cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ботобай
Ботобай (1861–1944) – акын. Ал Кыргызстандын түштүк өрөөнүнө, Өзбекстандын көп жерине таанымал болгон. Орозаалы аттуу чоң акындын шакирти. Айрым кабарчылар Жунус атап, уруусун паракенде дешкен. Бирок, 1971-ж. акындын санатын айтып берген кабарчынын да Ботобай Жунус уулу аталышы кандайдыр бир чаташуу барбы деген ойго алып келет. Ботобай 1861-ж. Өзбекстандын Кожо-Абад районуна караштуу Каныя-Бостон деген кыштакта кедейдин үй-бүлөсүндө туулган. Айрым маалыматтарга караганда, акын өмүрүнүн алгачкы кезеңинде Өзбекстандан чыккан корбашыларга ырчылык кылып жүрөт. Кийин иштин түпкүлүгүн түшүнүп, алардан четтеп, куугунтукка алынат. Б-дын көп жылдар бою оозго алынбай, чыг-лыгы иликтөөгө кирбей калышы да ушуга байланышкан. Антпесе ал деле өз мезгилинде көп жерлерди кыдырып, Өзбекстанда өткөн тойго атайылап чакыртып келише турган чоң акын болот. Өзүнө шакирт күтүп, ырчылыктын жөн-жайын үйрөткөн. Буга Сыдык Алайчиевдин чыгармачылык өмүр жолу ачык далил. Жашында ата-энеден жетим калган Сыдыктын акындык шыгы бардыгын бир тойдо байкап, ат мингизип, тон кийгизип, өзүнө шакирт кылып алып жүрөт. Төрт жыл өткөндөн кийин батасын берип, топко түшүрөт.
Габон
Тарыхы
Өлкөнүн байыркы калкы пигмейлер болсо керек деп болжолдонот, 10-13-кылымдарда бул аймакка бантулар келип отурукташкан. 18-19-кылымдарда түндүктөн келген жана жергиликтүү урууларды түштүккө сүрүп чыгарган фанг элдери Габондун этностук тарыхында маанилүү ролду ойногон. 15-кылымдын аягында (1485) Габонго португалиялык деңиз саякатчылары келген учурда, алар уруулук түзүлүштө жашап турушкан. 16-18-кылымдарда европалык жана америкалык кул сатуучулар Габондун аймагын кул сатып алуунун ири борборунун бирине айландырышкан. 1839-ж. француздар Габон булуңунун сол жээгинде отурукташып, 1849-ж. оң жээгин ээлешет да, Либревиль шаарын негиздешет. 19-кылымдын 40-80-жылдарында француздар өлкөнүн аймагын толук ээлешет. Габондун калкынын француз баскынчыларына каршы күрөшү 1-дүйнөлүк согушка чейин созулган. 1903-ж. Габон расмий түрдө колония деп жарыяланып, 1910-58-ж. Франциялык Экватордук Африканын курамында болгон. Колониялык режим жылдарында өлкөнүн аймагынын ири бөлүгү француздук компанияларга концессияга берилген. 1940-50-жылдары алгачкы улуттук саясий уюмдар түзүлгөн. 1946-ж. кеңеш берүү функциялары ыйгарылган өкүлчүлүк органы Аймактык ассамблея, 1957-ж. жергиликтүү африкалыктардан турган алгачкы Өкмөттүк кеңеш түзүлгөн, бирок анын чечимдери француздук губернатор тарабынан бекитилүүгө тийиш болгон. 1958-ж. Габон республикасы болуп жарыяланган. 1959-ж. февралда биринчи конституциясы кабыл алынып, ага ылайык Өкмөттүк кеңеш Министрлер кеңешине, Аймактык ассамблея Мыйзам чыгаруу ассамблеясына айландырылган. 1960-ж. 15-июлда француз өкмөтү Габондун көзкаранды эместиги жөнүндөгү келишимге кол койгон. 1960-ж. 17-августта Габон көзкаранды эмес мамлекет деп жарыяланган. Ошол эле жылы сентябрда ал БУУга кабыл алынган. 1961-ж. февралда жаңы конституция кабыл алынып, өлкөнүн алгачкы президенти болуп Л. Мба шайланган. 1967-ж. Мба өлгөндөн кийин аралы Бонго президент болуп калган. Ал 1968-ж. Габон демократиялык партиясын негиздеген жана Батыш өлкөлөрү менен кызматташуу саясатын уланткан. Бай жаратылыш ресурстарынын натыйжасында Габон Африкадагы эң бай мамлекеттердин катарына чыккан. 1991-ж. мартта жаңы Конституция кабыл алынган. 1993, 1998, 2005-ж. шайлоодо Бонго кайрадан жеңишке жетишкен.
Гологузка (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тобыл дарыясы Курган шаарынан Есет дарыясынын куймасына чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Адыгэлер
Адыгэлер - эл, Адыгэ Республикасынын жергиликтүү калкы. Орусиянын Краснодар крайында, ошондой эле Түркия жана Жакынкы Чыгыш өлкөлөрүндө да жашашат. Жалпы саны 128,5 миң адам, анын 108,1 миңи Адыгэде, 15,8 миңи Краснодар крайында (2002). Адыгэ тилинде сүйлөшөт. Адыгэлердин этностук негизин абадзех, бесленей, бжедуг, жаней, егерухай, мамхег, махошей, натухай, темиргой, хатукай, шапсуг, хакучтар түзөт. Дини мусулман-суннит. Скиф, сармат жана алан урууларынын аралашканына карабастан адыгэлер түндүк-батыш Кавказдын байыркы калкы бойдон кала берип, 13-14-кылымда алардын бир бөлүгү (кабардиндер) Терек дарыясынын алабына барып жайгашкан, ал эми Кара деңиздин жээгинде, Кубанда калгандары (черкестер деген ат менен белгилүү) азыркы адыгэлердин калыптанышына алып келген. Алар негизинен дыйканчылык, мал чарбачылык жана багбанчылык менен кесип кылышат. Эркектери бешмант, черкеска, шаровар, бурка, башлык, папах кийишип, белдерине кур курчанышкан, аялдары шаровар, узун көйнөк кийишкен. Тамак-ашы негизинен эт, сүт, дан азыктары.
Турналы (Салауат району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Арес
Адамдардын Ареске болгон мамилеси
Байыркы Грецияда Ареске жалпысынан терс мамиле, жактырбоо жана коркуу сезими болгон. Бул Гомердин ырларында чагылдырылган, мисалы, согуш кудайы өзү катышкан Троя согушун сүрөттөгөн. Канкор жинди, ары-бери чуркап, «Илиадада» Кудай ушундай сүрөттөлөт. Арес мактанчаак жана токтоо эмес, жеңилип калганда ал тургай наалыганга, ызылдаганга да жакын.
Серпуховско-Тимирязевская сызыгы
Сап 41,2 км жана 25-участокторунун узундугу бар; чубалгысын бойлото убакыт жол - 58 мүнөт (тартибине үзүндүлөрү жок поезд).
Жер титирөө
Ал жер бетиндеги термелүүнүн даражасын көрсөтөт. Жер титирөөлөрдү каттап туруучу дайыма жана убактылуу иштөөчу сейсмологиялык станциялар пайдаланылат. Жер шарында 600, ал эми КМШда 100дөн ашык (анын 11и Кыргызстанда) сейсмологиялык станция бар. Станциялардын көп жылдык байкоолорунун негизинде ири аймактарда Жер титирөөчү райондор аныкталат.
