cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баргана тоо кыркасы
Батышында Баргана кырка тоосу, анын түндүк-батыш уландысы Ат-Ойнок кырка тоосу, Талас Ала-Тоосунун чыгыш бөлүгү, Кыргыз Ала-Тоосунун чыгыш бөлүгү, Тескей Ала-Тоо, Ак-Шыйрак тоо түйүнү андан Сары-Жаз суусунун алабын бөлгөн суу бөлгүч аркылуу Какшаал-Тоого чейин барып, анын кыры менен кайра Баргана тоо кыркасына келген туюк контурдун ичиндеги аймак географиялык адабиятта Ички Ала-Тоо деп аталат. Ички Ала-Тоонун батыш чеги Кетмен-Төбө ойдуңун Кара-Суунун алабынан бөлүп турган Ат-Ойңок кырка тоосу Чаткал кырка тоосу менен Талас Ала-Тоосунун батыш бөлүгүнө барып такалат. Ушул үч кырка тоолордун тутумдашкан жеринен батыш-түндүк-батышты карай созулуп жаткан Талас Ала-Тоосу Батыш Ала-Тоо деп аталган физико-географиялык аймактын орографиялык огу болуп эсептелет. Ал кырка тоонун түштүк капталынан түштүк-батышты карай Чаткал кырка тоосунан башка ага жарыш Чандалаш, Пскем, Угам жана Каржан-Тоо кыркалары созулуп жатат. Алардын ичинен Чаткал тоолорунун басымдуу көпчүлүк бөлүгү, Чандалаш тоосу толугу менен, Пскем тоосунун түштүк-чыгыш капталы Кыргызстандын аймагында жайгашкан.
Тунзас-Су дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кондома дарыясын кошпогондо, Томдун башатынан Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Кизетамак (Кигин району, Башкыртстан)
Кизетамак — Башкыртстандын Чишмин районундагы айыл, Жогорку кигин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 146 киши. Почта индекси — 452500, ОКАТО коду — 80236815002.
Погонофорлор
Погонофорлор (Pogonophora; гр. pogon-сакал жана phoros -алып жүрүүчү) - омурткасыз дениз жаныбарлар тиби. Эки учу ачык, узун киттин түгүнүн ичинде жашайт. Жип сымал Погонофорлордун денеси 4 бөлүктөн турат. Погонофорлор сууда эриген органикалык заттарды денеси, көбүнчө тинтүүрү аркылуу сиңирип азыктанат. Анын денек көөндөйү-экинчилик (целом), бөлүп чыгаруу мүчөсү денесинин 1-бөлүгүндө жайгашкан.
Инзиюл дарыясы
Инзиюл — Орусиядагы дарыя. Краснояр крайы, Хакасия Республикасы, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Базыр дарыясынын оң жээгинен 35 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Элечек
Элечек кыргагын саймалайт-оймолойт. Мурун күмүш кыргак да болуучу. Манат этегине зер калакчаларын да кадаар эле, кеп такыяга түшкөн көркөм көчөттөр менен зер шөкөттөрү элечектин кооздугуна үндөшө турган. Илгери элечекти дуруя жоолук менен үстүн жапчу. Аны «ала коймо», «сала коймо» деп айтышчу. Азыр дуруя жоолуктун ордуна ак кездеменин четине кызыл чачы кармайт. Аны үч бүктөп, элечектин үстүнө салып коет. Албетте, уяттуу келиндер үстүңкү «ала коймо», «сала коймо» жоолуктун астыңкы учун бетин карай түшүрүүчү.
Виски
Виски (англисче whisky, латынча aqua vitae өмүр суусу) – спирти 40-50% жеткен алкоголдук ичимдик. Негизинен Англия менен АКШда таралган. Дан эгиндеринин ачытылган ширесин бууландыруу жолу менен алынат. Виски даярдоо үчүн бууландыруучу жана ректификациялоочу ар түрдүү аппараттар колдонулат. Вискинин бардык түрлөрүнө арпанын угуту кошулат. Жетилген Вискиге химиялык таза суу, тазартылган спирт, кээде жыттуу заттар (экстракт) жана шарап аралаштырылып, керектүү сапат камсыз кылынат.
Майдан-Тал
Калкы
Калкы - 25 киши.
Комплекстүү автоматташтыруу
Комплекстүү автоматташтыруу – жалпы бир башкарууга бириктирилген ар түрдүү автоматтык түзүлүштөрдүн жардамы менен берилген программалар жана режимдер аркылуу мате риалдарды иштетүү боюнча операциялардын жалпы комплекси; автоматтык машиналардын жана технол. агрегаттардын системасы менен аткарылуучу өндүрүштү автоматташтыруу этабы. Комплекстүү автоматташтырууда технол. процессти башкаруудагы адамдын милдетине процесстин жүрүшүн байкоо, анын көрсөткүчтөрүн талдоо жана жабдуулардын эң жакшы иштөө режимин тандоо кирет. Комплекстүү автоматташтыруу өндүрүштүк процессти башкарууну борборлоштурууга, иштеген адамдын санын азайтууга, жабдуулардын өндүрүмдүүлүгүн жогорулатып, продукциянын сапатын жакшыртууга мүмкүндүк берет. Комплекстүү автоматташтыруу – автомат-заводдорду жана автомат-цехтерди түзүү даражасына жеткен өндүрүштү толук автоматташтырууга өтө турган баскыч.
Тутуяс дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кондома дарыясын кошпогондо, Томдун башатынан Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Саул Абрамзон
С.М.Абрамзондун кыргыз таанууга кошкон салымы тууралуу Ө.К.Караевдин пикири
Так ошол учурда улуу жазуучубуз Ч.Айтматов ал кишиге 1973-жылы 10-мартта атайын кат жолдоп, анда: «...Кош болуңуз, Саул Матвеевич, Кыргыз интеллигенциясы өз кишиси жана чаалыкпас, таланттуу илимпоз катары Сизди абдан барктаарын жана жогору баалаарын эч унутпаңыз!» — деп жалпы коомчулуктун пикирин билдирген. Бул катты окуганда Саул Матвеевич төбөсү көккө жеткендей кубаныптыр. Сөз жок, Ч. Айтматовдун бул пикирине окурмандар да кошулаары шексиз...." (Өмүркул Караев).
Элдик чебер
Элдик чебер — кооз үлгүлөрдү жараткандар, аны колдон-колго тараткандар. Оюмду берүүдө, көркөм түр түшүрүүдө буюм бетинде чебердин бирдеңкеге өкүнүчү, кусалыгы, самаган ой-максаттары жүзөгө ашкан болот. Көмүркөй күтүп, көмүр өчүрүп, күжү күйгүзгөндүн буюм-тайымдарына көз жүгүртүп, түгөлү менен «уста», «уз» деп, учкай атап койгонубуз менен чыныгы көркөм өнөр ээлеринин чеберчилиги бөтөнчөрөөк сезилет. Элдик көркөм кол өнөрчүлүктүн кан жолунда буюм бетине өздүк көчөт көчүрүүчүлөр, түр түшүрүүчүлөр, оюм берүүчүлөр, чыныгы чыгармачылыктын ээлери элдик чеберлер деп аталат.
