cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Могок (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Чикилдек
Шарты
Оюн өткөрүлүүчү жер: аянтча, талаа.
Оюндун баяны
Оюндун шарты жана кезеги боюнча бир топтун оюнчулары тегеректин жанында, экинчилери талаада турушат.
Манас Эсенкандын соодагер тыңчыларын жайлаганы
Баатырдын алгачкы эрдиктери катары эсептелген согуштарда эле эпикалык негизги душман катары [[Жолой|Жолойдун]] катышы «Манас» эпосунда уютку болгон эң эски окуялардан. Муну «Мажму ат-таварих» деги маалыматтар да айгинелейт. Радлов жазып алган вариантта да Манастын негизги душманы катары Жолой көбүрөөк эскерилип, Коңурбайдын аты алда канча аз учурайт. Башка белгилүү манасчылардан Шапак Рысмендеевдин варианты, Молдобасан Мусулманкуловдун варианты, ТМВда бул окуя негизинен Сагымбай Орозбаковдун вариантына жакын айтылат.Багыш Сазановдун вариантында башкача айтылат. Манас жети жашка толгондо Эсенканга акылчы аярлары Талас деген жерде кыргыз деген элде Манас аттуу бала туулду. Ал кытайга ок атчу шердин шери экендигин эскертишет. Эсенкан 200 нарга пул жүктөтүп, 2000 черүүнү жөнөтүп, Манасты ак үйлүү берсин, бербесе зордук менен байлап келгиле деп тапшырат. Кытай колу Таласка келип, Манасты ак үйлүү сурайт. Аргын, ногой кеңешип, бермек болушат. Манас кырк чоро курап калган кези экен. Манастар ордо атып жатканда кытай колу үстүнөн чыгат. Манас черткен томпой кербендердин төөсүнүн бутун сындырып, чатак чыгып, кармашта Манас жолдоштору болуп 2000 кытайды бүт кырып салышат, жүктөп жүргөн пулдарын олжо кылып, эки төрөсүнүн кулак-мурдун кесип, даттанып бар деп айдап жиберет. Муну уккан аргын, ногойдун билермандары кытайдан калың кол келсе кайда качып кутулабыз? Андан көрө бир бала экен, Манасты байлап, башына шири кийгизип, кытайларга берип кутулалы деген бүтүмгө келишет. Кырк чоросу менен качып чыккан Манас Шаймерденге барат, окуп сабаты ачылып келет. Кулак мурду кесилип барган төрөлөрүн көргөн Эсенкан көп кол аттантмак болгондо, аярлары азыр Манасты жеңе албайбыз, ал акыры Бээжинге өзү казатка келет, алтымыш бир жашында ажалы айбалтадан деп, токтотуп коюшат. Эсенкан болоттон айбалта жасатып, аны ажыдаардын уусуна жаткырып камданат.
Антониндер
Антониндер — Рим императорлорунун династиясы (96-192); Антонин Пийдин ысымынан аталган. Антониндердин белгилүүлөрү: Нерва (96-98), Траян (98-117); Адриан (117-138), Антонин Пий (138-161), Марк Аврелий (161-180) жана Коммод (180-192). Антониндердин тушунда монархиялык бийлик биротоло чыңдалып, бюрократиялык аппарат түзүлгөн. Антониндердин башкарган убагы Рим империясынын гүлдөө учуру болгон. Бирок Адриандын тушунда кризистин белгилери пайда болуп, Марк Аврелий башкарган мезгилден тартып империянын кубаты начарлай баштаган.
Латакия шаары
Латакия шаары – Сириянын чыгышындагы шаар. Латакия мухафазасынын административдик борбору. Өлкөнүн Жер Ортолук деңиз жээгиндеги ири порту. Калкы 371,2 миң (2010). Эл аралык аэропорту бар.
Дин жана саясат
Дин жакшы кулк-мүнөзгө ээ кылган берекелүү мектеп. Бул ыйык мектептин окуучулары эмгектеген баладан, эңкейген карыга чейинки бардык адамдар. Бул мектепке кирген адамдардын баары эртеби-кечпи бейпилдикке, коопсуздукка жетет. Сыртта калгандар акырындык менен бардык нерседен айрылат.
Пайгамбарыбыз жетектеген мамлекет “Халифат” же “Ислам мамлекети”, же “мусулмандардын мамлекети” деп аталган эмес, “Мадина мамлекети” деп аталган. “Мадина” деген сөз кыргызча “шаар” дегенди билдирет. Демек мамлекетти Халифат же Ислам мамлекети деп атаган сүннөт эмес.
Конституциябы же Куранбы?
Жетекчилик мураспы же эл чечимиби?
Бийлике эл өкүлдөрүнүн шайлоосу аркылуу келүү, бул сүннөт. Эл дагы шайлоого барып, өзүнө жетекчи шайлап алуу бул, сахабалардын көргөзүп кеткен жолу.
Склерит
Склерит - склеранын сезгениши.
Ага бруцеллёз, Кызыл жузурук, туберкулёз, вирустук ж. б. оорулар себеп болот. Склеритте көз катуу ооруйт, склерада инфильтрат пайда болот. Көп учурда кератит менен иридоциклитке (көздүн жаа сымал кабыгынын жана кирпик этинин сезгениши) айланат. Дарылоодо антибиотиктер, гормон дарылары, жылуулук басуу, физиотерапия колдонулат.
Сценарист
Сценарист оригиналдуу сюжетти же фильмди тартуу үчүн болгон ылайыкташтырууну түзө алат. Кино же телекөрсөтүү үчүн ылайыкташтырылган скрипт негизинен адабий чыгармаларды которууда же чечмелөө турат. Сценаристи даректүү жана reality show, анын ичинде тасмалар үчүн сценарийлерди жазат.
Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасынын Конституциясы
Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасынын негизги мыйзамы. 1929-жылы 30-апрелде Кыргыз АССРинин конституциясы, 1937-жылы 23-мартта Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасынын Конституциясы кабыл алынган. Анын кайрадан каралып, айрым өзгөртүүлөр, толуктоолор киргизилген жаңы редакциясы 1978-жылы10-апрелде Кыргыз ССР Жогорку Совети кабыл алган. Конституция 10 бөлүм, 19 глава, 172 статьядан турган. Ага 1989–90-жылдарда жаңы толуктоолор киргизилген.
Аффиндик өзгөртүү
Аффиндик өзгөртүү учурунда түз сызыктардын, тегиздиктердин паралелдиги, параллель кесиндилердин, аянттардын, көлөмдөрдүн катышы сакталат жана векторлордун суммасы, векторду санга көбөйтүү касиеттери орун алат.
Ибн Халдун
Ибн Халдундун өмүр таржымалы
Ибн Халдун Ислам цивилизациясынын күчтөн тайып начарлап баштаган, ал эми Европа цивилизациясынын жанданып өнүгүп баштаган доордо жашаган. Ошондой эле Ибн Халдун Ислам цивилизациясынын жаркырап жанган акыркы жылдыздарынан бири болуп саналат.
Ибн Халдундун илимий жана адабий чыгармачылыгы
дун сүрөтү.]] Ибн Халдун ар кайсы илимий тармактар менен алектенген ойчул жана илимпоз болуп саналат. Ал диний илимдердин жанында акылга таянган табигый так илимдер, философия, тарых, адабият жана искусство илимдери менен да алектенген.
