cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Онихомикоз
Көбүнчө онихомикоз, кандидоз, эпидермофития, трихофития, таз жана башка ооруларда кезигет. Кол, буттун манжалары катуу урунуудан эзилип, кан жүрүшү начарлап калганда микоз оорусуна чалдыгат. Онихомикоз адатта ошол микоз оорусунун негизинде пайда болот. Жараланган тырмактар бузулуп, карарып жана калыңдап четинен сынат, түшөт, сыйрылат. Айрым учурда тырмактын баары, кээде айрым тырмактар жабыркайт. Онихомикоз теринин, чачтын мите козу карын оорулары менен бирге, чанда өзүнчө болушу мүмкүн. Аны дарылоодо ооруга чалдыккан тырмакты алып таштоо зарыл. Ал үчүн тырмакты эрите турган, атайын дары кошулган майлар сунуш кылынат. Кээде хирургиялык жол менен тырмакты алып таштап, анын ордун дарылоо керек. Онихомикоздун алдын алуу үчүн кол-буттун тырмагын травмадан сактоо жана аны ырбатпай тез алдырып, аларды таза кармоо керек. Бут кийимди туура тандап кийүү талапка ылайык. Мончо, бассейнде атайын бут кийим сунуш кылынат.
Доңуз-Кудук доломит кени
Доңуз-Кудук доломит кени Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Балыкчы шаарынан 35 км түштүк-чыгышта, Тескей Ала-Тоонун түндүк капталындагы Чоломо тоосунун бир тармагында, Доңуз-Кудук өрөөнүндө. 1971-ж. табылган. Кен аймагын палеозойго чейинки жана палеозойдогу терриген чөкмө тоотектери түзөт. Доломит катмар түрүндө бир нече кмге созулуп жатат. Калыңдыгы 40–120 м. Доломиттин 2 түрү кездешет. Биринчиси – серпентиндешкен, саргыч түстө. Блоктуулугу 0,2x0,2x0,2 м. Анча катуу эмес, оңой кесилет. Жакшы сайкалданат. Экинчиси – кызгылт күрөң түстө. Арасында тарамча жана бүртүк түрүндөгү кварц кезигет. Сайкалданышы орточо, бирок оңой кесилет. Блоктуулугу 0,3x0,3x0,3 м. Запасы мол. Кооз буюмдар жасоого, дубалдарды каптоого колдонсо болот.
Машрапов, Таласбек Туратбекович
Үй-бүлөсү
Жары – Тойчубекова Айчүрөк.
Бердикеев, Канболот
Чыгармалары 1960-жылдан баштап басма сөз беттеринде жарыялана баштаган. 1976-жылы «Абийир» деген ат менен новеллалар жыйнагы жарык көргөн.
Кыргыз тилинде
Чоң апамдын жомогу: Повесть. – Б.: Изат, 1998. – 54 б.
Кара-Тоо
Узундугу 420 км. Эң бийик жери 2176 мге чейин (Бессаз чокусу). Сланец, кумдук, акиташ теги жана доломит тоо тектеринен турат, карст формалары өрчүгөн. Кыры жайпак, капталдары тик. Орто бийик тоо рельефи басымдуу. Капталдарында бетеге-тулаңдуу талаа басымдуу; ксерофит өсүмдүктөрү кездешет. Тоо өрөөндөрүнө тугай токойлору жана бадалдары мүнөздүү. Полиметалл рудалары (Мыргалым-Сай, Кен-Тоо, Ачы-Сай), фосфорит кендери (Кара-Тоо фосфорит бассейни) бар.
Бехзад Кемаль-ад-Дин
Бехзад Кемаль-ад-Дин (1450-ж. чен, Герат 1535-34 же 1535-36, Тебриз) иран живописчиси, миниатюрачы, Герат миниатюра мектебинин көрүнүктүү өкүлү. Бул мектеп Иран, Индия жана Орто Азияда миниатюранын өсүшүнө зор таасир тийгизген. Бехзад аксарай сүрөтчүсү жана Герат башкаруучуларынын колжазма (китабхана) чеберлеринин башчысы болгон. 1522-ж. Тебризде Исмаил шахтын буйругу менен падыша сарайында китабхананы жетектеген. Көркөм, кылдат жана кооз палитранын, виртуоздуу пасторалдык жана баталдык көрүнүштөрдүн чебери болгон. Гератта калыптанган иконографиялык схемаларды сактап, көп фигуралуу композицияларды, таасирдүү көркөм сүрөттөрдү тарткан. Саадинин «Бустанына» миниатюралары (1488, Египеттеги улуттук китепкана, Каир), Низаминин «Хамсесине» эки көчүрмө (1490, Лондон, Британ музейи), «Султан-Хусейн Байкара» (1480жылдар, өздүк жыйнак, Швеция) ж. б. чыгармалары Чыгыш миниатюрасынын шедеври болуп саналат.
Анвар Чыңгызоглу
Өмүр баяны
«Сой» журналында башкы редактор болгон.
Турсунзада
Калкы
2006-жылы иштелип чыккан программа боюнча, Куляб районундагы суу ташкынынан жабыркаган 1000 үй-бүлөнү көчүрүү, Район Турсунзада шаарынын курамына кирет.
Ереван
Ереван (Երևան) – Армян Республикасынын борбор шаары. Өлкөнүн ири экономикалык, саясий жана маданий очогу. Арарат түздүгүнүн Түндүк четинде, бир аз бөлүгү жанартоолуу платодо, Раздан дарыясынын капчыгайында жайгашкан. Калкы 1,1 млн (2007). Ереванга жакын Звартноц эл аралык аэропорту жайгашкан. Метрополитен (1981).
Тарыхы
Ереван – дүйнөдөгү байыркы шаарлардын бири. 6-кылымдын башынан эскерилет. 782-ж. Урарту падышасы Аргишти I Эребуни чебин курдурат, кийинчерээк бул жерде Ереван шаары пайда болот. 1440-жылдан Чыгыш Армениянын административдик жана соода-кол өнөр­чүлүк, 1604–1828-ж. Эриван хандыгынын борбору. 1826–28-жылдагы орус-иран согушунда Ереванды орус аскерлери каратат да, Түркмөнчай келишими (1828) боюнча Россияга кошулган. Армения Республикасынын (1918–20), Армян ССРинин (1920–1990), Армян Республикасынын (1990-жылдан) борбору. Ереван – өлкөнүн индустриялуу ири борбору. Арменияда өндүрүлгөн өнөр жай продукциясынын 50%ке жакыны чыгарылат. Ар түрдүү машина куруу, компьютерлер, радиотехникалары жана өлчөөчү приборлор, химия жана нефть-химия, химия-фармацевтика, кара металлургия, жеңил, тамак-аш, алюминий, курулуш материалдары, косметика каражаттарын чыгаруучу өнөр жай ишканалары иштейт. Тейлөө чөйрөсүндө байланыш жана телекоммуникация сектору жана финансы-банк тармагы өнүккөн. Ереван – Армениянын илимий, маданий жана билим берүү ири борбору. Армения ИА, бир нече университет, байыркы кол жазмалар институту, китепканалар, консерватория, 13 театр, 21 музей, филармония бар. Эстеликтери: «Егерн» (1915-жылдагы армян геноцидинин курмандыктарына), «Майр Айастан» («Эне-Армения» монументи), «Ераблур» (Карабах согушунун баатырларына) жана башка урартунун, Эребуни жана Тейшебаини шаар-чептеринин урандылары, Авандагы Ыйык Ованес (13-к.) (крест-кумпалуу Катогике (13-к.), Аствацацин Зоравор (1691–1705) чиркөөлөрү, кафедралуу собордун калдыктары (591–602), ак сарайлар (6-кылымдын аягы) жана башка сакталган. Евевандын көпчүлүк турак-жай курулуштары жергиликтүү кызгылтым туфтан курулгандыктан, «Кызыл шаар» деп да аталат. Евеванда А. Хачатурян атындагы Музыкант-аткаруучулардын эл аралык конкурсу, «Жаз панорамасы» эл аралык фестивалы өткөрүлүп турат. Еравандан 20 км батышта Вагаршапат шаары, 24 км түндүктө Арзни курорту жайгашкан. Туризм өнүккөн.
