cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Видеокүчөткүч
Видеокүчөткүч - телекөрсөтүүчү, радиолокациялык, осциллографиялык жана башка түзүлүштөрдө видеосигналдарды электрон нур түтүгүнө берерден мурда күчөтүү үчүн колдонулуучу лампалуу же жарым өткөргүчтүү, кең тилкелүү күчөткүч.
Русич (топ)
Диверсиялык-чабуул чалгындоо тобу (ДЧЧТ) "Русич" орус неонацисттеринин күжүрмөн отряды, 2014-жылдын июнунан 2015-жылдын июлуна чейин Донбасста биринчи жолу орус-украин согушуна катышкан. өзүн-өзү жарыялаган ДЭР жана ЛЭР тарабы, жана орус аскерлеринин курамында Россия Украинага басып киргенден кийин.
Бердагүл (Белорет району, Башкыртстан)
Бердагүл — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Инзер айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 274 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Кайырма-Арык
Ысык-Көл өрөөнүнүн чыгышында, Тескей Ала-Тоонун этегинде, Ак-Суу жана БозУчук сууларынын аралыгында, деңиз деңгээлинен 1840 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Теплоключенка (Ак-Суу) кыштагынан 12 км чыгыш тарапта. Балыкчы темир жол бекетинен 249 км. Калкы 1193 (2009); негизинен мал менен алектенет. Орто мектеп, китепкана, медпункт бар.
Кумушка (Белая куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печорск бассейни айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мамлекеттик сыйлыктар
Мамлекеттик сыйлыктар – КР мыйзамдарына ылайык белгиленген ордендер, медалдар, ардак наамдар, ардак грамоталар. КРде М. с. КР жарандарын сыйлоонун жана алардын мамлекетти жана демократиялык коомду, эл биримдигин, өлкөнүн экономикалык, интеллектуалдык жана руханий мүмкүнчүлүктөрүн чыңдоого жана коргоого кошкон салымдарын, ошондой эле мамлекет жана эл алдында коомдук, гуманитардык, кайрымдуулук ж. б. иштерде сиңирген эмгектерин таануунун жогорку таризи болуп саналат. М. с. менен КРге эмгек сиңирген чет өлкөлүк жарандар жана жарандыгы жок адамдар да сыйланышы мүмкүн. КР «Кыргыз Республикасынын Баатыры» жогорку артыкчылык даражасы, ордендер, медалдар, ардак наамдар, КР Ардак Грамотасы КРдин М. с-ы болуп эсептелет. М. с. КР ЖК тарабынан белгиленет. М. с-дын аталышы мамлекеттик жана ырасмий тилдерде бекитилет.
Каксоо жер
Каксоо жер – жаан-чачын аз түшүп, суу жетпеген кургакчыл таштак жер. Көбүнчө жарым чөл, чөл зоналарына мүнөздүү.
Пондероса Парк (Колорадо)
Пондероса Парк (Колорадо) (Ponderosa Park) — Колорадо штатынын Эльберт (Elbert) округуна караган АКШ шаары.
Ваверн (Айфель)
Калкы - 304 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 321. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Шүц.
Викасол
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Шекафтар
Шекафтар (Шекафтар) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Чаткал районундагы айыл. Сумсар айыл аймагынын курамына кирет. Чаткал кырка тоосунун түштүк-чыгыш этегинде. Райондун борбору Каныш-Кыядан 160 км түштүк тарапта, темир жол бекетинен 120 км.
Кайыпов, Сулайман Турдуевич
Кыскача өмүр таржымакалы
1994-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.
Сыйлыктары
Кыргыз Республикасынын илим жана техникалык жаатындагы мамлекеттик сыйл. лауреаты (2008).
Кыргыз тилинде
•	Пaмир кыргыздaрынын тaмaк-aш мaдaнияты: Этногрaфиялык изилдөө: Үч томдук: 2-том: Моногрaфия. - Үрүмчү: Шинжaң эл бaсмaсы; Шинжaң илим-теxникa бaсмaсы, 2016. ‒ 537 б. ISBN 978-7-5466-3794-5.
Райхельсхайм (Оденвальд)
Калкы - 8723 киши(2013-ж.). . Аянты - 58,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 37 013. Муниципалитеттин башчысы — Герд Лоде.
Спарта (батальон)
Курамы
Батальондун согушкерлеринин басымдуу көпчүлүгү Донбасстын тургундары ; бирдикте мурдагы СССРдин республикаларынан келген ыктыярдуулар да бар. Батальон үч ротага бөлүнгөн.
Борбордук Азия университети
Тарыхы
Университетте 3 академиялык бөлүм бар: кесиптик жана үзгүлтүксүз билим берүү мектеби, гуманитардык жана так илимдер мектеби, жогорку өнүктүрүү мектеби.
«Адам таануу» Ага Хан долбоору
«Адам таануу» Ага Хан долбоору 1997-жылы маданият боюнча Ага Хан Трасты тарабынан негизделип 2007-жылы БАУнун бир бөлүгү болуп калды. Бул долбоор дисциплина аралык окуу программасынын алкагында ресурстарды, лекцияларды, тренингдерди жана курстарды иштеп чыгат. Долбоордун пайда болушу менен анын катышуучуларынын саны 180 000 угуучудан ашты.
Аталган долбоор Кыргызстанда, Казакстанда жана Тажикстанда кросс-дебаттык форматтагы тренингдер менен турнирлерди уюштурат.
Калаа
1) өнөр-жай, соода-сатык, маданият мекемелери бар, калк көп жашаган ири пункт, шаар;
Эссинген (Пфальц)
Эссинген (Пфальц) (Essingen (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Аялдарга билим берүү
Тарыхта кыздарга билим берүү
XII кылымдагы суннит аалымы Ибн Асакируга таянсак, Орто кылым мезгилинде мусулман аялдарда билим алуу укугу болгон. Аялдар окуп, илимий даража алышып, окумуштуу жана мугалим боло алышканын жазып калтырды Асакиру. Бул айрыкча уул-кыздарына мыкты билим берүүгө умтулган сабаттуу үй-бүлөлөр арасында жайылган көрүнүш болчу.
Салттуу билим берүү практикалары
Балдар менен кыздарды биргелешип окутуунун тарыхы аз эле. Мурдагы СССР өлкөлөрүндө болжол менен 50-жылдардын аягынан баштап колдонула баштаган. Буга чейин билим берүү кыз жана эркек балдарга бөлөк болгон. Мындай бөлүштүрүү эркектерге мамлекеттик жана коомдук турмуштун бардык тармактарында баш роль жүктөлгөндүгүнө байланыштуу болгон. Аял өзүн негизинен үй-бүлөгө арнашы керек болчу, ошондуктан кыздардын мектептеги билими мазмуну боюнча эркек балдардан айырмаланып турган. Заманбап Орусиянын кээбир аймактарында дагы балдар өзүнчө, кыздар өзүнчө класстарда окуган мектептер бар. Эгемен Кыргызстанда биринчилерден болуп балдар менен кыздарды бөлөк окутууну Сапат кыргыз-түрк лицейлери баштаган. Мындай билим берүүнүн эффективдүүлүгү тууралуу эксперттердин оюу бөлүнгөн. Орусиялык психолингвист Н. Черниговскаянын айтымында эркек жана кыз балдардын маалыматты кабылдоосу ар башка болсо, Швецариялык нейропсихолог Л.Янке бул теорияны четке кагат.
