cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кыргызстан театрлары
Кыргыз жергесиндеги cоветтик агитациялык театрдын пайда болуш тарыхынан
Отузунчу жылдардын орто ченинде күч алган, Кыргызстандын ар бир аймагында колхоз-совхоз театрларынын түзүлүшү да, советтик театрдын тарыхында айтылып, жазылып жүргөндөй, улуттук маданиятты элге кеңири жайылтуу жана көтөрүү эмес, биринчи кезекте, көрүүчүлөрдүн аң-сезимин совет бийлиги талап эткен керектүү багытка буруу үчүн саясий-агитациялык, нукура идеологиялык максат менен ачылган. Агитациялык театрдын кудурети басаңдаган мезгил – экинчи дүйнөлүк согуштун аякташына, жер шарынын жарымында социалисттик системанын үстөмдүгүнүн орношуна туура келет.
Экинчи дүйнөлүк согуш социалисттик лагердин түзүлүшү менен аяктап, СССРде 1950-жылдардын башындагы “конфликтсиздик теориясынан” доору башталганга чейинки кыргыз театрынын дээрлик отуз жылдык таржымалын – “агитациялык театрдын активдүү мезгили” деп мүнөздөсөк, чындыкка дал келет. Ал эми, кыргыздын европалык типтеги алгачкы музыкалуу-драмалык студиясы маданий максатты эмес, биринчи ирээтте дал ошол агитацияны жүргүзүү максаты менен түзүлгөн.
Батыш Сибирь түздүгү
Батыш Сибирь түздүгү, Батыш Сибирь ойдуңу - жер шарындагы эң ири аккумуляциялык түздүктөрдүн бири. Сибирдин басымдуу бөлүгүн ээлеп, түндүктөн Карск деңизи, түштүктөн Казак Сараркасы жана Алтай тоолорунун этектери, батыштан Урал, чыгыштан Орто Сибирь бөксө тоосу менен чектешет. Аянты 3 млн км2дей. Жеринин бети өтө жайпаң, бир аз күдүрлүү, деңиз деңгээлинен бийиктиги 50 м ден 300 м ге чейин. Морена дөбөлөрү жана жалчалары бар эки суу аралыгындагы кенен түздүктөр мүнөздүү (Васюган түздүгү, Бараба, Ишим, Кулунду талаалары ж. б.). Анча чоң эмес дөңсөөлөр (Обь платосу, Сибирь жалчалары) кездешет. Тектоникалык негизин Батыш Сибирь плитасы түзүп, үстүн деңиздик жана континенттик борпоң чөкмө тектердин калың катмары жаап жатат. Нефть жана табигый газдын пайда болушу ошол чөкмө тектерге байланыштуу (Батыш Сибирь нефть газ аймагы бар). Климаты континенттик. Январдын орточо температурасы -28°С ден -16°С ге чейин, июлдуку 4-22°С. Жылдык жаан-чачыны тундра жана талаа зоналарында 200 мм ден токой зонасында 600 мм ге чейин. Аймагында 2000ден ашык дарыя бар; алардын эң ирилеринде (Обь, Иртыш, Енисей) кеме жүрөт, сал агызылат. Көлү көп (Чаны, Уба ж. б.), анын ичинде туздуу жана ачуу туздуулары да бар. Түндүк бөлүгүн түбөлүк тоң текши каптабагандыктан, саздардын пайда болушуна шарт түзүлөт. Батыш Сибирь түздүгүндө ландшафттын кеңдик зоналуулугу даана байкалат. Түндүк бөлүгүн тундра жана токойлуу тундра зоналары ээлейт; аймагынын көп бөлүгү токой зонасына кирет, аны карагай, көк карагай, кедр, мырза карагай, сибирь кызыл карагайы, ошондой эле байтерек-кайың токойлуу саз, тайга каптап жатат. Түштүк бөлүгүн токойлуу талаа, талаа ээлеп, көп жери айдалган. Зоналарынын көбүнө саздуу, шортоң жерлер мүнөздүү.
Мен киммин? (тасма 1998)
Мазмуну
Жеки африкалык велдттеги уруулук кыштакта ойготот, кырсыктан алган жаракатынан дароо эле айыгып кетет; Натыйжада, жергиликтүү тургундар анын атын сурашканда, ал өзүнөн "Мен киммин?" деп жооп берет жана жергиликтүү тургундар да ошондой деп аталат. Уруулар ага кулаган тик учактын калдыктарын жана бортунда каза болгондордун мүрзөлөрүн көрсөтүшөт. Ал бир нече жума бою өз жараларынан айыгып, уруунун маданияты менен таанышат. Бир нече чакырым алыстыктан митингге чыккан унааларды байкап калгандан кийин, "Мен киммин?" айыл менен коштошууну жана цивилизацияга кайтып келүүнү сунуштайт. Ал жапониялык митингдин кош айдоочусу Юки менен инисин жыланды чагуудан куткарып, жарыштын аягына чыгууга жардам берүүнү сунуш кылат.
Жаңы троит (Кармаскалин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кызыл-Алма, Сузак району
Кызыл-Алма (Кызыл-Алма) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Кызыл-Туу айыл округу составына кирет.
Федоровка (Чумыша куймасы)
Фёдоровка — Орусиядагы дарыя. Алтай крайы, Новосибирск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чумыш дарыясынын сол жээгинен 210 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Кардыгач
Ошол согушта минген атын Каражой атып салгандан кийин гана жөө калган К. кытайларга колго түшүп калат. Манас келип, карындашын кытайлардан тартып алып, жердин түбү Желпиништи жердеген Жарманаска күйөөгө берет. Таласка адеп келишиндеСеметей К-ка жолугат. Манастын өлгөнүн, Абыке, Көбөштүр Каныкейге көрсөткөн кордугун Ба кайдан угуп, барып баарын өлтүрөм дегенинеСеметей көнбөйт.Семетей Букарга кайра кет кенче "алты арам" мерт кылып коёбу деп сыртынан багып жүрөт.
Шумкар таш
ашуусунда. Манас дүйнөдөн кайткандан кийин, Каныкей Ак шумкардын боосун алып, коё берген. Ак шумкар Таластан чыгыш тарапты кыдыра учуп, акыры Ак-Сай, Арпадагы агала зоого байыр алат да, Куу Кумпай деген кыраан куш менен тебишип ойноп жүрөт. Семетей ат жалын тартып мингенче, шумкар ушул зоого тукумдап жүргөн. Ошондон ушул күнгө чейин эл аны "Шумкар таш" аташат.
Шумкар-уя
Шумкар-уя — Талас өрөөнүнүн Үч-Кошой, Жаргарт суусу агып түшкөн тарабында Сандык тоосунун тушунда күңгөй тарапта турган тик аскалуу чокунун аты. Чоку азыркы учурда 113-жылкы заводу турган совхоздун төмөн жагында, Чкалов атындагы колхоздун чыгыш жагында турат. Элдик уламыш боюнча Манас, Семетейдин Ак шумкары ушул Ш.-У дан алынган экен.
Жамылшисай (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Антропогендик ландшафт
Антропогендик Ландшафт– адамдын чарбалык иш аракеттеринин натыйжасында жаратылыш компоненттери нин байланышынын өзгөрүшү менен пайда болгон ландшафт. Ландшафтын бул тибине азыркы Жер деги трансформацияланган ландшафтардын көпчүлүгү кирет. Антропогендик ландшафт адамдын иш аракеттеринин мүнөзүнө жараша маданий (максаттуу түрдө пайда болгон-талаа, шалбаа ), маданий эмес (жаратылыш комплекстерин максатсыз сарамжалсыз пайдаланууда пайда болгон) жана деградацияланган (толук функциясын жоготкон) ландшафтар болуп бөлүнөт.
