cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Араван аска бетиндеги сүрөттөр
Араван аска бетиндеги сүрөттөр – биздин заманга чейинки 1-миң жылдыктын аягы – биздин замандын 1-миң жылдыктын башына таандык археологиялык эстелик. Араван суусунун оң өйүзүндөгү бийик эмес асканын түндүк-батыш бооруна аркардын, тоо эчкилердин, адамдардын жана жылкылардын сүрөттөрү тартылган. Алардын арасында тартылган 4 жылкынын турпаты дабан аргымактарына окшоштурулат. Чоподон жасалган байыркы идиштердин сыныктары жана күмбөздүн урандылары табылган.
Адабият
Кыргыз тарыхы.Энциклопедия. Бишкек, 2003 “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А. Асанов, жооптуу ред. А. А Асанканов” Ред. кеңеш: Ө.Ж Осмонов (төрага), Т.Н Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Жуманалиев ж.б.”
Чангыль-Кы дарыясы (Ватылька куймасы)
Чангыль-Кы — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ватылька дарыясынын сол жээгинен 129 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 32 км.
Топонимика
Топонимика (гр. - луна, орун жана - ат) – 1) белгилүү бир жерге тиешелүү географиялык аталыштардын жыйындысы; Айсулуу красная 2) лексикологиянын географиялык энчилүү аттарды изилдөөчү тармак. Ал топонимия, топо некдоха, эпитет, салыштыруу, гипербола, литота, ирония сыяктуу түрлөргө бөлүнөт. Троп тилдик каражат катары сөздөрдүн пайдалануу чөйрөсүн кеңитет, сөздүн эмоциялык касиетин жогорулатат, кубулуштун мүнөздөмөлөрүн жиктеп, салыштырылып жаткан нерселер жөнүндөгү түшүнүктү тереңдетет. Троп кадыресе күндөлүк тиричиликте, көркөм чыгармаларда арбын колдонулат.
Жеңиш, үңкүрү
Жеңиш, үңкүрү — Лабиринт тибиндеги ири термокарст үңкүрү. Ноокат р-нун аймагында, Косчан тоосунун түн. капталында, Ноокат кыштагынан 6 км түндүк тарапта жайгашкан. Үңкүрдү 1976-ж. А. Я. Жуканин жана В. В. Филипенко тапкан; 1978-ж. спелеология экспедициясы изилдеген. Карбон мезгилинин акиташ тектеринде пайда болгон. Жалпы уз. 1500 м. Геология жана спелеологиялык изилдөөлөр үчүн мааниси зор.
Нафтиламиндер
Нафтиламиндер — нафталинден алынган бирикмелер. -NН2тобунун нафталин циклинин кайсы көмүртек атомунда жайгашкандыгына жараша a жана b Н, деп бөлүнөт. a-нафтиламин (1-нафтиламин) балкып эрүү t 50°С, кайноо t 301°С болгон кристаллдык зат. Сууда начар, спиртте, эфирде, бензолдо, толуолдо, дихлорэтанда жакшы эрийт. Ал 1-нитронафталин Nа2S2- катышуусунда калыбына келтирүүдөн алынат. N-фенил-a-нафтиламин, пигменттер, азобоёктор синтездөөдө коддонулат. b-нафталамин (2-нафтиламин) балкып эрүү 1113°С, кайноо 1294°С болгон абада түсүн өзгөртүүчү крисгаллдык зат. Ал автоклавда, 130-150°С суу чөйрөсүндө NН3 менен SО2 өз ара аракеттенишинен алынат (Бухерер реакциясы 1903-1904-ж). b-нафтиламин боёкторду синтездөөдө колдонулат. Канцерогендүү зат. Ошондуктан азыркы мезгилде аны өндүрүүгө тыюу салынган.
Кереметтүү түш жана аны жоруу
Асмандагы канаттуу
Айбатынан уча албай,
Нускалуу ырлар
Адабият:
Шериев Ж., Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Керме-Саз
Керме-Саз — топоним. Сагымбай Орозбаковдун варианты боюнча «Нескара менен Манастын урушу» окуяда:
Игорь Додон
Изилдөөлөрү
Молдова мамлекеттик агрардык университетинин экономика факультетин бүтүргөн (1997), андан кийин Молдова Экономикалык изилдөөлөр академиясынын Башкаруу фактысы (1998). Андан кийин Эл аралык Менеджмент Институтунун экономика факультетинин юридикалык факультетин аяктаган. Ал Молдованын Экономикалык изилдөөлөр академиясынын Банктар жана биржалар бөлүмүндө экономика илимдеринин доктору илимий наамын алган. Негизги ишмердүүлүгүнө катар эле, 1997-2005-жылдары Игорь Додон педагогикалык ишмердүүлүк менен алектенген.
Диакритикалык белги
Булак: http://kyrgyzinfo.ru
Шепшенга (Кичменьга куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Негиз (химия)
Ca(OH)2 + 2HCl = CaCl2 + 2H2O
Ванкувер
Ванкувер — Канаданын Түштүк-батышындагы шаар. Британия Колумбиясы провинциясында. Калкы 1,8 млн (2006; агломерациясында 2,1 млн).
Октава
Адабият:
Шериев Ж., Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Ван Ман
Ван Ман (биздин заманга чейинки 45 — биздин замандын 6.10.23, Чанъань) — Байыркы Кытай мамлекеттик ишмери, 9-жылдан император. Тектүү Ван тукумунан чыккан. Биздин заманга чейинки 8-жылы Ханъ империясынын жогорку төбөлү — «да сы ма» даражасына ээ болгон. 8-жылы сентябрда сарай төңкөрүшүн уюштуруп, өзүн жаңы Синь династиясынын императору деп жарыялаган. Дыйкандарга жер үлүштөрүн бөлүп берүү, жерге болгон жеке менчикти, кулдарды сатуу, сатып алууну жоюу боюнча реформаларды жүргүзүүгө аракет жасаган. Туз, темир, шарап жана башка товарларды сатууга мамлекеттик монополия киргизген. Ван Мандын реформалары калктын ар кайсы катмарларында нааразычылыктарды пайда кылып, көтөрүлүштөргө (эң белгилүүсү «кызыл кашчандар» козголоңу) алып келген. 23-жылы козголоңчулар өлкөнүн борбору Чанъаньды ээлеген, Ван Мандын башы алынган.
Регионалдык коопсуздук
Регионалдык коопсуздук айрым бир аймакты согуштук жана экономикалык коркунучка кабылуудан сактап турган эл аралык коопсуздуктун (куралдуу күчтөрдү көзөмөлдөө, граждандык укукту коргоо, эркин сүйлөө жана таза шайлоо жүргүзүү ж. б.) составдык бөлүгү. Регионалдык коопсуздук өлкөнүн бир аймагындагы күчтөрдүн салмагын теңөө; тарыхый, маданий, диний өзгөчөлүгүнө карап, тыштан кол салуу, кийлигишүү, зыян келтирүүгө каршы, суверендүүлүк, көз карандысыздыкка коркунуч туудурбоо үчүн колдонулат. Мисалы, СССРдин жоюлушу менен Орто Азиядагы геосаясий абалдын өзгөргөнүнө байланыштуу 1993-ж. январда Борбордук Азия мамлекеттеринин кызматташтыгы уюштурулган. 2002-ж. февралда анын базасында Казакстан, Өзбекстан жана Кыргызстан биригип, Борбордук Азия шериктештиги түзүлгөн. Кийин ал Борбордук Азия экономикалык Шериктештиктин (БАЭШ), Борбордук Азия кызматташтык уюму (БАКУ), 2006-жылдан Евроазия экономикалык Шериктештик (ЕАЭШ) катары кызмат кылат. Мындан тышкары Кыргызстандагы регионалдык коопсуздукту 2001-ж. Кытай, Россия, Казахстан, Тажикстан, Өзбекстан (кийин баш тарткан) менен бирдикте түзүлгөн Шанхай кызматташтык уюму (ШКУ) коргоп турат.
