cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баргузин коругу
Баргузин коругу - Бурятиянын Баргузин кырка тоосунун батыш капталында, Байкал көлүнүн түндүк -чыгыш жээгинде жайгашкан корук. Аянты 248, 2 миң га. Баргузин булгунун сактоо жана көбөйтүү максатында 1916-ж. түзүлгөн. Бул жердин тоолуу-тайгалуу ландшафттары да корулат. Баргузин коругунда багыш, кабарга, күрөң аюу, суур, кекилик, чил бар, көл жээгинде түлөн жашайт. Агын сууларында омуль, осетр, хариус, таймень, ленок ж. б. балыктар көп.
Даркан
Даркан — "Манас" эпосунун  эпизоддук кейипкери, белгилүү уста. Валиханов, Чокан жазып алган эпизоддо Манастын тапшырмасы боюнча төкөр уста Д. ак болот кылыч жасап, Жолой   менен  Коңурбайдын соңунан казатка жөнөмөк болгон Манаска өзү жеткирип берет. Жолойду Манас  ошол кылыч менен чаап өлтүрөт ( Валиханов, Чокан  жазып алган эпизод, "Ала-Тоо", 1979, № 7, 93, 95-б.). Башка варианттарда Манастын негизги куралдарын Бөлөкбай уста жасайт, к. Бөлөкбай.
Илендилер
Илендилер (лат. Bradypodidae) – желиндүү айбандардын бир тукуму, булардын кыйла түрү жана уруусу бар: Гофмандын кош манжалуу илендиси (лат. Choloepus hoffmani), Унаунун кош манжалуу илендиси, үксөгөй иленди (Bradypus cuculliger), ала мойнок иленди (B. torquatus), үч манжалуу иленди (B. tridactyla), дөө илендилер (Gravigrada), байыркы илендилердин бир уруусу, кош манжалуу илендилер (уруу) (Choloepus), үч манжалуу илендилер (уруу) (Tridactyla).
Аксиоматикалык метод
Аксиоматикалык метод – илимий теориянын дедуктивдик түзүлүшүнүн бирден-бир ыкмасы; аныкталган теориянын (аксиома) далили жок кабыл алынган сунуш тандалат; ага кирген түшүнүктөр ачык эле бул теориянын алкагында аныкталбайт; ушул теория жыйынтыктын эрежесин жана аныктаманын белгилейт; калган бардык ушу теориянын элестери биринчи жана үчүнчүнүн негизинде чыгат.
Даш казан
Даш казан (иранча ылайдан же кыштан жасалган очок, кемеге) — чоң казан. Д. к. очокко, чоң кемегеге асылчу зор казан. Тил угуму окшош келип кыргыз тилинде таш казан (көчмөн элде таштан каланган очок кеңири тараган), тай казан (той казан), жоокердик турмушта жан казан жана башкалар аталган бир топ түрлөрү бар. Эпосто Д. к. метафора катары салыштырып сүрөттөөдө колдонулат. Мисалы, калмак каны Жолой   "Козголуучу дөө эмес, Даш казандай башы бар" (С, 3. 183),— деп сүрөттөлөт.
Кемижкет
Кемичкет, Кемижкет – орто кылымдарда кыргыз каганы турган шаар. «Худуд ал-Алам» боюнча кыргыздардын чыгыш жагында фури (кури) деген эл жашап, Кемичкет алардын чек арасына жакын жерде жайгашкан. Мындан тышкары бул маалыматта кыргыз урууларынын Кемичкеттен башка шаары болбогонун жана кыргыздар тогузгуздардын батышы менен түндүгүнөн орун алса, тогузгуздар Чиндин (Кытай) батышы, Тибеттин түндүгүндө турушканы эскерилген. Ошондуктан комитетин аталышы жана анын жайгашкан жери боюнча азырынча бирдей көз караш жок. Идрисинин картасында (13-кылым) кезигет. В. В. Бартольд аны Микиджкет деп чечмелеп (Шотт боюнча Мидичжит), «Таншудагы» Мидичжы шаарына салыштыруу менен Хакас-Минуса ойдуңунда жайгашкан деп эсептеген.
Бардин Иван Павлович
СССР ИАнын Металлургия институтунун (1939) жана Борбордук кара металлургия илимий изилдөө институтунун (1944) директору. 1960-ж. бул институт Бардиндин ысмына коюлган. 1942-ж. СССР ИАнын вице-президенти. Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында (1941-45) СССРдин чыгыш райондорунун ресурстарын өлкөнүн коргоо талабына мобилизациялоого жетекчилик кылган. СССР Жогорку Советинин 1-5-шайл. депутаты, СССР Мамлекеттик (1942, 1949), Лениндик (1958) сыйл. лауреаты, 7 Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган.
Голомыска
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Новокузнецк шаарынан Кемерово шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орто-Арык (Талас району)
Орто-Арык ― Кыргызстандын Талас облусунун Талас районундагы айыл. Долон айыл аймагына кирет.
Nexus 5
Nexus 5 — LG тарабынан өндүрүлгөн, Google Play дүкөндө 2013-жылы 31-октябрда 349 АКШ доллар наркында сатыкка чыккан смартфон. Ал Android 4.4 KitKat системинде иштеген биринчи түзмөк болгон. Nexus 5 расмий Android 7.0 Nougat жаңыртуусун ала албайт. Бул ушул Android түзмөгү үчүн колдоого алынган акыркы расмий нуска -- Android 6.0.1 Marshmallow дегенди билдирет.
Реанимация
Колдонулган адабият
Ärztlicher Notdienst
Айыл чарбасын механикалаштыруу
Айыл чарбасын механикалаштыруу - айыл чарба өндүрүшүндө трактор, комбайн ж. б. машинелерди жана шаймандарды колдонуу жолу менен кол эмгегин механикалаштыруу процесси. Мында жер кыртышын терең айдоо, бир эле убакта үрөн себүү жана жер семирткич чачуу, өсүмдүктөрдү азыктандыруу ж.б. жумуштарды аткарууга мүмкүнчүлүк түзүлөт. Айыл чарба өндүрүшүн механикалаштыруунун негизинде эмгек өндүрүмдүүлүгү 5-6 эсе өсүп, күч жумшоо 4 эсе төмөндөйт. Айыл чарба өндүрүшүндө асма машиналары жана шаймандары чиркеме машиналарга караганда көп колдонулат. Анткени асма машиналар жеңил келип, колдонууга ыңгайлуу. Мында тартуу күчү аз талап кылынат жана агрегат тез-тез бурулуп иштөө кыймылы жогору. Натыйжада күйүүчү май 10-15%ке аз сарпталат. Айыл чарбасын механикалаштыруунун теориялык жана эксперименттик негиздерин орус илимпозу Васхнилдин акад. В. П. Горячкин биринчи болуп түзгөн. Тоют даярдоодо тоют иштетүүчү, таратуучу жана сапатын текшерүүчү өзү жүрмө машиналар колдонулат. Механикалаштыруунун эң жогорку түрү - айыл чарба өндүрүшүн автоматташтыруу менен катар электрондук-пландоо ж. б. эсеп-кысап иштери да механикалаштырылат.
Дебеги
Дебеги — "Манас" эпосунун  эпизоддук кейипкери, Акунбешим паашанын улуктарынан. Чүйдү калмактардан бошотуу үчүн келе жаткан Манаска каршы аттанууда Акунбешим Д-ни да чакырат (Сагымбай Орозбаков, 2. 129). Коңурбай Мааникерди сурап чыр салганда да душмандар тарабында (Сагымбай Орозбаков, 3. 129), ал эми Чоң казатта "Кумардын уулу Дебеги" кыргыз баатыры катары кытайды кууп барып, "Оң колунун карыга" ок жаңылтып качып келгени айтылат (Сагымбай Орозбаков, 4. 347).
