cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наркоз
Наркоздун жүрүшү
Наркоздогу адам акыл-эсин жоготот, ооруну сезбейт, булчуң эттери бошоңдойт, рефлекстери басаңдайт. Наркоз убагында ооруу сезиминин жоголушу операция жасоого кеңири мүмкүнчүлүк түзөт. Аны организмге киргизүү жолуна жараша дем алуу жолу аркылуу, дем алуу жолунан тышкары берилүүчү жана электр наркозу болуп бөлүнөт. Дем алуу жолу аркылуу берилүүчү наркоз ингаляциялык наркоз деп аталат. Наркоздун бул түрүндө адамдын организмине наркозду пайда кылуучу заттар ар түрдүү жолдор менен (жыттатуу же кекиртекке түтүкчө сойлотуу аркылуу) өпкөгө киргизилет. Өпкөгө кирүүчү наркоз каражаттары алдын ала бууга айландырылып, андан кийин кычкылтек менен бирге аппарат аркылуу жыттатылат.
РКП(б) БКнын Түркстандагы негизги милдеттери жөнүндө
«РКП(б) БКнын ТҮРКСТАНДАГЫ НЕГИЗГИ МИЛДЕТТЕРИ ЖӨНҮНДӨ» – 1920-жылы 29-июнда кабыл алынган РКП (б) БКнын Саясий бюросунун токтому. Мында Түркстан компартиясынын милдеттери – улуттар арасындагы теңсиздикти, кастыкты жоюу, жергиликтүү калктан келгиндер өз бетинче тартып алган жерлерин кайра кайтаруу, чарбаларды жер менен камсыз кылуу, полициянын, соодагерлердин, жергиликтүү улутчулардын мурунку жан-жөкөрлөрүн Түркстандан кууп чыгуу жана башка милдеттер, бардык партиялык уюмдарды Түркстан КПга бириктирүүнүн зарылдыгы белгиленген.
Түлөбердиев, Жамалбек
Түлөбердиев Жамалбек (1935-ж. т, Талас району, Кырк-Казык айылы) — энергетик, мамлекеттик ишмер. Кыргыз Республикасынын инженердик академиясынын (1992), Эл аралык инженердик академиянын (1994) академиги. 1956-ж. В. Р. Вильяме атындагы Москва суу чарба инженерлер институтун бүтүргөн. 1956-жылдан Аламүдүн ГЭС каскадынын гидротехникалык цехинде адегенде улук мастер, 1957-жылдан начальник болуп иштеген. 1960-жылдан Быстровка энергокомбинатында директор. 1971-жылдан Кыргыз ССР энергетика жана электрификация башкы өндүрүштүк башкармасынын башкы инженери, начальниги (1985-жылдан). 1989-жылдан Кыргыз ССР энергетика жана электрификация өндүрүштүк бирикмесинин генералдык директору, 1992-жылдан Кыргызэнергокомпаниянын, 1993-жылдан Кыргыз мамлекеттик-акционердик холдинг энергокомпаниянын президенти. Түлөбердиев энергетика, гидроэнергетика жана гидротехникалык курулуш тармагындагы чоң адис жана уюштуруучу. СССР Министрлер Советинин мамлекеттик сыйлыгынын (500 кВтуу Токтогул ГЭСи — Анжиян бийик тоолуу жогорку чыңалуудагы электр линиясын иштеп чыккандар жана кургандар менен бирге; 1979) жана Кыргыз ССРинин мамлекеттик сыйлыгынын (500 кВтуу Токтогул ГЭСи — Фрунзе жогорку чыңалуудагы электр линиясын иштеп чыккандар жана кургандар менен бирге; 1980) лауреаты. Эки жолу Эмгек Кызыл Туу, Эл достугу ордендери жана медалдар менен сыйланган. Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген энергетиги, СССРдин ардактуу энергетиги. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин (1985-жылдан) депутаты.
Томас Гоббс
Өмүр баяны
Ошол кездеги улуу окуяларга жакын болгондуктан жана өзүнүн мекендештерине тынчтык жана коопсуздук каалап, өзүнүн бардык жөндөмдүүлүгүн коомдун проблемаларын чечүүгө жумшоону чечет. Адам маселелери дайыма Гоббстун чыгармачылыгынын борборунда турган. Ал «Дене жөнүндө», «Адам жөнүндө», «Гражданин жөнүндө» трилогия жазууну ойлойт, бирок муну ал акыркы бөлүмүнөн баштап жаза баштайт, ал 1642-жылы жарыяланат. «Дене-бой жөнүндөгү» трактат 1655-жылы, «Адам жөнүндөгү» трактат 1658-жылы басылып чыгат. 1651-жылы ал өзүнүн эң көлөмдүү чыгармасын, өмүрүнүн башкы эмгеги — «Левиафанды» жарыялайт, китептин алгачкы баптары жалпы философиялык маселелерди камтыган, ал эми калган бөлүгү коомдун мамлекеттик жана социалдык түзүлүш маселелерине арналган.
Онтологиялык көз карашы
Гоббстун айлана-чөйрөдөгү дүйнөнү механикалык түрдө түшүндүрүүчү онтологиялык көз карашы, атап айтканда, кыймылдын булагы жөнүндөгү маселеде белгилүү бир кыйынчылыктарга жолуккан. «Гражданин жөнүндө», «Левиафан» деген эмгектеринде Кудайды алгачкы кыймылдын булагы деп жарыя кылат, ал эми нерселердин андан кийинки кыймылы, анын пикири боюнча, Кудайга таптакыр көз карандысыз түрдө жүрө берет. Гоббстун деисттик көз карашы ошол кезде үстөмдүк кылып турган диний түшүнүктөр менен дал келген эмес.
Эрктин эркиндиги жөнүндө маселе
Гоббстун философиясы көтөрүп чыккан башка дагы бир проблема — эрктин эркиндиги жөнүндөгү маселе. Эгерде, бардык нерсе материя болсо, жана материя алдын ала билүүгө боло турган жана болбой койбой турган жол менен кыймылдай турган болсо жана алардын кыймылын аныктай турган себептик мыйзамдарды таанып-билгенибизден кийип, адамдын эрки эркин деп айтууга болобу? Гоббс бул суроого түз жана ачык, жалпысынан өзүнүн түпкү принциптерине ылайык жооп берет. Болуп жаткан нерсенин баары себептик зарылдыктын натыйжасында болуп турат, ал эми адам болсо — дүйнөдөгү бардык нерселердей эле себептик системанын бир бөлүгү. Бирок адам эркиндиги себептик зарылдыктан тышкары турган эркиндик катарында тушүнүүлүгө тийиш эмес. Гоббстун пикири боюнча, бир нерсени каалоо — каалаган нерсеге умтулуу дегенди билдирет. Эгерде менин кыймылым мен каалаган нерсеге бараткан жолунда тоскоолдукка урунбаса анда менин аракетим эркин аракет. Эгерде менин кыймылыма бир нерсе тоскоол болуп турса ал учурда мен эркин түрдө аракеттенүүгө жөндөмсүзмүн. Бул тышкы тоскоолдуктар — менин эркиндигимдин чектелип турушунун өзү. Эгерде менин өзүмдө бар болуп турган бир неменин натыйжасында өзүм каалаган нерсени ала албасам же аны иштей албасам, эгерде, мисалы, күчүм жетпегендиктен мен тосмо кашааны секирип өтүп кете албасам мындай учурда бул менин эркиндигимди чектегендик болбойт, бул жөн гана мендеги жөндөмсүздүктүн табийгый түрдөгү жетишсиздиги.
Арал (Чүй району)
Арал (Арал) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Чүй районундагы айыл. Чүй айыл округу составына кирет.