Гемофилия
Тукумга берилиши
Гемофилия боюнча гетерозиготалуу аялдын жана гемофилия менен ооруган эркектин никесинен гемофилия менен ооруган кыздар төрөлүшү мүмкүн. Мындай никелер аз болгондуктан, бул оору аяларда аз кездешкенинин себеби да ушунда. Схема түрүндө гемофилиянын тукумга берилишин төмөнкүдөй көрсөтүүгө болот:
Плаун сымалдар
Таш көмүр доорунда өтө көбөйүп, триаста жоголо багтаган. Азыркы Плаун сымалдар дын өкүлдөрү катарларга бөлүнөт.
Мискей
Мискей — дүйнөдө эң көп кезиккен тамак бышыруу үчүн колдонулуучу идиштердин бир түрү. Адатта мискей сорпо жасоо үчүн колдонулат, ал сорпо башка тамактар үчүн негиз боло алат. Тегерек формадагы, түбү жалпак, тараптарында эки тутка, капкагында кармагычы бар идиш.
«Манасты» которуу
«Манасты» которуу — «Манас» эпосун таанытуу жана пропагандалоо үчүн башка элдердин тилине которуу. Кыргыз элинин эпосторунун ичинен эң биринчи жазылып алынганы да, башка элдердин тилине эң алгач которулганы да «Манас» эпосу. Эпосту башка тилдерге которуу маселелерине байланыштуу илимий пикирлерди айтууну белгилүү окумуштуу, котормочу Е. Д. Поливанов баштап, омоктуу бир топ ойлорун айткан.
Эпосту чет тилдерге которуу иши да жанданууда. 1977-ж. А. Т. Хатто Ч. Валиханов жазып алган «Көкөтөйдүн ашын» кыргызча (латын ариби менен) жана англисче Англияда бастырып чыгарган. 1988-ж. Улан-Батордо эпос В. Энэбиштин котормосунда эпос моңгол тилинде өзүнчө китеп болуп чыккан. Чет өлкөлүк окумуштуулар, котормочулар «Манас» эпосуна көбүрөөк кызыгып, аны которууга ынтызарланып жатышат. Мисалы, Венгриялык түрколог Иштван Коңур Мандоки эпосту венгер тилине которуунун үстүндө иштеп жатат. Ошондой эле эпостун которулган үзүндүлөрү ар кандай газета-журналдарга, альманахтарга басылууда. Мисалы, Шинжаң Уйгур автоном областында (КЭР) уйгурча чыгуучу журналдарга Сыдык Аблимиттин котормосунда «Манас», «Семетейден» үзүндүлөр жарыяланган.
Көмүрсуу
Целлюлоза
Целлюлоза (клетчатка) өсүмдүк клеткаларында болот. Алар зыгырда жана пахтада 90—99%, жыгачта 45%тей болот. Целлюлоза организмде карын зилинин жардамы менен сиңирилбейт, алар ичеги микроорганизмдердин жардамы аркылуу аз өлчөмдө пайдаланылат. Эгерде клетчатка организмде көп сиңирилбей калса газ топтолуп, ич көбөт (Ич көбүү). Клетчатка ичегидеги нервдерди дүүлүктүрөт да, ичегинин кыймылдашына бирден бир себеп болуп, тамак-аш калдыгын жылдырууга чоң жардам берет. Клетчатканы аз жеген кишилердин ичегиси начар иштейт. Бул учурда оорулуу адамга кургатылган кара өрүк, кызылча жана башкалар клетчаткасы көп өсүмдүк продуктуларын пайдалануу сунуш кылынат.
Кзылсай (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Орск шаарынан Сакмара дарыясынын куюлушуна чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Платонов Борис Викторович
Платонов Борис Викторович (24. 7 (6. 8). 1903, Минск- 15. 2. 1967, ошол эле жер)-белорус совет актёру.
Нурушев Эсенбай
Кыскача өмүр таржымакалы
1969-1971-жылдары СССРдин атомдук изилдөөлөр тымызын жүргүзүлгөн Арзамас жабык шаарында Советтик армиянын катарында кызмат өтөгөн.
Интерферон
Интерферон — сүт эмүүчүлөрдүн жана канаттуулардын клеткалары вирустар жукканда жооп катары иштеп чыгарган коргогуч белок.
Федерация
Федерациянын мүчөлөрү - мамлекеттин курамына кирген федерациялык бирдиктер (штаттар, провинциялар, кантондор, жерлер, республикалар) - юридикалык жана белгилүү саясий өз алдынчалыкка ээ; салыштырмалуу өз алдынча мамлекеттик биримдиктерден куралган союздук мамлекет. Федеративдик мамлекеттин аймагы Федерациянын мүчөлөрүнүн аймагынан турат да, чек араларды коргоонун бирдиктүү системасы болгону менен, саясий-администрациялык мамиледе бир бүтүндүүлүктү түзбөйт. Федерациянын курамындагы мамлекеттик биримдиктери анын субъектилери болуп саналат. Алар өзүлөрүнөн администрациялык-аймактык бөлүнүүлөрго ээ. Айрым учурларда Федерациянын аймактык бөлүнүүлөрү оз алдынча бирдиктин статусуна, өзгөчө аймакка же борборго баш ийүүчү аймакка ээ болуп, анын субъекттери болуп эсептелбейт.
Платонизм
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Броукэн Арроу (Оклахома)
Калкы - 98850 киши. Болжолдуу аянты - 118.1 км². FIPS коду — 40-09050.
Ливан
Массалык-маалымат каражаттары
«АльАмаль», «Аль-Анвар», «Ад-Дияр», «Аль-Лива», «Ан-Нида», «Ан-Нахар», «Ас-Сафир» сыяктуу ири гезиттери, «Ас-Сайяд», «Аль-Усбуа аль-Араби», «Ат-Тарик» жана башка коомдук-саясий жана адабий-көркөм журналдар чыгат. Радиоуктуруусу (1937), телекөрсөтүүсү (1959) иштейт. 32 радиостанциясы, 15 телеканалы, Улуттук маалымат агенттиги (1962) бар.
Пронь-Шор
Пронь-Шор — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сибирчата-Яха дарыясынын оң жээгинен 44 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Интубация
Интубация күйүктө, травмада, колко шишигинде, дифтериянын оор түрүндө жана башкаларда колдонулат. Дем кысылып, муунуу коркунучу өткөндөн кийин ал түтүк алып салынат.
Балто
Эпидемия
Муз шторму жана бороон чапкындар учактарга учканга мүмкүндүк берген жок, ошондуктан сывортканы поезд менен Ненана шаарына жеткизишкен. Жолдун калган бөлүгүн (миңден ашык километр), дары дармекти мындай аба-ырайы шартындагы жалгыз транспоттук каражаты катары ит чегүүлөр менен гана жеткизиш керек эле.
Кесепеттери
Балто кайтыш болгондон кийин анын кепи Кливленд музейине койулган, кара түс күрөң менен алмашылды. Ал ошентип музейдин муздак подвалдарынын биринде турган бойдон калды.