Канырка (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тура дарыясы Тагил дарыясынын куюлушунан Тагил дарыясы, Ница дарыясы жана Пышма дарыясы дарыяларын кошпогондо аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Бутил спирттери
СН3СН=СНСНО
Буулануу
Буулануу – заттын катуу же суюк абалынан газ абалына өтүшү. Катуу зат Б. сублимация, ал эми суюктук бууга айланышы кайноо деп аталат. Темп-ра жогорулаган сайын мол-лар жылуулук кыймылы күчөп, натыйжада Б. ылдамдыгы өсөт. Жабык идиштеги Б. туруктуу темп-рада суюктук же катуу зат үстүндөгү бош мейкиндик каныккан бууга толгончо жүрөт. Темп-ра жогорулаган сайын буунун басымы көбөйөт, анын мааниси атмосфералык басымга барабар болгондо суюктук кайнайт. Б. ылдамдыгы кандайдыр бир убакыт бирдигинде суюктук бетинде пайда болгон буунун өлчөмү менен аныкталат. Б. процесси техникада заттар тазалоодо жана суюк аралашмаларды бөлүүдө колдонулат. Б. океандык жана жер бетиндеги нымдын атмосферага көтөрүлүүсүндө, жер шарындагы суунун айлануусунда чоң роль ойнойт.
Турсун Бечелова
Бечелова Турсун (1898, Бишкек уезди, Кызыл-Суу кыштагы 1981, Бишкек) Кыргызстанда Совет бийлиги орногондон кийин саясий үгүт иштерин жүргүзүүнү уюштурган алгачкы кыргыз аялдарынын бири. 1916жылдан Бишкек, Сокулуктагы соодагерлерге жалданып иштеген. 1918-ж. Бишкектеги «Эмгекчи аялдар союзуна» кирген, 1919-20-ж. Ташкендеги партиялык-советтик мектептен окуган. Аны бүткөндөн кийин Бишкек, Токмок шаарында аялдар ишин уюштурууга катышкан (1924); Нарын, Бишкек шаарында аялдар арасында иштөө боюнча инструктор, кийин Ош, Бишкек шаарынын ишканаларында иштеген. 1945-жылдан республикалык маанидеги пенсияга чыккан.
Кара-Тыт көмүр кени
Кара-Тыт көмүр кени - Жалал-Абад Облусунун Аксы районунда, Таш-Көмүр шаарынан 20 км түндүктө, Ат-Ойнок тоосунун түштүк-батыш тармагында. 1954–55-жылдары геологиялык картасы түзүлүп, 1982–85-жылдары чалгындалган. Юра катмарлары брахисинклиналдык ири бүктөлүүнү түзөт. Көмүр кабаттары юра катмарларынын астыңкы бөлүгүндөгү таш көмүр свитасында жайгашкан. Таш көмүр свитасында көмүрлүү эки комплекс бөлүнгөн. Өнөр жайлык маанидеги «Негизги» кабат жогорку көмүрлүү комплекс менен байланышкан. Кабат өтө татаал түзүлүштө. Запасы эсептелүүчү кабаттын калыңдыгы 0,30 мден 15,24 мге чейин, Орточо калыңдыгы 4,56 м. Астыңкы көмүрдүү комплексте өнөр жайлык мааниге ээ болбогон «Ортоңку» жана «Төмөнкү» деп аталган эки кабат бөлүнгөн. Көмүр сапаты боюнча таш көмүрдүн узун жалындуу маркасына (Д) таандык. Күлдүүлүгү жогору – 40%ке чейин, орточо 20%ти түзөт. Күйүү жылуулугу 30,0 МДж/кг (7167 ккал/кг). Жер үстүнөн ачык жол менен казып алууга жарамдуу көмүрдүн бекитилген запасы 1997-жылга карата В+С1 категориясы боюнча 28658 миң тонна. Көмүр казылып алынууда. Жер астынан казып алынуучу көмүрдүн запасы С1+С2 категориясы боюнча 17883 миң тонна.
Бестселлер оюн консолдорунун тизмеси
Бестселлер оюн консолдору
Төмөнкү таблицадан видео оюн консолдору менен чөнтөк оюн консолдорун көрүүгө болот. Дүйнө жүзү боюнча керектөөчүлөр аркылуу же чекене базарлар аркылуу жок эле дегенде алардын 1 миллион даанасы сатылган. Эгер башкача көрсөтүлгөн эмес болсо, ар бир консол ар бир сатылган маалыматты камтыйт. Ал жердеги жылдар үй же чөнтөк оюн консолу алгачкы жолу качан жарыкка чыкканы менен туура келет. Ага сынама базарлар же тест маркеттер кирбейт. Ар бир жыл тиешелүү "видео оюн жылы" менен байланышы бар.
Atari, Microsoft, Nintendo, Sega же болбосо Sony деп белгиленген жабдык фирмалары тизмеде экиден ашык консолу бар; ал эми арткы фону ак болгондордо жок.
Шимеев, Смар
Китептер
Гүлай: Ырлар жана поэмалар. – Ф: Кыргызмамбас, 1953. – 116 б.
Турмуш жана мезгил: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1968. – 224 б.
Орус тилинде
Избранные стихи. – М: Гослитиздат, 1937. – 55 с.
Уюл жаркыроосу
Колдонулган адабияттар
Кыргызстандын географиясы. Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004, s. 71-72. ISBN 9967-14-006-2
Wii
Wii (Уии) — Nintendo тарабынан 2006-жылдын 19-ноябрында чыгарылган үй видео оюн консолу. Жетинчи муундагы консол болгон Wii Microsoft'тун Xbox 360ы менен Sony'нин PlayStation 3ү менен атаандашып келген. Nintendo'нун билдиришинче, алардын консолу башка эки консолдорго караганда калктын кененирээк катмарына багытталат. 2012-жылдын биринчи чейрегине карата, Wii дүйнө жүзү боюнча 101 миллиондон ашуун нускада сатылып, өз муунундагы PlayStation 3 менен Xbox 360тан алдыга озуп чыккан; 2009-жылы декабрда консол АКШда бир эле айдын ичинде сатуу боюнча рекорд койгон.
Кара-Үңкүр капчыгайы
Кара-Үңкүр капчыгайы — Ички Теңир-Тоодо. Нарын районунун аймагында. Долон ашуусунун чыгышын Оттук суусу кесип өткөн жерден Кара-Үңкүр капчыгайы орун алган. Узундугу 35 км, ортоңку бөлүгү жазы, кууш жери 100–200 м. Эң жазы жеринде Кара-Үңкүр кыштагы жайгашкан. Оттук суусунун өрөөнү деңиз деңгээлинен 2450–3000 м бийиктикте. Капчыгай палеозойдун сланец, акиташ теги, конгломерат тектеринен турат, V сымал. Капчыгай аркылуу Бишкек-Торугарт автомобиль жолу өтөт.
Валенттик байланыштар (схемалар) методу
анда иондук толкундук функция алынат жана эки электрон бир эле ядронун жанында болуу мүмкүнчүлүгү жогору болот. Суутек молекуласындагы коваленттик байланышты, бир коваленттик функция менен мүнөздөө спинваленттик теориянын өнүгүшүнө шарт түзгөн. Бул теория б-ча коваленттик байланыш электрондун жупташышы менен пайда болот. Татаал мол-лар үчүн ВБ методу көп колдонулбайт.
Нярыль-Унд дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Чоң Шолга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Түгөлбай Казаков
Кыскача өмүр таржымакалы
1951-жылы Кыргыз Республикасынын Талас облусуна караштуу Рыспек Айдаралиев атындагы Көпүрө-Базар айылында туулган.(Өз эскерүүсүндө: Балалыгым Таластын баш жагындагы Көпүрө-Базар деген айылда өттү.Абасы,суусу да тап-таза.Бизден өйдө кийиктер эле жашайт.Тоолор бийик,жылдыздар жакын.Жылдын жарымы кыш.Ал кезде кар калын түшүп кыш узак болор эле.Кыш чилдесинде,январдын алгачкы түнү кыштоодо,боз үйдө төрөлүпмүн.Жылым койон,жылдызым-Текечер,дарагым-Пихта.)дейт Түгөлбай чоң атам. Агасы - белгилүү адабият сынчысы, коомдук ишмер Аман Токтогулов.
