cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кулон Шарль Огюстен
Кулон Шарль Огюстен (14.6.1736, Ангулем — 23.8.1806, Париж) — француз физиги, Париж Илимдер академиясынын мүчөсү (1781-жылы). Орто мектепти бүткөндөн кийин инженердик аскерде иштеген. 1772-жылдан техникалык механика (курулмалар статикасы, жел тегирмен теориясы ж. б.) боюнча илимий-изилдөө иштерин жүргүзгөн. Кылдын, жибек жиптердин жана ичке металл зымдарынын толгонуусун изилдеген жана толгонуу теориясын түзгөн; толгонмо таразаны ойлоп чыгарып, аны электр жана магниттин өз ара аракеттениш күчтөрүн өлчөө үчүн колдонгон. 1785—1789-жылдары жети мемуары жарыяланган, мында электр заряддарынын жана магнит уюлдарынын өз ара аракеттенүү мыйзамы (Кулон мыйзамы) берилген. Кулондун эксперимент эмгектери электр-магнит кубулуштар теориясын түзүүдө мааниси зор. Электр санынын бирдиги (кулон) Кулондун ысмынан аталган. Кургак сүрүлүү мыйзамын ачкан.
Жаңы александровка (Благовар району, Башкыртстан)
Жаңы александровка — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Благовар айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 216 киши. Почта индекси — 452730, ОКАТО коду — 80214810005.
Жэк Николсон
Николсон «Оскар» сыйлыгына 12 жолу көрсөтүлүп, «Оскардын» тарыхында эң көп наамга көрсөтүлгөн актер болуп калган. Николсон «Күкүктүн уясынан учуп баратып» (1975), «Мындан артык болбойт» (1997) тасмалары менен «Оскардын» «Эң мыкты актер» сыйлыгына эки жолу татыган. Ал «Ашыктык сөздөрү» (1983) тасмасындагы ролу үчүн «Экинчи пландагы эң мыкты актер» наамын алган. Николсон «Оскардын» үч сыйлыгына татыган үч актердун бири болуп саналат.
Тилдердин генеалогиялык классификациясы
Тилдердин генеалогиялык классификациясы, тилдердин тектештигитилдердин материалдык негизинин окшоштугуна (чыгыш тегине) карай өз ара топторго бөлүштүрүлүшү. Мунун теориялык негиздери салыштырматарыхый методдун базасында өнүгүп чыккан. Тектеш тилдердин тобу чыгыш теги боюнча өз ара жалпылыгы бар бир нече тилди өз кучагына алат. Тарыхый жагынан ал тилдердин түпкү Tern бир тилдик негизге барып такалат. Бир тилдик негиз (өзүнчө тил же диалекти) ар кандай тарыхый шарттарга байланыштуу бир нече майда бөлүккө ажырап, акырындык менен тектеш тилдерди пайда кылат. Ал бөлүктөр бара-бара өз алдынча тил болуп калыптанганы менен теги бир экенин күбөлөөчү негизги белгилерин сактап кала берет. Ушул белгилерине карата Тилдердин генеалогиялык классификациясы дүйнө тилдерин инди-европа, семит-хамит, иберкавказ, угор-финн, тунгус-манжур, түрк, монгол сыяктуу топторго ажыратат.
Юнгъяга
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Порфирит
Порфирит – эффузия тоо теги, базальт менен андезиттин палеотиптүү түрү; курамында кварц болбойт. Негизинен жанар тоо айнегинен туруп, арасында андезиндин, чанда пироксендин ири кристаллдары кездешет. Курамына жараша плагиоклаздуу, роговой обманкалуу жана пироксендүү профирит болуп ажыратылат. Профирит гипабиссалдуу, орточо тарамча жана порфирит стуруктуралуу тоо тек. Профирит бүктөлүү жана платформа аймактарында кеңири тараган. Кыргызстанда Тескей Ала-Тоо, Күнгөй Ала-Тоо, Кыргыз Ала-Тоосу ж. б. жерлерде кездешет. Курулуш материалы катары пайдаланылат.