Ортоңку Тянь-Шань релефинин калыптанышы жана тектоникасы
Ортоңку Тянь-Шанга - Ак-Шыйрак тоо түйүнү, Жетим-Тоо, Нарын-Тоо, Көөлү, Көк-Ирим-Тоо, Молдо-Тоо, Чаткал, Чандалаш, Пскем тоолору кирет. Алгачкы палеозойдо Ортоңку Тянь-Шань геосинклиналдык алкактын чет жакасы болуп, чөкмөлөрдүн топтолушу улана берген. Силур жана девондун биринчи жарымында Ортоңку Тянь-Шандын көпчүлүк бөлүгүндө чөкмөлөрдүн топтолушу токтолуп, Такталык жана Жетим катталыш зоналары пайда болот. Соңку палеозойдогу орогендик кыймыл Талас Ала-Тоосунун батыш жагында, Чаткал, Кавак-Тоо, Ак-Шыйрак, Борбордук Тянь-Шань ээлеген аймактарда өзгөчө күчөп жүргөн. Ошентип, Ортоңку Тянь-Шань катталыш зонасы кийинки каледон жана герцин орогендик кыймылдарынын натыйжасында калыптанган. Ортоңку Тянь-Шанда интрузивдик магматизм начарыраак байкалат жана алар негизинен герциндик кыймылга байланышкан.
Google (компания)
Өсүш
1999 ж. Жалган Куранында өз кеңсесин Кремний өрөөнүнүн башка дагы көрүнүктүү жаңы баштаган технологиялык компаниялар жайгашкан Калифорниядагы Пало-Алтого көчүргөн. Кийинки жылы Пейж менен Бриндин издөө системасында жарнамага жол бербөө тууралуу баштапкы пикирине каршы келгендигине карабастан, Гугл башкы сөздөрдгө байлаган жарнамыны сата башташкан. Барактардын жасалгасына аз таасир тийгизүү жана жүктөлүү ылдамдыгын жогорулатуу максатында жарнама жалаң гана текст түрүндө берилип башатаган. Баш сөздөрдү сатуу баасы койулган акча менен жарнаманы басылыш көрсөткүчүнүн ортосунан эсептелип чыгып, жарнамага акча койуунун баштапкы баасы бир басканына беш центтен башталган. Башкы сөздөргө байланган жарнаманы сатуу биринчи жолу Goto.com колдонгон жана Билл Гросс тарабынан ойлонуп табылган. Компания атын "Overture Services" деп өзгөртүлгөндөн кийин алар Гуглды басканга-төлө жана акча койуу патенттерин бузду деген күнөөлөө менен соттошуп башташкан. "Overture Services" кийин "Yahoo!" тарабынган сатылып алынып аты "Yahoo! Search Marketing" деп өзгөртүлөт. Иш кийин соттон тышкары макулдашуу аркылуу бүтүрүлүп, Гугл жөнөкөй акцияларын "Yahoo!"-га патенти мөөнөтсүз колдонууга акысынан айырбаштап берүүгө мажбур болгон.
Ушул мезгилде Гугл ПейжРанк (PageRank ) катары баяндалган механизмге патент алууга жетишет. Патент расмий түрдө Стэнфорд университетине берилип ойлоп табуучу катары Лауренс Пейж көргөзүлгөн. 2003 жылы Гугл тез өнүгүү алдында кеңсесин Кремний өрөөнүнөн көчүрүп Калифорниядагы Маунтейн Вйю, Амфитеатр Парквей 1600 дарегиндеги кеңселер топтомуна көчүрөт. Ошондон бери бул кеңселер топтому "Googleplex" катары белгилүү. "Googleplex"-дин ички жасалгасы архитектор Клайв Вилкинсон тарабынан иштелип чыккан. Үч жылдан кийин Гугл SGI-дан имаратты $319 млн. менчикке сатып алган. By that time, the name "Google" had found its way into everyday language, causing the verb "google" to be added to the Merriam Webster Collegiate Dictionary and the Oxford English Dictionary, denoted as "to use the Google search engine to obtain information on the Internet."[141][143]
Сатып алуулар жана шериктештиктер
Көптөгөн компанияларды сатып алуудан сырткары Google баардык тармактарда көптөгөн уюмдар менен издөөдөн тартып жарнамага чейин кызматташууларды түзгөн. 2005 ж. Google "NASA", "Ames Research Center" менен кеңсе куруу боюнча шериктештик түзгөн. Бул кеңселер ири көлөмдөгү маалыматты башкаруу, нанотехнологиялар, бириндетип эсептөө (булут компютинг) жана космостогу ишкерчилик боюнча изилдөө долбоорлорун ишке ашырууга дайындалган. 2005 ж. Тогуздун айында Google Sun Microsystems менен өз ара технологияларды бөлүшүү жана аларды жайылтууга көмөктөшүү боюнча шериктештик түзөт. Компания ошондой эле AOL жанаTime Warner менен өз ара видео издөө кызматтарын өркүндөтүү боюнча бириккен кызматташууга катышат. 2005 ж. Google Microsoft, Nokia, жана Ericsson компаниялары менен шериктештикте атайын мобилдүү шаймандар үчүн түзүлгөн ".mobi" атылышындагы жогорку деңгээлдеги доменди каржылоого катышат. Кийинчерээк Google мобилдик жарнаманын артыкчылыктарын колдонгон "Adsense for Mobile" ишке ашырат. Жарманын көлөмүн андан ары дагы көбөйтүү менен Google жана "News Corporation" кирген "Fox Interactive Media" популярдуу MySpace социалдык желесинде издөө жана жарнама жайгаштыруу боюнча $900 миллиондук макулдашууга жетишет.
Феминизм
Экинчи толкун
1960-1980-жылдар. Биринчи жана экинчи толкундун ортосунда француз феминист-жазуучусу Симона де Бовуар аялдардын укугун коргоочу активдүүлүктүн кийинки толкундун багытын аныктаган фундаменталдык китепти чыгарды. 1949-жылы жарык көргөн анын “Экинчи жыныс” аттуу китебинде аялзатына кеңири түшүнүктөр берилген жана тарыхта аялдарга эркектерден кийинки экинчи адам катары мамиле жасалганы баяндалган.
Экинчи толкун Бетти Фридмандын 1963-жылы чыккан эмгеги менен козголгон деп айтылат. Биринчи толкун феминизм негизинен шайлоо укугуна жана гендердик теңчиликке мыйзамдуу тоскоолдуктарды жоюуга багытталган болсо, экинчи толкун феминизм талкууга: сексуалдык, үй-бүлө, үй чарбасы, жумуш орду, репродуктивдүү укуктар, де-факто теңсиздик жана расмий укуктук теңсиздиктерди кошкон.
Интерсекционалдык феминизм
Интерсекционалдык феминизм – дискриминациянын ар кандай формалары гендердик дискриминация менен кесилишет жана аны күчөтөт деп билдирет. Интерсекционалдуулук, же кесилиш теориясы, бул эзүүнүн, үстөмдүк кылуу системаларын же дискриминациянын ар кандай формаларынын же системаларынын кесилишин изилдөө. Интерсекционалдык феминисттер жынысына, расасына, жашына, классына, социалдык-экономикалык абалына, физикалык же психикалык жөндөмүнө, гендердик же сексуалдык иденттүүлүгүнө, динине же этникалык таандыктыгына жараша дискриминациянын ар кандай түрлөрүнүн ортосундагы өз ара аракеттенүүнү эске алуу керек деп ырасташат.
