу шалбаалуу талаа (бетеге, тулаң, жылтыркан, түрдүү кылканактуу өсүмдүктөрү) мүнөздүү. Тоо беттеринде бийиктик алкактуулук байкалат. Үчкошой суусунун боюнда бадал, айрым жерлерде токой өсөт. Дан, тоют өсүмдүктөрү айдалып, жемиш бактары отургузулган.
Висбаум
Висбаум (Wiesbaum) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Конушбаев Алмазбек Кадырбекович
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Элириа (Небраска)
Калкы - 54 киши. Болжолдуу аянты - 0.7 км². FIPS коду — 31-15605.
Уфтрунген
Уфтрунген (Uftrungen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Калкы - 1108 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 29,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 425. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Бергнер.
Йеен
Дин
Конуштар саздарга жакын бийик жерлерде жайгашкан жана алдыңкы бакчалар менен курчалган. Борборунда мал үчүн аянтча бар. Камыш килемчелер менен капталган жана чопо менен сыйрылган үй. Көлөмү кичинекей, цилиндр формасында жана катар-катар төшөлгөн бийик конус түрүндөгү чөп чатыры.
Тамак-аш
Негизги азыгы – таруу жана соргодон жасалган ботколор, жапайы жегенге жарамдуу өсүмдүктөр, балык.
Пемфлинг
Пемфлинг (Pemfling) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Кам районуна кирет.
Инженердик аскерлер
Инженердик аскерлер – аскер бөлүктөрү менен бирикмелерин инженердик жактан камсыз кылуучу атайын аскерлер. Инженердик аскерлер көпчүлүк мамлекеттин куралдуу күчтөрүндө ар кандай жумуштарды, аткаруучу кошуундар, бөлүктөр жана бөлүкчөлөрдөн сапёр-инженердик, чабуулчу, тосмолоочу, жол инженердик, көпүрө куруучу инженердик, куруучу инженердик жана башкалар атайын адис топтордон турат. КРдин Куралдуу Күчтөрүндө сапёр-инженер, тосмолоо инженердик, техникалык инженердик, талаада суу менен жабдуу, минадан тазалоо топтору, жол инженердик, көпүрө куруучу инженердик жана башкалар түрү бар. Инженердик аскерлердин негизги милдеттери: инженердик чалгындоо, чектерди, өңүттөрдү, аймактарды райондорду жана башкаруу пункттарын фортификациялык жабдуу, инженердик тосмолорду орнотуу, талкалоолорду даярдоо жана жүргүзүү, тосмолорго өткөөл жасоо жана кармоо, жерди жана объекттерди минадан тазалоо, аскерлердин кыймыл жана маневр жолдорун даярдоо жана кармоо, суу өткөөлдөрүн жабдуу жана кармоо, талаада суу менен жабдуу жайларын түзүү, аскерлерди талаада электр кубаты менен камсыз кылуу, аскерлерди жана объекттилерди чүмбөттөө жана башкалар КРдин Куралдуу Күчтөрүндө инженердик бөлүм 1992-жылдын 1-январында КРдин Коргоо министрлигинин курамында түзүлгөн. 2005-жылдын сентябрь айынан КРдин Куралдуу Күчтөрүнүн Башкы штабынын инженердик башкармалыгы деп аталат.
Инкрустация стили
Инкрустация стили – 11-13-кылымда Тосканада (Борбордук Италия) өнүккөн роман стилиндеги архитектурадагы багыт. Инкрустация стилинин курулуштары (СанЖованни баптистерийи, 1059-13-к.; Сан-Миньято аль Монте чиркөөсү, 1014-1207, Флоренция) пропорциясынын гармониялуулугу, жасалгасы, түстүү мрамор менен кооздолгону менен айырмаланат. Инкрустация стилинин имараттарына антикалык үлгүдө жасалган аркадалар шаңдуулук менен аземдүүлүк берип турат.
Шалом-Алейхем
Шалом-Алейхем (өз аты-жөнү - Шолом Нохумович Рабинович; 18. 2(2. 3.) 1859, Украина, Переяслав ш. - 13. 5. 1916, Нью-Йорк) - еврей жазуучусу. Чыгармаларын еврей (иврит, идиш), орус тилдеринде жазган. «Сендер Бланк...» (1887), «Стемпеню» (1888), «Иоселе-Соловей» (1889), «Ташкын» (1906), «Катуутамаша» (1912), «Ярмаркадан кайтканда» (1915) романдарынын, ошондой эле «Чон утуш» (1915) драмасынын ж. б. чыгармалардын автору. «Сүт сатуучу Тевье» (кыргызчасы - 1966), «Бала Мотл» (1907) аңгемесинде карапайым адамдын, жаны замандын белсемдүү күрөшүүчүсүнүн кебете-кепширин түзгөн. Падышалык Россиядагы чыгармачыл инсандын жана Америкадагы еврей эмигранттарынын тагдырына «Адашып жүргөн жылдыздар» (1900-11) аттуу романын арнаган. Ш.-А-дин чыгармачылыгы еврей адабиятын дүйнөгө таанытууда зор салым кошкон.
