cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Флегмона
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Каприччо
Каприччо, каприччио (италия тилинде сapriccio – кубулуу, наздануу) – виртуоздуу стилде аткарылуучу эркин формадагы аспаптык пьеса. Каприччо адегенде мадригал тибиндеги вокалдык пьеса болсо, 16–17-кылымда ричеркар, канцона, фантазия, токката сымал полифониялык музыкага жакындашат. Каприччонун эң сонун үлгүлөрү – Н. Паганининин скрипка үчүн «24 каприччосу», Н. Римский-Корсаковдун «Испан каприччосу», П. Чайковскийдин «Италян каприччосу». Композиторлор көбүнчө Каприччо үчүн элдик обондорду негиз кылып алышкан.
Шер-Се
Шер-Сё — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юн-Яга дарыясынын сол жээгинен 19 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Темирова, Алтынай Эгембердиевна
Өмүр таржымакалы
Ал 1984–1990-жж. Москва шаарындагы M.Горький атындагы бүткүл дүйнөлүк Адабият институтунда таалим алган.
Иш таржымалы
1990–1992-жж. «Адабият» басмасында редактор.
Адабий-чыгармачылык жолу
Биринчи ыры «Теңир-Тоо» гезитине 1977-жылы жарыяланып, алгачкы поэтикалык жыйнагы «Бурганак» деген ат менен 1989-жылы "Адабият" басмасында жамааттык жыйнакта жарык көргөн. 1991-жылы республикалык поэтикалык конкурс-семинарда 1-орунду жеңип алган жана Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзуна мүчөлүккө кабыл алынган. А.Темированын «Генийдин уру», «Теңирдин оту», «Сынык асман» пьесалары республикалык драматургдардын жана чет элдик фонддордун конкурстарында башкы сыйлыктарга татыган. Бул пьесалары, республикабыздын Барпы атындагы театрында (режиссеру-КРнын эл артисти Акылбек Абдыкалыков, Учур телетеатрында (режиссеру - Аман Жапаров, Кыргыз академиялык драма театрында (режиссеру - КРнын эл артисти Замирбек Сооронбаев,"Улуу Бхарата урпактары" пьесасы (режиссеру - Шамил Дыйканбаев, 2016-жылы ) ийгиликтүү коюлган. А.Темирова «Тапан» төрт сериялуу комедиялуу көркөм тасманын (режиссеру-Шаршен Шейшенов),
Жарык көргөн китептери
Кыргыз тилинде
Токтогонов, Султан
1950-ж. Кыргыз мамлекет педагогикалык институтун (1945), КПСС БКнын Жогорку партиялык мектебин бүтүргөн.
Ырыскүл Эсенаман кызы
Эсенаман төкмөнүн кызы. Жаш кезинен ырдай баштаган, бирок ошол мезгилдеги шартка жараша ачыкка чыгып ырдай алган эмес. Ошондой болсо да, ал ырчы катары элге кеңири белгилүү болгон. Азыркы Карабуура районунун Бакайыр деген жеринде айтылуу Жеңижок м-н айтышат, Ы. Жеңижоктон кем калбай, ал түгүл айрым жерлерде үстөмөндөтүп теңата айтышкандыгы ж-дө эл ичинде кеңири айтылат. Кийин атасы Эсенаман ырдаганына тыюу салып койгон
Колдонулган адабияттар
Шериев Ж.. Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Текинаев Акжолтой
Окшош эмес күндөр: Повесть. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 92 б.
Бюджет
Бюджеттөө — пландоо жана иштеп чыгуу, бюджеттерди иш этабынын алкагында бюджеттик пландоо процессин түзүү жол-жобосу жана кабыл алуу бюджеттердин бири түзүүчү системасынын финансылык башкаруу үчүн арналган оптималдуу бөлүштүрүү ресурстарды чарба жүргүзүүчү субъекттик убакыт.
Жамгырчинов, Мидил Бегималиевич
Кыскача өмүр таржымакалы
Андан соң оболу Бишкектеги № 6 орусча орто мектепке окуп, андан соң № 13 орусча орто мектепке которулган жана аны ийгиликтүү аяктаган.
Мидил Жамгырчинов 1967-жылы Сагынбүбү Ташым кызы менен баш кошкон.
1971-75-жылдары Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин (мурдагы КМУнун) тарых факультетинин деканынын орун басары болуп иштеген. Ал кезде КМУнун ректору – профессор Салмоорбек Табышалиев болчу.
Жуматурду уулу, Адыл
Кыскача өмүр таржымакалы
Илимий адистиги боюнча башкы адис изилдөөчү (2006), жана Жуңго коомдук илимдер акадимясы асфиранттура инстутунун профессору(2007), Магистиръ асфирант жетекчиси (2007), доктор асфирант жетекчиси (2012)....илимий даражаларды алган.
Билими тууралуу маалымат
1986-жылы ноябрдан (жетинин айынын) - 1990-жылы майга чейин Шинжаң өнөр жай иниститутунун чет эл тили окутуу кафедрасында англис тили окутуучусу болуп иштеген.
Вертенис (дарыя)
Вертенис — Орусиядагы дарыя. Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ишим дарыясынын оң жээгинен 28 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 47 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Жуматурду уулу, Адыл
Коомдук ишмердиги
5.дүйнөлүк фолклорчулар коомунун (Финландя) мүчөсү(2007ж),
6.дүйнөлүк «Кэрвала» эпосунун изидөө коомунун (Финландя) мүчөсү (2009ж),
7.Бүткүл дүйнөлүк эпос изидөө коомунун акылчылар комтетинин мүчөсү (2012ж),
16.Кыргызстан Ишеналы Арабаев атындагы Мамдекеттик Универстети Манас изилдөө иниститутун “Манас ааламы”илимий жорналынын кология мүчөсү.
Сыйлыктары. Наамдары
2.Жуңгодагы Фолклор илими саласи боюнча мамлекеттик эң-жогору сыйлык “Тоо Гүлү сыйлыгы” менен эки жолку (2004ж), (2007ж) сыйланган.
6.ШУРдын өкүмөт жагынан баяыркы чыгармаларды жыноо иреттөө жана басмадан чыгаруу кызматында озот кызматкер деген атагы менен сыйланган(2011ж).
Тиллебаев Өмүрбек
Кыргыз тилинде
Raspberry Pi
Тарыхы
2012-жылы 16-июлда долбоордун иштеп чыгуучулары Raspberry Pi "B" түзмөгүнө тапшырык чеги жоюлганын кабарлашкан.
Күлүйпа Кондучалова
Күлүйпа Кондучалова (1920-жылы 15-июнда Түркстан АССРинин Семиреченск облусуна караштуу Пишпек уездинин Кара-Жыгач айылында туулган — 2013-жылы 7-сентябрда Бишкекте көз жумган) — Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жана коомдук ишмери,Кыргыз ССРинин тышкы иштер министри (1953 – 1963) жана Кыргыз ССРинин маданият министри (1958-1980).