Лавёров Николай Павлович
Лавёров Николай Павлович (12. 1. 1930-ж. туулган, Архангел облусу, Конош району, Пожарище кыштагы) – орус геологу, академик (1987), Россия ИАнын вице-президенти (1988). Москва түстүү металлургия жана алтын институтун 1954-ж. бүтүргөн. 1958-жылдан СССР ИАнын Кен байлыктар геологиясы, петрография, минералогия жана геохимия институтунун Орто Азия геологиялык станциясынын (Чкалов шаары, Тажикстан) окумуштуу-секретары. 1966– 68-ж. СССР Геология министрлигинин Илим изилдөө башкармалыгынын башчысынын орун басары. 1968–72-ж. Бүткүл союздук Геологиялык фонддун, 1972-жылдан СССР Геология илим изилдөөнү уюштуруу башкармалыгынын башчысы. 1987–88-ж. Кыргыз ССР ИАнын президенти. 1989–90-ж. СССР Министрлер Советинин төрагасынын орун басары, Илим жана техника комитетинин төрагасы, 1991-ж. СССРдин премьер-министринин орун басары, 1991-жылдын аягынан Россия ИАнын Кенташ, петрография, минералогия жана геохимия институтунда директор, 2004-жылдан илимий жетекчи. Негизги эмгектери уран геохимиясына, уран кендеринин түптөлүү шартына жана геологиясына, аларды иштетүү технологиясына, радиоэкологияга арналган. 2- жана 1-даражадагы «Ата мекенге сиңирген эмгеги үчүн»т ордени, Россия ИАнын М. В. Ломоносов атындагы чоң алтын медалы, Демидов сыйлыгы менен сыйланган.
Платина рудалары
Платина рудалары - составында казып алууга арзырлык платина металлдары (Pt, Pd, Ir, Rh, Os, Ru) бар жаратылыштагы минерал чогундулары. Жаратылышта платинанын 90дой минералы белгилүү. Алардын көп тараганы: поликсен, ферроплатина, платиналуу иридий, невьянскит, звягинцевит, паоловит, фрудит, соболевскит, плюмбопалладинит, сперрилит.
Баш мээ нервдери
Қыймылдатуучу нервдер
Қыймылдатуучу нервдерге 3-,4-, 6-, 11ж-а 12-Баш мээ нервдери кирет. Баш мээ нервдеринин сезүүчү нервдери: 1-, 2-, 8-жуп нервдер. Ал эми 5-үч ача, 7-бет нерви, 9-тил-қулқун нерви жана 10-адашма нервдер болсо, сезүү жана қыймылдатуу милдетин атқарат. Аталған нервдердин жүлүн мээ нервдери сыяқтуу мээде жайғашқан борборунан башқа, мээден тышқары жайғашқан сезгич түйүндөрү (сыртқы борборлору) да бар. Алсақ, үч ача нервдин — гассер түйүнү, тилқулқун нервинин — таш сымал түйүнү, адашма нервдин — түйүнчө жана күрөө түйүндөрү мээден сыртта жайғашқан.
Оторбаев, Кубат
Кыскача өмүр таржымакалы
2014-жылы жай айларында өз каалоосу менен КТРКнын башкы директорлук кызматын өткөрүп берген.
2015-2018-жылдары Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысы (Омбудсмени) болуп иштеген. Анын демилгеси менен Евразия мамлекеттеринин Омбудсмендеринин Альянсы түзүлүп, биринчи жыйыны Ысык-Көл жээгинде өткөн. Ага Орусия, Иран, Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан, Монголия, Молдованын Омбудсмендери катышкан. Акыйкатчы катары инвалид балдардын ата-энелерине мамлекет тарабынан жөлөкпул төлөп берүү демилгесин көтөрүп, аны Кыргыз өкмөтү колдоп, ишкен ашкан.
Узак жашоо
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Кокаин
Кокаин (исп. сocaina  ) – кокаин бадалынын жалбырактарында кармалган баңгизат, алкалоид. Адегенде дүүлүктүрөт, андан кийин борбордук нерв тутумун эзет, нерв тамырларынын сезгичтигин басаңдатат. Жергиликтүү ооруну басуучу каражат катары колдонулат. Тез-тез пайдалануу кокаинизмге алып келиши мүмкүн.
Пластов Аркадий Александрович
1935-жылдан Пластов жанрдык картиналарды (портреттерди да) тарткан. Советтик дыйкандардын күжүрмөн эмгегин, жаркын дүйнөсүн даназалаган чыгармаларына биринчи планга ири тулкулар жайгаштырылган ачык боётуу композиция мүнөздүү. Негизги чыгармалары: «Фашист учуп өттү» (1942), «Чөп чабык», «Эгин оруу» (экөө тең -1945; СССР мамлекеттик сыйлыгы, 1948), «Колхоз кыштагынын адамдары» цикли (1951-65: Лениндик сыйлыгы, 1966), «Өткөн турмуштан» (1969; И. Е. Репин атындагы РСФСР мамлекеттик сыйлыгы, 1972) ж. б.
Хайрюза дарыясы (Камзас куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
«Манастын» географиясы
Улуу эпостун географиялуулугу өтө жогору баалоого татыктуу. Ал «Манастын» кол жеткис бийиктигинин бири. Анын өз заманында мындай жогорку даражага жетишин илгерки бабаларыбыздын убагындагы маданий деңгээли, рухий дүйнөсүнүн байлыгы, географиялык түшүнүгүнүн кеңдиги менен, эл-журтубуздун дүйнөнүн чар тарабы менен болгон карым катышы аркылуу түшүндүрүү негиздүү көрүнөт.
Караташ дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Апельсин (мөмө)
Апельсин (Citrus sinensis) — апельсин дарагынын мөмөсү. Апельсин витаминдерге бай, айрыкча C витаминине.
Пут-Яры-Яга
Пут-Яры-Яга — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пут-Ю дарыясынын сол жээгинен 36 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 49 км.
Сагир (Кигин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
«Үчүнчү дүйнөдөгү» мамлекет
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
«Үчүнчү дүйнө»
Натыйжада термин индустриализациянын төмөнкү деңгээли менен болгон экономикалык жактан начар өнүккөн мамлекеттерге карата колдонулган. Ага ьшайык жакырчылыктын жогорку деңгээли, көп сандаган социалдык койгойлор, мис., калктын сабатсыздыгы. Мындай өлкөлөрдүн көпчүлүгү аарынан мурда европалык мамлекеттердин колониялары болушкан. Убакыттын өтүшү менен алар саясий көз карандысыздыкка ээ болгонуна карабастан, алардын маданий жана экономикалык коз карандылыгы мурдагы метрополиялардан сакталып калган. «Үчүнчү дүйнөнүн» мамлекеттери социалдык, экономикалык жана саясий айырмачылыктардын абдан кеңири спектрин көргөзүшөт. Алардын басымдуу көпчүлүгү агрардык, бирок экономикадагы маанилүү үлүштү өндүрүп даярдап туруучу өнөр жай түзө алат.