Кара Казык мөңгүсү
Шаймерден суусунун сол курамы Аксуунун алабында жайгашкан. Уз. 4,6 км, аянты 3,6 км2, көлөмү 0,160 км3. Мөңгүнүн башы деңиз деңг. 5000 м, этеги 3800 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 4160 м. Абляция облусунун аянты 1,4 км2. Мөңгүдөн Караказык суусу башталат да, Арчабашы суусу м-н кошулуп, Аксууга куят.
Вустров (Остзебад)
Вустров (Остзебад) (Wustrow (Ostseebad)) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Тилдердин дифференциациясы
Тилдердин дифференциациясы, тилдердин жиктелиши – тектеш тилдердин өнүгүү өзгөчөлүктөрүнө мүнөздүү процесстеринин бири. Багыты боюнча тилдердин. интеграциясына карама-каршы процесс. Бул негизинен коомдук факторлорго байланыштуу пайда болот. Бир тилде сүйлөгөн элдин мурдагы саясий, экономикалык жана маданий бирдиктүүлүгүн жогото башташы ошол элди тейлеп келген бир тилдин ордуна өзүнчө жаңы өзгөчөлүктөрү, тилдик белгилери бар бир нече тилди пайда кылат. Мисалы, 13–14-кылымдарда түрдүү саясий, экономикалык себептерден улам байыркы орус мамлекетинин бытырап бөлүнүшү байыркы орус тилин ушул сыяктуу дифференциациялык процесске дуушар кылган. Натыйжада андан азыркы орус, украин жана белорус тилдери бөлүнүп чыккан. Азыркы тектеш тилдердин көпчүлүгү ушундай процесстин негизинде пайда болгондугу илимий жактан аныкталган.
Гармоникалык термелүүлөр
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Эсеналиев Солтон Орозобекович
Эсеналиев Солтон Орозобекович (10. 2. 1946-ж. туулган, Сокулук району, 1-Май кыштагы) - эмгек ардагери.
Ичкерия Чечен Республикасы
1991-жылы июлда эгемендүүлүгүн жарыялаган ; биринчи президент Жохар Дудаев болгон. Чеченстандын көз карандысыздыгын бир тараптуу жарыялоосу орус өкмөтү менен козголоңчулардын ортосунда узакка созулган аскердик кагылышууга алып келди, бул олуттуу жоготууларга жана кыйроого алып келди жана акырындык менен Түндүк Кавказда чыңалууну жана аскердик кагылыштарды пайда кылды. 1994-1996-жылдардагы согуштук аракеттердин натыйжасында орус армиясы КРИди күч менен Россия Федерациясына кайтарууга аракет кылган, бирок бул аракети ийгиликсиз болгон. 1996-жылы боло турган президенттик шайлоого байланыштуу орус жетекчилиги Чеченстандан аскерлерин чыгарып кетүүгө жана анын статусу боюнча чечимди 2001-жылга чейин жылдырууга аргасыз болгон, муну менен козголоңчулардын жетекчилигин де-факто тааныган. 1999-жылы Экинчи Чечен согушу башталып, 2000-жылдын жазында CRI мамлекет катары де-факто жоюлган.
Эмилжанов Баймамат
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Карачуңкур мөңгүсү
Чоң Нарын суусунун сол куймасы–Караколдун алабында. Мөңгүнүн башы деңиз деңг. 4790 м, этеги 4020 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 4330 м. Абляция облусунун аянты 2,0 км2. Мөңгүдөн Каракол суусунун сол курамы Карачуңкур суусу башталат.
Эмилгазиев Жамалбек
Эмилгазиев Жамалбек (1928, Кызыл-Ой кыштагы -1980, Сокулук району, 1-Май айылы) - алгачкы агартуучу жана эмгек ардагери. Фрунзе шаарындагы педагогика институтунун филология факультетин сырттан окуп бүтүргөн (1951). 1944-жылдан 1966-жылга чейин Фрунзе атындагы негизги мектепте мугалим, директор, кийинчерээк Сокулук районуна көчүп келип, «1-Май орто мектебинде мугалим болуп өмүрүнүн акырына чейин эмгектенген. Токтор уруусунан.
