cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жердештирүү
Жердештирүү - (Заземление) – машина, аппарат, приборлорду жана ушундай сыяктуу шаймандарды жер менен электрдик туташтыруу. Арналышына жараша коргоочу жердештирүү (мисалы, электр машиналарынын корпустарын, аппараттарды электр тогунан коргойт), жумушчу жердештирүү (мисалы, трансформаторлордун нейтралдуу чынжырларын же радиотехникалык антенналарын жердештирүү) жана чагылгандан сактагыч болуп айырмаланат. Коргоочу жердештирүү биринчи иретте адамды электр тогунан сактайт. Эгерде кокусунан түзүлүштө кыска туташуу болсо, электр тогу жердештирүүчү өткөргүч аркылуу адамга зыян келтирбей өтүп кетет (себеби, жер туруктуу нөл потенциалына ээ), ошондой эле электр чынжырларын коргоо үчүн (мисалы, жогорку жыштыктуу же начар электр сигналдарын өткөрүүчү кабелдерди тышкы тоскоолдуктардан) колдонулат. Жердештиргичтер жерге көмүлгөн тик кагылган темир түтүктөн, рельстен, жез тилкелерден же өткөргүчтөн турат. Жердештирүү каршылыгын азайтуу үчүн жердештиргичтер жер кыртышындагы суунун деңгээлинде жайгаштырылат. Мачта антенналуу радио берүү станцияларында жердештиргичтер 15–20 см тереңдикке көмүлгөн, толкун узундугунун 0,35тен 0,5 бөлүгүн түзгөн тор зымдан жасалат. Кээде жердештиргич катары темир трос же чынжыр колдонулат. Чагылгандан сактагыч жердештирүү чагылган учурунда пайда болгон токтон электр жабдууларын сактоого арналып, 200 кА ток күчүнө эсептелет.
Микростома
Микростома (лат. Microstomum lineare) — жалпак курттардын бир түрү.
Кулонометрия
Кулонометрия — анализдин электр-хим. методу. Ал электроддо кандайдыр зат бөлүнүп чыгышында сарпталуучу электр санын өлчөөгө негизделген. Анализ жыйынтыгын Фарадей закону б-ча табат.
Кореференттүүлүк
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
Жалган жарнама
Жалган жарнама – жарнама берүүчү (жарнама өндүрүүчү, жарнама таркатуучу) анын жардамы менен жарнама керектөөчүлөрдү атайылап жаңылыштыкка түртө турган жарнама. КР мыйзамдарында атайылап жасалган жалган жарнамаларга жол берилбейт.
Ильясов, Сатар
Республикасынын кооперация-колхоздук курулушуна арналган жана башка 100дөн ашык илимий эмгеги бар. Эмгектеринин көбү Кыргызстандагы агрардык маселеге, айрым эмгектери Ысык-Көл кыргыздарынын этнографиясын изилдөөгө арналган.
Чоңкой сымап кени
Чоңкой сымап кени  Ош облусунун Ноокат районунда, Кызыл-Кыя шаарынан түндүк-чыгышта, Карачатыр тоосунун түштүк капталында, деңиз деңгээлинен 1240–1300  м бийиктикте. Кен 1950-ж. табылган. 1951 – 1982-ж. геол. чалгындоо жумуштары жүргүзүлгөн. Кендин аймагын кембрий, силур, девон мезгилдеринде пайда болгон кумдук, сланец, акиташ жана жанартоо чөкмө тектери, аларды жиреп чыккан интрузиялар түзөт. Ал тоотектер бүктөлүүлөргө дуушарланып, чоңкой антиклиналь структурасын түзүп жатат. Бул структура чоңкой жана улуутоо жаракалары менен тилмеленип, татаал, майда блокторго бөлүнгөн. Жаракалардын кесилишкен жерлеринде сымаптуу серпентинит жана лиственит линзалары кездешет. Кен көп фазалуу татаал гидротерм процессинен пайда болуп, негизинен киноварь, пирит, хромит, халькопирит, марказит, миллерит, арсенопирит ж. б. минералдардан турат. Көбүнчө листвениттин үч тилкесинде жайгашып, узундугу 1,5–5 км, эни 3–80 м. Кендин тулкусу тарам, тарамча жана линза сымал. Чонкой сымап кени – Түштүк Фергана сурьма, сымап кырчоосундагы кендердин ириси. Кен терең шахталар менен казылып алынууда. Сымаптын орточо өлчөмү 0,274%. Руданын С1+С2 категориясы боюнча запасы 8927,7 миң т, сымаптыкы – 24419 т.
Рысбай Абдыкадыров
Үй-бүлөсү
Бүт өмүрүн Рыспайга арнаган Давлет 2003-жылы 1-ноябрда көз жумган.
Ырчынын сыйлыктары, наамдары
1988-жылы "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти" деген наам алган соң, "Ырларым менин тагдырым" аттуу ырлар жыйнагы жарык көргөн.
Жоро
Жыргай турган кезиңде
Ырдай турган кезиңде (Курама варианты, "Семетей", 136-б.). Эпосто ошондой эле "Алымын артып жороду, Кайра айтып койгонду Кызыл канга боёду" ( Саякбай Каралаев, 1. 27.) — деген саптар да жолугат. Мындан ЭК нун (жоронун) буйруу, өкүм кылуу, тапшыруу деген маанисин баамдоого болот.
Буянов Иван Андреевич
Буянов Иван Андреевич (1897- 1965) - колхоз кыймылынын ишмери, эки жолу Социалисттик Эмгектин Баатыры (1950, 1957). 1931-жылдан КПССтин мүчөсү. 1929-ж. ал 25 миңчилер менен кошо айыл чарбасына жиберилип, Москва областынын Ленин районундагы Ильич атындагы колхозго председатель болуп шайланган. Буяновдун жетекчилиги менен (1929-63) колхоз өлкөдөгү алдыңкы чарбага айланган. СССР Жогорку Советинин (5-6-шайл. ) депутаты. КПССтин 21-22-съезддеринин делегаты. Ленин ордени, "Ардак Белгиси" ордени жана медалдар менен сыйланган.
Багыныңкы сүйлөм
Багыныңкы сүйлөм - багыныңкы байланыштагы кошмо сүйлөмдүн тутумунда туруп, мааниси жана грамматикалык түзүлүшү боюнча баш сүйлөмгө багынычтуу, көз каранды болгон бирдик (сүйлөм). Кошмо сүйлөмдүн тутумундагы багыныңкы сүйлөмдөрдүн синтаксистик милдеттери ар түрдүү келип, аны аныктоонун, классификациялоонун негизги критерийи катары баш сүйлөм менен багыныңкы сүйлөмдүн маанилик ички катыштары эсептелет. Мындай катыштар байламталардын жана багыныңкы сүйлөмдүн баяндоочунун түзүлүшү менен формасынын жардамы аркасында аныкталат. Кыргыз тилинде багыныңкы сүйлөм баш сүйлөм менен түзгөн маанилик катышына, баяндоочунун формасына жана түзүлүшүнө, аткарган синтаксистик милдетине жараша: мезгил багыныңкы сүйлөм, шарттуу багыныңкы сүйлөм, себеп багыныңкы сүйлөм, сыпат багыныңкы сүйлөм, каршы багыныңкы сүйлөм, салыштырма багыныңкы сүйлөм, максат багыныңкы сүйлөм, өлчөм багыныңкы сүйлөм, орун багыныңкы сүйлөм болуп бөлүнөт.
Ушья (Тавда куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Турала
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Новокузнецк шаарынан Кемерово шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Миксоспоридиялар
Миксоспоридиялар (лат. Myxosporidia) — жалгыз клеткалуу мите жандыктардын бир түркүмү.