Азан
Колдонулган адабият
"Ислам таалимдери" "Маснун дубалар"
Android Marshmallow
Android "Marshmallow" (иштеп чыгуу учурундагы коддук аталышы Android M) -- Android операциондук системинин алтынчы негизги чыгарылышы. Алгач 2015-жылдын 28-майында бета түзүлүшүндө жарыкка чыгып, ал эми расмий түрдө 2015-жылдын 5-октябрында колдонууга берилген. Жаңыртууларды биринчи болуп Nexus түзмөктөр кабыл алган.
Коньсковоля
(поляк тилинде Końskowola, IPA [kɔɲskɔ'vɔla]) — Польшанын түштүк-чыгышындагы Люблин воеводдугунда гминанын борбору, кыштак. Куровка дарыянын жээгинде жайгашкан. Калкы – 2,188 киши (2004 жыл).
Алдын ала тергөө
Алдын ала тергөө – КР кылмыш-жаза-процесстик мыйзамдары боюнча ыйгарым укуктуу органдардын мыйзамда белгиленген ыйгарым укуктарынын чектеринде иштин жалпы жагдайларын ашкерелөө, аныктоо жана бышыктоо менен кылмыш жасаган кишилерди кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу боюнча сотко чейинки иштеринин процесстик таризи.
Көңүл-кейп
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Философия энциклопедиялык окуу куралы. - Б.:2004 ISBN 9967-14-020-8
Делдеш
Делдеш — "Манас" эпосунун  эпизоддук кейипкери. Манас  Каныкейге күйөөлөп барганда анын калыңына уй айдаган бадачылардын башчысы (Сагымбай Орозбаков, 2. 394).
Таттыбүбү Турсунбаева
Чыгармачылыгы
Театрда дүйнөлүк жана советтик классикасынан У.Шекспир, Лопе де Вега, Г.Лорка, Ч.Айтматов, М.Карим жана Е.Шварцтын чыгармалары боюнча сахнага 30 дан ашуун эстен кеткис  образдарды алып чыккан: Жульетта ("Ромео жана Жульетта"), Амелия ("Бернарда Альбанын үйү"), Фелисьяна ("Бий мугалими"), Асел ("Делбирим"), Анвар ("Фудзиямадагы кадыр түн") жана башкалар. Ошону менен бирге кинодо да жаркын элестерди жараткан. Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти, СССР кинематографисттер союзунун жана Кыргызстан кинематографисттер союзунун мүчөсү. Таттыбүбү Турсунбаева Кыргызстандын эң атактуу актрисасы болгон. Ал «сахнанын ханышасы» деп айтышчу. Таттыбүбү Турсунбаева кыргыздын көп кинолоруна катышып, кызыктуу каармандарды жараткан. Ал «Ак Мөөр», ролунда башкы каармандардын, ал эми «Кызыл алма» фильминде бейтааныш сулуунун ролун ойногон. "Ак Мөөр" фильминен соң Таттыбүбү Турсунбаеваны кыргыздар "Соң-Көл чүрөгү" деп аташкан. Ал 37 жашында бул дүйнөдөн кайткан. Ал көз жумганда, курсташы Жумабек Козукеев мүрзөсүнүн башында:
Бореалдык климат
Бореалдык климат (лат. borelis, гр. boreas түндүк) мелүүн алкактардагы кышы кардуу, жайы жылуу, бирок салыштырмалуу кыска болгон климат. Бореалдык климатуу аймактарда тайга ландшафттары менен аралаш токой басымдуу.
Ревмокардит
Ревмокардиттин белгилери
Ревмокардиттин белгилери: дем кыстыгуу, эт ысуу, жүрөктүн тез кагуусу, жүрөк туштун оорусу жана башкалар Ал күчөп кеткенде жүрөк клапандарынын кемтиги, жүрөк булчуңдарынын склерозу (катуулануу) пайда болот. Ревмокардитти айыктырууда кызыл жүгүрүктү дарылоо жүргүзүлөт (Ревматизм).
Twitch
Twitch - Twitch Interactive компаниясы ээлик кылган түз агымдык видео аянтчасы. Ал Amazon.com'дун туунду компаниясы. 2011-жылдын июнунда агымдык аянтча катары бөлүнүп чыккан Justin.tv сайты, биринчи кезекте, видео оюндарга, анын ичинде видео оюндардагы өтүүлөргө, eSports таймаштарга, чыгармачыл мазмундарга жана ошондой эле жакында, музыкалык берүүлөргө басым жасай баштаган. Сайттагы мазмунду түз ободо же болбосо талапка жараша видео аркылуу көрсө болот.
Акциденция
Акциденция биринчи жолу Аристотелдин «метафизикасында» жана «физикасында» кездешет. Андан кийин Акциденцияны бөлүнүүчү (Мисалы: адам үчүн уйку) жана бөлүнгүс (Мисалы: негрдин териси үчүн кара түс) кылып бөлгөн Порфирийде кездештирүүгө болот. Акциденция түшүнүгү кээ бир буюмдардын касиеттери реалдуу акциденттер катары каралышы схоластикада өнүккөн.
Бармин Владимир Павлович
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Арбуду Арли Арзасович
Дунган тилинде
Кононов А. Рассказы о Ленине. – Ф.: Киргизгосиздат, 1958. – 52 с.
Екатеринбург
Екатеринбург (1924 – 91-ж. Свердловск) – Россиядагы шаар. Свердлов облусунун борбору. Ортоңку Уралдын капталында, Исеть дарыясынын боюнда жайгашкан. Калкы 1,4 млн (2007); калкынын саны боюнча Россиядагы 4-шаар (Москва, Санкт-Петербург, Новосибирскиден кийин). Темир жана автомобиль жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар. Метрополитен (1991). 1940-жылдын башында шаарда 85 завод, фабрика иштеген. Улуу Ата Мекендик Согуш мезгилинде алардын 50дөн ашыгы эвакуацияланган. Учурда оор машина жана прибор куруу, металл иштетүү, кара металлургия жана химия өнөр жай өнүккөн. Ири ишканалары: «Уралмаш» (кен байытуу, металлургия жана энергетика жабдуулары, домна меши жана башка), «Уралтрансмаш» (нефть жабдуулары, трамвай вагондору, жүргүнчү лифттер, үчүн тетиктер), «Уралхиммаш» (химия өнөр жай үчүн жабдуулар), «Уралэлектротяжмаш-Уралгидромаш», «Труба-мотор заводу» жана башка өндүрүш бирикмелери. Ошондой эле так механика, оптика, муздаткыч жасоочу жана башка заводдору, кара металлургия («Жогорку Исеть металлургия заводу»), электр-техника (кабель, трансформатор жана башка), химия, тамак-аш-татымал өнөр жай ишканалары, асыл таштардан асем буюмдарды жасоочу «Урал асыл таштары» заводу, «Калина» концерни (косметика, тиричилик химиясы) иштейт. Россия ИА­нын Урал бөлүмү, 137 ИИИ, 28 ЖОЖ (анын ичинде Урал тоо университети, медициналык академия жана башка), китепканалар, 5 театр (анын ичинде опера жана балет) бар. Музейлери: край таануу, Екатеринбург тарыхы, медицина тарыхы, сүрөт өнөрү жана башка Жазуучулар П. П. Бажов, Д. Н. Мамин-Сибиряк, М. Ф. Решетниковдун үй-музейлери бар. Шаар 1723-ж. металлургия заводунун курулушуна байланыштуу негизделген. Россия императору Екатерина Iнин урматына аталган. 1781-жылдан шаар. Классицизм стилинде курулган Расторгуев-Харитонов чарбагы (19-кылымдын башы), Тоо канцеляриясы (18–19-к.), Александр Невский собору (19-к.) жана башка сакталган. Екатеринберг – Уралдын ири финансы борбору; 50дөн ашык коммерциялык банк (анын ичинде Россиянын ири банктарынын филиалдары) иштейт. 2006-ж. В. А. Курочкин атындагы мюзикл жана опера артисттеринин эл аралык алгачкы конкурсу, 2003-ж. Урал-Сибирь илимий-өнөр жай көргөзмөсү өткөрүлгөн.