Дары өсүмдүктөр
Дары заттар кээ бир өсүмдүктөрдүн бүчүрүндө, жалбырагында же сабагында; айрымдарынын гүлүндө же мөмөсүндө, тамырында же кабыгында жана башка органдарында топтолот. Ошондуктан өсүмдүктөрдүн керектүү бөлүгүн гана жыйнап алуу керек. Активдүү заттар түрдүү органдарда ар башка убакытта жыйналгандыктан, дары өсүмдүгүнүн чогултуу мезгили чоң мааниге ээ. Тамыр-сабак, тамыр, түймөктөр эрте жазда жана күзүндө казылып, жууп кургатылат. Бүчүрү ачылып кете электе чогултуу керек. Кабыкты жазында катып кете электе сыйрып алган оң. Жалбырактар богок пайда болуу, гүлдөө мезгилинде чогултулуп, чирип кетпес үчүн кургатылат.
Кильна (Липовка куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Албан тили
• Котормосу
Уйку бези
Жайгашуусу
Бул өткөөл уйку безинин куйругунан башына чейин жетип, жумурга барып куят. Ал эндокрин (ички секреция) безине кирет да, инсулин гормонун бөлүп чыгарат.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Усундар
Куан-ван өзүнен мурунку башкаруучунун жесирине үйлөнгөн жана анын жашы өтүп калганына (50дөн өткөн) карабастан уулдуу бөлгөн, бирок аялы менен ынтымакта жашашкан эмес, ошондой эле элдин сүйүүсүнө жетише албаган. Качан Чнгуга кытай элчилиги келгенде каныша элчилерди үлпөт өткөрүүгө макул кылган, анда Куан-ван өлтүрүлүшү керек эле. План ишке ашпады; Куан- ван болгону жарадар болгон жана атчан чаап кеткен. Падышанын уулу Сисэнь- сэу аскерлердин башында туруп, Чигуну курчоого алган, кыязы, ал кытайлар менен канышанын колунда болгон. Кытай өкмөтү өзүлөрүнүн элчилеринин күнөөсүн жумшартууга шашкан; алар Кытайга алып келинген жана өлүм жазасына тартылган; падышага белек-бечкектер жана жараатын айыктыруу үчүн врач жөнөтүлгөн; суракта каныша өз күнөөсүн танган. Куан-ванга каршы элдин нааразылыгынан Унгуйминин хунн канышасынан төрөлгөн уулу Уцзюту пайдаланган; ал «түндүк тоолорго» (Ала-Тоо) кетип калган, хунндардан жардам күткөнүн жарыялаган, өз айланасына элди топтоп, капысынан Куан-ванга кол салып, аны өлтүргөн жана ордун ээлеген. Кытайлар хунн партиясынын салтанатына жол бере алышмак эмес жана Жети-Сууга жортуулга даярданышкан; бирок усун төрөсүнө турмушка чыккан кытай аялдын жардамы менен жарашууга жетишишкен. Уцзюту кенже гуньмо титулун кабыл алган; Унгуйминин уулу Юаньгуйми улуусу деп жарыяланган. Улуу гуньмого 60 000 түтүн, кичүүсүнө 40 000 түтүн эл тийген. Уцзюту кытайлардын шериктеши катары ал түгүл хунндар менен согушкан, бирок ийгиликсиз; анын кытайларга каршы аракеттери кыйла ийгиликтүү болгон.
Сарагүл (Кигин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Пухуча-Яха (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Колдонуудагы эрежелер
Колдонуудагы эрежелер – туруктуу иштеп турган бейтарап соттун эрежелери, жоболору, регламенттери жана башка документтери.
Алгазы (Абылгазы) Шералы уулу
Алгазы (Абылгазы) Шералы уулу – 1824-25-ж. орус падышалыгына барган кыргыз элчилеринин бири. Бугу уруусунун белек уругунун таанымал бийи. Элчилик ишмердиги үчүн Александр тасмасына тагылган алтын медаль менен сыйланып, аны ага 1827-ж. апрелде Ысык-Көлгө келген А. Л. Бубенов тапшырган.
Садыков Тургунбай Садыкович
Тургунбай Садыков 1962-64 жылдары Москванын Жогорку көркөм өнөрчүлүк окуу жайынын алдындагы эки жылдык жогорку курста окуйт. Бул жылдары ССРСдин эл сүрөтчүсү, Лениндик сыйлыктын лауреаты Сергей Коненков менен өтө жакындашып, анын таалим-тарбиясын көрөт жана ак батасын алат.
Бедизчинин «Жылкычы» деген иши 1967-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу атындагы республикалык сыйлыкка татыктуу болот.
Ал Бишкектеги Көркөм өнөр академиясынын жана анын алдындагы талантуу балдардын жатак-мектебинин негиздөөчүсү.
Компьютердик лингвистика
linguistics) – тилди компьютерде моделдеп иштетүү
теориясы өңдүү кибернетикалык багыттар менен
Лингвистика
Теориялык лингвистика – жалпы тил илиминин негизинен тилдик моделдердин көйгөйлөрү, лингвистикалык универсалийлерди издөө (белгилүү бир деңгээлде тилдердин чоң топторуна же бардык тилдерге тиешелүү болгон мүнөздөмөлөр же өзгөчөлүктөр) менен алектенген бөлүмү.
3 Лексикология
Дескриптивдик лингвистика
Тарыхы[оңдоо
Математикалык лингвистика – жасалма интеллект илиминин бир тармагы. Анын тарыхы 1950-жылдары Америка Кошмо Штаттарында башталган. Транзистордун ойлоп табылышы жана компьютерлердин жаңы мууну, ошондой эле биринчи программалоо тилдери пайда болушу менен машиналык котормодо, өзгөчө орусиялык илимий журналдарда эксперименттер башталды. 1960-жылдары СССРде да ушундай изилдөөлөр жүргүзүлгөн (мисалы, 1964-жылдагы «Кибернетика проблемалары» жыйнагында орус тилинен армян тилине которулган макала).
4Автоматтык фактыларды алуу, текстти казып алуу.
Интернационал (Араван району)
Калкы
Калкы - 1 054 киши ; негизинен дыйкан чарбасында эмгектенет. Орто мектеп, ФАП бар.
Курт Гөдель
Веналык ийримдин катышуучусу. Гөдель математикалык логиканын, көпчүлүк теориясынын, моделдердин теориясы боюнча бир катар зор маанилүү натыйжаларга жетишкен. Алардын ичинде предикаттардын кууш эсебинин толуктугу жөнүндө теорема, математиканы арифметизациалоо методу, көпчүлүк теориясынын бир катар маанилүү гипотезаларынын карама-каршы эместигин далилдөө ж. б.
Илимий ишмердиги
Мындан тышкары, Гөделдин калемине дифферециал геометрия жана теориялык физика жаатындагы бир нече эмегек таандык. Атап айтканда, ал жалпы салыштырмалуулук теориясы жөнүндө эмгек жазган. Мында ал Эйнштейндин теңдемесин чыгаруунун вариантын сунуштайт. Буга ылайык, аалам убакыт шакектелип өткөн түзүлүшкө ээ болушу мүмкүн (Гөдел метрикасы) жана мындайда теориялык жактан убакыт саякат жасоого болот. Азыркы физиктердин көбү бул бүтүмдүн физикалык маңызы жок деп, ошентсе да, жалпы салыштырмалуулук теориясына карап абсолют убакыт шкаласы бар экенин саноо зарыл эмес экени маанилүү факт деп эсептешет.
Тука (Кигин району, Башкыртстан)
Тука — Башкыртстандын Чишмин районундагы айыл, Душанбек айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 176 киши. Почта индекси — 452509, ОКАТО коду — 80236825004.