Бедуинлик жана хадарилик (маданияттуулук)
Ибн Халдун бул терминдерди мындайча түшүндүрөт: “Үңкүрлөрдө, токойлордо, чөлдөрдө, чатырларда, өрөөндөрдө, кичинекей отурукташуу борборлорунда жашагандарга бедуиндер деп аталат.” Бедуиндер өрөөндөрдө, жайлоолордо, мал багуу үчүн ыңгайлуу болгон стептерде жана чөлдөрдө жашашат. Бедуин жашоо-негизги жашоо. Ал эми хадарилер болсо, шаарларда, айылдарда жана кыштактарда жашашат. Хадарилердин мындай жерлердеги жашоолорунун негизги максаттары, жашаган жерлерин чептер менен коргоо. Хадари жашоо бедуин жашоонун негизинде кийин пайда болгон. Бирок бедуин жашоо да уланууда. Экөө бири-бирин толуктап турат. Бул эки башка жашоо тарзын түшүнбөй туруп умрандан тактап айтканда цивилизациядан сөз кылуу мүмкүн эмес. Коомдорун арасындагы айырмачылык Ибн Халдундун ою боюнча ал коомдордун алектенген чөйрөсүнө карата өзгөрөт. Мисалы, кээ бирлери малчылык менен алектенсе, кээ бирлери болсо дыйканчылык менен алектенет. Ошого карата жашоо шарттары түптөлөт. Анан молчулук токчулуктун негизинде жашоолору өзгөрүп өнүгөт.
Антонов Олег Константинович
Антонов Олег Константинович [25. 1 (7. 2). 1906, азыркы Москва облусу, Подольск району, Троицы кыштагы - 4. 4.1984, Киев] - авиаконструктор, техника илимдеринин доктору, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1966), УССР ИАнын академиги (1968), СССР ИАнын академиги (1981). Ленинграддагы Калинин атындагы политехникалык институтту бүтүргөн (1930). А. С. Яковлевдин конструктордук бюро бөлүмүндө (ОКБ) жетектөөчү инженер (1938-40), ошол эле бюродо башкы конструктордун 1-орунбасары (1943-46), башкы конструктор (1946), Киевдеги кайрадан уюштурулган авиация. конструктордук бюро бөлүмүнүн генералдык конструктору (196284). Антоновдун жетекчилиги менен Ан-8, Ан-12, Ан-22 («Антей»), Ан-32, Ан-72, Ан-124 («Руслан») транспорт самолёттору, көп максатта колдонулуучу Ан-2, Ан-14, Ан-28 самолёттору, Ан-10, Ан-24 жүргүнчүлөр самолёттору, планерлор, дельтапландар жасалган; транспорт самолётунун автоматташтырылган долбоорлоо системасын иштеп чыккан, авиакуруу ишинде желим менен каңдап бириктирүүнү жана композициялык материалдарды киргизген, авиакурулуштун экономикасынын ыкмаларын өрчүткөн. СССР Жогорку Советинин 5, 7, 9-шайланышынын депутаты. СССР Мамлекеттик (1952) жана Лениндик (1962) сыйлыктын лауреаты, 3 Ленин жана башка ордендер, медалдар менен сыйланган.
Мочаги (дарыя)
Мочаги — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Курган облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Караталаят дарыясынын сол жээгинен 156 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Ислам
Тарыхый көз караштан алганда, ислам биздин замандын 7-кылымынын башында Араб жарым аралынын Мекке шаарында пайда болуп, 8-кылымга чейин батышта Пиреней жарым аралынан чыгышта Инд дарыясына чейин созулган. . Исламдын алтын доору салттуу түрдө мусулман дүйнөсүнүн көпчүлүк бөлүгү илимий, экономикалык жана маданий жактан Аббасиддер доорунан баштап, 8-кылымдын ортосунан башталып, 13-кылымдын аягына чейин уланган мезгилди билдирет. 16-кылымдын башынан 20-кылымдын башына чейин Осмон империясы ислам дүйнөсүнүн лидерлигин өзүнө алган. Биринчи дүйнөлүк согуштан кийин ислам өлкөлөрү колонияга айланган жана экинчи дүйнөлүк согуштан кийин эгемендүүлүккө ээ болушкан. Орто кылымдардагы крест жортуулдарынан бери жана Батыштын колониялык үстөмдүгүнөн кийин ислам христиан дүйнөсү менен идеологиялык жактан да, саясий жактан да карама-каршы келген. Акыркы тирешүүлөр кээ бир фундаменталист мусулмандарды жихадды радикалдуу чечмелеп, өз ишенимин кагылышуулар аркылуу коргоону диний милдет катары көрүүгө алып келди жана ошентип 21-кылымдын башында «исламофобия» деп аталган бейкалыс концепция пайда болду.
Шиа (шиа)
3. Пайгамбарлык: Пайгамбарларга ишенүү.
5. Мид: Кыямат күнүнө ишенүү.
Али Эмири
Эмгек жолу
Ал катчы, каржы адиси, эсептегич сыяктуу ар кыл кызматтарда иштеп, Осмон дөөлөтүнүн Диярбакыр, Селаник, Адана, Лесковик, Кыршехир, Траблус-Шам (Триполи), Элазыг, Эрзурум, Яня (Иоаннина), Ишкодра (Шкодер), Халеп (Алеппо), Йемен сыяктуу аймактарында 30 жылдай кыдырып көчүп иштеп жүрдү.
Зарбалык, Кара-Суу району
Зарбалык — Кыргыз Республикасынын Ош облусунун Кара-Суу районундагы айыл. Жоош айыл аймагына кирет.
Макала маркетинги
Интернеттеги макала маркетинги
Интернеттеги макаланын маркетинги автордун базар, өнүм же кызмат жөнүндө жумушун онлайн макалалар каталогу аркылуу алдыга чыгаруу үчүн колдонулат. Жогорку даражадагы веб-барактагы макала каталогдор көптөгөн сайтка кирүүчүлөрдү топтойт жана издөө сайттарында ишенимдүү сайт катары туруп, көп трафик иштеп чыгат. Бул каталогдор автордун веб-сайтындагы PageRank алгоритми (издөө натыйжаларын ишенимдүүлүк деңгээли боюнча сортировкалаган алгоритм) өтүп, ага кошумча окурмандардан трафик жөнөтөт.
Издөө сайттарын оптимизациянын жана интернет маркетингдин көпчүлүк түрлөрү домен, интернет хостинг планын, жана алдыга жылдыруу бюджетин талап кылат. Бирок, макала маркетинги бекер хост катары макала бөлүмдөрүнүн пайдасын көрөт жана тизмелөөнүн издөө сайт ишенимдүүлүгүнө жараша органикалык издөөлөр аркуылуу трафикке ээ болот.
Соотташыгыч
Соотташыгыч (бронированный транспортёр, БТР негизинде Броня - Соот, Транспортёр - Ташыгыч) — калкандалган, ылдам жүрүүчү чынжыр тамандуу (гусеницалуу) же дөңгөлөктүү аскер машинасы. Бронетранспортёр мотоаткычтар аскерин, ар түрдүү согуш жүктөрүн жана куралдарын ташууда пайдаланылат. Анын корпусу бактериологиялык жана химиялык куралдардан, радиациялык жапа чегүүдөн коргонууга ылайыкталган. Бронетранспортёрдун авиатранспортко жүктөөгө ыңгайлуу жана сууда сүзүүчү түрлөрү бар. Чынжыр тамандуу Соотташыгычтын эң жогорку ылдамдыгы 70 км/c; дөңгөлөктүүсүнүкү 90–100 км/ска жетет.
Портал:Европа
Архив
Линда Лингл
Жаш кези, билими жана алгачкы карьерасы
Линда Каттер 1953-жылы Сент-Луисте (Миссури штаты) Милдред менен Ричард Каттердин үй-бүлөсүндө үч баланын ортосунда туулган. Линда орто мектепте окуп жатканда Каттерлер Түштүк Калифорнияга көчүп кетишкен жана көп өтпөй ата-энеси ажырашып кетишкен. Ал убакта кыз 12 жашта эле. Андан кийин бир нече убакыт бою ал чоң ата жана чоң энеси менен, жана андан кийин уунадүкөн башкарган байкеси Джеральд Каттер менен жашаган.