Киска-Елга (Туймазин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Парма (Огайо)
Калкы - 81 601 киши. Болжолдуу аянты - 51.7 км². FIPS коду — 39-61000.
Штраус Иоганн
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Баалуу кагаз ээлеринин реестрин жүргүзүү тутуму
Баалуу кагаз ээлеринин реестрин жүргүзүү тутуму – баалуу кагаз ээлеринин тизмесин түзүүгө, көрсөтүлгөн жактарга маалыматтарды алууга жана жөнөтүүгө мүмкүнчүлүк түзүүчү баалуу кагаз ээлери менен анын шарттуу кармоочуларынын атына катталган баалуу кагаздарга карата тутумда катталгандарды далдаштырууну камсыз кыла турган кагазда жана/же электрондук маалымат базасын пайдалануу аркылуу катталган маалыматтардын жыйындысы. Баалуу кагаз ээлеринин реестрин жүргүзүү тутуму тутумга өзгөртүү зарылчылыгын алып келе турган, ошондой эле тизме кармоочунун ал аракеттер менен байланышкан баардык фактылар менен документтер боюнча маалыматтарды чогултуу жана сактоо иштерин камсыз кылууга тийиш. Баалуу кагаз ээлери менен анын шарттуу кармоочулары баалуу кагаз ээлеринин реестрин жүргүзүү тутумуна маалыматтарды берүү эрежесин сактоого милдеттүү. Көрсөтүүчүнүн баалуу кагаздары үчүн бул тутум таркатылбайт.
Ван Чун
Ван Чун (王充, биздин замандын 27, Шанъюй уезди, азыркы Чжэцзян провинциясы 100-жылга чейин/27–97) – байыркы Кытай философу-энциклопедисти, материалист, атеист. Анын таржымалы «Хоу Хань шу» («Соңку Хань жөнүндөгү китеп») деген династиялык тарыхка киргизилген. Baн Чундун бирден-бир сакталып калган эмгеги «Лунь Хэн» («Ой жүгүртүүлөрдү теңдештирүү») деген китеби атаандаш философиялык көз караштарды бирине бирин салыштыруу ыкмасында жазылган. Baн Чундун философиясынын мааниси башкы философиялык мектептердин эч кайсынысына кирбеген, эч кимди туурабаган, нукура окууну түзгөндүгүндө эмес, ал философтонуунун стилин, башкача айтканда көзүнө карабай сындоо руху, демейки тажрыйбаларга жана илимдердин маалыматтарына дайыма таянышы менен айырмаланган стилин иштеп чыккан. Дүйнөнүн баарына текши бирдейлиги «асман-жер» үрөнүнүн өткөрө назик табиятын көрсөткөн жана да өзүн-өзү жараткан материалдык, рухий көрүнүштөрдүн негизинде жаткан универсалдуу, зарделдүү уңгу-негиз (субстанция) «дем башаты» (ци) менен шартталган. Ал эми «дем башаты» өзгөрбөс жазмышты «жекече табиятты» алып жүрүүчү катары адам аркылуу ишке ашат. Baн Чун адамзат коомунун тарыхын өкүмдарлардын сапаттарына байланышпаган «маданият» үстөмдүктөрүнүн жана козголоңдорунун мерчемдүү кайталанма алмашуусу катары караган. Ван Чун байыркы кытайдагы Философиялык мектептердин бирине да жакын болгон эмес. Ал көк асманды жогорку кудай эмес жана дүйнөдө болуп жаткан процесстерге, Кубулуштар менен нерселердин өсүп-өзгөрүшүнө эч тиешеси болбогон, сезүү органдары жок материалдык нерсе деп эсептеген. Ван Чундун окуусунун өзөгүн түзгөн окуу-материалдык дүйнөнүн баштапкы субстанциясы болгон Ци жөнүндөгү түшүнүк, башкача айтканда материалдык дүйнөнүн башаты менен негизин Ци субстанциясы түзөт. Ван Чундун көз карашы бир катар кемчиликтерге (вульгардык материализмге ыкташканы, этикасында-фатализмдин орун алышы) карабастан атеизмдин тарыхында орчундуу орунду ээлейт.
Дмитрий Шостакович
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Чапс-Мачель-Кикя дарыясы
Чапс-Мачель-Кикя — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ватылька дарыясынын оң жээгинен 53 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 28 км.
Жер участокторунун универсалдуу укук мураскорлугу тартибинде өтүүсү
Жер участокторунун универсалдуу укук мураскорлугу тартибинде өтүүсү – мурастоодо же юридикалык жактардын кайра түзүлүүсүндө менчик укугунун же жер участогун пайдалану укугунун келип чыгуусу.
Аялдардын укуктары
Тарыхы
Байыркы Мысырда аялдар ал учурдагы башка көптөгөн өнүккөн цивилизациялардагы аялдарга, мисалы, байыркы Греция жана Римдеги аялдарга салыштырмалуу бийик статуста болушкан. Мысырдык аялдар мурас калтырууда эркектер менен тең укуктуу болуп эсептелген, согуштан бөлөк учурларда өлкөдө кыймыл эркиндигине ээ болушкан, келишим түзүүгө, сотторго катышууга, бирөөнү сотко берүүгө, балдарды өз наамына каттоого укуктуу болушкан. Птолемей доорунун тушунда Мысырда жашаган жана күйөөсүнөн көз каранды грек аялдары мысырдык аялдардын өз алдынчалыгына, эркиндигине суктанышкан деп айтылат.
Медициналык көрсөтмөсүз абортторго Улуу Британияда 1967-жылы, АКШда 1973-жылы, Францияда 1979-жылы уруксат берилген.
Түркияда феминисттик кыймылдар XIX кылымда Осмон империясы кулаган тушта башталган. Гендердик теңдиктин идеалы расмий деңгээлде Мустафа Кемаль Ататүрктүн башкаруусу тушунда кабыл алынган деп эсептелет. Анын модернизацияланган реформалары көп аялдуулукка тыюу салууну да камтыган, жыйынтыгы түрк аялдарына саясий укук берүүгө алып барды.
Добуш берүү укугу
Жарандын мамлекетте шайлоого жана шайланууга болгон укугу. Биринчилерден болуп аялдардын шайлоо укугун Жаңы Зеландия (1893), Австралия (1902), Европада – Финляндиянын Улуу Герцогдугу (Россия империясынын курамында, 1906), ислам дүйнөсүндө – Крым Эл Республикасы (1917) киргизген. Акыркыларынын айрымдары: Кувейт (2005), Бириккен Араб Эмираттары (2006) жана Сауд Арабиясы (2011).
Репродуктивдик укуктар
Репродуктивдик укуктар – адамдын жыныстык ден соолугу менен байланышкан, ар кайсы өлкө өз алдынча аныктаган жана ар кандай түшүнүлгөн мыйзамдуу (юридикалык) укуктардын бир бөлүгү. Жарандардын тукум улоого, алардын репродуктивдик ден соолугун коргоого жана никеси бар же никеден тышкары бала төрөө (төрөтүү) же бала төрөөдөн (төрөтүүдөн) баш тартуу, бойго бүтүрүү жана бала төрөө ыкмалары туурасында чечимдерди эркин кабыл алууга, бул чөйрөдө медициналык, маалыматтык жана консультациялык жардам алууга болгон укуктары.