Бел-Алма-батыш, Кашка-Суу көмүр кени
Бел-Алма-батыш Кашка-Суу көмүр кени Ош облусунун Ноокат районунда, Кичи Алай суусунун оң куймалары Белалма жана Кашка-Суу сууларынын ортоңку агымында. Кен 1913-ж. белгилүү. 1983–87-ж. геол. съемка убагында издөө иштери жүргүзүлгөн. Кен Белалма жана Батыш Кашка-Суу деп экиге бөлүнөт. Белалма жантайып жаткан синклиналдык бүктөлүүнүн түштүк-батыш канатында, Батыш Кашка-Суу синклиналдын түндүк-батыш биригишинде. Кенде төмөнкү юра катмары менен байланышкан бир кабат белгилүү. Белалма кенинде кабаттын калыңдыгы 30–75 м болуп, орточосу 45 м түзөт. Батыш Кашка-Суу кенинде калыңдыгы 1,0 м болгон кабат 1,2 кмге созулары аныкталган. Көмүрдүн сапаты начар изилденген. Белалма кенинин орточо күлдүүлүгү – 11,8%, күйүү жылуулугу 6500 ккал/кг (27,21 МДж/кг) 7150 ккал/кг (29,93 МДж/кг). Кендердин болжол ресурсу 600 м тереңдикке чейин 1153 млн т.
Тынымсеитова Жумакан
Тынымсеитова Жумакан (1929 –1975) - акын. Жумакан Тынымсеитова Нарын районуна караштуу Он-Арча айылында 1929-жылы туулган. 1943-жылы Нарын шаарындагы педагогикалык окуу жайында окуп, 1945–1950-жж. Он-Арча айылында китепкананын башчысы болуп иштеген. 1951–1960-жж. «Тянь-Шань правдасы», «Жеңиш» гезиттеринде кызматкер, 1963-жылдан Нарын шаарындагы бала бакчада башчылык кызматын аткарды. Ж.Тынымсеитова 1957-жылдан ыр жаза баштаган. Ошондон тарта ырлары облустук, борбордук гезит-журналдарга жарыяланып келген. 1961-жылы биринчи поэтикалык жыйнагы «Сыбызгы» деген ат менен жарык көргөн. Чыгармалары орус тилине которулуп, 1968-жылы «Акыркы жолу-гушуу» аттуу пьесасы Тянь-Шань музыкалык драма театрына коюлган. 1963-жылдан СССР Жазуучулар союзуна мүчө болгон. Адабият майданында сиңирген эмгеги үчүн Ж.Тынымсеитова В.И.Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгынын урматына «Каарман эмгеги үчүн» медалы, Кыргызстан ЛКЖС БКнын Ардак грамотасы менен сыйланган.
Чатхэм Тауншип (Нү-Жерси)
Чатхэм Тауншип (Нү-Жерси) (Chatham Township) — Нү-Жерси штатынын Моррис округуна караган АКШ шаары.
Ацетилен
Ацетилен (этин), HCCH – түссүз, жытсыз газ, сууда аз эрийт. Аба менен болгон аралашмасы жарылууга жөндөмдүү. Алкиндерге тиешелүү бардык касиетке ээ. CH2CI2 жана NH4Cl катышуусунда димерлешүү реакциясына кирип, винилацетиленди пайда кылат: CH2 =CH-C CH. А. кычкылтекте күйүшүнөн темп-ра 3000оС чейин көтөрүлөт.
Кара-Коюн өрөөнү
Кара-Коюн өрөөнү – Ички Теңир-Тоодогу Ат-Башы өрөөнүнүн батыш бөлүгү. Ат-Башы районунун аймагында. Түндүгү Кум-Бел жана Ойнок-Жар адырлары, чыгышы Ат-Башы кырка тоосу менен чектешет. Батышы Арпанын Ала-Тоосунун айрыгындагы Беш-Талаа түздүгүнө өтөт. Чыгышта Чеч-Дөбөдө Ат-Башы суусунун өрөөнүнө кошулат. Узундугу 65–70 км, туурасы чыгышта 10–12 км, батышта 4–5 км, бийик жери 2800–3000 м (батыш жагы), жапыз жери 2100–2200 м (чыгышы). Аллювий-пролювий шилендилеринен түзүлгөн түздүк. Өрөөн аркылуу Кара-Коюн суусу түштүктөн түндүк-чыгышка карай агат; 5–7 тектири бар. Климаты кургак, континенттик. Июлдун Орточо температурасы 10–15 С, айрым жылдары 22–33°С январдыкы –7°Сден – 12°Сге, кээде –20°Сден –30°Сге чейин. Жылдык жаан-чачыны 300–350 мм. Топурагы бозомук жана күрөң, тоо бетинде каралжын. Ландшафты чыгышында саздуу түздүк, түндүгү жантайма шлейфтүү кургак талаа, батышы субальпка жакын тулаңдуу түздүк, түштүгү тектирлүү талаа. Өсүмдүктөрдөн доңуз сырты, бетеге, шыбак, тарак баш, шыраалжын, кара кыяк жана башка басымдуу. Өрөөн аркылуу Бишкек-Торугарт автомобиль жолу өтөт. Казыбек, Кара-Суу, Кара-Булуң, Дыйкан, Кызыл-Туу кыштагы жайгашкан.
Асаналы Толубаев
= Өмүр таржымалы =
Паспорт алуу, никеге туруу, фамилияны өзгөртүү мыйзамдары (1941-ж.)
=Асаналы Толубаевдин 120 жылдыгына арналган илимий-практикалык конференция=
"Алтын глобус" сыйлыгынын "Мюзикл же комедия жанрындагы эң мыкты тасма" номинациясы
"Алтын глобус" сыйлыгынын "Мюзикл же комедия жанрындагы эң мыкты тасма" номинациясы (англ. The Golden Globe Award for Best Motion Picture – Musical or Comedy) 1952-жылдан бери жыл сайын ет өлкөлүк басма сөздүн Голливуд ассоциациясы тарабынан ыйгарылат.
Белый Кер
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Набиев Бурхан Набиевич
Үй-бүлөсү
Атасы - Наби Жолдошев жаш кезинде Улуу Ата –Мекендик согушка кетип курман болгон. Бурхан агай, энеси Жолдошева Жаандын колунда жалгыз чоңойгон. Энеси 1999-жылы каза болгон. Жубайы Садирова Жамал, мугалимдик тармакта 35 жыл иштеп, азыркы кезекте пенсияда. Алардын үч уул, эки кызы бар. Балдарынын баары жогорку окуу жайларын бүтүрүшүп, мамлекеттик ар түрдүү кызматтарда иштеп келүүдө. Уулу Нурлан – Кыргызстандагы ири “Суу ресурстары” долбоордун  менеджери, уулу Нуркамал - Кыргыз Республикасынын Башкы прокурорунун орун басары – Кыргыз Республикасынын Аскер прокурору, юстициянын полковниги, кызы Гүльбара- Милдеттуу Медициналык камсыздандыруу Фондунун Ош аймактык башкармалыгынын дарыгер эксперти, уулу-Азамат, менчик фирманын жетекчиси, ишкер. Кызы-Асель, Бириккен Улуттар Уюмунун Эфиопия мамлекетиндеги Өкүлчүлүктүн жооптуу кызматкери.
Убукеев Айткулу
1925-жылдан баштап А.Убукеев «Кызыл Кыргызстан» гезитинин адабий кызматкери, «Ленинчил жаш» гезитинин жооптуу редактору, 1928–1930-жж. комсомолдун Каракол кaнтондук комитетинин катчысы, 1932-жылга чейин, «Кызыл пахтачы» гезитинин жооптуу редактору болуп, пар-тиялык жана советтик кызматтарды аткарып, 1935–1937-жж. Москва шаарындагы Советтик курулуштун жогорку курсунда окуйт. Окууну бүткөндөн кийин «Кызыл Кыргызстан» гезитинин редакциясында иштейт. 1955 – 1965-жж. «Чалкан» журналынын редакциялык коллегиясынын мүчөсү, редактору, башкы редактору болгон.
Билерик
«Сыя төгүп», оюм-чийим түшүргөн билерик жукаараак, бирок, эндүү болушу зарыл. Мунун таманы тегерек келип, ага түшкөн оюмдар шакектикине, чолпунукуна окшошот. Бермет, акак таш, айнек өңдүү асыл жана ага тете заттарды чөгөрүп, тегерете торчолоп кармалган билериктер айыл арасында көп кездешет. Кыз-келиндердин кооз зер буюмдары менен ат жабдыктарын «тогуз төбөлөөдөн» мунун кооздугу анча айырмаланбайт. Мындай шөкөттөөлөр бул буюмдун эки башында болот. Эни чоң, экиден төрт кичине, асыл таштарды куткундап чөгөрсө, буюм жүзүнө чыгат.