Адырашман
Адырашман, ысырык (Peganum) - жуп жалбырактуулар тукумундагы өсүмдүк уруусу, көп жылдык чөп. Адырашмандын 6 түрү белгилүү. Узун тамыры ылдый тик өсөт. Сабагы 25 смге жетет, өтө бутактуу. Жалбырагынын узундугу 3-6 см, майда тилкелүү, гүлү ак же саргыч, ар бир бутагынын учунда 2 - 3төн жайгашкан. Мөмөсү - тоголок кутуча, май, июлда гүлдөп, августта уругу бышат, уругу каракүрөң түстө. Топурагы шор өрөөндөрдө, короо айланасында, такырларда өсөт. Уругунан гармин, гармалин алкалоиди алынат. Мал жебейт. Кыргызстандын көп жеринде кадимки адырашман өсөт. Кургакчылыкка өтө чыдамдуу. Илгертеден эл арасында дарылыкка пайдаланышкан, өзгөчө малдын котурун дарылоодо колдонулат. Тумоологон адам жаткан бөлмөнүн абасын тазартуу үчүн адырашманды түтөтөт.
Адыгэ Республикасы
Калкы
Негизги калкы адыгэлер, ошондой эле орус, күрд, татар ж. б. улут өкүлдөрү жашайт. Калкынын жашынын орточо узактыгы эркектериники 62,6, аялдарыныкы - 75,2 жаш. Орточо жыштыгы 1 км2 жерге 58,5 киши. Шаар калкы 53,7%. Шаарлары: Майкоп, Адыгейск. Адыгэде Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген Кавказ коругунун тоо жак бөлүгү жайгашкан.
Юнко-Вож (Парнока-Ю куймасы)
Юнко-Вож — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Парнока-Ю дарыясынын сол жээгинен 13 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Алма кислотасы,
Алма кислотасы, (эки негиздүү 3 атомдуу оксикислота), НООС-СНОН-СН2-СООН – түссүз, жагымдуу кычкыл даамдуу, сууда жакшы эрүүчү зат, мол.масс. 134,09. Биринчи жолу 1785-ж. К.Шееле көк алмадан бөлүп алган А. к. 2 энантиомери жана оптикалык активсиз рацематы белгилүү.
Бухгалтердик баланс
Баланстын активинии I жана II бөлүгүнө жүгүртүү каражаттары киргизилген. Акциядан, облигациядан ж. у. с. кыска мөөнөткө (бир жылга чейин) алынган баалуу кагаздар баланстын активинин III бөлүгүнүн Акча каражаттар статьяларында жайгаштырылган. Уставдык фондко түзүүчүлөрдөн келип түшкөн каражаттар суммасы — өзүнчө статья болуп баланстын активинде жана пассивинде берилген.
Тойбаев, Мырзабек Раевич
Өмүр баяны
Мырзабек Тойбаев Чүй районунун Алчалуу айылында 1935-жылы 25-январда туулган. 1952-жылы Алчалуу орто мектебин, 1958-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин бүтүргөн. 1965–1968-жж. Кыргыз ССР илимдер академиясынын тил жана адабият институтунда аспирантурада окуп, «Кыргыз драматургиясындагы жаңы адамдын образы» деген темада кандидаттык диссертациясын жактайт (1970).
Чыгармачылыгы
Чыгармачыл жолун 1948-жылы акын катары баштап, 1952-жылдан драматургия жагында иштейт. Эң биринчи китеби «Ак пейил» 1963-жылы жарык көргөн. М.Тойбаевдин Т.Сатылгановдун жүз жылдык юбилейине арналган «Токтогулдун күлкүсү» деген комедиясы республикалык элдик театрларда, 1967-жылы «Жаңы келин» аттуу комедиясы Т.Абдумомунов атындагы кыргыз академиялык драмтеатрында чоң ийгилик менен коюлган. Анын бир нече пьесалары орус, өзбек, казак, түркмөн, тажик, каракал-пак, татар, башкыр, монгол, уйгур, дунган, якут, украин, түрк ж.б. тилдери-не которулуп коюлган. М.Тойбаев дүйнөлүк драматургиядан Артур Миллердин «Баары менин балдарым», орус классикасынан А.Чеховдун «Аюу», С.Михалковдун «Үйүмө кетким келет», боордош элдерден Хамза Хакимзаде Ниязинин «Бай жана батрак», К.Мухаметжановдун, Д.Исабековдун, А.Абдугафуровдун ж.б. пьесаларын кыргыз тилине которгон. Ошондой эле коллективдүү жыйнакты «Жаш калем» (Молодое перо) кыргыз тилине которгонго катышкан. М.Тойбаевдин жүзгө жакын ырына композиторлор: А.Малдыбаев, М.Абдраев, С.Осмонов, С.Жумалиев, К.Эралиева ж.б. тарабынан музыка жазылган. 1967-жылдан СССР Жазуучулар союзунун, 1965-жылдан СССР Журналисттер союзунун, 1963-жылдан СССР Театр ишмерлер союзунун мүчөсү.
ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ
Уят өлүмдөн катуу: Бир көшөгөлүү драма. – «Ала – Too», 1956, № 6. Сарман кантип сакайды: Бир актылуу драма. II том, 56-б.
Жылдыз: Төрт актылуу драма. К-те: Пьесалар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1958.
Айылдык кабарчы: Бир көшөгөлүү, эки сүрөттүү пьеса. К-те: Жаштык сапар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1964.
Аксур көмүр кенчеси
Аксур көмүр кенчеси – Ош облусунун Өзгөн районунда, Чытты жана Карабулак сууларынын ортосунда, Чытты көмүр кенинен түштүк-чыгышта. Кенче 1945-жылдан белгилүү. Анын аянты Чытты кенинин көмүрлүү туюк свитасынын түштүккө карай уланышы болуп эсептелет. Бул жерде көмүрдүн 5 кабаты бөлүнгөн. Алардын калыңдыгы 0,20 1,4 м. Көмүрдүн маркасы болжол менен антрацитке (А) жакын. Көмүрдүн орточо күлдүүлүгү 6,15%, орточо күйүү жылуулугу 34,87МДж/кг (8330 ккал/кг). Болжолдуу ресурсу 300 м тереңдикке чейин 15 млн т.
Тойбаев, Мырзабек Раевич
ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ
Унутчаак жеңе: Бир актылуу комедия. К-те: Пьесалар: Жыйнак. – Ф.: Кыр-гызстан, 1969.
Талаа гүлдөрү: Эки бөлүмдүү, алты сүрөттүү лирикалык комедия. – «Клубдук сахна». – Ф.: Кыргызстан, 1970, № 2.
КОТОРМОЛОРУ
Кунакова Р. Өмүр гүлү; Жакшы ага; Ороз менен Короз; Гүлмираш; Жар-дам берем: (Ырлар) // «Кыргызстан пионери». 1965, 6.03.
Бердикулов С. Разряддын сыры / «Кыргызстан аялдары», №9, 19–20. 1996.
Чоң ата жана небере: Жомок / «Кыргызстан пионери», 1966, 28.05.
Чехов А.П. Аюу: Бир көшөгөлүү тамаша. «Ала-Тоо», 1973. №2. 56–65-б.
Кычышуу
Кычышуу - теридеги ооруну кабыл алуучу нерв учтарынын (ооруу рецептору) дүүлүгүүсү менен байланыштуу болгон оору. Кычышуу өзүнүн туруктуулугу жана узакка созулушу менен айырмаланат. Оорулуунун уйкусу качат, жалпы абалы начарлайт, жумушка жөндөмдүүлүгү төмөндөйт. Кычышуу курт-кумурскалар чакканда же жөрмөлөп кеткенде, чалканга чактырып алганда, экзема, нейродермит, кычыткы жана башка менен ооруганда, ичкиликтин, ар кандай азыктардын, дары-дармектердин тийгизген таасиринин (к. Аллергия) негизинде пайда болот. Ичеги-карын, боор, бөйрөк ооруларында, зат алмашуу бузулганда да (диабет, подагра) болушу мүмкүн. Мите курт ооруларында, геморройдо, көтөн чучук сезгенгенде, айрыкча өздүк гигиенаны сактабаганда арткы тешиктин тегереги кычышат; жыныс органынын Кычышуусу аялдарда трихомоноз жана башка сезгенүү ооруларында, климакс мезгилинде; эркектерде уретрит, простатит ооруларында болушу мүмкүн. Кычышуу кечинде жана түнкүсүн адамдын тынчын алып, уктатпайт. Оорулуу тырманганда инфекция кирип, теринин ириңдүү жарасын пайда кылуусу мүмкүн.
