cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кезектеги акцепт
Кезектеги акцепт – төлөм талаптары аларды төлөөчүнүн банкына келип түшүүсүнө жараша ошол аткарым күндүн ичинде төлөнүп берилүүчү акцепт (акцепт төлөнгөндөн кийин жүргүзүлөт).
Кайноо реактору
Кайноо реактору - активдүү зонасы кайнап турган жылуулук ташыгыч менен муздатылуучу ядролук реактор. Кайноо реакторунда жылуулук ташыгыч катары кайнак суу керектелет. Кайноо реактору реактор иштеп чыгарган буу турбинага туз жиберилүүчү атом электр станциясынын бир контурлуу схемасында пайдаланылат. Суу кайнаган убакта активдүү зонада жылуулуктун кеп бөлүнүп чыгышы бул зонада жогорку кубаттуулукту алууну камсыз кылат. Кайноо реактору корпустуу жана каналдуу болуп айырмаланат. Корпустуу реактордо кайнап жаткан суу жайланткыч болуп да эсептелет, ал эми каналдуу реактордо суу жайланткыч блогунун ичине жайгаштырылган каналдардын ичинде кайнайт. Буу-суу аралашмасын ажыратып болуу реактордун корпусунда же барабан-сепаратордо иштелет. Сепарацияланган (ажыратып бөлүнгөн) суу азыраак суу менен аралаштырып, активдүү зонанын бууланткыч бөлүгүнө жиберилет да, анда кайрадан кайнатылат.
Инвалиддик
Инвалиддик — оорунун, кырсыкка чалдыгуунун, майып болуунун, өөрчүү кемтигинин натыйжасында узак убакытка, биротоло же жарым-жартылай эмгекке жөндөмдүүлүктү жоготуу.
Хлор
16HCl + 2KMnO4 = 5Cl2 + 2KCl + 2MnCl2 + 8H2O
Боткин Сергей Петрович
Боткин Сергей Петрович [5 (17). 9. 1832, Москва – 12 (24). 12. 1889, Франция, Ментона, сөөгү Санкт-Петербургга коюлган] – орус врачы, терапевти, клиникалык медицинадагы физиологиялык багыттын негиздөөчүсү, коомдук ишмер. Россияда илимий клиникалык медицинаны негиздөөчүлөрдүн бири. Москва университетинин медицина факультетин бүтүргөн (1855). Петербургдагы Медициналык-хирургия академиясында профессор (1861). Орус-түрк согуш учурунда 7 айга жакын Балкан фронтунда болгон (1877). Россияда биринчилерден болуп дары заттардын фармакологиялык жана физиологиялык таасирин изилдөөчү эксперименттик лабораторияны түзгөн. Ички оорулардын клиникасында физиологиялык багытты колдонгон. Организмдеги патологиялык процесстердин (толто аневризмасы, бөйрөк оорусу, теринин трофикалык өзгөрүүлөрү жана башка) пайда болушун изилдеген. Вирустуу гепатиттин жугуштуу экенин аныктаган (ошондон боткин оорусу деп да аталат). Тарыхта 1–болуп ооруларды акысыз дарылоо үчүн өз клиникасынын алдында амбулатория ачкан (1861). Россияда 1–жолу акысыз оорукананы (азыркы С. П. Боткин атындагы ) уюштурган (1880).
Мажилис
Мажилиске жыйылдың,
Нядэйседа-Яха (Хэбидя-Яха куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Кичи Казмаш (дарыя)
Кичи Казмаш — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Казмаш дарыясынын сол жээгинен 2,6 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Арпа-Тектир (Алай району)
Калкы
Калкы - 2000киши.
Бедияров Арзыбек
Бедияров Арзыбек - (11.10.1952-ж. туулган, Жалал-Абад облусу, Сузак району, Кызылсеңир айылы) обончу, КРдин эл артисти (2006). Жалал-Абад медицина окуу жайын (1975), Бедияров Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик искусство институтун (1982) бүткөн. 1970-72-ж. Сузак райондук «Пахтачы гезитинде корректор, кабарчы, 1975-77-ж. Сузак районундагы мектеп-интернатта фельдшер, музыка мугалими, 1983-90-ж. ошол эле жерде директордун орунбасары, 1990-ж. профсоюздардын облустук кеңешинде маданият жана спорт бөлүмүнүн башчысы, 1992-жылдан Жалал-Абад медициналык окуу жайында мугалим. Бедияров облустук телерадиокомпаниянын «Гүлгүн жаш» фольклордук тобунун уюшгуруучусу жана жетекчиси. Анын кыргыз акындарынын сөзүнө жазылган «Барам сага», «Кутмандуу жерим», «Кайра келчи», «Сезимде калды элесиң» ж. б. ырлары эл арасына кеңири тараган. «Барам сага» обондуу ыр жыйнагы жарык көргөн.
Каз пияз
Азияда Каз пияздын 90дон ашык түрү бар, көбүнчө Кавказ жана Орто Азияда таралган. Кыргызстанда 20 түрү өсөт. Алардын ичинен жиптей, оюкчалуу, назик, Хомутов Каз пиязы кеңири таралган. Жайыттарда анын көп түрүн мал жейт.
Жыл сүрүү
Кишинин жашын аныктаганда кайсы жылы төрөлсө ошондон баштап ирети бузулбай санала берген. Он эки жыл толук айланып, он үчүнчүгө кеткенде мүчөл жыл деп айтылган. Биринчи мүчөлдү 12 эмес, 13 деп эсептелгени адамдын курсакта жатканын кошуп эсептөөгө байланыштуу. Адамдын жашын аныктап билгендерди жыл сүргүчтөр деп аташкан. Алар төрөлгөн жылына карата жашын, жашына карата төрөлгөн жылын аныкташкан.
"Манас" эпосунда Семетей он экиге чыкканда Таласка келип, Бакайга жолугат. Өзүнүн Семетей экендигин билгизбей аны сынап турганда Бакай жылды эсептеп Семетейдин келер жылы быйыл экендигин, аны күтүп жүргөндүгүн айтат: Жыл эсебин алайын, Эми жылды катка салайын, Ал эле чычкан, ал эле уй, Ал эле жылкы, а да барс Ал эле коён, ал жылан, Ал эле тоок, ал улуу, Ал эле мечин, а да кой, Ал эле доңуз, ал эле ит, Айкөлдөн калган кулунум, Өлбөй жүрсө Семетей Быйыл он экиге толгон кез (Саякбай Каралаев, “Семетей”, 1. 230).
Жыл сүрүүнүн 12 жылдык циклинин биринчи жылы “чычкан”, экинчиси “уй”, үчүнчүсү “барс”, төртүнчүсү “коён”, бешинчиси “улуу” (кытайча “лу” – “ажыдаар”), алтынчысы “жылан”, жетинчиси “жылкы”, сегизинчиси “кой”, тогузунчусу “мечин” (“маймыл”), онунчусу “тоок”, он биринчиси “ит”, он экинчиси “донуз”аталат.
Нядэйседа-Яха (Я-Яха куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кысса
Колдонулган адабияттар
"Кыргыз адабияты энциклопедиялык окуу куралы". Башкы редактор: Ү. Асанов, жооптуу редактор: А. Акматалиев. Бишкек - 2004
Митино (метро бекети)
Митино — Москва метросунун Арбатско-Покровская сызыксындагы станция. 2009-жылы 26-декабрьда ачылган.