Эмгек жана партиялык жолу
Күлүйпа Кондучалова 1938-жылы Фрунзе педагогикалык окуу жайын бүтүргөн. Окууну аяктагандан кийин Куланак айылына (Тянь-Шань облусу) иштегени барып, мугалимдик эмгек жолун ошол жерден баштаган. Алгач башталгыч класстын мугалими, кийин жети жылдык мектепте директордун орун басары, андан кийин директор болуп иштеген. 1940-жылдан баштап анын партиялык ишмердиги башталган. Ал Тянь-Шань облустук комсомол комитетинин катчысы болуп дайындалган. Кийин эмгекчилер депутаттарынын Тянь-Шань облустук Советинин аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары, ошондой эле Тянь-Шань обкомунун лектору болгон. 1943-жылдан 1945-жылга чейин Күлүйпа Кондучалова Москвадагы Жогорку партиялык мектепте окуган. Окууну аяктагандан кийин эмгек жолун Кыргыз ССРинде уланткан. 1945-1947-жылдары Кыргызстан КП (б) Фрунзе обкомунун пропаганда жана үгүт бөлүмүнүн башчысынын орун басары, “Коммунист” журналынын редакторунун орун басары, Коммунисттик партиянын борбордук комитетинде Аялдар менен иштөө бөлүмүнүн жетекчиси болгон. 1947-1948-жылдары Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун катчысы кызматын аркалаган. 1948-1949-жылдары – Кыргызстан КП(б) Жалал-Абад обкомунун пропаганда жана үгүт боюнча катчысы; 1949-1952-жылдары Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин төрагасынын орун басары болуп иштеген; 1952-1953-жылдары Кыргызстан КП БКнын Аялдар менен иштөө бөлүмүнүн жетекчиси; 1953—1958-жылдары Кыргыз ССР Министрлер кеңешинин төрагасынын орун басары болуп дайындалып; 1953—1963-жылдары Кыргыз ССРинин тышкы иштер министринин милдетин аткарган. 1958-жылдан 1980-жылга чейин Кондучалова Кыргыз ССРинин маданият министри болуп иштеген. 22 жыл министр болгон Күлүйпа Кондучалова кыргыз маданиятын өнүктүрүүдө бир нече прогрессивдүү багыттардын демилгечиси болгон. Ал искусство ишмерлерине өзүн көрсөтүүгө жана өз ишинин чыныгы чебери болууга мүмкүнчүлүк берген. Кондучалова министрликти жетектеген мезгилде Кыргызстандын искусствосу эл аралык атакка ээ болгон.
Үй-бүлөсү
Күлүйпа Кондучалованын жолдошу Абды Оролбаев финансист болгон. Оролбаев Финансы-экономикалык институтун бүтүргөндөн кийин билимин Ленинград финансы академиясында уланткан. СССР Мамлекеттик банкынын Кыргыз бөлүмүнүн төрагасынын орун басары болуп иштеген. 1961-жылы дүйнөдөн кайткан. Күлүйпа Кондучалованын үч баласы бар: уулу Диас жана кыздары Гүлжамал менен Ирина. Беш небереси жана жети чөбөрөсү бар.
Сыйлыктары
I жана III даражадагы "Манас" орденинин ээси
Шилтемелер
[https://mfa.gov.kg/ru/menyu---inostrannoe/novosti/novosti-i-sobytiya/100-let-so-dnya-rozhdeniya-pervogo-ministra-inostrannyh-del-kyrgyzskoy-ssr-kuluype-konduchalovoy 100 лет со дня рождения первого Министра иностранных дел Кыргызской ССР Кулуйпе Кондучаловой. МИД КР (10/06/2020)]
Тузов А. Она защищала памятники. Вечерний Бишкек. -2013. - №108 (10сентября). С. 2
Чыныгы детектив
"Чыныгы детектив" (англ. True Detective) - Ник Пиззолатто жараткан жана жазган криминалдык драмалардын антологиясынын телесериалы. Сериал Кошмо Штаттардын HBO премиумдук кабелдик тармагында көрсөтүлүп, премьерасы 2014-жылдын 12-январында өткөн. Ар бир сезондун сериясы өз алдынча бытыранды түзүлүп, жаңы тематика, жаңы актерлердун ансамблинен, ар кыл көптөгөн мүнөздөр менен сюжеттердин өнүгүшүнөн турат.
Урмамбетов Орузбай
Колдонулган адабияттар
Шериев Ж.. Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Кыргыз мамлекеттик юридикалык академиясы
Тарыхы
КМЮАда диссертациялык кеӊеши кандидаттык (доктордук) диссертацияларды коргоо боюнча иш алып барат.
Сот-прокурордук факультети
Даярдаган профилдери:
«Юриспруденция» багыты боюнча магистердик программа:
Профилдер:
Адвокатура жана юстиция факультети
Адвокатура жана юстиция факультети 2004-жылдын 21-февралында түзүлгөн жана Кыргыз мамлекеттик юридикалык академиянын окуу-илимий администрациялык бөлүгү болуп саналат. Юридика багытындагы жогорку билим берүү боюнча түздөн –түз иш жүргүзүп, юриспруденциянын багыттары боюнча күндүзгү бөлүмдө, келишимдин негизинде мамлекеттик билим берүү стандартына ылайык юристтерди даярдайт.
Факультеттин студенттери окуу, өндүрүштүк жана квалификация алдындагы практикаларын Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутатынын жардамчысы (коомдук тартипте), ар кандай компанияларда, Бишкек мэриясынын юридикалык кызматтарында, соттордо, КР Юстиция министрлигинде, мамлекеттик жана жеке адвокатураларда, нотариатта юрисконсульт катары ишке орношууга мүмкүндүк алуу деңгээлинде өтүшөт.
Укук жана ишкердүүлүк факультети
Факультеттин профилдик укуктук чөйрөсү – жарандык жана ишкердик укук. Юриспруденциянын бул тармагы өзүнүн укуктук жөнгө салуу жана укук колдонуу жагынан ар түрдүү, мамлекеттик билим берүү стандарттарынын алкагында гана алынган базалык юридикалык билимдер албетте жетишсиздик кылат. Факультеттин студенттери фундаменталдык юридикалык билим, ошондой эле практика алуучу юрист үчүн зарыл болгон тереӊ билим ала алат. Факультет студентке теориялык билим гана бербестен, ага жогорку окуу жайын (ЖОЖду) аяктагандан кийин ишке ишенимдүү киришүүгө мүмкүн болгон базалык практикалык көндүмдөр менен камсыздоо милдетин коёт.
«Жарандарды социалдык-укуктук коргоо жана патронаж».
- мекенчилдикке жана жарандуулукка тарбиялоо.
Укук жана ишкердик факультетинин студенттери мамлекеттик бийлик органдарында, шаардык жана райондук администрацияларда, ишканалардын жана мекемелердин юридикалык бөлүмдөрүндө, Мамлекеттик салык кызматынын башкармалыктарында, Бишкек шаарынын мэриясында, ишканалардын жана мекемелердин бөлүмдөрүндө практикадан өтүшөт.
Тергөө-криминалистикалык факультети
Окуу мөөнөтү: 4 жыл.
Криминалистика боюнча практикалык сабактар тергөө жүргүзүүдө, соттук-экспертизаларды жасоодо колдонулуучу техникалар менен жабдылган Г.Гросс атындагы окуу-инновациялык комплексинде жүргүзүлөт.