Чыгармачылыгы
Түгөлбай Казаков 1960-80-жылдары кыргыз музыкасын калайыкка жакынкылып, заманбап обондуу ырларды жараткан айырмалуу обончулардын бири.
Уюл күнү
Уюл тегерегинен түндүккө карай алыстаган сайын мөөнөтү узара берет. Уюлдук күн 68° түндүк кеңдикте 40 суткага, Түндүк уюлда 189 суткага созулат. Ушундай эле кубулуш Түштүк жарым шарда да кийинки жарым жылдыкта байкалат.
Онкология
Денедеги клеткалардын ар бири алардын өсүүсүн, жетилишин, көбөйүүсүн жана ыктымал өлүмүн толук жөнгө салып туруучу системага ээ. Рак дененин кайсы бир бөлүгүндөгү клеткалар баш аламан көбөйө баштаганда башталат. Рактын көптөгөн түрлөрү бар, бирок алардын баары аномалдуу клеткалардын көзөмөлсүз өсүүсүнөн башталат.
Инфекциялык козгогуч
Кээ бир инфекциялык козгогучтар, онковирустар, бактериялар жана мителер ракты пайда кылышы мүмкүн.
Кандын рагы
Аспирация, сызылма цитометрия, цитогенетика, флуоресценттик гибридизация in situ жана молекулярдык изилдөөлөрдү камтуу менен чучукту изилдөө.
Катуу шишиктер
Шишик маркерлери, анын ичинде альфафетопротеин (АФП), адамдын бета-хорионикалык гонадотропинини (ХГЧ), карциноэмбионикалык антиген (КЭА), СА 125, простатспецификалык антиген (ПСА).
Изилдөөлөр жана прогресс
Качандыр бир айыккыс деп эсептелген лейкемия, лимфома, түйүлдүк клеткаларынын шишиктери жана жаңыдан башталган шишиктер эми дарылоого боло турган зыяндуу шишиктер болуп калышты. Иммунотерапия лейкемия, заара жолдорунун жана тери рагынын ар түрдүү түрлөрүндө өзүнүн натыйжалуулугун көрсөттү. Келечекте физикалык онкология тармагындагы изилдөөлөр ийгиликтүү жүрүшү мүмкүн.
Михаил Лермонтов
Өмүрү таржымалы
Ал 1814-жылы 15-октябрда Москвада аскер кызматчысынын үй-бүлөсүндө туулган. Балалык чагы Пенза дубанындагы Лермантов (Тархан) кыштагында өтөт. 1827-жылдан баштап Москва университетинин алдындагы Пансиондо окуп, ал жерде В.Г. Белинский, А.И. Герцен, Н.П. Огаревдер менен бирге болушу акындын чыгармачылык шыгынын артышына, коомдук саясий көз карашынын кеңейишине таасир тийгизген. Ал 1841-жылы 27-июнда 27 жаш курагында душмандар тарабынан уюштурулган эрөөлдө Мартыновдун огунан каза болгон.
Чыгармачылыгы
1830-жылы акындын алгачкы "Жаз" аттуу ыры "Атеней" журналына басылып чыккан. Буга удаа "Испандар", "Кызыктай киши", "Маскарад" драмаларын, "Монолог", "Күн келет", деген ырларынын жана бир нече поэмаларын жана бир нече поэмаларын жараткан. Бул ырларында Ата-Мекенди, эркиндикти сүйүү темалары орун алган. Акын "Алдын ала айтуу", "Эркиндиктин акыркы уулу" аттуу ырларында эркиндик үчүн жанын аябаган байыркы славян баатырларынын үлгү алууга өзүнүн доорундагы жаштарды чакырган. Ал эми 1837-жылы жазылган "Акындын өүмү" деген ыры үчүн камакка алынып, Грузияга сүргүнгө айдалат. Бул ырында Пушкиндин өлүмүнө элдин кайгыруусун көрсөтүп, акындын тегерегинде жашыруун жүргүзүлгөн душмандыкты, өлтүрүүнү уюштурган ак сөөктөрдүн айыбын ачкан. Сүргүндө жүргөн жылдары ал грузия интеллигенттери жана тоолук калктын турмушу менен таанышат. Ошондуктан анын кийинки ырларында жана "Демон" поэмасында Кавказдын гүлдөгөн өрөөндөрүнүн көрүнүштөрү, тайманбас духу жөнүндө баяндалган. 1839-жылы эл арасынан жазылып алынган "Ашык Карып" жомогунун негизинде "Качкын" поэмасы, ага удаа "Современник" журналына 1812-жылдагы Ата-Мекендик согуш жөнүндө, орус элинин кайраты, баатырдыгын баяндаган "Бородинио" деген ыры басылган.
Байымбет балбан
Байымбет балбан (Баймамбет) Алыбек уулу — XIX кылымдын 2-жарымында жана XX кылымдын башында күрөш боюнча эч кимден жеңилбеген кыргыз балбаны. Байымбет балбан алгач Тогуз-Торо менен Ак-Талаа аймактарында жашап жүргөндө «Баймамбет» деп таанылчу. Бирок ал Өзгөнгө, андан кийин Көгарт өрөөнүнө (Сузак р.) көчкөндө Байымбет деген ысым менен таанылган.
Балбандын Тогуз-Тородогу жашоосу
Байымбет балбан XIX к. ортосунда Тогуз-Торо чөлкөмүндөгү Чет-Булак айылында төрөлгөн. Бул тууралуу тогузторолук акын Кожалы уулу Жакшылык 1996-жылкы китебинде орун алган «Байманбет балбан» деген 34 беттен турган дастанында маалымдаган. Ошондой эле, дастанда Байымбет балбандын байсогур уругунан болгондугу жана 25 жашында казак элинде өткөрүлгөн ашка барып, күрөш боюнча бардык балбандарды жеңип кайткандыгы баяндалат. Ал ошондо Түк балбан, Кап балбан сыяктуу башка улуттун балбандарын жеңип, эл аралык деңгээлде атагы чыга баштаган.
2015
2015 (эки миң он бешинчи) жыл — григорий календары боюнча бейшемби күнү башталат. Бул жыл биздин замандын 2015, 3-миңжылдыктын 15, ХХI кылымдын 15-жылы болуп эсептелинет.
Бейиш
Мусулмандын далайы.