Юдахин Константин Кузмич
Юдахин, Константин Кузьмич (1889-1890-1975) - чыгаан түрколог окумуштуу, кыргыз таануучу.
Тагдыр баяны
1949-жылы филология илимдеринин доктору наамын алган.
Гырдъель
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Жамбыга секирип жетүү
Оюндун башка түрү
Асылып коюлган «жамбыга» секирип баш менен жетмей, асылга коюлган «жамбыга» секирип бут менен жетмей.
Биринчи жардам
Биринчи жардамдын чаралары 3 топко бөлүнөт
3. Медициналык жардам көрсөтүү үчүн жакын оорукана, поликлиника, фельдшер пункту, аптекага кайрылуу же жеткирүү.
Кокандык, Ноокен району
Кокандык (Кокандык) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Бүргөндү айыл округу составына кирет.
Табышмак
Колдонулган адабияттар
[https://bilim-kg.com/tabyshmaktar/ Кыргызча табышмактар жыйнагы. 2500 дөн ашык табышмактар бар.]
Акылдуу үй
«Акылдуу үй» («smart home») – жогорку технологиялык түзүлүштөр менен жабдылып, автоматташтырылган заманбап үй. Мындай үйдүн артыкчылыгы – коопсуздук жана ыңгайлуулук. Акылдуу үй электрондук көрсөткүчтөрдөн түшкөн берилиштерди колдонуп, белгиленген чектерде автоматтык чечимдерди ишке ашыра алат. Мисалы, Интернет аркылуу аба-ырайын билип, ага жараша үйдүн ичиндеги температураны, нымдуулукту ж.б. көрсөткүчтөрдү өзгөртө алат.
Акылдуу үйдү башкаруу
«Акылдуу үйдүн» системин башкаруунун бир нече түрү бар. Системге туташкан сырттагы жана үйдүн ичиндеги бардык иштерди бир гана жерден башкарууга мүмкүндүк берет
Конституциялык түзүлүш
Конституциялык түзүлүш – белгилүү мамлекеттин конституциясы жана башка конституциялык-укуктук актылары менен орнотулган жана корголгон социалдык, экономикалык жана саясий-укуктук мамилелеринин тутуму. К. т-тү мамлекеттик түзүлүштөй кароого болбойт. Акыркысынан айырмаланып ал ардайым мамлекетте конституциянын болуусун талаптайт. Элдин эгемендүүлүгү, бийлик бутактарын бөлүштүрүү, жалпы таанылган адам укуктарынын жана эркиндиктеринин бузулгустугу жана ажырагыстыгы К. т-түн зарыл белгилери болуп саналат. Мамлекеттик түзүлүш бул белгилерди өзүнө камтыбоосу да мүмкүн.
Сибирчата-Вож
Сибирчата-Вож — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сибирчата-Яха дарыясынын сол жээгинен 116 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Антрепренёр
Антрепренёр (французча entrepreneur - ишкер) жеке менчик оюн-зоок мекемесинин (театр, цирк жана башка милдетин көбүнчө башкы актёр, драматург же режиссёр аткарган. Азыр көп өлкөлөрдө мамлекеттик театр менен катар антреприза деп аталган менчик театрлар да пайда болууда.
Сөөк сындырмай
Оюнда сөөктөр колдонулат.
Оюндун педагогикалык мааниси. Оюнда күчкө толот.
Дельяшор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Сабыр Аттокуров
Кыскача өмүр таржымакалы
1953-ж. Кыргыз мамлекеттик пединститутунун тарых фикультетин, 1956-ж. анын аспирантурасын бүткөн.
Интуиция
Колдонулган адабияттар
П. Ирисов   Ырчылар  чыгармачылыгы   Б. 2004
Беш тумак
Оюндун эрежеси
Оюн убагында отурган оюнчуга кыймылдоого, ордунан жылып күтүүгө уруксат берилбейт.
Урмай уруу
Оюндун педагогикалык мааниси
Күч тарбияланат, кыймылдарды так аткарууга үйрөтөт.
Атышов, Көбөгөн
1971-ж. КМУнун география факультетин бүткөн. 1971-72-ж. Кочкор районундагы орто мектепте мугалим, 1972— 76-ж. Кыргыз совет энциклопедиясынын Башкы редакциясында илимий редактор, 1976— 95-ж. Кыргызстан УИАнын Экономика институтунда кенже, илимий, улук, жетектөөчү, башкы илимий кызматкер, УИАнын президиумуна караштуу Жаратылыш ресурстарын иликөөо жана өндүргүч күчтөрдү жайгаштыруу боюнча комиссиянын төрагасынын орун басары. 1995-жылдан Кыргызстан агрардык академиясынын экономика факультетинде профессор, 1996-жылдан ушул эле окуу жайында уюштуруу жана маркетинг кафедрасынын башчысы. Анын илимий эмгектери жаратылыш байлыктарын экономикалык жактан баалоо жана сарамжалдуу пайдаланууга, өндүргүч күчтөрдү өнүктүрүүгө жана натыйжалуу жайгаштырууга, туризм географиясынын ар кыл маселелерин талдоого арналган.
Саясий көрүнүш
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
Мусагатка (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бленнорея
Бленнорея (байыр.-грек. βλέννος — былжыр и ῥέω — агуучу) — көздүн былжыр челинин (коньюнктива) жугуштуу оорусу. Көздөн чылпак көп чыгат. Аны көбүнчө гонококктор пайда кылат.
Бленнореянын формасы
Бленнореяда көз жапкагы шишип катууланат, жээги кызарат, өтө шишигенде агыш тартат. Ымыркайдын, балдардын жана чоң кишилердин бленнореясы болуп айырмаланат.
Скандинавия жарым аралы
Скандинавия жарым аралы плейстоцендеги муз каптоонун Европадагы ири борбору болгон. Негизинен мелүүн климат басымдуу, батышында океандык, Скандинавия тоолорунун чыгышында континенттик. Дарыялары (ирилери: Гломма, Клар-Эльвен, Турне-Эльв) жана көлдөрү (Венерн, Веттерн, Меларен) көп. Жалпы аянты 5 миң км2те жеткен мөңгүлөр бар. Аймагынын 43%тейи токой.
Токол эчки
Оюнга даярдануу
Көлөмү 20X20 метр келген аянтчанын ортосуна кесенин көлөмүндөй чуңкур сыйлат, андан кийин колдоруна таяктарын алышып эки бөлүнүшүп оюнчулар оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Кызыл-Кыя (Ноокен району)
Калкы
Калкы - 1 358 киши.
Саясий консерватизм
Саясий консерватизм (лат. conservatio — сактоо, куткаруу) - коомдогу саясий жана укуктук уюмдун түзүлгөн формаларын коргоодон жана бекемдөөдөн турган саясий ишмердүүлүктүя тенденциясы. Саясий консерватизм эреже катары коомдук новацияларга болгон сындык-негативдик мамилелери менен айырмаланат; анын жактоочулары жалгыз гана мындай жаңы киргизүүлөрдү жактырышат - алардын ою боюнча болуп жаткан экономикалык, социалдык жана саясий түзүлүштөрдүн сакталуусуна жардам көрсөтүү, анын туруктуулугeнун өсүшүнүн кепилдиги болуп кызмат кылган өзгөчөлүктөрүн өнүктүрүү.