Тангеранг
Тангеранг – Индонезиядагы шаар, Бантен провинциясында. Ява аралынын түндүк-батышында. Калкы 1,8 млн (2010). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар. Өлкөнүн борбору Жакарта шаарынын жандоочусу. Миңдеген өнөр жай заводдору түрдүү тармакты камтыйт. Музейлер, тарыхый эстеликтер, аквапарк ж. б. бар. Шаар аркылуу Жакарта – Мераге (Иран) автомобиль магистралы (төлөм алынат) өтөт. Шаарда улуттук авиа каттамдын штаб-квартирасы жайгашкан. Туризм өнүккөн.
Нойкирхен (Төмөнкү Бавария)
Калкы - 1845 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 78 154. Муниципалитеттин башчысы — Рудольф Зайденадер.
Ранштадт
Ранштадт (Ranstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Веттерау районуна кирет.
Каламин
Каламин (латынча calamineсары кен), галмей, гемиморфит – цинктин суулуу силикаттар тобуна кирүүчү минералы. Химиялык формуласы Zn4 [Б^Д0^^0 Ромб системасында кристаллданат. Өңү-түсү ак, сары, саргыч, жашыл сымал көк, кээде түссүз. Айнектей, кээде алмаздай жалтырайт. Катуулугу Моостун шкаласы боюнча 4,5-5. С. салм. 3,5. К. коргошун-цинк кендеринин кычкылдануу аймагында смитсонит, лимонит ж. б. менен бирге пайда болот. Цинктин кени болуп саналат.
Муз жана от ыры
Кыскача мазмуну
"Тактылар оюнундагы" негизги окуя Вестеростогу улуу үйлөрдүн ортосундагы Темир тактыны алуу үчүн күрөшүн жана натыйжада падыша Роберттин каза болушун сүрөттөйт. Роберттин ачык эле мураскери, 13 жаштагы Жоффри, дароо апасы Серсей Ланнистердин айла-амалдары аркылуу падыша жарыяланып калат. Качан гана падыша Роберттин "колу" (башкы кеңешчиси) болгон лорд Эддард "Нед" Старк Жоффри менен анын бир туугандары Серсей менен анын эгизи Жэйминин жыныстык катнашынын мөмөлөрү экенин билип калганда Эддард чыккынчылык үчүн айыпталып, өлүм жазасына тартылат. Буга жооп иретинде Роберттин бир туугандары Станнис менен Ренли экөө өз алдынча тактыны колго алуу талаптарын коюшат. Ушул туруксуздук өкүм сүргөн мезгилде Вестеростогу Жети падышалыктын экиси Темир тактыдан көз карандысыз болууга аракет кылышат: Нед Старктын улуу уулу Робб Түндүктүн падышасы аталып, ал эми Бэлон Грейжой болсо өзүнүн аймагы болгон Темир аралдардын эркиндигин кайра калыбына келтирүүнү самайт. "Падышалардын кагылышы" аттуу экинчи китептин ортосунда "Беш падышалыктын согушу" кызуу жүрүп жаткан болот.
Ленгенбостель
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Эмомали Рахмон
Үй-бүлөсү
Бешинчи кызы — Парвина мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы Шерали Гуловдун уулу Ашраф Гуловго турмушка чыккан.
Алтынчы кызы Зарина Рахмон ири банк ишканасында жетекчинин орун басары. Ачык маалымат булактары жазгандай, ал азыркы кызматында 2017-жылдан бери иштеп келет. Белгилүү болгондой, 2010-жылы Зарина тажик телевидениесинин «Шабакаи аввал» (Биринчи канал) 1-каналында диктор катары дебют жасаган. 2013-жылы республиканын өкмөтүнө караштуу байланыш кызматынын төрагасы Бег Зухуровдун уулу, республикалык жана эл аралык мелдештердин бокс боюнча чемпиону Сиёвуш Зухуровготурмушка чыккан. 2016-жылдын 27-январында Эмомали Рахмон улуу кызы Озоданы президенттик администрациясынын башчысы кылып дайындаган.
Вильнер, Меир
Билими боюнча тарыхчы. 1938-ж. Палестинага барып, Палестина коммунисттпк партиясынын (ПКП) катарына еткен (1940). 1943—48-ж. ПКП БКнын Саясий бюросунун мүчөсү жанa секретары, 1948— 65-ж. Израиль компартиясынын (ИКП) Саясий бюросунун мүчөсү жана секретары. 1965—69-ж. ИКПнин Сая­сий бюросунун секретары, 1969-жылдан ИКП БКнын Ген. секретары. 1949 -жылдан киесетке (парламентке) депутат. Коммунисттик жанa жумушчу кыймылы, араб-израиль мамилелери боюнча эмгектердин автору. вильно конфликти (1920—зэ) - Вильно ш. (азыркы Вильнюс) жана Вильно обл. үчүн Польша менен Литванын чыр-чатагы. 1920-ж. 12-июлдагы совет-литва договору б-ча Вильно жана ага тутумдаш область Литванын сос­тавила кирген. Польша өкмөтү да Литванын Вильного укуктуулугун 1920-ж. 7-октябрдагы польша-литва договорунда ырастаган. Бирок 1920-ж. 9-октябрда Польша аскерлери Вильнону басып алган. Батыш державалары бул аннексияны закондоштуруу максатын кездоген. Англия, Италия, Япония элчилеринин Париждеги конф-ясында (1923, 15-март) Вильно областын Полыпанын карамагында калтырууга чечим кылынган. Литва бул чечимди четке каккан. Совет өкмөтү да өз нотасында аны тааныбастыгын билдирген. Совет өкмөтүнүн чечкиндүү аракетинен улам Литва көз карандысыздыгын сактап калган. 1938-ж. мартта Польша менен Литва өз ара дипл. мамиле түзгөн. Сов. Армия бошоткон соң 1939-ж. 10-октябрдагы до­говор боюча Вильно обл. Литвага өткөрүлүп берилген.
Мамлекеттик чыккынчылык
Мамлекеттик чыккынчылык - конституциялык түзүлүшкө жана мамлекеттин коопсуздугуна каршы жасалган кылмыш. Мамлекеттик чыккынчылык кылмыш курамынын түздөн-түз объектиси болуп Кыргыз Республикасынын тышкы коопсуздугу эсептелинет; негизинен андагы мамлекеттик жашыруун сырларды ачуу, таркатуу өтө оор кылмышка кирет. Кыргыз Республикасынын 1994-жыл 14-апрелиндеги « Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жашыруун сырларын коргоо жөнүндөгү» мыйзамына ылайык мамлекеттик сырлар 3 жикке бөлүнөт: мамлекеттик, аскердик жана кызматтык сырлар. Бул сырлардын ичинен кээ бирине «таптакыр жашыруун» жана «өзгөчө маанидеги жашыруун» деген грифтер коюлат. Мамлекеттик чыккынчылыктын объективдүү жагы төмөндөгү белгилерден турат: 1) мамлекеттик жашыруун сырды ачып берүүдөн; 2) Кыргыз Республикасынын тышкы коопсуздугуна каршы зыян келтирген кастык менен иш жасоо. Эгерде зыян такталбаса, анда мамлекеттик чыккынчылыкка даярдануу же болбосо далалат кылуу деп квалификацияланышы керек. Мамлекеттик чыккынчылыктын субъектиси болуп акыл-эси соо, 16 жашка толгон Кыргыз Республикасынын жараны табылат. Бул кылмыш боюнча тергөө улуттук коопсуздук кызматынын тергөөчүлөрү тарабынан жүргүзүлөт.