Эл аралык-укук факультети
Эл аралык укук факультети 2009-жылдан тартып иштеп келет. (Эл аралык-укук факультети КМЮАнын структуралык бөлүмү катары 2009-жылы 1-июнда ректордун №81 буйругу менен түзүлгөн)
Факультеттин бүтүрүүчүлөрү окуу мөөнөтүнүн  акырында араб, кытай жана башка чет тилдерди үйрөнүп чыгышат. Эл  аралык юрист Кыргыз Республикасынын аймагында жана андан сырткаркы чет элдик контрагенттер менен иш жүргүзгөн  юристтердин категориясына кирет. Бул адистиктин бүтүрүүчүлөрү КР Ички иштер министрлигине, укук коргоо органдарына, адвокаттык коллегияларга, ошондой эле эл аралык уюмдарга ишке орношо алышат, ал эми юрист-ислам таануучу Кыргыз Республикасынын ислам өлкөлөрүндөгү дипломатиялык өкүлчүлүктөрүндө, эл аралык уюмдарда, ведомстволордо ж.б. иштей алышат. Факультет азыркы учурда мамлекеттик, мыйзам чыгаруу, аткаруу    жана сот бийлиги ж.б. үчүн адистерди даярдоого багытталган «Юриспруденция» багыты боюнча магистердик программаны ишке ашырууда.
Башкаруу жана укук факультети
«Мамлекеттик жана мунициалдык башкаруу» багыты боюнча магистердик программасы:
Окуу мөөнөтү: 2 жыл.
Сырттан жана аралыктан окутуу факультети
Сырттан жана аралыктан окутуу факультети өз ишин ар дайым оптималдаштыруу, өзгөрүлбөс принциптерди жетекчиликке алуу менен сунуш кылынган билим берүү жаатындагы кызматтардын сапатын камсыз кылуу, окутуунун алдыңкы инновациялык ыкмаларын колдонуу, алдыңкы илимдүү укук таануучулар жана тажрыйбалуу юрист-практиктер менен кызматташуунун негизинде өсүү жана өнүгүү жолун басып келет.
МАДУББП борборунун максаты – улуттук билим берүү программасынын долбоорлорун, билим берүү стандарттарын даярдоо, дидактикалык окутуучу-уюштуруучулук материалдарды даярдоо жана басып чыгаруу; кошумча кесиптик билим берүү тармагындагы адистештирилген даярдоо программаларын ишке ашыруу. 2006-жылдын сентябрь айында Окумуштуулар  кеңешинин 8.12.2005-ж. №4 чечими менен МАДУББП Магистрдик  жана ЖОЖдон кийинки даярдык борбору болуп кайра түзүлгөн. КМЮАнын илимий потенциалын кыйла натыйжалуу пайдалануу; изилдөөлөрдүн, алардын теориялык иштелмелеринин артыкчылыктуу багыттарын аныктоо жана практикага киргизүү; илимий изилдөөлөдүн жыйынтыктарын окуу процессинде активдүү пайдалануу жолу менен адистерди даярдоо сапатын жогорулатуу, аны пайдаланууга студенттерди кеңири тартуу; профессордук-окутуучулук курамдын илимий квалификациясын жакшыртуу  максатында 2009-жылдын 14-апрелиндеги №55 буйрук менен МЖКД борбору Үзгүлтүксүз билим берүү жана экспертиза борбору болуп кайрадан уюшулган.
Сырттан жана аралыктан окутуу факультети КРнын Өкмөтүнө караштуу КМЮАнын жогорку магистердик квалификациясындагы илимий жана илимий-педагогикалык кадрларды даярдоону ишке ашыруучу   түзүмдүк бөлүмү болуп эсептелинет.
4. «Мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү ѳзүн-ѳзү башкаруу»;
6. «Адвокатура жана нотариат»;
Юридикалык колледж
Колледждеги «Фемида» ийрими таланттуу студенттерди илимий-изилдѳѳ ишине тартып жаштар чѳйрѳсүндѳ укуктук маданиятты таркатууга жана ѳстүрүүгѳ түрткү берүү менен студенттин инсандык калыптанып ѳсүшүнѳ багытталган ар түрдүү сынактар менен тренингдерди ѳткѳрѳт.
Юридикалык колледждин максаты – мамлекеттик  органдарда иштөө үчүн кесиптик ишке бүтүрүүчүлөрдү даярдоо менен окутуунун интеграциясында жагымдуу шарттарды түзүү. Окуу-тарбия иштерин жана педагогикалык жамааттын инновациялык иштерин, студенттер арасындагы шериктештикти кароо үчүн юридикалык колледжде: педагогикалык кеңеш, усулдук кеңеш, кураторлор, ата-энелер комитети, студенттик кеңеш, студенттик омбудсмен иштейт.
Кызматташтыктары: Азыркы күндө Юридикалык колледж Кыргыз Республикасындагы бардык колледждери менен, өкмөттүк эмес уюмдар, маданий, илимий, спорттук уюмдар жана Бишкек шаарынын  бардык мектептери  менен тыгыз кызматташтыкта.
Илимий китепкана
Окурмандарга төмөнкү  аталган казматтарды көрсөтөбүз:
Электрондук базалар (Лань, ПОЛПРЕД, eLibrary, Elgaronlin, Web of Science (WOS), DOAJ, IPRBooks)
Мамлекеттик, расмий, дүйнөлүк тилдер жана лингвистикалык технологиялар борбору
2007-жылы кафедра “Мамлекеттик тилди укук тармагында өздөштүрүү жана өркүндөтүү” борбору болуп түзүлгөн.
Г. Гросс атындагы окуу-инновациялык криминалистикалык комплекси
- криминалистикалык лаборатория.
Комплекстин алдында атайын белгилүү категориядагы кылмыштарды жана кырдаалдардын жагдайын так өзүн чагылдырган  окуу объектилери «Тергөөчүнүн кабинети», «Офис», «Жатак бөлмөсү», «Айыл үйү», «Астория» кафеси түзүлгөн. Алар белгилүү категориядагы кылмыштарды изилдөөнүн чегинде ар кандай тергөө иштерин жүргүзүү үчүн  иштиктүү оюндарды өткөрүүгө ылайыкташтырылган.
- атылбас жана метал куралдарын изилдөө;
- трасологиялык изилдөөлөрдүн лабораториясы;
Окумуштуулары
1. Аты, жөнү жана ээлеген кызматы:
Шаршеналиев Асанбек Шаршеналиевич
Туулган жылы, айы: 1940 жылы 29-мартта Нарын областындагы Жумгал районунун Кызыл-Туу (Куйручук) айылында төрөлгөн.
2000 – жылдын апрель айынан тартып Кыргыз улуттук университетинин юридикалык институнун директору.
6. Эмгек стажы:
8. Окутулуучу сабактар:
Илимий кызыкчылыкты мүнөздөгөн негизги салымдар:
Илимий эмгектери, чыгарган китептери, публикациялары - жуздөн ашык:
- «Проблемы борьбы с экономической преступностью в условиях перехода к  рынку», Бишкек-1998-ж. 23 б.т.;
1999-жылы ноябрь айында Бириккен улуттар уйумунда адамдын укугун коргоо боюнча комитетинде (Женева шаары) ушул маселе боюнча Кыргызстандын улуттук отчетун коргоп жакшы даражадагы баа алууга жетишкен.