Уганда
Tарыхы
У. аймагын байыртадан пигмейлер мекендеген. Б. з. 1-кылымында банту, 11-кылымынд анилоттор жер которуп келишкен. 16-кылымда Уньоро мамлекеттик түзүлүшү, 18-кылымда Буганда феодалдык мамлекети пайда болуп, 19-кылымдын ортосунда Борбордук Африка регионундагы күчтүү, борборлошкон мамлекетке айланган. 1860-ж. азыркы У-нын аймагына европалык (англ., фр.) миссионерлер келе баштаган. 1890-ж. Британия менен Германиянын ортосунда түзүлгөн Гельголанд келишими боюнча Англия У-нын аймагына эркин аракеттерди жүргүзүү укугуна ээ болгон. 1894-ж. ал Англияга протекторат болгон. 1904-жылдан англ. колониячылар У-га пахта, кофе плантацияларын негиздеп, айыл чарба продукцияларын экспорттоо үчүн Виктория көлүнөн Инд океанына чейин т. ж. курушкан. Бүткүл башкаруу органдары англ. бийликтин көзөмөлүндө турган. Экинчи дүйнөлүк согуш убагында У. аскерлери Англия тарапта согушкан. Согуштан кийин У-да антиимпер. күрөш күчөп, 1945-ж. жалпы иш таштоо, 1949-ж. апрель-майда кеңири элдик кыр көрсөтүүлөр болгон. Аларга каршы англ. өкмөт аскер күчүн колдонгон. 1950ж-дын 2-жарымында У-да көптөгөн саясий партиялар пайда болуп, 1952-ж. Улуттук конгресс партиясы (УКП) түзүлгөн. Ал бардык урууларды бириктирүү, өзүн-өзү башкаруу ж. б. талаптарды койгон. 1960-ж. УКП бөлүнүп, анын радикалдык канаты жана У. элдеринин союзу (1958-ж. уюшулган) биригип, Уганда элдик конгресси (УЭК) негизделген. УЭКтин негизги талабы өлкөгө токтоосуз көз карандысыздык берүү болгон. 1962-ж. 9-октябрда У. көз карандысыз федерациялык өлкө, 1967-ж. унитардык республика болуп жарыяланган. 1968-70-ж. экономикада мамлекеттик сектордун өнүгүшүнө багытталган бир нече чаралар (улутташтыруу, колхоздоштуруу ж. б.) жүргүзүлгөн. 1971-ж. аскер төңкөрүшү болуп, бийликке генерал-майор Иди Амин Дада келген. Ал Израил жана Улуу Британия менен дипл. мамилелерин бузуп, араб өлкөлөрү менен достук мамиле түзүп, финансылык колдоолорго ээ болгон. Армиянын санын көбөйтүп, согушгук куралдарды топтогон. Мамлекеттик сектордогу айлык акыларды кыскартып, медицина жана социалдык программаларды каржылоону азайткан. 1979-ж. элдик нааразычылыктар аскердик өкмөттү кулаткан; бийлик У. улуттук-боштондук фронтуна, 1980-ж. май айынан Уганда улуттук-боштондук фронтунун Аскер к-тине өткөн. 1986-ж. Элдик армия бийликке келип, өлкө президенттигине Йовери Мусевени шайланган. 2011-ж. президенттик шайлоодо И. Мусавени кайрадан шайланган. У. 1962-жылдан БУУга мүчө.
Уюл түнү
Уюл түнү - жогорку кеңдиктерде кышында Күн горизонттон жогору көтөрүлбөгөн жана күн нуру тике тийбеген мезгил. Түндүк уюл тегерегинен түндүктө жана Түштүк уюл тегерегинен түштүктө жаткан аймактарга мүнөздүү. Уюлдук түндүн узактыгы - арктикалык деңиздердин четинде (680 түндүк кеңдиктерде) 10-декабрдан 3-январга чейин, 820 түндүк кеңдикте 17-октябрдан 26-февралга чейин созулат. Түндүк уюлга 178,5 сутка Күн чыкпайт. Ушундай эле кубулуш Түштүк жарым шарда да болот.
Борбиев, Эркин Бейшеналиевич
Кыргыз тилинде
Мен жазды сагындым: Аңгемелер жана повесть. – Ф.: Кыргызстан, 1967. – 48 б.
Мала күндүн батышы: Повесттер жана аңгемелер – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 236 б.
Шүкүров, Шерназар
Уткир Хашимов. Баар кайрылбайт. Повесть. – Ф.: Мектеп, 1987.
Аскердик наамдар
Аскердик наамдар - аскер кызматчыларынын жана аскерге милдеттүүлөрдүн кызматтык абалына, аскердик же атайын даярдыгына, иштеген жылына, куралдуу күчтөрдүн кайсы түрүнө таандыгына, аскерлердин түрүнө ылайык ар бирине жекече берилет. Аскердик наамдар - өздүк курамдын аскердик кызматты өтөөсүн, кадрларды жайгаштыруунун, алардын туруктуу кызматтык-укуктук абалын туура уюштуруунун маанилүү шарты. Алар аскер кызматкерлер арасындагы өз ара мамиледе улуулукту, аскер кызматынын мөөнөтүн жана запастагы абалын аныктайт; материалдык жана акча менен камсыз кылууга, мамлекеттик камсыздоого, аскер кызматкерлерине жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнө болгон жеңилдик укугун аныктоодо олуттуу мааниге ээ. КРнын куралдуу күчтөрүндөгү аскердик наамдардын тизмеси Ички кызмат уставында келтирилген.
Юсупов, Догдурбек
Догдурбек Өмүржанович Юсупов (Жайыл районунун Кайырма айылында 1952-жылы 1-августта туулган)- акын, жазуучу жана журналист. Орто мектепти аяктагандан кийин пионер тарбиячысы болуп иштеп, 1970–1975-жылдары Пржевальск педагогикалык окуу жайын бүтүргөн. Жайыл райондук гезитинде котормочу, Талды-Булак орто мектебинде мугалим, Панфилов райондук «Эмгекке даңк» гезитинде котормочу, жооптуу катчы, редактордун орунбасары, 1991-жылдан Чүй облустук «Чүй баяны» жана «Аалам» гезиттеринде башкы редактордун орунбасары болуп иштеген. Учурда «Кыргыз Туусу» гезитинде башкы редактордун орунбасары. Студент кезинен ырлары, аңгемелери мезгилдүү басма сөздөргө, «Темир канат», «Учкун» альманахтарына жарыяланып келет. 1984-жылдан СССР Журналисттер союзунун, 1991-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү. Журналистика жаатында үзүрлүү эмгектенгендиги үчүн Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы (2005) менен сыйланган.
Карабашка (Тавда куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ванадаттар
Ванадаттар – ванадий беш оксидинин (V2O5) туундулары болгон ванадий к-таларынын туздары. В. эркин түрүндө кездешпөөчү же туруктуу эмес ортованадий Н3VO4, пированадий Н2V2O7, метаванадий НVO3, декаванадий Н6V10O28, жана башка поливанадий к-таларынын туздары (V) кирет. Бир жана эки валенттүү металлдар орто- жана метаванадаттары салыштырмалуу оңой балкып эрүүчү, ал эми пированаддат кыйындык менен балкып эрүүчү бирикмелер. Бир валенттүү металлдар жана NH4+ В. сууда жана эки-, үч валенттүү металлдар (Мg башка) гидроксиддери суудагы эритмелеринде жакшы эришет. Бардык В. конц. минералдык к-таларда ажыроого дуушар болушат. Суудагы эритмелеринен ар кандай курамдагы В. чөгөт. Суусуз В. пиро- жана ортованадаттарды алардын оксиддерин, карбонаттарын же нитраттарын V2O5 же NН4VO3 менен абадагы кычкылтек катышуусунда ысытуудан алат. Алар ванадий алууда, текстиль өнөр жайларда, аналитикалык хим-да колдонулат.
Эрлтон-Эллисбург (Нү-Жерси)
Эрлтон-Эллисбург (Нү-Жерси) (Erlton-Ellisburg) — Нү-Жерси штатынын Кэмден округуна караган АКШ шаары.
Аскердик тартип
Аскердик тартип - аскердик уставдарда белгиленген эрежелерди сактоо, ошондой эле аскер башчыларынын көрсөтмө-тапшырмаларын бардык аскер кызматындагылар тарабынан бузбай так аткаруу шарттары. Аскердик тартип зордукка же опузага эмес, ар бир аскер кызматкеринин өзүнүн Мекенин коргоону жоокердик ыйык милдети экендигин сезгендигине таянат. Аскердик тартип жөнүндөгү куралдуу күчтөрдүн уставы 1998-жылы КРнын Жогорку Кеңешинин чечими менен бекитилген.
Жип
Жип — элдик көркөм кол өнөрчүлүктө жүндөн ийрилип, буюм-тайымдарды тигүүдө, согууда, түйүүдө, эшүүдө, жөрмөөдө, байлоодо, артууда пайдаланылуучу буюм. Муну койдун, төөнүн жүнүнөн ийрүү нарктуу болот. Ал ийрилүү, чыйратылуу, эшилүү аркылуу жүзөгө ашат. Аны менен кийиз шырылат. Андан өрмөк согуп, килем токуп, көчөттөр түшүрүлөт, чий чырмалып, тор буюмдары түйүлөт. Мунун бош жип чыйратылган жип, челденген жип, эшилген жип, шоона жип өңдүү түрлөрү бар.