Вильнюс университети
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Бремен (Мэн)
Калкы - 782 киши. Болжолдуу аянты - 70.9 км². FIPS коду — 23-06855.
Арышпар (Белорет району, Башкыртстан)
Арышпар — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Инзер айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 134 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Ричфилд (Миннесота)
Калкы - 35 228 киши. Болжолдуу аянты - 18.3 км². FIPS коду — 27-54214.
Тактылар оюну (телесериал)
"Тактылар оюну" HBO каналында көрүүчүлөрүнүн рекорддук санын жыйнап, активдүү эл аралык фанаттарды да тапкан. Сериал жылаңач жана зордукту камтыган сахналары үчүн катуу сынга кабылган. Бирок, ага карабастан мыкты каармандары, тарыхы, көлөмү жана чыгармачылык баалуулуктары үчүн, "Тактылар оюну", сынчылар тарабынан жогору бааланган. 2015 жана 2016-жылы утуп алган "Эң мыкты драмалык сериал" номинациясынан баштап, "Тактылар оюну" жалпысынан 38 Primetime Emmy Award сыйлыгына ээ болду, бул башка прайм-тайм телевизиондук сериалдарга салыштырмалуу абдан көп. Мындан тышкары сериал "Эң мыкты коюлган тасма" үчүн үч жолу (2012-2014) Hugo сыйлыгынына ээ болду, 2011-жылы "Пибоди" сыйлыгын утуп, "Алтын глобус" сыйлыгынын "Эң мыкты телевизиондук сериал" номинациясына төрт жолу (2012, 2015-2017) татыктуу болгон. Аткаруучу курамынын мүчөсү Питер Динклэйж, прайм-тайм Эмми сыйлыгынын "Эң көрүнүктүү экинчи пландагы актер" номинациясын эки жолу (2011, 2015) утуп алган, ошондой эле сериалдагы Тирион Ланнистердин ролу үчүн 2012-жылы Алтын глобус сыйлыгынын "Эң мыкты экинчи пландагы актер" номинациясына ээ болду. Ошондой эле Лина Хиди, Эмилия Кларк, Кит Хариңтон, Мэйси Уилямс, Диана Ригг жана Макс фон Сүдов сериалдагы оюну үчүн прайм-тайм Эмми сыйлыгынын номинацияларына татыктуу болушкан.
Чаткал-нарын жаракасы
Кендикке жакын багытта бир нече жүз кмге созулуп, тередиги жер кыртышынан өтүп, мантияга жетет. 1956-жылы өзүнчө тектоникалык түзүлүш катары бөлүнгөн. Анын чыгыш бөлүгү Ат-Башы - Эилчек жаракасы, батыш жагы Талас - Фергана жаракасы деп аталат.
Мамлекеттин аба мейкиндиги
Мамлекеттин аба мейкиндиги – мамлекеттин кургак жана суу аймагынын үстүндө жайгашкан аба мейкиндиги; анын эгемендүүлүгү алдында турат жана мамлекеттик аймактын курамына кирет. Мамлекеттин кургактагы жана суудагы чегаралары аркылуу өткөн тике мейкиндик анын М. а. а-нин каптал чеги болуп саналат. М. а. м-нин бийиктиги эларалык укукта белгиленген эмес.
Раунхайм
Раунхайм (Raunheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Дармштадт административдик округуна карайт. Грос-Герау районуна кирет.
Чополуу сланец
Чополуу сланец, чопонун ныкталып, кабатчаланышынан жана жарым жартылай кристаллданышынан - бири-бирине жарыш пайда болгон тоо тек. Кат-кат тактачалары жиги боюнча оңой ажыратылат. Сууда эрибейт. Чополуу сланец чопо тектеринин терең чөгүп, басымдан ныкталып, кристаллданышынан пайда болот. Метаморфизмдин таасиринен өзгөрүп, Чополуу сланец филлитке же хлорит сланецине айланат. Чополуу сланец - баалуу курулуш материалы, электр-техникада щит, рубильник ж. б. жасоо, имараттарды кооздоо жана каптоо үчүн колдонулат, ошондой эле к. Сланецтер.
Оң сектор
Тарыхы
Биринчи атактуулукка анын 2013-жылдын 1-декабрында Украинанын Ички иштер министрлигинин ички аскерлери жана спецназдары менен болгон кагылышууда, Президенттик администрациянын имаратын кайтарууда, ошондой эле бир нече административдик кызматкерлерди басып алууда катышуусу менен белгилүү болгон. имараттар - алар Евромайдан учурунда басып алынган Профсоюздар үйүнүн кабаттарынын бирин ээлеген. Россия Федерациясында «Оң сектор» экстремисттик уюм катары таанылган, анын ишмердүүлүгүнө тыюу салынган.
Чаткалым (күү)
Жыгач ооз комуз күүлөрүнүн чебери Шакен Жоробекова күүнү ансамблдык аткаруучулар үчүн иштеп чыгып, улут рухуна жаңылык киргизген. Шекербек Шеркулов, Жумалы Сейдалиев күүнү композиторлор бирлигинин музыкалык казынасына тапшырган, кыргыз радиосунун “Алтын казынасына” ооз комузчу Сүйдүм Төлөкөва өткөргөн.
Калдыбаев Кадырбек Абдылдаевич
Калдыбаев Кадырбек Абдылдаевич – (3. 2. 1947-ж. т., Ысык-Көл облусу, Пржевальск (азыркы Каракол) ш.), физик, физика-математика илимдеринин доктору (2001), профессор (2003). Кыргыз Республикасынын Инженердик академиясынын академиги (2004). Кыргыз Мамлекеттик Университетин (1971), СССР Илимдер Академиясынын А. В. Шубников атындагы Москва кристаллография институтунун аспирантурасын (1976) бүтүргөн. Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын Органикалык эмес жана физикалык-химия институтунда (1976-79), Пржевальск Мамлекеттик педагогикалык институтунда доцент, кафедра башчысы, декан (1979-88), Кыргыз Мамлекеттик Университетин Пржевальск филиалында директордун орун басары, 1991-99-ж. К. Тыныстанов атындагы Ысык-Көл мамлекеттик университетинде проректор. Россия Илимдер Академиясынын Москва Кристаллография институтунда (1999-2001), 2001-03-жылдары Ысык-Көл мамлекеттик университетинде, 2003-08-жылдары Кыргыз билим берүү академиясында президент, ЭББПИИде проректор (2008-09), 2009-жылдан И. Арабаев атындагы КМУда институттун директору. Катуу заттардын физикасы боюнча адис. К. Калдыбаевдин 50дөн ашык илимий эмгеги, анын ичинде1 монография, 1 ойлоп табуу, 12 окуу куралы жарык көргөн. Эмгектери: Гиротропия одноосных поглощающих кристаллов (в соавторстве). М., 2000.