Константиновка (Кармаскалин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Фтор
3НF = Н2F+ + НF-2 ;
аноддо: 2H2F2- - 2e- = F2 + 2HF.
Кароол-Тоосу
КарыяБакай абасы
Хмелевка (Потаскуй куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Жанабай (дарыя)
Жанабай (Джанабай) — Орусиядагы дарыя. Оренбург облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Жангызагаш дарыясынын сол жээгинен 27 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Сидней
Си́дней (Sydney) — Австралиянын эң ири калаасы. Аянты 12144,6 км², калкы 4,5 миллион адам.
Айдарак дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Батыш шамал агымы
Батыш шамал агымы, Антарктика циркумполярдык агымы - Түштүк жарымшардагы үстүңкү суу агымы. Батыштан чыгышка карай 40° жана 55° түштүк кеңдиктердин аралыгы боюнча жер шарын курчап агат. Узундугу 30 миң км ге чейин, туурасы 1000 км дей. Агымдын үстүңкү катмарына бул кеңдиктердеги батыш шамалдарынын таасири зор болгондуктан, көп бөлүгүндө океандын түбүнө чейинки суу катмары агымды коштойт. Агымдын өзөгү Атлантика, Инди жана Тынч океандардын түштүк бөлүгүндөгү салыштырмалуу жылуу сууну муздак антарктика суусунан бөлүп туруучу түштүк уюл фронту менен дал келгендиктен, суунун үстүңкү катмарынын температурасы өзгөрүлмөлүү: түндүк бөлүгүндө 12-15°С, түштүгүндө 1-2°С. Агымдын үстүңкү катмарында ылдамдыгы 10-25 см/сек, тереңдиктегиси 10 см/секга чейин. Батыш шамал агымы Атлантика океанында Бенгела агымына, Инди океанында Батыш Австралия агымына, Тынч океанда Перу агымына тармактанып кетет. Батыш шамал агымынын зонасында катуу бороон тез-тез болуп тургандыктан, «улуган кыркынчы» кеңдиктер деп аталат.
Бийликтин негизги функциялары
Колдонулган адабияттар
ISBN 978-9967-27-790-8
Каракол
Калкы
1897-жылы шаардын калкынын саны - 8100 адам, анын ичинде:
Экономикасы
Шаар Ысыккөл облусунун баардык калктуу пункттары, ошондой эле республиканын борбору ж. б. аймактары менен унаа жолу аркылуу байланышат. Балыкчы темир жол бекетинен 219 км (унаа жолу бойунча) чыгышта (көл аркылуу 184 км), Бишкек шаарынан 386 км. Каракол унаа жолу өтөт. Башка негизги жол Түп ооданынын аймагы аркылуу түштүк-чыгыш Казакстанды бириктирип турган Каракол — Бишкек — Алма Ата унаа жолу өтөт, бирок бул жол реконструксиалоого муктаж.
Ажайып жайлар
Каракол мыкты сейилдөө, селсаяктоо, лыжа тебүү жана жогорку борбордук Теңир тоодогу альпинизм үчүн жакшы негиз катары кызмат кылган, Кыргыз Республикасынын негизги туристтик багыттарынын бири болуп саналат. Ошондой эле, бул шаар маданий жактан бай жер, мисалы, ар кандай этностук топтор ушул жерде жашашат: дангандар, уйгурлар, калмактар, өзбектер, орустар жана албетте кыргыздар. Шаар башка улуттардын жана маданияттарды аныктоо үчүн жакшы мүмкүнчүлүк берет.
Бышыктоочтор
Бышыктоочтун түрлөрү
1 Сыпат бышыктооч -  Кыймыл-аракеттин сыпатын, мүнөзүн, кандайча болгонун сыпаттап  турган бышыктооч мүчөлөр сыпат бышыктооч д.а.Кантип? кандайча? кандай? эмне болуп? деген суроолорго жооп берет.
Кочкорчу (Алай району)
Кочкорчу — Ош обл-нын Алай р-нундагы Чоң-Алай айыл советине караштуу кыштак.
Кароолчу Жандыктар
Кароолчу Жандыктар — эпос боюнча кытай-калмак чек арасын кайтарган мифтик жандыктар. Алар "Манас" эпосунда: "Түлкүсү жатат белинде, Өрдөгү жатат көлүндө, Кулжасы жатат каңкайып, Коймого койгон жеринде" (Саякбай Каралаев, 2. 126),— деп сүрөттөлгөндөй жоонун колу келе жатканын Коңурбайга кабар салышат.
Мисалы, Чоң казат мезгилинде чалгындап барган Алмамбет, Сыргак баатыр тарабынан Куу Кулжа менен Куу Түлкү ажал табат да, амалдуу Куу Өрдөк кутулуп Коңурбайга кыргыз колу келгенин кабарлайт. Сыйкырдын жардамы менен иштелип, душман сакчыларынын милдетин аткарышкан Куу Кулжа, Куу Өрдөк, Куу Түлкүнүн образдарына негизинен ашкере куулукту туюндурган амалкөйлүк, митайымдык сапаттар топтоштурулган. Буларды Манастан чочулаган Коңурбай сыйкырдын күчү менен кыргыздардын жолуна атайы кароолго койдурган. Мындай образдардын түпкү тегинде жаратылыштын ээси жөнүндөгү ("Кожожаш" эпосундагы Суречки тибиндеги) ишеним жатат. Небак унутулган маанисин билбеген айтуучу элести поэтизациялоонун негизги жолу деп ага чектен тыш, өзгөчө сапат, касиетти таандыкташтырууну түшүнөт. Натыйжада кароолчулук милдет аткарган жандыктар каармандарга жардамын тийгизүүчү касиеттүү күч катарындагы абалынан өзгөртүлүп, адамдар өз акыл күчүнүн жардамы менен жасап алган куралга айландырылып берилип калган. Ошондуктан, кытай баатыры Коңурбайдын кароолго Куу Кулжа, Куу Өрдөк, Куу Түлкүнүн образдарынын негизинде байыркы адамдардын адам баласына жат, оңго карама-каршы турган сырдуу күчтөр жөнүндөгү түшүнүктөрүнүн өз формасын өзгөрткөн үлгүлөрү жатат да, "Манас" эпосунун алгачкы жомоктук-мифологиялык абалына тиешелүү болот."Семетей" эпосунун да байыркы катмарын К. ж-тар жөнүндөгү түшүнүктөр түзүп, адамдардын магиялык, анимизмдик ишенимдер менен байланышта сүрөттөлөт. Бээжинге бет алган төрт баатыр (Семетей, Күлчоро, Канчоро,Бакай) Кытай чек арасына жеткенде ар кандай тоскоолдуктарга учурайт. Мындай тоскоолдуктар камырабастыктан, Бакайдын айткандарын так аткарбагандыктан келип чыгат.Бакай Семетейге Коңурбайдын сакчы айбанаттары жөнүндө түшүндүрүп, ("Манас" эпосунун "Чоң казат" эпизодунда өлтүрүлгөн) Куу Кулжа, Куу Өрдөк, Куу Түлкүнүн балдары калгандыгын эскертет. Манастын кунун кууп, өчүн алуу үчүн Коңурбайга каршы аттанганСеметей баатыр алды мененБакай эскерткен сакчы айбанаттарды жайлайт. "Манас" бөлүгүндө сакчылык милдет аткарган К. ж-дан айырмаланып"Семетей" бөлүмүндөгү сакчы жандыктар негизинен кийинки экинчи муундун өкүлдөрү. Демек, эпикалык душман баатырларынын чек арага койгон ушул кабарчылары эпостун эки бөлүмүндө тең бирдей сакчылык милдет аткарган мифтик образдардан болуп саналат. Түрк, моңгол элдеринин эпосторунун өнүгүшүнүн алгачкы этабында магиялык мүнөздөгү айбанаттардын ролу айрыкча маанилүү орунду ээлейт. Мисалы, мифтик образ Эрликтин айбанаттардан (кузгун, төө жана башкалар) жардамчылары болгондугу Алтай эпосторунда баяндалат.