Горгий
Биринчи жобону Горгий төмөнкүдөй жол менен далилдейт. Адегенде ал болмуш эмес (жок нерсе) жок деп айтат. Ал эми болмуш жөнүндө болсо, ал же түбөлүк бар болуп турган нерсе, же жаралып бар болгон деп айтса болот. Болмуш түбөлүктүү боло албайт, эгер ал түбөлүктүү болсо анын чеги да болбос эле, бул, демек ал эч жерде жок дегендикти билдирет; ал жарала да албайт, эгер ал жаралган болсо анда ал же болмуш эместен, же болмуштан гана жаралып бар боло алмак. Бирок мунун экөө тең мүмкүн эмес, анткени болмуш эместен эч нерсе жаралып бар боло албайт, ал эми болмушан болсо болмуш жаралып бар болбойт, анткени болмуш өзү жашап бар болуп турат. Мына ошондуктан болмуш дегенибиз жок нерсе Горгий кийинки эки тезисти да ушундай эле аргументтер менен далилдейт.
Мэрхэ-Кы дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ниязов, Нуридин Тажибаевич
Нуридин Тажибаевич Ниязов (01.12.1954) – Кыргызстандагы так илимдер боюнча изилдөө жүргүзгөн окумуштуулардын бири, техникалык илимдердин кандидаты, И.Раззаков атындагы Кыргыз техникалык университетинин профессору, А.Эйнштейн атындагы энергетика боюнча эл аралык академиянын академиги, электр кубаты жаатында адис.
Илимий жана ойлоп табуучулук ишмердиги
ГЭСтер жаатында 12 рационалдык сунушту киргизген.
Айталаа мөңгүсү
Айталаа мөңгүсү, Наливкин мөңгүсү - Какшаал кырка тоосунун түндүк капталындагы өрөөн тибиндеги мөңгү. Какшаал дарыясынын сол куймасы - Чоң Үзөңгү-Кууштун төрүнөн орун алган. Узундугу 7,0 км, аянты 6,5 км2. Мөңгүнүн башы деңиз деңгээлинен 5160 м, этеги 4200 м бийиктикте жайгашкан. Кар чегинин бийиктиги 4600 м. Абляция облусунун аянты 2,6 км2. Мөңгүдөн Айталаанын (Чоң Үзөңгүкууштун башы) бир салаасы башталат.
Боз үйдүн негизги жабдуулары
Узанылуучу жана узданылуучу көркөм буюмдардын жалпы аталышы.
РКП(б) Кара Кыргыз облустук 1- конференциясы
Адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Удалов Николай Николаевич
Храбрость: Ырлар жана поэма. Жогорку класстагы балдар үчүн жазылган. – Ф.: Мектеп, 1965. – 99 с.
КОТОРМОЛОРУ
Термодинамика
Термодинамика (θέρμη — «жылуу», — «күч») – термодинамикалык теңсалмактуулук абалдагы макросистемалардын эң жалпы касиеттери жана бул абалдардын биринен бирине өтүү процесстери жөнүндөгү илим.
Ачык таштар
Ачык таштар – кристаллдык абалга оңой өтүүчү изоморфтуу заттар - сульфат туздары кристаллогидраттары, жалпы формуласы:
KAI(SO4)2 –K+ +AI3+ + SO42-.
Каракөл технологиялык институту
Кыскача тарыхы
Факультет бара-бара Кыргызстандагы электр кубатын өндүргөн ишканаларды тейлеген инженер адистердин “бешигине” айланган.
Боз үйдүн ички жайланышы
''«Ыпчада» туруучу эркектин,
Айтбаев Кубаныч Авенович
Айтбаев Кубаныч Авенович (1940-ж. туулган, Ош облусу, Өзгөн району, Курбаш айылы) - физиолог, медицина илимдеринин доктору (1990), профессор КРнын саламаттык сактоосуна эмгек сиңирген ишмер (2000). КММИни (1965), СССР МИАнын аспирантурасын (1973) бүтүргөн. Кыргызстан кардиология ИИИнда улук илимий кызматкер, лаборатория башчысы. Илимий иштери патологиялык физиология, биохимия, теориялык кардиология, медициналык генетика, экологияга арналган.
Кара көсөө
Бул илдетке өсүмдүктүн жалбырак, сабак, машак жана башка органдары бүт бойдон же бир бөлүгү чалдыгат. Ал айыл чарбасына көп зыян келтирет. Дүйнөдө кара көсөө илдетин пайда кылуучу көптөгөн мите козу карындар белгилүү. Анын кээ бири өсүмдүктүн белгилүү гана түрүн (сулу, буудай, жүгөрү) жабыркатат. Буудай, кара буудай жана башка өсүмдүктөрдүн кара көсөөсү өзгөчө зыяндуу. Алардын сабагы менен кошо өсөт, гүлүнүн мөмөлүгүнө жеткенде жипчелери каралжын кара көсөө спораларына ажырайт. Жерге түшкөн спорадан 4 споралуу базидия пайда болот. Алар эки-экиден биригип, диплоиддүү абалында кайрадан дан өсүмдүктөрүнүн өсүндүлөрүнө жармашат. Кара көсөө козу карындары келтирген зыяндарына жараша бир нече типке бөлүнөт. Алардын кээ бири өсүмдүк топуракта өнүп жатканда, айрымдары өсүмдүк баш алганда же бышып калганда, кээси вегетация мезгилинде зыянга учуратат. Каршы күрөшүү чаралары: өсүмдүктүн кара көсөөгө жана башка илдетке чыдамдуу сортторун чыгарып, өндүрүшкө киргизүү; жогорку агротехниканы колдонуу, өз убагында сээп, минералдык жана органикалык жер семирткичтер менен азыктандыруу; которуштуруп эгүү тартибин сактоо; тоңдурманы терең айдоо жана башка.
Класстар логикасы
2. Математикалык логиканын бөлүгү.
Логикалык сүйлөөдөн айырмасы, класстар логикасы жөнөкөй сүйлөө ар кандай бөлүкчөлөргө бөлүнбөй, бир бүтүн формада каралып, өзгөчө түшүнүк-төргө ээ. Класстар логикасы экиге бөлүнөт:
Эхо Москвы
"Эхо Москвы" – Орусиянын күнү-түнү жаңыруучу маалматтык-оозеки радиостанциясы. "Эхо" эфирге эң алгачкы жолу 1990-жылы 22-августта "Радио-М" деген ат менен Москвада 1206 кГц (СВ) жыштыгында чыккан.
Карагул (айыл)
Карагул — Кыргызстандын Чүй облусунун Чүй районундагы айыл. Шамшы айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 204 киши (2009-жылы).
Невралгия
Классификация
Тригеминалдык невралгия бет жаракатынын, мурун көңдөйүнүн сезгенүүсүнүн, оорулуу тиштердин (пулпит) натыйжасында жана реакция катары ысык же муздак тамак-ашка, катуу үнгө, аябай жарык светке, керек болсо тиш жуу процессинде да, невралгия оорусу каалаган убакта кармап калышы мүмкүн. Бул ооруда вегетативдик жана трофикалык бузулуулар менен коштолгон тригеминалдык нервдин бир же бир нече (көбүнчө II жана III) бутактарын иннервациялоо аймагында жайгашып, ошондой эле чайноо жана бет булчуңдарынын гиперкинези ооруйт.
Корооло
Корооло - Ай же Күндүн тегеректеп турган ачык түстөгү алкак (тегеректин ички бөлүгү кызгылт, сырты көгүш же жашыл болушу мүмкүн). Ага карап, кыргыздан чыккан эсепчилер аба ырайын алдын ала айта алышкан. Эсепчилер «Ай короолосо аягыңды тос, жут болбой мал тезинен сүт берет, Күн короолосо күрөгүңдү тос, кар жаап кыйынчылык болот» дешкен. Тегеректердин формасы ар түрдүү болот, кээде жарымы гана көрүнөт. Тегерек канат сымал катмарланган булуттарда алардын кристаллдык муз бөлүкчөлөрүнө Күндүн же Айдын нурларынын сынышынан пайда болот.