Мамлекеттин кубаттуулукту үнөмдөө саясаты
Мамлекеттин кубаттуулукту үнөмдөө саясаты – кубаттуулукту үнөмдөө тармагындагы укуктук, уюштуруу, каржы-экономикалык жактан жөнгө салуу иш-аракеттери.
Камаш
Камаш — Кыргызстандын Талас облусунун Кара-Буура районундагы айыл. Бакыян айыл аймагына кирет.
Калдыбаев Салидин
Калдыбаев Салидин (15. 11. 1958-ж. т., Нарын облусу, Жумгал району, Арал айылы) – педагог, педагогика илимдеринин доктору (2009). Кыргыз Мамлекеттик Университетинин механика-математика факультетин бүтүргөн (1980). Республикалык эсептөө борборунда инженер-программист (1981-83), Кыргыз Мамлекеттик Университетиде лаборант (1983-87), окутуучу (1987-91), Кыргыз билим берүү институтунда бөлүм бапшы (1994-96), КРеспубликасынын Улуттук тест жүргүзүү борборунун директорунун орун басары (1996-98), Нарын Мамлекеттик Университетинде кафедра башчысы (1998), бөлүм башчы (2000-03), декан (200305), Билим берүүнүн сапатын мониторингдөө борборунун директору (2005-06), жаңы маалыматтык технологиялар, экономика жана башкаруу факултетинин деканы (2006-10), 2010-жылдан Нарын Мамлекеттик Университетинин ректору. 120дан ашуун илимий-методикалык эмгектин (анын ичинде. 16 монография, окуу куралы жана окуу-методикалык колдонмолор) автору.
Сол Перепуск
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Рай (Колорадо)
Калкы - 202 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 08-66895.
Пайрс (Небраска)
Калкы - 1767 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 31-39100.
Блэндфорд (Массачусетс)
Калкы - 1 233 киши. Болжолдуу аянты - 138.7 км². FIPS коду — 25-06085.
Винилацетат
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Мэлба (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 439 киши болгон.
Реваншизм
Реваншизм (французча reversus) – согушта жеңилип калган өлкөнүн шовинистчил чөйрөсүнүн саясаты. Ал согушка чейинки чек араны жана эл аралык мамилени калыбына келтирүү шылтоосу менен жаңы согушка даярданууга багытталат.
Дюнвальд
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Ялда түнү
Фоны
Байыртадан караңгы түн – туңгуюкту жана түнттүктү туюндурат эмеспи, андыктан түндүн узун болушу менен жамандыктын кудурети күчтүүрөөк болот деп билишкен. Бирок, ага карабастан элдер ошол эң узун караңгы түндөн кийин күндүн узарып баштаганына байкоо жүргүзүшүп, Ялда түнүнүн өтүшү менен түн кыскарып, Күндүн узарып башташы - жарык менен жакшылыктын көбөйүп, караңгылык менен жамандыкты жарык менен жакшылыктын жеңет деп билишет. Ялда түнүнүн майрамдалышынын дагы бир негизи, күзгү мол түшүм, жыйым теримдин аякташы менен дыйкандар чоң майрам өткөрүшкөндүгүнө байланыштуу.
Бул майрамдын даги бир чоң өзгөчөлүгү бул майрамда Иран эли Хафиз ырларынын жыйнагы менен төлгө тартуусунда. “Шабе Ялда” түнүндө жаңы жана кургатылган мөмө жемиштер, аджил: туздалган жана куурулган фисташка, фундук, жер жаңгак, миндаль, күн карама, ашкабак, дарбыз дандары жана буурчак. Стол үстүндө сөзсүз турдө анар, дарбыз, коон ден-соолуктун символу катары коюлушу керек. Бул түнү баардык Иран шаарларынын татту жана мөмө саткан дүкөндөрүнө, кечки майрамга мөмө жемиш, татууларды алуу үчүн сатып алуучулар жык толушат.
Чоң Чүй каналы
Чоң Чүй каналы - Батыш Чоң Чүй каналынын алгачкы аталышы. Ал Чүй дарыясынан (Кең-Булуң айылынын жанынан) башталып, Бишкек шаарынын түндүк бөлүгүнөн өтөт, Казакстандын Мерке районуна жетет, ошондой эле к. Чыгыш Чоң Чүй каналы, Түштүк Чоң Чүй каналы.
Чаткал районунун ирригациялык курулмалары
Райондун балансында жалпы уз. 35 км жеткен канал бар, анын 14 км жер канал, 21 км. лоток. Каналдарды Чаткал райондук суу башкармасы тейлейт.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Аялдардын ден соолугу
Аныктоо
Аялдардын ден соолугуна байланыштуу көптөгөн маселелер алардын репродуктивдүү ден соолугуна, анын ичинде эне-баланын ден соолугуна, жыныс органдарынын, эмчектин саламаттыгына жана эндокриндик (гормондук) ден-соолукка, анын ичинде айыз, төрөттү көзөмөлдөө жана менопаузага байланыштуу болсо да, ден соолуктун башка аспектилерин камтыган аялдардын ден соолугун кеңири түшүнүү сунушталат. ДСУ репродуктивдик ден соолукка ашыкча басым жасоо бардык аялдардын сапаттуу медициналык тейлөөгө жетүүсүн камсыздоо үчүн негизги тоскоолдук болуп саналат деп эсептейт.
Энелик өлүм
Кыргызстанда энелик өлүм себептерин изилдөө төөттөн улам көз жумган аялдардын көпчүлүк бөлүгү никеде тургандыгын, алардын үч бөлүгү (51 аял же 34,5%) тигил же бул үй-бүлөлүк көйгөйлөрдү башынан өткөрүп жүрүшкөнүн, жана эң маанилүүсү күйөөсү тараптан зомбулуктун болушу болгон.
Ноймаркт (Жогорку Пфальц)
Шаар административдик курамы боюнча 45 шаардык районго бөлүнөт.
Жумамүдүн Шералиев
К. Тагаев,С. Түркмөнов, С. Мамбетбаев, Э. Мааданбеков ж. б. обончулардын устаты. Кыргыз улуттук телерадиокорпорациясынын алтын казынасында 280 ыры, ар кандай аспаптардын (комуздун, аккордеондун, аспаптык топтордун, эл аспаптар, симфониялык оркестрдин, хордун) коштоосунда аткарылган чыгармалары сакталып турат.
Рок Крик (Миннесота)
Рок Крик (Миннесота) (Rock Creek) — Миннесота штатынын Pine округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1628 киши. Болжолдуу аянты - 112.2 км². FIPS коду — 27-54934.
Вайденбах (Таунус)
Калкы - 114 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 134. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Шлоссер.
Чаткал райондук ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук башкармасы
Чаткал райондук ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук башкармасы - 1980-жылы уюшулуп,  ветеринариялык станция, ветеринария борбору, 1994-жылдан райондук мамлекеттик ветеринария башкармалыгы, 2005-жылдан азыркыдай аталат.