Үй-бүлөлүк укугу
Үй-бүлөлүк укугу – Аялдарга карата дискриминациянын бардык формасын жоюу жөнүндө конвенциянын (1979) 9-беренесине ылайык, ар бир мүчө-мамлекет балдарынын жарандыгына карата аялдарга жана эркектерге бирдей укук берүүгө тийиш деп бекитилген. Мисалы, баланы кайсы өлкөдө окутууну жана жашатууну аныктоону ата жана эне бирдей чече алышат дегенди билдирет.
8-март
Кыргызстанда 8-март Аялдардын эл аралык күнү катары майрамдалат. Бул күнү феминисттер ар кандай акцияларды өткөрүшүп, тең укуктуулук тууралуу коңгуроо кагышат.
Эскертүүлөр
<references group="п" />
Жергиликтүү бюджет
Жергиликтүү бюджет – жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары түзүүчү, бекитүүчү жана аткарылуусун көзөмөлгө алуучу жергиликтүү бирлештиктин (айыл, кыштак, шаар) бюджети.
Прагматизм
Прагматизм (грекче pragma, pragmotos – иш, аракет) – субъективдүү идеалисттик философиялык окуу. Чындыкты идеалисттик эмпиризм багытында «тажрыйба» менен бирдей деп карап, «аң-сезимдин агымы» катары түшүндүргөн. Прагматизмдин көз карашынан алганда, таанымдын объектилери аң-сезимге көз карандысыз жашай албайт, алар практикалык милдеттерди чечүү учурунда таанып-билүү аракети аркылуу калыптанат. Ойлом – организмдин ийгиликтүү аракети үчүн ошол чөйрөгө ылайыкташуунун каражаты; түшүнүк менен теориялар ага жетүүнүн ыкмалары гана; прагматизмде акыйкат объективдүү реалдуулуктун чагылышы катары эмес, индивиддин субъективдүү мүдөөлөрүн канааттандыруучу практиканын натыйжасы катары түшүндүрүлөт. 19-кылымдын 70-жылдарында АКШда пайда болгон; негизги идеялары Ч. Пирске таандык, доктринасын У. Жемс, Ж. Дьюи, Ж. Г. Мид иштеп чыгышкан. Прагматизмдин Улуу Британияда (Ф. К. С. Шиллер) ж. б. өлкөлөрдө жактоочулары болгон.
Иерархи
Берилиштерди уюштуруу методу, жалпы категорийлери тизменин (дарактын) чокусунда жатат, төмөндө ага камтылган экинчи деңгээлдеги категориялар жатат, ал эми ар бири өз кезегинде камтылган категорияларды камтышы мүмкүн.
Ахмадия
Ахмадия түшүнүгү төмөндөгүдөй ишенимди өзгөчө баса белгилейт: Мухаммадга түшкөн Ислам дини адамзат үчүн акыркы чечим жана кылымдардан бери жоголуп кеткен анын чыныгы маңызын жана түпкү көрүнүшүн калыбына келтирүү керек. Ахмадия агымын ээрчигендер төмөндөгүдөй ишенишет: Гулам Ахмад диний согуштарды токтотуу, кан төгүүлөрдү сындоо жана кайрадан адеп-ахлактарды, адилеттүүлүктү жана дүйнөдө тынчтыкты орнотуу үчүн Ыйса Машаяка окшош болуп келди. Алар дагы мындай деп ишенишет: ал киши алардын пикиринче Мухаммад жана алгачкы мусулмандар аткарып келген Исламдын чыныгы жана маанилүү таалимдеринин жардамы менен Ислам динин фанатикалык жана бидъат (динге жат болгон) ишенимдерден тазалады. Ошентип, Ахмадийлер өздөрүн Исламды кайрадан жандандырып, тынчтык жол менен жайлытууга жетекчилик кылып жатабыз деп көрүшүүдө.
Ишенимдеринин корутундусу
Ахмадия ишеними акыркы күндөрдө Ислам динин кайрадан жандандырып жаткандыгын билдирет. Чет өлкөлөрдө Ахмадиянын миссионердик ишмердүүлүктөрү кандайдыр бир система түрүндө 1913-жылдары башталган (мисалга, Лондон шаарындагы Патни деген аймакта Англиядагы миссиясы). Мусулман дүйнөсүнүн ичинен дүйнөдөгү көптөгөн өнүккөн мамлекеттер менен биринчилерден болуп, байланыша турган кыймыл - бул Ахмадия кыймылы. Кээ бир тарыхчылар Ахмадия кыймылын Африкалык-Америкалыктар тарабынан Америкада жарандык укуктарды алуу үчүн башталган кыймылга жетекчи деп ойлошот. Кээ бир адистердин пикиринче, 1950жылдарга чейин Ахмадия «Африкалык- Америкалык мусулмандардын арасында күчтүү таасир этүүчү Жамаат» катары таанылган. Бүгүнкү күндө дүйнөдө эң активдүү миссионердик программалары бар жамааттардын бири Ахмадия Мусулман Жамааты. Айрыкча кеңири деңгээлде Африкада бар. Колониялаштыруу доорунда аталган Жамаат көбүрөөк бул континентте Исламды жайылтуу менен бааланат.
Алланын жалгыздыгы
Ислам дининдеги Таухийд деген түшүнүк ар түрдүү адамдардын биримдүүлүгү деген сезимди жаратат жана ушул жааттагы бардык тоскоолдуктарды жогот деп да түшүнүлөт. Бардык адамдардын, этниктердин жана өң-түстөрдүн ар түрдүүлүгү кабыл болууга ылайык нерсе деп түшүнүлөт. Ошентсе да, Алла тааланын жалгыздыгына ишенүү Жаратуучу менен жаратылыштын ортосунда бүтүндөй гармония деген түшүнүктү пайда кылат деп түшүнүлөт. Алланын айтканы менен кылганынын ортосунда кандайдыр бир карама-каршылык болуу мүмкүн эмес деп түшүнүлөт.
Периштелер
Негизги макала: Периштелер жөнүндө Ислам дининин көз карашы Периштелерге ишенүү Ахмадия Мусулман Жамаатынын негизги акыйдаларынын бири. Алар Алла таала тарабынан Ага баш ийүү үчүн жана Анын буйруктарын ишке ашыруу үчүн жаратылган руханий жаратылыштар. Адамдарга окшоп периштерлер көз карандысыз каалоого ээ эмес жана өз эрки менен иштей алышпайт. Алар Алла тааланын буйругунун негизинде вахий-аянды пайгамбарларга алып келишет, пайгамбарлардын душмандарына жаза беришет, Алла тааланы улуктап, Ага мактоо-алкоо айтышат, жана адамдар жасаган иштеринин эсеп-кысабын жазып турушат. Периштерлер жөнөкөй көздөргө көрүнбөйт. Ошентсе да, Ахмадия Мусулман Жамаатынын айтымында, кээде алар адам баласына бул же тигил көрүнүштө ачыкка чыгышат. Бул ачыкка чыгуу физикалык түрдө эмес, тескерисинче руханий көрүнүштө болот. Ахмадий муслумандар периштелерди өзүнчө жаратылыш катары бар болгон асмандык макулуктар деп түшүнүшөт. Алар аткарып жаткан башкы роль – бул Алланын кабарларын адамдарга жеткизүү. Курани каримдин негизинде, материалдык жана диний ааламдын баардыгы периштелер делинген кээ бир руханий күчтөр тарабынан башкарылып жатат. Алар аткара турган ар бир иши бүтүндөй Алла тааланын Каалоосуна жана Ал нерселер үчүн түзгөн схемага моюн сунган болот. Ахмадий мусулмандар чечмелеп жаткан Ислам дини боюнча, алар үчүн белгилеп коюлган жумуштар же ишмердүүлүктөн же Алла таала нерселер үчүн түзгөн жалпы эрежелерден четке чыга алышпайт.