Осака метросу
Осака метросу – Осака шаарынын метросу. Метросу 20-май 1933-жылы ачылат.
Мядью-Хале-Яха дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Конго Республикасы
Чарбасы
Экономикасынын негизин нефть өндүрүп, экспорттоо Ички дүң продукциясынын (ИДП) 70%тен ашыгын камсыз кылат). 2000-жылдары Конгонун экономикалык абалы турукташып, 1990-жылдардагы куралдуу кагылышуудан калган финансы-экономикалык терең кризистен чыга баштаган. Конго Тропиктик Африканын туруктуу өнүккөн өлкөлөрүнүн тобуна кайра кошулган. ИДПнин көлөмү 13,2 млрд доллар, аны киши башына бөлүштүргөндө 3,7 миң доллардан туура келет. ИДПнин реалдуу өсүшү 1,6%. Адамзат өнүгүүсүнүн индекси 0,548 (2005; дүйнөдөгү 177 өлкөнүн ичинен 139-орунду ээлейт).
Конго нефть өндүрүү боюнча (2006-ж. 13,9 млн т) Тропиктик Африкада Нигерия, Ангола, Экватордук Гвинея, Габондон кийинки 5-орунду туруктуу ээлейт. Негизинен Атлантика океанынын шельфинен (Пуэнт-Нуар ш-на жакын) өндүрүлөт. Пуэнт-Нуардагы нефть ылгоочу з-д – Конгодогу ири өнөр-жай ишканаларынын бири. 2007-ж. 352 млн кВт.с электр энергиясы өндүрүлгөн, ал эми керектөөсү 572 млн кВт.с. Электр энергиясынын 99%и 2 гана ГЭСтен өндүрүлөт; 4 шаарда ЖЭС иштейт. Бирдиктүү энергия системасы жок. Нефть өндүрүүдөн кийинки маанилүү 2-тармагы – жыгач даярдоо жана аны иштетүү. 14 млн га жердеги токой өнөр жайлык мааниге ээ. Баалуу дарак породаларынын (негизинен окуме, лимба, махагони, дибету, сапеле, сино) запасы 300 млн м3ден ашат. Жыгачтын 60%ке жакыны өлкөнүн түндүк бөлүгүндө, 40%и түштүкбатышында даярдалат. 20га жакын жыгач иштетүүчү заводу бар (Браззавиль, Пуэнт-Нуар, Лубомо ж. б.). Жыл сайын 100 миң м3 чамасында тактай материал, 70–100 миң м3 фанера даярдалат. Химиялык ишканалар (Браззавиль, Пуэнт-Нуаре шаарындагы лак-сыр материалдарын, пластмасса, тиричилик химиясын, полимер плёнкаларын, суюлтулган газ даярдоочу ж. б. заводдор), текстиль комбинаты, тамеки фкасы, металл ремонттоочу ишканалар, кеме ремонтточу верфтер (Браззавиль), тамак-аш (кант, ун, пиво, май), курулуш материалдар (ири цемент заводу) өнөр-жай ишканалары бар.
Автомобиль жолунун узундугу 17,3 миң км, темир жолунуку 894 км (2004). Негизги деңиз порту – ПуэнтНуар (жылдык жүк ташуусу 15 млн т чамасында; анын 70%тейи транзиттик жүктөр). Суу жолунун узундугу 2,5 миң км; негизги дарыя порту – Браззавиль. Нефть трубасынын узундугу 758 км (2007). 31 аэропорту бар, анын 2 эл аралык мааниде (Браззавиль, Пуэнт-Нуар шаарында).
Алексей Алексеевич Венедиктов
Алейсей Алексеевич Венедиктов (1955-жылы 18-декабрда Москвада туулган) – орусиялык журналист, "Эхо Москвы" радиостанциясынын ээлеринин бири (акциялардын 18%ы) башкы редактору, алпаруучусу, "Эхо-ТВ"-нын президенти.
"Алтын глобус" сыйлыгынын "Тасма үчүн эң мыкты ыр" номинациясы
"Алтын глобус" сыйлыгынын "Тасма үчүн эң мыкты ыр" номинациясы (англ. The Golden Globe Award for Best Original Song) биринчи жолу 1962-жылы ыйгарылып 1965-жылдан бери жыл сайын чет өлкөлүк басма сөздүн Голливуд ассоциациясы тарабынан ыйгарылат. Бул номинация тасма үчүн атайын жаздырылган эң мыкты ырдын жазуучусуна ыйгарылат. Ырга укугу жок болгон жана ырдын жазуучусу болбогон ырчылар бул номинацияга татый албайт.
Узакова Айгүл
Жүрөгүм менен сүйлөшүү: Ырлар. – Б.: Айат, 2006. – 95 б.
Тыйын
Жасалган материалына жараша коомдун өнүгүш деңгээлин аныктоого мүмкүндүк берет; тыйындагы жазуу аркылуу палеографияга, лингвистикага байланыштуу маалыматтарды алууга болот; тыйындагы сүрөттөр археологдор, этнографтар, искусство таануучулар үчүн табылгыс булак; тыйындагы өзгөрүүлөр (бузулушу, типтеринин өзгөрүшү, кошумча белгилердин коюлушу) акча реформалары, саясий-экономикалык баш аламандыктар жөнүндө кабар бериши мүмкүн.
Узакбаев Эргешбай
ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ
Өмүр күүсү: Ырлар жана поэма. – Ф.: Бийиктик, 2002. – 216 б.
Аскаров, Теңдик
Адабий макалалары жана  илимий эмгектери:
Теңдик Аскаров күнү-түнү колунан китеп түшпөгөн адаты бар эле. Болочоктогу окумуштуу  9-класста  окуп жүргөн учурда эле  эл акыны Аалы Токомбаевдин 50 жылдык мааракесине карата мектеп окуучулары менен жолугушууда,  кадыресе адабиятчы катары 1 сааттык баяндама жасайт. Теңдик Аскаров Кыргыз мамлекеттик университеттин кыргыз филологиясы факультетинин  студенти кезде эле ондон  ашык макаласы басма сөз беттерине жарыяланган. Алсак 1-курста  жазган алгачкы макаласы, 1957-жылы  “Ала-Тоо” журналына жарыяланса, 1958-жылы 3-курстун студенти кезде  Кыргызстан жазуучулар союзунун пленумунда  “Азыркы кыргыз поэзиясынын абалы”- деген темада баяндама жасайт. Жаш окумуштуу  1964-жылы «Адабияттагы көркөмдүк шарттуулуктун эстетикалык жаратылышы» -деген темада  кандидаттык жана  1993-жылы «Адабий процессти философиялык талдоо» -деген темада докторлук диссертациясын жактаган. Бул чыгарма учурунда философиянын илимий татаал жана дискуссиялык проблемасын талдоодогу жаңылыгы менен окумуштуулардын көңүлүн бурган. 1967-жылы “Көркөм образдар дүйнөсүндө”,  1980-жылы “Эстетикалык жаңы сапаттарга”  макалалар жыйнагы,  1983-жылы “Жаңыруунун жолунда”,   2001-жылы “Образдуу ой жүгүртүүнүн чексиздиги” аттуу эмгектери жарыяланган. Жалпы 350дөн ашык эмгектери басмадан чыгып, анын ичинен 16 монография, 1 окуу куралы, 4 макалалар жыйнагы, 9 чакан китептин автору. Анан да илимдин 9 кандидаты, 5  докторун даярдаган устат. Эмгектери орус,  англис, немис, француз, испан жана башка тилдерде басылып,  10дон ашык  чет өлкөдө илимий жыйында  баяндама жасап келет. Теңидик Аскаров жөнүндө  2000-жылы Москвада чыккан “XIX – XX кылымдагы Россиянын философтору”- деген энциклопедиялык сөздүккө макала кирген.
Орус тилинде
Эстетическое постижение мира: Избр. статьи, исследования. – Ф.: Кыргызстан, 1982. – 320 с.