Кыргыз элдик музыкасы
Кыргыз элинин улуттук күүлөрү Кыргыз күүлөрү  – элдин маданиятын, дүйнөгө көз карашын, турмуш тиричилигин, тарыхын, элдик жана эстетикалык идеяларын чагылдыруучу баа жеткис мурас. Анын тамыры байыркы замандан башталат. Кыргыз күүлөрү жөнүндөгү алгачкы жазма бир катар адабияттарда кездешет. Биздин заманга чейин 630 – жылы кытай саякатчысы Сюань – Цзянь азыркы кыргыз жеринде болуп, жергиликтүү эл жөнүндө: мени тосуп алууга арналган той кулакка жагымдуу, жүрөк менен көңүлдү эргиткен лирикалык күү менен башталды деп белгилеген. Бирок ушул убакка чейин байыркы кыргыз күү өнөрү тууралуу кабарлаган буюм, маданият эстеликтери табыла элек. Революцияга чейин кыргыз элинин күүлөрү фольклору кагаз бетине түшүрүлбөгөндүктөн, искусствонун бул тармагын тарыхый мезгилге бөлүү (мис., орус фольклор таануу илиминдегидей) өтө кыйын. Кыргыз эл музыкасы түрк элдеринин, айрыкча казак, хакас, түркмөндөрдүн музыкасына жакын. Башка чыгыш элдеринин музыкасынан айырмасы (мис., өзбек эл музыкасынан) элдик жана элдик – профессионал искусство болуп бөлүнгөн. Жанрдык жагынан жалпыга жеткиликтүү, бир өңчөй келип, стилистикасы боюнча көп катмардуу эмес.
Комуз күүсү-кыргыз музыкасынын жаралышы
Комуз – элдеги эң көрүнүкүтүү жана сүйкүмдүү музыкалык аспаптардын бири болуп келген. Илгерки замандарда комуз үнү ар бир кыргыздын боз үйүндө жаңырып турчу, ал эми ХХ к. ал чоң концерттик сахнага чыккан. Комуздун жардамы менен аткарылуучу күү озунун маанисинин байлыгы, жанрдык – тематикалык жана ритмдик өзгөчөлүгү менен укан көргөндөрдү кызыктырат. Ал гана эмес, бул комуз кылынан чыккан кереметүү, таңшандыруучу үн изилдөөчүлөргө да абдан кызыктуу. Комуз күүсү өзүнүн  чертилишинин ыгы, ылдамдыгы, сол колунун жайгашкандыгына жана  аспаптын толгонушуна, оң колдун жардамы менен комуз кылдарынан үндүн чыгарышы боюнча башкача айтканда ойноо ыгына жана анын көркөм, терең маанисинин көптүгүнө жараша обон күүлөр, айтым күүлөр жана залкар күүлөр деп үч негизги топко бөлүнөт.
Өзүнүн формасы боюнча аспаптык миниатюра болгон, эпикалык күүлөр элде көбүрөөк таралган. Мында кыргыз музыкасыны эпоско болгон тартылуусу, сүйүүсү көрнөт. Албетте, манасчылардын өнөрү аспаптык жанрдын калыптанышына чоң түрткү болду. Комузчулар белгилүү эпикалык жана тарыхый ырлардын чертилишинде сюжетти, обонду өздөштүрүп, өркүндөтүп отуруп, жаңы «аспаптык эпостун» жаратуучулары болуп калышчу. Ал өзүнүн алгачкы абалынан чертилиши менен гана айырмаланбастан, анын эпостук каармандардын өз көзү менен сүрөттөлүшүнүн көлөмдүгү менен айырмаланат. Кыргыз комуз музыкасында эпос жана дастандын башкы каарманынын атын алган көптөгөн чыгармалар бар. Алардын ичинде: «Мендирман», «Солтон Сары», «Жаныш-Байыш», «Сарынжи-Бөкөй», «Курманбек», «Каныкейдин арманы», «Гүлкаакы», «Ак Бакай», «Кетбука».
«Күү башы камбаркан», - дегендей, Камбаркан эң илгерки күү болуп эсептелет. Комузчулардын өнөрүнүн өнүгүшүнүн натыйжасында, ал ар кандай аттардын астында аткарылган. «Камбаркан» ушунча элге таралгандыктан өзүн сыйлаган комузчу өзүн программасына бир же экини кошчу. Мисалы К. Орозов төрт «камбарканды» чертчү: «Эл камбаркан», «Терме камбаркан», «Колхоз камбаркан», «Сынган бугу камбаркан», ал эми М. Куренкеев «Күрөнкөйдүн камбарканын» аткарчу, А. Огонбаев болсо «Маш камбарканды» жана «Кирки камбарканды» аткарчу, А. Ошуров «Казак камбарканын», А. Тыныбеков «Алга бас, камбарканды», Б. Осмонов «Малчылар Камбарканын» жараткан. «Камбаркандын» негизги белгилери – анын жай ойнолушу, бош толгоосу, моюн күүсүнүн өзгөчөлүктөрү, обондун терең философиялык мааниси болуп эсептелет. Ботойлор кыргыздардын аң-сезиминде ажырагыс эне менен баланын образы менен байланыштуу болот. Изилдөөлөр көрсөткөндөй ботойлор маани-маңызы боюнча ич-ара бири-биринен айырмаланышат. Мисалы кээ бири салыштырмалуу жай, жөнөкөй болот буга «Тилендини ботою», бешик ыры «Муратаалынын ботою», мүнөзү боюнча назик «Токтогулдун ботою», «Чоң ботой» дегендер кирет.
Музыкалык аспаптарды төмөнкү топторго бөлүүгө болот:
1. Yйлөмө аспаптар (аэрофондор): чоор, чопо чоор, сыбызгы, кернай, сурнай, ышкырык чоор. 2. Жаргактуу урма аспаптар (мембранофондор): добулбас, доол, дап. 3. Шыңгыратма аспаптар (идиофондор): аса-муса (аса таяк), шылдырак, коңгуроо, жылаажын, жыгач ооз комуз, темир ооз комуз. 4. Кыл аспаптар (хордофондор): комуз, кыл кыяк.
Хлоропрен
Хлоропрен — 2-хлорбутадиен-1,3, СН,=СН-СС1=СН2 — кескин жыттуу түс-сүз суюктук: эрүү t -130°С. кайноо 159,4°С. тыгызд. 0.9585 г/см3 (20°С). Сууда эрибейт, орг. эриткичтер менен бардык өлчөмдө аралашат. X. галоген суутек галогенди кошуп алат. Оңой полимерленет. X. 1,3-бутадиенден 3,4-дихлорбутен-1 алып, ага КОН күкүмүнүн же NаОН спирттеги эритмесин таасир этүүдөн: винилацетиленди 0-20°С жез (II) хлориди Си,Сl2 жана аммоний хлориди катышуусунда гидрохлорлоодон алынат. X. хлоропрен каучугун алууда колдонулат.
Келлнер-Хайнкеле, Барбара
Кыскача өмүр таржымакалы
Барбара Келлнер-Хайнкеле 1942-жылы 13-февралда туулган.
Токтобаев, Муканбет
Өмүрү жана чыгармачылыгы
Ош кыргыз драма театрында иштеген төрт жылдын аралыгында М.Токтобаев  бир нече борбордук ролдорду аткарып, анын ичинен К. Жантөшевдин “Курманбегинде” жыйырма жетидеги актер алтымыштагы Тейитбек хандын ролун ойнойт. Ушул ролу менен жаш актер борбор калаа Фрунзедеги театр журтчулугунун оозуна дароо алынат. Кыргыз театрына ,актердук искусствосунун масштабы өтө кенен, органикасы чексиз оргуштаган, реалисттик алкактын ичинен чыкпай туруп өтө таасирдүү образ жаратууга жөндөмдүү жаш таланттын кошулганы айгине болот.