Мамлекеттик сыйлыктары: Кыргыз Республикасынын эмгек синирген юристи, СССРдин «Эмгектеги артыкчылыктары» медалы, Кыргыз Республикасынын медалдары жана Ардак грамотасы, Кыргыз Республикасынын Прокуратурасынын ардактуу кызматкери, Кыргыз Республикасынын билим беруу отличниги.
Урбанисттик поэзия
Колдонулган адабияттар
Шериев Ж.. Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Санжаров Шарап
Сыйлыктары
Социялистик Эмгектин Баатыры, Ленин ордени, Эмгек Кызыл Туу, Октябрь Революциясы ордендери, медалдар менен сыйланган.
Фолликулит
Фолликулит — түктөрдүн түбүнүн стафилококктор пайда кылган ириңдүү сезгениши.
Баткен облусу
Калкы
Дубандын калкынын өзгөчөлүгү мында айалдарга караганда эркектердин санынын көптүгүндө. 1000 айалга 1002 эркек (республика бойунча 975) туура келет. Дубандын эмгекке жарамдуу жалпы калкынын ичинен өспүрүмдөр (0—15 жаш) 43,3%ды (республикада 38,1%), ал эми эмгек курагынан өткөндөр 7,7%ды (республикада 9,2%) жана эмгекке жарамдуулар 50,0%ды (52,7%) түзөт. Эмгекке жарамдуу калктын санынын азайышы республикадагы базар экономикасына өтүүдөгү өткөөл мезгилдеги сосиал-экономикалык репормага байланыштуу өндүрүштүн деңгээлинин төмөндөшү жана өнөр жай ишканаларынын иштебей калышы себеп болууда. Натыйжада шаарлар менен шаарчаларда иштебей калгандардын саны көбөйүп, миграсиа өскөн. Айрыкча эмгекке жарамдуу калктын ичинен, мигранттар көбүнчө Бишкек шаарына жана Чүй дубанына келишкен. Мына ушуга байланыштуу Кызыл Кыя шаарынын калкы 1989 ж. 36,8 миң болсо, 1999 ж. 31,8 миңге азайган, Cүлүктүдө 14,8 миңден 13,6 миңге, Айдаркенде 11,1 миңден 9,1 миңге, Чабайда 2,1 миңден 1,6 миңге кыскарган.
Билим берүү
Билим берүү облустун аймагында 5 негизги стадияга бөлүнөт: мектепке чейинки, башталгыч, орто, атайын орто ж-а жогорку билим берүү. Облуста 18 (2353 орундуу) мектепке чейинки мекеме (2001-ж. 2454 бала тарбияланып, 135 тарбиячы иште-ген) иштейт. 2001/02-окуу жылында 188 жалпы билим берүүчү мектеп (103,0 миң окуу-чу), а. и. 14 башталгыч мектеп (2,0 миң), 16 негизги мектеп (3,7 миң), 156 (95,6 миң) орто мектеп, 2 (232) акылы кем балдарды окутуучу мектеп иштеген. Мектептердин бардыгын мамлекет каржылайт. 101,3 миң окуучудан (акылы кем балдардан башкасы) 75,4 миңи (74,3%) кыргыз тилинде, 15,4 миңи өзбек, 7,3 (7,2%) миңи орус тилинде, 3,1 миңи (3,1%) тажик тилинде окушат. Мектептерде иштеген мугалимдердин саны 7474 болгон, а. и. 4687 (62,7%) жогорку билимдүү, 425 (5,8%) толук эмес жогорку, 1517 (20,3%) атайын орто ж-а 835 (11,2%) орто билимдүү. Бир мугалимге 13 окуучу (респ-ка б-ча 15) туура келет. Облуста 2001-ж. 10 кесиптик-тех. окуу жайы (2,5 миң окуучу), 3 атайын орто (1,3 миң студент) окуу жайы болуп, анда 114 окутуучу (а.и. 108 жогорку билимдүү) иштеген. 2001/02-окуу жылында облуста жалгыз жогорку окуу жайы болуп (13,3 миң студент), анын күндүзгү бөлүмүндө 2,5 миң, кечки бөлүмүндө 0,3 миң, сырттан окуу бөлүмүндө 6,0 миң студент окуган. Анда 286 профессор-окутуучулар (а. и. 10 илимдин доктору, 34 илимдин кандидаты) иштейт.
Аяк
Бул — кырма идиштеринин бир түрү. Ичи иштүү, тегерек идиш. Аяк арчадан да, кара жыгачтан да, талдан да, теректен да, кайыңдан да, акчечектен да, жемиш бактарынан (өрүктөн, жаңгактан) жана башкалардан оюп кармалган. Чоң кара аяктын диаметри 20 смдей келет. Аяктын капталдары, кыры, түбү, кемери, адатта, көркөм кештелерге толот. Аны жасоодо чот керки, ийди, бычак өңдүү кырма аспаптары ирээти менен керектелет.
Кардиналдар
Кардиналдар — аквариумда багылуучу майда каңылтыр балыктардын бир уруусу, булардын төмөнкү түрлөрү белгилүү: Виргиня кардиналы, кызыл төш кардинал.
Айдаркен флюорит кени
Айдаркен флюорит кени – Баткен облусунун Кадамжай районунда, Айдаркен руднигинен 8 км аралыкта, деңиз деңгээлинен 1650–1950 м бийиктикте. Түштүк Кыргыз геологиялык экспедициясы чалгындоо иштерин жүргүзүп, 1978-ж. запасын бекиткен. Таш-Көмүр системасынын москва ярусунун пыркаф жана толубай свиталарынын тоотектеринен түзүлгөн ар түрдүү брекчияларындагы сымап–сурьма руда тулкулары менен флюорит минералы байланышкан. Флюорит майда кристаллдуу уя түрүндө кездешет. Рудадагы флюориттин өлчөмү 16,57% түзөт. Флюоритти металлургияда флюс катары колдонсо болот. Флюориттин категориясы боюнча запасы С1–267 миң т, С2–270 миң т, 1997-жылга карата баланстагы запасы С1–261 миң т, С2–269 миң т.
Текесекирик, үңкүр
Колдонулган адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Похлёбкин, Вильям Васильевич
Кыскача өмүр таржымакалы
Москванын алдында салгылашууда оор жаракат алып, полк штабында кызмат кылууга өтөт. Ал ңч тилди билгендиктен, штабга өтө пайдалуу болгон. Ара-чолодо жоокерлерге тамак-аш да жасаганга жардам кылган.
Өзү ар кыл архивден жана китепканалардан материал алуу укугунан ажыраган соң, Похлёбкин жаңы темага – азык, тамак-аш дүйнөсүн иликтөөгө кайрылган.
1980-жылдары анын “Соя буурчагы” деген макаласынын 2-бөлүгү жарык көргөн эмес. Мында ал кытай дыйкандарын мактоого алган, бирок советтик цензорлор макалада совет эли жалкоо катары сыпатталган деп авторго жаалын чыгарышкан.