Эгембердиев, Абдыжапар
Бүтпөс кыймыл: Ырлар, чакан поэмалар. – Б.: Эркинтоо, 2004. – 160 б.
Медер баатыр
Кыргызда баатырлар коп болгон ошолордун бири бул Медер баатыр. Медер баатыр Колдун Саруу айылындагы Данке аттуу устанын уулу болгон. Ал алты бир туугандын эн кичуусу болгондуктан ойлогонун бербеген, коздогонун койбогон намыска бек чыныгы жигит болуп чоноет. Баатыр абдан олбурлуу алп киши болгон дешет. Жашында суу тегирмен ташын огузго озу которуп салып, элдин оозун ачырган экен. Ошентип Медер 17 - 18 жашынан тартып эл арасында баатыр атала баштайт. Бала кезинде ата - энесине кол кабыш кылып, мал багып Каркыра жайлоосун жайлап калат. Ошол кезде казак бир туугандардын бейбаш жигиттери жайлоодогу малчылардын малын тартып алып, жылкысын айдап кеткенин угуп, Медер алардын артынан кууп жетип, жаш экенине карабай алар менен кармашып, алардын сазайын берип, элдин малын кайрып берген деп айтылып келет. Медер баатыр Каркыра жайлоосуна казак бир туугандардын коз арткандарын байкап, ата бабалардан калган ыйык жерди эч кимге тарттырып ийбешибиз керек деп эл арасында угут иштерин жургузгон адамдардын бири. Баатырдын олуму да Каркыра жайлоосуна коз арткан душмандардын ич ара кармашында, эр сайышта найзанын учу кабырга тушуна кирип, катуу жараттан каза тапкан экен. Эл деп жашап, эл учун олгон баатырдын сыры андан калган соок ээр аркылуу ачылып отурат.
Ильин Иван Александрович
Ильиндин негизги эмгектери
Эмиграцияда жүргөндө басып чыгарган китептеринин бири — «Жамандыкка күч менен каршылык көрсөтүү жөнүндөгү» эмгек, мында ал коомдун турмушунун бардык мезгилдеринде курч социалдык мааниге ээ болгон маселелерди коёт, алар: жамандыкка каршы кандайча күрөшүү керек? жалпы эле жамандыкка каршы күч колдонууга болобу? жамандыкка каршы күрөштө, мамлекет да күч колдоно алабы? — деген маселелер.
Том Круз
Томас Круз Мэйпотер IV (англ. Thomas Cruise Mapother IV; 1962-жылы 3-июль) – Том Круз катары таанымал болгон америкалык актер жана продюсер. Круз үч жолу "Оскар" сыйлыктын талапкери болгон жана үч "Алтын глобус" сыйлыгына татыган. Актердук кесибин 19 жашында "Чексиз сүйүү" (англ. Endless Love, 1981) тасмада роль аткарып баштаган. "Жай ал" (англ. Taps, 1981) жана "Башкаларга окшобогондор" (англ. The Outsiders, 1983) тасмаларда экинчи пландагы ролдорду аткарган соң актер 1983-жылдын августунда чыккан "Кооптуу иш" (англ. Risky Business) тасмада биринчи башкы ролун аткарган. Круз "Мыкты көзгө атар" (англ. Top Gun, 1986) тасмада Пит "Маверик" Митчеллдин ролун аткаргандан кийин чыныгы тасма жылдызына айланган. Эң ири Голливуд тасма жылдыздарынын бири болгон Круз 1980-жылдары бир канча ийигиликтүү тасмаларда тартылган, алардын ичинде: "Акчанын түсү" (англ. The Color of Money, 1986), "Аралашма" (англ. Cocktail, 1988), "Жамгыр адам" (англ. Rain Man, 1988) жана "Төртүнчү июлда туулган" (англ. Born on the Fourth of July, 1989).
2010-жылдан баштап актер "Күндүн рыцари" (англ. Knight and Day, 2010), "Жек Ричер" (англ. Jack Reacher, 2012), "Унуткаруу" (англ. Oblivion, 2013) жана "Келечектин чеги" (англ. Edge of Tomorrow, 2014) сыяктуу тасмаларда тартылган. 2012-жылы Круз иши акыны көп алган Голливуд актеру болгон. АКШда Круз тартылган 16 тасмалардын кассалык кирешеси 100 миллиондон ашык долларга барабар болгон, ал эми 22 тасмасы дүйнө жүзү боюнча 200 миллиондон ашык доллар жыйнаган.
Тейхмюллер Густаев
Тейхмюллер Густав (1832–1888) – немец философу, идеалист, профессор, христиандык теизмдин өкүлү. Ал өзүнүн эмгектеринде христиандык персонализм окуусун изилдөөнү уланткан. Г. Лейбництин илимий Р. Лютценин, И. Канттын, И. Фихтенин идеялары, принциптери менен кошуп аралаштырып изилдеген. Позитивизм жана эмпиризм концепцияларына каршы болгон. Ал идеалисттик теологиянын позициясында туруп, дарвинизм окуусуна да каршы чыккан. Бул илимде өнүгүүдөгү кокустук (случайность) менен үзгүлтүксүз (нерпрерывность) абсолютташтырып жиберилген деген күнөө койгон.
Бурбей
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сегизинчи муундагы видео оюн консолдору
Бул муун смартфондор, планшеттер жана смарт сыналгылар тарабынан атаандаштыкка туш болору болжолдонгон. 2013-жылы Android'деги оюндан алынган киреше портативдик оюн консолдорунун кирешелеринен ашып түшкөн. Ал эми iOS оюндарынан алынган кирешеден бир топ эле төмөн түшүп, экинчи орунга жайгашкан. 2013-каржы жылында (2013-жылдын башында аяктаган) Nintendo 23.7 миллион консол саткан болсо, Apple 2012-каржы жылында (2012-жылдын аягында бүткөн) 58.2 миллион iPad саткан.
Рахманалиев, Расул Абдикалилович
Билими: Биринчи билими “Ош соода экономикалык колледжи” «Финансист», ОшМУнун “Кыргыз филологиясы жана журналистика”факультетин аяктаган.
Ивано-Казанка (Иглин району, Башкыртстан)
Ивано-Казанка — Башкыртстандын Иглин районундагы айыл, Ивано-Казан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 455 киши. Почта индекси — 452402, ОКАТО коду — 80228815001.
Ая (ырчы)
"Город 312" тобу
Дим жана Леон (бир туугандар Дмитрий жана Леонид Притулий) City 312 тобун түзүшөт (312 - Бишкектин телефон коду). Айя топтун солисти болуп калат. 2007-жылы Кыргызстанда Светлана Назаренкого Эмгек сиңирген
Соло карьерасы
2015 – «Без вариантов»
Каракалпакстан Республикасы
Тарых
Каракалпактар казактардын бир түрү катары кабыл алына алат.
Каракалпакстан, 1925-жылдын Чын куран айында, Казак Өзэрк (Автономдук) Кеңештик (Советтик) Социалисттик Республикасынын өзэрк бир бөлгүсү болчу. Бирок ошол эле өзэрк бөлгүсү 1930-жылдын Кулжа айынын 20 КСРБ (СССР) жоюлган. Эки жыл кийин (Жалган куранын 20, 1932) Өзэрк Кеңештик Социалистик Республикасы наамга ээ болгон. 1936-жылдын Бештин айында Өзбекстан КСРдин курамына киргизилген.
Poison (музыкалык топ)
90-жылдардын: карама-каршылыктар жана көйгөйлөр
Болжол менен ошол эле мезгилде, да болуп калды темные облака появляются на небе. Deville жана Даль алынды көйгөйлөр менен баңги заттар жана 1991-жылы, топ болду аргасыз жокко чыгарууга көптөгөн концерттерди, алар сидели на отъем. Девиль баштадык интересовать өздөрү көп, башка долбоорлору жана dall'сломал манжалары анын эшиги автомобилдин. Ошол эле убакта концерттик альбом жана DVD вышли на текчелерде дүкөндөрдү, деп Девиль, ал собирался секирүү коюуга өз джаз-бэнд, Си Си Девиль тажрыйбасы.