Аялдар боюнча биринчи дүйнөлүк конференция
Расмий конференция
Конференциянын жетекчиси болуп Мексиканын Башкы прокурору Pedro Ojeda Paullada болуп дайындалса дагы, конференциянын көпчүлүгү, 133 делегаттын 113ү аялдар болду.
Вальдбург (Вюртемберг)
Вальдбург (Вюртемберг) (Waldburg (Württemberg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Равенсбург районуна кирет.
Ираку (эл)
Ираку (иракв, иракуа, мбулу) — Танзаниядагы эл. Аруша облусунун түштүк-батышындагы Эйяси жана Маньяра көлдөрүнүн ортосунда жашайт. Ираку элине горова же фиоме (Фиоме тоолу районунда), алава же алагва (Бубу дарыянын жогорку агымында), мбугу (Эйяси көлдүн түштүгүндө) тил жана маданият жактан жакын. Жалпы саны 462 миң адам (2001).
Ахеменилер дөөлөтү
Ахеменилер дөөлөтү  — Б.з.ч. VI—IV к. теги перс болгон ахеменилер сулалеси тарабынан негиздеген Азиядагы байыркы мамлекет.
Кожомкулов Муктар
Кожомкулов Муктар (1920, Суусамыр өрөөнү, Жоо-Жүрөк өзөнү - 1992, Кожомкул айылы) - Кожомкул балбандын баласы. Алгачкы агартуучулардан. Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу (1942-43). ЖалалАбад шаарындагы педагогикалык окуу жайын сырттан окуп бүтүргөн (1968).
Пентлинг
Калкы - 6279 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 75 180. Муниципалитеттин башчысы — Альберт Руммель.
Тектоникалык терең жаракалар
Тектоникалык терең жаракалар, линеаменит – тоо тектердин бир бүтүндүүлүгүнүн бузулуу зонасы; ичке (жүздөгөн лгден ондогон кмге чейин) жик түрүндө болуп, тереңдиги боюнча жер кыртышынан өтүп, Жердин мантиясына жетет. Жарака жүздөгөн жана миңдеген кмге созулуп, жүздөгөн млн жылдар бою өнүгөт. Жер кыртышынын түрдүү режиминде өөрчүгөн блокторун бөлүп турат. Көбүнчө мындай жаракалар аркылуу түпкүрдөгү магма продуктулары жана ага байланыштуу кен байлыктар жер үстүнө чыгат.
Менсплейнинг
Келип чыгышы
Менсплейнинг термини 2010-жылдан бери активдүү колдонулуп келет. Ал Ребекка Солнит тарабынан 2008-жылдын 13-апрелинде жарыялаган "Эркектер мага кантип жашоону үйрөтөт" деген эсседен кийин пайда болгон. Солнит макаласында менсплейнинг деген сөздү колдонгон эмес, бирок ал бул көрүнүштү "ар бир аял билет" деп сүрөттөгөн. Биринчи жолу "менсплейнинг" термини LiveJournal коомчулугундагы комментарийлерде Солниттин макаласы жарыялангандан бир ай өткөндөн кийин пайда болгон. Бул терминдин популярдуулугу акырындык менен өстү. Массалык түрдө колдонула баштаганга чейин, термин, негизинен ар кандай феминисттик блогдордо колдонулган.
Йорк (Мэн)
Калкы - 12854 киши. Болжолдуу аянты - 149.4 км². FIPS коду — 23-87985.
Орледеги Лаусниц-Нойштадт
Орледеги Лаусниц-Нойштадт (Lausnitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Фергана өрөөнү
Үч бурчтук формасында болуп, түштүгүнөн Алай, Түркстан, түн.-батышынан Курама, Чаткал, түн.-чыгышынан Баргана тоо тизмеги м-н чектешет. Батышында кууш өткөөл аркылуу Ачталаа м-н туташат. Уз. 340 км, эң жазы жери 160 км, аянты 22000 км2. Ойдуңдун тегиз таманы деңиз деңг. 400–1200 м бийиктикте жатат; чет-жакалары 1000 мге чейин көтөрүлүп, андан ары айланасындагы тоолордун этектерине өтөт. Баргананын тектон. чуңкуру борпоң тектер м-н толгон. Өрөөндүн жайык таманы аккумуляция облусу болуп эсептелет; үстүнкү катмары төртүнчүлүк мезгилдин аллювий ж-а пролювий чөкмөлөрүнөн турат. Жайык тектирлердин бети (Сох, Исфара, Исфайрам-сай ж. б.) шилендилери м-н капталган. Түш.-чыгышта Баргананын негизги бөлүгүнөн неоген сары чопо, конгломерат катмарлардан турган адырлардын жазы тилкеси м-н бөлүнөт. Түн.-батышында Сырдарыяны бойлой палеоген-неоген тектеринен түзүлгөн Акбел (бийикт. 