Акырет (кыямат күнү)
Бешинчи ыйман негизи же тиреги акыретке тиешелүү Ахмадийлердин айтымында, Таухийдге (Алланын жалгыздыгына) ишенгенден кийин эң баса белгиленген доктрина – бул акыретке (кыямат күнүнө) ишенүү.Ахмадий мусулмандардын ишенимдери боюнча, Кыямат күнү бүтүн аалам жок болуп кетет, башка бардык мусулман агымдар жана фикх мектептери дагы дал ошол эле көз карашта. Өлүктөр кайрадан тирилтилип, алар дүйнөдө жасап жүргөн амалдары боюнча алардан эсеп-кысап алынат. Амалдары жакшы болгондор бейишке киришет, ал эми амалдары жаман болгондор тозокко ташталышат. Ахмадийлер боюнча, тозок узак убакытка созулуучу, ал эми түбөлүккө уланбоочу, убактылуу жай деп түшүнүлөт, бул көбүрөөк Иудаизмге окшоп кеткен жана байыркы мусулман уламаларынын, мисалы Ибн Таймия жана Ибн Арабий сыяктуулардан алынган көз караш. Ал адамдардын күнөөлөрү тазалана турган оорукана сыяктуу деп окутулат, жана ушул көз караш Куран жана хадиске негизделинет.
Экинчи келүү
Башка көпчүлүк мусулмандардан айырмаланып, Ахмадий мусулмандар мындай деп ишенишет: Ыйса крестке кагылган жана төрт сааттан кийин эле кресттен алынган. Андан кийин мүрзөгө коюлган соң ал өзүнүн эсине келген. Ахмадийлер Ыйса Израилдин жоголгон урууларын издеп барып, карылык жаш курагында Кашмирде көз жумган деп ишенишет. Ыйса Кашмирде Йууз Асаф деген ат менен көмүлгөн деп түшүнүшөт. Айрыкча, мындай деп ишенишет: Ыйсанын кайра келүүсү жөнүндөгү Библияда жана Ислам дининде бар алдын ала айтылган кабарлар сөзмө-сөз эмес, тескерисинче метофорикалык маанидеги кабарлар жана ошол алдын ала айтылган кабарлардагы Ыйсанын кайра келүүсү Мырза Гулам Ахмаддын сыпатында орундалды. Ахмадий мусулмандар «Убада Кылынган Мессия» жана «Имам Махдий» бир эле инсан, ошондой эле анын таалимдери, таасирлери, дубалары жана аны ээрчигендер аркылуу Ислам дини Анти-Христи же Дажжалды, кандай христиан дини дүйнөдө жайылганына кеткен убакыттын ичиндегидей убакытта жеңилүүгө дуушар кылат, жана Дажжалдын кудуреттүүлүгү акырындап жоголуп, Исламдын соңку жеңиши жана тынчтыктын доору жөнүндөгү алдын ала кабарлардын орундалганына жарыя болуп саналат деп дагы ишенишет.
Экинчи Халифа
Биринчи Халифа каза тапкан соң Азирети Мырза Башируддин Махмуд Ахмад өзүнөн мурунку Халифанын тилегине ылайык экинчи Халифа катары шайланган. Ошентсе да, Мавлана Мухаммад Али жана Хаважа Камалуддин баш болгон тайпа анын орунбасарлыгына катуу каршы чыгып, аны кезектеги Халифа катары кабыл алуудан баш тартышкан, анан көп өтпөй ушул топ Лахордогу Ахмадия Кыймылын негиздешкен. Мырза Гулам Ахмаддын пайгамбарлыгы жана орунбасарлыгы сыяктуу маселелерде кээ бир көз караштык айырмалардын айынан Халифага каршы чыгышкан. Каршылык көрсөткөндөр менен Халифанын салыштырмалуу аз окугандыгы дагы өз ролун ойногон. Ошентип, Лахордогу Ахмадия Кыймылы Лахор шаарында жайгашып, салыштырмалуу бир аз ийгиликке жетишишкен, бирок аларды ээрчигендердин салмактуу санын өзүнө тарта алышкан эмес. Жамааттын тарыхында бул окуя «Адашуу» деп эсептелинет жана Жамааттын негиздөөчүсү айткан алдын ала кабарына дагы ишаарат кылат.
БАШКАРУУ МЕКЕМЕЛЕРИ
Ахмадия Мусулман Жамаатынын бардык диний институттарынын арасында Жамия ал-Ахмадия, кээде айрыкча айырмаланып Теология жана Тилдердин Ахмадия Университети деп да которулат. Ал кандайдыр бир Исламий медресе жана билим берүүчү институт болуп, Африка, Азия, Европа жана Түндүк Америкада бир канча тармактары бар. 1906-жылы Мадраса Таалимул-Исламдын (кийичерээк Таалимул-Ислам Колледжи болгон) бөлүмү катары Мырза Гулам Ахмад тарабынан негизделген, ал Ислам динин үйрөтүү жана миссионерлерди тарбиялоо үчүн Ахмадия Мусулман Жамаатынын башкы борбору. Бүтүрүүчүлөр Халифа тарабынан Жамааттын миссионерлери катары дайындалышат. (Көбүнчө Мураббий, Имам, же Мавлана, же фикх илиминин адиси болуп, Жамааттын Казылары же Муфтийлери деп аталышат. Жамияны бүтүргөндөрдүн кээ бирлери Исламий тарыхчылар дагы болушкан. 2008-жылга чейин аталган Университетти бүтүргөн 1300дөн ашуун адамдар жер жүзүндө миссионерлер катары кызмат кылышууда.
ИНДОНЕЗИЯ
Ахмадийлер менен кошо кээ бир азчылыктар жана бир топ бейөкмөт уюмдардын пикиринче, Ахмадийлер өз ишенимдерине жараша амал кылууга эркин болушу керек жана мыйзамда берилген динди тутуу эркиндиги деген укукту пайдаланып, Исламдын туу астында өздөрүн каалагандай чакыруусу мүмкүн.
САУД АРАБИЯСЫ
Ахмадийлер Сауд Арабиясында үзгүлтүксүз кысымдарга алынышууда. 2007-жылдын 24-январында Human Right Watch деген уюм Сауд Арабиясынын падышасы Шах Абдуллага ачык катты жолдоп, Сауд Арабияда Ахмадия ишенимдерине каршы диний кысымдарды токтотууну суранышкан. 2006-жылдын ноябрында жана 2007-жылдын февралында эки кат жолдонуп, Сауд Арабиясынын бийлигине сын-пикир айтуучулардын Сауда Арабиясына сапар тартуусуна коюлган чектөөлөрү алынып салуусу суралган. Human Right Watch ошол каттарга кандайдыр бир жооп кайтарылганын же кайтарылбаганын билдире элек.
Сооронов, Омор
Эмгектеринин кыскача тизмеси
Насаб-наама: 1855-жылы Кудаяркан жаздырган адамзаттын санжырасы. – Б.: Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия, 2003.
Кыргызым ай, кыргызым! Ырлар. – Б.: Турар, 2008. – 85 б.