6-март
Окуялар
1957 - Гана Улуу Британиядан көз карандысыздыкка жеткен Сахара чөлкөмүндөгү бирнчи өлкө болду.
1964 – Константин II Грециянын королу болду.
1975 – Алжирдик макулдашуу: Иран жана Ирак чек аралык талашы жөнгө саланганын жарыялашты.
Төрөлгөндөр
1870 - Оскар Штраус, веналык оперетта композитору (1954-ж. к.ж.).
1910 – Эжлер Билл, даниялык сүрөтчү, КОБРА тобунун мүчөсү (2004-ж. к.ж.).
1926
1935 - Рон Делани, ирландиялык атлет.
1940 - Джоанна Майлс, америкалык актриса.
1948 - Стивен Шварц, америкалык музыкалык театр акыны жана композитор.
1955 - Альберта Ватсон, канадалык актриса.
1959 - Том Арнолд, америкалык актер жана куудул.
1970 - Крис Бродерик, америкалык музыкант (Megadeth).
1976 - Кен Андерсон, америкалык кесипкөй күрөшчү.
1977 – Гиоргос Карагоунис, грек футболист.
1977 - Маркус Тэмс, америкалык бейсбол оюнчусу.
1986 - Чарли Малгрю, шотландиялык футбол оюнчусу.
Көз жумгандар
1888 - Луиза Мэй Олкотт, америкалык роман жазуучу (1832-ж. т.).
1935 – Фридолф Рудин, швециялык актер жана куудул (1895-ж. т.).
1973 – Перл С. Бук, америкалык жазуучу, Нобел сыйлыгынын лауреаты (1892-ж. т.).
1986 – Жоржиа O'Кииф, америкалык сүрөтчү (1887-ж. т.).
Морис Бежар
Бежар, Морис - (чыныгы аты-жөнү Морис Жан Берже) (1. 1. 1927-ж. туулган, Марсель — 2007, Лозанна) француз балет артисти, хореограф, режиссёр, педагог. Франциядагы көркөм искусство академиясынын мүчөсү (1994). Философ Г. Берженин (1896-1960) уулу. 1941-жылдан классикалык бийди үйрөнгөн, Марсель операсында (1944), «Балле де Пари» (1947-49, Париж), Лондондо ж-а Стокгольмдо (1952) иштеген. Бежар Парижде өзү түзгөн «Балле романтик» (1953), «Балле де л’Этуаль» (195457) жана «Балле театр де Пари» (1967-60) группаларын жетектеген. Бежар Бартоктун музыкасына «Үчөө үчүн соната» (1957), П. Анринин музыкасына «Орфей» (1959) балеттерин алгачкылардан болуп койгон. Бежарды дүйнөгө тааныткан И. Ф''. ''Стравинскийдин «Ыйык жаз» балети (1959) «Ла Монне» театры, «Уэстерн тиэтр балленин» катытуусу менен болгон. Анда Бежар бийдин ритуалдык, ырым-жырымдык мүнөзү, хореография жогорку даражага жеткен. 1960-87-ж. «20-кылымдын балети» (Брюссель), 1987-ж. швецария «Балле Бежар Лозанн» группаларын жетектейт. 1992жылдан группа «Бежар балле Лозанн» аталган. Бежар спектаклдеринде «Тогузунчу симфония» (Л. Ван Бетховен, 1964), «Биздин мезгилдегидей месса» (П. Анри, 1967), «Биздин Фауст» (И. С. Бах жана «Аргентина тангосу» (1975), «Король Лир алгачкы ырлары 1899-ж. «Киевское слово», «Звезда», «Правда» гезиттерине жарыяланган. 1909-10-ж. демократия багыттагы ырларды жазган. 1913-ж. анын «Тамсилдер» аттуу алгачкы жыйнагы чыккан. «Жер, эрк, жумушчу үлүшү туу сыяктуу музыкалык чыгармаларды пайдаланган. «Тереза эне жана дүйнө балдары» (2002), «Заратустра» (2002) тандалма музыкага жазылган. Бежар сүйүү жана өлүм темасына арналган «Ромео жана Жульетта» (музыкасы Г. Берлиоздуку, 1966), «Балким бул Ажал» (музыкасы Р. Штраустуку, 1970), «Мага сүйүү эмнени билдирди» (музыкасы Г. Малердики, 1974) ж. б. балеттерин койгон. Бежар бийдин лексикасынын жанданышына чоң таасир берген, хореографияны өркүндөтүүдө татаал муктаждыктарды чече билген. «Мудра» (1970-87, Брюссель) жана «Рудра Бежар Лозанн» (1992, Лозанна) мектеп-студиясынын түзүүчү жетекчиси болгон. Бежар бийдин лексикасынын жанданышына чоң таасир берип, хореографиянын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтип, анын татаал турмуштук проблемаларды чагылдыра аларын көрсөткөн. Н. Жылдызова.
ПИАК
ПИАКтын ар кыл жыйындарына Кыргызстандан профессорлор Бүбүйна Орузбаева, Кадыралы Конкобаев, ж.б. чыгыш таануучулар, тарыхчылар, тилчилер, этнографтар, жазуучулар ж.б. катышып келет.
Mathemateca
Mathematica kеңири таралган компүтердик программалык чөйрө, ал техника аймагында жана илимде чоң теңдемелер системдерин чыгаруу үчүн жана алынган чечимди визуалдуу көрсөтүүдө колдонулат. (MathCAD ) програмдык системи менен бир катар колдонулат.
Дюфeр эффектиси
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Днепр метросу
Днепр метросу (, 2017-жылдын 17-мартына чейин — Днепропетро́вск метросу) – Днепр шаарынын метросу. Метросу 29-декабрь 1995-жылы ачылат.
Декабрь окуясы
1986 ж. 16 декабрда Казакстан компартиясынын БК Пленуму өттүп, БКтин биринчи катчысы Д. Конаев кызматынан бошоп, анын ордуна ушуга чейин Ульяновск дубандык партия комитетинин биринчи катчысы Г.В.Колбин дайындалган.
Эркин соода боюнча Түндүк Америка келишими (НАФТА)
НАФТА келишимине 1992-ж. 17-декабрда кол коюлган жана 1994-ж. 1-январда күчүнө кирген. Алгачкы кадамы - 1947-ж. кабыл алынган «Эббота» планы болгон. Максаты - Канаданын экономикасындагы алдыңкы тармактарына АКШнын инвестицияларын стимулдаштыруу болуп саналган. 1959-ж. АКШ жана Канада биргелешкен согуштук өндүрүш тууралуу келишимин түзүшкөн, натыйжада канадалык согуш техникаларын өндүрүүдө америкалык стандарттарды киргизүүгө шарт түзүлгөн. Кийинки кадамы - 1965-ж. түзүлгөн машина куруу материалдарын сатууну либерализациялоо жөнүндөгү келишими саналат. Бул башка көптөгөн тармактардын интеграциясына шарт түзгөн. НАФТАнын негизги максаты АКШ, Канада жана Мексиканын ортосундагы соода жана инвестиция тармагындагы тоскоолдуктарды жок кылуу.
Тарагай өрөөнү
Жалпы мүнөздөмө
Ак-Шыйрак кырка тоосунда Петров, Лысый, Ак-Бел, Тескей Ала-Тоодо Кашка-Суу, Котур-Төр, Ит-Тиш, Сөөк тоосунда Май-Төр мөңгүлөрү жайгашкан. Өрөөндө Тарагай суусу (Чоң Нарындын башталышы) жана анын куймалары – Жаман-Эчки, Өкүргөн, Сөөк, Жетим-Бел, Май-Төр, Ара-Бел, Котур-Төр, Ит-Тиш (оң) жана Чолок-Төр, Борду, Сары-Төр, Кум-Төр (сол) суулары агат. Таманында ондогон майда көлдөр бар.