Чыгыш Түркстан
Чыгыш Түркстан – түндүгү Теңир-Тоо, түштүгү Куэньлун, батышы Алай тоолорунан Турпан ойдуңуна чейинки тарыхый-географиялык аймак. Аны кытайлыктар 18-кылымдын жарымынан “Синьцзян” (кытайлык кыргыздарда “Шинжаң”) – “Жаңы чек” деп атай башташкан. Орто кылымдарда Чыгыш Түркстан Жети-Суу, Кыргызстан, Фергана жана Орто Азиядагы башка аймактар менен бир мамлекеттерге баш кошуп тургандыктан, алардын аймагы жалпысынан “Түркстан” деп аталган. Негизги шаарлары Кашкар, Жаркент, Хотан, Куча болгон. Азыр Чыгыш Түркстан аймагы Шинжаң-Уйгур автономия району (ШУАР) катары Кытай Эл Республикасына карайт. Бул тарыхый райондо уйгур, казак, дуңган, кыргыз, өзбек, моңгол, ханзу (кытай) сыяктуу көп улуттар жашайт.
Никитинка (Туймазин району, Башкыртстан)
Никитинка — Башкыртстандын Туймазин районундагы айыл, Гафур айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 312 киши. Почта индекси — 452774, ОКАТО коду — 80251817006.
Контекст (лингвистика)
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
Урстанбеков, Бейше
Кыскача өмүр таржымакалы
1967-69-жж. Ош педагогикалык институтунда (азыркы ОшМУда) окутуучу, 1969-ж. тартып өмүрүнүн соңуна чейин КМУда (азыркы Жусуп Баласагын атындагы КУУда) окутуучу, ага окутуучу жана доцент болуп иштеген.
Ал 1991-ж. 13-октябрда 53 жашында эле Бишкек шаарында оорунун айынан мезгилсиз дүйнөдөн кайткан. Сөөгү Арал айылындагы көрүстөнгө коюлган. Анын ысымы Тогуз-Тородогу киндик каны тамган Арал айылындагы орто мектепке ыйгарылган.
Илимий-педагогдук ишмердиги
Окумуштуунун дагы бир кайталангыс касиети – педагогдук иште билинген десек ашыкча болбос. Бейше Урстанбеков талантуу педагог, чебер лектор эле. Анын лекцияларына баарын билем деген билермандардан баштап, сабактан жаа бою качкандар да жапатырмак катышчу. Адатта көңүлсүз эсептелген “Археология” сабагын ал киши илим-билим менен ширелген чыгармага айландырчу. “Намазга-тепе”, “энеолит”, “палеолит” сыяктуу археологиялык илимий терминдер, агайдын чечмөөлөсүндө кемелине келип, баардык түшүнүгү менен ачылып чыкчу. Бейше Урстанбеков дасыккан лектор жана сөзгө чебер окутуучулугу менен айырмаланчу. чукугандай сөз таап, “супсак” археологиялык терминдердин ажарын ачып салчу.
Алтан Тобчи
Адабият
Кыргыз тарыхы.Энциклопедия. Бишкек, 2003 “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А. Асанов, жооптуу ред. А. А Асанканов” Ред. кеңеш: Ө.Ж Осмонов (төрага), Т.Н Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Жуманалиев ж.б.”
Коннотация
Коннотациянын мазмуну, анын тилдик бүтүндөй маңызы - өзүнчө бир прагматикалык «полуфабрикат». Ал сүйлөшүүдө колдонулганда гана субъективдүү модалдуулукка ээ болот. Коннотациянын структурасында ассоциативдик-образдык компонент тилдик бирдиктеги денотативдик жана коннотатавдик маанилерди байланыштыруучу, андагы баа берүүчүлүк квалификацияны, стилдик маркировканы негиздөөчү компонент катары саналат.
Кумурска кислотасы
HCOOH —————® H2O + CO
Метанды катализдик окистенүү м-н, о. эле көмүртек (II) оксиди жана суудан түз синтездеп К. к. алуу ыкмалары белгилүү:
Арчалы, өрөөн
Арчалы өрөөнү — Ички Теңир-Тоодогу Жетимбел жана Жетим тоолорунун аралыгында жайгашкан өрөөн. Узундугу - 44 км, туурасы 1 кмдей өрөөндүн таманынын деңиз деңгээли. Бийиктиги- 2700–3000 м; курчап жаткан тоолордун салыштырмалуу бийиктиги 1300–1500 м.
WebMoney
Кыргызстанда
Кыргызстанда дагы интернет аркылуу акча табуу ыкмасы жанданып бара жатат. Бул туурасында Бишкектеги электрондук акчаларды кадимки акчага алмаштыруучу Exchange.kg борборунун директору Антон Кирсанов билдирет. Анын айтымында Кыргызстанда Web Money колдонгон интернет колдонуучулар аз да болсо бар.
Ошол эле учурда көпчүлүк адистер интернетте акча маселесинде сак болуу керектигин белгилейт. Анткени интернетте алдап төлөм эсептерине уруу кылган колдонуучулар бар экендигин эскертишет.
Килем
Кыргыз килеминин аянты ар кандай. Килем аркагына кой-эчкинин жүнүн аралаш колдоно берүүгө болот. Демек, тытылган жүн түйдөктөлүп, өрмөктүкүндей килемдин эриши үчүн ийрилип, чыйратылган жип сууга кайнатылып, аны эки казыкка жүгүртө керип, ортосуна жарым кулач жыгачты салып, алиги жипти аны менен күч келтире бурап алат. Ал «чантуу» деп аталат.
Алтын йарук
Чыгарманын бир нече нускасын Турпан оазисинен прусс экспедициясы да тапкан. «Алтын йарукту» алгач Бешбалык шаарынын тургуну Сыкоку Сели Тудунг которгон. Сутранын сактап калуучулук күчү бар деген ишеним буддизмди тутунган уйгурлар тарабынан аздектелип, бир канча ирет көчүрүлгөн. Сутрада кол жазманын качан жана кайсыл жерде көчүрүлгөнү, соопчулук үчүн көчүрүп берүүнү суранган жана көчүргөн адамдын аты-жөнү жазылган. Мисалы «26-жылы жогорку даражалуу Кансинин башкаруу мезгилинде (1687) мен бактысыз Ратка Вачир Шаби, менин ата-энелеримди (ар балээден) кутултуу жана куткаруу үчүн жазып бүтүрдүм» – деген маалымат жазылган. Бул маалыматтар 17–18-кылымдарда уйгурларда буддизмдин таасири бекем сакталып тургандыгын ырастайт.
Виклифф (Огайо)
Калкы - 13484 киши. Болжолдуу аянты - 12.1 км². FIPS коду — 39-85036.
Фаска
Фаска - нерсенин курч кырынын (мисалы бураманын учунун) кыйгач тегизделиши.
Бадана
Бадана - жоокерлер кийүүчү ок өтпөс тон, зоот; баатырлардын сырт кийими. Эпостордо ок өтпөгөн бадана тон же кош бадана деп да берилет: «Жакасы алтын, жеңи жез, кош бадана, торгой көз. Келеме жака, кең күрмө, керишке тийсе ок өтпөс». Айрым учурда чың бадана деп берилет: «Чыйырчык алтын, чымчык көз, чың бадана торгой көз». Бадана ичке металл зымдан жасалган чынжырчалардан (диаметри 13-16 мм) өрүлгөн зоот кийим экендиги жоромолдонот. Сак, сармат, байыркы түрк дооруна тиешелүү эстеликтерди казуу учурунда буюмдар менен кошо бадананын калдыктары да табылып, анын жеңи чыканакка, этеги тизеге чейин жетип, эки капталы тилик, тик жакалуу жасалгандыгын айгинелейт.