Манастын салбырынга чыкканы
Манастын салбырынга чыкканы— көчмөн элдердин байыртадан келе жаткан экономикалык, коомдук-саясий тарбиялык чоң мааниге ээ салттык жөрөлгөлөрүнүн биринен. Орчундуу көп маселелер салбырын учурунда чечилүү көчмөн элдердин көбүнө мүнөздүү белги.
Манастын курал-жаракка ээ болушу, он бир дуу-дуунун жиберген балбандарынын жазаланышы
Сагымбай Орозбак уулу эпостун кеңири белгилүү эки окуясын кошуп бир окуя катары берген. Көпчүлүк варианаттарда өз-өзүнчө айтылат. Айрыкча баатырдын курал-жаракка ээ болушу баатырдык эпостордо кеңири жолугуучу туруктуу сюжеттердин бири. Ошондой эле өчөшкөн жоосунун үшүн алуу үчүн кулак-мурдун кесип жазалоо да көп элдердин жөө жомокторунан баштап эпосторуна чейин кеңири тараган сюжеттерден (Мисалы, нарт эпостору жана башкалар).
Генетикалык структурализм
Бурдьенин пикири боюнча, социология тек гана структуралардын бар экендигин констатациялабай, учурдагы тарыхый процесстин жыйынтыгы болгон структуралардын пайда болуусун изилдөөгө тийиш, ошондой эле структуранын ар бир абалынан бир эле убакытта мурда болгон трансформация үчүн же структураны сактап калуу үчүн күрөштү же боло турган трансформациялардын принцибин таба алган «структуралык тарыхты» түзүү керек.
Скандинавизм
Скандиванизм конкреттүү тарыхый шартка жараша өзгөрүүдө.
Дарактан секирип түшүү
Оюндун эрежеси
Оюнга методикалык көрсөтмө. Секирип түшчү жер жумшак жана ыңгайлуу болушу керек,
Антропоген мезгили
Антропоген мезгили (системасы), төртүнчүлүк мезгили - жердин геологиялык өнүгүү тарыхынын бүгүнкү күнгө чейинки уланып жаткан эң акыркы мезгили; стратиграфиялык шкаланын эң акыркы системасы. Узактыгы 0,6 млн жылдан 3,5 млн жылга чейин деп эсептелет. 1823-жылы Бакленд бул мезгилди «дилювий» деп атаган. 1829-жылы француз окумуштуусу Ж. Денауайс төртүнчүлүк системасы деп бөлгөн. 1922-жылы орус геологу А. П. Павлов мезгилдин башталышында адам баласы пайда болгондугуна байланыштуу антропоген (грекче аntropos - адам, genos - пайда болуу) мезгили деп атоону сунуш кылган. Бирок кабыл алынган эл аралык стратиграфиялык схемасы түзүлө элек. Көбүнчө Антропоген мезгили байыркы (эо), ортоңку (мезо), кийинки (нео), плейстоцен жана голоцен деген 4 бөлүктөн турган (Q1, Q, Q, QIV) схемасы пайдаланылат. Антропоген мезгилинде жер бетинде суу күч алып, климат өзгөргөн, азыркыдан үч эсе көп муз каптоолор жүргөн. Анын таасиринен өсүмдүктөр менен жаныбарлар кыргынга учурап, суукка чыдамдуу мамонттор, жүндүү кериктер гана жашоосун уланткан. Бирок кийин алар да толугу менен жок болгон. Адам баласынын пайда болушу, өсүп-өнүгүү тарыхы Антропоген мезгили менен тыгыз байланышкан. Мезгил ичинде ири тектон. кыймылдар жүрүп, Евразиядагы альпы бүктөлүү аймагын, Тынч океандын жээктерин, Теңиртоо, Алтай, Саян тоолорун кучагына алган. Азыркы учурдагы жертитирөөлөр ошо кездеги тектон. кыймылдардын уландысы болуп эсептелет. Ал кездеги кургактыктар менен деңиздер азыркыга окшош келип материктерге континенттик чөкмөлөр (лёсс, алювий, пролювий, муз-көл чөкмөлөрү, эолдук кумдар жана башкалар) кеңири тараган. Топурак кыртышы пайда болгон. Саздардан чымкөң орун алган. Алтын, платина жана алмаздын чачынды кендери, курулуш материалдары топтолгон. Мезгилдин өз алдынча өзгөчө проблемалары жана изилдөө ыкмалары болгондуктан, төртүнчүлүк геологиясы деген илимий тармак келип чыккан.
Euro Neuro
Euro Neuro - балкан ырчысы Rambo Amadeusтун ыры. Черногория мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Орто топ
Оюнчулардын саны 4—10 киши.
Оюнда колдонуучу аспап. Топ.
Дөңгө секирип чыгуу
Оюндун баяны
Оюндун башка түрү. Дөңдөн секирип түшүү.
Suus
Suus - Rona Nishliu деген албан ырчысынын ыры. Албания мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Байташ
Пайдаланылган адабияттар:
Юнусалиев Болот Мураталиевич
Кыскача өмүр таржымакалы
Болот Мураталы уулу Жунушалиев (паспортто - Юнусалиев) Кыргызстандын азыркы Чүй облусуна караштуу Кемин районундагы Үч-Урук айылында 1913-жылы туулган. Бул айыл кийин Кичи-Кемин айылынын бир бөлүгү болуп калган.
1965—70-ж. Кыргызстан Илимдер академиясынын "Манас" секторунда улук илимий кызматкер болуп иштеген.
Сыйлыктары. Наамдары
Кыргызстандын илимине эмгек сиңирген ишмер (1963).
Гений
Гамман, Гердер жана «Бороон жана кысым» учурундагы Генийдин культуна кошулуп, Гете Генийди эң жогорку форма жаратуучу жөндөмдүүлүк катары түшүндүрөт; Шиллер Генийди чыгармачылык аңкоолук катары караган. Ницше дагы чыгармачылык балалыкты Генийдин негизги сапаты деп эсептеген.
Скалярдык талаа
Мисалы, нерсенин ичиндеги температуpa талаасы, тыгыздык талаасы. Скалярдык талааны изилдөөдө негизги математикалык аппарат - вектордук эсептөө.
Кыз Сайкал
Манас менен Сайкал күч сынашкан соң акыреттик жар болушу көөнө баатырдык эпосторго таандык байыркы мотивдин кыргыз эпосундагы чагылышы болуп саналат (Көөнө эпос, Баатырдык үйлөнүү).
Джонс (Оклахома)
Калкы - 2517 киши. Болжолдуу аянты - 35.4 км². FIPS коду — 40-38350.
Коргоо фондусу
Коргоо фондусу — Улуу Ата Мекендик согуш (1941—45) мезгилинде фронттун муктаждыгы үчүн мурдагы СССР эмгекчилеринин ыктыярдуу топтогон акчалай жана материалдык каражаты. Коргоо фондусуна демилге көтөргөндөрдүн бири, колхозчу Ф. П. Головатый (Саратов облусу) согуш самолётун курууга 100 миң сом берген (1942). 1941—45-жылдары Коргоо фондусунун жалпы каражаты 16,0 млрд сомго жеткен (Кызыл Армия фондусу менен). Мындан тышкары ага мамлекеттик заёмдун 4,5 млрд сомдук облигациясы жана чет өлкөлүк кошумчадан 15,8 млн сом акча түшкөн. Кыргызстандын эли согуш жылдарында Коргоо фондусуна танк, самолёт куруу үчүн 189 млн сомдон ашык акча жөнөтүп, 57,3 млн сомдук мамлекеттик заёмдун облигацияларын сатып алышкан. Кыргызстандан фронтко 195 вагон азык-түлүк, 550 миң жылуу кийим, 38 миңден ашуун жекече посылкалар жөнөтүлгөн. Кыргызстандын колхоздору менен совхоздору Коргоо фондусуна пландан тышкары 4,5 млн пуд эгин, 500 миң пуд эт өткөрүшкөн. З. Өмүрзакова (130 миң), Э. Кулмамбетова (106 миң), Ү. Жаңыбаев (50 миң), О. Кулматов (50 миң), К. Ботугуров (48 миң), О. Жаңыбаев (40 миң) ж. б. ондогон кыргызстандыктар согуш техникасын курууга акчалай жана материалдык салымдарын кошкон. Кыргызстандын эмгекчилеринин каражатынан куралган «Советтик Кыргызстан» танк колоннасы Сталинград салгылашуусуна катышкан.