Билим башкаруу
Билим башкаруу (ББ; knowledge management, KM) — уюм тууралуу билим менен маалыматты түзүү, бөлүшүү, колдонуу жана башкаруу жараяны. Ал билимдерди мыкты колдонуу менен уюштуруу максаттарына жетишүүнү камсыз кылуу үчүн көп дисциплинардык мамилени билдирет.
Этнография
Бул илимий тармактын ар кыл өңүттөрүн изилдеген окумуштууларды "этнограф" деп аташат. Этнография (байыркы гр. этнос — эл жана графия — жазам) — элдердин этностук өнүгүшүн, алардын келип чыгышын, каада-салтын, турмуш-тиричилигиндеги жана тарыхый-маданияттарындагы мамилелерин изилдей турган коомдук илим.
Терминдин теги жана мааниси
Бул термин "этнос" ( ἔθνος - "эл") жана графо" (γράφω — "жазуу") деген байыркы грек сөздөрүнөн куралган.
Кыргыз этнографтары
Кыргыз этнографиясын жана этнологиялык маселелерин иликтөөгө айрыкча салым кошкон илимпоздордун арасында Белек Солтоноев, А.Аристов, С.М.Абрамзон, Какен Мамбеталиева, Ө.Караев, Ю.С.Худяков, И.Б.Молдобаев, А.Баялиева, А.Асанканов, Реми Дор, Ху Чженхуа, Анвар Байтур, Астай Бутанаев, О.К.Каратаев, С.Кайыпов, Амантур Акматалиев, Т.Чоротегин, С.К.Алымкулова, А.Көчкүнов, Ч.Өмүрбеков, А.Жапаров, Б.Чыныбаев, Б.Акмолдоева, Г.Жумакунова, А.Ботобекова, Гундула Салк жана башка ар кыл илимий адистиктерде эмгектенген окумуштуулар бар.
Ревматизм
Пайда болушу
Ревматизмдин пайда болушунда кайталап кармаган стрептококк пайда кылуучу оору (ангина) жана стрептококкту өтө сезгичтик (Аллергия) негизги ролду ойнойт. Оорунун күчөшүндө жана өтүшүндө бул факторлордон башка организмдин иммун системасынын бузулушу да чоң мааниге ээ. Ангина менен көп ооругандар ревматизмге тез чалдыгары белгилүү. Сыз, ным жана суук өтүү түрткү бергендиктен ревматизм жылдын суук мезгилинде көп жолугат. Ал башталганда катуу кармайт: ангина менен ооруп айыккандан кийин 10—14 күн өткөндө дене кайра ысып, чыканак, кырк муун, тизе, кызыл ашык ооруйт, кызарат жана шишийт.
Кенгуру (арал)
Кенгуру (Kangaroo) – Австралиянын Түштүк жээгине жакын жайгашкан арал, Чоң Австралия булуңунда. Аянты 4,4 миң км2дей. Жеринин бети түзөң, бийиктиги 300 мге чейин. Климаты субтропиктик; жылдык жаан-чачыны 600 ммдей. Склерофиль бадалдары (мали-скрэб), кургак эвкалипт токою өсөт. Флиндерс-Чейс улуттук паркы бар.
Дидактикалык ырлар
Дидактикалык ырлар — дүйнөлүк адабиятта, анын ичинде кыргыз оозеки чыгармачылыгында кеңири учураган акыл-насаат үйрөтүүчүлүк, бул же тигил коом түзүлгөн ошол мезгил үчүн алдыңкы деп аталган адептик сапаттарга үндөөчүлүк мүнөздөгү чыгармалар. Д. ы-дын жаралышы жалпысынан элдин чыгармачылык жөндөмдүүлүгү менен тыгыз байланышып өнүккөн. Анткени, таалим-тарбия берүүнү атайын максат эткен, жүрүш-туруш эрежелери, оң, терс, жакшы-жаман жөнүндө айтылган таамай сөздөр аркылуу элестүү баяндап турган, зор тарбиялык мааниге ээ курч сөздөрдүн тизмеги Д. ы-дын тобун түзөт. Д. ы. өз ичине философиялык, диний, ыймандык маселелерди камтыйт. "Манас" эпосунун көркөм системасында Д. ы-дын өз орду бар. Санат-насыят, терме, үлгү ырлары, табышмак, тамсилдик, ийбараттык маанилер манасчылар тарабынан окуяларды тереңдетүү, образдарды ачуу, тексттин эмоциялык таасирин күчөтүү, угуучуларды тарбиялоо максатында колдонулат. Эпосто өзгөчө акылман, көптү көргөн, жөн билги каармандардын насааттары катары арбын учурайт. Мисалы, башынан көптү кечирген Алмамбеттин турмуштук тажрыйбадан келип чыккан сөзү бар:
Казат — улуу жол болот.
Д-лык мүнөздөгү ырлар Бакайдын, Чыйырдынын, Каныкейдин, Алмамбеттин ички толгонууларына жык толгон монологдор, өткөн менен азыркы учурду салыштырган адамдар, каармандардын курч кагылышууларын чагылдырган драмалык мүнөздөгү диалогдор аркылуу өздөрүнүн башынан кечирген окуяларынын негизинде кийинкилерге акыл-насаатын айтат. Ошондой эле манасчылардын көркөм баяндоосу аркылуу да ишке ашырылат. Мындай ыр саптары, бизге жеткен кийинки муун эл ырчыларынын (Токтогул, Жеңижок, Барпы) Д. Ы-ына стилдик жактан, образдуулугу жагынан жана идеялык багыты жагынан айрым жалпылыктары бар экени байкалат. Мисалы, Каныкейдин сөзүнөн:
Адамдын күчү мал менен,
Айымдын күчү кан менен
Улуктун күчү эл менен,
Атлетико Мадрид
Атлетико Мадрид - Испания лигасында ойноочу футболдук клуб.
Баррикада
Баррикада - жергиликтүү материалдардан (устун, дөңгөч, кум салынган мешок, таш ж. б.) көчөлөрдө, жолдордо, көпүрөлөрдө жана тоодогу өткөөлдөрдө тосулуп коюлган жасалма бөгөт. Баррикада 13-14-кылымда Москваны, Рязанды, Владимирди моңгол-татар баскынчыларынан коргоодо, Степан Разин жана Емельян Пугачёвдун жетекчилиги менен болгон дыйкандар согушунда колдонулган. 19-кылымдагы пролетариат көтөрүлүштөрүндө (Париж, Брюссель, Лион, Прага, Берлин, Дрезденде), 1871-ж. Париж Коммунасы учурунда баррикадаларда айыгышкан салгылашуулар болгон.
Айя-София
Кыскача таржымакалы
Анын узундугу 77 м, бийиктиги 55,6 м, куполунун диаметри 31,5 м келип, анын негизин айланта 40 терезе жасалган. Алар аркылуу ичине туш тараптан жарык төгүлүп, куполдун зор табагы храмдын үстүндө калкып тургандай көрүнөт.
Айя-София учурунда дүйнөдөгү эң ири ортодокс христиандык чиркөөлөрдүн бири болгон.
1453-жылы ал мечит болуп, ошого жараша имараттын ичи кайрадан көркөмдөлүп жасалгаланган. Айрым христиандык сүрөттөрдүн калдыктары сакталып калганын кийин илимпоздор аныкташты.
Руссмотыль-Кикя дарыясы
Руссмотыль-Кикя — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Таз дарыясынын сол жээгинен 761 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Норс Акомита Вилладж (Нү-Мексико)
Норс Акомита Вилладж (Нү-Мексико) (North Acomita Village) — Нү-Мексико штатынын Cibola округуна караган АКШ шаары.