Лагаш
Лагаш – Шумердеги (азыркы Ирактын түштүк-чыгышы) байыркы мамлекет. 19-кылымдын аягында бул аймакта казуу иштери жүргүзүлүп, Э. де Сарзек жетектеген франциялык археолог экспедиция мамлекеттин маданий борбор шаары – Гирсунун (азыркы Телло), 20-кылымдын ортосунда америкалык археолог экспедиция (Т. Якобсен, Ф. Сафар) Лагаш (азыркы Эль-Хиба) шаарынын калдыгын тапкан. Биздин заманга чейин 5-миң жылдыктын аягында бул аймакта алгачкы кыштактар пайда болгон. Урайонанше династиясынын мезгилинде (биздин заманга чейин 26– 24-кылым) мамлекет гүлдөп, ага Лагаш, Гирсу, Нина жана башка байыркы шаарлар кирген. Урайонаншенин мурасчылары Эанатум жана Энтемен башкарган кезде мамлекеттин аймагы кеңейип, Шумердин кыйла бөлүгүн караткан. Бул мезгилге таандык сакталып калган көптөгөн жазуулар жана эстеликтер (таш рельефтер, анын ичинде «Айры куйрук стеласы» (биздин заманга чейин 25-кылым) Эанатумдун жеңиштеринин урматына арналган. Бау кудайынын чиркөөсүнөн табылган архивде Шумердин коомдук жана чарбалык мүнөзү жөнүндө маалыматтар чагылдырылган) Лагаш башкаруучуларынын жүргүзгөн социалдык реформалары жөнүндө баяндайт. Лагашты биздин заманга чейин 24-кылымда Аккад падышасы Байыркы Саргон басып алган. Гудеа башкарган учурда (биздин заманга чейин 22-кылым) кайрадан жогорулап, көптөгөн өлкө менен соода жүргүзгөн. Биздин заманга чейин 21-кылымдан Лагаш мамлекети өзүнүн саясий маанисин жогото баштаган, бирок парфия мезгилине (биздин заманга чейин 3-кылым) чейин өкүм сүргөн. Гирсу шаарынан табылган археологиялык эстеликтерди немис шумерологу А. Даймель, орус окумуштуулары В. В. Струве жана И. М. Дьяконов изилдеген.
Планариялар
Планариялар — түктүү курттар классындагы омурткасыздардын тобу. Планариялар башка омурткасыздардан денесинин чоңдугу менен айырмаланат, уз. 35 смге .жетет. Жер шарынын бардык жерине таралган. Тузсуз сууда, кээде көлдө, ал зми тропикте - топуракта тиричилигин өткөрөт. Майда омурткасыздар менен азыктанышат. Терисинде уу бездери болгондуктан Планарияларды балыктар жебейт.
Селена Гомес
Жеке жашоосу
2010-жылдан тарта Жастин Бибер менен болгон жылуу мамилесин түзгөн. 2011-жылы январда Жастин Бибердин күйөрмандары Твиттер аркылуу  Селенага жок кылабыз деген катты жөнөтүп, коркутууга чейин барышкан. 2012-жылы ноябрь айында Жастин Бибер жана Селена Гомес расмий түрдө мамилелерин үзүшкөнүн жарыялашкан, мамилелерин үзгөндөрүн жарыялашкандан бир жума өткөн соң, «алар кайрадан бирге» - деген аталышта, көпчүлүктүн көңүл чордонунда болушкан. 2013-жылы январда алар, дос бойдон калууну чечишкенин билдиришкен. 2017-жылдан бери ырчы The Weeknd менен ысык мамиледе.
Саясий четтетүү
Колдонулган адабият
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек ''Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору ''Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов'' ''Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
Жогорку Щельяэс-Ю
Жогорку Щельяэс-Ю — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Адзьва дарыясынын сол жээгинен 250 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 24 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Каргала дарыясы (Сережа куймасы)
Тышкы шилтемелер
]
Рельефтин жалпы мүнөздөрү
Тектоника-денудация-аккумулятивдик топко кирген рельефтин типтери мезозой жана палеоген-неоген мезгилине туура келген, негизинен моласс түзүлүштөгү чөкмөлөрдөн иштелип чыккан. Бул топко караштуу рельефтин формалары Фергана өрөөнүнүн тоо этектеринде, Кыргыз Ала-Тоосунун, Тескей Ала-Тоосунун этектеринде, Суусамыр Кочкор, Орто Нарын өрөөндөрүндө тараган. Мындай типтердеги рельефтин формалары кырка тоолорду бойлогон дөңсөөлөрдү, адырларды жана ошол формадагы ички өрөөндөрдүн чет жакаларын ээлейт. Рельефи жалпак жондордон кескин тилмеленген адырларга чейин ар түрдүү. Тилмеленүүнүн терендиги 100—250 м, кээ биручурда 350—450 м чейин жеткен. Суу өрөөндөрүндө түпкү тектердин кашаттары байкалат. Тектоника-аккумулятивдик топко кирген рельефтин типтери негизинен түздүктөр. Неотектоникалык ийилүүгө учураган ойдундар бийик тоолордон эрозиялык процесстер менен алынып келинген борпоң шилендилерге толтурулуп, түздүктөргө айланган. Мындай жол менен пайда болгон жантайыңкы түздүктөр Чүй, Талас өрөөндөрүнүн таманы, Ысык-Көлдүн жээктери жана башка жерлерде таралган.
Улуттар аралык конфликт
Улуттун саясатташуусу, мамлекеттик менен улуттуктун кайчылашуусу конфликттин өнүгүүсүндө кубаттуу катализатор болуп саналат. Маданийулуттук автономиянын авторлорунун бири Карл Реннер айткан: «Улут менен мамлекеттин постулаттары бирине-бири квадрат айланага жасагандай мамиледе болот», айлананын квадраты табылбагандай эле, мамлекет менен улуттардын ортосундагы талаш-тартышты жок кыла тургандай формула табыла элек». Саясий кызыкчылыктардын улуттукка чырмалышы менен конфликт курчуунун жогорку чегине жетип, улуттук антагонизмге өтөт.
Кипчак (Ильяска куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
План (архитектурада)
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Комсомольск-на-Амуре
1932-ж. Пермь кыштагынын ордуна комсомолдор курган. 1932–35 -жылдары Ыраакы Чыгыш, 1939-жылдан Хабаров крайларынын административдик борбору болгон. Ыраакы Чыгыштагы жана Забайкальедеги эң ири өнөр-жай борборлорунун бири. Кеме (1933; Ыраакы Чыгыштагы эң ири Амур кеме куруу заводу, дизель менен суу астында жүрүүчү кемелерди ремонттойт, модернизациялайт жана курат), машина куруу (мыкты авиация өндүрүш бирикмеси, Су-27, Су-33, Су-35, көп функциялуу Су-80 жана Бе-103 амфибия-самолётун чыгарат), кара металлургия («Амурметалл» бул аймактагы эң ири болот эритүүчү завод), нефть ажыратуу, «Элком» (ширетүүчү электроддор), жеңил, тамак-аш өнөр-жай ишканалары иштейт. Эки Жогорку окуу жайы театр, край таануу жана сүрөт музейи, А. Н. Островский атындагы китепкана (1934; 16 филиалы менен) бар.