Ридштадт
Ридштадт (Riedstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Грос-Герау районуна кирет.
Маркшейдер белгиси
Маркшейдер белгиси (нем. Mark – чек жана scheiden – бөлүү) – чегаранын бөлүнүү түрлөрүн аныктоочу белгилер.
Ноймаркт-Санкт-Файт
Калкы - 6048 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 61,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 83 129. Мэр — Эрвин Баумгартнер.
Нотус (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 458 киши болгон.
Масболуу (мастык)
Масболуу (мастык) – кылмыш-жаза укугунда алкоголдук ичимдиктерди ичүүдөн, бангилик ж. б. маң кылуучу заттарды кабылдоодон улам келип чыккан акыл-эстик акыбал; адамдын өзүнүн кылып жаткан иштери үчүн жооп берүү же аларды башкаруу жөндөмдүүлүгүнүн төмөндөөсүнөн көрүнөт. КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча ушундай абалда кылмыш жасаган адам кылмыш жоопкерчилигине тартылууга жатат. Кылмыштаанууда турмуш-тиричиликтик кыртыштагы кылмыштуулуктун деңгээлине таасир этүүчү криминогендик жагдайлардын бири катары таанылат. Демейки мас болууну өнөкөт мастыктан айырмалоо керек.
Ирландия Республикасы
Тарыхы
Анын келип чыгышы 1916-жылдагы Пасха көтөрүлүшүнө, ирландиялык республикачылар Дублиндеги негизги жерлерди басып алып, Ирландия Республикасын жарыялаган кезде башталат. Көтөрүлүш басылган, бирок аман калгандар реформаланган Синн Феин партиясынын алдында республика үчүн үгүт иштерин жүргүзүү үчүн биригишкен. Партия 1918-жылдагы жалпы шайлоодо талашсыз орундардын так көпчүлүгүн жеңип алды жана 1919-жылы 21-январда Дублинде Ирландиянын биринчи Даилди (мыйзам чыгаруучу органын) түзгөн. Республикачылар кийин өкмөттү, сот системасын жана полиция күчтөрүн түзүшкөн. Ошол эле учурда, Дайлдын көзөмөлүнө кирип, Ирландиянын Республикалык Армиясы деп аталып калган ирландиялык ыктыярчылар Ирландиянын көз карандысыздык согушунда Британиянын мамлекеттик күчтөрүнө каршы салгылашкан.
Римбах (Оденвальд)
Римбах (Оденвальд) (Rimbach (Odenwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Бергштрассе районуна кирет.
Риджуэй (Колорадо)
Калкы - 924 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 08-64200.
Нордгермерслебен
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Нойнкирхен (ТөмөнкүФранкония)
Нойнкирхен (ТөмөнкүФранкония) (Neunkirchen (Unterfranken)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Мильтенберг районуна кирет.
Регрессия
Регрессия ыктымалдык теориясында жана математикалык статистикада кандайдыр бир у чоңдуктун орточо маанисинин башка бир же бир нече х чоңдуктарына көз карандылыгы. Эгерде y=f(x) функция көз карандылыкта хтин ар бир маанисине у тин белгилүү бир гана мааниси туура келсе, регрессиялык байланышта х чоңдугунун бир эле маанисине ар кандай кокустукка карата у чоңдугунун ар башка маанилери туура келет. Эгер х=х чоңдугунун ар бир маанисине у чоңдугунун уа..., уш болгон п. маанилери туура келсе, анда у,=(уи+... у.п.) – п. арифметикалык орто санынын х. ге көз карандылыгы регрессия аныктайт. Мындай көз карандылыкка мисал катары, карагайдын орточо диаметринин бийиктигине көз карандылыгын көрсөтүүгө болот. Ыктымалдык теориясында регрессия талдап изилдөө, бирдиктүү ыктымалдуу бөлүштүрүүгө ээ болгон х жана у кокус чоңдуктары өз ара ыктымалдык көз карандылык менен байланышкандыгына негизделген. Регрессия түшүнүгү жалаң кокус чоңдуктар үчүн гана эмес, кокус векторлор үчүн да колдонулат. «Регрессия» терминин алгачкы жолу англис статистиги Ф. Гальтон 1886-жылы колдонгон.
Таптоо
Таптоо, обкатка – 1) жука барак темирди формага келтирип, көңдөй тетиктер жасоо операциясы. Формага келтирүү – атайын басым станогунда (ролик, валик менен) жүргүзүлөт. Негизинен ар кандай сыйымдуулуктардын түбүн жасоо үчүн колдонулат (мисалы, цистерна, бак, казан ж. б.); 2) жаңы же капиталдык ремонттон өткөн техниканы пайдалануунун алгачкы мезгилинде жүргүзүлөт. Бул учурда сүрүлүүчү тетиктердин беттери жатыктырылат же тапталат. Мындан соң белгилүү мезгил ичинде тетик жай жешилет. Таптоодон кийин, техниканы нормадагы шартта пайдаланганда, тетиктердин жешилиши туруктуу мүнөзгө өтөт. Таптоо учурунда пайдалануу режимин өзгөчө сактоо керек (мисалы, автомобилди Таптоо учурунда анын ылдамдыгын, күйүүчү майдын түрүн, кыймылдаткычка күч келтирүүнү чектөө зарыл).
Лецдорф
Лецдорф (Leezdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Аурих районуна кирет.
Чаткал райондук маданият бөлүмү
Мекемеге Ч.Айтматов атындагы райондук маданият үйү, райондук борборлоштурулган китепкана тармагы, 10 айылдык клуб (Башкы-Терек, Айгыр-Жал, Жаңы-Базар (Т. Бектурганов атындагы), Курулуш, Ак-Таш, Кызыл-Токой, Терек-Сай, Сумсар, Шакафтар айылдарында), 11 айылдык китепкана, 1 балдардын райондук музыкалык мектеби (2 филиалы менен), Сумсар музыкалык көркөм-өнөр мектеби (1 филиалы менен) карайт.
Виноградовалар
Евдокия Викторовна В. [19. 7 (1. 8). 1914 —7. 9. 1962]. 1939-жылдан КПСС мү- чөсү, СССР Жог. Советинин (1-шайл.) депутаты. Ленин ордени м-н сыйлан­ган. Мария Ивановна В. [22.5 (4. 6). 1910-ж. т.] — Социалисттик Эмгектин Баатыры (1971). 1939-жылдан КПСС мүчө- сү. РСФСР Жог. Советинин (1-шайл.) депутаты. Үч Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган. Виноградовалар - текстиль өнөр жайындагы стахановчулар кыймылынын демилгечилери. В. П. Ногин атн. фабрикада токуучу болуп иштешип, 1935-ж. февралда алгачкы ирет 16 станоктон 40 станокто иштөөгө өтүшкөн.
Ноябрда 216, ал эмп 1935-ж. жазында 284 автоматты тейлөөгө жетишкен. Булардын методу өлкөнүн текстиль өнөр жайына кеңири тараган. Евдокия Викторовна В. [19. 7 (1. 8). 1914 —7. 9. 1962]. 1939-жылдан КПСС мүчөсү, СССР Жог. Советинин (1-шайл.) депутаты. Ленин ордени менен сыйлан­ган. Мария Ивановна В. [22.5 (4. 6). 1910-ж. т.] — Социалисттик Эмгектин Баатыры (1971). 1939-жылдан КПСС мүчөсү. РСФСР Жог. Советинин (1-шайл.) депутаты. Үч Ленин ордени жана ме­далдар менен сыйланган.