Капица мыйзамы
Капица мыйзамы - күчтүү магнит талаасында жайгаштырылган поликристалл түрүндөгү металл үлгүсүнүн электр каршылыгынын магнит талаасынын чыңалышына көз карандылыгын аныктоочу эмпириялык мыйзам. Капица мыйзамы боюнча күчтүү магнит талаа- сындагы поликристалл металлдардын электр каршылыгы магнит талаасынын чыңалышына пропорциялаш чоңоёт. Бул мыйзамды П. Л. Капица 1928-ж. чыңалышы 350 миң эрстедге чейинки импульстук магнит талаасында аныктаган.
Кармоо
Кармоо – кылмыш-жаза процессиндеги кылмышка катышы бар же жок экендигин тактоо жана андан ары камакка алуу (зарыл учурда) маселесин чечүү максатында, шек саналуучу адамга карата колдонулуучу кыска мөөнөттүү чара. Эгер К-дон тартып 72 сааттын ичинде убактылуу адам кармалып турган жайдын начальнигине кармалган адамды камакка алуу түрүндө чектөө чарасы колдонуу тууралуу токтом келип түшпөсө, кармоо жайынын начальниги кармалган адамды К. жөнүндө прокурорго жазуу жүзүндө билдирет. Эгер прокурор тарабынан аны камакка алуу түрүндө чектөө чарасы колдонбогон учурда, адам кармалып турган жайынын начальниги кармалган адамды дароо бошотуу менен, ал тууралуу атайын протокол түзөт.
Бийликтин легитимдүүлүгү жана эффективдүүлүгү
Бийликтин легитимдүүлүгү калктын саясий маданиятына негизделет жана ал легитимдүүлүктүн түзүлүшүнүн жарандардын баалуулук түшүнүктөрүнө дал келүүсүн билдирет. Ошентсе да жарандардын бийликке карата мамилеси жалаң эле баалуулук (адептүүлүк нормасында) түрүндө эмес, ошондой эле, баа берүү мамилеси, эффективдүүлүк түшүнүгү менен мүнөздөлөт.
Блэкберн (Оклахома)
Калкы - 102 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 40-06450.
Атайын интегралданбоочу функциялар
Етөмөнкү катарлар түрүндө көрсөтүлөт:
=, интегралы менен аныкталуучу атайын функция.Бул интеграл элементардык функциялар аркылуу чектүү түрдө туюнтулбайт.Эгер болсо ,анда интеграл катары туюнтманын башкы мааниси алынат:
Колдонулган адабияттар
Картык
Картык — ооруган жерден кан алууга, канды, ириңди, денеге туруп калган желди сордуруп таштоого колдонуучу табыптардын уйдун мүйүзүнөн жасалган аспабы, түтүкчө. К. кыргыздар арасында илгертен эле кеңири таралып, суук тийген, жел турган жерге оңко (медициалык айнек банка) сыяктуу коюлган. "Манас" үчилтигинин"Сейтек" бөлүмүндө далысынын кечири кесилип жараланган Күлчорону табып, аяш атасы Момунжан ириңдеген жарага картык коюп таза эмес кандарды сордуруп дарылаганы эскерилген. Картык негизги варианттарда көпчүлүк окуяларда баяндалат. Картык жөнүндө кенже эпостордо да кеңири маалымат берилет.
Жарандык укук жана эркиндик
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Саясат таануу (энциклопедиялык окуу куралы).-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Биоэнергетика
Биоэнергетика - биологиялык системалардагы энергиянын айлануу процесстеринин жыйындысы, ошондой эле бул процесстерди окуп үйрөнүүчү биологиялык илим.
Кыргыз сүрөт өнөрү
Сүрөт өнөр музейи
Музей шаар куруу онөрүнүн түйунү болгон Кыргыз опера жана балет театрынын, «Кыргызстан» мейманканасынын, Орус драма театрынын жана Н. Г. Чернышевский атнындагы республикалык китепкананын имараттары менен шайкеш орун алып, археологиялык формасы аягынан алардан айырмаланат. Көлөмү жана мейкиндиги жагынан Орто Азияга мүнөздүү болгон кабыл алуучу ачык короодон турат. Эки кабат музейдин чар тарабы бирдей жөнөкөй формада долбоорлонуп, жагымдуу шарттарды (жарык кылуу, бир калыпта мелүүн жел согуу) түзөт. Бпринчи кабатта жарык вестибюль, убактылуу көргөзмө залы, 250 орундук конференц-зал жана администрация жайы орун алган. Экинчи кабатта экспозиция залдары, көрүүчүлөрдүн эс алуу зонасы жана ачык абада скульптура коюла турган эки чакан аянт бар. Музейдин имаратында азыркы кездеги жаңы конструкция менен бирге кооз курулуш материалдары (мрамор, гранит, ракушечник, кымбат жыгачтар ж. б.) пайдаланыдган. Сүрөт музейинин классикалык коллекциясынын негизин мамлекеттик Третьяков галереясынан алынган. ЭКСтин музей фондусунан орус классикасынын 18 картинасы жана 1934-ж. биринчи республикалык сүрөт көргөзмөсүнөн сатып алынган чыгармалар түзөт. Музейде жасалга-колдонмо өнөрүнүн үлгүлөрү да бар. Экспонаттар жыйноочулардан, көргөзмөлөрдөн же атайын мамлекеттик заказ берү жолу менен жыл сайын толукталып турат. Алгач Кыргыз картина галереясы, 1944-жылдардан азыркы аты менен аталат. Музейде 8000ге жакын (1976) бирдик сакталат. Кыргыз мамлекеттик сүрөт өнөр музейинде төмөнкү бөлүмдөрү бар: живопись, графика, скульптура сактоочу, эсеп-кысап сактоочу, искусствону пропагандалоо, жасалга-колдонмо өнөр бөлүмдөрү, китепкана, фотолаборатория, кинолекторий, методикалык кабинет жана музейди пайдалануу боюнча инженер-техникалык бөлүм.
Бийликтин эффективдүүлүгү
Бийликтин эффективдүүлүгү - бул анын натыйжалуулугу, коомдогу өзүнүн функцияларын аткаруу деңгээли, жарандардын, биринчи кезекте, алардын өтө таасирдүү катмары - элитанын күтүү-тилектерин ишке ашыруу.
Худая (Жерновка куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чумыш. Дарыянын айрыгы — (Жогорку) Обь куймасынын Томго кошулган куймасына чейинки бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Антихолинэстеразалар
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Канттуулук өлчөгүч
Канттуулук өлчөгүч - эритинди аркылуу өтүүчү жарыктын поляризация тегиздигинин бурулуу бурчун өлчөө жолу менен ал эритиндидеги канттуу заттын өлчөмүн аныктоочу прибор. Ал уюлдаштыргычтан (поляризатордон) жана талдагычтан (анализатордон) турат да, алардын ортосуна изилдене турган эритинди куюлган түтүк орнотулат. Берилген жарык уюлдаштыргычтан өткөндө кандайдыр жалпак тегиздик боюнча уюлдашат да, уюлдашуунун тегиздиги канттуу эритиндинин катмарынан өткөндө белгилүү бир бурчка бурулат. Бул бурулуу катмардын калыңдыгына, канттын өлчөмүнө жана жарык толкунунун узундугуна жараша болот. Бурулуу бурчу эки жол:
Витаминдер
Витаминдердин малдарды тоюндуруудагы мааниси
2.2.	Витамин К алды тоюттндыруудагы суу эритүүчү витаминдердин ролу. Бул витаминдер калыптандыруучу процесстерде катышышат, малдардын организминдеги клеткалардын биохимикалык реациясын тездетет. В витаминин группасы майлардын, белоктордун жана углеводдордун зат алмашышуусунда катышышат. Бул витаминдер айрыкча жаш малдарга, торпокторго эң керектүү витаминдер болуп саналышат. Булл витаминдердин группасынын жетишсиздиги малдын чоңойуусуна  таасирин тийгизизет, жана ошондой эле  дерматит, карышуу, кыймылдын бузулушуна, параличке чейин жеткизиши мүмкүн.