Үй-бүлөсү
Байбичеси Азия- англис тили боюнча адис, филология илимдеринин кандидаты, уулу Азиз-ишкер, кызы Наита- филолог, ошондой эле 4 небереси бар.
Ахметов, Төлөндү (Тынай)
1964–1966-жж. Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн. 1966-жылдан КирТАГда корректор, Кыргызмамархивде илимий кызматкер, Кыргыз ССРинин ИАсынын Тил жана адабият институтунда кенже илимий кызматкер, «Ала-Тоо», «Жаш ленинчи» журналынын редакциясында адабий кызматкер болуп иштеген. 1979-жылдан «Кыргызфильм» киностудиясында улук редактор болуп эсептелген.
PayPal
Тарыхы
...
Чоң Карныш
Чоң Карныш — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кипшенг дарыясынын оң жээгинен 61 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
«Артхашаcтpa»
«Артхашаcтpa» (санскритче - пайдалуу жашоо жөнүндөгү илим) — байыркы индиялык трактат; мамлекетти башкаруу маселелери боюнча көрсөтмөлөрдүн жыйнагы. Болжол менен биздин заманга чейинки 4-кылымдан - биздин замандын 2-3-кылымдарда жазылган. Анын негизин Каутильо түзүп, кийинчерээк башка авторлор тарабынан толукталган. Изилдөөчүлөр ««Артхашаcтpaны» мааниси боюнча үч темага бөлүшөт: акылдуу падышанын ишмердүүлүгү жана вазийпалары; башкаруу жана укук; согуш жана дипломатия маселелери. «Артхашаcтpa» - Байыркы Индиядагы коомдук мамилелер, экономикалык, саясий институттар жөнүндөгү булак болуп саналат.
Аманкул Куттубаев
Жетишкендиктери
Т. Байжиевдин «Кырманда» (1931), Р. Шүкүрбековдун «Бейит арасында» (1934). Өзүнүн «Колхоз душмандары» (1938), «Жаныл» (К. Маликов менен бирге) драмаларын койгон. Куттубаевдин режиссёрдук дараметин тааныткан Ж. Турусбековдун «Ажал ордуна» (1934) музыкалык драмасы болгон. 1939-жылдан Кыргыз мамлекеттик академиялык опера жана балет театрында көркөм жетекчи, башкы режиссёр, 1952—63-жылы анын директору жана режиссёру. «Майсарынын жоруктары» (С. Юаахов), «Кармен» (Ж. Визе), «Патриоттор» (В. Власов, А. Малдыбаев, В. Фере), «Кокул» (М. Раухвергер) операсын, «Ким кантти» (М. Абдраев, А. Аманбаев, А. Малдыбаев, А. Тулеев) музыкалык комедиясын, «Бизбаягы эмеспиз» (К. Маликов, А. Куттубаев) драмасын, «Айдар жана Айша» (А. Аманбаев, С. Германов), «Манас» ( В. Власов, А. Малдыбаев, В. Фере), «Токтогул» (А. Венрик, А. Малдыбаев, М. Абдраев) операларын койгон.
Бахча (Стерлибашев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Аппак эчки
Аппак эчки  (лат. Oreamnos americanus) — тоо кийиктеринин бир түрү.
Эмчек
Формасы, көлөмү, жайгашуусу
Бала эмизбеген учурда эмчектин формасы эки түрдүү болот:
Оорулары уту ооруса
Эмчектин ар кандай ооруларынан мастоптоз, мастит, мастопатия жана башкалар көбүрөөк кезигет. Эмчек ооруларын алдын алууда жыныс органдарынын ооруларын өз убагында дарылоонун, айрыкча кош бойлуу жана бала эмизген учурда (Эмчектеги бала) өздүк гигиена эрежелерин туура сактоо, баланы эмчектен капысынан чыгарбоо мааниге ээ. Эмчекте катууланган жерди байкаганда врачка кайрылып, флюорография жасатып, андагы өзгөрүүнү өз убагында аныктоо зарыл.
Укаев Кымбатбек
Орус сөзү: Публицистикалык жана адабий сын макалалар. – Ф.: Кыргыз-стан, 1975. – 105 б.
'''Ауэзов М. О.''' Лихая година: Повесть и роман. – Ф.: Кыргызстан, 1987. – 432 б.
Мистика
Колдонулган адабияттар
Mística Mystique Mystisisme Mystisisme
Чэзам (Нү-Жерси)
Калкы - 8962 киши. Болжолдуу аянты - 6.2 км². FIPS коду — 34-12100.
Унурова Чынар Сабыркуловна
Бешик той: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1985. – 47 б.
Неврит
Пайда болгон себептери
Ага ичкилик, сымап, коргошун, мышъяк менен уулануу, жугуштуу оорулар, авитаминоздор, кант диабети, травма себеп болот. Завод, фабрикаларда жана кен чыккан жерден сымап, коргошун, мышъяк менен иштегендер гигиена режимин туура колдонбогондуктан невритке учурайт.
Дарылоо
Дарылоону врач гана жүргүзүп, оорунун негизги себебине жараша, ооруну басаңдатуу жана жабыркаган нервдин функциясын калыбына келтирүү үчүн аракет жасалат. Дарыланууну эрте жүргүзүү керек. Айыктыруучу гимнастика, физиотерапиялык процедуралар кеңири колдонулат. Невритти алдын алуу үчүн эмгек гигиенасын сактоо, ошондой эле суукка учурабоо, травмага чалдыкпоо, ооруганда өз убагында врачка кайрылуу, ичкиликтен баш тартуу зарыл. Диабет менен жабыркагандар диспансерлик кароодон системалуу түрдө өтүп турушу керек.
РКСМдин Кыргызстандагы уезддик комитеттери
РКСМдин КЫРГЫЗСТАНДАГЫ УЕЗДДИК КОМИТЕТТЕРИ –партиянын уезддик-шаардык комитеттеринин жетекчилиги менен иш алып барган Кыргызстан комсомолунун уезддик-шаардык комитеттери. 1920-жылдын башында Пишпек жана Каракол уезддик комитеттерине караштуу мусулман бюролору, Кыргыз жаштарын комсомолго тартуу максатында 1922-жылы Ошто, дуңган жана уйгур жаштарынын арасында иштөө үчүн 1923-жылы Пишпекте, Караколдо бюро түзүлгөн. 1924-жылдын декабрында РКСМдин уюштуруу бюросунун чечими боюнча комсомолдун уезддик-шаардык комитеттери таркатылып анын негизинде округдук комитеттер түзүлгөн.
Абоненттик почта үкөгү
Белгилүү бир дарекке жөнөтүлгөн почта жөнөтүмдөрүн алуу үчүн көп кабаттуу турак үйлөрдүн улагасында, элет жергесиндеги айыл-кыштактардын ыңгайлуу жерлерине орнотулган көп уялуу үкөк. Электрондук маалымат жана байланыш каражаттарынын өнүгүшү менен абоненттик почта үкөктөрүнүн коомдогу байланыш түзүү орду төмөндөп кеткен.
Ашкадар (Зилайыр району, Башкыртстан)
Ашкадар — Башкыртстандын Зилайыр районундагы айыл, Сабыр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 191 киши. Почта индекси — 453691, ОКАТО коду — 80227832002.
Жекшен Ашубаев
1949-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү.
Лесото
Лесото – БУУнун (1966), Африка союзунун (1966; 2002-ж. чейин Африка Биримдиги уюму), ЭВФтин (1968), Эл аралык реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкынын (1968), Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун (1995), Африканын түштүгүн өнүктүрүү жамааттыгынын, Түштүк Африка бажы союзунун, Кызматташтыктын жана башка мүчөсү.
Кызыл жылдыз
Кызыл жылдыз - Марс планетасынын кыргыздар койгон аты. Кыргыздар аны адамга терс таасирин тийгизген жылдыз деп эсептешкен. Чындыгында эле анын кочкул кызыл түсү Жердин атмосферасындагы өзгөрүүлөрдү айгинелейт, бети негизинен чөлдүү, кумун темир кычкылы түзөт. Бул планетаны көп жылдар бою Жердин түгөйү деп эсептешкен, бирок ал Жерден кескин айырмаланат. Марс менен Жердин тогошуусу 15-17 жылда бир кайталанат, анда эки планета 60-65 млн кмге чейин жакындашат.