Алтын валюта кору
Алтын валюта кору– эл-аралык төлөмдөрдү жүргүзүү, төлөм балансынын таңсыктыгын жабуу, эл-аралык базардагы валюта кунун турукташтыруу үчүн колдонулуучу борбордук банк жана мамлекеттик казынада кармалган алтын менен чет-өлкө валютасынын ырасмий өлчөмү. Баалуу металлдардын, асыл таштардын, ошондой эле алардан жасалган буюмдардын жыйындысы Алтын валюиа корунун негизин түзөт.
Кызыкчылык
1) Кандайдыр бир нерсеге карата үлүшкө ээ болуу, ага катышуу, ышкыбоздук;
Байтактоо, тоо
Байтактоо, Тоо – Түркстан кырка тоосунун түндүк тармагы. Баткен өрөөнүнүн түштүк тарабында кеңдик багытта 20 кмге созулуп жатат. Туурасы 5 км. Орточо бийиктиги 1600– 1700 м, эң бийик жери 1936 м. Кыры тайпак, капталдары тик жана кыска. Бор мезгилинин кызыл түстүү конгломерат, кумдук, гипс, акиташ тектеринен турат. Кургак талаа, жарым чөл ландшафтары басымдуу. Жайык капталдарына кайрак эгин айдалат; чөп чабынды жана жайыт катары пайдаланылат.
Зергерчилик
Зергерчилик – салттуу кол өнөрчүлүктө асыл темирлерден кооз буюм жасоо кесипчилик багыты. Зергерчиликтин иштөө ыкмасы (технологиясы) толугу менен элдин жашоо шартына ылайыкталган да, өзүнө гана таандык өзгөчөлүктөргө ээ болгон. Зергерлер өз алдынча устаканада узануудан башка дагы, аспап-куралдарын көтөрүп алышып оокаттуу адамдардын үйлөрүндө дагы буюмдарды шөкөттөшкөн. Зергерчиликтин негизги материалдары асыл темирлер: алтын, күмүш, жез ж. б. болгон, бирок, негизинен күмүш жана жез болуп эсептелген. Зергерчиликтин ыкмалары (күмүшкө карата) – жашытуу, эритүү, сыя төгүү, сиркелетүү (таруулатуу), чапкылоо, көркөм куюу, тердөө, тогуз төбөлөө, кертүү, согуу, эшүү ж. б. Баалуу таштарды, бермет-шуруларды темирдин бетине оюп түшүрүү, үстүнө чөгөрүү. Алтын-күмүштүн буусуна кармоо, оюп-чиймелөө ж. б. жолдору кенен тараган. Адатта асыл темирлердин бетине мүйүз, карга тырмак, кыял, бычак учу, бармак боочу ж. б. оюмдар түшүрүлгөн. Кыз келиндердин желбирөөч, сөйкө желбирөөч, сөйкө, билерик, төөнөгүч, бой тумар ж. б. у. с. кооз буюмдарын күмүш жана жезден чоюлган ичке зымдар менен эшип, өрүп, бурап кооздошчу.
Күтүү режими
Күтүү режими (Waiting mode - Режим ожидания). Компьютердин колдонулбаган абалы, анда энергия аз зарп кылынат жана каалаган убакта иштөөнү улантууга болот. Мындай абалда эстеги берилиштерди катуу диске жазууга болбойт. Электр тармактан ажыратылганда эстеги берилиштер жоголуп кетет.
Лепориндер
Лепориндер (лат. Leporinus) — каңылтыр балыктардын бир уруусу.
Лев Гумилёв
Кыскача өмүр таржымакалы
1930-жылдан тартып Ленинград шаарында жашаган.
1938-жылы март айында, ЛМУнун студенти кезинде, кайрадан камакка алынат. Аны сталиндик сот беш жылга абакка кескен. Аны менен кошо кесилген ЛМУнун студенттеринин арасында Ерехович, Николай Петрович менен арабист, чыгыш таануучу жана котормочу Шумовский, Теодор Адамович да болгон.
1953-жылы июнда Камышлаг жергесиндеги башка абактагылар менен чогуу Омск шаарына жиберилип, мында мунайзат комбинатын курууга катышат.
1956-жылдан тартып Санкт-Петербургда (мурдагы Ленинград шаарында) Мамлекеттик Эрмитаждын китепканачысы болуп иштеп калат.
1961-жылы «VI—VIII кылымдардагы байыркы түрктөр» («Древние тюрки VI—VIII вв.») деген темада доктордук диссертациясын ийгиликтүү коргоп, тарых илимдеринин доктору илимий даражасына ээ болот.
1967-жылы Лев Гумилёв сүрөтчү Наталья Викторовна Симоновская (09.02.1920 — 04.09.2004) айым менен никелешет.
Барщина
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Лев Гумилёв
Л.Гумилёвдун хун жана түрк таануудагы салымы
Лев Гумилёв байыркы хундардын жана орто кылымдардын эрте мезгилиндеги Улуу Түрк каганатынын тарыхый орду тууралуу өзөктүк илимий эмгектери аркылуу советтик тарыхнаамада жаңы толкун баштаган.
Кыргыз айдыңдары Л.Н.Гумилёв тууралуу
«Лев Николаевич Гумилевдин “Жердин этногенези жана жандуу чөйрөсү”, “Байыркы түрктөр” деген эки чыгармасы гана кыргызчага которулган. Менин оюмча, Гумилевдун дагы көптөгөн эмгектерин кыргызчалообуз керек. Ошондо гана тээ байыркы тарыхыбыз чубалып чыгат» ("Азаттык үналгысы". 30.10.2012).
Бир катар кыргыз тарыхчылары Л.Н.Гумилёвдун пассионардык теориясын анчейин колдой беришпейт. Алардын бири, тарыхчы, тарых илимдеринин кандидаты Жаныбек Жакыпбековдун пикири:
«Гумилев пассионардык теорияны көтөрүп чыккан киши да. Бул теориянын маңызы мындай: коом өнүккөндө улут тарыхта калабы же жокпу? деген суроо жаралат. Ошол кезде пассионардык шыкак болсо, эл өзүнүн изин калтырат делет. Бул жагынан алганда Гумилевдун теориясы тарыхка эмес биологияга жакын» ("Азаттык үналгысы". 30.10.2012).
Найман, суу сактагыч
Адабият
Кыргызстандын географиясы ISBN 9967-14-006-2 Мамлекеттик энциклопедия борбору
Жаа разряды
Жаа разряды – газдагы электр разрядынын бири. Анын жаркылдаган ток каналы жаа сымал көрүнгөндүктөн, ушундай аталган. Жаа разряды катоддогу токтун жогорку тыгыздыгы (102–108А/см2) жана разряд аралыгындагы потенциалдын азайышы менен айырмаланат. Алгач 1802-ж. абадагы көмүр электродунун ортосундагы жаа разрядын орус илимпозу В. В. Петров жана 1808-ж. англиялык окумуштуу Г. Дэви бири бирине байланышпастан эле байкашкан. Жаа разряды көп түрдүү, бирок ар бири өзүнчө белгилүү тышкы жана чектик шартта пайда болот. Жаа разряды катоддун бети боюнча иретсиз которулуучу ток жарык тагына (катоддук так) топтолот. Так бетиндеги температура катод материалынын кайноо температурасына жетет. Катоддогу токтун жүрүшүндө термоэлектрондук эмиссиянын мааниси чоң. Аноддо катодго караганда кыймылы аз, өлчөмү чоң жаркырак анод тагы калыптанат. Жогорку температурага чейин ысытылган жана иондошуу процессинде газ плазма түрүндөгү абалда, ал эми Жаа разрядынын мамычасы ар кандай узундукта болот. Жаа разрядына көмүр электродунун арасындагы абада эркин күйүүчү турактуу токтун разряды классикалык мисал боло алат. Жаа разряды лабораториялык жарыктын эталон булагы катары жана техникада (плазматрон, эритүүчү электр меши, электр ширетүү жана башка) пайдаланылат. Көмүр анодунун ортосу көзөлүп, заттар менен толтурулган. Жаа разряды кендерди, минералдык туздарды жана башка спектрдик талдоодо колдонулат.