Өрөөн жыл бою көп жылдык тоңдун таасиринде жатып, рельефтин термокарст, солифлюкация процесстеринен пайда болгон формалары кездешет.
Боорсок
Чий боорсок үчүн камырга май, кумшекер кошуп, катуу жуурат. Камыр ачыганда абдан ийлейт, чактап үзүп алып, жукартып жаят, чыпалактын жоондугундай кылып узунунан тилет, андан кийин бурап-бурап туруп кесет. Бышкан чий боорсоктун жоондугу бармактай, узундугу 4—5 санти­метрдей болот. Мурда бул боорсокту чийдин бетине тоголотуп, чийдин изин түшүрүп жасашкан. Ушундан улам чий боорсок деп аталган.
Айгине
в) Сырдуу дүйнө менен илимдин, табият менен маданияттын, салттуулук менен жанычылдыктын, Батыш менен Чыгыштын жана башка демейде болуучу карама-каршылыктардын шайкештигин издөө.
Өмүрова, Жамыйкат Орозбековна
Кыскача өмүр таржымалы
1977-1988-жылдары Шамшы айылындагы орто мектепте окуп, ийгиликтүү аяктаган.
Вестпорт (Оклахома)
Калкы - 264 киши. Болжолдуу аянты - 21.9 км². FIPS коду — 40-80250.
Безоар эчкиси
Безоар эчкиси, сакалчан эчки (Capra aegagrus) — көңдөй мүйүздүүлөр тукумундагы сүт эмүүчү. Дене узундугу 120-160 см, бийиктиги 70-100 см, салм. 40 кг га жетет. Эркегинин мүйүзү кылыч сымал, узун, капталынан жалпак; ургаачысыныкы кыскараак. Жонунун жана капталынын жүнү жайында саргыч-күрөң, кышында бозкүрөң, жонунда узунунан кеткен кочкул тагы бар. Жаагы, буту, сакалы (калың жана узун) жана куйругу кара. Безоар эчкисинин карынында же ичегисинде чанда катуу органикалык таш сымал нерсе (безоар) болот (аты ошондон).
Быжы
Быжы — Кыргыздардын улуттук тамагы. Койдун боорун эзип, ага майда тууралган пияз, бышырылган күрүч кошуп, таза жуулган мөөнгө салып бышырылган чүйгүн тамак. Учурда кулинардык чеберчилик менен аны жумурга салып, андан "өрдөк" жасап бышырат.
Антибиотик
Антибиотиктердин бойго бүтүрбөөчү таблеткалар менен таасирлешүүсү
Ичме контрацептивдердин таасир этпей калышы мүмкүн болгон жагдайларга эрежени сактабоо (таблеткаларды ичпөө), кусуу же ич өткөк, ичеги-карын оорулары же ичме контрацептивдерди сиңирүүдөгү патент аралык өзгөрмөлүүлүк кирет. Этек кир мөөнөтү бузулган аялдарда тобокелдик жогору болушу мүмкүн. Аларга антибиотик менен дарыланып жаткан учурунда жана ал аяктагандан кийин бир жума бою камдык контрацепцияны колдонуу сунушталат.
Эгер ичме контрацептивдердин таасирин азайтуучу бейтаптарга мүнөздүү тобокелдик факторлору байкалса, анда резервдик контрацепцияны колдонуу сунушталат.
Нямзай-Яха
Нямзай-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - №3688 аталышы жок сол жээгинен 4 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Антибиотик
Антибиотиктердин бойго бүтүрбөөчү таблеткалар менен таасирлешүүсү
Антибиотиктер бойго бүтүрбөөчү таблеткалардын, мисалы, кеңири таасир этүүчү рифампициндин майнаптуулугуна таасир этиши мүмкүн. Бул таблетканын активдүү ингредиенттеринин ажырашын күчөтүүчү боор ферменттеринин активдүүлүгүнүн жогорулашына байланыштуу болушу ыктымал.  Ошондой эле жоон ичегидеги эстрогендердин сиңишилишинин төмөндөшүнө алып келүүчү ичеги-карын флорасына таасири этиши ыктымал деп айтылган, бирок мындай божомолдор ынанымсыз жана карама-каршылыктуу.    Клиникалык адистер ичме контрацептивдер менен өз ара аракеттенишет деп эсептелген антибиотиктер менен дабаланып жаткан учурда бойго бүтүрбөөчү кошумча чараларды колдонууну сунушташты. Антибиотиктер менен бойго бүтүрбөөчү таблеткалардын (ичме контрацептивдердин) мүмкүн болгон өз ара аракетин кошумча изилдеп, резервдик контрацепциянын колдонуудан баш тартканга чейин ичме контрацептивдик таблеткалардын бейтап үчүн ыктымал тобокел факторлоруна кылдаттык менен баа берүү да керек.
Алкоголь менен таасирлешүүсү
Алкоголь жана башка кээ бир антибиотиктер менен таасирлешүүсү мүмкүн жана бул кыйыр түрдө антибактериялык терапиянын майнаптуулугун азайтышы ыктымал.   Ичкиликти эби менен ичсе, көп кездешүүчү антибиотиктерге тоскоол болбошу да мүмкүн, бирок спирт ичимдиктерин аралаштырганда олуттуу терс таасирлерди пайда кыла турган антибиотиктердин бөтөнчөлүү түрлөрү да бар.  Ошентип, терс таасирлердин ыктымал тобокелдиктери жана майнаптуулугу кабыл алынган антибиотиктин түрүнө жараша болот.
Кокос аралдары
Кокос аралдары, Киилиң — Инди океанынын чыгыш бөлүгүндө, Суматра аралынан түштүктө жайгашкан аралдар тобу. Австралиянын тышкы аймагы. Аянты 14,2 км2. К. а. 26 аралдан турат. Бул аралдардын үчөөндө гана эл бар. Калкы 629 (2009); негизинен малайзиялыктар (Хом аралында), ошондой эле европалыктар да жашайт.
Жайгашуусу
Калкынын 80%ке жакыны мусулман-сүннөттөр, калгандары христиандар жана башка диндердин өкүлдөрү да кездешет. Эл аралык аэропорту бар (Уэст-Айленд аралында; негизинен Австралия жана Түштүк-Чыгыш Азия менен байланышат). Административдик борбору — Уэст-Айленд (калкы 200гө чукул, 2008; аталышы ушундай аралда жайгашкан). Бантам посёлкасынын калкы 400гө жакын (Хом аралында). Расмий тили — англис тили. Акча бирдиги — австралия доллары. Климаты тропиктик пассаттык, нымдуу. орточо температурасы 23-30°С; жаан чачыны 2000 мм (негизинен январдан сентябрга чейин жаайт). Кокос пальмасы, бадал өсөт. Түндүк атоллу чектеш жаткан акваториялары менен Пулу-Килинг улуттук паркынын аймагына туура келет.