Меррилл (Мэн)
Калкы - 249 киши. Болжолдуу аянты - 97.4 км². FIPS коду — 23-45180.
Доминик Монаган
Доминик Бернард Патрик Люк Монаган (Dominic Monaghan;/ dɒmᵻnᵻk mɒnəhæn /; 1976-жылдын 8-декабрында туулган англиялык актер. Англиялык жазуучу Дж. Р. Р. Толкиндин романынын негизинде Питер Жексон тарабынан тартылган "Шакектер кожоюну" (англ. The Lord of the Rings, 2001–2003) трилогиясында Мериадок Брендибактын ролун ойногон. "Жоголгондор" (англ. Lost, 2004–2010) тасмасында Чарли Пэйстин, "Белгисиз адамдар: Башталыш" (англ. X-Men Origins: Wolverine, 2009) боевик тасмасында Крис Брэдлинин ролдору менен таанымал болгон. Актер 2012-жылдан бери "Доминик Монаган жана жапайы жаратылыш" программасын алып барат.
Данненфельс
Калкы - 953 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 33 013. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Денцер.
Ысраилов Мамелбек Насырович
Ысраилов Мамелбек Насырович (26. 3. 1966-ж. туулган, 8-Март (учурда Кожомкул) кыштагы) - төкмө акын. Кыргыз жазуучулар союзунун мүчөсү. Эркин күрөш боюнча мастерликке кандидат (1983). Республикалык «Айтыш» коомунун мүчөсү. Ал жерде ак тандай төкмө акындар Ашыраалы Айталиев, Тууганбай Абдиевдер менен иштешкен. Кесиби механизатор.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Супердин сулуусу 2013
Супер сулуу 2013 - 7-жолку «Супер сулуу» сынагы 13-14-декабрда Улуттук филармонияда  14 финалчы менен болуп өттү.Суйкайган селкилер алгач алып баруучулардын чакыруусунда коктейль көйнөгү менен сахнага чыгышты. Элдин сүрү оңой эмес, ошентсе да алар өздөрүн ар тараптуу тааныштырып жатышты. 2-тапшырма боюнча бийкечтер чыгыш бийин бийлешти.Суктанган көрөрмандар сулууларга ыраазы боло сахна артына узатышты. Анан эле кыздар кыш мезгилин унуттуруп бикини менен шаңдуу музыка коштоосунда эл алдында болушту. Убакыт тез эле 4-тапшырманы багындырды. Жай музыканын ыргагында кече көйнөгүн көргөзгөн сулуулар кезекти калыстар тобуна узатышты.калыстар тобунун төрайымы КРнын Эмгек сиңирген артисти Айчүрөк Иманалиева катышуучулардын баарына кореялык «Tony Moly» компаниясынын косметикаларын тапшырды.
Кэрри-Энн Мосс
Кэрри-Энн Мосс (Carrie-Anne Moss;1967-жылдын 21-августунда туулган) - канадалык актриса. Актриса өзүнүн алгачкы ролдорун телевизиондук тасмаларда ойногон. Ал дүйнөгө "Матрица" (англ. The Matrix) тасмасындагы Тринитинин ролу менен белгилүү болгон. Кэрри-Энн Мосс "Эстелик" (англ. Memento, 2000), "Кызыл планета" (англ. Red Planet, 2000), Шоколад (англ. Chocolat, 2000), " Фидо" (англ. Fido, 2006), "Кар пирогу" (англ. Snow Cake, 2006), "Паранойя" (англ. Disturbia, 2007), "Элестете албай турган" (англ. Unthinkable, 2010),"Сайлент Хилл: Сырды ачуу" (англ. Silent Hill: Revelation, 2012) жана "Помпеи" (Pompeii, 2014) тасмаларында роль жараткан. Актриса азыр Marvel Cinematic Universe компаниясы 2015-жылдан азыркы учурга чейин тартып жаткан сериалдын экинчи бөлүгү "Жессика Жонс" (англ. Jessica Jones, 2015–азыркыга чейин) тасмасында Жери Когарттын ролун ойноп келген.