Кыймыл
Материализмде кыймылдын материяга карата атрибуттук мүнөзү жана материянын кыймылынын рухий кыймылга караганда мурда болушу баса белгиленет. Бирок, материализмде кыймылдын көп түрдүүлүгүн четке каккан багыттар да бар (мисалы: энтропиянын өсүү кубулушун абсолютташтыруунун негизинде ааламдын жылуулуктан өлүп жок болушу тууралуу концепция. Бул концепцияны жактоочулардын көз карашы боюнча кыймылдын баардык формалары эртеби же кечби жылуулукка айланып, ал кыймылдын ар кандай формаларын талкалоо менен аалам өрттөн алаамат болушу мүмкүн).
Кыймылдын жогорку формасы төмөнкү формаларга таянат, бирок, түзүлүшү боюнча алар менен тең маанилеш эмес: Кыймылдын жогорку формаларында материалдык мүнөздөгү жаңы, интегративдүү касиеттер болот. Материянын кыймылынын ар бир формасында кыймылдын материалдуу алып жүрүүчүсү жана аталган кыймылдын жалпы мыйзам ченемдүү-лүктөрүнүн болушу мүнөздүү.
Маметбакиев Абдулазиз Авам уулу
Кыскача өмүр таржымакалы
1962-жылы Казакстандын Чимкент (казакча: Шымкент) шаарындагы педагогикалык институтка тапшырып, ал жогорку окуу жайын 1968-жылы ийгиликтүү аяктап, математика боюнча адис деген дипломго ээ болгон.
Адабий жана илимий чыгармачылыгы. Котормочулугу
Ошону менен катар чет элдик калемгерлердин Чыңгыз Айтматов жөнүндө жазган макалаларын, кытайлык сынчы Жин Жо Шындын “Кыргыз адабияты жана Ч.Айтматов” аттуу макаласын кыргыз тилине которуп, кыргыз окурмандарына сунуштаган.
1998-жылы “Кыргызстан-Сорос” кору тарабынан “Өмүр толгон табышмак” деген чыгармасы (көлөмү 14 басма табак) жарык көргөн.
Сыйлыктары. Наамдары.
1974-жылы Кыргыз ССРинин Профсоюзунун “Социалистик мелдештин отличниги” төш белгиси менен сыйланган.
Соколовка (Стерлитамак району, Башкыртстан)
Соколовка — Башкыртстандын Стерлитамак районундагы айыл, Первомай айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 172 киши. Почта индекси — 453138, ОКАТО коду — 80249864011.
Шаймерден (колдоочу)
Кара чаар кабылан
Дагы кара
Пир
Тюлиган (Илишев району, Башкыртстан)
Тюлиган — Башкыртстандын Илишев районундагы айыл, Бишкураев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 177 киши. Почта индекси — 452268, ОКАТО коду — 80230816005.
Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012
Уюштуруучуну тандоо жана өткөрүлүүчү жай
2011-жылдын 11-октябрында Ереванда өткөн делегациялардын башчыларынын жолугуусунда уюштуруучу-өлкө катары Нидерланддар жарыяланган.
Сынактын алып баруучулары
Эвоут Генеманс Нидерланддардагы популярдуу ырчы, актер жана телепродюсер, ошондой эле 2011-жылкы Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы үчүн улуттук тандоонун — «Junior Eurovisiesongfestival» финалынын алып баруучусу болгон.
Улуттук тандоолор
Бардык катышуучу-өлкөлөрү ачык түрүндөгү улуттук тандоолорду (теледобушберүүнү колдонуу менен) өткөрүүсү зарыл, бирок бир нече өлкөлөргө ЕТРБ ички тандоо жүргүзүүсүнө уруксат берет, сынакка катышышы үчүн эле. Мисалы 2010-чу жана 2011-жылдары бөтөнчө Латвия үчүн кана уруксат берилген.
Reddit
Reddit - Американын жаңылыктарды жыйнаган, интернет мазмунду баалаган, талкуу вебсайты. Reddit'тин катталган коом мүчөлөрү тексттик билдирүүлөр же түздөн-түз линктер сыяктуу мазмунду киргизе алышат. Катталган колдонуучулар келген материалдарга жогору же төмөн деген бааларын берип, алардын беттеги абалын аныктай алышат. Киргизилген материалдардын эң жогору баалангандары барактын же категориянын эң үстүндө пайда болот. Мазмундук жазуулар "субреддиттер" деп аталган, кызыкчылык туудурган тармактар ​​боюнча жайгашат.
Этностор аралык миксация
Этностор аралык миксация - (лат. mixatio - аралашуу) – бир нече тектеш эмес этностордун интеграциялануусунун жүрүшүндө аралашуусу жана анын натыйжасында жаңы этностун пайда болушу. Жаңы этностук жалпылык ага кирген баардык этностордун маданияттарынын элементтерин айкалыштырат. Бул процесс ассимиляцияга жакын, анда биригүүчү продесстер адатта аймактык аралашуу, байланышып жаткан этностордун метистешүүсүнө алып келүүчү этностор аралык никелешүүнүн көл болушу менен шартталат. Ал Латын Америкасынын элдери үчүн өзгөчө мүнөздүү.
Артыкбаев Качкынбай
Кыргыз тилинде
Тандалмалар: Изилдөөлөр, адабий-сын макалалар. – Ф.: Кыргызстан, 1984. – 333 б.
5-класста биздин адабиятты окутуунун методикалык колдонмосу. Мугалимдер үчүн. (Б. Исаков менен бирге). – Ф.: Мектеп, 1988. – 95 б.
Акыйкат сабагы: Адабий-сын макалалар, изилдөөлөр, адабий портреттер. – Б.: Адабият, 1991 – 288 б.
«Кыргыз адабиятынын тарыхындагы коомдук-саясий ойлордун өнүгүшү» курсу боюнча окуу программасы. – Б.: КМУУ, 1998. – 16 б.
Жусуп Баласагын жана Махмуд Кашкардын мурастары: Окуу ку-ралы (авторлош). – Б.: 1999. – 230 б.
Аалы Токомбаев: Монография. – Б.: Бийиктик, 2003. – 384 б.
Биздин адабият: V класстар үчүн окуу китеби (Б.Исаков менен бирге). 4-басылышы. – Б., «Акыл» ААК – Мектеп, 2004. – 446 б.
Адабият таанууга киришүү: Окуу куралы. – Б.: ААК «Акыл». – 2005. –95 б.
Адабият. 1- бас. (Б.Исаков ж.б. менен бирге). Өзбекстан Республикасынын элге билим берүү министрлиги бекиткен. – Ташкент, 2005. – 224 б.
Орус тилинде
Дороги и судьбы: Стихи и поэма. – Ф.: Мектеп, 1972. – 80 с.
Котормолору
Гамзатов Р. Менин чоң атам: Ырлар. – Киргизучпедгиз, 1960. – 18 б.
Байланыш
Байланыш түшүнүгү-илимдеги эң маанилүү түшүнүктөрдүн бири: адамдын таанып-билүүсү нерселерге тикеден-тике тиешелүү болгон туруктуу байланыштарды ачып көрсөтүүдөн башталат. Ал эми илимдин негизи Байланыштын себеп, натыйжаларын талдоодон башталат да, ал аркылуу илимдеги мыйзам-ченемдүүлүктөрдү ачып берүүгө мүмкүн болот.
Таанып-билүүнүн тарыхында нерселердин жана көрүнүштөрдүн өз ара жалпы Байланыш принциби диалектиканын негизги жоболорунун биринен болуп келген. Бирок 20-кылымга чейин талкуунун негизги өзөгү өз алдынча Байланыш түшүнүгү же анын логикалык түзүлүшү тууралуу эмес, дал ошол өз ара жалпы байланыш принциби тууралуу болуп келген. Илим ички жана тышкы көрүнүш, зарылчылык жана кокустук, негизги жана негизги эмес деген өңдүү Байланыштын тар чөйрөсү менен гана иш жүргүзүп келген.