Ындыстан
Ар керегиң камдай бар (Сагымбай Орозбаков, 1. 319: 2. 322).
Бийлик коридорлору
Азыркы саясат таануучулар кайсы бир демилге, программа, мыйзам чыгаруу акциясы көшөгө артындагы саясий күчтөр, басым көрсөтүү Топтору, ал эми көп учурда өз бийлик-укуктарынын чегинен чыгып, мамлекеттик тармактар тарабынан коррупцияланган ж.б. чиновниктердин макиавеллдик ыкмаларынын жардамы менен кармалып жатса, «бийлик коридорлорунун синдрому» жөнүндө жазышат. Саясаттын тилинде жолуккан синонимдик аныктама - саясий турмуштун кулуарлары (франц. couloir-коридор жана көшөгө), көшөгө артындагы саясий турмушту (XIX к. 60-ж. ортосунда колдонууга киргизилген «театр кулуарлары» аныктамасы андан мурда колдонулган); саясий ишмерлер менен кызыкчылык топторунун сүйлөшө турган жерин; мыйзам чыгаруу жыйындарынын мүчөлөрүнө (туз жана кыйыр) басым жасоо тажрыйбасын көргөзөт. «Бийлик коридорлору » аныктамасы «бийликтин географиясын», өлкөнүн жетектөөчү саясий мекемелеринин жайгашкан жерин же локалдуу аймакты, ошондой эле кайсы бир ишкана, мекеме же ведомство тарабынан ээленген имараттын жетекчилигинин жайгашкан ордун дагы көргөзөт.
Кичи Казалых дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кондома дарыясын кошпогондо, Томдун башатынан Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Жарбутак (Жарлы куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Ириклинск суу тармагынан Орск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Код
Код (французча code, латынча codex — китеп дегенден) — белгилердин (символдордун) жыйнагы жана белгилүү эрежелердин системасы; алардын жардамы менен маалыматты билүү, иштетүү жана сактоо (эске тутуу) үчүн мындай символдордун жыйындысы түрүндө көрсөтүлүшү (коддолушу) мүмкүн. Код белгилеринин акыркы ырааты сөз деп аталат. Кодду жазуу үчүн көп учурда же цифралар жана сандар (0; 1; ...; 57; 927 жана башкалар ушундай сыяктуу), же белгилер [+ (плюс), — (минус),. (чекит) жана башкалар] пайдаланылат. Байланыш каналында, автоматика системасында, эсептөө түзүлүшүндө, техниканын жана башкалар түрдүү чөйрөлөрдө маалымат көрсөтүү үчүн колдонулат. Код түрүндө маалымат чагылдыруу тирүү жандарда да кеңири пайдаланылат. Коддоо информатикада — маалымат тексттерин кыскартылган шарттуу цифра белгиси менен алмаштыруу амалы; табигый тилдеги кандайдыр бир маалыматты код деп аталган шарттуу белгилер удаалаштыгы түрүндө которуу.
Ыраңшоо
Аккула атын чуратты,
Дүйнөнүн илимий сыпаттамасы
Дүйнөнүн илимий сыпаттамасы (картинасы) – дүйнө жөнүндөгү илимий изилдөөлөрдүн негизинде түзүлгөн, ырасталган туташ элеси; жаратылыштын жалпы касиеттери жана алардын өнүгүп-өсүү закон ченемдүүлүктөрү туурасында табият таануунун негизги илимий түшүнүктөрүн, принциптерин жалпылоо жана синтездөөдөн алынган системасынын сүрөттөмөсү же илимий мүнөздөмөсү. 16–17-кылымда табият таануунун илимий-теориялык бөлүгү кеңири кулач жайып, ары тереңдеп өнүккөн доордон тартып, дүнүйө сыпаттамасынын атайын илимий түшүнүгү жана илимий термини калыптана баштайт. 20-кылымдын илимий табият таануусунда дүйнөнүн физикалык сыпаттамасы да мына ошондой көч башындагы орунда турса, 21-кылымдын башында дүйнөнүн илимий сыпаттамасынын бет ачар өңүтүн маалыматтык сыпаттама ээледи. Дүйнөнүн илимий сыпаттамасы илимге чейинки же илимий эмес (Мисалы, динчил) сыпаттан айырмасы – ал белгилүү бир фундаменталдык илимий теорияга (же теорияларга) негизделет. Мисалы, 17–19-кылымдагы окумуштуулар дүйнөнүн физикалык сыпаттамасын классикалык механика теориясынын базасында түзүшкөн. Азыркы учурдагы Дүйнөнүн илимий сыпаттамасынын өзөгүн кванттык механика, салыштырмалуулук (атайын жана жалпы) теориялары түзөт.
Светлана Тихановская
Тарыхы
2000-жылы Светлана Тихановская (Пилипчук) Микашевичиндеги №2 орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектепти бүткөндөн кийин, Мозырь мамлекеттик педагогикалык университетинин (Мозырь, Гомель облусу) филология факультетинде окуп, чет тилдер (англис, немис) адистигин аяктаган. Университетти аяктаган соң Гомель шаарында жашады. Ал ар кандай уюмдарда англис тилинен котормочу болуп иштеген, анын ичинде «Chernobyl Life Line» (Ирландия) Чернобыль апаатынын курмандыктарына жардам берүү үчүн кайрымдуулук уюму. Жолдошу менен бирге алар ОДО Компас жана ООО Радуга Развлечений компанияларына ээ (51% Сергей Тихановский, 49% Светлана Тихановская).
Кичи Казыр дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бивер (Оклахома)
Бивер (Оклахома) (Beaver) — Оклахома штатынын Beaver округуна караган АКШ шаары.
Канн конференциясы (1922)
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Рианна
НИКОЛЬ МЕНЕН БИР САХНАДА
Рианна “Пуссикат Долс” группасынын эң жагымдуу солисткасы Николь Шерзингер менен дуэт жаздырууда. Экөөнүн биргеликте ыр жаздыруусуна күйөрмандарынын суранычы гана эмес, дезодорант чыгаруучу “Sekret” компаниясынын сунуш кылган чоң суммадагы акчасы да себепкер болгондой. Анткени, эки жылдыз дуэтти атайын атыр чыгаруучу компаниянын рекламасы үчүн жаздырышуу­да. Биринен-бири кем калбаган эки популярдуу ырчынын дуэти “Winning Women” деп аталат.
Дүйнө огу
Дүйнө огу – асман сферасынын борбору аркылуу жердин айлануу огуна жарыш жүргүзүлгөн түз сызык. Асман сферасынын көзгө көрүнгөн айлануусу Дүйнө огунун айланасында өтөт.
Аспидонттор
Аспидонттор (лат. Aspidontus) — деңиз балыктарынын бир уруусу.