Булгаков Сергей Николаевич
Марксизм
Булгаков марксизмди сынга алат, бирок ал баарынан мурда марксизм келип чыккан өбөлгөнү — Фейербахтын философиясын сынга алат, андан кийин «Карл Маркс диний тип» деген макаласында марксизмдин өзүн сынга алууга өтөт. «Марксизм боюнча,— деп жазат Булгаков, — адамдар социологиялык топторго бөлүнүп калыптанат, ал эми бул топтор болсо түздөн түз келип эле мыйзам ченемдүү төгөрөгү төп геометриялык фигураларды жаратат, анткени тарыхта бул социологиялык элементтердин бир калыптагы кыймылынан башка эч кандай окуя болуп өтпөйт, инсан жөнүндөгү проблеманы жана камкордукту дал ушундайча алып салуу жана ашкере абстрактуулук марксизмдин негизги белгиси болуп саналат» [75-6.]. Булгаков өзүнүн сынында марксизм менен динди карама-каршы коёт. Ал мындай деп жазат: «Христианчылык инсанды көтөрмөлөйт, адамды анын өзүндө өлбөс духтун бар экендигин сезип билүүгө мажбурлайт, адамды индивидуалдаштырат, ал үчүн ички руханий өсүүнүн максатын жана жолун көрсөтүп берет, ал эми социализм болсо аны инсандык касиеттен ажыратат, анткени ал индивидуалдуулукту жан дүйнөсүнө эмес, анын социалдык дене-боюна көңүл бурат да, инсандын ички мазмунун бүтүнү менен социалдык рефлекстерге алып барып такайт» [II том, 30-6.]. Марксизм индивидуалдуулукту жок кылат жана адамзат коомун «кумурсканын же аарынын уюгуна айландырат» [I том. 94-6.]. Булгаковдун айтканы боюнча, марксизмдин диний мүнөзү, ошондой эле анын материалисттик өзөгү «ушул себептүү карама-каршылыктын дал өзү... инсанды инсандык сапаттарынан ажыратып, аны экономикалык мамилелердин рефлексине айландыруунун дал өзү, бирок ошол эле убакта аны теңирлештирип, аны адам-кудайга айландырганы да бар» [41-6.].
Ак-Суу барит кени
Ак-Суу барит кени Чүй облусунун Москва районунда, Беловодский (Ак-Суу) айлынан 30 км түштүктө, деңиз деңгээлинен 1480 м бийиктикте. 1958-ж. чалгындалган. Чополуу сланец менен кварц порфиринин контактысында таза барит тарамы жатат, анын узундугу 95 м, орточо калыңдыгы 0,2 м. Запасы С1 категориясы боюнча 953 т.
Карабаев Нурудин Абылаевич
Илимий ишмердиги
Анын илимий эмгектери: агрономия,  топурак таануу, топурактын асылдуулугун изилдөө, агрохимия, дыйканчылык жана экология боюнча маселелерди чечүүгө арналган. Ошондой эле агрардык тармактын өнүгүсүндөгү көйгөйлүү маселелерди чечүүгө багытталган.
Н.А.Карабаевдин жетекчилиги  менен 1 доктордук, 4 кандидаттык диссертация корголгон. Учурунда 4 докторанттын илимий консультанты жан 5 кандидаттык иштерге илимий жетекчилик кылат.
Кичи Дындовский Таз дарыясы
Кичи Дындовский Таз — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Дындовский Таз дарыясынын сол жээгинен 91 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Мотоцикл спорту
Мотоцикл спорту — спорттун бир түрү. Ага мотоцикл менен ылдам жарышуу, мотоциклди көркөмдөп айдоо жана мотоцикл менен топ ойноо (мотобол) кирет. Мотоцикл айдоого үйрөтүү жана спортсмендерди даярдоо ДОСААФтын автомото клубдарында жүргүзүлөт.
Эндуро-кросс
Эндуро-кросс — суперкросстун, триал жана эндуронун гибриди.
Арид рельефи
Арид рельефи - рельеф пайда кылуучу процесстердин таасири астында чөл, жарым чөлдөрдө жана кургак талааларда калыптанган рельефтин тиби. Ал шамалдын (дефляция, эол-аккумуляциялык), чөл үбөлөнүүсүнүн, убактылуу курулган агын суулардын эрозиясынын аракетинен түзүлөт. Дөңсөө, плато, тоо этеги жана тоолорго ариддик денудация жана эрозиядан пайда болгон рельефтин (педименттер, бедленддер, каксоо жерлер) формалары, ал эми түздүктөр менен ойдуңдарга таштуу чөлдөрдүн түрдүү типтери, эол рельефтүү (бархандар, кум дөбөлөрү жана башка), шортоң жерлүү жана көлдүү чуңкурчактар, такырлар мүнөздүү.
Юнко-Вож (Уса куймасы)
Юнко-Вож — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Уса дарыясынын сол жээгинен 472 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Хиллсайд (Нү-Жерси)
Хиллсайд (Нү-Жерси) (Hillside) — Нү-Жерси штатынын Юнион округуна караган АКШ шаары.
Жаңы покр (Зилайыр району, Башкыртстан)
Жаңы покр — Башкыртстандын Зилайыр районундагы кыштак, Дмитриев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 81 киши. Почта индекси — 453689, ОКАТО коду — 80227813005.
Ак-Кудук (Ысык-Ата району)
Ак-Кудук (Ак-Кудук) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Ак-Кудук айыл округу составына кирет.
Кичи Каш-Кы
Кичи Каш-Кы — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Каш-Кы дарыясынын сол жээгинен 76 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Абдыш-Ата (футбол клубу)
"Абдыш-Ата" - футбол боюнча Кыргызстан чемпионатында ойногон Кант шаарынан чыккан футбол клубу. 1992 жылы негизделген. Өзүнүн оюндарын Борбордук стадионунда өткөрөт.
Ельгилде (Салауат району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Токобаев Молдогазы
ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ
Мы друзья Ленинграда. – Ф.: Киргизгосиздат, 1946. – 71 с.
Юнко-Шор (Адзьва куймасы)
Юнко-Шор — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Адзьва дарыясынын сол жээгинен 154 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Зодиак
Зодиак жарыгы
Зодиак жарыгы – эклиптиканы бойлото созулган жана жылдыздуу асмандын батышында (кеч киргендеги) же чыгышында (таң алдындагы) байкалуучу начар жаркыроо. Жаркыроо Күндүн айланасындагы чаң бөлүкчөлөрүндө Күн нурунун чачырашы менен түшүндүрүлөт. Зодиак жарыгы горизонтту карай кеңейип, конус түрүн алат. Горизонттон алыстаган сайын ал конус түрүндөгү жарык начарлап, бара-бара зодиак алкагына өтөт. Начар жаркыраган алкактын кеңдиги 10°ка жакын болуп, түнкү асмандын көрүнүшүнөн араң ажыратылат. Зодиак жарыгын изилдөөдө планеталар аралык мейкиндикте чаңдуу заттардын бөлүнүшү жана алардын чогул-малары жөнүндөгү маалыматтар алынат. Зодиак жарыгы фотометр, спектрдик өлчөөлөрүнүн жардамы менен изилденет. Зодиак жарыгы үйрөнүү үчүн Жердин жасалма жандоочусу менен байкоонун мааниси зор, анткени бул учурда Жер атмосферасы изилдөөнүн натыйжасына таасирин тийгизбейт.