Кучеров реакциясы
Процесс сууда же суу-спирт чөйрөсүндө жүргүзүлөт. Катализатор - күкүрт к-тасындагы HgSO4, уксус к-тасындагы CH3(COO)2Hg, о. эле HgO, BF3 эфираты менен CF3COOH, HgO менен BF3 аралашмалары ж.б. Сууну кошуп алуу процесси Марковников эрежеси б-ча жүрөт. Ацетилен гидратташуу реакциясында ацетальдегидге, моно- орун алмашкан алкиндер кетондорго айланат. Ал эми молекулада күчтүү электронакцептордук орун алмашуучу топтор болсо, альдегиддер жана кетондор аралашмасы алынат.
Фенилацетилендер Hg (II) туздары жок болсо да, суюлтулган к-талар менен ысытканда гидратташат, мис.:
К. р. жардамы менен кош жана үчтүк байланыштары бар бирикмеде алардын селективдүү гидратташуусуна алып келет, мис.:
Семиз-Бел өрөөнү
Климаты континенттик, июлдун орточо температурасы 15–16°С, январдыкы 9,9°С. Жылдык жаан-чачыны 200мм. Жер астындагы сууга бай. Бозомук, ачык күңүрт, каралжын коңур топурактуу. Өрөөндүн таманына, тескейлүү капталына жарым чөл, талаа, шалбаалуу талаа (тоо капталдарында), ландшафттары күнгөйүнө таштак ксерофиттүү өсүмдүктөр өскөн ландшафт мүнөздүү. Кышкы жайыт катары пайдаланылат. Өрөөндө Кара-Саз жана башка кыштактар жайгашкан.
Уильям Оккам
Дин жана философия тууралуу
Албетте, Оккам диний окууну танган эмес, бирок философия диний окуунун принциптерин жана ал үгүттөгөндүн баарысын негиздеп бере албайт деп эсептеген. Алсак, философия Кудайдын бар экендиги жөнүндөгү догматты далилдеп берүүгө жөндөмсүз. Теологияда Кудай иррационалдуу (акыл жетпеген) нерсе, демек ал рационалдуу аргументтер менен далилденүүгө мүмкүн эмес. Оккам Ыйык жазуунун акыйкаттуулугунан келип чыга турган дин илиминин толук иррационалдуулугун белгилеген. Мунусу менен ал акыл-эстин акыйкаттуулугунан келип чыга турган философияга карама-каршы турат. Ошентип, Оккам эки акыйкаттын бар экендигин жактаган.
Оккамдык теория
Терминдин белгилик функциясы Оккам коргогон суппозициялык теория деп аталган теория менен тыкыс байланыштуу. Суппозиция ар түрдүү формаларда көрүнүшү мүмкүн. Биринчи форма-материалдык суппозиция, мында термин белгилүү бир сөздү билгизет. Экинчи форма — бул персоналдык суппозиция, мында термин тигил же бул жалпылыкты билгизет.
Минтай
Минтай (лат. Theragra chalcogramma) – треска балыктарынын бир түрү.
Кинесика
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
Саракас
Саракас — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Луза дарыясынын сол жээгинен 467 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Чымбай чымкөң кени
Чымбай чымкөң кени Ош облусунун Өзгөн районунда, Карадөбө суусунун төмөнкү агымында, Өзгөн шаарынан 5  км, түштүк-чыгышта, деңиз деңгээлинен 1040 м бийиктикте. Аянты 50 га, калыңдыгы 1,14 м болгон чымкөң кени саздуу пролювий-аллювий катмары менен байланышкан. Чымкөңдүн чириндилүүгү 15–30%, өңү күрөң, кочкул күрөң. Чымкөңдүн кык жана акиташ менен аралашмасын жер семирткич катары пайдаланса болот. Запасы С1 категориясы боюнча 508,7 миң м3.
Бычалгы
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Ача-Кайыңды
Айыл 1930-жылы oтурукташтырьшып, көчмөн элдерди чогултуу менен отурукташтырылган. Отурукташтырылгандан кийин колхоздун атын Орозбеков атындагы колхоз деп аташкан, колхоздун башкармасы болуп Сартбаев Турдакун иштеген. Т.Сартбаевдин терт атка кошуп алып соко менен чийген изи боюнча көчөлөр калтырылып айыл курулган.
Жалпы жарыя-сунуш
Жалпы жарыя-сунуш – сунуш келишиминде негизги шарттардын баары камтылуу менен, жалпы жактарга багышталган кайрылуу. Анда сунуш кылып жаткан жактын эрки толук берилип, ал суштарга макул болуп жооп каткан жак менен сунуш кылынган шарт боюнча келишим түзүлөт.
Жөө жомоктор
Сегиз-тогуз жашы бар,
Бурап-бурап ийгени
Япрык (Туймазин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ричард Бэрд
Бэрд, Ричард (25. 10. 1888- 12. 3. 1957) - америкалык полярдык изилдөөчү, учкуч, адмирал. Америкалык антарктикалык ири төрт экспедицияга жетекчилик кылган. Биринчи жолу (1928-30) Бэрд Антарктиканын ички, алыскы райондоруна чейин жеткен. 1929-ж. ноябрда Түштүк уюлдун үстүнөн учуп өткөн. Экинчи экспедиция (1933-35) убагында, сейсмикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, Батыш Антарктидада таш көмүрдүн ири кени бар экендиги ырасталган. Үчүнчү экспедиция (1939-41) негизинен Антарктиданын айрым бөлүктөрүнө АКШнын суверенитетин бекитүүгө багытталган. Төртүнчү экспедиция (1946- 47) АКШнын аскер-деңиз башкармасы тарабынан уюшулуп, Батыш Антарктиданын жээк бөлүктөрүнө жана ички райондорунда аэрофотосъемка жасалган.
Курактык психология
Курактык психология – адам психикасынын өнүгүү мыйзам ченемдүүлүгүн ар бир курактын өзгөчөлүгүнө ылайык изилдеп, үйрөтүүчү психология илиминин бир тармагы.