Кийиз жасоо
1-кадам – Жүндү тазалоо Алгачкы кадам жүндү тандоодон башталат. Кийиз койдун күзүндө кыркылып алынган жүнүнөн жасалат. Ал эми жазгы жүн кийиз жасоого жарабайт. Жүндү тикенектеринен тазалап алган соң жагымсыз жыттардан арылтуу үчүн аны жууйбуз. Айта кетүүчү нерсе, жүндү ысык сууга жуубайт. Себеби ал кургаганда бири-бирине жабышып, тоголоктошуп, кийиз сымал кирип калат. Андыктан жылуураак сууга айна кошуп жууп, алгач жылуу суу менен, акырында муздак суу менен чайкайбыз. Жүндү күнөс жерге кургатып алгандан кийин аны үлпүлдөтө тытып алабыз.
Карызды кечүү
Карызды кечүү – милдеттенмени токтотуу ыкмаларынын бири. КР жарандык мыйзамдарына ылайык, эгер кредитордун мүлкүнө карата башка бирөөнүн укугу бузулбай турган болсо, кредитордун өз карызкорун ага тагылган милдеттенмеден бошотууга акысы бар.
Омоним
Омонимия – (грек. homonymia – бирдей аталыш, окшош аталыш) – маанилик жактан байланышсыз тилдик бирдиктердин тыбыштык жактан бирдей айтылып окшошуп калуучулугу, айтылышы жана жазылышы бирдей, же болбосо окшош, маанилери ар түрдүү болгон сөздөр. Омонимдерди билгичтик менен пайдалануу чыгарманын таасирдүүлүгүн күчөтүп, эмоционалдуулугун арттырат.
Беннингтон (Оклахома)
Калкы - 289 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 40-05400.
Опера
Опера сөзү чыгармадагы маанисинен мурун жаралган. Ал эми чыгармада 1639-жж. пайдаланыла баштаган. Жалпы колдонууга XVIII жана XIX кк. тарала баштайт.
Видземе дөңсөөсү
Видземе дөңсөөсү - Чыгыш Европа түздүгүнүн Түндүк-батышында, Латвиянын аймагында. Дөбө-дөңсөөлүү жана мореналуу рельеф мүнөздүү. Ал Борбордук Видземе (бийиктиги 311 мге чейин, Гайзинькалнс чокусу; Латвиянын эң бийик жери) жана андан түндүк-чыгышыраакта жайгашкан Алуксне же Чыгыш Видземе (Делинькалнс чокусу, 271 м) дөңсөөлөрүнөн турат; Чыгыш Видземе бара-бара Эстониянын аймагындагы Ханья дөңсөөсүнө өтөт. Көлдөрү бар.
Коёндор жапайы
Коёндор жапайы (лат. Leporidae) — коён сымалдар түркүмүнүн тукуму. Коёндордун 10 уруусу, 50дөй түрү бар: ак, чоң боз, манжур жана кадимки Коёндор жана башкалар Бардык Коёндордун алдынкы буту кыска, арткы буту узун, секирип чуркоого абдан ыңгайлуу. Кулагы узун, куйругу кыска, жүнү жумшак, коюу. Ак коён ири, дене узундугу 44-74 см, салмагы 3-4,8 кг, жайында күрөң же көгүш түстө, кышкысын аппак, кулактарынын учтары жайдыр-кыштыр кара. Тундра, токой жана токойталаалуу зоналарга таралган. Чоң боз коён ак коёндон чоңураак, салмагы 4-7 кгга жетет. Кышкысын бир аз көгүш болуп өзгөрөт, жону кара. Көбүнчө токой-талаалуу, ачык талаа жана кургак талааларды мекендейт. КМШ өлкөлөрүнүн Европа бөлүгүндө таралган. Кадимки коён Борбордук Азия, Казакстан жана Байкалдын чыгыш жагындагы чөлдүү, жарым чөлдүү жерлерге таралган. Дене узундугу 38-53 см, салмагы 2-2,5 кг. Кыргызстанда бийик тоолуу өрөөндөрдө (Соң-Көл, Чатыр-Көл) бар. Манжур коёну кичине, салмагы 2 кгга жетет, буту, кулагы кыска, өңү саргыч көк. Ыраакы Чыгыштын жалбырактуу токойлорунда жашайт. Коёндор 45-51 күн көтөрүп, 2-12 бөжөк тууйт. Бир жайда 2-3 жолу төлдөйт. Териси жана эти үчүн аңчылык кылынат. Өзгөчө ак коён менен чоң боз коёндун кышкы териси баалуу; андан түлкү, суу күзөндүн терилерине окшош арзан, жылуу мехтер жасалат. Кар калың түшкөндө Коёндор бакка, токой өсүмдүктөрүнө чоң зыян келтириши мүмкүн. Бакма коёндун породалары жапайы коёндон келип чыккан. Бакма коён төлчүл келип, жыл бою төлдөйт, бир төлдөгөндө 18ге чейин бөжөк тууйт. Негизинен 1-1,5 жашында жетилет, 7-10 жыл жашайт. Негизги тоюту - көк чөп, тамыры тоют өсүмдүктөр, сабиз, капуста, жем жана башкалар. Андан эт, тери, тыбыт жана башкалар алынат.
Тарсьма
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Иня. Дарыянын айрыгы — (Жогорку) Обь куймасынын Томго кошулган куймасына чейинки бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Ак-Тоок
Ак-Тоок (Ак-Тоок) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Кыз-Көл айыл округу составына кирет.
Дүйшалиев Камчыбек
Дүйшалиев Камчыбек (3. 3. 1944-ж. туулган, Ысык-Көл облусу, Тоң району, Бөкөнбаев айылы) – музыка таануучу, искусство таануу илимдеринин доктору (1991), профессор, КРдин маданиятка эмгек сиңирген ишмери (1993). Фрунзедеги М. Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайын (1964), Курмангазы атындагы Алматы консерваториясынын тарых-теория факультетин (1970) бүтүргөн. Дүйшалиев кыргыз музыкасынын теориялык негиздерин иликтеп чыккан, музыка таануунун түрдүү жанры боюнча адис. Анын «Киргизская народная песня» (М., 1982), «Композиторы Киргизии» (авторлош, 1984), «О киргизской народной музыке» (1984), «От съезда к съезду» (1986), «Песенная культура кыргызского народа» (1993), «Кыргызское народное музыкальное творчество» (Е. Лузанова менен бирге, 1999), «Кыргыз композиторлорунун вокалдык чыгармачылыгы» (2002) аттуу китептери, кыргыз музыкасы жана музыканттары жөнүндөгү көптөгөн илимий макалалары жарык көргөн.
Очерк
Андай теппей, мындай теп! (Элдик ыр)
Гастрит
Врач көргөнгө чейин жылыткыч коюуга, клизма жасоого, дары ичүүгө болбойт. Оорулууну төшөккө жаткырып, жылуу суюктук (суу, чай) берүү зарыл. Катуу кармаган гастритти дарылоо врач сунуш кылган диетаны так кармаганда гана натыйжалуу болот.
Заманбап диагностикалык методдор тез жана ден соолугуна жана каржы боюнча минималдуу чыгымдар менен айыктырууга болот алгачкы стадиясында ооруну аныктоого мүмкүндүк берет. Бардык эмне керек - үзгүлтүксүз EGD өтүү.