Адашбаев Турсунбай Шакирович
Кыскача өмүр таржымакалы
1963-жылы Ташкен мамлекеттик университетинин Журналистика факультетин аяктаган.
Коомдук иши
Кыргыз тилиндеги чыгармаларды өзбекчеге которгону үчүн анын дарегине далай жылуу сөздөр айтылган.
Сыйлыктары. Наамдары
1993-жылы Өзбекстан элге билим берүү мыктысы наамын алды.
Лептодоралар
Лептодоралар (лат. Leptodora) — жөнөкөй түзүлүштүү рак сымал жандыктардын бир уруусу.
Монмор (Жогорку Альпы)
Монмо́р (Montmaur, окс. Montmaur ) —Франциянын, Прованс — Альпы — Лазурный Берег регионунда жайгашкан коммуна.Жогорку Альпы коммунасынын департаменти.Вейн кантонунун курамына кирет. Коммунанын округу — Гап.
Комуннанын эли 2008 жылга карата 510 киши.
Кенже илимий кызматкер
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004
Турсунов Эрнис Нурдинович
Турсунов Эрнис Нурдинович (24-август 1935-жылы, СССР, Кыргыз ССР, Фрунзе — 11-июнь 2014-жылы, Кыргызстан, Бишкек — акын, драматург, котормочу.
Варрант (сатыккат)
Варрант (сатыккат) (warrant – негиз, ыйгарым укук) – 1) чыгарылуучу баалуу кагаз; жүгүртүүгө чыкканга чейин эле номиналы боюнча баалуу кагаздар пакетин сатып алуу мүмкүнчүлүгү алдынала каралган тастыктама түрү. Тастыктама менен баалуу кагаздарды сатып алуу мөөнөтүнүн айырмалуулугу В. өзгөчөлүгү болуп саналат; 2) белгилүү бир мөөнөттүн өтүшү менен, анын ээсине кошумча жеңилдиктерге укук бере турган баалуу кагаздарга күбөлүк; 3) күрөө күбөлүгү, товардык баалуу кагаз, ал кампа күбөлүгү менен биригип экилтик (кош) кампа күбөлүгүн түзөт. В. кармоочунун (кампа күбөлүгүн кармоочудан айырмаланып) күрөө күбөлүгү боюнча берилген кредит менен анын пайызынын өлчөмүндө товарга күрөө алууга укугу бар.
Батов Павел Иванович
5 Ленин ордени, 3 Кызыл Туу, 3 1-дараж. Суворов, 1-дараж. Кутузов, 1-дараж. Богдан Хмельницкий, "Ардак Белгиси" ордендери, чет өлкөлүк 3 орден жана медалдар менен сыйланган.
Доорон (Дооран)
Көрмөккө келген адамдын
Пожоакю (Нү-Мексико)
Пожоакю (Нү-Мексико) (Pojoaque) — Нү-Мексико штатынын Santa Fe округуна караган АКШ шаары.
Диполдук момент
M - мол. масса; d -- тыгызд.; a- мол-нын уюлдашуусу; NA - Авогадро саны; k- Больцман туруктуулугу; T - абсолюттук темп-ра; m -- Д. м.
Жашыл лептура
Жашыл лептура — (лат. Leptura viridis) узун мурут коңуздардын бир түрү.
Ысык-Көл облусу
Тарыхы
Түп районундагы Күрмөнтү айылынын жанындагы падыша коргону – алгачкы көчмөндөр доорунун таасын эстелиги. Ушул өңдүү эстеликтер Ысык-Көл сыяктуу эле Кыргызстандын башка туристтик аймактарында дагы бар. Бул б. э. ч. VII кылымдан б. э. II кылымына чейин Орто Азияда жашаган, Кир менен Дариянын перс жоокерлерин, андан соң Александр Македонскийди токтоткон айбаттуу күч болуп эсептелген малчы сактардын күмбөздөрү.
Табияты
Кен байлыктарынан алтын (Ак Шыйрак тоосундагы Кумтөр кени), көмүр (Жыргалаң, Cөгөттү), калай (Сарыжаз суусунун өрөөнүндө), полиметалл (Жыргалаң полиметалл кендер тобу), больпрам, жез, бисмут кендери, семент дайардоого жарактуу акиташ теги (Күрмөнтү), айнек куму ж. б. курулуш материалдарынын кендери бар.
Айыл чарба
Облустун айыл чарба тармагында 2002 жылдын башында 58 дыйкан чарба коллектиби, 12 айыл чарба кооператиби, 1 аксионердик коом жана 5155 жеке дыйкан чарба иштеген. Айыл чарба өндүрүшү дыйканчылыкта дан, картөшкө, мөмө-жемиш өстүрүүгө, мал чарбасында кой, уй, жана жылкы багууга адистешкен. 2001 ж. жалпы айыл чарба тармагында 79,0 миңдей адам эмгектенип, 6406,4 млн сомдук айыл чарба азык-түлүгү өндүрүлгөн (республиканын 13,4%). Айыл чарбага жарактуу жери 1591,2 миң га (облустун жалпы айантынын 36,9%), анын 11,6% айдоо жер (184,8 миң га), 0,3% көп жылдык мөмө-жемиш ж. б. дарактар (4,6 миң га), 0,8% чабынды (12,0 миң га), 87,2% жайыт (1388,1 миң га). Облуста эгин эгилген жердин жалпы айанты 2001 ж. 188,9 миң га'ды (республикадагы эгиндин 15,4%) түзгөн, анын 115,8 миң га'ры же 61,3%ына дан, 24,1 миң га'рына же 12,8%на картөшкө, 5,0 миң га'рына же 2,6%ына текникалык өсүмдүктөрү, 3,2 миң га'рына же 1,5% жашылча, 40,5 миң га'рына же 23,1%ына тойут өсүмдүктөрү эгилген. Мөмө-жемиш бактары 7,5 миң га жерди (республиканын 15,4%) ээлейт. 2001 ж. 306,0 миң т дан (республикадагы дандын 16,7%), 420,0 миң т картөшкө (35,9%), 51,3 миң т жашылча (6,3%) жана 32,3 миң т мөмө-жемиш (20,7%) алынган.
Сонунбала Закирова
Жазуучу Сонунбала Закирова Ысык-Көл районунун Григорьевка айылында 1937-жылы 11-январда туулган.
1959–1973-жж. «Советтик Кыргызстан» гезитинде адабий кызматкер, бөлүм башчы,
Векселдерди дисконтоо
Векселдерди дисконтоо – векселдерди эсепке алуу, б. а. банктын алардын мөөнөттөрү бүткөнчө векселди кармоочулардан сатып алуусу; векселдерди эсептөөдө кардарга насыя каржы берген кредиттик уюм, андан белгилүү төлөм-эсептик пайыз ( дисконт ) кармап алат.
Бауман Николай Эрнестович
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Бостери жарым аралы
Бостери жарым аралы Ысык-Көлдүн түндүк жээгинде. Сөгөттү жана Четкидолоноту сууларынын аллювий-пролювий шиленди конустары кошулуп жарым аралды түзөт. Үч бурчтук сымал формада, туурасы 5,5 км. Көлгө 2,1 км кирип турат. Чыгыш учунда, Кессеңир тоосунун маңдайында Бостери колтугу жайгашкан. Тумшугу 1 км аралыкка чейин күдүрлүү келип, буйткалар көп кездешет. Азыркы тектирлерди кумдуу жээк жалчалары жана алардын аралыгындагы лагуналуу кургак оёңчолор түзөт. Жарым аралдын эки капталына тең суу астындагы жана үстүндөгү кум жана конгломерат жалчалары мүнөздүү. Жээктери кумдук, койташ, шагылдуу. Суу астындагы уландысы 2 км ге (20 м тереңдикте) чейин созулат. Бостери жарым аралы Ысык-Көлдөгү ири курорттуу жайлардын бири. Алтынкум жээктери, жер астынан чыккан жылуу суусу, деңиздик климаты эс алууга ыңгайлуу.