Плазма ылдамдаткычтары
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Пыякоя-Яха
Пыякоя-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сядор-Яха дарыясынын сол жээгинен 35 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 138 км.
Биометрикалык паспорт
Дүйнөдө
Биометрикалык паспортту биринчи болуп АКШ 2006-жылдан тартып колдонуп баштаган. Мындай документти колдонуу идеясы 2001-жылдын 11-сентябрында Америкадагы дүйнөлүк соода борборлорунун террористтер тарабынан жардырылуусунан кийин келип чыккан.
Кыргыз тили күнү
Ушул мамлекеттик тилге, мамлекеттик идеология керек деген оюн, бизге филология илимдеринин доктору, профессор Сүйүнбек Ибрагимов билдирип, мамлекеттик тилди өнүктүрүүдө, аны окутуу үчүн атайын программалардын иштелип чыгуусу керектигине токтолду.
Медербек Акимкожоев
Кыргыз Совет адабиятында сиңирген эмгеги үчүн жана 50 (элүү) жашка толгондугуна байланыштуу акын Акимкожоев Медербек Кыргыз ССР Жогорку Советинин «Ардак грамотасы» менен сыланган. 1970 – жылы М. Акимкожоев 60 (алтымыш) жашка чыккандыгы жана эмгекчилерди коммунисттик тарбиялоодо активдүү катышкандыгы үчүн Кыргызстан Коммунисттик партиясынын, Нарын областтык комитетинин «Ардак грамотасы» менен сыйланат. 20.11.1980 – жылы Кыргызстан Жазуучулар Союзу, эмгекчилерди коммунисттик духта тарбиялооодо кошкон салымы, ошондой эле 60 жашка чыккандыгына байланыштуу Акын Медербек Акимкожоевди «Ардак грамотасы» менен сыйлаган.
Карнагалка дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Коллизиялык укук
Коллизиялык укук – аркыл мамлекеттердин («тышкы» К. у.) мыйзамдарынын же бир мамлекеттин ченемдик актыларынын («ички» К. у.) ортосундагы коллизияларды чечүүчү ченемдердин жыйындысы. «Тышкы» К. у. эларалык жеке укуктун курамына кирет. Бир катар өлкөлөрдө (Улуу Британия, АКШ ж. б.) «эларалык жеке укук» түшүнүгү К. у. түшүнүгү менен окшоштурулат. «Ички» К. у. федералдык укуктун жана федерациянын субъектисинин укуктарынын ортосундагы карама-каршылыктар чыгуусу мүмкүн болгон федеративдик мамлекеттерде өзгөчө мааниге ээ болот.
Манастын күмбөзү
Жети кылым өткүчө
Ахыска түрктөрү
1944-1989-жылдар
Орус бийлиги атайын, милдеттүү түрдө жүргүзгөн көчүрүү жана сүргүн саясаты, ошол аймактагы потенциалдуу түрк биримдигине тоскоолдук кылуу максатын көздөгөн. Падыша учурунда жана советтик бийликтин астында жашаган ахыска түрктөрү өздөрүн дайыма анатолиялык түрктөргө, муну менен бирге Түркияга жакын сезишкен. Оорус бийлиги тарабынан эзилген ахыска түрктөрү, анатолиялык түрктөрдүн калыстык жана ак ниеттүүлүгүн билгендиктен, алар менен дин жана тил жагынан жакын болгондуктан, Түркиянын кайрымдуулугу, адилеттүүлүгү жана мыйзамы астында баш калка издешкен. Советтик режимде сүрүлгөн ахыска түрктөрү дайыма басмырланып келген жана оор турмуш шарттарында жашоого күрөшүп келишкен. Ахыска түрктөрү басым, адилетсиздикке карабастан өздөрүндөгү түркчүлүктү, улуттук үрп-адаттарын жана салттарын коргой алышты.
Манастын варианттары
Көчүгүнөн быягы
Кызыл челек кан болуп,
Жышаналайт Тору айгыр
Кан Коңурбай баатырга,
Бүтүп аткан ордого,
Барса келбес Бээжиндин
Окуранып алыптыр,
«М.» в-нын көлөмү, мазмундук, формалык касиеттери, көркөмдүк деңгээли бир кылка эмес. Бири-биринен орчундуу айырмачылыктарга ээ варианттар да, көп белгилери боюнча жакын тургандары да, бир эле окуянын айрым өзгөчөлүктөр менен айтылышы да, ошондой эле чыгарманын толук сюжетинин варианттары да кезигет. Ошондуктан, аларды чыгарманын варианттары жана эпостогу айрым окуялардын варианттары деп негизинен эки топко бөлүп кароо жөн. Чыгарманын бардык негизги окуяларын камтыган толук кандуу варианттар чыныгы же чоң манасчылар тарабынан түзүлөт, ал эми окуялардын варианттары негизинен үйрөнчүк же чала манасчыларга таандык.
Карлуу жерге кан тамса
Жозеф Луи Лагранж
Жозеф Луи Лагранж (25. 1. 1736, Турин – 10.4. 1813, Париж ) – француз математиги жана механиги. Париж ИАнын мүчөсү (1772), Петербург ИАнын чет элдик ардактуу мүчөсү (1776). 1759-ж. Берлин ИАнын мүчөсү, анын президенти (1766–87). 1787-ж. Лагранж Парижгe келген, 1795- жылдан Нормалдуу жана политехникалык мектепте профессор (1797). Эмгектери вариациялык эсептөө, анализдик жана теориялык механикага арналган. Ал алгебра, сандар теориясы, дифференциалдык теңдемелер, интерполяция, математикалык картография, астрономия жана башка боюнча изилдөө жүргүзгөн. Математикага туундунун f(x) түрүндөгү белгиленишин киргизген, «Анализдик механика» деген классикалык трактатында (1788) статиканын негизине мүмкүн болгон которуштуруу принцибин, ал эми динамиканын негизине – ушул принциптин Д’Аламбер принциби менен айкалышын (Д’Аламбер – Лагранж принциби) койгон кыймыл теңдемесин берген, ал анын ысмы менен аталган.
Лагман
Түрк тилдериндеги сөздөр Л тамгасынан башталбагандыктан, кытайча lamian сөзүнөн болушу мүмкүн, ага карабастан лагмандын даамы жана жасалышы так уйгурлардыкындай.
Веякошор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Кыргызстандагы мунай жана газ
Кыргызстандагы мунай жана газ — Кыргызстандагы мунай жана газ ресурстары. Алар Кыргызстанга караган Фергана өрөөнүнүн түндүк жагында кездешет. Мунай чыккан негизги жерлер — Чыгыш, Избаскент, Чаңгыр-Таш, Кара-Жыгач, Тогап-Бешкент; мунай менен газ аралаш чыккан жерлер — Майлы-Суу, Избаскент, Түндүк Риштан; жалаң газ чыккан жерлер — Кызыл-Алма, Сузак, Чыйырчык, Сары-Камыш, Сары-Таш; газ конденсат Түндүк Каракчы-Кумдун структураларынан алынат. Алар юра менен бор мезгилдеринин жана палеогендин чөкмөлөрүнүн арасында жайгашкан.