Иониха дарыясы
Иониха (Чоң Иониха) — Орусиядагы дарыя. Алтай крайы, Новосибирск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Уксунай дарыясынын оң жээгинен 55 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Кордебалет
Кордебалет (французча corps de ballet, corps — өздүк курам жана ballet — балет дегенден) — операда, балетте, опереттада ж. б. массалык бийлерди аткаруучу ансамбль. Азыркы балетте элдик массалык сценанын кеңири иштелип чыгышы Кордебалеттин ролун күчөттү. 19-кылымда Кордебалетте аялдар гана бийлесе, 20-кылымда жигиттерден турган Кордебалет да зор мааниге ээ болду.
Скаляр
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Саясий жетекчилик
Саясий практикада саясий чечимдерби иштеп чыгуу, кабыл алуу жана ишке ашыруу менен байланышкан жөнгө салып - башкаруучу Саясий жетекчилик тин жана үстөмдүк кылган саясий элитанын легитимдүүлүгүнө жетишүүгө жана кармап турууга багытталган Саясий жетекчиликти айырмалап карашат. Саясий жетекчилик тин субъектиси ким? — деген көз караштан алып Караганда ал персоналдык, элитардык-корпоративдик жана институционалдык болуп бөлүнөт.
Гигиеналык гимнастика
Мисалы: денени түздөөдө, ичти тартканда, колду жаюуда жана өйдө көтөрүүдө — дем алуу, ал эми денени эңкейткенде, колду ылдый түшүргөндө, бутка олтурууда дем чыгаруу керек. Тез темпте аткарылуучу көнүгүүлөр эркин дем алуу менен коштолгону дурус. Гигиеналык гимнастиканы бүткөндөн кийин муздак сууга жуунуу (жайында мүмкүнчүлүк болсо сууга түшүү), сүрүнүү абдан пайдалуу.
Гигиеналык гимнастикада аткарылуучу көнүгүүлөр комплекси бара-бара татаалданышы, көнүгүүлөрдү аткаруу ылдамдыгы жогорулоого тийиш. Комплекстин татаалдыгы машыгуучулардын жашына, ден соолугуна байланыштуу болот.
1—түз туруп гимнастикалык таякты ылдый кармагыла. Сол бутуңарды артка шилтеп, гимнастикалык таякты өйдө көтөрүп, башыңарды чалкалата, дем алгыла. Кайрадан мурдагы абалга келгенче, дем чыгаргыла. Ушул эле тартипте көнүгүүнү оң бутуңар менен аткарып уланткыла. Көнүгүүнү 6—8 жолу кайталагыла.
6—7—стулдан бир кадам алыстыкта түз туруп тургула. Сол бутуңарды стулга коюп, колуңарды өйдө көтөрө, артка тартыла дем алгыла. Стулду көздөй эңкейе. дем чыгаргыла. Кайрадан түздөнө мурдагы абалга келгиле. Көнүгүүнү ушул эле тартипте оң бутуңар менен баштап уланткыла.
Консулдук конвенциялар
Консулдук конвенциялар – мамлекеттердин ортосунда түзүлүүчү, консулдук укуктун ченемдери бар макулдашуу; консулдук өкүлчүлүктөрдү уюштуруунун, консулдуктардын кызмат адамдарынын жана кызматкерлеринин артыкчылыктарын жана иммунитетин, укуктарын, ишмердиктеринин чөйрөсүн, аларды дайындоонун жана чакырып алуунун тартибин аныктайт. Негизинен К. к-дын түзүлүшү жана мазмуну окшош болот. Консулдук мамилелер тууралуу Вена конвенциясы 1963-жылы БУУнун алкагында иштелип чыккан жана 1967-жылы 19-мартта күчүнө кирген.
Овраг Чесноковка (дарыя)
Чесноковка жырасы — Орусиядагы дарыя. Самара облусу, Оренбург облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сургут дарыясынын сол жээгинен 7,3 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Купербаш (Краснокам району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
När Jag Blundar
När Jag Blundar - фин ырчысы Pernilla Karlssonдун ыры. Финляндия мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Саясий аңдуу
Саясий аңдуу - мамлекеттин өзүнүн жарандарынын саясий жашыруун ойлорун аңдуусу.
Шынг-Сай, Ноокен району
Шынг-Сай (Шынг-Сай) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Достук айыл округу составына кирет.
Консулдук корпус
Консулдук корпус – барган мамлекеттин белгилүү пунктунда (порт, шаар) турган баардык консулдук мекемелердин оперативдүү кызматкерлери. К. к-тун башында даражасы жана консулдук улуксатты алган убактысы боюнча старшина ( дуайен ) турат. Ал негизинен аземдүү функцияларга ээ. К. к. барган мамлекетинде кандайдыр бир биргелешкен саясий аракеттер үчүн пайдаланылбоого тийиш. Бул орундуу болгон К. к-ка штаттагы эмес (ардактуу) консул  жана элчиликтердин консулдук бөлүмдөрүнүн кызматкерлери киришет. Кеңири мааниде К. к. эскерилген консулдук кызматкерлердин тийиштүү артыкчылыктар жана колтийгистик жайылтылган алардын үйбүлө мүчөлөрү кирет.
Вирус
Вирустуу оорулар‎
Вирус ооруларына каршы күрөшүү чаралары вирус ачыла электе эле жүргүзүлгөн. Англиялык врач Э. Женнер уйдун чечек оорусу менен ооругандар кара чечек менен дээрлик оорубай тургандыгын байкаган. Ал 1796-жылы дени соо адамга уйдун чечек оорусун, андан соң ошол эле кишиге кара чечек оорусун жасалма жол менен жугузган. Мунун натыйжасында уйдун чечек оорусу менен ооруган киши кийин кара чечек менен оорубай тургандыгы аныкталган. Ошол өткөн заманда кара чечек оорусунан миллиондогон адамдар өлүмгө учураган. Ошондуктан Э. Женнердин илимий ачуусу жугуштуу ооруларга каршы күрөшүүдө өтө чоң мааниге ээ болгон. Андан 100 жылдан кийин 1885-ж. француз окумуштуу Л. Пастер кутурма оорусуна (экинчи вируска) каршы вакцинаны ачкан. В. илимде ачылгандан кийин өлтүрүлгөн же жасалма жол менен алсыздандырылган вирустардан өнөр жайда вакциналар даярдалып чыгарылып жатат. Мындай вакциналарды денеге куйгандан кийин алар оору пайда кылбайт, бирок ошол ооруга каршы активдүү иммунитет же кабыл албоочулук пайда болот.
Буг Батыш
Буг Батыш, Батыш Буг – Польша, Украина, Беларуссия аркылуу аккан дарыя, Висланын оң куймасы. Узундугу 831 км, алабынын аянты 73,5 миң км2. Негизинен Мозовец-Подляс ойдуңу менен агат. Негизги куймалары: Мухавец, Нарев (польшалык жана немистик айрым эмгектерде Буг Наревдин куймасы делинет). Чатынан 315 кмге чейин кеме жүрөт. Припять жана Неман дарыясы менен каналдар аркылуу туташат. Боюнда Брест шаары орун алган.