Бакан
Бакан, ачабакан, түндүкбакан - 1) үй тиричилигинде, айрыкча боз үй тигүүдө колдонулуучу, жоондугу билектей, узуну 3-5 м келген, бир учу ачакей, экинчиси мукур учталган шырык жыгач. Боз үйдүн түндүгүн көтөрүүгө, үзүктү, түндүк жабууну, эшик чийди салууга, эшик боону түндүктөн өткөрүүгө, жаанда от жакканда түндүк жабуунун бир бурчун көтөрүп тирөөгө, кар жааганда ичинен түрткүлөп, боз үйдүн үстүндөгү карды түшүрүүгө ж. б. колдонулат; 2) найза ордуна курал катары колдонулуучу узун шыргый; 3) апкеч, суу көтөрүүгө пайдаланылуучу узун шыргый жыгач.Ал көбүнчө балатыдан жазалат.
Омар Хайям
Кыскача өмүр таржымакалы
Омар Хайям акын катары дүйнөгө рубаилери (төрт саптар) менен таанылган.
Рубаилердин негизги идеясы – сопусунгандарды ашкерелөө, эки жүздүүлүктү жек көрүү, пенденин эркиндигин жактоо. Омар Хайям көп учурда ырларынын лирикалык каарманын эркин пенде катары көрсөткөн. Анын каарманы – бунтчул жана зордук-зомбулукка келишпес, кудайсыз.
Изилдөөчүлөр тарабынан анын рубаилери карама-каршылыктуу талданып жүргөндүгү ушуну менен түшүндүрүлөт.
Рубаилеринен
Катылган аалам сырын кимдер билет?
Турсунхан Салиева
Турсунхан Салиева (1922-жылы Ош шаарында төрөлгөн) - актёр, Кыргыз ССР эл артисти (1974). 1952-жылдан КПСС мүчөсү. 1935-жылдан Оштогу С.М. Киров атындагы өзбек музыкалык драма театрында 1940-жылдан Ташкендеги М. Мукими атындагы театрда, 1944-жылдан кайрадан С.М. Киров атындагы өзбек музыкалык драма театрында иштеген. Ал трагедиялуу, күрч мүнөздөгү ролдорду ойногон. Негизги ролдору: Кабаниха (А. Островский, «Добул»), Толгонай (Ч. Айтматов, «Саманчынын жолу»), Васса (М. Горький, «Васса Железнова»), Тангабике (М. Карим, «Ай тутулган түндө») ж. б.
Устьатавка (Салауат району, Башкыртстан)
Устьатавка — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Таймеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 141 киши. Почта индекси — 452494, ОКАТО коду — 80247855006.
Лейлек району
Райондун аймагы Фергана ойдуңунун бир аз бөлүгүн (мында Кыргазстандын деңиз деңгээлинен эң жапыз жери жайгашкан, 401 м) жана аны түштүккө карай улап жаткан адырлар менен бийик этек тоолор тилкесин (алардын аралыгында Маргун, Даргун, Мадыген, Исфана жана башка чакан өрөөндөр жайгашкан) ээлейт. Ошондой эле Түркстан кырка тоосунун түндүк капталы (эң бийик жери 5390 м, Сабах чокусу), андагы өрөөн, капчыгайлар Бели-Сынык, Тоо-Жайлоо жана башка тоолордун түндүк капталдары да райондун аймагына карайт.
Адмиистративдик түзүлүшү
Райондук маанидеги шаарлары: Раззаков шаарынын курамындагы айылдар : Райондо 9 айыл аймагы бар : Эскертүү: Сүлүктү — Баткен облусунун облустук маанидеги шаары, андыктан Лейлек районуна кирбейт. Восточный шаар тибиндеги посёлогу (штп) жана Кольцо айылы Сүлүктү шаарынын курамында болууда..
Хановэр Тауншип (Нү-Жерси)
Хановэр Тауншип (Нү-Жерси) (Hanover Township) — Нү-Жерси штатынын Моррис округуна караган АКШ шаары.
Костюмдар
Костюмдар (англ. Suits) - Аарон Корш жараткан жана жазган мыйзам жөнүндөгү америкалык драмалык телесериал. Сериалдын бет ачаары 2011-жылы 23-июнунда АКШнын кабель тармагында болуп, Universal Cable тарабынан чыгарылган. "Костюмдар" Нү-Йорктогу ойдон чыгарылган юридикалык фирма жөнүндө тартылган. Шоунун окуясы колледждин таланттуу бүтүрүүчүсү Майк Росс (Патрик Ж. Адамс) жана эч качан юридикалык мектепке барбаса да, юрист болуп иштеген Харви Спектр (Габриэль Махт) экөөнүн тегерегинде. Андагы башкы көңүл Майктын сырын сактоо менен Харви менен Майктын иштерди кандай бүтүрүп жатышкандарына бурулат.
Щельяшор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кенесары Касымов
Хан Кененин дээрлик 10 жылга созулган кыймылы (1837–1847) кийинчерээк зордук-зомбулук, талап-тоноо, кан төгүү менен коштолгон.
1846-жылы Улуу жүз казак султандары менен бийлеринин көбү Орусия тарапка оогон. Бирок абалынын начарлагандыгына карабастан, Кенесары 1847-жылы кыргыз жерине кол салып чапкын баштоого камынат. Орус аскерине каршы кармашта алдан тайып, түштүктү көздөй сүрүлгөн хан Кене кыргыздарды каратып, алардан салык, аскер алууга үмүттөнгөн. Кыргызстан жоого каршы күрөштү улантуу үчүн эң оңтойлуу оорукка айланмак. Бул айыгышкан 107 салгылашууда хан Кенесарынын кошууну жеңилүүгө учурап, Кенесарынын өзүн кыргыздар туткунга түшүргөн.
Смирнов, Борис Васильевич
Смирнов, Борис Васильевич (1881–1954) – маданий ишмер, «Семетей» эпосуна салым кошкон. Орус сүрөтчүсү Петербург Сүрөтчүлөр Академиясынын студенти С. 1903-ж. Орус географиялык коому тарабынан уюштурулган ил. комплекстүү экспедицияга кошулуп, Кыргызстанга этнограф А. Г. Белинскийлер менен бирге келген. Кыргызстанда жүргүзүлгөн экспедициялык иш анын өмүрүнө жана чыгармачылыгына унутулгус изин калтырат. Смирнов кыргыз жергесинде жүргөндө ишти Чүй өрөөнүндө жашаган кыргыздардын турмуш-тиричилиги, үрп-адаты, каада-салты, этнографиясы менен жакындан таанышат. Мына ушундай изилдөө ишин жүргүзүүнүн натыйжасында С-дун сөзү менен айткан кыргыздын белгилүү акыны Кенжекарага жолугуп, андан “Семетей” эпосунан “Семетейдин Айчүрөккө үйлөнүшү” эпизодунан үзүндү жана “Ак-Була” (“Ак-Бала” болушу мүмкүн) поэмасын фонограммага түшүрүп алган. Кенжекаранын кыл кыяктын коштоосунда аткарган чыгармасы сүрөтчүгө зор таасир калтырган. С. “Түркстан талааларында”, “В степьях Туркестана” деген эмгегинде аткарылып жаткан чыгарманын мааниси жана артыкчылыгына мындайча баа берет: “Стихи поются по большей части импровизированные, но известный мотив”. С-дун Кенжекаранын айтуусундагы “Семетей” эпосунан жазып алган фонограммасын Индиана ун-тетинин ил. кызматкери Даниэл Приор бул чыгармага атайын англис тилинде комментарийлеп, Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борборунун Кол жазмалар фондусуна калтырган.