Рико (Колорадо)
Рико (Колорадо) (Rico) — Колорадо штатынын Долорес (Dolores) округуна караган АКШ шаары.
Белгисиз маршрут
Каармандарда
“Мен профессионал актёрлордун дээрлик бардыгын билем,- дейт режиссёр Бирназаров,- Андыктан, атайын кастинг деле өткөргөн жокмун. Ар бир образга кайсы актёр жарашаарын элестетип алып, ролдорду сунуштай бердим. Мисалы, А.Мураталиев акындын, Б.Мукул баңги мугалимдин ролдорун өздөрү тандап алышты. Болгону, Үмүттүн ролуна ылайыктуу жигитти көпкө издедим. Жеңиш Кангелдиев, Замир Мырза сыяктуу көптөгөн талапкерлер болду. Бирок, мага кино тармагынан алыс болгон Замир Дүйшөбаев деген жигит жакты. Ал болсо сүрөткө түшүп берип коюп эле Таласка кетип калган экен. “Киного тартылам” деп ойлобосо керек. Акыры аны издештирип жүрүп таптым. Менин оюмча, Замир чынында эле кыргыздын үмүтү боло ала турган жигиттин сапаттарына ээ”.
Чаткал райондук мамлекеттик администрациясы
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Түштүк Ирландия
Түштүк Ирландия (ирл. Deisceart Éireann) — Ирландия өкмөтүнүн 1920-жылкы Акты менен Ирландия бөлүнгөндө түзүлгөн Ирландиянын эки бөлүгүнүн чоңу болгон. Ал Ирландиянын 32 округунун 26сын же аралдын аянтынын алтыдан беш бөлүгүн түзгөн, ал эми аралдын түндүк-чыгышындагы калган алты округ Түндүк Ирландияны түзгөн. Түштүк Ирландиянын курамына Донегал ооданы кирди, ал Олстердеги эң чоң округ жана Ирландиянын бардык аралындагы эң түндүк округ болгон.
Заальфельд
Заальфельд (Saalfeld/Saale) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.
Вайдинген
Калкы - 175 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 132. Муниципалитеттин башчысы — Маттиас Мос.
Чаткал райондук мамлекеттик салык кызматы башкармалыгы
Чаткал райондук мамлекеттик салык кызматы башкармалыгы 1991-жылы райондук финансы бөлүмүнөн бөлүнүп чыгып, райондук мамлекеттик салык инспекциясы аталган.
Район боюнча 321 мекеме-уюм, 1566 физикалык жактар салыктык каттоодо турат. А.Мысаканов (1991-95, 1999-2006), Б.Рыскулов (1995-97), Ш.Кожомкулов (1997-99), С.Анарбаев (2006-07), М.Эшалиев (2007-14), 2015-жылдан Р.Р. Момунов жетектеп келет.
Вирустуу аборт
Ылаң АКШ, Япония, Англия, СССР ж. б. жерде кездешет. Мунун ылаңдаткычы — вирус. Ал бээнин чөбүндө, сары суусунда учурайт. Ылаң вирус менен булганган жем-чөп, суу, тошолго, кык аркылуу жугат. Ага чалдыккан жылкынын клиникалык белгилери көп байкалбайт. Чандасы гана чабалактайт, тердейт; 7— 11 айлыгында кулун салат. Кулун тирүү туулуп, 24—48 с тан кийин өлүп калат. Ылад өлүү кулундун патологиялык өзгөрүүлөрүнүн жанa серодиагностиканын негизинде аныкталат.
Кубо жана эки кыл
"Кубо" Мелбурн Эл Аралык Фильм Фестивалында экранга чыккан жана Америкада 19-августта "Фокус Фичерс" тарабынан дүйнөлүк аренага чыккан. Тасма 60млн долларлык бюджети менен 74млн доллар киреше топтогон. Тасма "Эң мыкты анимациялык тасмасы" аттуу BAFTA сыйлыгын утуп алган. Оскарда "Эң мыкты анимациялык тасма" жана "Эң мыкты визуалдык таасир" сыйлыгына талапкерлиги көрсөтүлгөн. Кийинки категориядагы сыйлыкка "Крисмаска чейинки коркунучтуу түш" (1993) тасмасындан кийин көрсөтүлгөн экинчи тасма болуп эсептелет
Чаткал райондук медициналык мекемелери
Чаткал райондук медициналык мекемелери район боюнча 124 орундуу 3 оорукана (райондо 1936-ж.Жаңы-Базар айылында алгачкы 12 орундуу оорукана уюшулган), Сумсар айылында 40 орундуу, Терек-Сайда 20 орундуу жана Шакафтар айылында кургак учук менен ооругандарга поллиативдүү жардам көрсөтүү республикалык ооруканасы, 3 айылдык врачтык амбулатория (Айгыр-Жал, Жаңы-Базар, Башкы-Терек айылдарында), 7 фельдшер-акушердик пункт иштейт.
Вайер (Пфальц)
Калкы - 482 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 084. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-үрген Шваб.
Чаткал райондук өрткө каршы мамлекеттик кызматы бөлүмү
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусу
Уруулар тууралуу
Кашкар округундагы кыргыздардын бир кыйла бөлүгүн кушчу уруусу түзөт. Кушчулар Жай-Дөбө, Бычан, Инген, Шейит, Жейрен-Булак ж.б. жерлерде турушат. Кыргызстандын чек арасын туташ чөлкөмдөрдөгү Кызыл-Суу дарыясына туташ өрөөндөрдө, капчыгайларда, аталган дарыялардын куймаларында (Сымкана, Сары- Булак, Токой-Башы, Эттик, Сакал, Жыгын, Жойулган-Суу, Улуу- Чат деген жерлерде) Мунгуш уруусунун курамына кирген жоош уруктарынын өкүлдөрү байырлашат. Жооштордун негизги бөлүгү Ош облусунун Карасуу районунун аймагында турушары маалым. Кара-Терек (Чыгыш Түркстан) дарыясынын өрөөндөрүндө адыгене уруулук тобуна кирген Жору уруусунун өкүлдөрү жашашат. Жору уруусунун өкүлдөрүнүн басымдуу бөлүгү Каракулжа, Алай, Өзгөн райондорунда жашашат. Ак-Суу округунда Черик жана Кушчу уруу- ларынын өкүлдөрү байырлап келишет. Чериктер Акчий, Кара-Чий, Жалаң-Чий, Кара-Булак, Сары-Булак, Кызыл Күмбөз, Ак-Бейит, Кызыл-Аң, Кулан-Сарык, Үч, Ак-Өтөк, Жаман-Суу деген жерлерде турушат. Кушчулардын басымдуу бөлүгү чериктер менен, айрымдары Баш-Чакма, Сапарбай, Кара-Теке капчыгайларын байырлашат. Боз-Дөң деген жерде бугулар, дөөлөс, саяк урууларынын өкүлдөрү жашашат. Кушчулардын негизги бөлүгү Талас, Жалалабаддын Ноокен, Базаркоргон, Сузак райондорун байырлашары маалым. Дөөлөстөр Ноокат, Жетиөгүз райондорун, саяктар Тогузторо, Нарын, Кочкор, Суусамыр жана башка. аймактарда турушат.