Хром кислоталары
2Cr42- +H2O CrO72- +2OH
Төмөнкү Казырсу дарыясы
Төмөнкү Казырсу — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Уса дарыясынын сол жээгинен 55 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Прайсуотерхаускуперс
Прайсуотерхаускуперс аудит жана консалтинг чөйрөсүндөгү адистик кызмат көрсөткөн компаниялардын дүйнөдөгү ири эл аралык тармак. "Чоң төрттүктүн" (ири аудит компаниялардын төрттүгүнүн) бири. Бул компания 1849 жылы Лондондо түзүлгөн, 1998 жылы Price Waterhouse жана Coopers & Lybrand компанияларынын биригүүсүнөн улам азыркы аталышка ээ болгон. Штаб-квартирасы (башкы кеңсеси) Нью-Йоркто жайгашкан. Бишкек шаарында Price Waterhouse'тун өкүлчүлүгү 90-жылдары иштей баштаган.
Эрен
Эрен, Ирен — "Манас" эпосундагы топоним. "Алооке кандын кыргыздарды чабышы" деген эпизоддон кыргыздар сүрүлүп барган жерлердин бири катары айтылат
Алтай көздөй айдады.
«Майдан»
«Майдан» — жазгыч акын жана Манасчы Тоголок Молдонун варианты боюнча «Семетей» бөлүмүнөн түзүлгөн китепче (Фр., 1943). Басмага даярдаган редактору Ж. Бейшекеев. Китепте камтылган окуя «Коңурбайдын Таласка жасаган жүрүшү» деген темада баяндалат. «Манас» эпосунан «Семетей» бөлүгүнө өткөн терс каармандардын ашкан амалдуусу, каардуусу, эң коркунучтуусу Коңурбайдан оор жарадар болгон Манас баатыр Таласка келип дүйнөдөн кайтат. Кыйды Коңурбай эми кыргыз элин баш көтөргүс абалга жеткирүүнү жана Манастын уулу Семетейди жок кылууну ойлойт. Анын бул аракети менменсинүүдөн же текеберленүүдөн келип чыкпайт. Манастын өлүмүнө себепчи болгон Коңурбай жоокерчилик салт боюнча кан кууп, өч ала турган Семетейден кооптонот. Эпосту түзгөн эл да баскынчы душмандардан коргоочу башкы баатыры катары кун кууп, өч алуучу милдетти Семетейге жуктөшөрүн сезген кыйды Коңурбай Үч-Бээжинге кабарлап эл башчы кандарын жыйып кеңешет:
Айбатым толук чагында,
Ушул канкор кулдун атасы
Кан Манасты жайладым.
Манастын уулу Семетей,
Талап малын албасак,
Эркин гезиттер
Ушул мезгилде Москва шаарында Нарын Айып Идиновдун башкы редакторлугу астында, айына бир жолу, кыргыз жана орус тилдеринде көз каранды эмес гезит «Мүрөк» чыгып турган. Анын биринчи саны 1990-   ж. 7-ноябрда 600 нуска менен чыккан. Кийинки сандарынын нускасы 950го жетип, көлөмү төрт бетти түзгөн. Жалпысынан алганда, Кыргызстандагы демократтык саясий режимоин орношуна, кыргыздардын улуттук аң-сезиминин өсүшүнө, улуттук-патриоттук, коомдук-саясий кыймылдардын жандануусуна көз каранды эмес прессанын, Эркин гезиттердин тийгизген таасирлери чоң болгон.
Чүркүттөө
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Эргеш Ташимбет уулу
Эргеш Ташимбет уулу (туулган жана өлгөн жылы белгисиз) — манасчы. Жору уруусунан. Сабатсыз. Атасы Ташимбет "Манас" айткан адам болгон. Атасынан "Көкчөнүн казатын" үйрөнүп, "Манастын " калган эпизоддорун түш көргөндөн кийин айтып калган. Э. түшүндө он аксакалга жолугат. Каякка барасыңар деп сураса алар Манаска барабыз дешет. Э. ойлонуп туруп мен да барайын деп суранат, алар макул болуп, ээрчитип алышат. Жүрүп олтуруп калың токойго жетишет. Анын ичиндеги чоң жол менен Манас жүргөн тоону бет алып жөнөшөт. Манас турган тоого бир шаты жол менен чыгып барса үч адам турган экен. Четки экөөнүн бири кызыл, бири ак тууну кармап алган. Салам айтып, мен Манаска учурашканы келип калдым десе, а болуптур деп колун сунганда Э.
Бофорт шкаласы
Бофорт шкаласы боюнча жер бетиндеги шамалдын күчү (ачык жана тегиз жердеги 10 м стандарттуу бийиктикте).
Безе теоремасы
Безе теоремасы — көп мүчөнү сызыктуу эки мүчөгө бөлүү жөнүндөгү теорема. f(x)=a0xn + a^x"-1 + a 1x" + a 1х“-1көп мүчөсүн x-a эки мүчөсүнө бөлгөндө f(a) калдык калат. Көп мүчөлөрдүн коэффициенттерин 1 саны бар кандайдыр коммутативдик алкактын элементтери деп эсептесе болот, мисалы, чыныгы же комплекстүү сандар талаасы. Бул теореманын натыйжасы: a саны f(x) көп мүчөсүнүн тамыры болушу үчүн f(x) көп мүчөсү x-a биномуна калдыксыз бөлүнүшү керек.
Вест Силоам Спрингс (Оклахома)
Вест Силоам Спрингс (Оклахома) (West Siloam Springs) — Оклахома штатынын Delaware округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 877 киши. Болжолдуу аянты - 8.9 км². FIPS коду — 40-80350.
Талас аймагындагы ыйык жерлер
Тарых деген созду да тактап алууга туура келет. Биз кобунчо «тарых» деп илимпоздор тарабынан иштелип, такталып, кагаз бетине тушурулуп, китеп же башка жазуу турундо жарык коргон маалыматты тушунобуз. Бирок демейде «тарых» деп таанылган нерселер эн башынан окуялардан жана ошол окуялардын тегерегиндеги болгон ой-пикирлерден башталат. Аны «оозеки тарых» деп атап кетсек болот. Таласта жургузулгон изилдоо корсоткондой мазар баскан эл учун мазарлар - адам баласы оз максатына жетууго, ой-мудоосун ишке ашырууга жардам берген, туздон-туз улуу кучтор менен адамды байланыштырган ыйык жерлер. Ыйык жерлердин, мазарлардын жанында жашап аны оз каалоосу менен камкордукка алып, келген адамдарга мазардын тарыхын айтып, жол-жоболорду тушундуруп берип турган адамдар Кыргызстанда шайык деп аталат.
Боо-Терек мазарынын оозеки тарыхы. Бакай-Ата району, Боо-Терек айылы
Мазардын туру-булак, терек. Шайыгы Эшалиев Сагынбектин айтымында Боо-Терек бул олуя адам болгон. Ал ушул жерде жашаган. Анын бою - 5м., туурасы - 1,5 м, салмагы болжол менен эки тоннага жакын болгонун кеп кылышат. Боо-Теректин агалары Адамия ата, Калпа ата, Бозтектир ата, Бостун булак ата, Баба ата менен Бача ата мазарлары Чаткалда жайгашкан, Боо-Терек ата ушул жерде каза болуп, ушул жерде коюлган. Боо-Терек атанын мурзосунон коп алыс эмес жерден чыккан терекке эл зыярат кылып баштап, бара-бара бул жер мазар болуп калган. Кийин СССРдин убагында орус киши ушул теректи кыйганда, дуйно менен кош айтышкан. Теректи кыйганга буйрук берген адамдын эки баласы каза болуп, озу акылынан айнып калган - деген маалыматын билдирсе, Б. аттуу башка бир адам «кийинчирээк бир турк кой жайып журуп, бир бутагын кесип алганда кан дыркырап чыккан экен. Ал киши коркуп айылына барып кудай тамак откозгон экен. Ошол кундон баштап, мазарга элдер коп келе баштаган» - деген маалымат берет. Бул ыйык жердин архитектурасы кызык. Анын архитектуралык композициясы дээрлик Манас кумбозунукуно окшош - дейт окумуштуу Бакыт Аманбаева.