Оорутпоо
1846-ж. наркоз ачылгандан тартып толук Оорутпоого мүмкүн болду. Мурда колдонуп келген наркоздун терс жактары болуп, кээде өмүргө коркунуч келтирген. Ошондуктан жергиликтүү Оорутпоонун ар кандай ыкмалары колдонулган. Анын өнүгүшүнө ата мекендик окумуштуулардын, айрыкча А. В. Вишневскийдин эмгеги чоң. Ал жергиликтүү Оорутпоонун эң жөнөкөй методун иштеп чыккан. Операциянын мүнөзүнө жараша жергиликтүү -Оорутпоонун ар кандай жолу колдонулат. Мисалы, көзгө, ооз жана мурун көңдөйлөрүнө майда операция жасоодо, тишти сууруганда, манжаларга жасалуучу жана башкалар операцияларда колдонулат.
Операцияда кесиле турган дене бөлүгүнүн сезимин жоготуу үчүн новокаин эритмеси ийне менен ткандардын ар кандай тереңдигине куюлуп, жергиликтүү анестезия кеңири пайдаланылат. Кийинки мезгилде практикалык жактан коркунучсуз наркоз иштелип чыгып, жергиликтүү анестезия аз пайдаланылат. Ал тез бүтүүчү операцияда же организм наркозду көтөрө албаган учурда колдонулат.
Карбышев Д.М. атындагы №1 гимназия мектеби
Кызыл-Кыя шаарындагы №1 Дмитрий Михайлович Карбышев атындагы гимназия мектеби 1936-жылы негизделген. 1997-жылы гимназия статусун алган.
Мектептин туптолгонуно 2011-жылы 75 жыл толду. 75 жыл аралыгында 3700дон ашык окучу буткон. Алардын ичинен 47 окуучу алтын жана кумуш медалдар менен аякткган. Алардын арасында Советтер Союзунун Баатыры М.М.Бабкин 1937-1940-жылдары №1 мектепте окуган. Фаина Низамова, шахтёрдун кызы, эн мыкты окуучу. 1969-жылы Дмитрий Михайлович Карбышев  атындагы  гимназия  мектебин  бутургон. 9 июнда 1971-жылы чогуп жаткан баланы куткарып калган.
Новопокровка (Ысык-Ата району, Новопокровка айыл аймагы)
Новопокровка (Новопокровка) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Новопокровка айыл округу составына кирет.
Факт
1) Чындыктын, окуянын, жыйынтыктын синоними.
Ооруканага жаткыруу
Ооруканага жаткыруу - оорулууну стационардык дарылоо үчүн жайгаштыруу. Ооруканага жаткырууга шашылыш тез жардам көрсөтүү керек болгондо жана пландуу (өнөкөт оорулуулар) түрдө жаткырылат. Стационарга поликлиниканын аймактык врачы жиберет. Эгерде оорулууга шашылыш тез жардам көрсөтүү керек болсо, медициналык тез жардам аркылуу ооруканага жеткирилет. Катуу кармаган ооруларды ооруканага канчалык эрте жаткырса дарылоо ошончо натыйжалуу болот.
Codecademy
Ар бир колдонуучунун жеке профили болот. Колдонуучуларды шыктандыруу үчүн башкаларга көрүнүп турган көнүгүүлөрдү аткарганы үчүн жетишкендик системи, курстун прогрессинин индикатору бар. Ошондой эле, бир курс чегинде HTML жана CSS сөздүктөрү жеткиликтүү. Сайтта Course Creator'дун жардамы менен ар ким жаңы курс түзүп жарыялай алат.
2013-жылы декабрда Computer Science Education Week'ке катышкандан кийин Codecademy биринчи iOS-колдонмосу болгон "Hour of Code"-ду чыгарган (кырг. Код сааты) Колдонмо программалоонун негиздерине багытталган жана программалоону оюн түрүндө үйрөнгүсү келгендер үчүн иштелип чыккан.
Кара-Алма марганец кени
Кара-Алма марганец кени – Жалал-Абад облусунун Сузак районунда, Жалал-Абад шаарынан 50 км түндүк-чыгышта. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш этегиндеги Кара-Алма суусунун алабында жайгашкан. 1937-жылы табылып, 1942-жылы чалгындалган. Кен чөкмө түрдө пайда болуп, бор мезгилинин кумдук катмарында топтолгон. Ал негизинен кварц-марганецтүү кумдук, чанда кумдуктуу марганец конкрецияларынын кабатчалары менен линзаларынан турат. Марганецтин кен таштагы Орточо өлчөмү 6,0%. Негизги минералы пиролюзит. Марганецтин запасы: С1 категориясы боюнча С1– 11,458 миң т, С2– 17,665 миң т. С1+ +С2 – 29,118 миң т.
Теңир
Бул жерде эки тарап тең табынып, ар кими балбанын колдоону Көк-Теңирден өтүнөт. Ал эми башка бир жеринде кырк жигит жөнүндө минтип айтылат: "Кийген тону көк темир, Сыйынганы бир теңир" (Сагымбай Орозбаков, 3. 138). Зороастризм динин тутунгандар сыяктуу эле Теңирге сыйынгандар да өздөрүнүн башкы кудайын Чыгыштан нурларын чачыратып чыгып келаткан күн кейпинде элестетишип, чыгып келаткан күнгө, алоолоп күйгөн отко табынышкан. Кийинки изилдөөчүлөрдө "теңиризм" — зороастризмдин чыгыш бутагы болгон болсо керек деген ойлор да бар. Кыргыз элинде "теңир колдонулат. Борбор Азиядагы "Теңир-Тоо", "Кан-Теңир" деген тоо, чокулардын аттары да түрк элдери ушул динди тутунуп турган замандарда коюлган.
Сырдуу материалдар
Серия Иликтөөлөрдүн Федералдык бюросунун агенттери (FBI) Фокс Малдер (Дэвид Духовны) жана Дана Скаллинин (Жиллиан Андерсон) тегерегинде жүрөт, алар сырдуу материалдарды териштиришет: паранормалдуу көрүнүштөргө байланышкан маргиналдашкан, чечилбеген учурларды изилдешет. Малдер бөтөн планеталыктардын жана табияттан тыш көрүнүштөрдүн бар экендигине ишенет, ошол эле учурда Скалли медициналык врач жана скептик катары Малдердин ачылыштарына илимий талдоо жүргүзүп, ишин ашкерелөө жолу менен аны кадиресе жумуштарга кайруу үчүн дайындалат. Сериалдын башында эки агент тең ири чоң конфликтте пешка болуп калышат да, бир-бирине гана жана абдан аз тандалган кишилерге эле таянып калышат. Агенттер ошондой эле жердик эмес жашоонун бар экендигин купуя сактагысы келген өкмөттүн күн тартибин ачып коюшат. Алар өз ара тыгыз мамилени өнүктүрүшүп, алгач ынак достук катары башташып, сериалдын аягында романтикага өтүп кетишет. Сериалдын сюжеттик баянына кошумча болуп "жуманын желмогузу" эпизоду бардык эпизоддордун үчтөн эки бөлүгүн түзөт.