Талгак
Талгак — кош бойлуулук менен байланыштуу жана ал бүткөндөн кийин токтоочу оорулуу абал. Кош бойлуу аялдын нерв, эндокрин жана жүрөк-кан тамыр системаларындагы кандайдыр бир өзгөрүүлөрдөн келип чыгат. Ошондуктан өз убактысында (2 айга чейин) аялдар консультациясына кайрылып дарылануунун мааниси абдан чоң. Кош бойлуулуктун 1-жарымындагы (эрте) жана кош бойлуулуктун 2-жарымындагы (кеч) талгак болуп бөлүнөт. Эрте талгак кош бойлуулуктун алгачкы 3 айына чейин болуп, ал кетет, уйку келип, кээде шилекей агып, ал суткасына 1 лге чейин жетет. Күнүнө бир нече жолу кусат. Тынбай кусуудан боюнда бар аял арыктап, териси шалбырап, оозунан жагымсыз жыт чыгат, температурасы жогорулайт, кан басымы төмөндөйт. Кээ бир учурда боюнан түшүрүүгө аргасыз болот (к. Аборт). Эрте Т-ты аялдар консультациясында дарылайт. Тынбай кусканда боюнда бар аял ооруканага жаткырылат. Кеч талгак кош бойлуунун жүрөк-кан тамыр, нерв системаларынын, боор, бөйрөк жана башкалар органдарынын иши бузулуудан болот. Ал көбүнчө ак шишик басып башталат. Шишик буттан башталып, андан кийин бүт денеге тарайт. Дененин салмагы 10 кгга жакын көбөйөт. Бул учурда системалуу түрдө дарылоо жүргүзүү зарыл. Боюнда бар аял дайыма айына 2 жолу аялдар консультациясына барып, врачтын сунуштарын аткарып, гигиена эрежелерин сактап, жумасына бир жолу салмагын текшертип туруу зарыл. Ак шишик болгондо суюктукту аз (күнүнө 3—4 стакан) ичүү, тузду аз пайдалануу керек. Тамакта витаминдер (жашылча-жемиш) көп болгону жакшы; эттин ордуна быштак, айран, кефир берүү сунуш кылынат. Режимди, врачтын сунушун бузганда ак шишик менен бирге кан басымы жогорулап, заарада белок болуп, нефропатия пайда болот. Түйүлдүктүн өсүп-өнүүсү бузулуп, кээде өлүү төрөлүүгө алып келет. Нефропатия менен жабыркагандар ооруканада дарыланат. Режимди бузганда жана дарылоо жүргүзүлбөсө шишик басып, кан басымы жогорулап, заара менен белок чыгат, көзү тунарып, башы, ичи ооруйт. Баш ооруп, көз тунаргандыгы мээдеги кан айлануунун бузулушуна байланыштуу. Ал күчөп кеткенде аялдын булчуңдары тырышып эстен танат. Катуу кармаганда аял өпкө күпчөгүнөн же мээге кан куюлуудан өлүп да калышы мүмкүн. Бул абал көп учурда төрөт убагында, кээде төрөттөн кийин да болушу ыктымал. Анын алгачкы белгилери бет, көз жапкаларынын булчуңдары тартылып келе жатканда, тез жардамды чакырып, боюнда бар аялды караңгы үйгө тынч жаткыруу зарыл. Ал тилин чайнап албас үчүн ооздун ичине түпкү тиштердин ортосуна аш кашыктын башын дакиге ороп киргизүү керек. Мындай оору эне жана бала үчүн зыяндуу: энеде өпкө күпчөгү жана мээге кан куюлуу мүмкүн, бала болсо зат алмашуунун продуктулары менен ууланып, кычкылтектин жетишсиздигинен өлөт. Биздин өлкөдө алдын алуу жана дарылоо чаралары жолго коюлуп, аялдардын төрөттөн ' өлүмүн азайтууга мүмкүн болду.
Улуманда
Улуманда — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тайдон дарыясынын оң жээгинен 18 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 40 км.
Килем буюмдарын көчөтү
Жаратылыштагы тигил-бул элестер чагылышат да, ошол көрүнүш көчөткө негиз болууда. Маселен, «топчу баш» деген өсүмдүктөн улам «топчу баш кайкалак» пайда болот. «Мышык таман», «чөмүч», «тал барки», «сегиз писте», «өнөр көчөт»... Мындай көчөттөрдү айта берсек арбын да, ал жалаң элестөөлөрдөн пайда болгон. Ал эми «аркар туяк», «кой көзү», «кой шыбак», «кылыч көчөт», «кыйгач көчөт», «кыңыр моюн», «бото моюн» көчөттөрү менен килем токуу кийинки кездери ушунчалык ургалдуу өнүккөн. Булар өз ара бири-биринен кичине-кичине айырмаланбай койбойт.
Чычкан мрамор кени
Чычкан мрамор кени (Арым мрамор кени)  Жалал-Абад облусунун Токтогул районунда, Токтогул шаарчасынан 28  км түндүк тарапта, Чычкан суусунун өйүз-бүйүзүндө (ага Арым суусу кошулган жерде), деңиз деңгээлинен 1480–1770 м бийиктикте. 1969-жылдан белгилүү. 1978-ж. Түндүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Кен аймагын рифейдин аягында пайда болгон мрамор, доломит, акиташ тектери түзөт. Пайдалуу мрамор катмары каледон мезгилинде жиреп чыккан граниттин тийгизген таасиринен пайда болгон. Мрамор майда жана орто кристаллдуу. Өңү ак, боз, көгүш, жашыл-боз. Арасындагы саргыч, күрөң-кызыл жана сары жол-жол темгилдер (калыңдыгы 2 – 3 смге чейин) өзүнчө кооздукту берет. Жалпы калыңдыгы 30 мге, узундугу ондогон кмге чейин жетет. Мрамор аябай кооз, оңой кесилип, жакшы сайкалданат. Блоктуулугу 34%; 1 м3 таштан 14,58 м2 такта (калыңдыгы 2 см) алууга болот. Кендин мрамор ташы өтө кооз буюмдарды жасоого жана имараттарды кооздоп каптоого жарактуу. Фрунзе ш-ндагы көп имараттарга Ч. к-нин мрамору пайдаланылган. Запасы Арым 1 участкасында А категориясы боюнча 258,5 миң м3, В – 156,8 миң м3, С1 – 118,5 миң м3, С2 – 888,8 миң м3.
Күкүрт
2H2S + SO2 катализатор 3S + 2H2O.
800о – 1400оС молекула бир гана атомдон турат. К. Cu, Fe, Zn менен түздөн-түз аракеттенип көп сандагы жылуулукту бөлүп чыгарат. Металл эместер менен аракеттенет, металлдар менен болгон реакциясы жеңил жана активдүү жүрөт. Күкүрт эл чарбасында кеңири колдонулат. Резина ө.жа-да каучукту резинага айландыруу үчүн колдонулат. Каучук өзүнүн баалуу касиетине К. менен аралаштырып ысытканда гана ээ болот. Мындай процесс вулканизация деп аталат. К. өсүмдүктүн кээ бир зыянкечтерин жоготууда, ширенкени, ультрамарин боёкторун, көмүртек сульфиди ж.б. бир катар заттар даярдоодо колдонулат.
Николай Кузанский
Философиялык изденүүлөрү
Николай Кузанский көптөгөн чыгармаларды жазган, алардын ичинен «Биле турган билимсиздик» жөнүндө эмгеги эң биринчи жана эң олуттуусу. Мындан башка да ал «Карапайымдын» төрт диалогун жазган, мында эл арасынан чыккан адамдын акылмандыгы ачып көрсөтүлөт, ал эми «Акыл кенчин издөө» деген эмгеги Диоген Лаэртскийдин «Философтун өмүр баянын» окугандан кийинки ой жүгүртүүлөрүн камтыйт.
Философиялык көз караштары боюнча Николай Кузанскийди, анын чыгармачылыгына башка агымдар, мисалы пифагореизм, антик ойчулдары таасир көрсөткөн болсо да, платониктерге таандык кылса болот. Ошол эле убакта Николай Кузанский белгилүү бир даражада өз алдынчалыгы бар философ болгон, бул анын гуманизмге таандык болгондугу менен аныкталган.
Япрыковского Пожарного Депо (Туймазин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мирикилер
Мирикилер (лат. Brachyteles) – ойноок маймылдар тукумундагы бир уруу, буларга күрөң мирики (лат. B. arachnoides) кирет.
Жалпы кыргындоо куралы
Жалпы кыргындоо куралы – ядролук, химиялык жана бактериологиялык (биологиялык) куралдар.