Уикипедия:Жобо:Ислам
Бул жобо өнүгүү үстүндө, сиз жобону өнүктүрүүгө көмөк кыла аласыз, өз оюңузду талкулоо бетине калтырыңыз. Жобонун максаты порталды өнүктүрүп, Ислам тууралуу макалаларды көбөйтүү.
Альбуминдер
Альбуминдер – жаратылышта кенен тараган, сууда жакшы эрүүчү, глобулалуу белоктор. А. бардык өсүмдүктөр менен жаныбарлар курамында липиддер, углеводдор жана айрым бир белоктор менен комплекс түрүндө кездешет. Алар сүттүн, жумуртка агынын, нандын, өсүмдүк уругунун курамдарында болот. А. фармация, кондитер, кездеме өндүрүү өнөр жайларда колдонулат.
Социалдык аралык
Социалдык аралык кызмат даражасынын, абройдун, мартабанын артүрдүү деңгээлдеринде көрүнөт.
Социалдык аралыктын изилдөө усулдары
Анкеталарда жана сурамжылоолордо респонденттердин социалдык аралык деңгээли белгилүү топтун мүчөлөрү менен жол берилген жакындык жөнүндө суроолордун жардамы менен аныкталат. Мисалы, алардан белгилүү бир топтун мүчөсүн коңшусу, кесиптеши же өмүрлүк шериги катары көрүүгө болобу же жокпу деп сурашат.
Богардустун социалдык аралык шкаласы
Шкаладагы ырастоонун номуру социалдык аралыктын чоңдугун чагылдырат (1 – минимум, 7 – максимум). Бир топтун мүчөлөрүнүн (респонденттердин) башка топторго карата социалдык тизмеги (тизмеде көрсөтүлгөн) жекече жооптордун орточо арифметикалык мааниси катары эсептелет.
Lynda.com
Компанияны 2015-жылы LinkedIn $1.5 миллиардга сатып алган.
Ак-Суу минералдуу суусу
Ак-Суу минералдуу суусу дарыланууга жарамдуу ысык булактар. Ысык-Көл обл-усундагы Ак-Суу кыштагынан 4 – 5 км түштүк тарапта, Тескей Ала-Тоонун түндүк этегиндеги Ак-Суу өрөөнүндө, деңиз деңгээлинен 1950–2500 м бийиктикте. Андан 8–10 км түштүк тарапта өрөөндүн баш жагында Алтынарашан минералдуу суусу чыгат. Курамы жана дарылык касиети боюнча бул эки булак бири биринен көп айырмаланбайт. Суу илгертеден белгилүү. Суу палеозой заманынын башында пайда болгон гранит-порфирлердеги майда жаракалар аркылуу жер бетине агып чыгат. Суу ысык (57 – 60°), тунук, аз минералдашкан (0,3 – 0,4 г/л), курамы сульфат-хлорид-натрийлүү. Радиоактивдүүлүгү төмөн (радондун концентрациясы Махе бирдигинде 0,4 – 5,6). Суудан азот газы (95 – 99%) бөлүнүп турат. Суунун чыгымы 18 г/сек (1961). Суу менен муун, сөөк, жарат, нерв ооруларын дарылоого болот. Алтынарашанда балдардын шал оорусунун калдыгын дарылоочу санаторий иштейт.
Аламүдүн району
Тарых
В 1974-жылы Кант районунан Аламүдүн району бөлүнүп уюшулган.
Портал:Ислам/Кеңеш
<div class="rad" id="TOC" valign="right" style="float:right; margin-left:.1em; margin-top:.1em; padding:1px;background-color:transparent;">
Ажарлар
Ажарлар (өздөрүн ачарели деп аташат) - Ажар Автономия Республикасындагы грузиндердин этностук тобу. Саны 300 миң адам (2000). Грузин тилинде сүйлөшөт. Ажарлар грузин, Византия жазма маалыматтарына караганда 10-кылымдан белгилүү. Алар биздин заманга чейин 6-4-кылымда Колхида, кийинчерээк Иберия падышачылыгынын, биздин замандын 4-кылымында грузиндердин мамлекеттик бирикмеси - Лазиканын бир бөлүгү болгон. 4-кылымда ажарларда христиан дини тараган. Алгач селжуктар (11-к.), кийин түрктөр (16-к.) басып алган мезгилде ажарлар ислам динин кабыл алган. Алар өз эркиндиги үчүн түрктөргө каршы бир нече жолу көтөрүлүшкө чыгышып, орус-түрк согушунан кийин (19-к.) Грузиянын курамына кошулган. 1990-ж. Ажар автономия респ. болуп түзүлдү. Ажарлар негизинен мал чарбачылык жана дыйканчылык менен кесип кылышат.
Чулпан (Салауат району, Башкыртстан)
Чулпан — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Янгантау айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 399 киши. Почта индекси — 452492, ОКАТО коду — 80247875006.
Планшеттик компьютер
Планшеттик компьютер (графический планшет, кийин планшетный компьютер) — мобилдик оперативдик системасы жана сенсордук экраны бар алып жүрмө персоналдык компьютери. Wi-Fi, 3G/4G кошулган жана кайсы жерде болсоңуз да интернетти пайдаланууга шарт түзүүчү өзгөчө буюм. Ошондой эле атайын офистик документтер менен иштөөгө, сүрөт тартууга багытталгандары да бар. Планшеттердин экранынын диагоналы 4 (10,16 см) дюймдан 21 (53,34 см) дюйм, салмагы 600 гр чейинкилер бар. Ал эми дүйнө жүзүндөгү Sony компаниясы тарабынан чыгарылган Xperia Tablet Z2 үлгүсүндөгү эң ичке планшеттин экраны 10,1 дюйм, туурасы 6,4 мм, салмагы 426 гр ды түзөт. Ал 3 Гбайт өлчөмдөгү маалыматты эсине тутуп, 8 мегапикселдүү камераны өзүнө камтыйт. Аталган планшеттин процессорунун жыштыгы 600 Мегагерц сандык көрсөткүчүндө болсо, mpeg4 форматындагы фильм, видеолорду көрүүгө жарайт.
Ноутбук
Буга чейин Apple MacBook Air үлгүсүндөгү ноутбуктарды эң ичке жана жеңил деп билсек эми андан да ичке эң башкысы ыңгайлуу ноутбукту Inhon компаниясы иштеп чыкты. Ал “Blade 13 Carbon” деп аталып салмагы 870 гр, ичкелиги 10,7 мм ды түзөт. Аталган ноутбук салмагы жана көлөмү менен Apple MacBook Airдан айырмаланбаса башкаруу системалары жана иштөө шарттары бирдей. Эң ичке нутбуктун баасы учурда 1000 доллардын тегерегин түзөт.
Ажария
Мамлекеттүүлүгү
Батум облусу, Орусия империясы 1878—1883, 1903—1918. Батум округу (ооданы), Орусия империясы 1878—1918. Ажария АССР, ГССР 1921—1990. Ажария 2000—2004. Автономдуу Ажария Республикасы, Грузия
Кичи Порог дарыясы
Кичи Порог — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Порог дарыясынын сол жээгинен 7 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Балтамат
Балтамат — кейипкер, бараң элинин баатыры. Сагымбай Орозбаковдун вариантында Манас батыш тарапка жортуул жасап, бараңдын каны Балтаматты каратат, башка эпизоддордо да аты эскерилет. Мисалы, «Көкөтөйдүн ашында» алыскы элдин кандарынын катарында саналып өтөт (Сагымбай Орозбаков, 3. 9). Мусулманкулов Молдобасан дун вариантында Семетей менен араздашкан Чынкожо Балтаматтын канаттуу кара атын, мылтыгын уурдап келип Айчүрөккө күйөөлөп барган Семетейге каршы асмандан уруш ачат. Айрым изилдөөчүлөр Балтаматтын образын Бонопарт Напалеон менен тогоштурушат. Мүмкүн, манасчылар сабаттуу адамдардан Бонапарт бараңдын (франктын) атактуу кол башчысы болгонун угушуп, эпоско кийинки эле мезгилдерде киргизишкен.