Саясий азчылыктардын укугу
Саясий азчылыктардын укугу - ар түрдүү себептерден улам коомдо көпчүлүк жарандардын умтулуусунан айырмаланган өзгөчө кызыкчылыктарга ээ азчылыктын тобунун укугу.
Таяк менен түртүнүп узундукка секирүү
Оюндун эрежеси
Бир бирине тоскоолдук кылууга, жакын турууга, секирип түшчү жерде болууга болбойт.
Каинча дарыясы
Каинча — Орусиядагы дарыя. Алтай крайы, Новосибирск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Чумыш дарыясынын оң жээгинен 522 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Текстология
Текстология (лат.— текст деген сөздөн) — адабият таануунун кошумча бөлүгү болуп, көркөм адабий чыгармалардын тексттери менен ар кандай максатта иш жүргүзөт.Биринчиден, автору белгисиз чыгармаларды иликтеп, автору ким экендигин табат, экинчиден, бул же тигил чыгарманын жазылыш тарыхын аныктайт, үчүнчүдөн, кол жазманы караштырып, айрым кыскартуулар киргизет жана, эң негизгиси, текстти басмага даярдап, окурмандарга сунуш кылат.
"Манас" энциклопедиясы боюнча
Текстология (текст жана гр. logos — сөз, түшүнүк, илим) — филологиялык илимдердин бир тармагы; адабий чыгарманы сыноо, изилдөө максатында басмадан чыгарат. Ал адабий библиография, булак таануу, палеография, герменефтика, тарыхый поэтика, орфоэпия, стилистика сыяктуу тармактарды да камтыйт. Текстологиянын негизги максаты — оозеки же жазма түрүндөгү адабий чыгарманын адепки текстинин жаралуу, калыптануу жана өнүгүү тарыхын, анын башаттарын, эволюциясын иликтеп үйрөнүү, жеке өзүнө таандык белгилерин, касиеттерин аныктоо, башкача айтканда тексттин «индивудуалдык жанын» диахрондук ыкмада аны жараткан кишиче окуп чыгуу, сурамжылоо аппаратын тактоо, канондук текст түзүп, жарыкка чыгаруу болуп эсептелет.
Массы
Массы — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Массы айыл округу курамына кирет.
Консулдук өкүлчүлүк
Консулдук өкүлчүлүк – мамлекеттин тышкы байланыш органдарынын бири, эки мамлекеттин ортосунда консулдук мамилелер түзүлгөнүнүн натыйжасында уюштурулат. Анын жайгашкан жери, айрым учурларда кызматкерлеринин саны өкүлчүлүгү болгон жана барган мамлекеттердин өкмөттөрүнүн ортосунда макулдашылат. Башкы консулдук, консулдук, вице-консулдук жана консулдук агенттик болуп бөлүнөт. К. ө-түн иши өкүлчүлүгү болгон мамлекеттин элчилиги жана тышкы иштер министрлиги тарабынан багытталат. Ал штаттык жана штаттык эмес (ардактуу) болушу мүмкүн. К. ө-түн статусу эки тараптуу жана көп тараптуу келишимдерде (негизинен 1963-жылкы Консулдук байланыштар жөнүндө Вена конвенциясынын жоболору менен) аныкталат. КР мыйзамдарында «консулдук мекеме» деген аталгы пайдаланылат.
Кордова (Испания)
756—929-жылдары Кордова эмирлигинин, 929—1031-жылдары Кордова халифатынын борбору болгон. Собор [13-кылымга чейин мечит (785-ж. курула баштаган); дүйнөдөгү эң ири], роман стилиндеги СанПабло (13-кылым), Сан-Николас (13-кылым) чиркөөлөрү, Кармен Кальсадо чиркөө монастыры (16-кылым) сакталган. Шаардын тарыхый бөлүгү Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Королдор Илимдер академиясы, институт, университет бар. Жыл сайын музыка фестивалы өткөрүлүп турат. Ботаникалык бак уюштурулган.
Эски Кайынлык (Краснокам району, Башкыртстан)
Эски Кайынлык — Башкыртстандын Краснокам районундагы айыл, Жаңы кайынлык айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 162 киши. Почта индекси — 452945, ОКАТО коду — 80237835006.
Терме ырлары
Терме ырлары — бир топ көрүнүштөрдү санап, бирдей сөздөрдү пайдалануу менен акыл-насаат иретинде ырдалган дидактикалык чыгармалардын бир түрү. Мындай ырларда бир- топ жакшы, жаман сапаттар терилип айтылат да, андан тиешелүү мораль чыгарылган. Терме ырлары санат-насыят ырларына бир топ жакын келет, ошондуктан айрым учурларда алардын ортосуна чек коюуга мүмкүн болбой калат.
Кемер
Кемер – сырт кийимдин тышынан белге курчалуучу кур. Ал жогорку сапаттагы кайыштан жазылыгы алакандай жасалат. Кемер кыргыз элинин салттуу турмушунда адамдын бир курактан экинчи куракка өткөнүн билгизет. Аны жигит курагына киргенден баштап курчанышат. Кемер – жигиттик намыстын, жоопкерчиликтин, тайманбастыктын белгиси. Жасалышына карай жөнөкөй кемер, күмүш кемер. деп бөлүнгөн. Тогоосу темирден жазы жасалып, кайыштын сырткы бетине көркөмдөлүп, күмүш чаптырылат.
Шариповского участка (Краснокам району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Герцен
Герцен — топоними.
Саясий ааламдашуу
Саясий ааламдашуу - үч негизги түрдө көрүнөт: улуттук өкмөттөр ортосундагы өз ара иш-аракеттерди интенсификациялоодо, улуттар үстүнөн институттарды түзүүдө жана аймактар ортосундагы өз ара иш-аракеттерди күчөтүүдө.
Синцзян
Түштүк Кытай деңизиндеги Чжуцзянкоу булуңуна куярда Бэйцзян жана Дунцзян дарыялары менен кошулуп, чоң (16,9 миң км2) Чжуцзян дельтасын пайда кылат.
Апас Бакиров
Өмүр таржымакалы
1957-ж. Бишкек политехникалык институтунун тоо кен-геология факультетин бүткөн. 1957-жылдан Кыргызстан ИАнын геология институтунун кенже, 1969-жылдан улук илимий кызматкери, лаборатория башчысы болду.
Социалдык мамилелер
Топтор, социалдык топтор жана катмарлар, этностук биримдиктер – социалдык мамилелердин негизги субъекттери болуп саналат. Алардын жыйындысы коомдун социалдык структурасын түзөт. Алардын социалдык иерархияда алган орду барыдан мурда өндүрүш каражаттарына карата мамилеси, эмгектин коомдук уюшулган ролу менен аныкталат.
Апас Бакиров
Илимий ишмердиги
Ысык-Көл облусундагы Үч-Кошкон калай кенин ачкандардын бири, Талас өрөөнүндөгү Бала-Чычкан жана Кичи-Кайыңды ванадийлүү титан-магнетит кендерин негиздеген.
Сыйлыктары. Наамдары
Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын академиги (1997; мүчө-кабарчы, 1984).
"Кенди биринчи изилдегич", (СССР) төш белгисинин ээси.
Беш-Жыгач, Ноокен району
Калкы
Калкы - 391 киши.