Эфиопия тайпак тоосу
Эфиопия (Абиссин) тайпак тоосу Африканын түндүк чыгышында, Эфиопиянын, Эритрея, Сомали менен чектеш жерлеринде жаткан тоолуу система. Кээдэ аны Африканын чатыры да дешет. Негизин кембрийге чейинки кристаллдык фундамент түзүп, кумдук жана акиташ тектеринин, базальт лавасынын калың катмарлары жаап жатат. Түндүк бөлүгү жетим тоолуу кристаллдык пенеплен; 15° түндүк кеңдиктен түштүгүрөөктө лавалуу калдык тоолордон турган тектирленген базальттуу плато жатат. Эфиопия тайпак тоосу аны курчап жаткан өрөөндөрдөн бир кыйла бийик жайгашып, чыгышты карай тик, батышка тектирленип жапыздайт. Бийикт. түштүк-батышында 2000 м, түндүк-чыгышында 3000 м. Эң бийик чокусу - Рас-Дашан (бийиктиги 4623 м). Батыш жана түштүк-батыш капталдарында жайкысын жаан-чачын көп (жылына 1500 мж) жаайт, чыгышында жылына 500 мм. Дарыялары: Көк Нил, Атбара, Собат ж. б. 1700 м бийиктикке чейин колла алкагы (жылдык орточо температурасы 20°С), айдарым капталдарын тропик токою, кофе плантациясы, ылымта беттерин саванна, 2400 мте чейин война-дега алкагы (жылдык орточо температурасы 17°С) саванна; 3000 -мге чейин дега алкагы (жылдык орточо температурасы 14°С), ийне жалбырактуу токой, андан жогору бийик тоолуу талаа ээлейт.
Данштадт-Шауэрнхайм
Калкы - 6897 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 38 006. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Фай.
Дыйканбаев Сатар Сагынбаевич
Сыйлыктар
Алма-Атада өткөн Бүткүл союздук кинофестивалда «Чөөлөргө капкан» фильми (Тажикфильм) үчүн атайын сыйлык менен сыйланган.
Омар Си
Омар Си (Omar Sy;1978-жылдын 20-январында туулган) - француз актеру жана куудулу (комедиант). Ал актер Фред Тесто менен бирге негиздеген “Омар жана Фред” (фр. Omar et Fred) деген комедиялык телешоусу жана “Кол тийбестер”(англ. The Intouchables) тасмасындагы ролу аркылуу Францияга таанылган. Дүйнөлүк деңгээлге “ X-кишилер: Өткөн келечектин күндөрү” (англ. X-Men: Days of Future Past) жана “Юра дүйнөсү” (англ. Jurassic World) тасмаларындагы ролдору менен белгилүү болгон. 2012-жылдын 24-февралында Омар Сиге “Кол тийбестер” тасмасындагы ролу үчүн “Эң мыкты актер” номинациясында Франциянын “Цезарь” улуттук кино сыйлыгы ыйгарылган. Актер Франциянын мындай абройлуу сыйлыгын алган алгачкы африка тектүү актер болуп калды.
Шон Астин
Шон Патрик Астин (Sean Astin;туулгандагы аты Шон Патрик Дүк; 1971-жылдын 25-февралында туулган) - америкалык актер. Ал "Шакектер ээси" (англ. The Lord of the Rings trilogy, 2001–2003) тасмасындагы Сэмуайз Гэмжинин, "Келесоолор" (англ. The Goonies, 1985) тасмасында Мики Уолштун, жана "Руди" ( англ. Rudy, 1993) тасмасында башкы ролду аткаргандыгы менен белгилүү болгон. Актер Линн Макгилдин ролун "24 саат" (англ. 24) телесериалынын бешинчи бөлүгүндө аткарган, " Өспүрүм ташбака ниндзя" (англ. Nickelodeon Teenage Mutant Ninja Turtles, 2012) тасмасында Рафаэлдин, "Атайын агент Осо" тасмасында Осонун жана "Баникула- Коен" ( англ.Bunnicula) мультсериалында мышыктын үндөрун коштогон.