Кийин мезгилдин молчания тобу жарыялаган, анткени алардын жаңы гитаристом болду гитаристи-виртуоз Ричи Котцен. Котцен болчу, ачык натыйжа тобу үчүн, ал пайда болду кийинки альбоме эне тили (1993). Яд мурда эле баш тартышкан partypolemiken жана көптөгөн ырлар багытталган кыйла олуттуу темалар. Альбом алдым бир кыйла жылуу кабыл, бирок жеткен сатууга чейин эмес, мурдагы эпизода. Топ түзүлүп порвана кайрадан гана ички раздоров, андан кийин маектешкенден Котцен болбосо романтические мамилелер менен барабанщиком Рикки ракеты иш жүргүзүп келген, Диана, дария суранбаева пенсия куракта болсо. Котцен болчу кикнут жана чек жылы эмес, жаш Блюз Сарацено.
Корации сымалдуулар
Корации сымалдуулар (лат. Coracinidae) – алабуга балыктарыныны бир тукуму, буларга кыйла уруу жана түр кирет: корации (лат. Coracinus multifasciatus) корации, корацины (Coracinus) — корациндер (уруу) да бар.
Айтматов Чыңгыз Төрөкулович
Айтматов Чыңгыз Төрөкулович (1928-2008) — кыргыз жана орус тилдеринде жазган советтик жана пост-советтик жазуучусу, Кыргыз ССРнин эл жазуучусу (1974), Социалисттик Эмгектин Баатыры (1978), Кыргыз Республикасынын Баатыры.
Үй-бүлөсү. Махабат айдыңында
Чыңгыз Айтматовдун алгачкы жубайы - сүйүп алган жары Керез Шамшыбаева болгон. Керез 1930-жылы 10-августта Чүй облусундагы Он-Бир-Жылга кыштагында туулган. Атасы Шамшыбай Жакыпбай уулу Экинчи дүйнөлүк согушта набыт болгон. Керез Бишкектеги Медицина институтун, анын ординатурасын аяктап, кулак, тамак, мурун кенселдерин айыктыруу жаатындагы адис болгон. Чыңгыздан 1954-жылы Санжар, 1959-жылы Аскар деген уулдарды төрөгөн. 1980-жылдардын ортосунда Чыңгыз экөө тынч ажырашкан. Өмүрүрүн соңуна чейин Чыңгызга каршы пикир айтпастан, инсандын аруулугун, улуулугун көрсөткөн. Керез апа 1999-жылы 6-мартта бул жарык дүйнө менен кош айтышкан. Сөөгү Байтик айылына жакын көрүстөнгө коюлган.
Журналист Жаныбек Жанызак “Айтматовдун айымдары” аттуу китепче жазып, ал китепче калкка кеңири тарап кеткен. Жазуучу буга жооп кылып жогоруда аты аталган китебинде: “Уруксатсыз бирөөнүн жандүйнөсүнө үңүлүү жакшы адеп эмес. Мейли, өзүнө ылайык көрсө, жаза берсин. Кайсы жазмакердин каламына тоскоол болмок элек”– дейт да, кебин улай: “Керез – алгачкы жубайым. Жаштык, студенттик кездин алоолонгон кыйын ашууларын бирге аштык. Апам Нагима маркум экөө эне-кыздай сыйлашып, көп жыл турмуштун ачуу-таттуусун бирге татышты. Керезден Санжар, Аскар аттуу эки уул көрдүм. Өмүрүмдүн кайталангыс күлгүн курагын кайра жаралгыс таланттуу, акылдуу, ажарлуу айымдар коштоду”.
Чыңгыз Айтматов Мариядан Ширин аттуу кыз жана Элдар аттуу уул көргөн.
Ак жаан
"Ак жаан" адегенде "Советтик Кыргызстан" журналына (азыркы "Ала-Тоо" журналы) 1955-жылкы сегизинчи санына басылган. Туура беш жыл өткөндөн кийин Айтматовдун алгачкы кыргызча китеби "Обонго" {Фрунзе, Кыргызмамбас,1959}, андан кийин "Саманчы жолу" жыйнагына кирген {Фрунзе, Кыргызмамбас,1963},
Карачай-Черкисия
Саясий түзүлүшү
Мамлекет башчысы – президент. Табияты калктын жашоосуна ыңгайлуу. Экологиялык абалы анча татаал эмес, ал атмосферанын жана суунун булгануусуна байланыштуу.
Народное ополчение (метро бекети)
Народное ополчение (алгачкы ысымдар: Улица Народного Ополчения, Карамышевская) — Москва метросунун Чоң айлампа сызыгысындагы станция. 2021-жылы 1-апрельда ачылган.
Карачай-Черкисия
Экономикасы
Андагы өнөр жайдын үлүшү 18,3%, айыл чарбасыныкы 24,8%. Химиялык, нефть-химиялык (ири ишканалары: 3. С. Цахилов атындагы Черкес химия өндүрүш бирикмеси, «Резинатехника»), тамак-аш («Меркурий», «Сатурн», «Камос», Эркен-Шахар кант заводу), курулуш материалдар («Кавказцемент»), электр энергетика өнөр жай ишканалары иштейт. Айыл чарбага жарактуу жери 581,5 миң га (жер фондусунун 40%), анын ичинде 26,7%ин айдоо аянты ээлейт. Дан эгиндери (138,3 миң га), тоют жана жашылча-бакча өсүмдүктөрү (21,3%), картөшкө айдалат. Темир жолунун узундугу 51 км, автомобилдики 3043 км (толугу менен асфальтталган).
Авторитаризм
20-кылымдын 30-40-жылдарында мурдагы СССР мамлекетинде авторитаризм жеке адамга сыйынуу, булар менен өзөктөш тоталитаризм (бийликтин бүткүл өлкөнү, ар адамды толук, бекем, катуу көзөмөлгө алышы) административдик буйрукчул система өкүм сүргөн. “Авторитаризм”. термини социологияга Франкфурт мектебинин теоретиктери тарабынан киргизилген (20-к. 30-ж.). Алардын концепциясы боюнча А. 20-кылымдагы бардык «фашисттик» жана «фашизоиддик» режимдердин бардыгына социалдык негиз жана азыктануучу чөйрө болду. 60-жылдарда Авторитаризм. түшүнүгү сол радикалдык социологияда жана публицистикада пайдаланылган. 70-жылдардын ортосунан тартып неоконсервативдик багыттагы социалогияда сынга алынат. Азыркы Батыш социологдору, авторитаризмге өзгөчө мамиле кылуу, айрыкча эмпириялык изилдөөлөрдө пайдаланууда сак болуу зарыл дешет. Акыркы жылдарда фашисттик тенденциялар пайда боло баштагандан бери авторитаризм. жана тоталитардык типтеги аң-сезимди айырмалоо жөнүндөгү көз-караштар басымдуулук кылууда.
Окколэль-Кы дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Борбугулов, Мухтар
Колдонулган адабияттар
Турмуштун тереңин көздөй. – Ф.: Кыргызмамбас, 1963. – 172 б.
Беш-Тоо
Колдонулган адабияттар
‎
Онтогенез
Онтогенездик өрчүүдөгү шарттар
Жаратылышта организмдин жекече өрчүүсү, тиричилиги жансыз жана жандуу чөйрө менен бирдикте болот. Түйүлдүк пайда болгондон тартып, анын өөрчүп өсүшү негизинен үч шартка: тукум куугучтукка түйүлдүктүн ички органдар менен болгон катнашына жана жалпы сырткы чөйрөнүн түйүлдүктүн өсүшүнө болгон таасирине байланыштуу.