Арашан ата мазарынын оозеки тарыхы. Талас району, Беш-Таш капчыгайы
Мазардын туру - булактар. Мазардын шайыгы (кароолчусу) Байыш Бекназаровдун айтымында: Арашан ата деген Манас ата сыяктуу баатыр, эл башкарган касиеттуу адам болгон дешет. Ошол жерге соогу коюлган. Бирок азыркы кундо Арашан атанын мазары мурдагы ордунан бир аз алыстыкта, анткени ошол мазардын тегерегиндеги тал-теректерди кыркып салышкан. Ошондуктан ал жерден бир чымчык учуп чыгып, конгон жери - азыркы Арашан ата мазары. Бирок мурдагы орду соок коюлган жер эмес экен. Чындыгында мазарлардын жанындагы тал-теректерди кыркканга, сындырганга болбойт. Ал жердеги уч теректи орустар кыркып салып, акыры жер которуп жок болушкан дешет. Экинчи бир зыяратчы: Арашан деген мурун пайгамбар болгон экен. Анан ал олуп, ошол жерге соогу коюлган экен. Анан откон-кеткендер ал жерге куран окуп журо берип, мазар болуп калган экен - десе, учунчу бир адам тек гана: «Илгери бир баласы жок жаш келин бул жерден бала суранып балалуу болуп калган экен. Ошондон бери мазар болуп келе жатыптыр. Коз тийген адамдар да мазарга барып сыйынса айыгып кетет. Аса таяк (боору жик-жик болуп оскон катуу жыгач жана ошол жыгачтан жасалган катуу таяк) кобунчо Арашан мазарынан чыгат, анткени ал тоолуу жер да» - деп эн жонокой маалымат берет.
Кебек бий
Кебек бий калыс, сөзгө чебер, кыраакы саясатчы болгон.Кыргыздар Чүй бооруна кайтып кайрадан отурукташа баштаган мезгилде жалпы солто уруусун Кебек бий башкарып тургандыгын,солтонун Талкан уругунан чыккан белгилүү санжырачы, Түлөберди бийдин тукуму - Алымбектин санжырасында айтылат.
Дагы бир маалыматтарда, Абылай хан кыргызга алым салып сынаганда (кайсы жоортулу экендиги такталган эмес) аны кыргыздын атынан Кебек бий өзү жалгыз төлөп берген.
Беляй-Вис
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Тукум куугучтук
Тукум куугучтуктун хромосомалык теориясы
1)Гендер хромосомаларпда жайгашкан, ар бир хромосомадагы гендер бири-бири менен чиркелишкен, ар бир түрдүн хромосомалардагы чиркешкен гендердин тобу алардын гаплоиддик хромосомаларынын санына барабар.
Төмөнкү Комуста дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Эриме
Эрименин боз чөлгө,
Эркеч-Там
Арбак урган Алооке
Кавальери принциби
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Леопольд фон Визе
Леопольд фон Визе  (Leopold Max Walther von Wiese und Kaiserswaldau, 2 декабрь 1876, Глац — 11 январь 1969, Кельн)  – немис социологу, формалдуу социологиянын ири өкүлү жана тарапкери. Визенин ою боюнча социологиянын максаты-социалдык кубулуштардын жалпы формаларын изилдөө, андыктан анын теориясынын негизин «мамилелердин социологиясы» деген тезис түзгөн.
Баранджак дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Кабриолет
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Багаар
Мазмуну
Багаар аттуу жигит 4 жыл сүйлөшкөн шаардык кызына үйлөнүүнү чечет. Айылдык жигиттин колунда жок экенин көргөн кыздын апасы каршы болот. Ачууланган жигит абройлуу бизнесмендин кызынын унаасын капыстан сүзүп, бир нече жан сакчысын токмоктойт. Баланын тайманбас, эр жүрөктүгүн көргөн бизнесмен аны кызынын жан сакчысы кылып жумушка алат.
Меке
630-жылы Мухаммед пайгамбар баштаган мадиналык мусулман жамаааты Мекеге кирип, шаардагылар ыктыярдуу багынып берип, исламды кабыл алышкан. Ошондон бери Меке шаары ыйык Каабасы менен жалпы мусулмандардын диний борбору болуп, мусулмандар кай жерде болбосун Мекеге жүзүн буруп намаз окуй башташкан.
Дүйнөлүк негизги диндердин бири – исламдын борбор шаары. Шаар Хижаз вилайетинин администрациясы башкаруу борбору. Шаардын негизделген жылы белгисиз. Анда ислам дининин негиздөөчүсү Мухаммед пайгамбар туулган. 7-кылымдан мусулмандардын ыйык шаары жана зыярат кылуучу (ажылыкка баруу) жери. Бул шаарда ыйык Каабаны курчай курулган «Ыйык мечит» («Масжид ал-Харам») бар. Кыргызстандын да мусулман атуулдары Мекеге ажылыкка эркин барышып, зыярат кылып келишүүдө.
Эрөөл
Эрөөл —1) жекеме-жеке чыгып салгылашуу, күч сынашуу, сайыш, чабыш. "Манас" эпосунда "Эрөөлгө чыгып сайышса эрдигине чара жок", "Эрөөлгө чыгып эрендер Эки-экиден урушту", — деп айтылат. 2) чалгын, чалгындоо иши. "Эрөөлгө чапты эрендер, Буудан минген берендер, Мен баатырмын дегендер". "Эрөөлгө чыккан Карадөө, Белге чейин барды эми" ("Семетей").
Java
Тилдин негизги өзгөчөлүктөрү
shootout.alioth.debian.org сайтынын маалыматтарына ылайык, Java'да жети түрдүү милдет аткаруу убактысы C/C++'тыкынан бир жарым-эки эсе көп. Кай бир учурда Java ылдамыраак, кай бир учурда 7 эсе жай. Башка жагынан алып караганда, алардын көбү үчүн Java-машина керектеген эстутум C / С++'тагы программага караганда 10-30 эсе жогору болгон. Ошондой эле белгилей кетчү изилдөө Google тарабынан жүргүзүлгөн. Бул изилдөөдө Java'дагы тесттик үлгүлөрдүн C++'тагы окшош программаларга караганда өндүрүмдүүлүгү кыйла төмөн болуп, эс-тутум керектөөсү жогору болгону айтылат.
Гельминтоздор
Гельминтоздордо (өтө жеңил түрүндө да) оорулуу арыктайт, нерв тутуму бузулат, алы кетип, башы айланат, кыртышы эч нерсе сүйбөй калат жана башка Эгерде мите ичегиде мителик кылса ич катат же өтөт, жүрөгү айланат, чанда кусат.
Турдаков, Фёдор Алексеевич
1938-ж. жана 1942-ж. Турдаковдун жетекчилиги менен Нарын дарыясынын баш жагына, 1948— 50-ж. Ысык-Көлдүн алабына экспедициялар уюштурулган.