Таштан, ташка секирип жүрмөй
Оюндун баяны
Оюнчулар кезектери келгенде, бирден оюн өткөрүлүүчү жерге коюлган таштардан-таштарга секиришип өтүүгө аракеттенишет. Оюнчулардын аракети 2—5 жолу кайталанышы мүмкүн. Таштардан, таштарга секирип, тең салмагын жоготпой белгиленген аралыктан бат өткөн оюнчу оюндун жеңүүчүсү болот.
Манастын он бир дуу-дуга каршы согушу
Манастын он бир дуу-дуга каршы согушу — эпостогу чоң бөлүм, өз алдынча чыгарма сыяктуу мазмунга ээ эпизоддордун бири, эпостун жалпы сюжеттик өнүгүүсүндө өзүнчө бутак. Көптөгөн майда окуялардан турат. Белгилүү манасчылардын көбүнүн варианттарында кеңири иштелип чыкпаган. Шапак Рысмендеевдин варианты менен Молдобасан Мусулманкуловдун вариантында өзүнчө окуя түрүндө учурайт. Айрыкча Молдобасан Мусулманкуловдун вариантында Сагымбай Орозбаковдун вариантына жакын планда айтылат.
Янгузнарат (Краснокам району, Башкыртстан)
Янгузнарат — Башкыртстандын Краснокам районундагы айыл, Жаңы кайынлык айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 173 киши. Почта индекси — 452945, ОКАТО коду — 80237835008.
Корей кысыгы
Корей кысыгы - Корей жарым аралы менен Япон аралдарынын (Ики, Кюсю жана Хонсю аралынын түштүк-батыш чети) аралыгында жайгашкан. Япон деңизин Чыгыш Кытай деңиз менен туташтырат. Узундугу 324 км, жазылыгы 180 км, эң тайыз жери фарватерде 73 м. Цусима аралы экиге — Чыгыш жана Батыш өткөөлдөрүнө бөлөт.
Сихотэ-алинь метеорити
Метеорит түшүп келатканда жарык болид сыяктуу болуп, радиусу 400 км жерге көрүнгөн. Андан кийин катуу добуш чыгып, жер дүңгүрөгөн. Бул метеориттин курамын СССР ИАнын метеорит боюнча комитетинин В. Г. Фесенков баштаган экспедициялары изилдеген. Сихотэ-алинь метеоритинин курамы(масса боюнча % менен): Fe 93,29; Ж 5,94; Со 0,38; Си 0,03; Р 0,56; S 0,28. Өтө аз санда башка химиялык элементтер да бар.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Таштан секирип өтүү
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, ылдамдык, ийилчектик тарбияланат, секирүүнүн, тоскоолдуктан өтүүнүн ыкмаларын, чечкиндүүлүккө үйрөтөт.
Богок
Классификациясы
Этиопатогенетикалык классификация боюнча;
Омор Султанов
Өмүр таржымалы
1959-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факуль-тетин бүтүрүп, «Ала-Тоо» журналында эмгек жолун баштаган. 1971-жылы Кыргызстан Жазуучулар союзунун башкармасынын 2-катчысы, СССР Жазуучулар союзунун текшерүү комиссиясынын мүчөсү, Алыкул Осмонов атындагы адабий бирикменин жетекчиси болгон. 1980–1986-жж. кайрадан Кыргыз Жазуучулар союзунун катчысы болуп, Кыргызстан коммунисттеринин XIII съездинде Борбордук Комитеттин мүчөлүгүнө шайланган. Омор Султановдун чыгармалары, макалалары 1953-жылдан баштап жа-рык көрө баштаган. Биринчи ырлар жыйнагы «Тоо күндөрү» деген ат менен 1961-жылы жарык көргөн. «Кыргызфильм» киностудиясы тарабынан эк-рандаштырылган «Төкмө», «Жазуучу», «Ак куулар конгон айдың көл» ж.б. даректүү жана көркөм фильмдердин сценарийлерин жазган.
Гинекология
Гинекология хирургия, эндокринология, физиология жана башка менен тыгыз байланыштуу. Азыркы гинекология жана акушерлик бир илимди түзөт. Жыныс органдарынын сезгенүү себептерин аныктоодо бактериологиянын өөрчүшү, айрыкча сүзөк козгогучтарынын ачылышы зор мааниге ээ болду. Гинекологиянын башталышы байыркы Индия, Байыркы Грекия жана башкалардын жазуу мурастарынан белгилүү. 18-кылымдан баштап өзалдынча илим катары калыптана баштаган. 19-кылымдын аягында гинекологиялык ооруларды операция жолу менен дарылоо методдору иштелип чыкты. 20-кылымда теориялык гинекология чоң ийгиликке жетишкен. Гипофиздин, энелик уруктун жана бөйрөк үстүндөгү бездин гормондорунун ачылышы жана синтезделиши жыныс гормондорунун аял организмине тийгизген таасирин изилдөөгө, этеккир циклинин бузулушун дарылоодо гормондук терапияны колдонууга мүмкүндүк берди. Гинекологиялык ооруларды алдыналуу максатында диспансердик байкоо, айрым оорулар жаңы башталганда дарылоо жүргүзүп, рак оорусуна өтүп кетишин болтурбоо үчүн аракет жасоо зарыл. Жыныс органдарынын коркунучтуу шишиктерине нур терапиясы жана операция колдонулат. Гинекологиянын татаал маселелери эларалык конгресстерде талкууланат.
Саясаттын социалдык көзөмөлү
мыйзам чыгаруу демилгелерин киргизүү, кабыл алуу жана ишке ашыруудан, алар экономикалык, социалдык жана укуктук коргонууну камсыз кылат;
Енганэ-Яга
Енганэ-Яга — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Лек-Елец дарыясынын оң жээгинен 38 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Сихотэ-алинь коругу
Айбанаттары: кер марал, элик, горал, донуз, жолборс, аюу, сүлөөсүн, токой мышыгы, кашкулак, кундуз, булгун, суусар.
Контингенттик келишимдер
Контингенттик келишимдер – мамлекетке товарлардын белгилүү санын ташып кетүү, ташып келүү же ташып өтүү мүмкүнчүлүгүн кепилдеген келишимдер.
Жаңы нага (Краснокам району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кошой баатырдын Билерикти куткарганы —
Эпизод укмуштуу-кереметтүү жөө жомокторго жакын туруп, негизинен сыйкыр, кубулуп башка түргө, кебетеге өтүү, учуп жүрүү өңдүү кереметтер сүрөттөлүп, сыйкырдуу күчкө ээ көптөгөн каармандар катышат. Окуянын баяндалуу ыгы да баатырдык эпостордон башкачараак. Сагымбай Орозбаковдун вариантына жакын планда бул эпизод Молдобасан Мусулманкуловдун вариантында берилген. Башка варианттарда жөө жомоктук белгилер анча сезилбейт.
Кызыл-Туу (Ноокен району, Масы айыл аймагы)
Калкы
Калкы - 2 404 киши.
Корей согушу
Корей согушу — 1950—53-жылдары Түштүк жана Түндүк Кореянын ортосундагы согуш. Түндүк Корея Кытай жана СССР менен Түндүк коалицияны, Түштүк Корея, АКШ, Улуу Британия ж. б. мамлекеттер менен Түштүк коалицияны түзгөн.
Бугу (уруу)
Санжыралык тизим
Бугу уруусунун санжырасы боюнча Кылжырдын (Сарыбагыш) Орозбакты уулунун Карамырза, Асанмырза, Токочмырза, Арык жана Мырзакул деген беш уулу болгон.
Булардын ичинен негизинен Арыктын жана Мырзакулдун тукуму көп болуп, уруунун басымдуу көпчүлүгүн түзөт.
Мындан тышкары арык тукумуна сарыкалпак, торок, отузуул, кызылсакал, сарыкалмак жана башка майда уруктар киришет.