Альдолдук (альдегиддик) конденсация
Альдолдук (альдегиддик) конденсация – щелочтор катышуусунда альдегиддер же кетондор эки мол-сы кошулуп, курамында гидроксил жана оксо топторун кармаган бирикмелерди пайда кылуучу реакция. Мис., 2 мол. уксус альдегиди А. к.реакциясына кирип, гидроксимай альдегидине (альдолго) айланат:
 
Уайт Тауншип (Нү-Жерси)
Калкы - 4882 киши. Болжолдуу аянты - 71.9 км². FIPS коду — 34-80570.
Ишендирүү
Ишендирүү (Внушение) – окууга жана башка коомдук пайдалуу иштерге үйрөтүү жана терс жүрүм-турумдан сактоо максатында жүргүзүлүүчү тарбия ыкмасы. Ишендирүү балдарга, чоңдорго, иш аракетине аң сезимдүү кароого, алардын коомдук маанисин туура түшүнүүгө жардам берет. Ишендирүү түшүндүрүү аркылуу жүргүзүлөт, бирок угуучу түшүндүрүүнүн далилдерине ынангандай болушу зарыл. Ишендирүү белгилүү шарттарда башка педагогикалык тарбия берүү ыкмалары менен туура айкалыштырып колдоно билгенде гана таасирдүү болот.
Серпуховская (метро бекети)
Серпуховская — Москва метросунун Серпуховско-Тимирязевская сызыксындагы станция. 1983-жылы 8-ноябрьда ачылган.
Ажыдаар тоолору
Ажыдаар тоолору (бур тилинде Drakensberg) - Түштүк Африкадагы Чоң Тектир бөксө тоосунун бир бөлүгү. Ортоңку бөлүгүнө Лесото тайпак тоосунун чыгыш чети кирет. Бийиктиги 3482 мге чейин (Табана-Нтленьяна чокусу). Негизинен кумдук тоотегинен туруп, аны базальт жаап жатат. Нымдуу чыгыш капталдарында 1200 м бийиктикке чейин тропик токою (азыр дээрлик кыйылган), каксоо беттеринде саванна жана бадалдар өсөт.
Бакдөөлөт
Өз балаңды өлтүрсөң
Эгерде эки болбойсуң.
Керденге бүткөн чунагын,
Капырай өлтүрөм деген оңорбу?!
Алты уулуң келип жыйылып,
Жаңы преображен (Зилайыр району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Нагатинская (метро бекети)
Нагатинская — Москва метросунун Серпуховско-Тимирязевская сызыксындагы станция. 1983-жылы 8-ноябрьда ачылган.
Балык (Манас эпосу)
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Аpкa (Лейлек району)
Apкa (Лейлек району) - Баткен облусунун Лейлек районундагы кыштак. Жаңыжер айыл өкмөтүнө караштуу. «Кайраккум» суу сактагычынын түштүк-батыш тарабында жайгашкан. Райондун борбору Исфана шаарынан 80 км түндүк тарапта. Ленинабад (Тажикстан) темиржол бекетинен 20 км. 1955-жылы отурукташкан. Деңиз деңгээлинен 405 м бийиктикте жайгашкан. Калкы 2998 (2002); негизинен дыйканчылыкта эмгектенет. Эки орто мектеп, 2 китепкана, 2 медпункт, турмуш-тиричилик комбинатынын бөлүмдөрү бар.
Кичи Тагул дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Хай Бридж (Нү-Жерси)
Калкы - 3648 киши. Болжолдуу аянты - 6.3 км². FIPS коду — 34-31320.
Холера
Белгилери
Оору катуу кармайт, негизги белгилери капысынан башталат. Күтүлбөгөн жерден ич өтө баштайт. Суткасына 30—35 жана андан да көп өтөт, кусат. Оорулуунун ичи токтолбой өтүп, тез-тез кускандыктан организм көп суюктукту жоготуп, дароо арыктайт, ээктери, мурун, кулактары көгөрүп, көздөрү ичине кирип, өңү бозорот; кол-буттары шалдырайт, алакандарынын териси кир жуугандай болуп бырышат. Дене температурасы төмөндөйт, тамырдын кагышы начарлайт, бирок эс-акылы ордунда болот. Ичинин өтүшү күчөп, заң бара-бара түсүн жоготуп, боз суюктукка айланат. Бул белгилер холеранын өтө оор түрүндө болот. Организм суюктукту көп жоготкондуктан жүрөк, бөйрөк, өпкөнүн иши начарлайт, кан коюуланат. Убагында медициналык жардам көрсөтүлбөсө оорулуу майып болуп калат.
Баңбаң (Манас эпосу)
Баңбаң — эпос боюнча кытай аскер кызматчысынын наамы. «Манаста» эпикалык душман элинин согуштук-административдик башкаруу системасынын бир катар мансаптык титулдары боюнча жалпылаштырылып түзүлгөн образдардын системасында Баңбаңдын да элеси чагылдырылган. «Чоң казатта» Манастан жарадар болуп дарыланып айыккан Коңурбай кыргыздардын колунун чабуулуна каршы чара колдонуу жөнүндө өзүнүн чөйрөсүндөгү адамдар менен кеңеш кылат: «Баңбаң менен чыйтайым, Бадышалык тыйтайым».
X-кишилер (мультсериал)
X-кишилер (англ. X-Men; ошондой эле X-кишилер: мультсериал (англ. X-Men: The Animated Series) катары таанымал) - АКШда 1992-жылы 31-октябрда биринчи жолу Fox телевизиондук желесинин Fox Kids Saturday таңкы программасында чыккан америкалык анимацияланган телевизиондук сериялары. "X-кишилер" Marvel Comics компаниянын экинчи жолу мультсериал чыгаруусу, мындан мурунку контролдук "Х-кишилер: Х-кишилердин үй-бүлөлүк кланы" (англ. X-Men: Pryde of the X-Men) иш ордунан чыкпай калган.
Бюджеттик документ
Бюджеттик документ – бюджет кирешелери менен аны бөлүштүрүү чаралары чагылдырылган документ. Пландуу, ыкчам жана отчеттук болуп бөлүнөт.
Баштапкы коомдук сунуш
Сунуштун деталдары потенциалдык сатып алуучуга ачыкка чыгарылат. Ал проспектус деп аталган узун документ түрүндө болот. Көпчүлүк компаниялар БКСты камсыздоочу катары инвестиция кылган банк фирмасынын жардамы менен мойнуна алат. Камсыздоочулар үлүштүн наркын туура баалоо (үлүш баасы), үлүштөр үчүн коомдук базарды түзүү (баштапкы сатуу) сыяктуу бир нече кызматтарды көрсөтүшөт. Голландия аукциону сыяктуу алтернативдик ыкмалар да изилденген. Өлчөмү жана адамдардын катышуусу жагынан алганда, бул ыкманын эң негизги эки мисалы – Google IPO жана Snapchat'тын үстүндө турган Snap Inc. компаниясы. Кытай болсо акыркы убактарда өлкөдөгү бир нече чоң БКСтары менен эң ири БКС базары катары чыга келди.
Азадеган
Азадеган - нефтинин дүйнөдөгү ири кендеринин бири. Ирандын түштүк-батышында, Хузестан провинциясындагы Ахваз шаарына жакын жайгашкан. Перс булуңу нефтъ-газ бассейнине кирет. 1999-ж. ачылган, азырынча (2005) иштетилбейт. Нефть-газдуу аймак 520 км2 аянтты ээлейт. Алгачкы геологиялык запасы 3,6 млрд о. Кен антиклиналдык түзүлүштө топтолуп, пайдалуу горизонттор палеоген мезгилинин аягында пайда болгон олигоцен-миоцендин акиташ тектеринин арасында жатат. Нефтинин тыгыздыгы 860 кг/м3.