Бандунг конференциясы (1955)
Бандунг конференциясы (1955) - Азия жана Африканын 29 өлкөсүнүн катышуусу менен Бандунгда (Индонезия) 1955-ж. 14-18-апрелде өткөн. Бандунг конференциясынын чакыруу жөнүнөдө Индия, Бирма, Индонезия, Пакистан жана Цейлондун премьер-министрлеринин Коломбодо өткөн кеңешмесинде (1954-ж., апрель) макулдашылган. Алардан тышкары конфференцияга: Афганстан, Камбожа, Кытай, Египет, Эфиопия, Алтын Жээк, Иран, Ирак, Япония, Иордания, Лаос, Ливан, Либерия, Ливия, Непал, Филиппин, Сауд Аравиясы, Судан, Сирия, Таиланд, Түркия, Вьетнам Демокр. Республика, Түштүк Вьетнам, Йемен катышкан. Бандунг конференциясынын катышуучулары колониализмди, расачыл сегрегацияны жана дискриминацияны айыптап, Камбожа, Цейлон, Япония, Иордания, Лаос, Ливия, Непал жана Бириккен Вьетнамды БУУга кабыл алуу өтүнүчү жана Коопсуздук Советинин убактылуу мүчөлөрүнүн ордун бөлүштүргөндө Азия жана Африка өлкөлөрүнүн өкүлдүктөрүнө карата географиялык принципти туура колдонуу тууралуу Коопсуздук Советине кайрылган. Бандунг конференциясынын өлкөлөрдү экономика жана маданий кызматташтыкка, куралсызданууга, атомдук жана термоядролук куралдарды чыгарууга, сыноого жана колдонууга тыюу салууга; бардык талаштартыш маселелерди тынчтык жол менен жөнгө салууга чакырган. Бандунг конференциясына Азия, Африка элдеринин улуттук аң-сезимин өстүрүүгө, улуттукбоштондук кыймылынын өөрчүшүнө жардам берген.
Аппа Арлингтон (Огайо)
Аппа Арлингтон (Огайо) (Upper Arlington) — Огайо штатынын Franklin округуна караган АКШ шаары.
Мирипристтер
Мирипристтер (лат. Myripristis) — тыйынбалыктардын бир уруусу.
Кеп агымы
Кеп агымы - айтымдардын тыбыштык удаалаштыгы; мааниси жактан байланышкан синтаксистик элементтерден турган интонациялык бирдиктерге (синтагмаларга) ажырайт. Кеп агымын жиктештирүүнүн:
Арак
Арак — ачыган сүттөн же кымыздан тартылган алкогол ичимдиги.
Алдашев Абдулхай Алдашевич
Кыскача өмүр таржымакалы
Абдулхай Алдашев 1918-жылы Жети-Өгүздүн Ак-Кочкор айылында туулган. Атасы - айтылуу санжырачы жана агартуучу Алдаш молдо. Кыргыз Айыл Чарба Институтун бүтүргөн (1939). Улуу Ата мекендик согуштун катышуучусу.
Чандалаш
Чандалаш - Сандалаш – Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районундагы суу. Чаткал суусунун оң куймасы.
Банка (калай кени)
Банка (калай кени) - калайдын чачынды кендеринин дүйнөдөгү ири тобу. Индонезиянын Түштүк Суматра провинциясында, Банка аралында жайгашкан. 16-кылымдан белгилүү; 1710-жылдан казып алынат. Геол. чалгындалган запасы 500 миң т га жакын. Калайдын негизги запасы негизинен деңиз жээктериндеги жана шельфтериндеги аллювий, элювий, жээк жана шельф чөкмөлөрүндө топтолгон. Калай минералдары топтолгон негизги чөкмө 0,2-2,0 м калындыктагы кум катмары. Ал касситериттүү (2-10 кг/м3) кварц сыныктары, турмалин, монацит, рутил, ильменит минералдарынан турат. Бул аймакта калайдын дагы 20дан ашуун кени бар, алар азырынча иштетилбейт.
Ушатиха
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Новокузнецк шаарынан Кемерово шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Калбыр
Калбыр – дан, талкаланган кен, катуу отун, ири кум, шагыл ж. б. чубурма заттарды ар кандай өлчөмдөгү торчодон сорттоп, өткөрүүгө ылайыкталган курал. Күндөлүк турмушта эгин тазалоо, кум ж. б. элөө үчүн пайдаланылат. Ал болот зымдан тордолуп же калың тунукеден көзөлүп жасалат. Диаметри 50-60 см, бийиктиги 10-15 см алкакка бекитилет. Сапырылган эгин калбырланганда чирче, кычы, алабата, меңдубана сыяктуу отоо чөптүн данынан, чар, таш-кумдан, кум элегенде таш ж. б. арылат. Азыр Калбыр комбайнда орнотулган. Өнөр-жайда кыймылсыз түзүлүштөн жана кыймылдуу машинадан турган Калбыр колдонулат. Кыймылсыз Калбыр [колосниктүү, догоолуу (жаа), конустуу] калбырлоочу беттен, аны орнотуп бекитүүчү жумушчу органдан жана кыймылга келтирүүчү механизмден турат. Колосниктик Калбыр көзөнөкчөлөрү 50 мм болуп, кесек материалдарды; доголук Калбыр болсо майда дандуу материалдарды (көмүр, кум ж. б.); ал эми конустуу Калбыр кесек материалдарды сорттоодо, суусун сарыктырууда колдонулат. Калбыр айланып (барабандуу), термелип, дирилдеп жана жарым жартылай дирилдеп кыймылдайт. Барабандуу бир октун айланасында айланып калбырлайт. Термелүүчү Калбыр атайын себетке бекитилген жана кыймылдоочу механизмге кошулган. Дирилдек Калбырдын себети атайын дирилдегичтин жардамы менен кыймылга келет.
Жалпы пайдаланылуудагы почта байланышы
Жалпы пайдаланылуудагы почта байланышы – КРдин бирдиктүү почта байланышынын курамдык бөлүгү, ал баардык жарандардын (жеке адамдардын) жана юридикалык жактардын пайдалануусу үчүн ачык жана алардын эч кимисине кызмат көрсөтүүдөн баш тартуусу мүмкүн эмес.
Үрмарал аска бетиндеги сүрөттөр
Алардын ичинен Каман-Суу коктусунда жайгашкан Жалтырак-Таш сүрөт тобу айырмаланып, анда скиф дооруна таандык илбирстер, желек, жаа аткычтар, оор куралданган жоокерлер жана фантастикалык жандыктардын (ажыдаар, ит-карышкыр сымал) сүрөттөрү тартылган. Үрмарал аска бетиндеги сүрөттөр тууралуу эң алгачкы кабарды 1953-жылы Бишкек шаарындагы №10 орто мектебинин окуучусу В. Полесский билдирген.
Осмонкул Бөлөбала уулу
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Ваусин (Огайо)
Калкы - 7332 киши. Болжолдуу аянты - 12.8 км². FIPS коду — 39-81928.
Бишкек-Торугарт унаа жолу
Бишкек-Торугарт -автомобиль жолу. 1933-39-жылдары кол күчү менен курулган. Бул жол мурда 1893-жылдан бери почто ташуучу жол болуп эсептелип келген. 1935-жылы Бишкек-Балыкчы болүгү ишке киргизилген. 1937-жьшы Нарын шаарына чейинки жол куру-луп, 1938-40-жылдары Торугарттагы чек ара тилкесине чейин жетки- рилген. Узуну 539 км. Нарын облусунун аймагындагы 334 км. Ат-Башы районунун чегинен 155 км түзөт. Бул жол аркылуу Нарын облусу Кыргыз Республикасынын бардык аймактары менен байланышат. Жол Балыкчы, Нарын шаарлары, Кочкор, Ат-Башы айылдары, Долон, Кызыл-Бсл-Чар, Ак-Бейит, Туз бел ашуулары аркылуу отот. Кыргыз Республикасынын мамлскеттик маанидеги автожолу коңшу Кытай Эл Республикасы (Кашкар, Ак-Суу, Артыш, Улуу-Чат) менен байланыштырып турат.
Елена Исинбаева
Елена Исинбаева (Елена Гаджиевна Исинбаева төр. 3-июнь 1982, Волгоград, РСФСР, СССР) — Орусиялык жеңил атлетчи, 2 жолку Олимпиада (2004-жыл, 2008-жыл) чемпиону, 5 жолку дүйнө чемпиону, 2 жолку Европа чемпиону. Шыргый менен бийиктикке секирүү боюнча 28 жолу дүйнөлүк рекордду жараткан. 2005-жылы 22-июлда Лондондо бийиктикке секирүү боюнча аялдар арасында биринчи жолу 5 метр бийиктикти багындырган. Волгограддагы Дене тарбия жана спорт академиясын аяктаган, педагогика илимдеринин кандидаты.