Кыргыз поэзиясынын антологиясы
5 пластинка. 1-жагы Жолдошбай Абдыкалыков (1935) Адамдар. Тынч болсо экен жер жүзү. Берчи абаке сындырым нан. Ким айтат толкундар өлөт деп? (Окуган автор) - 5.06 Тургуналы Молдобаев (1934) Эне. Торгой. Жеңиш. Тууган жерди сагынып. Сулуулукту бапестөө. Эсте көнүл. Күлүп турчу. (Окуган автор) - 4.35 Турар Кожомбердиев (1941) Эне жана от. Тууган жерге. Алакан. Түнкү серенада. Жаз. (Окуган автор) - 5.05 Мариям Буларкиева (1937) Ата мекен. (Окуган Ш.Турдакунова) - 1.33 Салижан Жигитов (1936) Уйкусуз түндөр (поэмадан). Элегия. Мажүрүм тал (Назым Хикметтен) (Окуган автор) - 6.40 2-жагы Омор Султанов (1935) Кош, Ысык-Көл. Кышындагы батаар күн. Кат жазыпсың мага арнап. Карала-арчаны эскерүү. (Окуган автор) - 6.50 Эсенгул Ибраев (1934) Кеңеш берүү. Түтү-түтү жөжөлөрум. Туура айтасың, атаке. Профессор болмок. Эчак толтурмак экен. (Окуган автор) - 4.12 Кудайберген Жуманазаров (1937) Мекеним. Кыргыздар. Мекендин сынына толуу. Баары эсимде сакталуу. Кыял. (Окуган автор) - 4.50 Гүлсара Момунова (1937) Жарык дүйнө. Түбөлүк от. Сыр. Сенин сөзүң. (Окуган автор) - 3.33 Кармышак Ташбаев (1935) Кечирим суроо. Бир түнкү ой. Кыш багытында. (Окуган автор) - 4.08
Дисахариддер
1. Калыбына келүүчү Д. (мальтоза, лактоза, целлобиоза). Гликозиддик байланышты пайда кылуучу моносахарид биринин жарым ацеталдык тобу, 2-мол-нын спирттик гироксил тобу реакцияга катышат. Булардын касиети моносахарид окшош таутомердик форманы пайда кылат. Окистенүү -калыбына келүү реакцияларына кирет.
Бруней
Калкы
Калкынын 87%и брунейликтер. Орточо жыштыгы 1 км2 жерге 73 киши (2005). Калкынын жашынын орточо узактыгы: эркектериники 72,4, аялдарыныкы 77,4 жашаары Шаар калкы 75%. Ири шаары Бандар-Сери-Бегаван. Ислам (66%), буддизм (14%) жана христиан динин тутат.
Тарыхы
Брунейдин байыркы тарыхы аз изилденген. 15-кылымда өлкөнүн биринчи султаны катары белгилүү болгон Брунейдин башкаруучусу Аванг Алак Бетатар өзүн Мухаммед I деп атап, бийлик жүргүзгөн. 16-кылымдын биринчи жарымында султандыктын өзгөчө гүлдөгөн учурунда, Брунейдин бийлиги Калимантандын Түндүк жээктерине жана коңшу аралдарга чейин жеткен. 1580-ж. Брунейди испан колониячылары каратып алат. Аларды кууп чыкканына карабастан, өлкөнүн абалы бир топ начарлап, анын бийлиги астында Түндүк Калимантан гана калган. 19-кылымдын баш ченинде Б. деңиз каракчыларынын борборуна жана кул сатуучу базарлардын бирине айланган. 1841-ж. англиялык авантюрист Ж. Брук Саравакты каратып алып, бара-бара Брунейдин жерлерин англичандар ээлей башташкан. 1847-ж. Улуу Британия Лабуан аралын басып алып, өз кызыкчылыктарын жактаган келишимди Брунейге таңуулаган. 1877-ж. Түндүк Калимантандын бир бөлүгүн (Сабах) Брунейдин султаны англиялык ишкер Дентке ижарага кармата берген. 1888-жана башка британ протектораты болуп калган. Ал жерден нефть табылгандыгына байланыштуу 1906-ж. англиялык резидент дайындалган. 1941–45-ж. Брунейди Япония басып алган. 1948–59-ж. аны Саравактагы англиялык губернатор башкарган. 1956-ж. көз карандысыздык үчүн күрөшкөн Элдик партия түзүлүп, 1962-ж. көз каранды эмес Түндүк Калимантан мамлекетин түзүү максатында көтөрүлүш чыгарган. Бирок көтөрүлүш 1963-ж. англиялык аскерлер тарабынан басылып калган. 1983-жылга чейин Улуу Британиянын протектораты болгон. 1984-ж. Улуу Британия менен Брунейдин ортосунда султандыктын көз каранды эместиги тууралуу келишимге кол коюлган. 1992-ж. «малай ислам монархиясынын» («мелаю ислам берадна») концепциясы иштелип чыккан, ал боюнча өлкөнүн өнүгүүсүнүн негизи катары ислам мыйзамдары, башкаруунун монархиялык системасы жана малай маданиятынын баалуулуктары саналат.
Баухауз
Баухауз (de: Bauhaus) - Германиядагы архитектуралык курулуш, көркөм чыгармачылык жогорку окуу жайы жана анын бирикмеси. 1919-ж. архит. чыгармачылыктын педагогу жана теоретиги В. Гропиус тарабынан архитекторлорду, сүрөтчү-конструкторлорду жаңы ыкма менен тарбиялоо максатында уюштурулган.
Пондэроса (Нү-Мексико)
Калкы - 310 киши. Болжолдуу аянты - 19.0 км². FIPS коду — 35-58980.
Expedia, Inc.
Тарыхы
...
Азыркы кыргыз музыкасынын антологиясы
Мазмуну
'''М30-35738 Опералардан үзүндүлөр'''. А.Аманбаев, С.Германов "Айдар жана Айша". Бекбекей - С.Бекмуратова. Дирижер - А.Жумакматов. Шырылдаң - хор. Дирижер - А.Жумакматов. В.Власов, А.Малдыбаев, В.Фере "Токтогул". Токтогул менен Тотуянын сценасы - С.Бекмуратова, А.Мырзабаев. Дирижер - А.Жумакматов. Кербез - А.Мырзабаев. Дирижер - А.Жумакматов. Ленин тууралуу ыр - А.Мырзабаев. Дирижер - А.Жумакматов. М.Абдраев "Олжобай менен Кишимжан". Жаштар сценасы - хор. Дирижер - К.Молдобасанов. Олжобай, Кишимжан сценасы - С.Бекмуратова, С.Токтоналиев. Дирижер - К.Молдобасанов.
Силез тили
Алфавит
Aa Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ůů Ww Yy Zz Źź Żż
Көгайгыр көрүстөнү
1963-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Геология институнун Нарын отряды (жетекчиси Ш. А. Кыдыров) тарабынан ачылган. В. А. Ранов изилдеген. 3 таштын чордону, таштан жасалган кыргыч курал, таш чамындылары табылган.
Жадидизм
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Карагай кабыкчысы
Карагай кабыкчысы (лат. Dryocoetes autographus) — дарактарды бүлүндүрүүчү коңуздардын бир түрү (кабыкчылдар).
Реинфекция
Реинфекция (reinfectio; Ре- + Инфекция, кайталанган инфекция синоними) — жугуштуу оорунун кайталануусу.