Симила Абдрахманова
Абдрахманова Симила (1944-ж. т., Чүй районуну).
Regency Enterprises
Regency Enterprises (адаттагы аталышы: Regency onscreen) - Арнон Милчэн негиздеген америкалык оюн-зоок ишканасы. Башында Embassy International Pictures N.V. катары таанымал болгон Regency International Pictures компаниянын ишин улантуучусу Regency Enterprises 1991-жылы негизделген.
Невроздор
Невроздор (жаңы латын тилинен neurosis, байыркы грек тилинен чыккан νεῦρον — нерв; синонимдер — психоневро́з, невроти́калык бузулуу) — нерв системасынын функциясынын бузулушу менен мүнөздөлгөн оорулар.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Кара-Кулжа суусу, Токтогул району
Чаткал кырка тоосу менен Талас Ала-Тоосунун тутумдашкан жериндеги мөңгүдөн башталып, Узун-Акмат (Түндүк) жана Ат-Ойнок (Түштүк) тоолорунун ортосунда батыштан чыгышка карай агып, Узун-Акматка куят. Өрөөнүндө карагай, бадалдар, суу бойлой кайың, тал, четин, арча өсөт. Кара-Кулжага 80ден ашуун өзөн куят, ирилери: Ат-Айнок, Найман-Суу (оң), Өкүм, Ыргайлы, Көл (сол). Апрелде кире баштап, октябрда тартыла баштайт. Негизинен булак (49%), кар, мөңгү (46%) жана жаан-чачын (5%) сууларынан куралат. Алабында жалпы аянты 6,2 км2ге жеткен 20дан ашык мөңгү бар. Жылдык орточо чыгымы 10,5 м3/сек. Сугатка пайдаланылат.
Боз үйдүн жасалгалары
Боз үйдүн жүгү да өзүнчө кооздук берет. Жүк жыя билүү кыз-келиндердин чеберчилигин айкындайт. Жүктүн астындагы такта, ага жабылган терме таар, калы килем, сандык, жагдан, күмүш ала бакан, андагы ат жабдыктар, улуттук кийимдер элдик узчулук менен зергерчиликти таасын көрсөтүп турат. Боз үйдүн ички жасалгасына коюлган андай чакан буюмдардан биз ширелишкен композициялык байлыкты, оюм менен көчөттүн диапазонунун өтө кеңдигин, геометриялык сызыктардын тууралыгын жана улуттук колориттин укмуштай чагылышын көрөбүз. Элдик буюмдардан көркөм чыгармачылыктын чыныгы жемишин, эстетикалык күчүн, жергиликтүү өзгөчөлүгүн, улуттук мүнөзүн баамдайбыз.
Roadshow Entertainment
Roadshow Entertainment (мурунку аталышы: Roadshow Home Video) - австралиялык Village Roadshow (мурунку аталышы: Roadshow Home Video жана Roadshow Entertainment) медиа компаниясынын бөлүкчөсү. Компания чыгарган эң мыкты тасмаларына "Биринчи кан" (англ. First Blood), "Алаңгазар Макс" (англ. Mad Max), "Галлиполи" (англ. Gallipoli) жана "Терминатор" (англ. The Terminator) кирет. "Сканнерлер" (англ. Scanners) компаниянын алгачкы эмгеги болгон. Rigby-CIC Video (учурда жок), RCA/Columbia Pictures/Hoyts Video жана CEL Home Video (калктын жарымы) сыяктуу эле Roadshow Entertainment компаниясы Австралия жана Жаңы Зеландиянын көз карандысыз видео дистрибьютеры болуп саналат.
Мелтирөө
Мелтирөө, жымжырттык - 1) аба ырайынын жел сокпой мелтиреп турган маалы. Желдин ылдамдыгы Бофорт шкаласы боюнча 0-0,2 м/секданы гана түзөт. Адатта антициклондордун ички бөлүктөрүндө, кайкыларында, конвергенциянын ички тропиктик зоналарында байкалат. Ачык жерлерге караганда Өрөөн, ойдуңдарда көбүрөөк болот. 2) Көл же деңиз суусунун бети мелмилдеп турган учуру.
Маргулан Алкей Хасанович
Маргулан Алкей Хасанович (Маргулан Алке Хакан уулу, 1904-ж., Павлодар областы Баянауыл району) – казак элинин көрүнүктүү илимпозу. Бүткүл союздук География коомунун анык мүчөсү. Филология илимдеринин доктору. Казак ССР ИАнын академиги, профессор. Анын окумуштуулук даражасы көп кырдуу: тарых, археология, адабият жана маданият. Тарых боюнча 400гө жакын илимий эмгектердин, макалалардын автору.
Жороев Мажит
Колдонулган адабият
Мадаминов Г. "Лейлек тарыхы" Бишкек 2004-жыл.
Александра Элбакян
Sci-Hub
2009-жылы университетте дипломдук ишинин үстүндө иштеп жатып, көпчүлүк илимий журналдардагы керектүү макалаларга жеткилик алуу үчүн кымбат акы төлөө керек экендигине туш болот. Бул макалаларды төлөмдүү жеткилик системин айланып өтүп жүктөп алууга туура келген. Элбакян 2011-жылдан тартып, катышуучуларга акы төлөбөстөн макалаларды жүктөп алууга жардам берген илимий форумдарга катыша баштайт. Бирок, макалаларды колго жүктөөгө көп убакыт жан күч сарпталган. Программалоо жаатында тажрыйбасы бар Элбакян жүрүмдү автоматташтырууну көздөйт. Ошентип, Sci-Hub пайда болуп, 2011-жылы 5-сентябрда ишке кирген.
Эмчек сүтү
Эмчек сүтү баланын алгачкы айларындагы баалуу тамагы. Анын азык затынын составы ушул жаштагы баланын тамак сиңирүү жана зат алмашуу өзгөчөлүгүнө туура келет. Бала төрөлгөндөн кийинки алгачкы 2—3 күн эмчек коюу, сары түстөгү суюктук — ууз бөлүп чыгарат. Уузда белок жана туз көп болот, ошондой эле май тамчылуу клеткалар да арбын. 2—4 жума өткөндөн кийин кадимки сүт бөлүнө баштайт. Аны микроскоптон караганда май бүртүкчөлөрү бирдей таралганы көрүнөт. Сүттө балага керек бардык азык зат жана витаминдер бар. Андан башка антитело (баланы ар кандай оорулардан коргоочу зат) жана ферменттер болот. Эмчек сүтү уй жана эчкинин сүтүнө караганда жеңил сиңип, баалуу. Эмчек сүтүнүн белогу өтө аш болумдуу, ымыркайдын ичегисинде жеңил сиңирилет. Майы оңой сиңүүчү эмульсия түрүндө болгондуктан, ал толук сиңет. Андагы углеводдор өзүнүн азыктык касиетинен башка ичегиде микробдун өсүшүнө тоскоол болуп, тамак сиңирүүнү жакшыртат. Эмчек сүтүндө, айрыкча кальций жана фосфор туздары жетишерлик болуп, баланын скелетинин калыптануусунда жана өөрчүшүндө мааниси чоң. Эне организмине түшкөн бардык зат эмчек сүтүнө келет. Ошондуктан бала эмизген аял тамактануу режимин толук сакташы керек. Баланы эмизгенден кийин, эмчекте калган сүттү саап таштоо сунуш кылынат, кара Эмчектеги бала.
Кремний өрөөнү (телесериал)
"Кремний өрөөнү" (Silicon Valley) - Майк Жаж, Жон Алтшулер жана Дэйв Крински ойлоп тапкан америкалык күлкүлүү окуялуу телесериал. Сериалда Кремний өрөөнүндө баштапкы ишкананы негиздеген алты жаш адамдардын окуясы баяндалат. Сериалдын биринчи сериясы 2014-жылдын 6-апрелинде HBO каналында көрсөтүлгөн.