Каринариялар
Каринариялар (лат. Carinariidae) — деңиз үлүлдөрнүн бир тукуму.
Социалдык кызмат
Изилдөө объекти
Социалдык кызматтын объекти — социалдык мамилелердин системи (коомдун субъекттери, топтору жана катмарлары арасындагы туруктуу байланыштар). Айрымдар болсо, социалдык кызматтын объекти деп адамды эсептешет. Бирок мындайча түшүнүүдө адам өзүнүн социалдык байланыштарынан абстрактуу каралат (коом болсо — бул система). Социалдык кызматтын объекти — бул индивиддер гана эмес, социалдык топтор дагы. Социалдык кызматтын объекти — бул азыркыга чейин эч бир илимдин адистери тарабынан изилденбеген социалдык байланыштардын (социалдык колдоо, социалдык жардам, социалдык реабилитация) тобу.
Изилдөө предмети
Социалдык кызматтын предмети болуп социалдык мамилелердин бардыгы эмес, эң көйгөйлүү мамилелердин тобу эсептелет, башкача айтканда дестабилизацияга, социалдык дезорганизацияга (иритки салгандыкка), социалдык кыйындагандыктын өсүүсүнө, социалдык чыр-чатактын пайда болуусуна, адамдардын оор турмуш жагдайларына кабылуусуна алып келген социалдык мамилелер; ошондой эле, бул социалдык мамилелердин оптимизациясы учурундагы (социалдык субъекттин кайра калыптануу жөндөмдөрүнүн калыптаныш жараянындагы) социалдык кызматтын субъекттеринин өз-ара аракеттешүү мыйзамченемдиктери.
Католицизм
Православие дини Никей-Царьграддык собордун чечимдери менен толук макул, б. а. Ыйык Рухту Кудай Ата жараткан деп эсептейт жана кийинки соборлорго катышкан эмес. Демек, православие кийинки соборлордо кабыл алынган догматтарды четке кагат.
5) Католиктер латын тилинде жазылган Библияны гана кабыл алышат жана аны башка тилдерге которууга тыюу салышат. Православиеде диний кызмат жергиликтүү элдин тилинде жүргүзүлөт. Ошондуктан, православиени туткан элдерде Библияны башка тилдерге которуу салыштырмалуу эрте башталган.
Ыджыд-Нидзъель
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кожомбердиев, Ысман
Илимий ишмердиги
Ы.Кожомбердиев алтымыштан ашык илимий эмгекти жазган. Кыргыздан чыккан алгачкы археолог агайдын эмгектери аркылуу окумуштуулар байыркы көчмөндөрдүн өнөрүн, каада-салттарын тереңдетип билди. Белгилүү окумуштуулар менен болгон байланышы аркылуу Кыргызстан археологиясынын изилдөө алкагын кеңейтти. Кетмен-Төбө, Чүй өрөөнүндөгү сактар, хуннулар мезгилиндеги өнөр, заттык маданият боюнча жазылган эмгектери илимий жактан өзгөчө баалуу.
ESET NOD32
Жаңылоодо бир катар күзгү-серверлер колдонулат. Ошондой эле, жаңылоонун тармак ичиндеги күзгүсүн түзүү мүмкүн. Бул аракет интернет-каналга азыраак күч келтирүүгө өбөлгө түзөт. Расмий серверлерден жаңылануу алуу үчүн аймактык сайттын катталуу баракчасынан продуктунун өз номерин активдештиргенден кийин алынган колдонуучу аты жана сырсөз керек.
Кара-Алма өрөөнү
Кара-Алма өрөөнү – Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталындагы кооз жер. Жалал-Абад облусунун Сузак районунда. Жалал-Абад шаарынан 48 км түндүк-чыгыш тарапта. Өрөөн аркылуу Көгарттын оң куймасы Кара-Алма суусу агат. Узундугу 28 км. Деңиз деңгээлинен 1380–3705 м бийикте. Рельефи боюнча экиге бөлүнөт: Фергана тоо тизмегинин кырына жакын жаткан бийик жагы аскалуу, корум-шагылдуу, төмөнкү бөлүгүнүн рельефи жылма келип, тегизделген жондордон, адырлардан турат. Климаты мелүүн континенттик. Январдын орточо температурасы –2,3оC, июл жаан-чачыны 900–1000 мм. Төмөнкү бөлүгүнүн (1000–2200 м бийикте) көбүн жыш жаңгак, мөмө-жемиш токою, түрдүү бадалдар ээлейт. Андан жогору субальп, альп шалбаалуу ландшафт алкактары жатат. Токоюнда элик, аюу, кашкулак, каман, каракур, кыргоол, кекилик, чүткөр жана башка жаныбарлар бар. Жаңгак токойлуу Кара-Алма өрөөнү – кооздугу жагынан сейрек кездешүүчү жайлардын бири. Эс алуу жайына айланууда. Мында балдар лагери жана токой чарбасы бар. Өрөөндө Кара-Алма, Марча жана башка кыштагы жайгашкан.
Воробина (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Кара-Арча корукчасы
Кара-Арча корукчасы – Кара-Буура районундагы мамлекеттик ботаникалык корукча (заказниги). Талас Ала-Тоосунун Түндүк капталында. Кара-Арча суусунун алабында. Аянты 100 га. Кыргыз Республикасынын Кызыл китебине кирген Грейг жоогазынынын табигый шартта жакшы өсүп жана көбөйүп жаткан ареалдарын коргоо максатында 1980-жылы уюшулган.
Санактар
Колдонулган адабияттар
Шериев Ж.. Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Касперский антивирусу
Ошондой эле, уруксаты 365 күндүк акысыз Kaspersky Free версиясы бар (мында "Активдүүлүк көзөмөлү" жана "Тармак көзөмөлү" жок).
Керимбаев, Сүйүн
Өмүр таржымалы
Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1935-жылы Бишкектеги педагогикалык техникумду бүтүрүп, ошол эле жерде мугалим болуп иштеген. 1941-жылы Ленинград мамлекет университетинин тарых факультетин бүткөн. 1946–56-жылы СССР ИАнын Кыргыз филиалынын улуттук маданий, кийин тарых музейинин директору болуп иштеген. 1957–70-жылы Кыргызстан ИАнын Тарых институтунда совет доору секторун жетектеген. 1970-жылдан илимий кызматкер.