Катаб (эл)
Эне тили — тьяп. Тьяп тили бенуэ-конго уясынын курамындагы борбор нигерия тобуна кирет.
Кийим
Гөрен
Гөрен (Göhren) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
6-шы Алкино (Благовар району, Башкыртстан)
6-шы Алкино — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Дмитриев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 177 киши. Почта индекси — 452749, ОКАТО коду — 80214813003.
Соода кодекси
Соода кодекси – жеке укуктун дуалисттик тутумдуу өлкөлөрүндөгү жеке ишкердикке тиешелүү атайын жоболорду камтыган мыйзам актысы. С. к. Францияда (1807-ж.), Германияда (1897-ж.), Польшада (1935-ж.), Чехияда (1991-ж), Японияда (1899-ж.), укуктун роман-герман тутумуна таандык болгон башка бир катар өлкөлөрдө колдонулат. Коммерсанттын статусун аныктайт, аркыл түрдөгү чарбакер коомдорду жана шериктиктерди, коммерциялык өкүлчүлүктөрдү, соода бүтүмдөрүн, деңиз соодасын, ошондой эле соода белгилери жана фирмалары, соода реестри жана соода китептери жөнүндөгү ченемдерди жөнгө салат. КРде С. к. идеясы жаңы Жарандык кодекси иштеп чыгууда четке кагылган.
Меллинген (Тюрингия)
Калкы - 1240 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 14,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 056. Муниципалитеттин башчысы — Ренате Шварц.
Почта техникасы
Почта техникасы – транспорттук каражаттар жана түзүлүштөр; ал почта байланышында почта жөнөтүүлөрүн дареги боюнча кабыл алуу (жыйноо) жана берүү, бөлүштүрүү (тандоодо жана жөнөтүүгө даярдоодо), ташуу жана жеткирүү үчүн пайдаланылат.
Вольфегг
Вольфегг (Wolfegg) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Равенсбург районуна кирет.
«Шоро» компаниясы
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Сами Насери
Сами Насери (Samy Naceri;французча айтылышы: sami naseËˆÊ�i; 1961-жылы 2-июлда туулган) - француз актеру "Такси" (фр.Taxi) жана "Француз каракчылары" (фр. La Mentale) тасмаларындагы ролдору менен белгилүү болгон.
Актер Париждин 4-округунда жашаган үй-бүлөдө дүйнөгө келген. Атасы алжир, апасы француз болгон. Анын бала чагы Париждин чет-жакасындагы Фонтене-су-Буа шаарчасында чоңойгон. Ал бир тууганы Биби Насери менен бирдикте "13-район" (англ. District 13) деген эл аралык хит тасмасынын сценарийин жазып жана ойногон. Ал 2006-жылы Канн кино фестивалында "Жеңиштин даамы" (англ. Days of Glory) тасмасында кесиптештери менен бирдикте «Эң мыкты актердук дуэт (ансамбль)"категориясында сыйлык алган.
Гирьяма
Саны 765 миң адам.
Тарых
Гирьяма эли суахилилердин маданий таасиринде калган. Алар христиандашууга каршылык көрсөтүшкөн. Британдык колонизаторлор тарабынан ыйык кайя эмен токойлорун жок кылуу кесепетинен англиялык миссионерлерге каршы көтөрүлүшкө (1914) алып келген. Көтөрүлүштүн жетекчиси аял-жоокер Мекатилили Ва Менза (Mekatilili Wa Menza). Көтөрүлүш басылып, жетекчиси өлкөнүн алыскы аймагына жөнөтүлгөн.