Кыргыз музыкасы
Обончу, аткаруучу жана ырчылар
Кыргыз ырчылык өнөрүндө ырчы-аткаруучу, обончулардын орду да абдан чоң. Булардын эң көзгө басарлары Боогачы, Токтогул Сатылганов, Сыртбай, Сартбай Белекбаев, Эсенаалы Кушчуев, Исакан Табалдиев, Шаршен Термечиков, Атай Огомбаев, Муса Баетов, Калмурат Нурдавлетов болуп эсептелет. 50-60-жылдары элдик музыкага К.Жакшылыков, Т.Турдалиев, ААйталиев, Ж.Чоробаев, С.Мамбетбаев, О.Асановдор келген. Алардын артынан жаңы муун: Р.Абдыкадыров, К.Тагаев, А.Атабаев, У.Сыдыков, Б.Жандаров, М.Алмакунов, М.Рыскулбеков, Ж.Алыбаев, К. Досмамбетова аттуу аткаруучу, ыр жазуучулар кыргыздын элдик музыкасына жаңы дем берген. Ошондой эле Т.Казаков, А.Керимбаев, М.Акматов, Т.Эшпаев, С.Жумалиев, К.Эралиева, А.Бодошев, кийин— М.Аманбаев, И.Жунусов, К.Коробаев, К.Букалаев жана башкалар өздөрүнүн кайталынгыс чыгармачылыгы менен, эски муундун өнөрүн уланткан жана маданиятка баалангыс салымын кошушкан. Элдик ырлардын элге сиңирилишине чоң ролун ойногон аткаруучулар М.Өмүрканова, А.Жумабаев, Б.Какишева, Ш.Мукашева, Ж.Исакова, Ж.Чабалдаев, кийинки аткаруучулар мууну — С.Суранчиева, З.Шакеева, Г.Момушева, Г.Мамашева, Н.Табалдиева, С.Сыдыкова, Р.Аманова, М.Аликеев. Улуу муундун ырчы-аткаруучудары сөздөрүн жана обонун өздөрү жазышкан. Ортоңку обончулар мууну, ырларга обонун гана жазышкан, ал кийинчерээк салтка айланып калган.
Комузчулар тобу
Темир комузчулардын тобу филармониянын имправизатору, Кыргызстандын эмгек сиңирген артисти Т.Тыныбековдун жетекчилиги менен түзүлгөн. Темир комузчулары Москвада, Алмата шаарларында өткөрүлгөн сынактарда жеңишке жетишкен. Байбатыровдун чыгармалары болгон “Тагылдыр Тоо”, “Селкинчек“ ж.б. темир комузчулардын эмгектери угуучулар тараптан эң жогорку баада бааланган. Азыркы маалда темир комузчулардын тобунда белгилүү темир комузчулар А.Базарбаева, Х.Берикбаева, П.Ашырканова, Ж.Бакбердинова, Б.Бекиевалар ойнойт.
Кыргыз театры
Кыргыз таланттары 1921-жылдан баштап эле музыкалык билим ала башташкан. 40 жаш студен жыл сайын Москвалык Театралдык Жогорку окуу жайында окуп келип жатышса, 1967-жылы Кыргызстанда биринчи жолу Б.Бейшеналиева атындагы Исскуство Институту түптөлгөн. Андан кийин атайын 1993-жылы музыкалык жай ачылып, 1998-жылы “улуттук” консерватория деген статус берилген.
Биогеография
Б-лык теориянын негизи өсүмдүк жана жаныбар ресурстарын сарамжал пайдалануу жана коргоо, маданий фитоцитоздорду түзүү, жаныбарлар менен өсүмдүктөрдү байырлаштыруу б-ча иш жүргүзүү жана ар кандай жугуштуу ооруларды козгогучтар жана таратуучулар менен күрөшүү болуп саналат.
Кашка-Таш
Кашка-Таш — топоним. Канчоронун өлүмү окуясында Күлчоро:
Нэтем-Шор
Нэтем-Шор — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Парус-Щелья-Шор дарыясынын оң жээгинен 6 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Кичи-Бүлөлү
Калкы
Калкы - 589 киши. (2009)
Ысбакан
Ысбакан менен Ындыстан
Алмамбет Көкчөдөн чыгып жаңы келгенде Манас анын жайын сурап, бул жерге турбай кетем десең дагы ушундай жерлер бар деп атаган учурда айтылат. Кээде кыскартылган түрдө "Ыспаны" деп да айтылат:
Англис Википедиясы
Статистика
NaN катышуучуs администратор макамына ээ. Оңдоп-түзөөлөрдүн жалпы саны.
Кан-Ачуу свитасы
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Роберт Даль
Колдонулган адабияттар
[[kk:Даль Роберт Алан
Кожо-Ашкан корукчасы
Кожо-Ашкан корукчасы, Кожашкан заказниги — Баткен районундагы аңчылык корукчасы (заказниги). Кожо-Ашкандын (Сохтун куймасы) алабын, Кулдук тоонун түштүк капталын ээлейт. Аянты 16,0 миң га. Азайып бараткан тоо эчки, элик, доңуз, улар, чүткөр жана башкалар жаныбарларды коргоо жана көбөйтүү максатында 1973-ж. уюшулган.
Биокоммуникация
Биокоммуникация – атайын сигналдардын (хим., механикалык, оптикалык, акустикалык эмес) жардамы менен бир түрдүн же ар башка түрдүн особдорунун ортосундагы мамиле, көрүү, угуу, жыт билүү, даам сезүү, сезүү, термо жана электроцепторлор аркылуу кабыл алынат.
Нюдя-Марета-Яха
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Марс
Марстын атмосферасы
Марстын магнит талаасы – Жердин магнит талаасынан 500 эсе начар. Анын уюлдуулугу Жердин магнит талаасынын уюлдуулугуна карама-каршы, башкача айтканда түндүк магнит уюлу планетанын Түндүк жарым шарында, түштүк уюлу – Түштүк жарым шарында жайгашкан. Магнит талаасы күндүзү 2000 км, түнкүсүн 9500 км аралыкка чейин созулат.
Марстын уюлдук калпагы – түндүк жана түштүк уюлдардын айлансында күзүндө пайда болуп, жайында жоголуучу ак тактар. Бул ак тактар Марс жылынын ичинде өзгөрүп турат. 1976-ж. «Викинг-2» космос станциясы түндүк уюлдук калпактын үстүндө суу буусунун кескин жогорулашын каттаган жана ал калпак планетанын кыртышындагы суунун көптүгүн билгизген көмүр кычкылдыгынын жана суу музунун катуу аралашмасынан турарын аныктаган. Кыш ортосунда уюлдук калпак Марстын бетин 50° кеңдикке чейин ээлейт. Жайкысын түндүк бөлүгү бүт жоголуп, түштүк бөлүгүнүн бир аз жери калат. Марстын уюлдук калпагы. өтө жука кар катмарынан жана аны курчаган тумандан тургандыктан суу өтө аз санда болот.
Пародия
Пародия (гр.— ырга каршы) — сатиралык чыгармалардын бир түрү. Мында пародист кимдир бирөөнүнү чыгармасындагы жарамсыз жактарды алат да, ошол жарамсыз жактарын андан бетер апыртып көрсөтөт. Пародия жазып жаткан автор өзү пародиялап жаткан чыгарманы жакшы өздөштүрүүсү шарт. Атактуу испан жазуучусу Сервантестин «Дон Кихот» романы орто кылымдагы рыцардык романдарды пародиялоо максатында жазылган. Мыкты жазылган пародиялар өздөрү сындап жаткан чыгарманы тууроо менен гана чектелбестен, өзүнчө оригиналдуу чыгарманын деңгээлине көтөрүлүп жетет, жазуучунун өсүшүнө, өзүн-өзү аңдап билишине көмөк көрсөтөт. Кыргыз совет адабиятында пародиялар бар. М. Алыбаевдин, С. Жигитовдун, Т. Самудиновдун пародиялары ага мисал боло алат.
Канар аралдары
Католик дининде. Канар аралдары базальттан турат; өчкөн жана аракеттеги жанар тоолор кеп. Бийикт. 3718 м ге чейин (Тенерифе аралындагы аракеттеги Тейде жанар тоосу). Климаты тропиктик, пассаттык. Жылдык жаан-чачын 300-500 мм. Жанар тоо- лордун капталдарын дайыма көгөрүп туруучу бадалдар жана токой ээлейт. Флорасынын составында эндемик түрлөрү кеп (ажыдаар жыгачы, канар курма пальмасы, канар Кызыл карагайы), Банан, дан эгиндери, картошка, цитрус өсүмдүктөрү, тамеки, жүзүм, буурчак өстүрүлөт. Эчки, кой, уй багышат. Балык уулоо өнүккөн. Климаттык курорттор бар. Ири шаарлары менен порттору: Лас-Пальмас жана Санта-Курс-де-Тенерифе.