Менандр Протектор
Менандр Протектор – 6-кылымдагы белгилүү византиялык тарыхчы, грек тилинде жазылган «Тарых» чыгармасынын автору. Бизге бул чыгарманын 558–582-жылдардагы тарыхый окуяларды камтыган бөлүгү гана жеткен. Мында түрктөргө келген жети византия элчилиги жана 568–569-жылы түрк каганы Истеминин Византия императору Юстин IIге жасаган элчилиги жөнүндө маанилүү маалыматтар берилет. Ошондой эле императордун Истеминин уулу Түрксантхка 576-жылдагы Византия элчилиги жөнүндө билдирген. Менандрдын эмгегинде берилген тарыхый маалыматтар 6-кылымга тиешелүү Теңир-Тоо аймагындагы Түрк кагандыгынын ичиндеги этносаясий кырдаалды окуп үйрөнүүдө чоң мааниге ээ. Түрк-Византия мамилелерин баяндоо менен Менандр түрктөрдүн эфталиттер жана ирандыктар менен болгон байланышы, алардын үрп-адаттары жөнүндө баалуу маалыматтарды берген.
Чепкен
Ошондой эле кара баркуттагы түшкөн саймалардын жээгиндей берилген, анча жыш салынбаган негизги көчөттөрдү толкун сызыктар, же «чычкан изи» сымал актан «суу» (көчөттөрдүн араларын бөлүп турган жол) берүү менен буюмдун ажарын ачуучу кооздукту кашкайтып таштоого болот. Буюмдун жердиги көк баркуттан турса, мунун жиби кызыл кочкул өңдөн тандалса, «бычак учу», «бармак боочу» жана «мүйүз» оюмдарынын элементтерин ич ара шарттуу алып, алардан бутакчаларды, сабакчаларды чыгарып, көл толкуну сыяктуу «кыялдантып» кармалат. Муну тегерете курчоочу «суусу» сары менен кызылдан болот. Эгер кызыл кочкул, күрөң кызыл сымал өңдөр буюмдун сайма көчөттөрүнүн негизин түзсө, анда анын жүгүртүлүүчү «суусу» же «ала мончогу» (көчөттөрдү айырмалап турган түр) актан болсо, чакчайыңкы келип, түшкөн көчөттөрдү өзүнө оодарып алат да, анча жагымдуу таасир калтырбайт.
Балистапустар
Балистапустар (лат. Balistapus) — ысык жердеги тайыз сууларда жашоочу балыктардын бир уруусу.
Тукум куума оорулар
Кандын тукум куума оорулары
Кандын тукум куума ооруларына эне менен түйүлдүктүн резус-фактору жана кан топтору бири-бирине туура келбестиктен пайда болгон ымыркайдын гемолиз оорусу, ошондой эле гемоглобиноздор, гемофилия, тукум куума лейкоздор кирет.
Каблуков Иван Алексеевич
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Бошняктар
Бошняктар, босниялыктар, босниялык мусулмандар (өздөрүн bosnjaci, muslimane деп аташат) Босния жана Герцеговинада жашаган калк. Сербия (Санжак облусу), Черногория, Македония, Хорватия, Австрия, Түркияда да жашашат. Жалпы саны 2,3 млн киши (2005). Босния (босан) тилинде сүйлөшөт. Дини мусулман-сунниттер; христиандар, иудейлер да бар. Б-дын этностук негизин осмон-түрк басып алууларынын (1463–82) мезгилинде ислам динине өткөн Босния жана Герцеговинадагы славян калкы, ошондой эле мусулман топтору (түрк, араб, курд жана башка) түзгөн. «Бошняктар» деген аталыш расмий түрдө 1993-ж. (буга чейин мусулмандар деп аталган) кабыл алынган. Мал чарбачылык, дыйканчылык жана бакчачылык менен кесиптенишип, шаардыктар кабаттуу үйлөрдө, айылдыктар квартал-махалаларга бөлүнүп жашашат. Улуттук кийими кенен көйнөк, шым (чалбар), желет, башына кызыл топу (конус тибинде) кийишип, эркектер белине жазы кур байлашкан. 1950-жылга чейин аялдар жүздөрүн жаап жүрүшкөн. Тамак-ашы негизинен ун, эт, дан азыктары.
Эл аралык мамилелердеги Версал-Вашингтон системасы
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
Макал-ылакаптар
Ар качандан бир качан
Бадышадан башкага
Адырмак тоого бел керек,
Азаматка эл керек (Саякбай Каралаев, «Семетей», 1. 183).
Элди баккан жер өлбөйт,
Анкилостомидоздор
Анкилостомидоздор ооруган киши
Ооруган киши канын жоготуп, тамак сиңирүүсү бузулуп, алсырап, башы ооруп, зарна болуп, кусат. Балдардын өсүшү, акыл-эси начар өөрчүйт. Дарт заңдан митенин жумурткасын табуу менен аныкталат.
Дарылоо
Дарылоо ооруканада жүргүзүлөт.Анкилостомидоздордун алдын алууда анкилостомида жуккан кишини эртерээк таап дарылоо, булганган жерлерди зыянсыздандыруу, тамак-ашты тазалыкта сактоо, өздүк гигиена эрежелерин кармоо зор мааниге ээ. Анкилостомидоздор болгон аймакта жашылча-жемиштерди ысык суу менен жууп пайдалануу, огороддо, бакта иштегенден кийин колду таза жуунуу зарыл.
Эр эңиш
Көкбөрү кылган улактай
Блэнчард (Оклахома)
Блэнчард (Оклахома) (Blanchard) — Оклахома штатынын McClain округуна караган АКШ шаары.
Каберне совиньон
Каберне совиньон - жүзүмдүн француз сорту. Кыргызстанда өстүрүлөт. 3-жылы мөмөлөйт. Алдыңкы чарбаларда гектарынан 8-9 т түшүм жыйналат. Мындан сапаттуу шарап даярдалат. Илдетке, суукка туруктуу.
Эл аралык мамилелердеги Вена системасы (Европалык концерт)
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
Барсук дарыясы (Чулым куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Кичи Песчанка (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гельминттер
Гельминттерге төмөнкү түрдөгү курттар кирет:
Өөрчүү кайталанмасына жараша гельминттер биогельминттер жана геогельминттер болуп бөлүнөт.
Геогельминттердин личинкасынын мителенүү өсүү баскычы (киши организминде мителик кылууга чейин) ээсинин организминен сырткары, демейде топуракта өтөт. Киши гельминттердин жумурткасын же личинкасын тамак менен жеп алганда жугат. Кээ бир түрлөрүнүн личинкалары тери аркылуу (анкилостомиддердики) же курт-кумурскалар чакканда (филляриялар) жугат. Гельминттер суткасына миңдеген жана он миңдеген жумуртка же личинка таштайт. Гельминттер бүт жер шарында тарап, кишинин ден соолугуна, балыктарга жана өсүмдүктөргө зыян келтирет.
Петрик дарыясы (Том куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Microsoft NetMeeting
Microsoft NetMeeting - Интернет аркылуу телефон байланышын жана видео-конференция колдогон программа, ал колдонуучуларга Интернет аркылуу төлөмсүз (акысыз) эл аралык сүйлөшүүлөрдү аткарууга мүмкүндүк берет. Телеконференция катышуучулары өз ара телефон, текстик кабарлар (text chatting) менен баарлаша алышат жана бирдикте колдонулуп жаткан тармактык байланыштагы компьютердеги жарыя такта, экран каражаттарын бирдикте колдонууга мүмкүндүк берет.