Урмамбетов Совет
К родимым берегам: Стихи, поэмы. – Ф.: Адабият, 1990. – 144 с.
Набиев Нуркамал Бурханович
Наам. Чин
Юстициянын 1-класстагы кеңешчиси, юстициянын полковниги.
Аруба
Экономикасы
Ички дүң продукциясын киши башына бөлүштүгөндө 28 000 доллардан (АКШ) туура келет (2002). Экономикасынын негизин туризм (жылына 600 миң турист келет; 2001-жылы 899 млн доллар киреше берген) түзөт. Жагымдуу климаты менен кооз пляждары жана таза суусу туристтерди өзүнө тартат. Офшордук банк бизнесинин мааниси зор. Нефть ажыратуу (Синт-Николастагы завод, жылына 21 млн о) өнөр жайы, тиричилик товарлары өндүрүшү, тамеки, суусундук заводдору бар. Электр станциялары мазут менен иштейт; 2002-жылы 807,7 млн кВтН электр энергиясы өндүрүлгөн. Көркөм колөнөрчүлүк өнүккөн. Сууну тузсуздандыруучу дүйнөдөгү эң ири завод иштейт. Аймагынын 10,5% гана иштетилет. Климатынын кургактыгына байланыштуу тикенектүү өсүмдүктөр (негизинен фармацевтика үчүн алоэ) жана жашылча (сугарылма) өстүрүлөт. Кой, эчки асыралат. Балык кармалат, деңиз продуктулары даярдалат. Автомобиль жолунун узундугу 800 км (анын ичинен 513 км асфальтталган). Темир жолу жок. Башкы деңиз порттору: Синт-Николас, Ораньестад, Баркадера. Эл аралык аэропорту (Ораньестадга жакын) бар. Сыртка алоэ, нефть продукциясын чыгарып, сырттан нефть, азык-түлүк (малдын) алат. Чийки зат (нефть; Венесуэладан), машина курууга керектүү продукция, автомобиль, тиричилик товарларын, жерсемирткич да алат. Негизги соода шериктери: АКШ, Нидерланд, Улуу Британия.
Синодикалык мезгил
к. Сидерикалык мезгил
Юрий Борисович Мильнер
Мильнер бир нече жолу дүйнөдөгү кадыр-барктуу бизнес лидерлердин бири деп таанылган. 2017-жылдын мартында Fortune журналы Мильнерди дүйнөнүн эң мыкты лидерлеринин тизмесине кошкон (World's Greatest Leaders), Time журналы 2016-жылы Мильнерди "Титандар" категериясында Time 100 дүйнөнүн эң таасирлүү адамдары тизмесине киргизген. 2013-жылдын май айында Foreign Policy (Эл аралык саясат) журналы Мильнерди "Power Listине" - "жер жүзүнүн эң таасирлүү 500 кишиси" тизмесине кошкон. Мильнер 2012-жылы Bloomberg Markets журналы тарабынан түзүлгөн дүйнөнүн эң таасирлүү 50 бизнесменинин тизмесинде орун алган. 2010-жылы Fortune журналы түзгөн 2010-жылдын эң чыгаан 50 бизнесмени тизмесинде 46-орунду ээлеп, бул тизмедеги жалгыз орусиялык болгон. Ошол эле жылы Орусиянын Ведомости гезити Мильнерди Жылдын бизнесмени деп атаган.
Чоң Кендус
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Тынаев Осмонкул
Колдонулган адабият
“Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанканов”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”
Ашымбаев, Калканбай (К. Кеңешбеков)
1960-жылдан СССР Журналисттер союзунун, 1976-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү.
Газават
Газават (Мухаммед пайгамбардын газаваты) — Мухаммед пайгамбардын өзү катышкан согуштар жана жүрүштөр. Ислам илимий булактарына таянганда Мухаммед пайгамбар өзү катышкан согуштардын жана жүрүштөрдүн саны жыйырма жети. Газаваттын негизги согуштары: Бадр (624), Үхуд (625), Азхаб (627), Бани Мусталик (627), Хайбар, Мута (629), Хунайн-Автас (630), Таиф (630) жана Тебук (630). согуштар. Бул салгылашууларда 139 мусулман жана 112 оппонент курман болду, бардыгы 251 адам. Мусулмандар акыры 630-жылы январь айында Меккени бошотушту. Газават согуштары, ошондой эле, жеңилген каршылаштарга жана туткундалган туткундарга каршы Пайгамбарыбыз башында турган мусулмандардын айкөлдүгү жана кечиримдүүлүгү менен белгилүү. Византия, Сасаниддер династиясы жана Таң падышалыгын тизесине бүктүргөн ушул мезгилдеги мусулмандардын согуштары ислам өлкөлөрүндө кеңири таралган Газават деп да аталат.
Ашымбаев, Калканбай (К. Кеңешбеков)
Кыргыз тилинде
Болоттун куймасы: Повесттер жана аңгемелер. – Ф.: Мектеп, 1975. – 234 б.
Насаатчы: Очерктер. – Ф.: Кыргызстан, 1981. – 92 б.
Усубалиев Шаршеналы
(1923–2006)
Киноискусство Киргизии: – Ф., 1961. – 7 с.
Боз үйдү жүктөө
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Барий фториди
Барий фториди, ВаF2 - балкып эрүү t 13687оC кайноо t 2530оC; сууда эрийт (1,607, г/л), ВаСО3 HF к-тасы менен аракеттенишүүсүнөн алынат. Жаратылышта аз кездешүүчү франкдиксонит минералы түрүндө кездешет. Эмаль, айнек, карапа, флюстар даярдоодо компонент катары, лазердик жана оптикалык материалдар алууда колдонулат.
Беш-Таш туф-лава кени
Беш-Таш туф-лава кени Талас районунда, Талас шаарынан 25 км түштүк тарапта, Бешташ капчыгайынын ортоңку бөлүгүндө, деңиз деңгээлинен 1900–2400 м бийиктикте. 1972–73-ж. геол. издөө жумуштары жүргүзүлгөн. Кен аймагын брахиантиклиналдын борборунда жаткан яшма сымал, ачык түстүү туф-лавасы түзөт. Кооз таштар–липарит курамындагы туф, кээде туфит жана туф-лавасы. Калыңдыгы 20–30 см, чанда 1,5 мге чейинки кабатчалар түрүндө. Өңү негизинен ачык жашыл, анда-санда күрөң, кызгылт күрөң, агыш боз, ак, кызгылт боз, каралжын боз. Алар кезектешип жайгашкан. Таш өтө морт, кооз көрүнөт. Болжол ресурсу 600 миң м3. Таштан мозаикалык кооз буюмдарды жасоого болот. Ал эми майда сыныктары көркөмдүк үчүн бетонго кошмо катары пайдаланууга жарактуу.
Үмөталиев, Айтмамат
Айтмамат Үмөталиев (Алай районунун Корул айылында 1931-жылы 25-майда туулган – 1980) - акын, драматург. 1949-жылы Гүлчөдөн орто мектепти, 1951-жылы мугалимдердин Оштогу 2 жылдык институтун аяктап, Алай районунун Будалык айылында К.Маркс мектебинин директору, «Ленин жолу» гезитинде кабарчы болуп 1953-жылга чейин, 1954-жылы «Кыргызстан пионери» гезитинде жооптуу катчы болуп иштеген. 1956-жылы Москвадагы М.Горький атындагы адабий институтка кирип, бүтөөр жылы 6 жылга камалып, бирок 3 жыл мурда бошотулган. 1962-жылы Кара-Суу районунун «Эмгек майданы» гезитинде, 1964-жылдан баштап Алай райондук гезитинде адабий кызматкер, мектептерде мугалим болуп эмгектенген. 1955-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөлүгүнө өткөн. Камалгандан кийин мүчөлөктөн чыгарылып, 1998-жылы кайрадан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөлүгү калыбына келтирилген.
Танзимат
Адабият
http://halshs.archives-ouvertes.fr/docs/00/14/62/10/PDF/LafiEminonuOttomanReforms.pdf
Нейродермит
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Архангел алмаздуу району
Архангел алмаздуу району - Россиянын Архангел облусунда; Архангельск шаарынан 70-100 км түндүк-чыгыш тарапта. Чыгыш Европа алмаздуу провинциясынын курамына кирет. 1970-80-жылдарда ачылган. Негизги алмаздуулук Зимнебережный кимберлиттүү талаасына байланыштуу; анда өнөр жайлык маанидеги 2 алмаз кени ачылган (М. В. Ломоносов жана В. Гриба атындагы кендер). Алардын суммардык запасы 350 млн карат, жалпы наркы 15 млрд доллар. Кимберлиттин жана ага тектеш магматизмдин өнүгүшү платформанын алгачкы герциндеги (соңку девон ортоңку карбон) активдешүү фазасы менен байланыштуу. Түтүктөр жайгашкан рифей, венддин терриген тектерин ортоңку жана үстүнкү карбондун терриген жана карбонат тоо-тектерин жана төртүнчүлүк мезгилдин жалпы калыңдыгы 2050 м болгон чөкмөлөрү жаап жатат. Кимберлиттин алмаздуулугунун орточо өлчөмү 0,5-0,7 кар/о, кээ бир түтүктөрдө 1 кар/ога чейин. Кратер тектериндеги алмаздын орточо өлчөмү 0,3 кар/о, туфогендик колкодо - 0,9 кар/о, автолиттүү брекчияларда алмаз арбын 1,36 кар/о. Зергердик алмаздын өлчөмү 45%ке чейин.
Байгабылов, Талантбек (Талант)
Эмгек жолун 1940-жылы мугалим болуп иштөөдөн баштаган. 1951-жылы Талас облусунун Покровка райондук «Ленин жолу» гезитинин редактору, 1957-жылы Талас райондук аткаруу комитетинин маданият бөлүмүнүн башчысы, 1958-жылы Таластагы «Лениндик туу» гезитинин бөлүм башчысы болуп иштеген.
Жарык көргөн китептери
...
Барий хлориди
Барий хлориди ВаСI2 – түссүз кристалдык зат. Балкып эрүү t 961оC кайноо t 2050оC; сууда жакшы эрийт. Спиртте жана эфирде эрибейт. Моно жана дигитратты пайда кылат. Барий сульфатынын көмүр жана СаCI2 менен аралашмасын 770-1100оС чейин ысытуудан алынат. ВаS, HCI же СI2 менен реакцияга кирет. Булгаары өнөр жайда, аналитикалык хим-да жана айыл чарба зыянкечтерин жок кылууда колдонулат.
Жон Дьюи
Акыйкат жөнүндө
Жемстен айырмаланып, Дьюи акыйкатты бир аз башкача түшүнөт. Алсак, эгерде Жемс жалпы эле идеялардын пайдалуулугу жөнүндө айтса, Дьюи эгерде идея белгилүү бир конкреттүү проблема үчүн пайдалуу болсо гана ал идея акыйкат болуп саналат дейт. Андан ары, эгерде Жемс кредит системасы жөнүндө айтканда адамдар текшерилген акыйкаттарды алмаштырып алуу учурунда акыйкаттардын колдонулушунун формасы катары айтса, Дьюи акыйкат өзү пайда болгон кырдаал менен гана байланыштуу болот деп эсептейт. Ошентип, кырдаал түшүнүгү Дьюинин инструментализминин борбордук түшүнүгү катарында чыгат. Бул болсо, Дьюинин моралдык жана инструменталдык тажрыйбада учурдагы проблемалар менен милдеттерди жана белгилүү бир кырдаалдан келип чыга турган түздөн түз максатты гана таануусуна алып келет. Адам жакынкы максаттарга гана, анын үстүнө практикалык максаттарга умтулууга тийиш
Автоматташтырылган окутуу системасы (АОС)
Мисалы: академик А. П. Ершовдун жетектөөсү астында иштелип чыккан «Школьница» АОС окуучуларды ЭЭМдин мүмкүнчүлүктөрү менен тааныштырууга, программалоо ыктарын калыптандырууга, окуу процесстерин башкарууну уюштурууга, окуучулардын билимдерин автоматташтырылган контролдоону уюштурууга, математикалык, физикалык жана башка маселелердин чыгарылышын камсыздоого, машыгуу көнүгүүлөрүн өткөрүүгө, физикалык жана башка процесстердин жана кубулуштардын моделдөө жана имитация программасын колдонууга, оюн кырдаалынын негизинде маалымат кызыкчылыгын өстүрүүгө, ЭЭМди информациялык камсыздоо системасы катары колдонууга, ЭЭМди физикалык процесстердин жана кубулуштардын демонстрациясы үчүн колдонууга мүмкүнчүлүк берет. Системанын киришүү тили болуп окуучуларга «Информатиканын негиздери жана эсептөө техникасы» окуу китебинен тааныш окуу-өндүрүштүк «Рапира» тили жана ошондой эле графиктерди чийүүгө, сүрөттөлүштү экранга чагылдырууга, мультфильм түзүүгө мүмкүн болгон «Шпага» графикалык пакети саналат. Башталгыч класстын окуучуларын окутуу үчүн Робик тили колдонулат.
Сүйлөө
Сүйлөө — адамдардын өз ара катнашуу куралы катары жогорку нерв ишинин жардамы менен пайда болгон кишиге гана таандык өзгөчө аракети. Кишилер айлана-чөйрөдөгү буюмдарды, кубулуштарды түздөн-түз, сезүү органдарынын жардамы жана сөз аркылуу кабыл алат. Сүйлөө ар бир жекече адамга таандык болуп, айлана-чөйрөгө байланыштуу өзүнчө тил болуп жаралат жана өнүгөт, өсөт. Тил аркылуу адамдын ою, пикири сүйлөө түрүндө берилет. Ар бир сөздүн сүйлөө тартиби, мааниси, кооздугу, үнү, ылдамдыгы жеке адамдын сүйлөөсүнө байланыштуу болот. Сүйлөөнүн негизги мааниси анын түшүнүктүү жана тил менен байланыштуу айтылышында. Тил адамдын кылымдардан келе жаткан сөздөрүнүн тажрыйбасын корутундулайт. Бул тажрыйба элдин тарыхый өсүшүнүн, адамзаттын эмгегинин негизинде пайда болот. Сүйлөөнүн негизги функциясы пикир алмашуу, ойлонуу жана корутундулоо болуп саналат. Сүйлөө сырткы (кадимки сүйлөө) жана ички болуп бөлүнөт. Кадимки сүйлөө кишилер өз ара катнашуу максатын көздөгөндүктөн даана, так, түшүнүктүү айтылууга тийиш. Ал пикир алмашуудан башка дагы көп милдеттерди аткара алат. Ички сүйлөө адамдын тигил же бул маселе жөнүндө өзү менен өзү пикирлешүүсү болуп, аң-сезим, ой жүгүртүүдө мааниси чоң. Ал айтылбайт жана жазылбайт. Ички сүйлөөдө тил каражаттары менен катар көмөкчү каражаттар (элестер, схемалар, образдар жана башкалар) да колдонулат.
Парник эффектиси
Көмүртек кош окиси жана озон парник газы деп аталышат, анткени алар мындай нурлануу үчүн тунук эмес жана аны жутуп алышат. Ашкере нурланган энергиянын жарымы Жерге чагылат, бул болсо температуранын андан аркы жогорулашына алып келет. Жер эволюциясынын ташкөмүр доорунда көмүртектин диоксидинин концентрациясынын кыйла төмөндөшү парник эффектисин азайткан жана пермск муз дооруна алып келген. Көмүртектин диоксидинин көп санда болушу планетанын бетинин температурасынын жогорулоосуна, демек уюлдардагы муздун эришине жана Дүйнөлүк океандын деңгээлинин көтөрүлүшүнө алып келет. Ошентип парник эффектиси Жер атмосферасынын курамын өзгөртөт, экологиялык кадимки абалынын бузулушуна алып келет.
Ленин (Чүй району)
Ленин (Ленин) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Чүй районундагы айыл. Ибраимов айыл округу составына кирет.
Чоң Княжая
Чоң Княжая — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ентал дарыясынын оң жээгинен 89 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.