Булактар
Гирьяма тили
Германия
Химия өнөр жайы
Химия өнөр-жайы (фармацевтика жана радиотехникалык кошо) Германиянын чарбалык адистешүүсүнүн маанилүү тармагы болуп саналат. Өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча Германия Европада 1-, дүйнөдө 3-орунду ээлейт; химикаттарды экспорттоо боюнча дүйнөдө алдыңкы орунда. Токой жана жыгач иштетүү өнөр-жайы, курулуш материалдар жана айнек-карапа өндүрүү да өнүгүүдө. Жеңил өнөр-жайынын дүйнөлүк рыноктогу эрегиштиги өтө курч (кездеме, килем, трикотаж, спорттук кийимдер, булгаары бут кийим ж. б.). Полиграфия өнөр-жайы өнүккөн. Европа шериктештиги өлкөлөрүнүн ичинен Германия пивосу жана тамеки продукциясы боюнча өзгөчөлөнөт. Пиво өндүрүшүнүн көлөмү боюнча (2004-ж. 108,3 млн, 4000ден ашык сорту бар) Германия Европада 1, дүйнөдө 3-орунду (Кытай, АКШдан кийин) ээлейт; 2 миңден ашык пиво заводу иштейт. Пиво өндүрүшүнүн 1/4 Бавариядан, 1/5 Түндүк Рейн-Вестифалияда. Шарап чыгаруу боюнча дүйнөдө 6-8-орундарды ээлейт. Эт өндүрүү өнөр-жайында (колбасанын түрлөрү ж. б.) чочко этин иштетүү (Европа шериктештигинде 1-орунда) өзгөчөлөнөт. Ошондой эле жууган май, маргарин, быштак, балык продуктуларын, консерва ж. б. продукцияларды да чыгарат. Шоколад чыгаруу боюнча Германия Швейцария, Нидерланд менен кошо Европада үч алдыңкы орунду ээлейт.
Гису (эл)
Тил
Булактар
https://bigenc.ru/ethnology/text/2362736
Шаршенов Ормон
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Шаршенов Муратбек
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Адола (эл)
Адола (жоадола, бадама) — түштүк луо тобуна кирген нилот эли. Уганданын түштүк-чыгышында (Чыгыш аймагындагы Тороро округунда) жашайт. Жалпы саны 360 миң адам (2002). Адола (дхопадола) тили Нил-сахара макро-үйбүлөнүн курамындагы кир-абба уясынын нилот тобуна кирет.
Вольфбороу (Нү-Гэмпшир)
Вольфбороу (Нү-Гэмпшир) (Wolfeboro) — Нү-Гэмпшир штатынын Кэрролл округуна караган АКШ шаары.
Тилдин сөздүк курамы
Тилдин сөздүк курамы – бир тилде колдонулган бардык сөздөр (лексика). Ал неологизм, диалектилик лексика, жаргон, терминология ж. б. да өзүнө камтыйт. Тилдин сөздүк курамынын көлөмү менен курамы ал тилде сүйлөгөн элдин коомдук, чарбалык жана маданий турмушунун мүнөзүнө жана өнүгүү денгээлине жараша болот. Тилдин сөздүк курамы дайыма колдонулуучу сөздөр - активдүү сөздүк запас (активдүү сөздүк) жана чанда же атайын максатта колдонулуучу сөздөр (архаизмдер, неологизмдер, терминология ж. б.)-пассивдүү сөздүк запас (пассивдүү сөздүк) болуп бөлүнөт. Булардын чеги туруктуу эмес, тилдин өнүгүү тарыхында алар биринен экинчисине өтүп турат. Коомдун өнүгүшү менен Тилдин сөздүк курамы тилдин ички мүмкүнчүлүктөрү аркылуу жана башка тилдердин эсебинен тынымсыз толуктала берет. Кыргыз тилинин сөздүк курамында араб, иран жана орус тилинен кирген сөздөр көп кездешет. Башка тилден кабыл алынган сөздөр элдердин тарыхый-маданий, экономикалык байланышын чагылдырып турат.
Шалпыкова Нургүл Чүкүновна
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Маунт Чэйс (Мэн)
Маунт Чэйс (Мэн) (Mount Chase) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Ишпеминг
Калкы - 6686 киши. Болжолдуу аянты - 24.0 км². FIPS коду — 26-41220.
Фаррель
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Мемельс
Мемельс (Mehmels) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Акворс (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 891 киши. Болжолдуу аянты - 101.3 км². FIPS коду — 33-00260.
Кумам (эл)
Булактар
https://www.wiki.be-by.nina.az/Кумам.html
Прин-ам-Кимзее
Калкы - 10392 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 87 162. Муниципалитеттин башчысы — Үрген Зайферт.
Холловэй (Миннесота)
Холловэй (Миннесота) (Holloway) — Миннесота штатынын Swift округуна караган АКШ шаары.
Каргалыбаш (Благовар району, Башкыртстан)
Каргалыбаш — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Каргалин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 210 киши. Почта индекси — 452731, ОКАТО коду — 80214816002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Даттенберг
Калкы - 1576 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 38 009. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Рункель.
Кумай
Статусу
VII категория, Least Concern, LC. Монотиптүү түр. Кыргыз Республикасынын фаунасындагы уруунун тибеттен келип чыккан бир өкүлү.
Фур тилдери
Фур уясына эки тил кирет:
Лексика
фур тили:
Арнольд Рүүтел
Арнольд Рүүтел (Arnold Rüütel; 10-май 1928-ж., Лаймьяла, Сааремаа, Эстония) — кеңештик жана эстондук саясий жана мамлекеттик ишмер. Эстониянын Президенти (2001–2006), Эстон КСР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Төрагасы (1983-1990), Эстония Жогорку Кеңешинин Төрагасы (1990-1992). Эстон КСРинен КСРБ Жогорку Кеңешинин 11-чакырылышынын (1984-1989) Улуттар кеңешинин депутаты.
Туркана (эл)
Негизги кесиби – көчмөн мал чарбачылыгы (зебу, эчки, эшек, сомалиликтерден төө багууну үйрөнүшкөн). Балык уулоо Туркана көлүндө.
Кийим
Маданият
Гэри Синиз
Гэри Алан Синиз (Gary Sinise;/ səniːs / (Gary Alan Sinise) 1955-жылдын 17-мартында туулган) -америкалык актер, режиссер жана музыкант. Ал "Эмми" сыйлыгын, "Алтын Глобус" сыйлыгын алган, "Голливуд атак-даңк аллеясынын" жылдызы болгон жана "Оскар" сыйлыгына көрсөтүлгөн.
Либерти (Миссисипи)
Калкы - 633 киши. Болжолдуу аянты - 5.4 км². FIPS коду — 28-40640.
Каргалытамак (Благовар району, Башкыртстан)
Каргалытамак — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Каргалин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 119 киши. Почта индекси — 452731, ОКАТО коду — 80214816003.
Пределдик теоремалар
Пределдик теоремалар, ыктымалдыктар теориясында – чоң сандагы кокустук фактордун таасиринен пайда боло турган закон ченемдердин шарттарын көрсөтүүчү теоремалар. Эгерде п жолу көз каранды эмес сыноодо А окуясынын пайда болуу санын т десек, анда т/п анын пайда болуу жыштыгы деп аталат. Пределдик теоремалар чоң п сандагы көз каранды А окуясынын пайда болуу жыштыгындагы анын ыктымалдыгы р дан (0<р<1) кыйшаюусун мүнөздөйт. Алардын негизгилеринин бири С. Д. Пуассон теоремасы: эгерде А окуясы k сандагы сыноодо пайда болуу ыктымалдыгы pk(1kn) десек, анда n да пайда болуу жыштыгы т/п, анын пайда болуу орточо ыктымалдыгынын р=(р1+р2+...+рk)/п пределдик абалына каалагандай жакындайт.