Лосский, Николай Онуфриевич
Лосский Николай Онуфриевич (1870—1965) — орус философу, интуитивизм жана персонализм идеяларын билдирүүчү. Санкт-Петербург университетин (тарых-филология жана табият факультеттерин) бүтүрөт, кийинчерээк ошол эле университетте философиядан сабак берет. 1922-жылы совет өкмөтү тарабынан Россиядан айдалып жиберилет. 1942-жылга чейин Прагада, андан кийин Братиславада жашап турат. Кийин АКШга келип, Нью-Йорктогу Орус диний академиясында философия профессору болуп иштейт.
Дүйно жөнүндөгү концепциясы
Өзүнүн айлана-чөйрөдөгү дүйнө жөнүндөгү концепциясын Лосский идеалдуу реализм деп атайт, анткени, ал идеалдуу жана реалдуу бытиенин ортосуна айырмачылыкты киргизет. Идеалдуу бытие дегенибизге мейкиндик жана убакыт мүнөзүнө ээ болбогондордун баары кирет. Идеалдуу бытие жалпы түшүнүктөрдү камтыйт, алар: мамиле, мамилелер жана сандык формалар. Реалдуу бытие идеалдуу бытиенин негизинде гана пайда бөлөт. Мындан башка да Лосский металогикалык бытие түшүнүгүн киргизет, металогикалык бытие дегенибиз бирдейлик, карама-каршылык жана чыгарылып салынган үчүнчү жак мыйзамдарына баш ийбейт: бул Кудай бытиеси деген туюнтманы билдирет.
Бытие жана тааным
Ошентип, субстанциялык ишмерлердин иш-аракеттери ар түрдүү формаларда көрүнүшү мүмкүн экен. Материялык телолук нерселер — бул, ишмердин эң эле жөнөкөй көрүнүшү, субьектинин иш-аракетинин бир кыйла жогорку тепкичинде эми ал психикалык процесстерди, өткөн чактын жана келер чактын идеялары, ошондой эле баалуулуктардын эмоционалдык ой-санаалары (с эмоциональным переживанием ценностей) менен байланышкан умтулууларды жана күч-аракеттерди түзөт.
Субстанциялык ишмер
Субстанциялык ишмер — бул дайымкы реалдуу инсан (личность), кээ бир учурларда ал эң болбоду дегенде потенциалдуу инсан. Реалдуу инсан деп жетишерлик түрдө өнүгүп-өскөн абсолюттук баалуулуктарды түшүнүп-биле ала турган жана аларга өзүнүн жүрүм-туруму аркылуу жетишүүгө умтулган инсан эсептелинет. Персоналдуу мамиле дегенибиз мына ушунда турат, ошондуктан Лосскийдин окуусун персонализм деп атоого болот. Лосскийдин персонализминин озүнө мүнөздүү белгилери бар, атап айтканда: материалдык процесстерди реалисттик түрдө түшүндүрөт, психофизикалык параллелизмди танат, материалдык процесстердин психикалык процесстерге байланыштуулугун, субстанциалдык ишмерлердин консубстанциалдуулугун тааныйт.
Этноконфессионалдык топ
Этноконфессионалдык топ (грек ethnos-эл, лат confessio -дин) диний маданий негизде саясий жана тарыхый географиялык ажырымдын натыйжасында маданий-турмуштук, тилдик ж.б. өзгөчөлүктөргө ээ болгон этностун обочолонгон бөлүгү. Мисалы, Крымда - караимдер, крымчактар, Пенджабда - сикхилер, Болгариядагы - потомактар ж.б.
Векселдик далдалчы
Векселдик далдалчы – векселдерди эсептөө жана аларды кайра эсептөө боюнча бүтүмдөрдүн ортомчусу. В. д. Улуу Британияда кыйла кеңири таралган, ошентсе да ал жакта алардын мааниси төмөндөөдө, анткени, векселдерди эсепке алуу жана кайра эсептөө иштери басымдуу учурларда банктар жана эсепке алуу үйлөрү тарабынан аткарылууда. == Колдонулган адабияттар ==
Палька (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Шерлок Холмс туралуу аңгемелердин персонаждары
Тобиас Грегсон
Тобиас Грегсон (Tobias Gregson) —Скотланд-Ярддын инспектору. Холмс тууралуу эң биринчи «Кочкул кызыл түстөгү этюд» чыгармасында, «Тилчинин окуясы», «Вистерия-Лодж окуясы» жана «Кызыл шакек» аңгемесинде кездешет. Шерлок Холмс эң биринчи чыгармада:«Грегсон - Скотленд - Ярдтагы эң жөндөмдүү сыщик. Ал жана Лестрейд башка жалкоолордон айырмаланып турушат. Экөө тең шамдагай, активдүү, бирок экөө тең жинге тийчүдөй баналдуу. Бири-бирине кас. Ийгиликке кыздар сулууланганга шашкандай тартышышат. » - деп Грексон жөнүндө айткан. Грексон: «узун, сары чачтуу, ак жүздүү адам катары сүрөттөлөт». Баары болуп Грегсон Конан Дойльдун Холмс тууралуу 4 чыгармасында кездешет.
Стэнли Хопкинс
Хопкинс 1894-жылы болуп жаткан «Алтын алкактуу пенсне» аңгемесинде пайда болот. Ал жөнүндө «жаш, үмүт туудурган детектив», аткарган кызматына Холмс кызыккан сыщик катары көрсөтүлөт. 1895-жылы болуп жаткан «Кара Питер» аңгемесинде доктур Ватсон Хопкинсти сүрөттөп жаткан учуру:
Поляк тили
A, Ą, B, C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, O, Ó, P, R, S, Ś, T, U, W, Y, Z, Ź, Ż.
Кыргызстандын гимни
Гимнин расмий колдонуу тартиби
Кыргызстандын гимнин расмий колдонуу тартиби 2004-жылдын 17-июлундагы "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик символдору жөнүндө" Мыйзамда белгиленген.
Эгерде Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гимни Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик туусун көтөрүү менен коштолуп аткарылса катышкандар туу көтөрүлгөн тарапка жүзүн буруп турушат.
Микрюковка (Стерлитамак району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Баштыкчалуу козу карындар
Баштыкчалуу козу карындар, аскомицеттер (Ascomycetes) - татаал түзүлүштүү козу карындардын чоң классы. Жипчелери көп клеткалуу. Мүнөздүү белгиси: тукумдук денелеринде баштыкчаларды пайда кылат. Алар жыныстык процесстен пайда болот. Баштыкчада 8ден спора (аскоспора) калыптанат. Баштыкчалуу козу карындар кээде конидиялары менен көбөйөт. Көпчүлүгү азык-түлүктөрдө (кеберлер), ичимдиктерде (ачыткылар) өсүп, алардын бузулушуна себеп болот. Кээ бири (ак кебер, өсүмдүк рагы, темгил, чакалай, чирик), көбүнчө өсүмдүктөрдө, чандасы кишиде жана жаныбарларда мителик кылат. Айрым Баштыкчалуу козу карындар тамак-ашка ачыткы катары колдонулуп, кээсинен медицинада кеңири пайдаланылуучу пенициллин препараты даярдалат.
Вильярреал (футболдук клуб)
Вильярреал - Испания лигасында ойноочу футболдук клуб. Валенсия автономиялык бирлештигинин Кастельон провинциясынын Вилярреал шаарынан түзүлгөн.
Этногенетикалык миксация
Этногенетикалык миксация - этностор аралык интеграциянын жүрүшү менен шартталган, тектеш эмес элдердин жуурулушуусу менен жаңы этностун түзүлүшүнө алып келген этностук биригүүчү процесс.
Тынаркүл Абдразаева
Кыскача өмүр баяны
Корумду айлынан орто мектепи аяктагандан кийин, 1974-1975-жылдары Кыргыз академиялык драма театрынын алдындагы театралдык студияда окуган.
1975-1979-жылдары Ташкенттеги А.Н.Островский атындагы театр жана сүрөт өнөрү институтун бүтүрүп, Кыргыз академиялык драма театрына ишке алынат.