Сифон
2) Тиричиликтеги Сифон - басым астында болгон сууну газдаштыруу, көбүрмө суусунду даярдоо үчүн бир учу идиштин түбүнө чейин жеткен, экинчи бийик учуна кран орнотулган ийилген тутүктүү идиш.
Узунунан коюлган узун камчыдан секирип өтүү
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, ылдамдык, ийилчектик тарбияланат, узундукка секирүүнүн ыкмаларын үйрөтөт.
Континуитет теориясы
Континуитет теориясы – эларалык укук доктринасындагы окуу, ага ылайык мамлекеттин укук субъектиси эч кандай ички өзгөрүүлөргө карабастан (ошол эле аймактын жана ошол эле калктын сакталуу шартында) окшош болуп саналат жана ал окшоштук ал мамлекет үчүн эларалык келишимдердин үзгүлтүксүз аракеттери менен ажырагыс байланышта болот.
COVID-19
Түргө бөлүнүшү
Адам организминде илдет пайда кылуучу коронавирустун бир нече түрлөрү бар. Генетикалык козгогучунун өзгөчөлүгүнө жараша бул вирустар үч түргө бөлүнөт:
COVID-19дун симптомдору
Эң көп жайылган COVID-19дун белгилерине төмөндөгүлөр кирет:
Дарылоо
Жеңил же орто оордуктагы коронавирусту айыктыруу максаты өзүнө симптоматикалык дарылоону камтыйт. Бул үчүн дене табын түшүрүүчү, жөтөлгө жана мурун бүтүүгө каршы дарылар жана башка каражаттар колдонулат.
Манастын Кырмуска каршы аттанганы
Сюжет Радлов жазып алган вариантта, Саякбай Каралаевдин  вариантында да жок. Ошондой эле ТМВда жанаБагыш Сазановдун вариантында да эскерилбейт. Молдобасан Мусулманкуловдун вариантында окуя негизинен Сагымбай Орозбаковдун вариантына жакын берилген.
Контрагент
Контрагент (лат. contrahens  –макулдашуучу) – жарандык укук мамилелериндеги келишимдин тарабы.
Сопча-Ю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Большая Амзя (Краснокам району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Момбеков (айыл)
Момбеков — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Ноокен районундагы айыл. Момбеков айыл аймагына кирет.
Талдык, Кара-Суу району
Калкы
Калкы - 1 456 киши.
Кыргыз адабиятынын башаты
Үч оглумдан айрылып,
Сегиз аяк тулпар минип,
Кайгы менен кеттим силерден,
Келтирилген тексттерден көрүнүп тургандай, эстелик жазуу уйкаштыктардан турган ырга окшошуп кетет. Ырдын түзүлүшү эстелик жазуунун милдетине жооп берет, бир жагынан, ал лирикалуу да, экинчи жагынан, патетиканы сактоо менен, тигил дүйнөгө кетип жаткан маркум баатыр Төрапа Ичракинин атынан жаратылыш, жашоо-турмуш, үй-бүлө, мамлекет жана кошуун менен коштошуу сөздөрү билдирилет. Дагы бир эстелик жазуу Енисей кыргыздарында жомокчу-акындардын бар болгонун билдирген кызыктуу габарды камтып турат. Алсак, Уюк Архандагы эстеликтеги уйкаштык менен берилген жазууда акын жөнүндө эскерилип, эстелик жазуу акындын өз атынан айтылган. Ал текст төмөнкүчө:
Эстелик жазуулар атактуу адамдардын бейиттерине гана коюлаарын эске алсак, элдик ырчынын бейитине коюлган эстелик маркумдун чоң акын экенинен кабар берет, байыркы замандарда кыргыздарда акындар чоң урматка ээ болушкан. Байыркы кыргыз эстелик жазуусунда «акун» деген сөз турганын белгилеп кетемин, ал мыйзам ченемдүү түрдө азыркы кыргыз тилиндеги, ошондой эле башка түрк тилдериндеги да «акын» деген формага өткөн; бул, мисалы, «катун» сөзүнүн азыркыча «катын» формасына өткөнүнө окшош. Келтирилген мисалдар стилистика жагындагы да, мазмун жагындагы да бардык мүмкүнчүлүктөрдү ачып көрсөтүп берди дегенден алыспыз. Азырынча филологдордун, лингвисттер менен тарыхчылардын изилдөөлөрүнүн предмети гана болгон бул тексттер адабият таануучунун изилдөөсүнүн предмети да болорунда шек жок. Буга бардык байыркы кыргыз тексттерин басып чыгаруу жардам бере алмакчы. Бирок, биздин көз карашыбызча, жогоруда келтирилгендер кыргыз адабиятынын тарыхын енисейлик эстелик жазуулардан, атап айтканда, Бегренин текстинен — 648- жылдан баштоо керек деп айтууга толук жетиштүү боло алат. Биз макалыбызды төмөнкүдөй корутунду менен аяктамакчыбыз: Орхон түрктөрүнүн адабий тилинин таасири астында түзүлгөн, байыркы түрк тилинде жазылган Енисейдеги байыркы кыргыз эстелик жазуулары адабий образдарды, метафораларды, эпикалык цитаталарды, адабий гиперболаларды камтып турат, башкача айтканда алардан адабий стилистиканын изи ачык эле байкалат. Байыркы кыргыз тексттеринин уйкаштыктардан турары шексиз, ал эми алардын бир бөлүгү түзүлүшү жана сюжети боюнча эпоско окшош келет. Мына ушул корутундулардын негизинде енисейлик эпитафияларды кыргыз адабиятынын эң байыркы үлгүсү катарында кароо керек.
Гидроцефалия
Оору улам күчөп, баш чоңоё берет. Бети чүрүшүп, чекеси дөмпөйүп көздөрүн жаап тургансыйт. Баш көңдөйүндөгү суюктуктун басымы жогорулагандыктан баш сөөктөрү бириккен жеринен ажырап, сөөгү жукарып жана баланын эмгеги чоңоёт. Ошонун натыйжасында мээ начар тамактанат да, анын ткандарынын түзүлүшү өзгөрүп жабыркайт, көлөмү кичирейет. Бала кеч басат, башын кармай албайт, кээде шал болот. Кара куш мээ жабыркаса, кем акылдыкка дуушарлантат.
Тынымсейитова, Жумакан
Жазуучу Бейшебай Усубалиев эскерет
Эже дагы эле айтып-айтып келди да, бир маалда тык токтоп:
(Булак: “Агым” гезити . – 7-май, 2010-жыл. – 27-бет. - Б.Усубалиев. Түнкү таң же Өлүм неге сулуу көрүнөт?)
Акындын орусча которулган “Тянь-Шань” деген ыры
Ты не думай, что мой Тянь-Шань- Это просто цепи вершин, Что моя седая страна Для одних снегов создана. Мой Тянь-Шань – это зелень трав. На Джайлоло - несметный скот… Будет тысячу лет неправ, Кто Тянь-Шань стороной обойдет. Это белый пьянящий кумыс, Это дробно звенящий  комуз, Это ели - Тянь-Шань краса- В голубые глядят небеса. Ты не думай, что мой Тянь-Шань- Только горы в белых снегах, У подножий гор - урожай! Здесь машины - в умелых руках. А в горах залегает руда. Тут живут герои труда. Не раздумывай, приезжай В мой рабочий,  зеленый край. (Джумакан Тынымсеитова).
Кыргыздарда мейман чакыруу жана мейманга баруу
Анда окуя мобундай: илгери, бөлөк элден, бөтөн жерден ат арытып, жол карытып, комузун угуп, сый-урматын көрөлүк деп, кыргызга мейман келиптир.