Кара-Теке деген жерде мундуздар турушат. Мундуздардын негизги бөлүгү Сузак, Базаркоргон, Жалалкудук (Өзбекстан), Нарындын айрым жерлеринде, Ысык-Көлдү байырлашат. Ушул эле Ак-Суу округунда сары багыш, чоң багыш, кара багыш, кыпчак урууларынын өкүлдөрү жашашат. Бая тоосунан түндүккө карай сары багыштардын «калмак» уруусу турат. Чоң багыштар Карашаар, кыпчактар Карабак жана Жаңы-Арыкты мекен кылышат. Сол канатка кирген чоң багыштардын көпчүлүк бөлүгү Кытайда, ал эми кыпчактардын негизги бөлүгү, тескерисинче Кыргызстан (Баткен, Жалал-Абад, Ош, Чүй), Өзбекстан (Анжиян, Наманган, Фергана), Тажикстан (Жергетал, Мургаб), Афганистанды (Чоң Памир, Кичи Памир) мекендеп келишери маалым. Или округунда кыргыздар басымдуу бөлүгү Текес дарыясынын жана ага куйган суулардын өрөөндөрүндө турушат. Бугулар көпчүлүктү түзүшөт, мындан сырткары, солто, сарыбагыш урууларын өкүлдөрү да байкалган. Бугулар Көк-Суу, Ак-Ыяз, Көк-Терек, Ак-Терек, ж.б. жерлерде турушат. Айрым маалыматтарда Чоң жана Кичи Жылдыз өрөөндөрүндө (Күнөс-Суу) да кыргыздар жашашат, бирок алар дээрлик уйгурлашып калышкан. Хотан округуна караштуу Куэн-Лундун тоо этектериндеги Кулан-Арык, Санжу жана башка жерлерде найман, тейит, кесек, бостондор бир аздап жашашат.
Административдик бөлүнүшү
Облус 1 шаардык ооданга жана 3 ооданга бөлүнөт:
Ойтч
Ойтч (Eutzsch) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Чаткал райондук соту
Учурда райондук соттун төрагасы - А.Чоконов.
Роскоэ (Миннесота)
Калкы - 102 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 27-55510.
Роквэйл (Колорадо)
Роквэйл (Колорадо) (Rockvale) — Колорадо штатынын Фримонт (Freemont) округуна караган АКШ шаары.
Висмут рудалары
Висмут рудалары - составында казып жана бөлүп алууга арзырлык өлчөмдө висмут металлы бар минералдардын жыйындысы.
Эшбах (Настеттен)
Эшбах (Настеттен) (Eschbach (bei Nastätten)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Оппин
Калкы - 1551 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 15,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 280. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Фришмут.
Витаминдүү өсүмдүктөр
Чычырканактын ашында каротин, Е, С, В], В2 витаминдери болот. Жүгөрүнүн чан, алгычында жана койчу баштыкча өсүмдүгүндө К витамини көп. Ал кан токтотуучу (уютуучу) касиетке ээ. Жаңгактын мөмөсү жана жалбырагы да витаминге бай; жалбырагынан даярдалган витамин тунмасы элдик медицинада жараны бат айыктыруучу да­ры катары колдонулат. Жашылчада, мөмө-жемиште, бадал-дарак жалбырагында, ар кандай чөптө витаминдер көп. Витаминдер жөнөкөй түзүлүштүү өсүмдүктөрдө (мис., козу карындар) да арбын. Витаминдүү өсүмдүктөрдөн атайын витаминдүү препарат жасалат.
Рокки Форд (Колорадо)
Рокки Форд (Колорадо) (Rocky Ford) — Колорадо штатынын Отеро (Otero) округуна караган АКШ шаары.
Зайтенрода
Зайтенрода (Seitenroda) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 205 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 089. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Клюгер.
Обэрт (Небраска)
Калкы - 49 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 31-35560.
Линген (Эмс)
Линген (Эмс) (Lingen (Ems)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Эмсланд районуна кирет.
Мезгилдүү бажы жарнагы
Мезгилдүү бажы жарнагы – бир эле жакка тийешелүү бир эле товарлар менен унаа каражаттарынын такай кирип-чыгуусунда КР бажы органдары белгилүү бир мезгил аралыгында КР бажы аймагына кирип-чыгуучу баардык товарлар менен унаа каражаттарына бир гана жарнак берүүгө улуксат кылат. М. б. ж-н берүү тартиби менен учуру КР мыйзамдары тарабынан аныкталат.
Лысутей-Яга
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Илимий чөйрөдөгү аялдар
Тарыхта
1942-жылы кесиптеши менен "жашыруун байланыш системаларына" патент алган. 50 жыл өткөндөн кийин бул патенттин негизинде вай-фай жана уюлдук телефондордун иштешинде колдоно баштады.
Роусвилл (Миннесота)
Калкы - 33660 киши. Болжолдуу аянты - 35.8 км². FIPS коду — 27-55852.
Заксенбрунн
Заксенбрунн (Sachsenbrunn) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Хильдбургхаузен районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Черновка (Белорет району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Бальрехтен-Доттинген
Калкы - 2303 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 15 008. Мэр — Бернд Гассеншмидт.
Чоң Ньюфаундленд сайроону
Чоң Ньюфаундленд сайроону - Атлантика океанындагы эң ири сайроон (жалпы аянты 282 500 км2), Ньюфаундленд а-нда. Тереңдиги 100 лгден ашпайт, эң тайыз жери - Вёрджин аскасы (5,5 м). Түбү кум, сай таш жана шагыл менен капталып жатат. Сайроондо түндүктөн келген Лабрадор нуздак агымы менен түштүктөн келген Гольфстрим жылуу агымы кагылышат. Туман көп каптап, айсбергдер кездешет. Дүйнөдөгү балык кармоонун эң ири ареалдарынын бири.
ВКП (б) БКнын уюштуруу бюросу
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Аял ишкерлер
"Аялдардын ишкердигин өнүктүрүү фонду" коомдук бирикмеси
“Аялдардын ишкердигин өнүктүрүү фонду” (Айым баштайт) коомдук бирикмеси – бул аялдар тарабынан түзүлгөн, гендердик теңчиликке жетишүү жана жаш кыздар менен аялдардын, өзгөчө аялуу топтордун экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн жана укуктарын кеңейтүү үчүн бизнести ачууда жана өнүктүрүүдө колдоо көрсөтөт. Уюм негизделгенден бери аялдардын жана жаш кыздардын экономикалык укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө багытталган бир катар долбоорлорду ишке ашырып келет. Алардын бири "Аялдардан сатып ал" долбоору.
Кыргыз Республикасындагы ишкер аялдар
Анын жетекчилиги астында республикада биринчи жолу коопсуз эне болуу жана коопсуз бойдон алдыруу принциптери жана методдору практикага киргизилди, өзгөчө кырдаалдар программасы уюштурулду жана ишке ашырылды, бул 1999-2001 жылдары республикада энелердин өлүмүнүн деңгээлин төмөндөтүүгө мүмкүндүк берди.