Батышчылык
Батышчылардан кийинки Батышчылыктын формалары чоң ар түрдүүлүгү менен айырмаланат: мында революциялык демократтар, либералдар дагы, марксизма» көбүрөөк кармангандар дагы, позитивизмди (илимдин культундагы, анын ичинде социалдык) кармангандар дагы народничествонун, анархизмди жана «элдик социализмдин» көп агымдарына каршы болгондор дагы бар. Идеялык тарыхтын багыты катары кайра түзүлгөн Батышчылык - дайыма жаңыланып турган анализдин, кеңири саясий резонанс жарата турган курч дискуссиялардын предмети.
Пауза
Пауза (гр.— токтоо, тыным) — сүйлөмдүн же сөздөрдүн маанисине же ырлардын ритмине карай сүйлөм арасындагы жасалган тынымдар. Пауза речтин эксперссивдүүлүгүн жана эмоционалдуулугун арттырат. Мисалы: «Мырзагүл эми кубанып көчөгө чыгып тоспойт, Султанмуратты көрүп, сыймыктанып турбайт... Үмүт — кыялдын баары талкаланды... Ошол үчүн ыйлап баратты... (Ч. Айтматов «Эрте келген турналар»). Поэзиялык чыгармаларда паузалар көп колдонулат, мында акындын сезиминдеги ар түрдүү пафостор эркин берилет. Паузаны ыктуу колдонуу акын же жазуучунун чеберчилигин талап кылат. Ж. Турусбеков, Ж. Бөкөнбаев, С. Эралиев, Ж.Мамытов, Н. Жаркынбаевдин ырларында паузанын орундуу колдонулганын өзгөчө белгилөөгө болот.
Жолум үй
Жолум үй – абдан кичине жеңил боз үй. Жеңил үй үч канат керегеден, ууктан, түндүктөн турат. Айрым жерлерде жолум үй кереге, түндүксүз эле узунураак таяктардын бир учу жерге сайылып, түндүк ордуна бир кулач ичкерээк талдын эки башы бириктирилип, көк менен байланып тигилет. Жолум үйдү жылкычы, койчу, жоокер, соодагерлер урунушкан.
Гүлшайыр Садыбакасова
«ЭРКЕК МҮНӨЗ ЭСЕЛЕК КЕЗ...» –Мен мугалимдин үй- бүлөсүндө төрөлгөн карапайым кыргыздын кызымын. Өмүрүм, жашоом Ноокат районундагы Кулатов (мурдагы Жал, Кожо-Арык) айылында өттү. Атам менен апам ар дайым жумушта болгондуктан, чоң энемдин колунда тарбияландым. Кичинемден өтө шок чоңойдум. Бир жолку тентектигим эсимде. Беш жаштамын, корообуздагы кочкорду жыгач менен сайгылай бериптирмин. Акыры кочкордун да жаны чыкты окшойт, мени дубалга жабыштыра сүзүп салды. Кочкордон коркуп сөрүнүн (тапчан) алдына кире качтым. Мурду-башым канап, өкүрүп-бакырып апам келгенге чейин ыйлап отура бергем. Апам келип “күнөө кочкордо эмес, сенде” деп мени урушкан эле. Мектепте окуп калганда деле эркек балдарга кошулуп футбол, чүкө ойночумун. Кыздар менен отурганда жүрөгүм сыгылып кетчү.
Каду, Сузак району
Каду (Каду) — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Кыз-Көл айыл округу составына кирет. Деңиз деңгээлинен 660 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Сузак кыштагынан 64 км түндүк-чыгыш тарапта. Жалал-Абад темир жол бекетинен 62 км. Кыштак 1860-ж. негизделген. Калкы 1393 (2007); негизинен мал менен алектенет. Орто мектеп, китепкана, амбулатория бар.
Арбагы бийик датка энебиздин мааракеси
Салтанаттын салымы Адатта күркүрөтүп той берип, тойдон кийин эки колду мурунга салып туруп калмай көрүнүш кыргызда көп кездешет. Буга дал ушул Курманжан датканын 180 жылдыгы, Куйручуктун 145 жылдыгы өңдүү чоң тойлорду киргизсек болот. Мисалы, 20 жыл мурунку Курманжан датканын юбилейинде той ээн талаада өтүп, акчанын баары асманга сапырылып жок болгонун билебиз.
Башкы нормаль
Башкы нормаль - жанышуучу тегиздикте жаткан мейкиндик ийри сызыгынын нормалы. Эгер r = Г (t) ийри сызыктын параметрдик теңдемеси жана параметрдин t0 маанисине M0 чекити туура келсе, анда башкы нормальдын вектордук формасы r = Г (t0) + lr"(t0) түрүндө болот. «Башкы нормаль» терминин француз математиги О. Коши (1826) киргизген.
Виктория шаркыратмасы
Виктория шаркыратмасы - Дүйнөдөгү эң ири шаркыратмалардын бири, Түштүк Африкадагы Замбези дарыясында. Бийиктиги 120 м, туурасы 1800 м. ГЭС курулган. Туризм өнүккөн. Шаркыратманы жергиликтүү эл Моси-Оа-Тунья («дүңгүрөгөн түтүн» деген мааниде) же Сеонго («Көкжеле») деп атайт. Суусунун орточо чыгымы 1400 м3/сек чамасында (өтө өзгөрүп турат). Виктория-Фолс (Зимбабведе) жана Мосп-Оа-Тунья (Замбияда) улуттук парктарынын курамында. Шаркыратманы 1855-ж. Д. Ливингстон ачып, аны англиялык королеванын урматына атаган. Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кпргизилген.
Сарыбаев, Эдилбек Азимович
Кыскача өмүр таржымакалы
Бул тасмалардын баарынын ой-толгоо жаралгандан баштап экранга чыкканга чейинки татаал жолу Э.Сарыбаевдин түздөн-түз жетекчилиги астында өткөн.
«Кыргыз Жер» корпорациясынан бүгүнкү күндө элдин оозунан чыкпаган бир топ белгилүү эстрада жана спорт чеберлери езүнүн чыгармачылыгынын башатында зарыл болгон колдоону алышкан, алардын ичинде: Г.Тойгонбаева, А.Турдалиева, Р.Аманова, К.Азыкбаев, Т.Жумалиев, А.Воинов ж.б. бар.
Бул жөнүндө КГБнын уюшкан кылмыштуулук менен күрөшүү башкармасынын жетекчиси М.Садыров 1997-ж. март айында аны камоого санкция алгандан кийин ачык эле: «Байке, ишиң бүттү, эркиндикти 15 жылдай көрбөйсүз», - деп мактанган.
Көп узабай, Акаевке Эйнштейндин Эл аралык алтын медалын тапшырышкан.
«Окуучунун китепканасы» китеп сериясын басууну уюштураган, Ч.Айтматовдун «Ак кеме», «Эрте келген турналар», «Атадан калган туяк», «Саманчынын жолу», «Бетме бет», «Тоолор кулаганда» чыгармалары окуучуларга жеткирилүүдө.
2012-жылы 25-апрелде К.Баялинов атындагы китепканада мектепке чейинки жана кенже класстардагы окуучулар үчүн «Манас» эпосу боюнча жазылган «Манастын төрөлүшү» атту алгачкы чакан түстүү китептин бет ачары болду.
Алга
Алга - Чүй ооданындагы Бурана айыл кеңешине караштуу кыштак. Чүй адистештирилген чарбанын аймагында.