Аббас Абад бакчасы
=Аббас Абад бакчасы باغ‌های عباس‌آباد= Аббас Абад тарыхый комплекси Мазандаран областынын Бешехр шаарчасынын тарыхый комплекси. Аббас Абад комплексинин бакчасы шаарчадан 9 километр алыстыкта, Альборз тоосунун кыркасында чытырман токойдун арасында жайгашкан. Ал Ирандын эң чоң жана эң маанилүү тарыхый бакчасы катары ЮНЕСКОнун дүйнөлүк мурастар тизмесине катталган. Бул комплекс Аббас Абад плотинасы, суу сактагыч жана плотина көлмөсү, Гүлбакча, хан сарай, мончо, көк түстөгү тегирмен жана кыштан курулган эки буранадан турат. Ал Аббас шах I дин буйругу менен 1020-201021 жылдары Харгоуран теп аталган аймака салынган жана азыркы тапта Ирандын чөлдүү эмес, жапжашыл бак дарактуу жеринде жайгашкан эң маанилүү бакча болуп саналат. Анын аянты 500 гектарга жакын. =Көлмө= Плотина көлмөсү өзүнө 600 миң куб метрди камтып суу сактагыч түрүнө кирет. Бул плотина Ирандын маданий мурастар уюму тарабынан 745 номуру менен Ирандын тарыхый жана маданий калдыгы катары катталган. Аббас Абадагы табигый көлмө 10 гектар жерди өзүнө камтып, анын ортосунда имарат жайгашкан жана көлмө толгон кезде бийиктиги 18 метрди түгөн имарат сыыга чөгүп, анын чатыры жанында өскөн дарактардын учтары гана көрүнүп калат. =Көлмөнүн төрт капкасы (арка) жөнүндө маалыматтар= Бешехр шаарчасынын Аббас Абад бакчасындагы атайын жасалган көлмөнүн ортосунда кыштан курулган  төрт капкалуу имарат курулган. Анын чатыры жыгачтан жана атайы үйдүн төбөсүн жаба турган темирден курулган. Аталган төрт капка суу ташкындаган учурда суунун алдында калып, жалгыз гана анын чатыры суу үстүндө калат. Ал эми капталындагы капкалар 8 түркүктөн, ортонку капка бир түркүктөн турат. түркүктөрдүн чоңдугу болжол менен 4х4 метрди түзүп, бир платформанын үстүндө жайгашкан. Анын маанилүү жери андагы жана имараттын тегерегинде кыш тепкичтердин жоктугу. Аталган жер алгач плотинаны калыпка келтирүү үчүн салында, андан кийинчерээк плотина суусун алуу, аны өз кызыкчылыгы жана көңүл ачуу үчүн колдонушкан. Жеке изилдөө иштеринин негизинде аталган борбор көлмөгө суу жеткирүү үчүн, ошол заманда колдонулса жогору жакта жайгашкан булак жана шаркыратманын суу агып келип топтолгон. Имараттын ичинде көңүл ачуу үчүн жасалган бассейнди колдонуу үчүн анын түндүк тарабынан имаратка карай салынган жыгач көпүрө аркылуу жетүүго болот. Бирок бул имарат бир гана көңүл ачуу үчүн колдонулбастан плотина тармагындагы илимий, техникалык иштерди жүргүзүү үчүн да активдүү колдонулган. =Шилтемелер= =Булактар= https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%BA_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF Маданият, Табият
Бад-Петерсталь-Грисбах
Бад-Петерсталь-Грисбах (Bad Peterstal-Griesbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Ортенау районуна кирет.
Говор
Говор, (айтым) – жалпы элдик тилдин же диалектинин ичиндеги белгилүү бир аймакка тараган тилдик өзгөчөлүк. Ал өзгөчөлүктөр тилдин фонетикасынан, грамматикасынан, лексикасынан байкалат. Кыргыз тилинде Ысык-Көл, Талас,Тянь-Шань, Чүй жана ичкилик (түш. кыргыздарда) жана башка говорлору бар. Говорго адабий тилдин эрежелерине туура келбеген грамматикалык, тыбыштык же лексикалык өзгөчөлүктөр мүнөздүү келет; 2) коомдун белгилүү бир социалдык катмарына тиешелүү тилдик өзгөчөлүк.
Шатенов Бактыбек Касымбекович
(1962-ж. т., Ысыккөл району) - ырчы, комузчу, кыл кыякчы, темир, жыгач ооз комузчу, чоорчу. Эки жолу жылдын мыкты ырчысы (1998-2002)деген ардактуу наамды, 2001-ж. А.Огонбаевдин туулган күнүнүн 100 жылдыгына арналган эл аралык «Талас таңшыйт» фестивалында Гран-прини утуп алган.
Часелька
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Камжела
Камжела (Приезжая Камжела) — Орусиядагы дарыя. Томск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Барзас дарыясынын оң жээгинен 97 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Жергиликтүү өзалдынча башкаруу орган зайымы
Жергиликтүү өзалдынча башкаруу орган зайымы – зайым келишимин түзүү же муниципалдык баалуу кагаздарды чыгаруу жолу аркылуу жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары тарабынан кабыл алынып, ал боюнча жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары кайта кайырып берүү жана/же колдонгондугу үчүн үстөк пайызын төлөө милдеттенмеси менен акча каражатын ала турган келишимдик мөөнөттүү милдеттенме.
Колумбиана (Огайо)
Калкы - 5635 киши. Болжолдуу аянты - 16.0 км². FIPS коду — 39-17036.
Кипр
Чарбасы
Агрардык продукциянын наркы 635,1 млн евро (2005). Жайы ысык жана кургакчыл болгондуктан, дыйканчылыгы сугатты талап кылат. Айыл чарбага жарактуу жеринин аянты 202,4 миң га; анын айдалганы 144,3 миң га; кысыр аңыз 20,5 миң га, жайыт 0,4 миң га, иштетилбеген жер 33,6 миң га, каралбаган жана чөлдөшкөн жер 3,6 миң га (2005). Айыл чарбасынын башкы тармагы — өсүмдүк өстүрүүчүлүк. Анын ичинен эң өнүккөнү — жүзүмчүлүк жана цитрус өстүрүү. Жүзүм өлкөнүн басымдуу бөлүгүндө тоо капталдарында, негизинен майда чарбалар тарабынан өстүрүлөт (2005-жылы 80,9 миң тонна жыйналган). Аралдын түштүк-батыш бөлүгү — жүзүмчүлүктүн негизги мекени. Кипрде жүзүмдүн жогорку сапаттуу эндемиялык 15ке жакын сорту (негизгиси Мавро сорту) жана 60ка жакын европалык сорту өстүрүлөт. Жүзүмдүн басымдуу бөлүгү шарап үчүн пайдаланылат. Шарапты негизинен Германия жана Швецияга экспорттойт. Цитрус өсүмдүктөрүнүн плантациялары негизинен Лимасол жана Пафос региондорунда жайгашкан. Жалпы жыйымы 142 миң т (2005); алар: танжерин, мандарин, клементина, сатсума, апельсин, грейпфрут, помело, лимон, лайма; негизинен Улуу Британияга экспорттойт. Картөшкөнүн да экспорттук мааниси зор, аны негизинен Улуу Британия, Германия, Бельгияга сатат. Ички керектөөгө арпа, дарбыз, помидор, бадыраң, алма, буудай, банан, пияз, капуста, шабдаалы, нектарин, анжир, ашкабак, маш буурчак, сулу ж. б. өстүрүлөт. Мал чарбасы негизинен ички рынокко багытталган, көбүнчө тоолуу аймактарга мүнөздүү. 2005-жылы 429,7 миң чочко, 329,3 миң эчки, 268,9 миң кой, 57,8 миң кара мал, 2,8 млн үй кушу асыралган. Балык жана деңиз продуктуларын негизинен сырттан сатып алат.