Макел
Эпосто «Үй ордуна киргени, үлкөн тоонун үңкүрү, кирип-чыгып жүргөнү, көз учкан таштын чуңкуру» болгон Макел дөөнүн эпикалык душман кол башчысына айланышынын өткөөл мезгили баяндалган. Ошондой эле «тоодой болгон чоң Макел» деп өтө зор жандык катары сүрөттөлүп, «чоң киши», «тоо киши» дегенге жакын түшүнүктү бериши да — бул элестин түпкү теги байыркы адамдардын тоонун ээси жөнүндөгү ишенимдери менен байланышкандыгынын белгиси. Ал — үңкүрдө жашаганы менен өзүнчө бир жомоктук-фантастикалык элдин башчысы. М., анын эли чөптөн тартып, бак-дарактын тамырына чейин, кезиккен жан-жаныбарларды ылгабай жей берсе, эволюциялык өнүгүшүнүн кийинки этабында эми М. өзү да, эли да эпикалык душмандын башкы канына баш иет, анын союздашы катары сүрөттөлөт. Коңурбай Эсенкандын атынан М-ге чабарман жиберип, жардам сурайт, ал өзү да Коңурбайды союздашым деп таанып, Манас менен урушууга келет. Бирок, М-дин образында эпикалык душман өкүлүнүн, анын союздашынын белгисине караганда жалпы адам баласына душмандык белгилери басымдуу. Өнүгүүнүн кийинки баскычтарына ылайык дөөнүн образындагы алгачкы салттык касиеттердин жаңыланганы даана көрүнөт. Натыйжада, адам уулуна каршы кара күчтөрдү элестеткен М. дөөнүн образы өзгөрүп, эпикалык душмандын белгилерине ээ болот. Ушуну менен катар дөөнүн образындагы мифологиялык көрүнүштөр да белгилүү даражада сакталып калган. М. оңойлук менен өлбөйт. Мындай өзгөчөлүк жалгыз көз дөөлөрдүн образына таандык салттык көрүнүш. Бирок, көрүнүшү тоодой, күчүнө жан туруштук бере албачудай көрүнгөн анын жанында алсыз өңдөнгөн адамзат акылдын, куралдын жардамы менен жеңип чыгышы М. дөөнү Алмамбет менен Чубак өлтүргөндөгү эпизоддо сүрөттөлөт.
Бөгөнөк
Бөгөнөк (Oestrus ovis) – чымындын бир түрү. Ургаачысы кой-эчкинин кеңилжээрине жылына (негизинен жайында) 600дөй жумуртка таштап, ал личинкага, кийин чымынга айланат. Көңдөйүндө мителеген майда курттар эстроз ылаңын пайда кылат. Ылаңдаган кой-эчки башын көрүнгөн нерсеге кашып, бышкырат, тынчы кетип, таноосунан кан аралаш суу чыгат. Ылаң өтө күчөсө мал өлүмгө учурайт. Эстрозго каршы күзүндө (октябрь, ноябрь айларында) хлорофостун 2%түү же үч хлорметафостун суудагы эритмеси малдын ар бир таноосуна 15 млден куюлат. Бөгөнөк Кыргызстандын бардык жеринде бар, кой-эчкинин 76–96%и жабыркайт.
Кабар
Кабар - публицистика жанры; информация жана анализ Кабар деген эки негизги түрү бар. Анализ Кабар коомдук мааниси бар фактыларды, таламдагы көз караш менен талдап, андан практикалык актуалдуу жыйынтык чыгарат.
Достук тууралуу чыгармалар
Бирин –бири эң жакшы тааныган эки кыйышпас дос бар эле. Ал экөө бала чагынан чогуу жүрүп, көп күндөрүн биргеликте өткөрүшкөн. Бирөөсүнүн пейили тар, митаам болсо, экинчиси ак көңүл, жайдар мүнөз, сылык-сыпаа келген, көп сүйлөөнү жактыра бербеген жигит болчу. Күндөрдүн биринде өз камы үчүн жүгүргөн дос ак көңүл досуна барат да, ага иши жүрбөй жатканын айтып, көп өлчөмдө акча сурайт. Досунун өтүнүчүн четке кага албаган жигит колундагы болгон каражатын ага карматат. Бир топ убакыт өткөндөн кийин ач көз дос, ак көңүл досунун үйлөнө турган кызын жакшы көрүп калгандыгын, ансыз өмүр сүрүүгө мүмкүн эместигин айтып досунун алдына келет. Бир тууганындай мамиле кылган адал дос, кыз үчүн анын көңүлүн оорутууну каалабай, үйлөнө турган кыз менен кездешип аны менен бул туурасында акылдашат. Кыздын уруксаты менен аны досуна никелеп берет.
Даярдаган:Бекзат Абдикаримов, Кутманбек Салаев INSTAGRAM//@_e__a_707,  @_k_s_c FACEBOOK//Бекзат Абдикаримов, Кутманбек Салаев OK// Бекзат Абдикаримов, Кутманбек Салаев
Вюрцбург мектеби
Негиздөөчүсү – О. Кюльпе, өкүлдөрү Н. Ах, К. Бюлер. Өзүн өзү байкоо техникасын жакшыртып (сыналуучуларды тандоо жана машыктыруу, тапшырманы аткарууну жана баштан өткөрүлгөндөр жөнүндө отчетту бөлүштүрүү), Вюрцбург мектебинин өкүлдөрү тапшырманын маанисине тиешелүү образдардын сыналуучулардын эс-акылында жоктугун баамдашкан. Ошондуктан негизги, О. Кюльпе айткан ойлоонун образсыз мүнөзү жөнүндө негативдүү тезис боюнча, ойду сезимдик тааныштыктардын айкалышы деп айтууга болбойт. Баштан өткөргөндөрдүн отчетунда, Вюрцбург менене ылайык, образдар эмес, башка нерселер – катнаштар, максаттык көрсөтмөлөр, айкалыштыруу же топтоо аракеттери ж. б. айтылган. Бул түзүлүүлөрдүн мүнөздүү окшоштугу – интенционалдуулук, баштан өткөргөндөрдөн тышкары жаткан нерселерге: идеяларга, идеалдуу жана реалдуу предметтерге багытталуучулук болот. В. мененин негизги эмгеги ой жүгүртүүнүн психологиялык өзгөчөлүктөрүнүн спецификалуулугу, алардын тааныштыктардын ассоциациясы эместигин ачуу эсептелет.
Чөйчөк
Жыгач идиш. Көлөмү кичине, сыйымдуулугу аз болот да, ал арча, кайың, карагай, тал, өрүк, жаңгак, ак чечек, алча жыгачтардан чабылса «чапма чөйчөк», кырылса «кырма чөйчөк» деп аталат. Ышталуу жана урунуу аркылуу ал акыры кара чөйчөк болуп калат. Мында чеберлер жыгачын кыйып келишип, дароо чабат да, мээлүүн жайда кургатат. Кырма чөйчөк да кырма табактай, аяктай тепме дүкөнгө коюлуп жасалат. Ал жарылып кетпеси үчүн берки идиштердей каймак май менен ичи-сырты шыбалат. Жалынга тосулуп алынат. Чөйчөк — жаш балдарга энчиленген, чай чыны менен иштеш идиш.
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Миң династиясы
Миң династиясы – 1710–1876-жылдары Кокон хандыгын бийлеп турган өзбек феодал төбөлдөрүнүн династиясы. Шахрух аталык (1710–21) негиздеген. Шахрухтун уулу Рахим хан 1721–34-жылдары хан болуп турган. 1842–44-жылдары Шераалы хан бийлеген. Анын мурасчысы (уулу) Кудаяр хан 1844–58, 1862–63, 1865–67-жылдары тактыда отурган. Миң династиясынын саясий турмушуна түштүк кыргыздардын феодал төбөлдөрү Мусулманкул, Алымбек, Алымкул жана башка түздөн-түз аралашып, кийлигишип турган. Бул династиянын акыркы ханы Насреддин (Кудаяр хандын улуу уулу) 1876-жылы Россия тарапка өтүп, Кокон хандыгы жоюлган.
Чоң Анорога-Шор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :