cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чаар-Таш, Токтогул району
Чаар-Таш (Чаар-Таш) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Аралбаев айыл округу составына кирет.
Өзгөчө мыйзам
Өзгөчө мыйзам — эреже катары, парламент тарабынан жолжобо алкагында кабыл алынуучу мыйзам (кээде квалификациялуу көпчүлүк талап кылынат), бирок башка мыйзамдарга, конституцияга караганда да чоң юридикалык күчкө ээ болот. Өзгөчө мыйзамда кандай гана мыйзам ченемдер болбосун, анын ичинде конституциялык ченемдерге карама-каршы жоболор болушу ыктымал. Ал аларды өзгөртөт же колдонулуусун токтотот. Өзгөчө мыйзамды кабыл алуу жалпы эреже боюнча өкүлчүлүктүү бийлик органынын артыкчылык укугу болуп саналат.
Текечи кан
Текечи кан — "Манас" эпосунун эпизоддук кейипкери. Карыкандын уулу. Саякбай Каралаевдин варианты варианты боюнча "Манастын туула элегиндеги бабалары" жөнүндөгү окуяда:
Кара-Буура, суу сактагыч
Талас өрөөнүндө. 1965-жылы курула баштап, 1975-жылы ишке киргизилген. Негизинен сугатчылыкта пайдаланып, өнөр-жай ишканаларын суу менен камсыз кылат. Суу агымын сезон боюнча жөнгө салып турат.Узундугу 14км, эң жазы жери 3км, эң терең жери 72м, суу толгондогу аянты 28,6км2. Сыйымдуулугу 550 млн м3. Талас областынын 142 миң га жерин, Казакстандын айрым районунун 60 миң га жери сугарылат. Плотинасынын узундугу 258,5м, эң бийик жери 83,7м. Гидротехникалык курулушу татаал. Өлкөдөгү контрфорс тибиндеги курулган тунгуч плотина. Бири-бирине тутумдашкан 10 бөлүктөн турат (ар биринин туурасы 22м). Суусактагыч V формасында.
Материалдык маданият (заттык маданият)
Материалдык маданият (заттык маданият) - белгилүү тарыхый доорлордо жана мейкиндикте зат түрүндө калыптанып, материалдуу жашаган заттар (буюмдар, нерселер жана башка). Буларга адамдар жараткан эмгек куралдары, үй-жайы жана чарбалык курулуштар, тамак-ашы (маданий өсүмдүктөрдү өстүрүү, үй жаныбарлары да кирет), кийим-кечеси жана зергердик буюм-тайымдары, байланыш каражаттары кирет.
Диафильм
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Кубанычбек Сыдыков
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Лауэграмма
Лауэграмма – Лауэнин ыкмасы менен алынган кыймылсыз монокристаллдын дифракциялык сүрөттөлүшүн чагылдырган жалпак фотопластинкадагы рентгенограмма. Кристаллдын лауэграммадагы сүрөттөлүшү ирээттүү жайгашкан чекиттерден (дифракциялык максимумдардан) турат. Бир кристаллографиялык зонага тиешелүү атомдук тегиздиктерден чагылган дифракциялык максимумдар лауэграммада 2-ирееттеги ийри сызыкты бойлото жайгашат да зоналардын ийри сызыгы деп аталат. Кристаллдардагы бир зонага тиешелүү атомдук тегиздиктердин системасы бир түйүндөр түз сызыгында (зона огунда) кесилишип өтүшөт. Бир зонага тиешелүү атомдук тегиздиктердин баары эле чагылдыруучу абалда болбойт. Ошондуктан, Лауэграммадагы бир зонага тиешелүү дифракциялык максимумдардын саны чектүү. Лауэграммадагы бир дифракциялык максимум көптөгөн зоналардын ийри сызыгынын кесилишинде пайда болот. Эгерде кристаллга түшкөн рентген шооласы кайсы бир зона огуна параллель жатса, Лауэграммадагы дифракциялык максимумдардын жыйгашышы анын борборуна салыштырмалуу симметриялуу болот.
Көк-Өтөк
Минген атын суудуруп
Көк-Тал
Көк-Тал — топоним. Манас баштагы кыргыздар Алтайдан Таласка көчкөндө «Көк-Тал» бойлоп сыдырып, Чоң Илени кыдырып» (Саякбай Каралаев, 1. 167) басып өтүшөт. Географиялык реалияда Иле чөйрөсүндөгү суу.
Телкүрөң
Телкүрөң — Акбалтанын аты. Манас төрөлгөндө Жакыпка сүйүнчүлөп Акбалта минип барган ат (Саякбай Каралаев, 1. 54).
Дорогино (Уфим району, Башкыртстан)
Дорогино — Башкыртстандын Уфим районундагы айыл, Кирилл айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 96 киши. Почта индекси — 450069, ОКАТО коду — 80252825006.
Идея
Идея (гр.— ой-пикир) — чыгарманын идеясы — көркөм чыгармада берейин деген ой-максат, ал образдар системасынын бирдигинде берилет. Жазуучу өз чыгармасында белгилүү бир маселелерди ортого коюу менен чектелбейт, өзүнүн идеалы катары анын чечимин берет, мамилесин билдирет, баалайт. Мисалы, К. Баялинов «Көл боюнда» повестинде согуш учурундагы совет элинин баатырдык күрөшүн, каарман эмгегин, бузулбас достугун сүрөттөйт. Ушул чыгарманын идеясын түзөт. Автор повестте совет элинин жеңишке жетишүүсүндөгү алардын (эрдик, эмгек, достук) ролун баалайт. Ж. Турусбеков «Жаңы сайма» аттуу ырында бир кезде арман-муңга чулганып турган кыргыз эли Октябрь революциясынын жеңиши менен эркиндикке чыгып, «шаңдуу эмгектин күүсү» чертилгеидигин чоң эргүү менен сүрөттөйт — ырдын идеясы ушул. Социалисттик реализм адабияты бийик идеялуулук үчүн күрөшөт. Советтик адабияттын жогорку идеялуулугу анын прогресс үчүн, эмгекчи калктын мүдөөсү үчүн кызмат өтөөнү башкы принцип кылып алгандыгында.
Матрилатералдуулук
Матрилатералдуулук - (лат. «эне, каптал, жак») тууганчылыкты аял тарабынан аныктоо. Матрилинейлүүлүктөн айырмаланат, анткени акыркы термин теги эне багытынан тараган балдарды көрсөтөт. Патрилатералдуулукка чейин болгон.
Сыбызгы
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
NIH коомго жеткиликтүү кылуу саясаты
Түшүндүрмөсү
NIH дин коомго жеткирүү саясатында G бөлүмү, II бөлүмү, 218 PL 110-161 бөлүмү (Топтошкан ассигнациялар жөнүндө мыйзам, 2008 ж.) колдонулат:
Шварценбах-ан-дер-Зале
Шварценбах-ан-дер-Зале ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Хоф районуна карайт. Жогорку Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы – 7135 (2013-ж.). Аянты – 55.10 км2.
Сейнт Клэйс (Огайо)
Калкы - 5057 киши. Болжолдуу аянты - 5.6 км². FIPS коду — 39-69526.
Бел-Алды, Токтогул району
Бел-Алды (Бел-Алды) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Бел-Алды айыл округу составына кирет.
Кинематограф
Кинематографтын жаралышы
Ага-ини Люмьерлер (Огюст солдо, Луи оңдо) Кинематографка салыштырмалуу жакын болгон аспаптар: «Кинетоскоп» Эдисон, И. А. Тимченконун аспабы (1893), Ж. Демендин «Хронофотографы» (1893), америка окумуштуусу Ж. А. Ле Ройдун проектору (1894), проектор «паноптиком» америка окумуштуусу У. Латам (1895), «плеограф» поляк К. Прушинский (1894)ж.б Ал эми 1895-96-жж кинематографтын бардык элементтерин камтыган аспаптар конструкцияланган: Францияда ага-ини Люмерлер "Синематограф" (1895) жана Ж.Демень "хронофотограф" (1895), Германияда М. Складановский "Биоскоп", О. Местердин кинопроектору (1896), Англияда Р. У. Пол "Аниматограф" (1896), Россияда А. Самарский - "Хронофотограф" (1896), И. Акимов - "Стробограф" (1896), АКШда Т. Армат - "Витаскоп" ж.б Кинематографтын жайылуусуна кыска метраждуу фильмдердин тартылып жана жалпы коомчулукка көрсөтүлө башташы негиз койду. 1895-жылдын 1-ноябрында Берлинде М. Складановский өзүнүн "Биоскобу", ал эми ошол эле жылдын 28-декабрында ага-ини Люмерлер тарабынан "Синематограф" аспабы менен алгачкы фильм көрсөтүүсү уюштурулган.1896-1897-жж аралыгында ачык фильм көрсөтүүлөр бардык дүйнө шаарларында ишке ашырылган. Ал эми Орусия империясында алгачкы киносьемка фотохудожник А. Федецкий тарабынан Харьков шаарында уюштурулган. Алгачкы орус документалдуу тасмасы болсо "Поезддин Харьков вокзалынан платформасындагы башкармалыгы менен узактоосу" болгон. (1896
Үндүн пайда болуусу
Кыргыз киносу
Кадыси (Карайыдель району, Башкыртстан)
Кадыси — Башкыртстандын Карайыдель районундагы айыл, Жаңы бердяш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 35 киши. Почта индекси — 452394, ОКАТО коду — 80234852004.
Усупов Макай
Ишмердүүлугү
1951–54-ж. Караколдогу мугалимдер институтунда окутуучу, 1954–57-ж. «Мугалимдер гезитинин» жооптуу катчысы, редактору, 1962–69-ж. Кыргызстан КП БКнын лекторлор тобунун жетекчиси, Кыргызстан КП БК менен Кыргыз ССР Министрлер Советинин пар- тиялык-мамл. контролдоо комитетинин илим ж-а маданият бөлүмүнүн башчысы, 1969-жылдан Кыргызстан КП БКга караштуу Партия тарыхы институтунун партиялык курулуш секторунун башчысы, улук илимий кызматкер, партия тарыхы секторунун башчысы. Анын эмгектери Кыргызстан Компартиясынын тарыхына ж-а партиялык курулушка арналган. Усуповдун 1 монографиясы, 11 китепчеси жана көптөгөн илимий макалалары бар.
Наамдары
Экинчи даражадагы Ата Мекендик Согуш ордени, медалдар менен сыйланган.
Чуковский Корней Иванович
Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Элдик дидактика
Элдик дидактика баалуулугун арттырган дагы бир жагдайы элдин көп кылымдын тажрыйбасынан жаралган эмприкалык билимдер. Эл өзүнүн жашоо тиричилигин уюштурууга зарыл болгон бардык билимдерди акыл парасат менен оңдоп, андан келип чыккан ой тыянактарын, тажрыйбаларын улам кийинки муундарга өткөрүп берип олтурат. Анын мазмунунда Ала-Тоонун флора жана фаунасы, аба-ырайына эсептөө, ченөө, астрономиялык, географиялык, тарыхый, агрономиялык медицинага байланышкан бүгүнкү нерсе билим берүүнү өркүндөтүүгө өбөлгө болуу үчүн актуалдуу билимдер да арбын.
Ал эми чыныгы билим жолуна түшүү адамдан чыдамкайлык туруктуулукту талап кылат («Илим ийне менен кудук казгандай», «Саргара жортсоң кызара бөртөсүң», жана кыйнабай жумуш бүтпөйт, талаптанбай муратка жетпейт»). Элдик дидактикалык жоболорго ылайык көз менен көрүп көөдөн менен туюлган нерселер гана чыныгы билим көрөңгөгө айланат («Миң уккандан бир көргөн артык», «Кулагыңа эмес, көзүңө ишен», «Көздөн алыс нерсе, көөдөндөн да ыраак болот»). Элдик дидактика таалим-тарбиянын ырааттуулук, тутумдук принциби да кылдаттык менен эске алынган («Иш кылсаң иретин бил», «Тамчыдан булак, булактан көл болот», «Азды билбеген, көптү да билбейт», «Көрө көрө көсөм болот, сүйлөй-сүйлөй чечен болот», «Аста-аста иш кылсаң, алыстагыны аласың»). Элдин пикиринде өнөр билимге ээ болуу адамдын ынтаасы, ынтызаарлыгы, активдүүлүгү аркылуу гана ишке ашчу кубулуш («Эс акылыңды бербесең эңсегениңе жете албайсың»). Өзгөчө билим алуудагы өз алдынчалыкка терең маани берилген («Тиши чыккан балага чайнап берген аш болбойт»).
Кароол (Кадамжай району)
Калкы
Калкы - 515 киши.
Сандаски (Огайо)
Калкы - 25688 киши. Болжолдуу аянты - 57.0 км². FIPS коду — 39-70380.
Вангута-Яха (Надуй-Яха куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сулайманов Кемел Азимович
«Чолпондон» Нурдиндин, «Жизелден» Альберттин, «Саманчы жолунан» Касымдын, «Дон Кихоттон» Базилдин, «Маңкурт баянынан» Маңкурттун, «Томиристен» Спаргаптын, «Баядеркадан» Солордун, «Кармен-сюитадан» Хосенин ж.б. каармандардын партияларын чебер бийлейт. Республикадагы салтанаттарга, өкмөттүк иш-чараларга карата өткөн концерттерге катышат. Театрдын коллективи менен КМШ өлкөлөрүндө гастролдо болгон.
Open Library
Маалыматтардын китеп базасы жана санариптик насыяга берүү китепканасы.
Өздүк камсыздандыруу
Өздүк камсыздандыруу – объектиси катары адамдын өмүрү, денсоолугу, эмгекке жарамдуулугу каралган камсыздандыруу келишиминин бир түрү, ошондой эле белгилүү куракка, белгилүү мөөнөткө же белгилүү максаттарга карата акча топтоону уюштуруунун таризи (бааракыларды камсыздандыруу ж. б. у. с.). Ө. к-га камсыздандыруучу , камсыздоочу жана  камсыздануучу  катышат. Камсыздандырылган каражатты алуу укугу келишим пайдасына түзүлгөн кишиге таандык. Ө. к. келишими боюнча камсыздандыруу каражаттарын алууга жана төлөп берүүгө байланыштуу мамилелерге КР жарандык мыйзамдарында аныкталган калыбына келтирүүчү камсыздандыруулар жөнүндө эрежелер колдонулат.
Коргон (Токтогул району)
Коргон (Коргон) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Бел-Алды айыл округу составына кирет.
Интермедия
Интермедия (intermedius – ортосунда, арада жүрүүчү) –
Иса Ахунбаев
Илимий-педагогдук жана дарыгерлик ишмердиги
Кыргызстанда медицина илимин өнүктүрүүдө жана жергиликтүү медициналык кадрларды тарбиялап чыгарууда чоң роль ойногон.
Эстутум
Кыргыз Республикасынын УИАнда Ахунбаев атындагы сыйлык белгиленген, Бишкек шаарынын жана Тору-Айгыр айылынын борбордук көчөлөрүнө, Республикалык госпиталдын хирургия клиникасына анын ысмы ыйгарылган.
Утби, Абу Наср Мухаммед
Утбинин Кыргызстандын аймагындагы Караханийлер мамлекетинин ж-а Орто Азиянын тарыхы боюнча жазган эмгектеринде баалуу маалыматтар берилген.
Начальничевская
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Страдивари
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Кусеин Карасаев
Карасаев Кусеин (5-январь 1901, Кең-Суу айылы, Түп району, Ысык-Көл облусу — 31-январь 1998, Каракол, Кыргызстан) – кыргыз совет тилчиси, улуттук туңгуч лексикограф жана лексиколог. Филология илимдеринин кандидаты (1944), профессор (1966), Кыргыз Республикасынын илимине эмгек сиңирген ишмер (1992).
Өмур баяны
1921-1922жж. Кең-Суу айылдык революциячыл комитетинин (Селревком) тѳрагасына орун басарлык кызматты аткарган, маданий-агартуу кызматтарда иштеген.
Карасаевдин кыргыз фольклористикасы менен адабият таануусунун,котормо теориясына да сиңирген эмгеги бар. Буга анын «Котормо жайында», Манас»,Кыргыз ырларынын түзүлүшү дегендей макалалары далил.
Теңир-Ноор
Губий-Шаму чөлү бар
Жаңы Зеландия
Экономикасы
АКШ долларын түзөт; андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү 65%, өнөр жайыныкы 25,8% , айыл чарбаныкы 8,6%. Калктын 10%ке жакыны айыл чарбасында, 25% өнөр жайында, 65% тейлөө чөйрөсүндө иштейт (2004). Өнөр жайынын башкы тармактары: тамак-аш, жыгач, целлюлоза-кагаз, машина куруу, химия, текстиль. Тез темп менен өнүгүп жаткан балык өнөр жайынын продукциясы негизинен экспортко чыгарылат. 1994-жылы 32,4 млрд кВт-с электр энергиясы өндүрүлгөн. Табигый газ, таш көмүр, титан-магнетиттүү кум, алтын, күмүш жана башка казылып алынат.
Полиакрилoнитрил
CN
Поликарбонаттар
П. алуу методуна жараша түссүз, тунук, жумшаруу температурасы 180-3000С, мол. массасы 50000-500000. Механикалык жактан бышык, жылуулук өткөрүмдүүлүгү жогору болгон полиэфирлер. Ар кандай буюмдарды, түтүктөрдү, плёнканы ж.б. даярдоодо колдонулат.
Дидактикалык адабият
Дидактикалык адабият – акыл-насаат менен тарбиялоо максатын көздөгөн ар кыл жанрдагы чыгармалар (икая, поэма, повесттер). Анын башаты – фольклор. Дидактикалык адабият философиялык, диний, адеп-ахлактык идеяларды жана илим-билимдерди көркөм сөз түрүндө баяндайт. Илим менен искусство бири-биринен ажырай электе, мисалы, алгачкы жамааттык коомдо, дидактикалык адабият дүйнөнү аңдап билүүнүн баёо түрү болгон. Бирок илимий жана философиялык түшүндүрүүнүн атайын түрлөрү пайда болуп, алар өз алдынча бөлүнүп чыкканда, айрыкча жаңы доордо дидактикалык адабият үчүн көркөм түрү «олуттуу жана кургак акыл-насаатка ажарлуу мүнөз берчү сырткы боёкко» (Гегель) айланып калган. Анык дидактикалык адабияттын үлгүлөрүндө синкретизмдин белгилери ачык көрүнөт. Алар: антикалык адабиятта Гесиоддун моралдык-дыйканчылык темасына арналган «Эмгек жана күндөр», Лукрецийдин «Заттардын табияты жөнүндө» деген философиялык поэмалары, Горацийдин «Поэзия илими» аттуу каты, Иранда Зороастрдын трактаттары, Руста «Владимир Мономахтын акыл-насааты». Байыртадан жана орто кылымда нукура дидактикалык адабият менен катар диний, философиялык, этикалык мүнөздөгү дидактикалык чыгармалар да, ал турсун атайын жанрлар да түзүлгөн. Жаңы доордо да айрым акындар жана илимпоздор дидактикалык адабиятка кайрылышкан (Н. Буало, «Поэтика өнөрү»; А. Поп, «Адам жөнүндө тажрыйба»; И. В. Гёте, «Өсүмдүктөрдүн метаморфозасы»; М. В. Ломоносов, «Айнектин пайдасы жөнүндө кат»). 19-кылымдан тартып «дидактикалык» деген түшүнүк искусствого карата терс (карандай акылдан пайда болгон, бир жактуу үгүт-насыят) мааниге өттү. Кыргыз адабиятынын тарыхында дидактикалык адабият айрыкча акындар поэзиясында адеп-ахлак, жүрүм-турум, өмүр, жашоо, үй-бүлө, сүйүү, жек көрүү, адилеттик, арамзалык, жаман-жакшы, ак-кара жөнүндө түздөн-түз айтылган акыл-насаат ырлары катары кеңири өнүккөн. Көбүнчө санат-термелерде, лирикаларда кездешет.
Монгол тилдүү элдер
Монгол тилдүү элдер - Алтай тил уясына кирген, монгол тилдеринде сүйлөгөн калктардын аталышы. Халха-монголдор, ойроттор, баргалар, баоан, дунсян, даур, монгор, моголдор, буряттар, калмактар, кара калмактар жана башкалар сүйлөшөт. Борбордук Азиялык монголоиддик чоң расага киришет.
Байдилдеев, Жумагул Рыскулбекович
Кыскача өмүр таржымакалы
2007-жылдан өзү негиздеген “Рух кенчи” гезитинин башкы редактору, 2012-жылдан тарых изилдөөчү “Эстутум” коомдук фондусунун аткаруучу директору.
2010-жылдан КР Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик каттоо кызматынын алдындагы архив агенттигинин башкы адиси.
Илимий чыгармачылыгы
2014-жылы “Кыргызстандагы 1937-1938-жылдардагы саясий куугунтуктоолор жана анын курмандыктары” аталышындагы тарых илимдеринин кандидаты илимий ишин коргогон. Илимий жетекчиси - тарых илимдеринин доктору, профессор Төлөбек Абдырахманов.
Үй-бүлөсү
Уулу Рыскулбеков Адилхан Жумагулович - Бишкек шаарындагы № 38 гимназиянын окуучусу.
Николай Чернышевский
Чернышевский, Николай Гаврилович (1828—1889) — көрүнүктүү орус философу.
Көл-Кечүү
Көл-Кечүү — топоним. Ит-Ичпес дарыясындагы терең кечүү. Кытайлардын жылкысын тийген элдик баатырлардын артынан Коңурбай куугунга түшөт. К.-К-нү көп жылкы кечип өтмөк болгондо кууп жеткен көп душман туш-туштан жабылып, Манастын минген аты Айбанбоздун начардыгынан пайдаланып айласын кетирет. Алмамбет менен Чубак жардамга келип, Манас аркы өйүзгө чыгат. Бирок, жоо Алмамбет менен Чубакты кармап алмак болгондо Алмамбеттин айтканына көнбөй Манас кайрадан К.-К-гө салып аларга жардамга келет. К.-К-дө жоонун көбүн кырып, экөөнү ажыратып алат. Аңгыча Бакай баштаган кол да жардамга келет (Сагымбай Орозбаков, 4. 331, 333—334).
«Көкөтөйдүн ашы»
Кырк ашымды берерде кытайлардын кыр мурундуу Коңурбай өзүнүн аты Үңүрбай ошого кабар берип, кырк ашымдан кутулгун. Улуу ашымды берерде, Жакыптын уулу жаш Манас, жаңы оозго алынган, кабагы бийик, өңү саз, эңгечер бойлуу эр Манаска барып акыл салып, мусулман менен каапырды чогултуп, менин бир карызымдан кутулуп кала көр. Муну айтып Көкөтөй көзү сүзүлүп, кыямат көздөй жол тартат. Эл Көкөтөйдү жоктоп, айткан керээзи боюнча кылыч менен кырдырып, кымыз менен жуудуруп, Ак сарайлап коёт.
Сопрано
3. Хор партияларындагы эн бийи күн.
«Туркестанский сборник»
«Туркестанский сборник» - Орто Азия, акыресе Түркстан крайы жөнүндө орус жана чет тилдерде жазылган макалаларды, журналдарды жана китептерди чогултуп, өзүнчө томго бириктирген жыйнак.
Ал 1868-жылдан Петербургда жыйнала баштаган Жыйнакка революцияга чейинки ар кыл эмгектер кирген. Жыйнакты чыгаруу ишин 1868-88-жылдары орустун көрүнүктүү библиографы В. И. Межов, кийин A. А. Семёдав ж. б. илимпоздор жетектеген. «Туркестанский сборниктин» 591 тому (бир канча нуска менен) Өзбекстандын А. Навои атындагы мамлекеттик китепканасында сакталууда.
Монадология
Монадология монад жөнүндө илимдеги борбордук орунда туруп, турпатсыз «жөнөкөй субстанциялар», «жаратылыштын чыныгы атомдору», «элементтүү нерселер» болгон монадаларга бөлүнбөстүк, жок болбостук, материалсыздык, аффицирленбөчүлүк (жылчыксыздыктын), кайталанбастык, оң касиеттерден өзүнө өзү жетиштүүлүк, өзүнөн өзү өнүгүүчүлүк, өздөштүргүчтүк, кайра ордун толтуручулук жана умтулуудан турган психикалык активдүүлүк ыйгарылат.
Полиолефиндер
Полиолефиндер – каныкпаган углеводородду-олефинди полимерлөө же сополимерлөөдөн пайда болгон ири мол-луу бирикмелер. Жалпы формуласы:
Диетология
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Ташрабат көрүстөнү
Ташрабат көрүстөнү – Талас өрөөнүнүн Нылды суусунун сол жээгиндеги коло дооруна (б.з.ч. 1500–1000-жыл) таандык көрүстөндөр тобу. Ар бир көрүстөндүн үстү тоонун этегинен алынган таштар менен төрт чарчы көлөмдө коргондолуп, алар бири-бирин улай тизмектешип кетет. Кээ бир коргончолор ортосунан 2–5 бөлүкчөлөргө бөлүнгөн. Казылган 20 көрүстөндүн ичинен 4 адамдын сөөгү жөн көмүлүп, 16сы өрттөлүп көмүлгөн. Бирок өрттөлгөн сөөктүн калдыктары өтө аз санда кездешет. Бул сөөктү алдын-ала башка жерде өрттөгөндөн кийин, анын калдыктарын чогултуп көргө салып көмгөндүгүнүн далили. Чопо идиштин, күлдүн калдыктары 0,30–1,50 метр тереңдикте кездешет. Казуу учурунда күмүштөн, жезден жасалган иймектер, билериктер, шурулар жана чоподон жасалган идиштер табылган. Бардыгы 6 билерик табылган. 1200 даана шуру жезден, сурьмадан жана башкадан жасалган. Булардан тышкары бетине оюу түшүрүлгөн жез такталар табылган. Ташрабат көрүстөнү 1956-жылы археолог П. Н. Кожемяко тарабынан изилденилген. П. Н. Кожемяко Ташрабат көрүстөнүн Таштөбө II эстелиги деп аныктап, анын андрон маданиятынын алгачкы мезгилине таандык экендигин жана көпчүлүк табылгалар Түндүк Казакстан табылгаларына окшоштугун көрсөтүп, сөөгү өрттөлбөгөн көрүстөндөр коло доорунун кеч мезгилине таандык экендигин белгилеген.
Хадис, Амалдар ниетке жараша
Аяттар:
وَمَاۤ اُمِرُوۤا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اللّٰهَ مُخْلِص۪ينَ لَهُ الدّ۪ينَ حُنَفَاۤءَ وَيُق۪يمُوا الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوا الزَّكٰوةَ وَذٰلِكَ د۪ينُ الْقَيِّمَةِ “Аларга чыныгы динди таза, бекем кармап, бир гана Аллахка сыйынууга жана намаз окуп, зекетти (тиешелүү) орундарга берүүгө буйрук кылынды. Мына ушул гана акыйкат жолундагы адамдардын тутунган дини.” (Баййина 98/5)
Монголоид расасы
Монголоид расасы — чоң расалардын бири. Азия менен Америкага таралган. Бул расадагы кишилердин чачы кара, кайраттуу, кээде чачы тармал, көзү кара, өңү ак саргыл же кара тору, жүзү тегерек болот, Анын түндүк азиялык, арктикалык, түштүк азиялык ыраакы чыгыштык, америкалык майда топтору бар.
Наталья Никитенко
Наталья Владимировна Никитенко (төр. 26-март, 1979, Фрунзе, Кыргыз ССРи, СССР ) — Кыргызстандын мамлекеттик жана саясий ишмери, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин V жана VI чакырылыштарынын депутаты (2015-жылдан 2021-жылга чейин), Укук тартиби, кылмыштуулук менен күрөшүү жана коррупцияга каршы туруу комитетинин төрайымы.
Өмүр баяны
2001-жылы Никитенко Бишкек финансы-экономика академиясын “Менеджмент” адистиги боюнча бүтүрүп, ошол жакта калып, кафедрада окутуучу болуп иштеген. Кийинчерээк Жогорку окуу жайлардын ассоциациясын жетектеген. ЖОЖдордун окутуучуларына тренингдерди өткөрүп, алардын квалификациясын жогорулатууну уюштуруу менен алектенип жүрдү.
Сыйлыктары
Наталья Никитенко Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн отличниги төш белгиси менен сыйланган (2008-жыл).
Тике сөз
Унчугарга дарман жок,
Эки учурга — каармандын башка бир каарманга кайрылгандагы айткан Т. с-үн аткаруучу төмөнкүчө берет: "Бала мындай деген соң, Баатыр Манас чамдады, Жаалы катуу кармады", — деген айтуучунун речинен кийин Манастын Т. с-ү айтылат:
Тиффин (Огайо)
Калкы - 18135 киши. Болжолдуу аянты - 17.2 км². FIPS коду — 39-76778.
Лексикология
Фразеология
6) Сыпаттама лексикология - тилдин сөздүк курамынын - азыркы кездеги абалын сыпаттап текшерет.
Дизель отуну
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Сольфеджио
Сольфеджио (итал. solfeggio -соль жана фа добуштарынын аталышынан) –
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Таабалдиев (Кубан Абдымен) Кубанычбек
2011-жылдын 11 февралында Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыгы менен Кыргыз Улуттук "Кабар" маалымат агенттигинин директору болуп экинчи жолу дайындалат.
Хафиз-и-Таныш
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тарыхынын энциклопедиясы Б,2003
Жерди пайдалануу шериктештиги
Адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Көмөк
Көмөк — топоним. Бокмурун Көкөтөйдүн ашына эл чакырганда эскерилет:
Стефан Ламбиел
2004–2005 сезону
Ламбиел 2004–2005 ISU Гран При сезонуна жаракаттарынын айынан катышпай калганга мажбур болгону менен, 2005-жылкы Европа Чемпионатында 4-орунду алганга жетишкен.
Орусиянын Москва шаарында өткөрүлгөн 2005-жылкы Дүйнө БиринчилигиндеЛамбиел квалификациялык айлампа менен кыска програмдан кийин Евгений Плющенконун алдында келе жаткан. Плющенко ошондо жаракаты менен мелдештен баш тарткан. Эркин програмда биринчи Дүйнөлүк Чемпиондук титулун утуу үчүн Артур Падыша тасмасынын үн жолуна муз тебүү менен Ламбиел эки жолу төрт айланган тоулуп секирип, жалпысынан эле күчтүү оюн көрсөткөн;ошондой эле бул анын ISU тааныган мелдештердеги биринчи медалы да болгон. 1947-жылы бул иш-чараны утуп алган Ханс Гершуилерден (Hans Gerschwiler) кийинки биринчи Суисс киши болгон.
2008–2009 сезону
Ламбиел Ню Жерсидеги Уейнде Виктор Петренко (Viktor Petrenko) менен машыгыш үчүн Америка Кошмо Штаттарына көчүп барат. Ал Канада жана Франстагы Гран При окуяларына бөлүштүрүлгөн, бирок экөөнөн тең баш тарткан. 2008-жылдын октябрында ал жука чурайынын (бир санынын кыймылдатуучу булчуңунун) жаракатынын айынан мелдешүүчү муз тебүүдөн кетерин жарыялаган. Анын сөзү: "Мен эң кыйын дарыгерлерге көрүнүүгө барып жүргөнүмө жети ай болду. Дагы эле ооруп жатат жана чындыгында эле мындай машыгууга болбойт. Мен көздөгөнүмө жетүүгө дарманым жок болду." Ал Суитзеленд, Франс, Итали, Түштүк Корея жана Жапондогу көптөгөн шоуларда, ошондой эле Канаданын Муз үстүндөгү Жылдыздар турунда чыгып муз тепкен.
2009–2010 сезону
Ламбиел 2010 Суисс Чемпионатында тогузунчу улуттук наамын жеңип алат. Ал кыска програмда да, эркин тебүүдө да биринчи болуп, Жамал Отмандан (Jamal Othman) 44.78 упай артык 244.23 упай менен алтын медал утуп алган. Ал андан кийин Эстониянын Таллин шаарында өткөн 2010-жылкы Европа Биринчилигинде мелдешке катышып, ал жерде кыска програмда төрттүк тоулуп көйгөйлүү болгондуктан, 77.75 упай менен бешинчи болгон. Ал эркин муз тебүүдө секирик жасап, 160.79 упай менен күмүш медал утуп алган. Анын програм компоненттери үчүн алган 85.00 упайы ал кечте башкалардыкынан көп болгон. Ал баары биригип 238.54 упай алган, бул жеңүүчү Евгений Плющенкодон (Evgeni Plushenko) 16.85 упай аз эле.
Кесипкөй катары эмгек жолу
Ал Суеден, Чыгыш Европа, Германия, Жапан, Кытай жана Түштүк Кореядагы, анын ичинде Ким Йу-На (Kim Yu-Na) баштаган Бардык ушул жылгаяк жана Муз үстүндөгү Опера жылгаяк шоуларына да катышкан.
Варка-Ты-Вис (Мадага-Вожа куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Жер-суу комитеттери
Адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Шефтсбери, Антони Эшли Купер
Жакшылыктын пайда болушу жөнүндө
Шефтсбери дин менен адеп-актыктын байланышын танган. Бейлиге окшоп, дин моралдын негизи боло албайт деп эсептеген. Ал башка динге жол койбоочулукка каршы чыккан. Ошол эле убакта ал Кудай — бул өзүндө төп келишкен сулуулукту камтып турган өзүнчө бир адеп-актык идеал экенин мойнуна алган.
Шамрат (Карайыдель району, Башкыртстан)
Шамрат — Башкыртстандын Карайыдель районундагы айыл, Жаңы бердяш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 283 киши. Почта индекси — 452394, ОКАТО коду — 80234852008.
Кирибати
Чарбасы
Кирибати — дүйнөдөгү начар өнүккөн өлкөлөрдүн бири; экономикалык негизги көрсөткүчтөрү боюнча Океаниядагы көп өлкөлөрдөн да артта турат. ИДПнин көлөмү 348 млн доллар, аны киши башына бөлүштүргөндө 3600 доллардан туура келет. ИДПнин өсүүсү 2% (2007). ИДПнин 66,8%и тейлөө чөйрөсүндө (анын 20%и туристтик сектордо), 24,2%и өнөр жайында (курулуш, суу жана электр менен камсыз кылуу кошо), 8,9%и айыл чарбасында түзүлөт. Мамлекеттик бюджет (2007-жылы 55,52 млн доллар) таңкыс чыгат (—19,87 млн доллар). Кирешенин басымдуу бөлүгү чет өлкөлүк (Түштүк Корея, Япония, Кытай, Америка ж. б.) кемелерге Кирибатинин гана экономикалык зонасынан (аянты 3,6 млн км2 чамасында) балык кармоого лицензия сатуудан түшөт. Чет өлкөлүк финансылык жардам орто эсеп менен жылына 15—20 млн долларды түзөт (2005-жылы 27,84 млн доллар); негизги донорлору: Япония, Австралия, Жаңы Зеландия, АКШ. Кирешенин маанилүү булагы (жылына 5—10 млн доллар) — чет өлкөлүк балык уулоочу кемелерде иштеген (2 миңдей адам) кирибатиликтерден түшкөн акча. Туризмдин өнүгүүсүнө (чет өлкөлөрдөн жылына 2,5 миңге жакын турист келет) аймагынын алыстыгы жана инфраструктуранын жоктугу тоскоол болот. Туризмдин негизги объектилери: Тарава атоллу (этногр. айылдар, аскер техникасынын калдыктары), Рождество аралы (Океаниядагы эң ири атоллдордун бири), Каролайн аралы (Милленниум; анын тургундары Жаңы жылдын келишин 1болуп майрамдай баштайт). Мамлекеттик сектор соода, авиатранспорт, мейманкана бизнеси, коммуналык чарба ж. б. тармактарда бысымдуулук кылат. Келечекте Кирибатиде айыл чарба жана балык промыселин, туризмди, башка өлкөлөр менен аба катнашын өнүктүрүү, соода таңкыстыгын жоюу ж. б. боюнча улуттук план каралууда. Алыскы аралдарда жашаган калктын басымдуу бөлүгү копра, балык, кол өнөрчүлүк буюмдарын сатып күн көрүшөт.
Соловьев-Седой
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Исфайрам
Исфайрам — Кыргызстандын Баткен облусунун Кадамжай районундагы айыл. Майдан айыл аймагына кирет.
Антибес
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Оор атлетика
Усулдук өзгөчөлүктөрү: күч - оор атлетчилерге өзгөчө маанилүү болгон физикалык салат. Оор атлетика менен үзгүлтүксүз машыгуу, спортчунун организминдеги белгилүү морфологиялык жана функционалдык өзгөчөлүктөрдүн түзүлүшүнө жардам берет.
Кошумча көнүгүүлөр
Оор атлетика менен машыккан спортсмендер машыгууларында денени жалпы өнүктүрүүчү көнүгүүлөрдү (чуркоо, гимнастика жана башкалар) колдонушат.(ыкмага кобурок конул болуш керек) Оор атлетика менен тажрыйбалуу тренерлердин жетекчилигинде атайын программа боюнча ден соолугу чың өспүрүмдөр 15—16 жашынан баштап машыкса болот. Оор атлетикалык көнүгүүлөр булчуңдарга оордукту жана чыңалууну пайда кылгандыктан жүрөк-кан тамыр системасынын жана таяныч кыймыл аппаратынын ишине өзгөчө талап коюлат. Буга байланыштуу оор атлетика менен машыгууга врачтын уруксаты менен жиберилет. Машыгууларда врачтын көзөмөлү жана өзүн-өзү текшертип туруу зарыл.
Тилмеч
Тилмеч — котормочу, бир тилден экинчи тилге оозмо-ооз которуп берүүчү адам. Бирин-бири түшүнө албаган улуттардын өкүлдөрү Т. аркылуу сүйлөшүшөт. "Манас" эпосунда окуяларына түрдүү эл катышкандыктан бул термин эпосто көп жолугат. Мисалы, "Тил билбеген журт болсо Тилмечи жооп берсин деп" (Сагымбай Орозбаков, 2. 148). Бокмурун атасына аш берүүгө камданып, кабарчыга тандаган жаш Айдарды Т-тиги төмөнкүчө сүрөттөлөт:
Хелимский Евгений Израилович
Билими
1975-ж. КМУнубүтүргөн.
Скрипка
Скрипка (итал. violino, франц.,англ. violin) же каман (keman)- кылдуу тартма музыкалык аспап; Скрипка түрүндөгү аспаптар тобунун эң бийик добуштуусу. Төрт кылы квинта добуш аралыгына күүлөнөт. Добуш көлөмү төрт октава. Добуш чыгарууда эки ыкма: жаа тартуу жана «чымчуу» (pizzcato) колдонулат. Скрипканын классикалык үлгүлөрү 15-18-кылымдарда Францияда, Италияда жана Түштүк Германияда жаралган. Скрипка тобу симфониялык оркестрдин, квартеттин негизин түзөт.
Варнгэ-Яха (дарыя)
Варнгэ-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 2-Ярро-То көлү орун алган. Дарыянын узундугу - 65 км.
Вектордук эсептөө
Вектордук алгебра
Векторлор менен жүргүзүлгөн эң жөнөкөй амалдарды окутуп-үйрөтүүчү вектордук эсептөөнүн бир бөлүмү. Алар векторлор менен жүргүзүлгөн сызыктуу амалдар: векторлорду кошуу жана векторду санга көбөйтүү. a векторунун башталышынан b векторунун аягына жүргүзүлгөн вектор а жана b векторлорунун суммасы a+b деп аталат (эгер анын аягы менен bнын башталышы дал келишсе). Векторлорду кошуунун төмөнкүдөй касиеттери бар: a+b=b+a (коммутативдик), (a+b)+с=a+(b+c) (ассоциативдик), a+0=a (нөлдүк элементтин болушу), a+(—a)=0 (карама-каршы элементтин болушу), мында 0 нөлдүк вектор, —a вектору a векторуна карама-каршы вектор. x+b=a барабардыгын канааттандырган x вектору a жана b векторлорунун a-b айырмасы деп аталатынча Модулу а болгон (эгер 1>0 болсо, багыты a нын багытына дал келген жана 1<0жана багыты a нын багытына карама-каршы багытталган) вектор a (a^0) векторунун 1(1^0)санына болгон көбөйтүндүсү la деп аталатынча Эгер 1=0 же (жана) a=0 болсо, анда 1a=0 болот. Векторлорду санга көбөйтүү төмөнкү касиеттерге ээ: 1(a+b)=1a+1b (векторлорду кошууга карата дистрибутивдик), (1+m)a=1a+pa (сандарды кошууга карата дпстрибутивдик), 1(pa)=(1p)a (ассоциативдик), 1H=a (1ге көбөйтүү). Мейкиндиктеги бардык векторлордун көптүгүн (киргизилген жана жогорудагы аксиомаларга баш ийген векторлорду кошуу жана санга көбөйтүү операциялары менен бпрдпкте) вектордук мейкиндик деп айтылат.
Машрапова Тургун
Сыйлыгы
Ленин ордени, «Ардак Белгиси» ордени, медалдар менен сыйланган.
Склютовская Тамара Марковна
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Мариуполь
Мариуполь — Украинадагы шаар, Донецк облусунун. Дениз порт.
Калк
Улут составы (2001): украинецтер (47,6%), орустар (43,4%), гректер (6,5%), белорустар (0,8%), еврейлер (0,2%), болгарлар (0,2%).
Скерцо
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
AngularJS
Тарыхы
Абронс долбоордон кеткен, бирок Google компаниясында иштеген Хевери долбоорду Google-дун башка кызматкерлери Игорь Минар жана Войт Джин менен биргеликте китепкана катары өнүктүрүп жана колдоп келет.
Социалдык капитал
Аныктамалар, формалары жана өлчөмдөр
Пьер Бурде "Капиталдын түрлөрү" эмгегинде "экономикалык капитал, маданий капитал жана Социалдык капитал деп капиталдын үч түрүн ажыраткан. Ал Социалдык капиталды: "фактылык жана мүмкүнчүлүктөрдүн ресурстарынын жыйындысы, алар өз ара тааныштык жана таануу мамилелеринин бекем тармагына ээ болуу менен байланыштуу" деп аныктаган. Анын концепцияны чечмелеши чоң роль ойнойт, ал Социалдык капиталга ээ кишилердин артыкчылыктарына, бул ресурсту түзүү үчүн мамилечилдикти атайын түзүүгө басым жасашканына токтолот. Путнамдын Социалдык капиталга позитивдүү карашынан айырмаланып Бурдье муундарды тең эмес чыгаруу механизмин көрсөтүү үчүн бул концепцияны пайдаланат. Бурдье ошентип, байлар жана күчтүүлөр өздөрүнүн гана айлана-чөйрөсүнүн, "эски кишилеринин" тармагын же башка Социалдык капиталдын артыкчылыктарын өзү үчүн, өзүнүн социалдык табы жана балдары үчүн сактап калууга колдонушат деп көрсөтөт.
Саясий экономист Фрэнсис Фукуяма "Социалдык капитал, жарандык коом жана өнүгүү" эмгегинде Социалдык капиталды адамдарга кызматташканга жол берген өз ара жактыруучулук же христианчылык өңдүү диний доктринага караганда жалпы кабыл алынган эрежелер деп аныктайт. Ал Социалдык капитал убакыттын өтүшү менен кайталанган иш-аракеттин эсебинен калыптанат жана бул анын өнүгүшү үчүн чоң мааниге ээ жана аны мамлекеттик саясаттын чегинде куруу кыйын дейт. Экономикалык өнүгүү үчүн Социалдык капиталдын маанилүүлүгү –бул жүрүм-турумдун нормалары юридикалык контракттар жана өкмөттүк токтомдор өңдүү алмашуунун транзакциялык кемчиликтерин азайтат. Фукуяма Социалдык капитал өнүгүү үчүн пайдалуу болгону менен ал ошондой эле топко кирбеген мүчөлөргө чыгымдарды кетирип, жалпы жетиштүүлүк үчүн терс кесепеттерин тийгизет деп ойлойт. Алексис де Токвилдин "Америкадагы демократия" деген эмгегине кайрылып, андагы америкалыктардын жарандык коомго шыгын "ассоциация искусствосу" деп атаган жерине таянып, Фукуяма Социалдык капитал жарандык коомду жарата тургандыгын белгилейт. Ошол эле учурда жарандык катышуу демократия менен өнүгүүнүн маанилүү бөлүгү болгонуна карабай, Фукуяма "бир адамдын жарандык жигердүүлүгү башкалардан рентаны (акча өндүрүүнү) издөө" деп жарыялайт. Ошондуктан, Социалдык капитал экономикалык өнүгүүгө транзакциялык чыгымдарды кыскартып, өндүрүштү жогорулатуунун эсебинен чоң салымын кошсо да, эгер жарандык жамаат өзгөчө артыкчылыктарды алганга айрыкча кызыкчылыктарды көрсөтсө, анда демократияны бурмалай алат экен. Бирок Фукуяма коом өтө эле чоң Социалдык капиталга ээ болот деген коркунучка караганда, анын аз болушу жана коомдук жыргалчылыкты уюштурууга, жетиштүүлүктү жогорулатууга аракети жетишпей отурганы андан да жаман дейт.
Верх-Санди-Яха
Верх-Санди-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Морды-Яха дарыясынын оң жээгинен 247 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Полиэтилен
Полиэтилен – [-CH 2-CH2-]n ак түстөгү термопластикалык полимер. Өнөр жайда полимерди алуу шартына жараша П. 3 түрү бар: 1. Жогорку басымдагы полиэтилен (Ж.б.п.). Полимерлешүү реакциясы 1500 атм. басымда, 180оС инициатор катары кычкылтекти колдонуу менен жүргүзүлөт. Кычкылтек ордуна пероксиддер колдонулса, реакция 40-600 С жүрөт 2. Орто басымда алынган П. (О.б.п.) Реакция органикалык эриткичтер чөйрөсүндө 35-40 атм. басымда, 125-150 о С жүргүзүлөт (катализатор өзгөрмө валенттүү металлдардын кычкылдары). Пайда болгон полимер бөлүнүп алынат, кургатылат, кошумча заттар кошулуп гранулдандырылат. 3. Төмөнкү басымдагы П. (Т.б.п.). Реакция органикалык эриткич чөйрөсүндө 5 атм., асымда 80 оС төмөнкү темп-рада, Циглер-Натта комплекстик катализатору катышуусунда жүргүзүлөт. Пайда болгон полимер эриткичтен бөлүнөт, катализатор калдыктары спирт менен тазаланат. Алынган полимер кургатылат, гранулданат. Алуу шартына жараша полимерлер структурасы жана касиеттери да ар түрдүү. жана башка П. көп бутактанат, жумшак жана ийкемдүү; О.б.п. болсо, Т.б.п. аралык маанисине ээ. О.б.п. менен Т.б.п. катуу, ийилчээктиги аз болот. Бардык П. суукка туруктуу келгендиктен -700С колдонууга болот. Эң жакшы электр өткөрбөөчү касиетке ээ. Конц. туз жана плавик к-таларына, щелочторго туруктуу; хлор, фтор жана азот кислотасынын таасиринен бузулат, алифаттык жана ароматтык углеводороддо эрийт. П. агрессивдүү чөйрөдө колдонулуучу техникалык тетиктер, изоляция материалдары алынат.
Сэлина (Огайо)
Сэлина (Огайо) (Celina) — Огайо штатынын Мёрсер округуна караган АКШ шаары.
Каада-салт ырлары
Береги кара жаак айбалтаң,
Аргын кыргыз элиңди
Назым Хикмет
Өмүр таржымакалы
Назым Хикмет 1902-жылы 15-январда Түркиянын (ал кездеги Осмон султандыгынын) Салоники шаарында атактуу бай үй-бүлөдө туулган.
Каада-салт ырлары
К.-с. ы-нын байыркы түрүнөн болгон керээз (Көкөтөйдүн, Алмамбеттин, Манастын) көпчүлүк манасчылардын репертуарынан орун алса да, ар бир вариантта ар кандай көлөмдө, ар башка көркөмдүк деңгээлде, мазмундук айырмачылыктары менен айтылат (к. Керээз). Сагымбай Орозбаковдун вариантында Көкөтөйдүн керээзи лирика-эпикалык деңгээлге көтөрүлсө, Саякбай Каралаевдин варианты нда Манастын керээзи көлөмдүү, мазмундуу жана көркөм айтылып, эпостун корутунду бөлүмүнүн окуясынын өнүгүшүндө ролу чоң. Радлов жазып алган вариантта Манастын бир уядан жалгыздыгына басым жасалып, керээз турмуштук эпостун стилине жакыныраак айтылат.
Касташкан жооң кем болсун.
Теңиз Манас тукуму
Урааның ким, дайның ким?
Лесной (Уфим району, Башкыртстан)
Лесной — Башкыртстандын Уфим районундагы кыштак, Мил айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 7 киши. Почта индекси — 450519, ОКАТО коду — 80252835004.
Көөнө катмар
«Манаста» географиялык түшүнүктөр да тарыхый жана мифологиялык аң-сезимдин жуурулушунан турат. Жердин түбү Желпиниш — нукура мифологиялык түшүнүктүн жемиши болсо, Бээжин, Каңгай, Алтай жана башкалар топонимдер тарыхый белгилерди да алып жүрөт. Ошондой эле «Манаста» элдин космос, ааламдын түзүлүшү тууралуу байыркы түшүнүгү да сакталган (Жер, анын үстүндөгү, астындагы мифологиялык өлкөлөр).
Симфонизм
Симфонизм - айлана-чөйрөнү музыканын жардамы менен көркөм чагылдыруу усулун, ага байланыштуу музыкалык драматургияны, ой жүгүртүүнү ) мүнөздөгөн, өзүнө камтыган музыкалык-эстетикалык түшүнүк. Симфонизм симфония деген сөздөн алынган.
Музыка (телеканал)
Сыйлыктары
2015 жылдан тарта “МУЗЫКА” каналы өткөргөн, Кыргыз шоу-бизнесинин эң чоң, маанилүү жана престиждүү аземи. Бул элдик тандоо, себеби мыктылар көрүучүлөрдүн добушу аркылуу тандалат.
Абдыхан Чукубаев
Чукубаев Абдыхан Абдулхакович (1919-ж. т., Казакстан, Талдыкоргон облусу, Капал кыштагы) – тарых илиминин доктору (1968), проф. (1970).
Прицак, Омелян
Кыскача өмүр таржымакалы
Омелян Иосифович Прицак 1919-жылы 7-апрелде Батыш Украинадагы Львов облусуна караштуу Самбор районундагы Лука шаарында туулган.
1964-жылы ал Гарвард университетинин чакырыгына ылайык АКШга көчүп, аталган университетте жалпы лингвистика жана түркология тармагындагы профессор болуп иштеп калат.
Наамдары. Сыйлыктары
1990-жылы Украина Илимдер Академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланган.
Ак карагай
Ак карагай (Abies sibirica var. semenovii), (B. Fedtsch.) - Дайыма жашыл, бийиктиги 30 м, туурасы адамдын көкүрөгү ченде 1 м ге чейин жеткен, 300-350 жылдарга чейин жашаган дарак. Дарак турпаты ичке пирамидадай, колонна сызыктуу, жаа бутасындай же чатырча сымал. Ийне жалбырагынын узундугу 4 см ге чейин, жалгыздан, жалпак, сызгычтай, билинер-билинбес кош учтуу, теги бир аз буралган, үстүнөн күңүрт -жашыл, асты жагынан ачык-көк түстүү үт сымал сызыктуу, вегетативдүү өркүндөрүндө түз же бир аз ийилген, генеративдик – ийилген, жазы жана катуу, ийне жалбырактары 15 жылга чейин жашайт. Тобурчактары жумуру-цилиндрдей, узундугу 8-10 см, туурасы – 3-4 см. Түрпүлөрү аздыр көптүр жазы шынаа сыяктуу, учунан четтери имерилген. Уругу кыска канаттуу, алардан 1,5 эсе кыска.
Биологиялык өзгөчөлүктөрү
Көлөкөгө чыдамдуу, мезофит. Уругу жана жетелеме бутагы аркылуу көбөйөт. Уругу Тянңшанң карагайлары менен аралаш отургузулса өсүүсү канааттандырарлык, ал эми жаңгак жана түнт ийне жалбырактуу токойлорунда начар өсөт. Нукура ак карагайлар отургузулган учурда өнүүсү начар. Баштапкы отургузулган жылдары жай өсөт, уруктануусу 50-60 жылдан кийин башталат.
Статусу
VU. Батыш Тянь-Шандын реликт жана эндем түрү. Декоративдүү.
Тинтүүр
Ал археологиялык табылга темир зымдан жасалып, сөөк кынга салынган. Болжол менен узундугу 14—15 см келет, зымдын жоондугу 0,5 см. Өзөгү (зым) кутудан 1 — 2 см чыгып турат. Башы иймек болуп кайрылган. Сөөк кындын сыртында кыргыздын көчөтүнө окшогон оюулар бар. Ал буюм 9—10-кылымдарга туура келген эне-сайлык кыргыздын мүрзөсүнөн табылган. Бул азыркы кыргыз этносунун эне-сайлык кыргыздар менен байланышы бар экенинин күбөсү болуп эсептелет. Ошондой эле байыркы кыргыздарда элдик хирургия өнүккөндүгүн көрсөтөт.
Катарсис
Катарсис (гр.—тазалануу, арылуу) — искусствонун адамга эстетикалык таасир этүүсүн түшүндүрүүчү көрүнүш. Аристотелдин мезгилинен бери эле колдонулуп келаткан термин. Ал окурманда, же көрүүчүдө кандайдыр бир чыгарманын күчүнөн, таасиринен улам пайда болгон кайгыруу, кубануу, таң калуу жана башка эмоционалдык абалдарды билдирет, адамдын физиологиялык жактан жеңил тартып калышын да, адептүүлүк жактан жаңы баскычка көтөрүлүшүн да өз ичине алат.
Синсинатти (Огайо)
Синсинатти (Огайо) (Cincinnati) — Огайо штатынын Hamilton округуна караган АКШ шаары.
Багбанчылык
Багбанчылык — өсүмдүктөрдү өстүрүүчүлүктүн бир тармагы; мөмө-жемиш культураларын, декоративдүү жана үй өсүмдүктөрүн өстурүү.
Выя-Шор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Муллака (Карайыдель району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Полярографиялык анализ
Полярографиялык анализ — тынымсыз жаныланып туруучу сымап электродунда иондор (заттар) калыбына келишине негизделген электр-хим. анализ. П. а. методу 1922-ж. Я. Гейровский тарабынан сунуш кылынган. Метод зат концентрациясына түз пропорцияналдуу болгон чектүү диффузия-лык токту (1а) аныктоого негизделген. Чектүү ток мааниси полярограмма деп аталган, ток күчүнүн (I) электродго таасир эткен электрдик чыңалууга (Е) болгон көз карандылыгы ийри сызыгынан аныкталат.
Азамат Алтай
Азамат Алтай жана "Азаттык"
Бир аз убакыттан соң ал Нью-Йоркко кетип, Колумбия университетинин китепканасынын түркология бөлүмүндө иштеп калат. Ошондо да ал «Азаттык» менен тыгыз кызматташкан.
Кыргызстанга сапары жана атуулдук иш-чарасы
Ал 1995-жылы 24-августтан 11-сентябрга чейин эгемен Кыргызстанга сый конок катары келип, "Манас" дастанынын мааракесине катышты, Түгөлбай Сыдыкбеков, Кусейин Карасаев, Жусуп Мамай сыяктуу кыргыз залкарлары менен жолукту. Анын бул сапарын уюштурууда коомдук ишмер, драматург Бексултан Жакиевдин ролу чоң болду.
Суслова Светлана Георгиевна
ӨЗҮНЧӨ БАСЫЛМАЛАР
“Үн катпаган балыктар” – Бишкек, 2006.
Ак-Койлуу
Ак-Койлуу (түрк. - Ак-Коюнлу) - 14-15-кылымда Тигр дарыясынын баш жагындагы жерлерди мекендеген огуз-түрк урууларынын бирикмеси жана ошол бирикменин башында турган династиянын аталышы. Ак-Койлуулар тууралуу алгач 1340-ж. Византия хроникаларында эскерилет. Узун-Хасандын тушунда (1453-78) Кара-Койлуулар мамлекетин талкалап (1468), Арменияны, Азербайжанды, Батыш Иранды, Иракты басып алып, борбордук Тебриз шаары болгон мамлекет түзгөн. Ак-Койлуу мамлекетинин эл аралык саясатта кадыр-баркы жогорулап, 1463-ж. Венеция, Рим папасы жана Венгрия Ак-Койлуу менен Осмон империясына каршы союз түзүшкөн. 15-кылымдын аягында өлкөнүн ичиндеги жер ээлеринин өзара согуштары, элдин нааразылыгы Ак-Койлуу мамлекетин начарлаткан. 16-кылымдын башында Исмаил Сефеви башында турган кызыл баштар (көчмөн түрк уруулары) Ак-Койлуу мамлекетин талкалап, каратып алышкан жана Исмаилди шах көтөрүшүп, Сефевиддер мамлекетин негиздешкен.
Акимбек (Кадамжай району)
Акимбек — Кыргызстандын Баткен облусунун Кадамжай районундагы айыл. Майдан айыл аймагына кирет.
Ланкастэр (Огайо)
Калкы - 38 780 киши. Болжолдуу аянты - 46.8 км². FIPS коду — 39-41720.
Зордуктоо
Кыргызстандагы жана дүйнөдөгү статистика
Ошол мезгилде Бишкек шаарындагы, Ош жана Жалал-Абад дубандарындагы кризистик борборлордун берген статистикалык маалыматы боюнча, Ош окуялары болуп жаткан мезгилде жана аяктагандан кийин кризистик борборлорго жардам сурап кайрылган аялдардын саны 300 ашып кеткен, алардын баары зордук-зомбулуктан жабыр тартышкан. Бирок бул бери жагы эле. Зордук-зомбулуктан жаракат алып, оор стресстик бузулууга кабыл болуп, бирок жардам сурап кайрылышпаган кыз-келиндер канча?
Жаракат алгандан кийин келип чыгуучу стресстик бузулуу белгилери июнь окуяларында зордукталган жана кризистик борборлорго жардам сурап кайрылган аялдардын дээрлик баарында ар кандай деңгээлде байкалган.
Слатшейминг
Слатшейминг (англ. Slut – сойку, shaming – уяткаруу) – сексуалдуулукка карата коомдук нормаларга дал келбеген жүрүм-турумга жана келбетке ээ аялдарды же кыздарды сындаган көрүнүш. Слатшейминг дресс-кодду бузуу (өтө сексуалдуу кийинүү), контрацепцияга жеткиликтүүлүк жөнүндө суроо-талаптар, никеге чейинки секс, кокустан жасалган жана баш аламан секс, сойкулукка аралашуу жана башка көрүнүштөргө карата колдонулат.