Орферион
Орферион (англ. orpharion - гректердин байыркы легендарлуу ырчылары Орфей менен Ариондун ысымынан) - кылдуу чертме музыкалык аспап. Сүйрүсүнөн келип, 7-9 кош кылы бар. 16-17-кылымдарда Англияда, Италияда жана Францияда кеңири колдонулган.
Күкүрт фториддери
Күкүрттү газ абалында фтордо күй-гүзгөндө алынышы мүмкүн.
Жогорку Тыхтем (Калтасин району, Башкыртстан)
Жогорку Тыхтем — Башкыртстандын Калтасин районундагы айыл, Кельтеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 298  киши. Почта индекси — 452877, ОКАТО коду — 80233830006.
Абдумавлян Абдукаримов
Абдукаримов Абдумавлян (1922-жылы Сузак районунун, Жар-Кыштак кыштагында туулга. — 2001) - механизатор, Социялистик Эмгектин Баатыры (1957 ). 1933-жылдан Сузак районундагы “Октябрь” колхозунун талаачылык биригадасында, 1942-жылдан МТСте тракторист болуп иштеген. Улуу Ата Мекендик согушка катышкан. 1954-57-жылдары ал иштеген бригада пахта өстүрүүдө чоң ийгиликтерге жетишип, пахта аянтынын ар гектарынан 40цден түшүм жыйнап алган.1985-жылдан пенсияда.
Селифантовица
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Күкүрттүү ангидрид
4FeS2+11O2 =2Fe 2O3+8SO2
Бул реакция менен К. а. ө. ж-да алышат. К. а. — түссүз газ («күкүрттүү газ»), күйгөн күкүрттөй кескин жыты бар. Ал оңой эле түссүз суюктукка конденсацияланат (суюктук -10,5°С кайнайт), сууда жакшы эрийт (20°С 1 көлөм сууда 40 көлөмгө жакын). Натыйжада суу менен бир аз реакцияга кирип, сульфит кислотасын пайда кылат.
Банкроттук
Жана үч жүз суммасында (LE үчүн) жана бир жарым (КЛ учун) - карызды төлөө үч айдан кеч эмес (алты ай стратегиялык ишканалар үчүн) өтүп кеткен болсо, каржы төлөөгө тема деп таануу жөнүндө сот иши козголушу мүмкүн эмес.
Үркүн
Жеңилип калганына карабастан, көтөрүлүштүн тарыхый мааниси зор. Түпкү калк көз каранды эместик үчүн күрөштүн тажрыйбасына ээ болгон. Кубаттуу элдик кыймыл аймактагы колониялык бийликти кыйла алсыраткан. Аймактын колониялык эзүүнүн запкысы жанына баткан көп улуттуу калкынын ынтымагы арткан. Алар падышалыктын колониялык улут саясатына каршы күрөштө бирге болушту. Кыргыз эли Ата журтун бошотуу үчүн, өз алдынчалык үчүн көтөрүлүшкө чыккан. 1916-жылдагы кайгылуу окуя – кыргыз элинин 19-кылымдын экинчи жарымы – 20-кылымдын башындагы улуттук-боштондук кыймылдарынын эң ириси. Ал элдин эсинде «Үркүн» деген ат менен түбөлүккө сакталып калды.
Митрилер
Митрилер (лат. Mitridae) — деңиз үлүлдөрүнүн бир тукуму.
Кливленд метросу
Кливленд метросу – Кливленд шаарынын метросу. Метросу 15-март 1955-жылы ачылат.
Оркестрион
Оркестрион – 1. Мануалдык баскычтуу, көп регистрлүу, көтөрүп жүрмө орган. 1780-ж. И. Фоглер тарабынан жасалган. 2. Фортепьяно түрүндөгү ойноо тетиктери, тартылган кылы бар орган түрү. 1791-ж. А.Т. Кунц жасаган. 3. Өзү ойноочу механикалык аспап. Ал оркестрди тууроо үчүн жасалган. Аспаптын тетиктери пружинанын жардамы менен кыймылга келет.
Википедия
Сын
Википедияга колдонуучу катары катталгандар да, катталбагандар да салым кошуу укугуна ээ. Жаңы түзүлгөн же оңдолгон макалада текстке тиешеси жок маалымат же идеологиялык жактан туура эмес ой  айтылса да дароо сакталат. Бирок салттуу энциклопедиялардан айырмаланган Уикипедиядагы маалыматтар оңдолуп турат.
Көк
Мында көктү тилүүнүн эки ыкмасы бар. Адегенде жөнөкөй эле бычак аркылуу тал-тал тилип алат. Анан аларды сындырыкка салып өткөрүү керек. Мында көк текшиленип, көк талдары сыйда келет. Ошону үчүн анын өрүмү кооз көрүнөт.
Челя
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Опус
Опус (лат. opus - эмгек, чыгарма) - 1. Катар номер менен белгиленген музыкалык чыгарма же бир жанрдагы чыгармалар жыйнагы. Алгач Опус номерин басмакана ээлери гана билишкен. 19-кылымдын биринчи жарымынан тартып Опус номерин композиторлор өздөрү коё баштаган.
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Тондуу желиндүүлөр
Тондуу желиндүүлөр — каканактуу желиндүүлөр; күмөнү тондун, чөптүн ичинде өөрчүүчү желиндүүлөр.
Итаалы
Итаалы уламышы Алтай элдеринде
Сагымбай Орозбаковдун вариантындагы итаалы жөнүндө өзүнчө эпизод айтылуу менен бирге бул эл Көкөтөйдүн ашында да эскерилет:
Талма
Тарыхы (тарыхый очерк)
XVII-XVII кылымдарга эпилепсия тууралуу Бургавдын (H. Bourhaave) жана  Тиссонун (S. A. Tissot, 1770) эмгектери тиешелүү. Оорунун изилдөө жаңы этабынын башталышы XIX кылымга туура келет, Браве (L. F. Bravais) 1827-жылы жергиликтүү тырышууларды (эпилепсиянын локалдык формалары) сүрөттөгөн. Ал эми, А. Кожевников өзүнүн атына коюлган (Кожевникодун эпилепсиясы)  эпилепсиянын жаңы формасын жазат. Оорунун изилдөө тарыхында В. М. Бехтереванын эскперименталдык жана клиникалык иштери чоң роль ойногон. Ошондой эпилепсия оорусун изилдөөгө көп окумуштуулар салым кошкон.
Диагноз
Диагноз анамнездин, клиникалык көрүнүштүн жана лабораториялык методдордун негизинде коюлат жана төмөнкү клиникалык белгилердин жыйындысын эстен чыгарбоо керек: стереотиптик кайталоого жакын пароксизмалдуу бузулуулардын болушу, пациенттин кулк-мүнөзүндөгү мүнөздүү өзгөрүүлөр, прогрессия (пароксизмалардын жыштыгынын көбөйүшү, алардын трансформациясы, психикалык бузулуулардын көрүнүшү), электроэнцефалографиялык (ЭЭГ) текшерүү учурунда эпилепсиялык активдүүлүк. Эпелепсия тырышуунун активдүүлүгүнүн түрү менен мүнөздөлөт, жогорку амплитудадагы кескин разряддар, чоку комплекстери - жай толкун же курч толкун - жай толкун.