Таеквондо
- Таэквондо (корейче таэ – бут менен сокку жасоо, квон – муштум, до – искусство) – чыгыш спортунун бир түрү. Таэквондо мелдешинде колго караганда бут менен сокку жасоо көбүрөөк колдонулат. Аны окутуу бир катар дисциплиналар аркылуу жүргүзүлөт (тхыль, массоги, туги ж. б.). Таэквондодо курлар 10 разряд (кып), 9 даража (дан) боюнча берилет. Олимпиялык оюндардынпрограммасына киргизилген (2000). 1948-ж. Кореяда пайда болгон. 1955-ж. эл аралык Таэквондо федерациясы түзүлгөн. Кыргызстанда Таэквондо 1982-жылдан өнүгө баштап, 1990-ж. федерациясы уюшулган (учурдагы президенти Э. Хегай). 1994-жылдан КМДТИде Таэквондо боюнча машыктыруучулар даярдалат. Кыргызстандын спортчулары Ю. Пак, А. Катренко, Н. Мамбеталиева, А. Романова У. Аспеков, Р. Солтобаев ж. б. мыкты ийгиликтерге жетишкен.
Елва (Лобва куймасы)
Елва — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Лобва дарыясынын оң жээгинен 138 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 48 км.
Алюминий хлориди
Аl2O3+3СО+3Сl2 = 2 АlCl3+3CO2.
Түзүм
Түзүм ― тутумдардын уюштурулушунун ички калыбы жана түзүлүшү; элементтер арасында өз ара байланышта туруктуу биримдиктүү болуп турушат.
Алюминотермия
Алюминотермия (алюминий жана гр. therme - жылуулук) – металлды жана металл эмести (о. эле куймалар) алардын кычкылтектүү бирикмелеринен алюминий металлынын жардамы менен калыбына келтирип алуу процесси. Бул кубулуш биринчи жолу Н.Н. Бекетов тарабынан (1859-ж.) ачылган жана колдонулган. А. процессинде алюминий майда күкүм түрүндө керектелет. А. башка металлдарга караганда, алюминий менен кычкылтек аракеттенүүсүнөн өтө көп жылуулук бөлүп чыгара тургандыгына негизделген. Реакция учурунда бөлүнүп чыккан жылуулук саны металлдын көп бөлүнүүсүнө жана анын шлактан толук тазаланышына негизги шарт болуп эсептелет. Марганец, хром, ванадий, вольфрамды жана башка металлды алууда жана болоттон жасалган буюмдар, рельстер ширетүүдө колдонулат.
Тамеки
Тамеки — никотини бар тамеки өсүмдүгүнүн тартуу же жыттоо үчүн кургатылып, майдаланып, атайын жолдор менен иштетилген жалбырагы.
Манон-Яха дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Петровка (Зилайыр району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Google Nexus
Google Nexus — Android операциондук системинде иштеген керектөөчүлөрдүн электрондук түзмөктөрүндөгү бир сап. Google бул түзмөктөрдүн дизайнын, өнүктүрүүнү, маркетиң жагын жана колдоону көзөмөлдөйт. Бирок айрым иштеп чыгуу жактары жана бардык өндүрүш баштапкы жабдууларды иштеп чыгуучулар (англ. original equipment manufacturer, OEM) менен өнөктөштүктө ишке ашырылат. 2016-жылдын август айына карата, бул саптагы жеткиликтүү болгон түзмөктөр учурда экөө: Nexus 6P (Huawei менен биргеликте жасалган) жана Nexus 5X (LG менен биргеликте жасалган). Ошондой эле түзмөктөрдүн бири дагы учурда жеткиликтүү болбосо да бул сапта планшеттер жана агымдык медиа ойноткучтар камтылган. Эң соңку планшет Nexus 9 болсо (HTC менен биргеликте жасалган), ал эми эң акыркы медиа ойноткуч Nexus Player (Asus менен биргеликте жасалган) болгон.
Еловка (Лозьва куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Боровицкая (метро бекети)
Боровицкая — Москва метросунун Серпуховско-Тимирязевская сызыксындагы станция. 1986-жылы 23-январьда ачылган.
Султан Санжар
Ата-бабасынын кыскача тарыхы
Түрк тилинде сүйлөгөн огуздардын кынык уруусунун жол башчысы Дукак уулу Селжук аттуу жабгунун атынан аталган Селжуктар сулалеси 11-к-дын 30-ж. Газневийлер мамлекетине караштуу Хорасан аймагын өзүлөрүнө көз каранды кылып, 1040-ж. Данденакандын жанында Газневийлерди талкалаган. 1040-1080-ж. Тогрулбек султан (1038-1063) баштаган селжуктар Хорезм, Иран, Азербайжан, Күртстан ж-а Иракты басып алышкан. Селжук султаны Алп-Арсландын тушунда (1063-1072) бул мамлекеттин аскерлери Айастанды (1064) каратып, Маназкерттин жанында Византиянын аскерлерин (1071) талкалаган. Султан Абул-Фатх Жалал ад-Дин Мелик шахтын тушунда (1072-1092) селжуктар Кичи Азияны, Сирияны, Палестинаны, Грузияны, Орто Азиядагы Караханийлер мамлекетинин бир катар батыш аймактарын каратып алган. Бирок ички феодалдык чыр-чатактардан улам С. м. Керман (1041-1187), Рум (1077-1307), Сирия (1097-1107) ж. б. майда султандыктарга бөлүнүп кеткен.
Мусат (Салауат району, Башкыртстан)
Мусат — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Янгантау айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 108 киши. Почта индекси — 452492, ОКАТО коду — 80247875004.
Фрэнсис Бэкон
Бэкон «акыл дүйнөсүнүн чектерин» тажрыйбалык илим алда канча көбүрөөк өнүккөн XV—XVI кылымдардагы Бэконго замандаш коомдо болуп жаткан жетишкендиктер менен дал келтирүүгө умтулган. Бэкон алдына койгон маселени «илимди терең кайра курууга» аракет жасоо түрүндө чечүүнү билдирип муну ал: «Илимдин кадыр-баркы жана аны арттыруу жөнүндө» (өзүнүн эң чоң эмгегинде), «Жаңы Органондо» (анын эң башкы чыгармасында) деген трактаттарында, жана «табият тарыхы», жаратылыштын айрым кубулуштары жана процесстери боюнча жазылган башка эмгектеринде баяндайт.
Индукция
Индукция проблемасы өткөндөгү философтор тарабынан мурда эле коюлган болсо да, Бэкондо ал башкы мааниге ээ болуп, жаратылышты таанып-билүүнүн биринчи даражадагы каражаты катарында чыгат. Ошол кезде тарап жүргөн жөнөкөй санап чыгуу аркылуу келүүчү индукцияга карама-каршы далилдеп-ырастоочу фактыларды байкоонун натыйжасында гана эмес, далилденип жаткан жобого кайчы келе турган кубулуштарды изилдеп-үйрөнүүнүн натыйжасында да алынуучу жаңы корутундуларды бере ала турган, анын айтканы боюнча, чыныгы индукцияны биринчи планга алып чыгат.
Электростатик плоттер
Электростатик плоттер, Электростатик принтер (Electrostatic ploter- Электростатический плоттер) ар бир сабынын алдында ийне деп аталган өткөргүч болот, ал документке электрстатиктик чыңалууну түзөт. Андан кийин документ көрсөткүч деп аталган түзүлүш аркылуу өтөт жана заряддалган өткөргүчтүн документке тийип өткөн жери аныкталат. Электрстатик принтери бир катар кичине чекиттерден түзүлөт жана алардын жардамы менен салыштырмалуу жогорку сапаттагы сүрөт чыгарылат. Электрстатик плоттерлер калемдүүгө караганда ылдамдыгы жогору.