Алкендер
RCH2–CH2OH R–CH=CH2+H2O
Мителер
Мителер (байыркы грек тилинен παράσιτος — «арам тамактануучу») — ээсинин (башка организмдин) эсебинен тамактануучу, көпчүлүк учурда аларга зыян келтирүүчү организмдер. Мында бири (мите) экинчисин (ээсин) жашоо чөйрөсү, азыгы катары пайдаланат. Мителер ээсинин каны, лимфасы, ткандары жана сиңүүгө даяр тамак-ашы менен азыктанып, ага зыян келтирет, начарлатат, кээде өлүмгө дуушар кылат. Аларга зоомителер (жөнөкөйлөр, гельминттер, курт-кумурскалар жана башкалар), фитомителер (бактериялар, козу карындар, айрым татаал түзүлүштөгү өсүмдүктөр) жана вирустар кирет. Көбүнчө мителер өзү жашаган ээсин ооруга чалдыктырат, кээде оорутпайт. Мындай учурда ээси — мите алып жүрүүчү, оору таратуучу булак болуп калат. Жашаган жерине карата мителер эктомителер жана эндомителерге айырмаланат.
Эктомителер
Эктомителер ээсинин дене сыртында жашайт. Ага бит, чиркей, кенелер кирет. Алар кан, лимфа суюктугу менен азыктанат.
Каршы күрөшүлөр
Мителерге каршы күрөшүү алар пайда кылган жана тараткан ооруларды жок кылуу жана алдын алууда мааниси чоң.
Төмөнкү Серафимовка
Төмөнкү Серафимовка — Кыргызстандын Чүй облусунун Ысык-Ата районундагы айыл. Туз айыл аймагына кирет.
Абдулла Тарак
Абдулла Файзулла Тарак (1869, Наманган шаары — 1944, Ташкент шаары) — ырчы, обончу, Кыргыз ССР артисти (1940), Өзбек ССРинин ырчысы (1939). Ош өзбек музыкалык драма театрынын алгачкы актёрлорунун бири. Орто Азия эл ырларын аткарган. Анын ырлары грампластинкага жазылып алынган. Кыргыз исквосунун Москвада өткөн 1-он күндүгүнө (1939) катышкан. «Эмгекте каармандыгы үчүн» медалы менен сыйланган.
Ыджыд-Ошшор
Ыджыд-Ошшор — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Колва дарыясынын оң жээгинен 194 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Энелик такта
Энелик такта (motherboard) — персоналдык компьютердин негизги тактасы. Энелик тактага кеңейтүү орундары аркылуу чөйрө (перифериялык) түзүлүштөрдүн тактачалары туташтырылат.
Боровское шоссе (метро бекети)
Боровское шоссе — Москва метросунун Калининско-Солнцевская сызыксындагы станция. 2018-жылы 30-августда ачылган.
Avast Antivirus
Avast Antivirus - Windows, Linux, Mac OS операциондук системдери жана ошондой эле Palm, Android и Windows CE платформасындагы ЖЧК (Жеке чөнтөк компүтер) үчүн антивирустук программа. 1991-жылы Чехословакияда негизделген AVAST Software компаниясынын өндүрүшү. Компаниянын баш кеңсеси Прагада жайгашкан. Үйдө коммерциялык эмес колдонууга төлөмдүү (Pro Antivirus, Internet Security и Premier) жана бекер (Free Antivirus) версиялары бар. Ошондой эле, орто жана ири бизнес үчүн (Endpoint Protection, Endpoint Protection Plus, Endpoint Protection Suite жана Endpoint Protection Suite Plus) жана серверлер үчүн версиялар бар (File Server Security и Email Server Security). Продукт ICSA Labs тарабынан тастыкталган.
Кыргызстан 2018 жайкы Азия оюндарында
Катышпай калган спортчулар
Эркин күрөш боюнча Азия чемпиону жана эл аралык даражадагы спорт чебери Муслим Евлоев Индонезияга өтүүчү Жайкы Азия оюндарына катышпай калган.Себеби: Муслим Евлоев допинг колдонгон деген шек менен оюндарга катышуудан четтеткен. Муслим Евлоев 74 килограмм салмак ченинде күч сынашмак. Ошондой эле шек менен 57 килограмм салмак ченинде күрөшө турган Алибек Ташматов да мелдешке барбай калган. Аны оюндарда Алмаз Сманбековго алмаштырган. Муслим Евлоев март айында Бишкек шаарында өткөн Азия чемпиондугунда Кыргызстандын капчыгына алтын медаль алып келген. Ал 2018-жылдын июнь жана июль айларында Кыргызстан курама командасы менен окуу-машыгууларды өткөргөн.
Свобода (Салауат району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эфернет
Эфернет(Ethernet -Эфернет сеть). Жергиликтүү тармактар үчүн иштелип чыккан протоколдордун ичинен эң эле кеңири таралганы ефернет протоколу эсептелет. Ага негизделген жергиликтүү тармактар коопсуз иштөөнү камсыз кылат. Бул протокол 1970-жылдардын ортосунда Ксерокс тарабынан иштелип чыккан жана 1983-жылы жергиликтүү тармактар протоколунун биринчи өндүрүш стандарты катары кабыл алынган. Ефернет протоколу жолчо тоположисине негизделген, бирок, аны жылдызча моделине киргизип койсо деле болот. Ефернетке негизделген жергиликтүү тармактардын көпчүлүгү берилиштерди 10 Мбит/сек ылдамдыкта жиберет. Тез ефернет деп аталган жогорку ылдамдыктагы түрү берилиштерди жиберүүдө 100 Мбит/сек ылдамдыгын камсыз кылат. Ефернет протоколу жолчо түзүлүшүн пайдалангандыктан берилиштер пакети тармак боюнча эки багытка жиберилет. Жиберилген пакетте берилиштер бара турган орундардын даректери камтылат жана кабыл алуучу түзүлүшкө жетмейинче тармак боюнча жылып жүрө берет. Ефернетке негизделген жергиликтүү тармактарда көп станцияга жетүү деп аталган метод колдонулат.
Гавриловка (Чек куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мите оорулары
Козгогучтардын бөлүнүшү
Мите оорусун козгогучтар кишинин организминде орун алышы, мителик кылышы боюнча сырткы (эктомителер) жана ички (эндомителер) болуп бөлүнөт. Эндомителер негизинен ички органдарда — өпкө, боор, ичеги, булчуң ткандарында жашап, аларды жабыркатат. Мындан сырткары тери алдында (котур кенеси) жана дене көңдөйүндө — мурун, ооз, кулак жана башкаларда жашоочу (сайгактын личинкасы) мителер белгилүү. Мите оорулары мите алып жүрүүчү же оорулуу жаныбарлар менен кишилерден жугат. Организмге козгогучтар тери же ооз, мурун аркылуу кирип, тамак-аш, чымын-чиркей, аба менен таралат.
Рассказовка (метро бекети)
Рассказовка — Москва метросунун Калининско-Солнцевская сызыксындагы станция. 2018-жылы 30-августда ачылган.
Алкиндер
2R-CC-Na+R2SO42R-CC-R’+Na2SO4 А. башка углеводородго салыштырганда сууда жакшы эрийт. Аларга алкендер сыяктуу эле кошуп алуу, оңой окистенүү реакциялары мүнөздүү. О.эле алар орун алмашуу, конденсация, изомерлөө жана полимерлөө реакцияларына кирет. Мис.,
НССH+H2  H2C = CH2 +H2 H3C-CH3
хлордуувинил
Реакциянын экинчи баскычы Марковников эрежеси б-ча жүрөт:
HCCH+2KNH2K-CC-K+2NH3