Дарылоо
Заманбап эпилепсияга каршы дары-дармектер шарттуу түрдө негизги терапиялык дары-дармектерге же 1-катардагы дары-дармектерге жана жаңы муундагы дары-дармектерге (2-катардагы) бөлүнөт. Негизги дары-дармектердин катарына фенобарбитал, примидон, бензобарбитал, фенитоин, карбамазепин, вальпрой кислотасы жана анын туздары (валпроат) жана этосуксимид кирет. Ал эми, колдонууга бекитилген 2-катардагы  жаңы муунундагы дары-дармектердин катарына ламотриджин, топирамат, габапентин, тиагабин, окскарбазепин, леветирацетам, бензодиазепин-клоназепам кирет.
Гареевка (Калтасин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жумабек
Жумабек — "Манас" эпосунун эпизоддук кейипкери. Көкөтөйдүн ашында кытайлар Аккуланын байгесин талап алып качканда Жолой Коңурбайды тосконго даярданып турсун деп аялы Кыяшка Аскардын уулу Ж-ти жиберет (Сагымбай Орозбаков, 3. 280— 281).
Ысык-Көл ойдуңу
Ысык-Көл ойдуну — Кыргызстандын түндүк-чыгышындагы бийик тоо өрөөнү. Түндүгүнөн Күнгөй (эң бийик жери Чок-Тал чокусу, 4771м), түштүгүнөн Тескей (Каракол чокусу 5216м) Ала тоолору менен чектешет. Таманын Ысык көл ээлейт. Өрөөн кендик боюнча 275 км аралыкта созулуп жатат. Таманынын туурасы 65 км. Деңиз деңгээлинен бийиктиги 1600–2300 м.
Үч таман
Ар ким өз сакасы түшкөн жерден мурунку ирети менен оюнду улантышат. Кезектеги оюнчу алыстагы чүкөнү эмес, жакыныраак турган бирөөнүн сакасын да атууга укуктуу. Атылган сака жаткан ордунан Үч тамандан алыстап кетсе, анын ээси оюнга катышпайт. Эгерде ал сака акыркы оюнчунуку болсо жердеги чүкө толугу менен саканы атып чыгарган балага тиешелүү болот. Оюнчу жыдыгандан кийин кезек кийинки атаандашына берилет. Үч таман балдарды шамдагайлыкка, таамайлыкка үйрөтөт.
Опера-балет
Опера-балет - 17-18-кылымдарда Францияда калыптанган музыкалык Театр жанры. Опера-балеттин бий сценалары операнын речитатив, ария, ансамблдер ж. б. формалары менен кезектешүүсү анын негизги өзгөчөлүгү болуп саналат.
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Добаев, Кыргызбай Дүйшенбекович
Педагогикалык жана адистик ишмердиги
Орус тилин кыргыз мектептерде тереңдетип окутуу, кыргыз тилинин теориялык негиздерин орус мектептерде окутуу, педагогика боюнча адис. Орус жана кыргыз тилдеринде эркин сүйлөйт жана жазат.
Күкүрттүү суутек
FeS+2HCl2+H2S
Жер ортолук деңиз аймагы
Жер ортолук деңиз аймагы – табигый географиялык аймак (өлкө). Пиреней, Апеннин, Балкан жарым аралын, Кичи Азиянын түштүк жана батыш бөлүктөрүн, Сирия, Палестина жээктерин, Африканын түндүк жээгин (Атлас тоолорунун көп бөлүгүн) жана жер ортолук деңиздеги аралдарды камтыйт. Аянты 4 млн км2дей. Альп бүктөлүү (геосинклиналдык) облусуна кирет; активдүү жер титирөө болот; аракеттеги жанартоолор бар (Этна, Везувий, Стромболи). Түндүк бөлүгүнүн рельефине орто бийик тоолордун, бөксө тоолордун жана дөңсөөлүү түздүктөрдүн айкалышы мүнөздүү; карст рельефи да кеңири таралган (мисалы, Динара тайпак тоосунда жана башка). Жер ортолук деңиз аймагынын африкалык бөлүгүндө катмарланган түзү-лүштөгү түздүктөр басымдуу. Субтропиктик жер ортолук деңиздик климат мүнөздүү, жаан-чачын кышында арбын жаайт, жайы кургакчыл. Январдын орточо температурасы түндүк-чыгышында 0–2°С, түштүгүндө 10–12°С, июлдуку түндүгүндө 19–20°С, түштүгүндө 28–30°С. Түздүктөрүнө жылына 300–400 мм, тоолоруна 3000 ммге чейин жаан-чачын жаайт. Түштүктү жана чыгышты карай климаттын кургакчылыгы күчөйт. Вегетация мезгили узакка (7 айдан ашык) созулгандыктан, субтропиктик өсүмдүктөрдү өстүрүүгө мүмкүнчүлүк түзөт, бирок суунун тартыштыгынан дыйканчылык жана бак-дарак өстүрүү чектелет. Дарыяларынын суусу жайында өтө тартылат; сугатка кеңири пайдаланылат.
Негизги дарыялары: Эбро, Рона, По, Марица, Нилимий Өсүмдүктөрдөн ксерофилдик дайыма жашыл жер ортолук деңиздик бадалдар (маквис, фригана, гарига) басымдуу; ошондой эле катуу, жазы жана ийне жалбырактуу токой массивдери да (негизинен тоолордо) кездешет. Жер ортолук деңиз аймагынын африкалык жана азиялык бөлүктөрүндө жарым чөл жана чөл өсүмдүктөрү мүнөздүү. Буудай, жүгөрү, май алынчу өсүмдүктөр өстүрүлөт; бак-дарак, жүзүм-зар, цитрус өсүмдүктөрүнүн плантациялары кеңири аянтты ээлейт. Тоолуу бөлүктөрүндө мал чарбасы (негизинен кой чарбасы), жээк сууларында балыкчылык (сардина, тунец) өнүккөн. Жээктеринде деңиз курорттору (Ривьера) арбын. Жер ортолук деңиз аймагы (Средиземье) – антикалык цивилизация өнүккөн тарыхый аймак.
Орунбеков Бакытбек
Кыскача өмүр жолу
1995-97-жылдары Кыргызстандын Тышкы иштер министрлигинде маалымат бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген. 1996-жылы Пакистанда Исламабад дипломатиялык академиясынын атайын курсун бүтүргөн.
Түзгөн китептри
4.     “Мударис”, (философия илимдеринин доктору, профессор К. Исаев жөнүндө), Бишкек-2016.
Илимий макалалары
3.      “2006-2008-жылдар: Кыргызстандагы көп партиялуулуктун негизги өзгөчөлүгү”, Кыргыз Улуттук университетинин жарчысы, № 4, 2010.
22.    Орунбеков Б.О. “Кыргыз интернет басылмаларындагы журналистик этиканын сакталышы”, журнал “Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана”, 2020.№7.
Курактык өзгөчөлүк
1. Ымыркай курак – 1 жашка чейинки мезгил.
Шеллинг, Фридрих Вильгельм Йозеф
Шеллингдин чыгармачылы 1чи этабы
Шеллингдин чыгармачылыгында өнүгүүнүн бир нече мезгилин бөлүп көрсөтүүгө болот: натурфилософия (90-жылдар), трансценденталдык идеализм (1800), бирдейлик философиясы (XIX кылымдын биринчи он жылдыгы), аяндар философиясы (өмүрүнүн акырына чейин). Өзүнүн натурфилософиялык көз караштарын Шеллинг бир нече эмгектеринде баяндайт, алар төмөнкүлөр: «Жаратылыш философиясынын идеялары» (1797), «Дүйнөлүк жан жөнүндө» (1798), «Жаратылыш философиясынын алгачкы сомолосу» (1799), «Динамикалык процесстин жалпы дедукциясы» (1800). Шеллингдин өмүрүнүн жана чыгармачылыгынын мезгили табият таануу илимдериндеги ири ачылыштардын учуруна туш келет, ушундан улам ал өзүнүн натурфилософиялык изилдөөлөрүндө ошол жетишкендиктерге таянган.