854 м), Мехаутаук (1009 м) жалчалары созулуп жатат. Адыр тилкеси мезозой-кайнозой м-н палеозойдун сланец ж-а акиташ тектеринен турган тоо тармактарына өтөт. Баргана өрөөнү — жогорку сейсмдүү район (батышында 7 балл, чыгышында 9 баллга чейин жер титирөөлөр болот). Өрөөндүн чет-жакаларында ж-а тегерегиндеги тоолордо мунай,таш көмүр, газ, темир, жез, полиметалл сымап, сурьма, күкүрт, таш, туз ж. Б-дын кендери бар. Өрөөндү курчаган тоолор түндүктөн соккон муздак аба массасын тосуп тургандыктан кышы мелүүн (январдын орт. темп-расы –2... —3°С), жайы кургак, жылуу (июлдуку 24–28°С). Жылдык жаан-чачыны ортоңку бөлүгүндө 200—220 мм, чыгышында 500 мм. Өрөөндүн аймагында Нарын м-н Карадарыя кошулуп, Сырдарыяны түзөт. Ал чыгыштан батышты карай агат. Айланасындагы тоолордон көп суулар агып түшөт; ирилери:Сох, Исфайрамсай, Исфара, Шаймерден,Акбуура, Гавасай ж. б. Булар сугатка кеңири пайдаланылгандыктан Сырдарыяга жетпейт. Агын суулары негизинен кар,жамгыр сууларынан куралат. Өрөөн жер астындагы сууларга да бай, алар кудуктар аркылуу алынат. Ойдунда Чоң Баргана, Түш. Баргана, Чоң Анжыян каналдары, Сырдарыяда Кайраккум суу сактагычы курулган. Баргана өрөөнүнүн боз топурактуу түздүктөрдүн жапыс адырларын шыбак- туу-эфемердүү чөл ж-а жарым чөл ээлейт. Мында шыбактан башка коңурбаш, жылгын, ыраң, терскен, трагакант, өрөөндүн бийик бөлүгүндө буудайык, арпакан, айрым жерлеринде бадам, мисте өсөт. Өрөөндүн батышындагы тоо этектеринде жайгашкан чөлдүү түздүктөрдүн көп жерин гипстешкен боз ж-а шагылдуу боз топурак ээлейт. Мында баялыш ж-а эфемер өсүмдүктөрү басымдуу. Шор ж-а аллювий шалбаа шор топурактары Сырдарыянын өрөөнүндө кеңири таралган. Ойдуңдун борб. бөлүгүндөгү кумдуу чөлдө сөксөөл, жузгун өсөт. Баргана, Чаткал кырка тоолорунун капталдарында жаңгак, алма, алча, жапайы жемиш токою бар. Баргана өрөөнү —пахтачылык, жибекчилик ж-а жүзүмчүк өнүккөн ири район. Оазистерде пахта, жемиш бактары, жашылча, жемиш, айрым жеринде жүзүм өстүрүлөт. Өрөөндүн борб. бөлүгүндөгү чөлдүү дың жерлер өздөштүрүлүүдө. Чөлдүү түздүктөр жыл бою жайытка, эфемер өсүмдүктүү адырлар жазгы жайытка пайдаланылат; дан өсүмдүктөр эгилчү кайрак жерлер бар. Өрөөн Орто Азиядагы калк эң жыш отурукташкан аймак, мында Кожент, Кокон, Баргана, Анжыян, Ош, Жалал-Абад, Наманган ж. б. ири шаарлар жайгашкан.
Салыкты жөнгө салуу
Салыкты жөнгө салуу — өлкөдө салык ставкасы менен салыктын түрлөрүн өзгөртүү, жеңилдетилген салыктарды киргизүү, салык алуунун жалпы деңгээлин азайтуу же көбөйтүү жана бюджетке которуу аркылуу экономикага, экон. жана социалдык процесстерге кыйыр таасир этүү чаралары. Мында салыктын төмөндөшү өндүрүшкө дем берип көтөрмөлөсө, салыктын жогорулашы айрым ишкерлик өндүрүштү артка тартып же айрымдарын таптакыр эле өнүктүрбөй токтотуп коюшу мүмкүн.
Кожомкул орто мектеби
Кожомкул орто мектеби - Мырзакматов Сапарбек атындагы Суусамыр айыл округуна караштуу Кожомкул кыштагында жайгашкан. Жети-Кул айылында 1927-жылы Кара-Суу мектеби болуп негизделген. Мектептин атайын имараты жоктугунан окуучулар байлардан конфискацияланып алынган үйлөрдүн улам бирине которулуп окушкан. Мындай ыңгайсыз абалдан чыгаруу үчүн атактуу балбан, ошол кездеги айыл кеңешинин төрагасы Кожомкул Каба уулунун демилгеси менен 1937-38окуу жылына карата төрт бөлмөлүү мектеп имараты курулуп бүтөт.
Шаңкөл өрөөнү
Шаңкөл өрөөнү - Кичи Алай кырка тоосунан түндүктө, Белалма тоосунун ортоңку бөлүгүндө меридиан багытында жайгашкан.
Вальддорфхеслах
Калкы - 4849 киши(2013-ж.). . Аянты - 14,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 15 087. Мэр — Зильке Хёфлингер.