Акилтывис
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сүйүмбаев, Мамбет
1926-жылдан КПСС мүчөсү. Батрактын үй-бүлөсүнөн. Төрт жашында атасын манаптар өлтүрүп жетим калган. Орус кулактарына жалданып иштеген. Караколдук сүткор-көпөстүн элди алдап, зулумдук кылганына каршы чыккан. Акыры, зордук-зомбулугу ашынган аны өлтүрүп, полицияга өзү келген. Адегенде өлүм жазасына тартылып, бирок келгин орустардын аркасында ал жаза 10 жыл катуу режимдеги каторгалык иш менен алмаштырылып, Сибирге айдалган (1907). Ал жердеги түрмөдө жашыруун уюмга кирип, революциялык иштерге аралашкан. Биринчи дүйнөлүк согуштүн башталышында аскерге алынып, согушка жөнөтүлгөн. 1916-ж. немецтерге туткунга түшүп калат, ошол эле жылы ноябрда андан качып чыгып, бирок падышалык аскерге кызмат кылууну каалабай Румыния аркылуу Одессага келген. Ал жерде «шектүү» адам катары камакка алынган. Сүйүмбаев Октябрь революциясы учурунда азаттыкка чыгып, дароо Кызыл Гвардия отрядына кошулун, Түштүк Украинада Кеңеш бийлигин орнотууга активдүү катыша баштайт. Көп узабай Түркстанга (адегенде Ташкенге) кайтып келет да, ал жерде Кеңеш бийлигин орнотууга активдүү катышат. 1917-жылдын аягында Кеңеш өкмөтүнүн атайын тапшырмасы менен Ысык-Көлгө келип, Каракол уезддик аскер комиссариатына жооптуу ишке алынган. 1918-ж. Каракол ревкомунун мүчөсү; Үркүндө Кытайга качкан кыргыздарды көчүрүп келүү боюнча уезддик комиссиянын жетекчилеринин бири болгон. Качкындарга тамак-аш уюштурууга жана аларды жайгаштырууга көп күч жумшаган. 1918-ж. ноябрда Жети-Суу полку түзүлүп, анын чалгындоочу атчандар тобуна командир болуп дайындалган. Түп козголоңу учурунда Каракол шаарын коргоодо, Нарын козголоңунда Аненковдун айрым отряддарын талкалоодо өзгөчө каармандык көрсөтүп, анын атагы чыккан. 1920-ж. Ысык-Көл өрөөнүндөгү кызыл аскерлердин ичинен биринчилерден болуп өз аты жазылган кылыч жана маузер менен сыйланган. 1922-жылдан партиялык, Советтик кызматтарда. Күрмөнтү болуштук аткомунун төрагасы, Каракол токой чарбасында жетекчи кызматта, 1929-жылдан Каракол райондук аткомунун, 1929-жылдан Ысык-Көл райондук аткомунун төрагасы болуп иштеген.
Плагиат
Плагиат илимий, илимий-популярдуу жана окуу иш-жылы, алардын иши келтирилген үчүн туура шилтеме жок бөтөн жумуш же идеяларды тааныштыруу болуп саналат. Плагиат илимий этиканы одоно бузуу болуп саналат.
Плагиат Бөтөн чыгарманын өзүнүн аты менен жарыялоодо, ошондой эле өздөштүрүү булагын көрсөтпөстөн бирөөнүн чыгармалардын фрагменттерин карызга алуу аркылуу көрсөтүлөт. Плагиаттын милдеттүү белгиси — автордук укук менен корголгон чыгарманы мыйзамсыз пайдалануу, Жарыялоо, көчүрүп алуу ж.б. у. с. автордук укук менен корголуучу чыгарманы өзү плагиат эмес, ал эми көп учурда "каракчылык"деп аталган автордук укукту бузуунун башка түрү. Интеллектуалдык эмгектин жыйынтыктарын укукка сыйбаган колдонууда жана жарыялап жаткан жак автордук укукту ыйгарууда" каракчылык " плагиат болуп калат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз адабияты: энциклопедиялык окуу куралы. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, - Б.: 2004
Проспект Гагарина
Проспект Гагарина — Харьков метросунун Холодногорско-Заводская сызыксындагы станция. 1975-жылы 23-августда ачылган.
Кассациялык дат
Кассациялык дат – облустук соттун ишине, сот коллегиясына катышуучу адам алып келген мыйзамдуу күчүнө кирген биринчи баскычтагы соттун сот актыларына карата даттануусу же сунушу.
Орусиянын саламаттыкты сактоо министрлери
ОССФР саламаттыкты сактоо эл комиссариаты
1918-жылдын 18 июлунда түзүлггөн.
ОССФР саламаттыкты сактоо министрлиги
1946-жылы 15-мартта элкоматтан түзүлгөн.
Индустан
Индустан(башкача аталыштары: Индия, Хиндустан) - Азиянын түштүгүндө орун алган мамлекет жана ошондой эле ал жайгашкан жарым аралдын аталышы.
Кожоканов Мукамбет
Кыскача өмүр таржымакалы
Ошол кезде колхозду Жусай Байсабаев жетектеп турган. Ал дагы орденге татыган кадыр-барктуу башкарма болгон.
Завод имени Малишева
Завод имени Малишева — Харьков метросунун Холодногорско-Заводская сызыгындагы бекет. 1975-жылы 23-августда ачылган.
Кичи-Жаргылчак
Кичи-Жаргылчак — Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы айыл. Жаргылчак айыл аймагына кирет.
Кальдерон де ла Барка, Педро
1619-жылдан пьеса жаза баштаган. Ал - философия жана этикалык маселелерди которгон «Туруктуу канзада» (1628-29),«Өмүр дегенибиз -түш» (1631-32), «Өзүмө өзүм сакчымын» (1636) ж. б. драмалардын автору. «Саламейдик сот» (1640-45) пьесасында Испанияда өкүм сүргөн законсуздуктун бетин ачкан. Пьесаларына негизинен социалдык мотивдер мүнөздүү. Кальдерон де ла Б. өмүрүнүн акыркы жылдарында шаан-шөкөттүү сарай тойлоруна арнап ыр, бий аралаш пьесалар жазган. Анын «Крестке сыйынуу» (1630-32), «Ыйык Патриктин актанчу жайы» (1634) драмалары сыяктуу диний чыгармалары да бар.
Антисептика
Антесептика (латынча: anti — каршы, septicus — чирүү) — жараатты таңууда жана аны тазалоодо, керектелүүчү нерселерди зыянсыздандыруу чаралар комплекси, жараатка түшкөн бактерияларга каршы, ошондой эле дарылоого.
Миазм
Миязм бул дүйнөдөгү баардык эң жакшы эркелеткен сөздөр.
Индира Ганди
Омур таржымалы
Индира Ганди 1934 жылы Рабиндранат Тагор элдик окуу жайына тапшырат. 1936-жылы апасынан ажырап окуусун токтотуп Европага кетүүгө аргасыз болот. Индира Оксфордго тапшырып, бирок экинчи дүйнөлүк согуш башталып, кайрадан озунун элине кетууго аргасыз болот.
Макен Сыдыкбаев
Сыдыкбаев Макен (1937-ж. т., Жети-Өгүз району, Кытай айлы) — кыргыздардан чыккан биринчи профессионал театр сүрөтчүсү, сүрөтчү.
Жеңиш Жунушалиев
Кыскача өмүр таржымакалы
2016-жылдын бугу (май) айынын 4үндө саат 23:07де Бишкек шаарындагы батиринде дүйнөдөн кайткан. Бугу (май) айынын 6сында Кыргыз Өкмөтүнүн жетекчилиги маркумдун сөөгүн "Ала-Арча" көрүстөнүнө коюу тууралуу чечим чыгарган.