Аскер кийимдери
Аскер кийимдери — аскер кызматчылары үчүн арналган атайын форма кийимдеринин жалпыланган аталышы; алар өңү, бычылышы, айырмалоо белгилери жана башкалар боюнча өзгөчө айырмалоочу белгилерге ээ. КРнын Коргоо министрлигинин, ИИМдин Ички аскерлеринин, Улуттук коопсуздук кызматынын (УКК), УККнын Чегара аскерлеринин, Улуттук гвардиянын, Мамлекеттик күзөт кызматынын, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин Жарандык коргонуу жана өрткө каршы кызматынын, Адилет министрлигинин Күзөт, конвой менен коштоо жана кылмыш-жаза аткаруу системасы департаментинин, Жогорку сотунун, Аскер прокуратурасынын аскер кызматчылары аскер кийимдерин кийишет. КРнын аскер кызматчыларынын аскер кийимдерине: баш кийим (фуражка, кулакчындуу тумак, пилотка, берет); тыш кийим (күрмө, пальто, плащ, мундир, кител, шым); пуловер, свитер, жакет, блузка, сырт көйнөк, юбка, галстук, кашне, аксельбант; бут кийим (ботинка, туфли, өтүк), ошондой эле аскер шаймандары кирет. Жогорку офицердик курамда, офицерлер, прапорщиктер жана мөөнөттүү аскер кызматчыларында, аял аскер кызматчыларында аскер кийимдерин кийүүдө айырмалар бар.
Электрондук жадыбал
255 барактан турган китепчеге окшош жана электрондук жадыбалдын каалаган электрондук барагын чыгарыш үчүн ошол баракка туура келген табуляторду басып коюу жетиштүү. Ар электрондук жадыбалда берилиштер мамыча (columns) жана сап (rows) түрүндө уюшулат. Мамычалар латын ариптери, ал эми саптар катар номурлер менен белгиленет. Ар электрондук жадыбал 256 мамычадан жана 65536 саптан турат. Мамыча ысымдары А менен башталып IV менен, ал эми сап ысымдары 1 менен башталып 65536 менен аяктайт. Жылдыргыч тилкелерди колдонуп, активдүү жадыбалдын каалаган бөлүгүн көрүп алса болот.
Он эки эли ичеги
Он эки эли ичеги (латын тилинен duodénum)(жумур) аттын такасына окшоп, уйку безинин баш жагын тегерете курчап жатат. Узундугу 25—30 смдей. Ал боор, бөйрөккө байламталар аркылуу бекип, ич көңдөйүнүн артында жатат. Ал эми алдынан болсо, ич көңдөйүндөгү ич кабыгы менен капталган. Ошондуктан операция учурунда ага жетүү эң эле татаал.
Аз комплектүү мектеп
Мисалы: бир мугалим бир эле сабакта бир класска математиканы, экинчисине окуу сабагын окутат, же бир класска эне тилди, экинчисине сүрөт сабагын окутат. Бирок музыка жана дене тарбияны башка предметтер менен түгөйлөштүрүүгө болбойт. Бул предметтер 4 сабактан кийин, же чоң тыныгуу убагында 20-25 минуталык болуп өткөрүлөт.
Кечил-оол Түлүш
Кыскача өмүр таржымакалы
1944-жылы февралда (Тыва СССРге кире электе) капитан Түлүш Кечил-оол башкарган тывалыктардын эскадрону Украинанын Дубно шаарын бошотуу үчүн салгылашта каармандык көрсөткөн.
1944-жылы 2-февралда гвардиялык капитан Түлүш Кечил-оол жетектеген эскадрон Ровно шаарынын темир жол бекетине атырылып кирип, фашисттердин бир тобун техникасы менен колго түшүргөн, далайын качууга мажбур кылган.
Мадагаскар
Маданияты
Билим берүү системасы мектепке чейинки тарбиялоону, башталгыч, орто, кесиптик-техникалык жана жогорку билим берүүнү камтыйт. 15 жаштан жогору калктын сабаттуулугу 62,3% (2007). Ири илимий мекемелер, университеттер, китепкана, музейлер Антананариву шаарында жайгашкан, анын ичинде Малагасий Илимдер академиясы (1902), Улуттук архив (1958), Улуттук китепкана (1961), Нуси-Беде океанография боюнча улуттук изилдөө борбору жана деңиз музейи (1970), Туамасина шаарында аймактык музейи (1991) ж. б. бар. Малагасий жана француз тилинде «Midi-Madagasikara», «Imongo Vaovao», «L´Expresse de Madagaskar», «Madagaskar Tribune», малагасий тилинде «Gazetiko», «Maresaka» ж. б. у. с. гезит-журналдары чыгат. Радиоуктуруусу 1931-жылдан, телекөрсөтүүсү 1967-жылдан, Улуттук маалымат агенттиги 1977-жылдан иштейт.
Мадагаскардын музыкасына араб-мусулман маданияты (10–11-кылымдан баштап) олуттуу таасир тийгизген. 20-кылымдын башында композитордук мектеп ачылган. Анын өкүлдөрү: Ж. Д. Рабеманатараны, Б. Рабаридзаунаны. Мадагаскардын ыр жана бий улуттук ансамбли иштейт (биринчи жетекчиси – П. Раланариманана), 1979-жылы СССРде гастролдо болгон. Азыркы күндө малагаси театрында салттык ыр жана бий фольклору өнүккөн. 1907-жылы Франко-мальгаш театр коому негизделген. 1960-жылдан кийин улуттук кинематография өнүгө баштаган. 2000-жылдардан эл аралык кинофестивалдар өткөрүлүп турат.
Жамгыр алтын кени
Жамгыр алтын кени - Жалал-Абад облусунун Чаткал районунда, Талас кырка тоосунун түштүк капталында, Кара-Касмак суусунун баш жагында, Кара-Буура ашуусунан 2,5 км түштүк-батышта, деңиз деңгээлинен 2700–3700 м бийикте жайгашкан. 1985-ж. табылып, 1987–92-ж. издөө-баалоо иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагы пермдин граниттери, гранит-порфирлери менен жирелген рифейдин граниттеринен, рифей-венддин кумдуктарынан жана алевролиттерден түзүлгөн. Алтын-кварцтуу тарамдар пермдин граниттеринин ичиндеги түндүк-батыш багытка созулган жаракалар менен байланышкан. Кенташ гидротерм про­цесстеринин натыйжасында пайда болуп, тарам тибине жана алтын-сульфид-кварцтуу формацияга кирет. Кенташтын негизги минералдары: пирит, халькопирит, арсенопирит, нукура алтын, галенит, нукура күмүш жана башка Кенташтагы алтындын өлчөмү 11,93 г/т, күмүштүкү – 38,56 г/т, молибдендики – 0,14%. Алтындын запасы 19,329 т, күмүштүкү – 6,663 т.
Эриугена, Ёханн Скот
Тагдыр жөнүндө окуясы
Эриугенанын көз карашы чиркөө үчүн алгылыктуу эмес болгондуктан, адегенде анын тагдыр-жазмыш жана эрктин эркиндиги жөнүндөгү окуусу, кийинчерээк — анын пантеизми чиркөө тарабынан (XI кылымда папа Арстан IX тарабынан) айыпталат да, 1225-жылы папа Гонорий III анын «Жаратылыштын бөлүнүшү жөнүндөгү» эмгегин өрттөп жиберүүгө өкүм чыгарат.
Маңыз категориясы
Стоиктер детерминисттик позицияда ырааттуулук менен турушкан жана дүйнөдөгү бардык нерселер себептик байланышка баш ийип турат деп эсептешкен. Ушуну менен бирге алар өзүлөрүнүн детерминизм концепциясын фатализмге чейин алып барып жеткиришкен, алар дүйнө кайталанып туруучу циклдер боюнча өнүгөт, ал дайыма баштапкы стадиясына кайрылып барып турат, ал өзүнүн мүмкүнчүлүктөрүнөн толук ажырап бүткөндө кайрадан отко айланат да, дүйнөлүк өрттө өлөт деп эсептешкен.