Керээз
Кан өлгөндө катынга
Арка чачын кесе көр
Варгас Жетулиу Дорнелис
Варгас Жетулиу Дорнелис (19.4.1883, Сан-Боржа 24.8.1954, Рио-де-Жанейро) бразилиялык мамлекеттик жана саясий ишмер. 1923-26-жылы Улуттук конгресстин депутаты, 1926-27-жылы финансы министри, Риу-Гранди-ду-Сул штатынын губернатору. 1930-жылы Өлкөнү диктаторлук ыкмалар аркылуу башкарган, бирок өз мезгили үчүн прогрессивдүү эмгек кодексин кабыл алган. Экономика жаатында аскердик жана жарандык адистерге таянуу менен кыска мөөнөттө өлкөнү индустриялаштырууну ишке ашырган. Экинчи дүйнөлүк согуш жылдарында Варгас антигитлердик коалицияга кошулуу менен, Латын Америкасындагы өлкөлөрдүн лидерлеринин арасынан Европадагы согуштук аракеттерге өз аскерлерин жөнөткөн жалгыз президент болгон. Варгас башкарган чейрек кылым ичинде Бразилия агрардык өлкөдөн индустриялуу-агрардык өлкөгө айланган. Анын тажрыйбасын Латын Америкасынын бир катар лидерлери пайдаланышкан.
Демонстрация ыкмасы билим берүүдө
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Нефелометрия
Нефелометрия – суспензия аркылуу өткөн нур чачырашынын интенсивдүүлүгүн өлчөөгө негизделген. Н. 1912-ж. Ф. Кобер сунуштаган. Чачыраган нур интенсивдүүлүгү ID зат бөлүкчөсүнүн өлчөмүнө жана санына көз каранды: ID =КС Н. жардамы менен сууда эрибеген жана туруктуу суспензияны пайда кылуучу зат концент. аныктайт. Фотонефелометриялык изилдөөлөрдө стандарттык эритмелер пайдаланып калибровкалоочу графикти түзөт. Изилденүүчү суспензия интенсивдүүлүгүн өлчөгөндөн кийин анын концентрациясын график боюнча аныктайт. Суспензияны туруктуу агрегаттык абалда кармоо үчүн коргоочу коллоидди кошот, мисалы, крахмал, желатин эритмелерин. Оптикалык тыгыздык менен эритмедеги зат концентрациясынын жана жарык нурунун сиңирилишинин ортосундагы көз карандылык Бугер-Ламберт-Бээр закону боюнча аныкталат. It =I 0·10—ECI теңдеменин оң, сол жагын I0 бөлүү менен төмөнкү теңдемени алат: It/I0 =10 —ECI ; It/I 0 катышы оптикалык тунуктук деп аталат да, Т менен белгиленет же өткөрүүнүн коэффициенти: I=1/см. T= It/I0 =10 —ECI ; Тескерисинче I 0/It тунуксуздукту же сиңирип алуу дегенди билдирет. D-оптикалык тыгыздык D=ELC формуласы менен туюнтулат. Мында, Е-зат молдук сиңирүү коэффицентти, L-сиңирүү калыңдыгы, С- концентрация. Демек, оптикалык тыгыздык түстүү эритменин концентрациясына жана катмар калыңдыгына түз пропорционалдуу.
Шишегова
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Демос
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Нью-Йорк
Нью-Йорк шаарынын тарыхы
1859-жылы «Нью-Йорк дейли трибюн» америкалык гезитинде жарыяланган «Калк, кылмыштуулук жана пауперизм» деген аталыш менен чыккан макалада, Карл Маркс мындайча жазган:
"адамдардын жашоо тиричилигин жогорулашын төмөндөткөн, ошол эле учурда калктын санынан да алдыга ооп кеткен кылмыштуулуктун жогорулашы, саналуулардын байышы, бул коомдук системанын өзөгүнүн чириндиси."
Айрыкча Нью-Йорктогу кылмыштуулуктун өсүп кетиши тууралуу «Геральд Трибюн» гезити кескин сындаган:
Калкы
Иммиграция — шаарлардын кескин турдө өсүүсүнүн башкы фактору болуп саналат. XIX к. 70-жылдарында шаардын тарыхый өзөгүн түзгөн - Нью-Йорк графстосунда, жашоочулардын саны миллиондон ашкан. Ал эми 1896-жылы бирдиктүү Нью-Йорк-Ситини түзгөндө 3,4 млн. жеткен. 2000-жылы Нью-Йоркто 8 008 278 адам жашаган, 3 021 588 түрак жай жана 1 852 233 үй бүлө болгон. Калктын жыштыгы - 10 194,2/км². Шаарда орточо жыштыгы менен 4074,6/км² жерде 3 200 912 турак жай бирдиги бар. Расалык курамы: 44,66 % ак жүздүүлөр, 26,59 % каралар, 0,52 % жергиликтүү американецтер (индейлер), 9,83 % азиаттар, 0,07 % тынчокеандыктар, 13,42 % башка расадагы адамдар, жана 4,92 % болсо, эки же андан көп расадагы адамдар. Калктын 26,98 % — латынамерикалыктар түзушөт.
Экономикасы
Нью-Йорк өлкөнүн жана дүйнөнүн негизги каржы борборлорунун бири, шаарда жайгашкан каржы мекемелер 2008-жылдын аягында дүйнөлүк экономиканын 40% башкарып турушкан. Нью-Йоркту өздөрүнүн баш-кеңсеси жайгашкан шаар болоорун төмөнкү, дүйнөлүк ири компаниялар тандап алышкан, алардын ичинде, Citigroup, J.P. Morgan Chase & Co., American International Group, Goldman Sachs Group, Morgan Stanley, Merrill Lynch. Мындай башка, шаарда ири, бирок каржы жаатына тиешеси жок компаниялар да бар, алардын ичине Verizon Communications, Pfizer, Alcoa, News Corp., Colgate-Palmolive жана башкалар киришет. Шаарда төмөндөгү биржалар кеңсеси орун алган Нью-Йорк фонддук биржасы, NASDAQ, Америкалык фонддук биржа, Нью-Йорк соода-сатык биржасы жана New York Board of Trade. Нью-Йорктогу каржы иштери төмөнкү Манхэттенде жайгашкан Уолл-стритте борборлоштурулган.
Шабданов Саадабай
Ал элдик жана атактуу шайырлардын күүлөрүнүн үлгүсүндө «Бийчи кыз», «Айыл көркү», «Жашчылык», «Отузкылым» деген жаңы кайрыктардагы арноо күүлөрүн да чыгарган.
Жергиликтүү маанидеги кен-байлыктар
Жергиликтүү маанидеги кен-байлыктар – кору (запасы) жакын жайгашкан жергиликтүү керектөөчүлөрдү гана камсыз кыларлык, кеңири таралган жана башка металл эмес (көмүр, гипс, туз кени, өзү уюган күкүрт, тальк жана пирофиллит, графит) пайдалуу кен байлыктары чыккан жер.
Жергиликтүү мамлекеттик администрация
Жергиликтүү мамлекеттик администрация – аткаруучу бийликтин облустун, райондун аймагындагы мамлекеттик органы.
АФК Азия Кубогу
Мыкты бомбардирлер
10 топ
Килдербек
Алардын башын кармаган
Прономинализация
Кыргыз тилиндеги белгилүү, орус тилиндеги определенный, известный сыяктуу сын атоочтор да «кээ бир», «кандайдыр бир», «кайсы бир» маанисинде ат атооч катары колдонулат: белгилүү бир учурда, (кээ бир кезде), в определенных случаях, на определенном этапе.