Ченчерь (дарыя)
Ченчерь — Орусиядагы дарыя. Түмөн облусу, Курган облусу, Омск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ишим дарыясынын оң жээгинен 562 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Сидоровка (Варжа куймасы)
Сидоровка — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Варжа дарыясынын сол жээгинен 4 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 34 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гаханна (Огайо)
Гаханна (Огайо) (Gahanna) — Огайо штатынын Franklin округуна караган АКШ шаары.
Портал:Портал:Ислам/Мыкты макала
...Кудайдан келген пайгамбарлардын жалпы саны бир топко чейин барат, бирок Куранда 25 гана пайгамбардын аты аталат.
Шураб гипс кени
Шураб гипс кени Баткен облусунун Лей лек районунда, Самаркандык кыштагынан 5 км түштүк тарапта, Түркстан кырка тоосунун түндүк этегинде. 1936-ж. табылган. Кен аймагында бор мезгилинде пайда болгон алевролит, кумдук, чополуу тоотек катмары кеңири таралган. Пайдалуу катмар гипстен туруп, ал үстүнкү жана астынкы болуп экиге бөлүнөт. Үстүнкүсүндө кант сымал гипстин үч катмарчасы бар. Алардын арасы 0,6–0,9 м калыңдыктагы жашыл боз чопо менен бөлүнгөн. Гипс катмарчаларынын калыңдыгы 3,9 м, узундугу 9,2 ''км. Астынкысында гипс катмарчасынын калыңдыгы 4,1 м, узундугу 1,5 км. ''Кенде гипстин 2 түрү бар: 1) кызгылтым жана боз түстөгү тунугураак тыгыз гипс; 2) кант сымал, ак, бүртүкчөлүү гипс. Запасы В категориясы боюнча 38 миң т, С1 – 3965 миң т.
Кыргыз Республикасынын Өкмөтү
Ыйгарым укуктары
Конституция менен Президенттин жана Жогорку Кеңештин компетенциясына таандык болгон, ошондой эле Конституция жана мыйзамдар менен соттордун, башка мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын компетенциясына таандык болгон маселелерден тышкары, Өкмөт мамлекеттик башкаруунун бардык маселелерин чечет.
Карабагыш (уруу)
Кара багыш - Оң канаттагы, Адигине уруулук тобунун кура- мындагы теги байыркы уруу. Кара багыш өз алдынча уруу катары Сейф ад-Дин Аксыкендинин «Мажму ат-Таварихинде» (16-к.) эс- керилет. Адигине, Мунгуш, Тагай баатыр менен бирге Отуз уулдун балдары катары чагылдырылат. Уруу аталышы кыргыздардын эзелки тотемисттик ишенимдерине байланыштуу келип чыккан. Бул уруунун өкүлдөрү Кара-кулжа, Өзгөн, Сузак; Өзбекстандын: Ханабад райондорунун аймактарын байырлашат.
Илептүү сүйлөм
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
Ермухамет (Туймазин району, Башкыртстан)
Ермухамет — Башкыртстандын Туймазин районундагы айыл, Кандрин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 710 киши. Почта индекси — 452765, ОКАТО коду — 80251827002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Көп тикендүүлөр
Көп тикендүүлөр (лат. Polyacanthonotus) — деңиз түбүндө жашоочу балыктардын бир уруусу.
Портал:Чыңгыз Айтматов
<div style="background-color:#918151; border: 1px solid Gold; padding-left:10px; padding-right:10px; padding-bottom:0px; padding-top:10px; min-width:700px;">
--> <div style="background-color: #FDF5E6; border-color: #D2B48C; border-width: 1px; border-style: solid; -webkit-border-radius:7px; -webkit-border-radius:7px; -moz-border-radius:7px; -moz-border-radius:7px; border-radius: 7px; box-shadow: 3px 3px 11px #3D2B1F; clear: both; margin: 10px;">
Пикир жана билим философилык сөздөр
Билим дүйнөнү таанып билүү процессинин коомдук-тарыхый тажрыйбада текшерилген жана логика күбөлөгөн натыйжасынын адамдын аң-сезиминде элестөө, түшүнүк, корутунду, теория түрүндө адекваттуу чагылышы. Билим адамдардын коомдук материалдык жана руханий ишмердигинин жемиши; дүйнөнүн, жаратылыш менен адамдын объективдүү касиеттеринин жана байланыштарынын идеалдуу белги түрүндө туюндурулушу. Билим салыштырма жана абсолюттук чындыктын диалектикасын чагылдыруу менен ар түрдүү аныктыкта, көп деңгээлдүү, татаал мүнөзгө ээ болуп, маданиятынын тарыхынын жана жеке инсандын индивидуалдуу өнүгүү процессинде өсөт.
Изафет
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
Сайнор, Денис
Сайнор (Шинор), Денис (1916-2011) – түпкү теги Мажарстандан чыккан америкалык чыгыш таануучу, урал-алтай таануучу. Ал ПИАКтын негиздөөчүлөрүнүн бири, АКШдагы Индиана университетинин Борбордук Евразияны Иликтөө кафедрасынын ардагер профессору.
Кыскача өмүр баяны
Аксакал чыгыштаануучу ушул университеттен ардагер болду. Өмүрү өткүчө ардагер профессор катары бул окуу жай - Индиана университети менен кол үзбөй кызматташты.
Сайнор жана алтаистика
Кеңири билимдүү, полиглот, либерал чыгыш таануучу, залкар окумуштуу Денис Сайнор (мажарча тегаты – Шинор, Denis Sinor) Евразия тарыхына жана тил илимине байланыштуу 8 илимий монография, 160тан ашуун илимий макала жазып, көптөгөн эл аралык илимий монографияларга редактор болгон.
Тимберлейк, Жастин
Жастин Рендел Тимберлейк (англ. Justin Randall Timberlake; 31 январь 1981, Мемфис шаары, Теннесси штаты) - америкалык поп-музыкант, актёр, композитор жана продюсер катары белгилүү. Жастин — эки Эмми сыйлыгын жана алты Гремми сыйлыгынын ээси. 1990-жылдардын АКШдагы NSYNC тобунун мүчөсү катары алгачкы жолу дүйнөгө атагы чыккан.
Сайнор, Денис
Сайнор жана кыргыз илимпоздору
Бул киши өзү болсо орхон-энесай жазууларын чечмелөө жана башка маселелерде баяндамалар жасап жүргөн'', - дейт академик Орузбаева.
А киши Бишкекке да келген бир жолу. Он чакты жыл мурда "Мээрим" корунун эл аралык фестивалы өтүп, ага Сайнор да конок катары катышкан''”, - дейт Бүбүйна Орузбаева.
Көөкөр
Зергерлер көөкөрдүн булун-бурчтарына, ийинине, моюнуна күмүш, мис, жез, коло, калай өңдүүлөрдү да чөгөргөн. Ал түшкөн шөкөттөрдүн формасы ар кандай көркөмдүктө болот. Көөкөрдүн кепкегине да түстүү металлдарды чөгөрүп, адатта, жезден чагарак салынган. Анын кайыш боосу болгон.
Эки ийинсиз эле узун тал моюндуу, тегерек келип, ийин ордуна боо тагылган көөкөр да жасалган. Буга түшкөн көркөм оюм-чийимдер жалпы алганда «байчечекей» өңдөнүп, чийим ичинен кайра «чийим сынпос» чыгып, ортолору «тоок көздөнүп» кетет. Адатта, көөкөр кош ийиндүү болот. Моюну узунураак келип, койкоюп турса, ошол көркөм көрүнөт. Мунун муунак-муунак сызыктардан туруп берилген «табак-табакча» оюм-чийимдер үч бурчтукту түзүп, алар чийим шибеге аркылуу «ийректелсе» анда да. буюм кооз болот.