Психология
Психология илиминин өнүгүшүнө батыш өлкөлөрүнүн жана орус илимпоздорунун салымы чоң. XIX–XX кылымдарда Россияда психология илими болуп көрбөгөндөй өнүгүүгө жетишсе (Л. С. Выготский, С. Л. Рубинштейн, А. Н. Леонтьев, Б. Г. Ананьев жана башкалар), ал эми австриялык врач З. Фрейд психоанализ теориясын негиздеген, Америкада бихевиоризм, Батыш Европада Гештальт-Психология агымдары пайда болгон.
Чаптар
Кыргызстанда Ат-Башы, Ысык-Көл (батышында), Нарын (Байгөнчөк, Актал) өрөөндөрүндө чаптар кездешет. Бул түшүнүктүн синоними - бедленд (бэдленд). Бедленд, англисче - «жинди жерлер» деген маанини берет.
Жошо
Жошо — жошолуу булактарда да болот. Бул минералдык топурактын сырткы каткан бетин казып таштайт да, ички тазасын өзүнчө алат. Аны упуратып, сууга салып, ага эки чыны ун, жарма кошуп, күнү-түнү коюп ачытат. Үй жыгачын кийиз менен муну сүрүп жошолойт. Демек, жыгач буюмдарынын түпкү боегу — жошо.
Би
Би - (лат. bi эки, bis эки ирет) татаал сөздүн эки бөлүктөн турат же эки белгиси бар деген маани берүүчү биринчи бөлүгү (мисалы, бином, биатлон).
Брат (Иглин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эссекс Фэллс (Нү-Жерси)
Калкы - 2113 киши. Болжолдуу аянты - 3.7 км². FIPS коду — 34-21840.
Борончиев, Ысмайыл
Кыргыз тилинде
Шамбет. – Ф.: Кыргызмамбас, 1940. – 46 б.
Мекеним: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1973. – 264 б.
Алгачкы кыргыз милициясы
Кыргызстандагы жумушчу - дыйкан милициясынын алгачкы уюштуруучулары: бир туугандар Балтакожо жана Насрулло Султановдор (ал Өзбекстандын Ички иштер министринин орун басары, милициянын генерал-майору Султанов, Мухтар Насруллаевичтын атасы болгон), Газыбай Казыбаев, Абдылда Исабаев, Николай Нерабоченко, Атажан Сулайманов, Николай Парфентьев, Санжар Касымбеков, Машариф Масабиров, Т. Машрапов, Эргеш Алиев, Петр Гайлис ж. б.
Кашья (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Бекзаада
Кан заададан канча бар,
Самарканд облусу
Административдик бөлүнүшү
Облус 14 административдик районго(туман) бөлүнөт:
Grand Theft Auto V
Grand Theft Auto V — Rockstar North тарабынан иштелип чыгып, Rockstar Games тарабынан жарыкка чыккан экшн укмуштуу окуя видео оюну. Ал 2013-жылдын 17-сентябрында PlayStation 3 жана Xbox 360 үчүн, 2014-жылдын 18-ноябрында Playstation 4 жана Xbox One, ошондой эле 2015-жылы 14-апрелинде Microsoft Windows үчүн чыгарылган. Бул Grand Theft Auto сериясынын 2008-жылдагы Grand Theft Auto IV'төн берки биринчи негизги чыгарылышы болуп саналат. Түштүк Калифорнияга негизделген Сан Андреас аттуу ойдон чыгарылган штатта орун алган, бир оюнчуга негизделген оюн үч кылмышкердин жана мамлекеттик бийликтин басымы астында уурулук кылууга аракет жасаган окуясына жетелейт. Ачык дүйнө дизайны оюнчуларга Сан Андреастын ачык айыл жеринде жана Лос Анжелеске негизделип жасалган ойдон чыгарылган Лос Сантосто саякаттоо мүмкүнчүлүгүн берет.
Олигофрения
Олигофрения — психиканын тубаса же төрөлгөндөн 3 жашка чейин пайда болгон кемчилдиги.
Grand Theft Auto V
Оюн үчүнчү кишинин же болбосо биринчи кишинин көз карашы менен ойнолот. Оюндагы дүйнөдө бут менен басып жүргөнгө болот, же унаа менен багытталат. Оюнчулар башкы үч каарманды акырына чейин бир оюнчу катары башкарышат жана бири-бири менен тапшырма учурунда же тапшырмадан тышкары которуштурганга болот. Окуя каракчылык окуяларынын айланасында өнүгүп, көптөгөн тапшырмалар атышуу жана машина айдоо тактикаларын камтыйт. Кылмыш жасаган оюнчулар үчүн күч органдарынын "изделүүдө" деген системасы бийлик жүргүзөт. Grand Theft Auto Online аттуу көп оюнчуга негизделген онлайн режими ачык дүйнөнү изилдөөдө жана кызматташуу же атаандашуу оюн таймаштарында 30 оюнчуга чейин катышууга мүмкүнчүлүк берет.
Олигофрения
Олигофрения оорусу
Тубаса кем акылдыкты ар кандай оорунун кесепетинен улам пайда болгон психикалык иш-аракеттин төмөндөшүнөн айырмалай билүү зарыл. Олигофренияга психикалык кемчилдик жана оорулуунун начар өсүшү мүнөздүү. Мээнин сезгенишинен болгон психикалык кемчилдиги да олигофренияга жатат.
Винил спирти
Мындай айлануу 13 ккал/моль энергияны утуу менен жүрөт.
Жармасай чопо кени
Жармасай чопо кени Баткен облусунун Лейлек районунда, Сүлүктү шаарынан 4 км батышта, деңиз деңгээлинен 1120–1319 м бийиктикте. 1968–69-ж. Түштүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Кен эки участоктон турат. №1 участок төртүнчүлүк мезгилинде пайда болгон кумайлуу чоподон турат. Кумайлуу чопонун астында шагыл, үстүндө 0,3–0,5 м калыңдыкта кыртышы жатат. Кумайлуу чопонун калыңдыгы 3,0 мден 18,0 мге чейин өзгөрөт, орточосу 8,3 м түзөт. Кумайлуу чопо лёсс сымал, өңү саргыч–боз түстө. №2 участок палеоген мезгилинде пайда болгон чоподон түзүлгөн. Чопонун өңү саргыч күрөңдөн кызылга чейин өзгөрөт, сууда начар жумшарат, гипстүү. Узундугу 1000–1100 м, калыңдыгы 30 мден 56 мге чейин өзгөрөт. №1 участоктун кумайлуу топурагына №2 участоктун чопосунан 20% кошсо «75» жана «100» маркадагы кирпич даярдоого жарайт. Кумайлуу чопонун запасы В категориясы боюнча 920 миң м3, С1–1415 миң м3, В+С1- 2335 м3, С2–842 миң м3. Чопонун бекитилген запасы В – 207 миң м3, С1–128 миң м3, В+С1–335 миң м3.
MacOS
Тарыхы
Mac OS X деген аталыш менен 2001-жылы жарык көргөн бул сериялар Macintosh операциондук системалар үй-бүлөсүндөгү эң соңкусу болуп саналат. Mac OS X 1984-жылы ишке киргизилген "классикалык" Mac OS'тен кийин келген. Анын акыркы чыгарылышы 1999-жылы чыккан Mac OS 9 болгон. Бул системанын алгачкы, мурдагы версиясы Mac OS X Server 1.0 1999-жылы жарык көргөн. Биринчи иш такта версиясы Mac OS X 10.0 2001-жылдын мартында чыккан. Түп нускадан тарта OS X 10.8ге чейинки системалар Mountain Lion делип, аларга чоң мышыктардын код аты берилген. 2013-жылдагы OS X 10.9 Mavericks'тен кийинки системаларга Калифорниядагы таанымал жерлердин аты ыйгарылган. Apple баштапкы "Mac OS X" деген аталышты 2012-жылы "OS X" деп, ал эми 2016-жылы "macOS" деп өзгөрткөн. Өзүнүн iOS, watchOS жана tvOS деген башка операциондук системаларында пайдаланган номенклатуралык аталышты кабыл алган. macOS'тун эң акыркы версиясы macOS 10.12 Sierra жалпыга 2016-жылдын сентябрында пайдаланууга берилген.