Шолга (Юга куймасы)
Шолга — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Түштүк дарыясынын оң жээгинен 91 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 7 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Цицерондун трактаттары
Цицерон «Оратор жѳнүндѳ» чыгармасынын биринчи бѳлүмүндѳ, оратор-саясат тануучу, ошол мезгилде бир эле убакта филосов, тарыхчы, жана укукту да билген билимдүү оратордун идеалын жасоого аракет жасайт. Ал учурда философия, тарых жана укук жалпы билим берүү предметтери болгон. «Эгер, кеп чындыгында эӊ жакшы нерсе жѳнүндѳ болуп жатса, анда таймашуунун мѳѳрѳйү билимдүү жана кызылтилдүү адамга таандык болот. Эгер биз аны философ дагы, оратор дагы деп атоого макул болсок, анда тартуушунун да кажети жок болуп калат, анткени, эгерде бул эки түшүнүктү бѳлүп карасак анда философтор ораторлордон ылдый болуп кѳрүнүп калышы мүмкүн, ошондуктан эӊ мыкты оратор философтордун бардык билимине ээ болот, а бардык эле философтор дайыма  оратордун кызылтилдүүлүгү менен сүйлѳй алышпайт; абдан аянычтуусу  философтор муну колдоно алышпай, эгер мындай болсо, бул  алардын билим алуусунун бүтүп калышы дегендей  ойлонушат» - деп жазат Цицерон. Билимдүү жана күнүмдүк ой-толгоолордон, кѳпчүлүктѳн жогору кѳтѳрүлѳ билген, ѳзүнүн артынан эрчитүүгѳ жѳндѳмдүү идеалдуу оратордун образыушундан келип чыгат.
Цицерон белгилеп кеткендей, башка бардык илимдер ар бири ѳз ѳзүнчѳ бѳлүнгѳн, кызылтилдүүлүк болсо мамани-маӊыздуу сүйлѳшүү чеберчилигинин ѳзү (то есть искусство говорить толково), ыраттуу жана кѳркүмдүү, эч кандай аны чектеген белгилүү чѳйрѳнү, чекти ѳзүнѳ камтыбайт. Оратордук искусствону колуна алып, берилген адам, кишилер арасындагы тартышууда эмне кезигүүгѳ мүмкүн болсо бардыгы жѳнүндѳ чечкиндүү айта билиши керек, антпесе оратор деген наамга татыктуу эмес.
Грецияда кабыл алынган салттар боюнча, Цицерон кептин үч түрүн белгилейт: форумдарда чыгуу, жарандык иштерде жана соттук тескөөлөрдөсотто чыгуу, жана мактоо кеби. Бирок диологдун каарманы Антоний кызылтилдүүлүктүн түрлѳрү боюнча айтып жатып, соттук жана саясий кызылтилдүүлүктү аз практикалык башкача айтканда, аз колдолулган мактоо кызылтилдүүлүгү менен салыштыруу туура эмес экенлигин белгилейт. Кѳрүнүп тургандай кээ бир учурларда Цицерон дискуссиялык суроолорду койот, бирок аларга так жооп бербейт. Бул ойду бир каарман билгизе алат, калгандары анны менен макул боло алышат же болушпайт.
Ахунбаева Нелли Исаевна
Ахунбаева Нелли Исаевна (1937-жылы туулган, Фрунзе) - хирург, медицина илимдеринин доктору (1972), профессор (1974). КММИни бүтүргөн (1960). Пржевальск шаардык (азыркы Каракол) ооруканасынын хирургу (1960-61), көкүрөк хирургия бөлүмүнүн ординатору (1961-64), КММИнин жалпы хирургия кафедрасынын ассистенти (1964-72), доценти, КММАнын кафедра башчысы (1984-90). КРСУнун хирург. оорулар кафедрасынын профессору (1995). КРнын эмгек сиңирген врачы, академик Ахунбаев атындагы сыйлыктын лауреаты (1996). Жалпы хирургия жана көкүрөк хирургиясы боюнча адис. 150дөн ашык илимий эмгектин, анын ичинен 8 монографиянын автору. Илимий эмгектери: Эхинококкоз легких и его хирургическое лечение (в соавторстве). Ф., 1976; Проблемы горноймедицинской экологии Кыргызстана (в соавторстве). Б., 2000.
Баалуу кагаздарды кармоочулардын реестри
Баалуу кагаздарды кармоочулардын реестри – эмитент, капиталдын өлчөмү, эмитент тарабынан жүгүртүмгө чыгарылган баалуу кагаздардын саны, категориясы (түрү) жөнүндө маалыматтардын, ар бир каттоодон өткөн адам тууралуу ал менчик ээси болуп саналарын, баалуу кагаздын номиналдык кармоочусу же ишеним берилген башкаруучу экенин көрсөтүү менен жүргүзүлгөн жазуулардын бирдиктүү тутумдагы маалыматтардын жыйындысы; ар бир аты жазылган акция, акцияны сатып алган убакыт, ошондой эле ар бир акционердеги андай акциялардын саны жөнүндө алардын реквизиттери (акционер-юридикалык жактар үчүн – алардын жайгашкан жерлери, бет эсептери, инсанын күбөлөөчү документтеринин (паспорттун, аскер билетинин, туулгандыгы тууралуу күбөлүгүнүн ж. б. маалыматтары – сериясы, номери, берилген жери жана убактысы) акционер–жеке адамдар үчүн – жашаган жерлери) көрсөтүлгөн, эмитентке же реестрдин кармоочусуна көрсөтүлгөн реквизиттери боюнча акцияга карата барымтама укугу бар жактар дагы барымта кармоочу андай акциялар боюнча, ошондой эле баалуу кагаздарга укукту сатып алууга байланыштуу башка жагдайлар боюнча добуш берүү укугу жана баалуу кагаздар барымтага коюлганы, чачыратылганы жана бириктирилгени, баалуу кагаздар боюнча пайыздар төлөнгөнү тууралуу көрсөтүлүү менен акционерлердин реестрине киргизилүүгө тийиш.
Киндик Эне
Төрөлгөн баланын киндигин кескен аялдын күйөөсү «Киндик ата» деп аталат. Эпостун «Семетей» бөлүмүндөгү Каныкейдин жомогунда:
Бөлөкбайды көрө кел (Саякбай Каралаев, «Семетей», 1. 161) деген баяндоодон киндик ата жөнүндө маалымат алабыз.
Никель
3NiO + 2Al = 3Ni + Al2O3
Ni(CO)4 ® Ni + 4CO­
Сөөк-коюу
Сөөк-коюу — көз жумган инсандын сөөгүн ардактап жерге жашыруунун байыркы кыргыздарга таандык жөрөлгөсү. "Манас" эпосунда С. к. тууралуу төмөнкүчө айтылат:
Менин көзүм өткөн соң,
Зөөкүрлүк кылбай тим көмсүн
Кандын туусун аштагын,
Кан атакем өлдү деп
Атакелеп жоктотуп,
Жердин башын ачуу
Жердин башын ачуу – аргандай уюмдар менен айрым жарандардын жерди пайдалануу укугун анык-тоого багытталган мамлекеттик органдардын иш-аракети.
Денени чыңдоо
Денени чыңдоо – адам организмин табияттын жагымсыз факторлорунун таасирлерине (суукка, ысыкка, күн радиациясына) каршы чыдамдуулугун жогорулатуу. Табигый факторлор – аба, суу , күн нуру денени чыңдоонун негизги каражаты болуп эсептелет. Денени чыңдоодо организмдин жылуулукту жөнгө салуусун өркүндөтүү өзгөчө мааниге ээ. Себеби, ал сырткы чөйрөнүн ар кандай температуралык шартында организмдин жылуулук тең салмактуулугун сактоо жөндөмдүүлүгүнүн жогорулашына өбөлгө түзөт. Ошондуктан ысыкка, суукка, күн нуруна денени чыңдоо өтө маанилүү. Ысыкка денени чыңдоо үчүн ысык убакта спорттук оюндарды ойноо, күн ачык жерде жүрүү, күнгө кактануу жана башка аткаруу керек. Бул учурда теринин коргонуу мүмкүнчүлүгү жогорулайт. Суукка жана башка дагы өзгөчө мааниге ээ. Мында дене көп жугуштуу ооруларга байымдуу келип, оору жеңил өтөт. Денени чыңдоону бала чактан баштап, таза абада жүрүп, муздак сууга жана башка көнүгүү керек. Денени чыңдоодо адамдын жаш курагы, ден соолугу, климат шартына ыңгайланышы, дененин чыңалуу даражасы сөзсүз эске алынууга тийиш.