Керместер
Керместер (лат. Kermes) — куртсымактардын бир уруусу, кармин боёгун берет, буларга эмин кермеси (лат. К. variegatus) кирет.
Бакай Банк
"Бакай Банк" ААК — Универсалдуу коммерциялык ачык акционердик коом формасында түзүлгөн банк.
«Бакай Банктын» түзүлүшүнө банктын башкы кеңсеси, Ош, Токмок, Жалал Абад, Кара Балта шаарларындагы, Ысык Көл облусунун Бостери айылындагы жайгашкан 7 филиалдан турат. Амананат кассаларынын тармагы Бишкек, Ош, Токмок, Каракол жана Жалал Абад шаарларын камтыйт.
Капалбаев Октябрь
Капалбаев Октябрь Эркинович (13-март, 1977-ж. туулган, Жалал-Абад облусу, Токтогул району, Торкент айылы), тарых илимдеринин доктору, профессор, Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын саясий жана экономикалык изилдөөлөр башкармалыгынын начальнигин орун басары - саясатты иштеп чыгуу, реформаларга мониторинг жүргүзүү жана талдоо бөлүмүнүн башчысы.
“Мекендештер” форуму, 2012-жыл
Уюштуруучулар бул шериненин зарылчылыгы тууралуу
“Мекендештер” форумун уюштуруу комитетинин төрайымы Элвира Сариева: “Форумдун максаты - мекендештерди жөн гана чогултуп, чай ичип кетип калуу эмес. Мекенибиз оңолуп кетсе, жакшы пайдалуу сунуш долбоорлор айтылса деген максат менен форум өткөнү жатат”, - деп шериненин босогосунда маалымат каражаттарына билдирген.
Шериненин жыйынтыгы
Шериненин соңунда кезектеги шеринени 2014-жылы өткөрүү тууралуу макулдашылды.
Эгембердиев, Табылды Бердигулович
Кыскача өмүр таржымакалы
Табылды (кийинки паспортунда - Таабалды) Бердигулович Эгембердиев 1951-жылы 14-январда Кыргызстандын Суусамыр өрөөнүндө, ал кезде Нарын облусуна караштуу Жумгал районунун (азыркы тапта Чүй облусуна карайт) Бухара айлында жарык дүйнөгө келген. Үй-бүлөдө туну болгон. Атасы дүйнөдөн эрте өткөн.
Баңдуулу
Колдонулган адабияттар
Нурсултан Сатылганов
Электрондук чек
Төлөөчү төлөмдөрдү аткарууда элекрондук чекти жазат, колу коюлат жана акча алуучуга жиберет, андан кийин чек төлөө үчүн көрсөтүлгөндө колу текшерилет жана андан кийин гана товар жеткирилет же кызмат көрсөтүлөт.
Азимут
Азимут (ар. ас-сумут - жол, багыт) - байкоо чекитинин меридиан тегиздиги менен ошол чекит жана байкалып жаткан пункт аркылуу өткөн тик тегиздиктин аралыгындагы бурч. Эгер ал географиялык меридиандан эсептелсе - чыныгы же астралогиялык, ал эми магниттик меридиандан эсептелсе, магниттик азимут деп аталат. Азимут саат жебесинин айлануу багыты б-ча 0°тан 360°ка чейин (астрономияда түштүктөн батышка, геодезияда түндүктөн чыгышка карай) эсептелет. Азимут бурч өлчөгүч аспаптар (теодолит, компас ж. б.) менен өлчөнөт.
Трансформерлер (мультсериал)
"Трансформерлер" (англ. The Transformers) – 1984-жылдын 17-сентябрынан 1987-жылдын 11-ноябрына чейин экрандарга чыккан отуз мүнөттүк америкалык мультсериал. "Трансформерлер" франшизасынын көптөгөн серияларынын эң биринчиси Hasbro компаниянын Transformers оюнчук линиясында негизделген (Takara оюнчук жасоочу жапон компаниясы чыгарган Diaclone жана Microman оюнчук линиясында негизделген) жана унааларга же башка буюмдарга айлана ала туруучу гигант роботтордун согушун сүрөттөйт.
Карабук суусу
Карабук суусу, Ийри-Суу – Нарын дарыясынын сол куймасы. Ак-Талаа районунун аймагы менен агат.
Суарес, Франсиско
Суарес окуусу чиркөөнүн ырасмий чөйрөсүндө оппозицияны түзүү, бирок натыйжасында католиктердин арасында өзгөчө таркады.
Ямбо-Ты-Вис
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Конго Демократиялык Республикасы
Табияты
Дарыя тармагы өтө жыш жана суусу мол. Аймагынын 9/10 бөлүгүнөн ашыгы Конго дарыясынын,чыгышындагы бир аз жери Нилдин алаптарына кирет. Ири дарыялары: Конго жана анын оң (Луфира, Лувуа, Арувими, Итимбри, Монгола, Убанги), сол (Ломами, Лулонга, Руки, Ква) куймалары. Чыгышында Альберт, Эдуард, Киву, Танганьика, Мверу көлдөрү жайгашкан. Конго ойдуңунда ири тайыз көлдөр (Ман-Ндомбе, Тумба) бар. Конго суу менен камсыз болуусу (жылына киши башына 1283 м3 суу туура келет) боюнча Африкада 1орунда; гидроэнергетикалык ресурстары (44 миң МВт) боюнча алдынкы орундардын бирин ээлейт.
Фашизм
Фашизм (итал. fascismo –байлам, бирикме, уюм) – тоталитардык типтеги социалдык – саясий кыймылдар, идеологиялар жана мамлекеттик режимдер. Фашистик өлкөлөр демократияга ар дайым каршы болуп келишкен, анын ичинде коммунизмге прогрессивдик уюмдарга каршы багытталган. Биринчилерден болуп Италияда 1922-жылы Фашисттик түзүлүш орногон, андан соң 1933- Германияда орногон. Фашизм эл аралык реакциянын күчтүү куралы болгон. Германиядагы гитлердик фашизм (нацизм) Экинчи дүйнөлүк согушту жартакан. Фашисттердин идеологиясы-иррационализм, чектен чыккан шовинизм ж-а расизм, антигуманизм.
Грязнов, Михаил Петрович
Кыскача өмүр таржымакалы
1919-жылы Томск универстетинин физика-математика факултетинин жаратылыш таануу бөлүмүнө кирген.
Археолог Сергей Александрович Теплоухов менен Эне-Сайда кокусунан жолугушуп калып, анын Батенево кыштагындагы казууларына күбө болот. Ошондон тартып археологияга кызыгып калган.
1929-ж. алгачкы ирет Чүй өрөөнүндө Бурананын айланасындагы көрүстөндү изилдеген.
1937-жылы Ленинградга кайтып келип, Эрмитажда иштеп калган.
Падышаны тактан кулатуу, оюн
Оюндун баяны
Жетекчинин буйругу боюнча сызыктын сыртында турган оюнчулар, падышаны сызыктын (тактын) сыртына алып чыгууга, сызыктын ичиндеги оюнчулар болсо падышаны корууга аракеттенишет. Белгиленген убакыттан кийин же болбосо падышаны тактан алышып чыгышкандан кийин, оюнчулар менен алмашышып оюнду кайрадан башташат. Ошентип оюн 2—3 жолу кайталанышы мүмкүн. Падышаны көп жолу тактан кулаткан оюнчулардын тобу жеңишет.