Елена Фетисова
BUK MS компаниясынын каржы директору, Logic окуу борборунун негиздөөчүсү жана Libro-нун тең негиздөөчүсү. Бизнес боюнча билим берет жана эксклюзивдүү келишимдер менен Кыргызстанга топ-тренерлерди, атап айтканда, Радислав Гандапас, Игорь Рызов, Игорь Манн жана башкаларды алып келди.
Чаткал райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Ромео (Колорадо)
Ромео (Колорадо) (Romeo) — Колорадо штатынын Конейос округуна караган АКШ шаары.
Маврина Виска
Маврина Виска — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Голая Виска дарыясынын сол жээгинен 56 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Мелиоративдик тутумдар
Мелиоративдик тутумдар – сугарылуучу жерлерде оптималдуу суу, аба, жылуулук жана азыктандыруу режимин түзүүнү камсыз кылуучу өзара байланышкан суу техникалык жана башка жабдуулардын жана курулуштардын (каналдар, коллекторлор, суу түтүктөрү, суу сактагычтар, тосмолор, дамбалар, насостук станциялар, суу тосмолору жана башка сугат жерлериндеги жабдуулар жана курулмалар) комплекси.
Линдерн (Ольденбург)
Калкы - 4621 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 65,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 53 010. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Раух.
Вайлер (Майен)
Вайлер (Майен) (Weiler (bei Mayen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майен-Кобленц районуна кирет.
Калкы - 515 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 37 110. Муниципалитеттин башчысы — Херман-Йозеф Телен.
Чаткал оттору
«Чаткал оттору» - Чаткал райондук коомдук саясий гезити (редакциясынын дареги: Каныш-Кыя айылы).
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Резюме
Резюме (résumé – кыскача баян) – 1) биографиялык маалымат; 2) сөз, макала, доклад жана билдирүүлөрдүн кыскача корутундусу.
Жаңы-Жол корукчасы
Жаңы-Жол корукчасы – Жалал-Абад облусунун Аксы районундагы аңчылык корукчасы (заказниги). Ат-Ойнок кырка тоосунун түштүк-батыш капталында, Манубалды жана Ак-Жол сууларынан Токтогул районунун чек арасына чейинки тоо капталдарын ээлейт. Аянты 30,0 миң га. Азайып бараткан элик, тоо эчки, улар, чүткөр жана башкаларды коргоо жана көбөйтүү максатында уюшулган.
Менеджер
Менеджер (англисче manager – башкаруучу) – ишкананын, фирманын, бөлүмдүн жалданма жетекчиси, кесипкөй башкаруучусу. Иштин бир тармагына жооп берет. Ал фирмадагы ишти уюштурат, өндүрүштүк иштерди жетектейт. Менеджер фирмадагы (ишканадагы) кызмат адамы болуп, анын ортонку жана жогорку башкаруу курамына (топ-менеджер) кирет, бирок капиталга ээ эмес.
Сомали жарым аралы
Сомали — Африка континентинин чыгышындагы жарым арал. Түндүктөн Аден булуңунун суулары, чыгышынан Инди океаны жууйт. Жарым аралдын түндүк-чыгыш учунда Гвардафуй тумшугу жайгашкан. Кеңири таралган, расмий картографияда кабыл алынбаганы менен жарым аралдын аты Африка мүйүзү (Horn of Africa   ). Байыркы жана орто кылымдарда Билад аль-Барбар («Варварлар өлкөсү»)   деп аталган. Жарым аралдын аянтына негизинен Сомали мамлекетине, бир бөлүгү Эфиопияга, Эритреяга, Жибутиге кирет.
Жарым аралдын аянты болжол менен 750 000 км²
Чоң Курил жалчасы
Чоң Курил жалчасы - Тынч океандагы жанар тоодон пайда болгон Курил аралдарынын (РФ, Сахалин обл.) негизги тобу. Түштүк-батыштан түндүк-чыгышка 1200 кмге созулат. Жалпы аянты 10,1 миң км2, анын басымдуу бөлүгү тоолуу. Эң бийик жери - Алаид жанартоосу (бийиктиги 2339 лг). Крузенштерн жана Буссоль кысыктары 3 топко бөлөт: түндүк (Шумшу, Атласов, Парамушир, Анциферов, Маканруши, Авось, Онекотан, Харимкотан, Чиринкотан, Экарма, Шиашкотан, Тузак), ортонку (Райкоке, Матуа, Расшуа; аралдар тобу - Ортонку, Ушишир, Кетой, Симушир) жана түштүк (Броутон, Кара достор, Уруп, Итуруп жана Кунашир) жалчалары.
ВКП(б)нин Кыргыз Областтык бешинчи конференциясы
ВКП(б)нин Кыргыз Областтык бешинчи конференциясы - 1929-ж. 15—25-январда Фрунзе шаарыннда өткөн.
Охиова (Небраска)
Охиова (Небраска) (Ohiowa) — Небраска штатынын Fillmore округуна караган АКШ шаары.
Брукфилд (Массачусетс)
Брукфилд (Массачусетс) (Brookfield) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Рейка
Рейка – нивелирлөөдө колдонулуучу өлчөгүч курал. Бетине шкала түшүрүлгөн, туура кесилиши тик бурчтук, узундугу 3–4 м келген, 1–5 смден бөлүнгөн белгилери бар жалпак жыгач тактайча. Шкаланын түрүнө жараша чакмактуу рейка жана майда сызыктуу (штрихтүү) рейка болуп ажыратылат. Нивелирлөөнү өтө так жүргүзүү үчүн майда сызыктуу рейка колдонулат. Топографиялык сүрөткө түшүрүүдө, нивелирлөөдө байкоо жүргүзүүчү чекиттерге тикесинен коюлат.
Чаткал заказниги
Аянты 600 га. Эталон катары алынган орто бийиктеги бадал аралаш өскөн аюу чачтуу талааны коргоо максатында 1975-жылы уюшулган. Андагы өсүмдүктүн 5 түрү (жоогазын, пскем пиязы, Корольков шалфейи, бадам, бийик карындыз) Кыргыз Республикасынын Кызыл китебине катталган.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
ВКП(б)нин Кыргыз Областтык үчүнчү конференциясы
Конференция ВКП(б) Кыргыз обкомунун, обл. текшерүү комиссия­сынын, обл. контроль комиссиясы­нын (ОКК) ж-а Жумушчу-Дыйкан Инспекциясынын (ЖДИ) отчётторун угуп, комсомолдун иши, аялдар арасындагы иш, Кырг-ндын чарб. курулушунун абалы ж-а милдеттери жөнүндөгү маселелерди талкуулап, обл. парт, уюмдун жетекчи органдарын шайла­ган. Анда партия обкомунун отчёттук мезгилиндеги саясий жолу жана уюштуруу иши толук бойдон жактырылып, жүргүзгөн иши канааттандырарлык деп табылган.
Ромрод
Ромрод (Romrod) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Гиссен административдик округуна карайт. Фогельсберг районуна кирет.