Филон Александрийский
Болмуш
Филон Александрскийдин этикасы элиминациялык ышкы-кумардыктар жөнүндөгү стоикалык идеяларды бириктирүү жана адамды сезимдик да, ошондой эле сезимсиз да дүйнөгө таандык эң жогорку жаратылган нерсе деп тааныгандык болуп саналат.
Сөз тизме
Сөз тизме – 1. энциклопедиялык адабияттарда зарыл жеринде кыскача аннотациясы бар макаланын басма белги менен көлөмү көрсөтүлгөн термин, макала наамдарынын алфавиттик толук (же томдордун бөлүштүрүлүшү боюнча иреттелген) тизмеси; энциклопедиянын идеялык-илимий багытын, түзүлүшүн, профилин чагылдырган өз алдынча проспектиси (мазмуну). Сөз тизмени түзүүдө терминдер тандалып алынат, илим тармактарынын, илимий дисциплиналардын, жеке макалалардын көлөмү, иллюстрация жөнүндөгү маалымат аныкталат; 2. Лингвистикалык сөздүктөрдө берилүүчү же которулчу сөздүк бирдиктердин (сөздөрдүн, фразеологизмдердин ж. б.) тизмеси.
Сөз түркүмү
Сөз түркүмү - бир тилдеги сөздөрдүн лексико-семантикалык жана грамматикалык (морфологиялык, синтаксистик) өзгөчөлүктөрүнүн негизинде топтоштурулган бөлүмдөрү. Айрым тилдерде сөзгө түшкөн басым да эске алынат. Сөз түркүмү эки топко бөлүнөт: маани берүүчү сөздөр (мис., кыргыз тилинде зат атооч, сын атооч, сан атооч, ат атооч, тактооч, этиш) жана кызматчы сөздөр (жандооч, байламта, бөлүкчө,модал с). Булардан башка да сөз түркүмүнүн өзгөчө түрү - сырдык жана тууранды сөз бар (к. Сырдык сөз, Тууранды сөз). Сөз түркүмү дүйнө тилдеринин баарында бар экени далилденген. Бирок алардын бири биринен айырмалоочу белгилери, өз ара бөлүштүрүлүш принциптери бир эмес. Маселен, кыргыз тилинде сөз түркүмү лексика-семантикалык жана грамматикалык бөтөнчүлүктөрүнө карата бөлүштүрүлөт. Ушул негизден азыркы кыргыз тилинде 12 сөз түркүмү бар экени аныкталып, алардын ар бири боюнча изилдөө жүргүзүлгөн.
Аз комплекстүү мектеп
1 комплекттүү мектепте 1 мугалим бардык класстарды окутат;
Колдонулган адабияттар
"Кыргыз педагогикасы: энциклопедиялык окуу куралы". Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Башкы редактор Ү.Асанов, жооптуу редактор И.Бекбоев. Бишкек - 2004. УДК 37.0 ББК 74.00я2 К 97
Жогорку Суян (Карайыдель району, Башкыртстан)
Жогорку Суян — Башкыртстандын Карайыдель районундагы айыл, Жогорку суян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 14 киши. Почта индекси — 452379, ОКАТО коду — 80234824002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Чогойно чоор
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Кишидаш
Кишидаш — «Манас» эпосунун мифтик кейипкери. «Таш киши» деген мааниге ээ. Перилердин балбаны.
"Манас" эпосунун стили
Эпостук чыгармалар алган багыты, композициялык курулушу, баяндоо жолу, тарыхый шарты, образдардын сүрөттөлүү ыктары, сюжеттин өнүгүшү-өөрчүтүлүшү жана башкалар көркөм компоненттеринин, окуялар өткөн мезгилдердин берилиши башка жанрдагы адабий чыгармалардан айырмаланып турат. "Манас" эпосунун сюжеттик өзөгүндө элдин тынчтык мезгилиндеги байкерчилик турмушу (к. Идиллия) каада-салты, этнографиясы, этикасы, эпостун байыркылыгын мүнөздөөчү мифтер, уламыштар, көөнө мотивдер бар. Укумдан тукумга өтүп, оозеки айтылып келген эпостун тутумунан орун алган "макал, ылакаптар, ар түрдүү лирикалык, какшык, санат ырлар, жөө жомоктор, поэтикалык узак жомоктор... элдин нечен кылымдардан берки чыгармачылык тажрыйбасынын натыйжасы болуп саналат" (Б. Юнусалиев). Борбордук каарман Манастын өмүрү, иш-аракети негизги сюжеттик өзөк болуп, улам жаңы окуяларды кошуп алып отурган. Эпостун стилдик мазмунун баатырдык мүнөзүндөгү окуялар түзөт.
Чоров, Маматкан Жетимишович
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004
Программаланган окутуу
Кибернетикалык тил менен айтканда мына ушул эки звенонун арасында түз жана тескери байланыштын каналдары түзүлүп, ал каналдар боюнча мугалим менен окуучу өз ара бири-бирине маалыматтар берип турушат. Мугалим түшүндүрөт, далилдейт, негиздейт, чийип же сүрөтүн тартып баяндайт, тажрыйба көрсөтөт, окуучу болсо угат, түшүнүп алууга жана эстеп калууга аракеттенет, ойлонот, жалпылайт. Демек, «түз байланыштын каналы» боюнча информация субъектиден объектиге, башкача айтканда мугалимден окуучуларга берилет. Бирок, окутуу башкарылуучу процесс болсун үчүн «тескери байланыштын каналынын» иштеши да зарыл: окуучу сабакта уккан жана көргөн материалын кайра кайталап айтат, маселе чыгарат, мугалим анын жообун угуп жана көрүп, ага баа коёт. Мына ушул «тескери информациянын» негизинде гана мугалим ар бир окуучунун окуусу канчалык ийгиликтүү болуп жаткандыгын биле алат жана ошого жараша окуу процессине тиешелүү түзөтүүлөрдү киргизе алат да, окуу процессинин андан аркы жүрүшүн туура пландаштырат.
Программаланган окутууну белгилүү өлчөмдө окутуунун башка методдору менен туура айкалыштырып колдонгондо гана биз оптималдуу натыйжага ээ болушубуз ыктымал. Ошондо гана окуучулардын билими бекемделип, сапаты жогорулайт, тигил же бул теманы окууга кетүүчү убакыт үнөмдөлөт, окуучулардын машыгууларына сунуш кылынуучу көнүгүүлөр көбөйөт, алардын окуусуна контролдук кылуу жакшырат. Программаланган окутуунун негизги принциптери окутуунун техникалык каражаттарынын бар же жоктугуна карабастан окуу-тарбия ишинин эффектисин жогорулатуу үчүн ар бир мугалим программаланган окутуунун төмөнкүдөй негизги принциптеринен толук пайдалана алышы мүмкүн.
Тескери байланыштын информациялары канчалык тез-тез келип турса, мугалимдин эмгегинин эффективдүүлүгү да, окуу процессин башкаруунун сапаты да ошончолук жогору болот. Окуучулардын эмгектенүүсү да ошончолук интенсивдүү болуп, алардын өздөштүрүүлөрү жогорулайт, анткени мында мугалим өзүнүн түшүндүрүүсүндөгү орун алган кемчилдикти өз учурунда дароо байкап билүүгө жана окуучулардын материалды чала түшүнүп калышкан жерлерин толуктоого мүмкүндүк алат.