Юкаликул (Кигин району, Башкыртстан)
Юкаликул — Башкыртстандын Чишмин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 682 киши. Почта индекси — 452515, ОКАТО коду — 80236830004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кобельма (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кимсанбай Абдурахманов
Кимсанбай Абдурахманов (1940-жылы туулган) – Кыргызстандын эгемендик доорундагы алгачкы муфтийи, сунний мусулмандардын Кыргызстандагы ханафий мазхабынын таасирдүү диниятчысы (улама), ажы, коомдук ишмер. Теги кыргыз. Ислам шариатынын адиси.
Кыскача өмүр таржымакалы
Ал 1957-жылда орто мектепти аяктаган.
Аскерден кайткан соң Мир араб медресесиндеги окуусун улантып, 1971-жылда аны бүтүргөн. 1971-1976-жылдарда Ташкендеги Борбордук Азия жана Казакстан мусулмандарынын Диний Башкармасында «Советтик Чыгыштын мусулмандары» журналынын редакциясында адабий кызматкер болуп иштеди.
1982-1986-жылдары ал Бухара шаарындагы Мир-и Араб Ислам медресесинин директору болуп иштеген.
Ушул жылы Муфтий Кимсанбайдын демилгеси менен даргин улуттары жашай турган айылда Ислам медресеси жана Куръани Каримди жаттоо ишин багыттаган каарылар медресеси ачылып, иштей баштады. Муфтий Кимсанбай Эмираттагы белгилүү шейхтердин бири менен сүйлөшүп, Бишкек шаарында жаңы стилдеги борбор мечитин куруп берүүгө жардам сурап, аны макулдатты.
2008-жылдын апрелинен баштап Бишкек шаарындагы жаңы курулган Мусакан төрө мечитинде имам хатиб (башкы имам) болуп кызмат өтөп жатат.
Саясий эркиндиктер
Колдонулган адабият
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек ''Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору ''Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов'' ''Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
Колсалбоо принциби
Колсалбоо принциби – 2 дүйнөлүк согуштун аралыгында түзүлгөн эларалык укуктун негизги принциптеринин бири. Бул принциптин негезги арналуу мааниси мамлекеттик көзкарандысыздыктын ажырагыз атрибуту катары ХХ кылымга чейин «согушуу укугун» жойгондугунда, агрессивдүү согуштун укукка каршы келерин тааныгандыгында турат. 1945-жылы БУУнун Уставын кабыл алуу менен К. п. күч колдонбоо принциби  болуп калган. Ошентсе да, согуштан кийинки мезгилдеги айрым эл аралык келишимдерде К. с. п. колдонулуп жүрөт.
Спорофит
Спорофит - өөрчүү циклинде муун алмашылуучу өсүмдүктөрдүн жыныссыз мууну.
Өсүмдүктөрдүн өөрчүү циклинде Спорофиттин ээлеген орду түрдүүчө. Жашыл жана күрөң балырлардын кай бирлеринде Спорофит менен гаметофит өз алдынча өсүп-өөрчүп, морфол. жактан анча айырмаланышпаса, мамык чеп сыяктууларда гаметофит үстөмдүк кылып, Спорофит гаметофитте спорангий түрүндө болот.
Баш оору
Баш оорунун себептери
Желке жана үч ача нервдердин невралгиясында бет жана желке сайгылашып, ачышып ооруйт. Мээ жана анын кабыгы сезгенгенде кусуп, дене абдан ысып, баш катуу ооруйт. Мурундун кошумча коңулдарынын сезгениши, баш сөөк-мээ травмасы да баш ооруга себеп болот. Баш оору ар кандай жугуштуу ооруларды, ууланууну, нервдин бузулушун, ички органдардын ооруларын коштойт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Черемза дарыясы
Черемза — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Томь дарыясынын сол жээгинен 616 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Конвенция
Конвенция ( — макулдашуу) — эл аралык укук субъектилеринин ортосундагы келишимдердин бир түрү. Анда мамлекеттердин жана эл аралык укуктун башка субъектилеринин саясий, экономикалык, юридикалык, экологиялык, аскердик, гуманитардык, ошондой эле деңиз, аба, космос тармактарындагы укуктар менен милдеттер катталат. Конвенция укуктук жарыя мүнөздөгү документ катары 19-кылымда пайда болуп, алгач саясий же конституциялык милдетти аткарган.
Лад
Лад – 1) түрдүү бийиктиктеги добуштардын өз ара катышуусу, туруксуз добуш баскычтарынын туруктуу бир добуш баскычтарга умтулуусу. Ладдын добуштары мындан тышкары консонанстык үндөштүккө жана негизги добуш баскычында түзүлгөн үч үндүүлүккө тартылат. Ладдагы биринчи баскычта түзүлгөн үндөштүктүн негизги добушу тоника, калган экөө – терция, квинта деп аталат. Лад добуштары баскычтар деп аталат жана рим сандары менен тоникадан жогору карай белгиленет. Лад баскычтарынан түзүлгөн добуш катары гамма деп аталат. Лад тоникасы анын тоналдуулугун аныктайт (мисалы, мажор ладында тоника до болсо, анда ал до мажор болот). Лад жети негизги баскычтан жана алардын бийиктетилген, төмөндөтүлгөн түрлөрүнөн түзүлсө, ал диатоникалык лад болот, ал эми ладдын жети баскычынын арасындагы жарым тондорду кошуу менен 12 баскычты камтып түзүлсө, ал хроматикалык лад болуп эсептелет. Лад мыйзам ченемдүүлүгүнүн негизинде музыкалык чыгармалар жаралат, гармониядагы добуштардын байланышына шарт түзөт; 2) кылдуу чертме музыкалык аспаптардын мойнунан орун алган бөлүнүүлөр – беренелер да ладдар деп аталат.
Споротрихоз
Малдын Споротрихозунун козгогучу тери жарааты аркылуу кирет. Негизинен жылкы, качыр ылаңдайт. Териси, бези дарттанып, жара чыгат. Дарылоо: йоддуу жана сульфаниламиддүү препараттар.
Саясий баалуулуктар
Саясий баалуулукта чыныгы саясий кырдаалдардын алмашышына активдүү жооп берет. Алар саясий менталитетке караганда көп деле туруктуу боло бербейт. Саясий бийликке карата Кыргыз Республикасынын граждандарынын Саясий баалуулуктарда эки багыт байкалат. Бири – бирдиктүү социалдык организмдин бөлүгү катары адамдардын бири-бирине болгон өз ара кызыкчылыктарынын жоголушунан улам инсандын саясий баалуулуктарды издөө. Адамдардын ортосундагы көрө албастык, коркуу, чыңалуу жана конфликттүүлүк бул багыттын көрсөткүчтөрү катары эсептелинет. Экинчи багыт – социалдык тилектештиктин жарандык сезиминин көрүнүшү, өзүнүн жеке кызыкчылыктарын аңдоо, сезүү жана топтук коллективдик саясий баалуулуктар иштеп чыгуу.
Алдашев Алмаз Абдулхаевич
Эмгектери: Signal Transduction in Lung Cells. Eds. J.Brody, D.Center, V.A.Tkachuk. Marcel Dekkers, New York, 1993; Thorax. (автором), 2005. Aug; 60(8):683-7.
Вожаель (Понъю куймасы)
Вожаёль — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Понъю дарыясынын сол жээгинен 0,3 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.