Сублимация
Сублимация (лат sublimatio – көтөрүңкү орун) – психологияда маданий чыгармачылыктын жана социалдык ишмердүүлүк психологиялык процесси, кайра түзүү кызыгуунун эффективдүү энергиясын оодаруу.
Климактерий мезгили
Аялдарда Климактерий мезгили 45-50 жашта (көбүнчө 47 жашта) башталат, ошондой эле эрте (35-36 жашында) болушу мүмкүн. К. менен эрте болушуна көбүнчө ангина, грипп, өнөкөт тонзиллит, гайморит жана башка себеп болот. Булардын натыйжасында гипофиздин жана жыныс системасынын ишин жөнгө салуучу нейрогормонду бөлүп чыгаруу начарлайт. Эгерде убагында дарылоо жүргүзүлсө гормондук тең салмактуулукту калыбына келтирүүгө болот. Ал аялдарда 3-5 жылга чейин (этек кир таптакыр токтогуча) созулат.
Көпчүлүн аялдарда климакс организмде анча эзгөрүүсүз жана оорусыркоосуз өтөт. Бул учурда аялдар 45-50 жашка келгенде гипоталамус тканында өзгөрүүлөр болуп, жыныс системасына таасир этүүчү гормондорду бөлүп чыгаруу бузулат. Мунун натыйжасында энелик безде энелик клеткалар өөрчүбөй, жатындын былжыр чели жукарат, андан энелик безге жана гипоталамуска кеткен нерв импульстары начарлайт. Организмдеги мындай өзгөрүүлөр кан тамыр жана нервдик бузулууларга алып келет. Бул учурда (аялдардын көбүрөөгүндө, 45 жаштан кийинки) климактерий синдрому деп аталган ар кандай белгилер пайда болот: күнүнө бир нече жолу беттин, моюндун кубаруусу жана көл-шал тердөө, себепсиз тынчы кетүү, коркуу, кыйналуу, тез ачуулануу, ызакордук пайда болот. Бул климактерий неврозу деп аталат. Айрым учурда артериялык басым көтөрүлөт, жүрөктүн кагуусу тездеп же жайлап, жүрөк тушу жана көкүрөгү мезгили менен ооруп, жүрөк-кан тамырдын иштөөсү бузулат. Башы айланып, кулагы дүңгүрөйт, денеси чымырайт. Уйкусу бузулат (уйку басат же уйку качат).
Кара-Булуң (Жети-Өгүз району)
Кара-Булуң, Жети-Өгүз району – Ысык-Көлдүн түштүк-чыгышындагы эң ири булуң. Жети-Өгүз районунун аймагында. Аянты 16,55 км2, узундугу 6,0 кмден ашык, жазылыгы оозунда 5 км, эң терең жери 70 м. «Ысык-Көл» санаторийинин жанындагы эң тайыз жери суунун тартылуусунан төртүнчүлүк мезгилдин төмөнкү бөлүгүндө пайда болгон. Булуңдун кум, тунма чөгүндүлөр төшөлгөн таманы батышты көздөй эңкейиш. Кара-Булуңга Жууку суусу куюп, анын суу алдындагы уландысы (нугу) булуңдун орто ченинде Чоң жана Кичи Кызыл-Суунун нуктары менен кошулуп, 120 м тереңдиктен бутөт. Жээктери аккумуляциялык тектир, көлгө кирип турган жерлеринде (тумшук, урчуктар) майда булуң, колтуктар көп; түштүк-чыгыш бөлүгүндө абразиялык жемирилген жээктер да кездешет. Түштүк-чыгыш капшытында чакан кеме токтоо үчүн өтө ыңгайлуу Кызыл-Суу колтугу жайгашкан. Жууку суусу жылына булуңга 27 миң т дан 95 млн тга чейин шиленди агызып келет. Агын суулар көп куйгандыктан, суусу мала туздуу. Бирок, мындай тузу кем суу көлдүн үстүңкү 10 мге чейинки катмарына гана мүнөздүү. Суу жай айларында 20-22°Сге чейин жылыйт; кышкысын тоңбойт. Жылуу суу, кумдуу жээк, чаңкайып тийген ысык күн булуңдун кылаасында эс алууга өтө ыңгайлуу шарт түзөт. «Ысык-Көл» санаторийи, пристань жана башка бар. Көл суусунун такай тартылышы, жээктердин өзгөрүшү булуңду пайдаланууда кыйынчылык туудурууда. Экологиялык абалы начарлоодо.
Токомбаев, Улан Алиевич
He проходит любовь: Стихотворения, поэмы, переводы. – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 132 с.
Чепти алуу
Оюнга методикалык көрсөтмө
Оюн өткөрүлүүчү жер таза, жумшак, тегиз, башка буюмдарсыз болуш керек. Оюнга жакшылап дененин, айрыкча ичтин булчуңдарын жумшаткандан кийин  киришишсе.
Коомдук медиа
Адатта колдонуучулар коомдук медиа кызматтарына иш такта компүтерлери, лэптоптор, же болбосо мобилдик түзмөктөргө (мисалы, смартфондор жана планшеттер) коомдук медиа функцияларын сунуш кылган, жүктөп алуучу кызматтардагы желеге негизделген технологиялар аркылуу жеткилик алышат. Бул кызматтар пайдаланылганда колдонуучулар өтө интерактивдүү аянтчаларды жарата алышат. Ал аркылуу кишилер, коомчулуктар жана уюмдар колдонуучу тарабынан чыгарылган мазмунду же онлайн чыгарылган, мурда даярдалган мазмунду бөлүшүп, биргелешип жарата алышат, талкуулашып өзгөртө алышат. Алар ишканалар, уюмдар, жамааттар жана жеке адамдар ортосундагы байланыш боюнча олуттуу жана кеңири өзгөртүүлөрдү киргизген. Коомдук медиа жеке адамдар менен ири уюмдардын пикир алышуусун өзгөртөт. Бул өзгөрүүлөр жаңыдан чыгып келаткан техно өздүк (англ. technoself) изилдөөлөрдүн башкы темасы болуп саналат. Коомдук медиа кагазга негизделген медиадан (мисалы, журнал жана гезиттер) же салттуу электрондук маалымат каражаттары, мисалы, телекөрсөтүүдөн көп жагынан, анын ичинде сапаты, камтуусу, жыштыгы, интерактивдүүлүгү, мүкүнчүлүгү, ылдамдыгы жана туруктуулугу менен айырмаланат. Коомдук медиа диалогиялык жайылтуу системи менен иштейт (көп булактардан көп кабыл алуучуларга). Бул тескерисинче монологиялык жайылтуу моделиндеги (бир булактан көп кабыл алуучуларга) салттык медианын карама-каршысы болуп саналат. Мисалы, көптөгөн жазылуучуга жеткирилген кагаз гезит же бир эле программаларды толугу менен бир шаарга обого чыгарган радио. Таанымал коомдук медиа сайттардын айрымдары Baidu Tieba, Facebook (жана ага байланыштуу Facebook Messenger), Gab, Google+, Instagram, LinkedIn, Pinterest, Reddit, Snapchat, Tumblr, Twitter, Viber, VK, WeChat, Weibo, WhatsApp, Wikia жана YouTube болуп эсептелет. Аталган коомдук медиа сайттары 100,000,000дон ашуун катталган колдонуучуларга ээ.
Аныктама жана классификация
Ал эми 2015-жылдагы изилдөө бул жааттагы көрүнүктүү адабияттарды карап чыгып, ошол учурдагы коомдук медиа кызматтарынын төрт уникалдуу жалпы өзгөчөлүгүн аныктаган:
Коомдук медиа көбүнесе төмөнкү коомдук желе сайттарын сүрөттөө үчүн колдонулат:
Хаккенсак (Нү-Жерси)
Хаккенсак (Нү-Жерси) (Hackensack) — Нү-Жерси штатынын Берген округуна караган АКШ шаары.
Бата (куран)
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4