Чомо уулу Дүйшөнбек
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Бони (эл)
Тил
Кум-Арык көрүстөнү
Кум-Арык көрүстөнү — 3—6-кылымдарда жашаган көчмөн урууларга таандык археологиялык эстелик. Чүй өрөөнүнүн Кум-Арык кыштагына жакын жердеги Кайнар-Булак коктусунда жайгашкан. 38 дөбө-мүрзө бар. Ар биринин диаметри 6—18 м, бийиктиги 0,7—1,5 м. Мүрзөлөрдүн көбүндө бирден, кээ биринде экиден адам сөөгү коюлган. Алар — антропологиялык жактан моңголоид аралашмасы бар европеоид тибиндеги адамдар. Дөбө-мүрзөлөрдү казуу убагында карапа идиш сыныктары, коло күзгүлөр, топчулар, сөөктөн жасалган бычак саптар, тогоолор, жүздөн ашуун ар кандай түстөгү шурумончоктор, бүркүт тырмагы, акак таш чөгөрүлүп кооздолгон алтын асем буюмдар, коло тыйын ж. б., ал эми биздин заманга чейинки 6—4-кылымдарга таандык бир мүрзөдөн үч коло жебе табылган. Казанактуу 31 мүрзөнү 1975-жылы археолог Ы. Кожомбердиев изилдеген.
Бони (эл)
Чарбалык иштер
Бони эли салттуу түрдө мергенчи-жыйноочулар болуп эсептелет. Алар найза, союл, ууланган жебе менен аңчылык кылышат. Балык уулоо. Башка уруулар менен карым-катнаштын натыйжасында мал чарбачылыгын (кой, эчки) өздөштүргөн.
Кол өнөрчүлүк
Тарых
Соус Хадлэй (Массачусетс)
Соус Хадлэй (Массачусетс) (South Hadley) — Массачусетс штатынын Гемпшир округуна караган АКШ шаары.
Кабоверделиктер
Тамак-аш
Гагер
Калкы - 409 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 61 010. Муниципалитеттин башчысы — Петер Квилицш.
Калкаска
Калкы - 2226 киши. Болжолдуу аянты - 6.5 км². FIPS коду — 26-42260.
Сот арачыларынын коллегиясы
Сот арачыларынын коллегиясы – кээбир өлкөлөрдөгү сот иштерин кароого ыйгарым укугу бар сот арачыларынын курамы.
Этек кир
Айыз мезгилинде аял тулку-боюнда ыңгайсыздыкты сезиши мүмкүн. Этек кирдин алдында кыжырдануу, уйкусуроо, чарчоо байкалып, тамырдын кагышы бир аз жогорулашы, ал эми айыз учурунда бир аз басаңдашы ыктымал.
Дин жана маданият
Иудаизмде этек кири келген аялды ниддах деп аташат жана ага кандайдыр бир иш-аракеттерди жасоого тыюу салынышы мүмкүн. Андай аялдар жөрөлгөлүк жааттан таза эмес деп эсептелет жана алар айрым эрежелерди сактоо тийиш.
Сот арачыларынын тыянагы
Сот арачыларынын тыянагы – айрым өлкөлөрдүн кылмыш-жаза процессинде соттолуучунун айыбы жөнүндөгү негизги чечим менен кошо, кылмыш ишин тескөөдөгү анын алдына коюлган маселе боюнча сот коллегиясынын чечими.
Аялдардын башкаруу органдарынын ишинде жана чечим кабыл алуу процесстеринде катышуусу
Аялдардын саясий катышуусу – аялдардын Кыргыз Республикасынын ар кандай мамлекеттик жана муниципалдык бийлик деңгээлдеринде чечим кабыл алуу процесстеринде ар кандай формада катышуусу. "Саясий катышуу" түшүнүгү жарандардын мамлекеттик жана муниципалдык бийлик органдары кабыл алган чечимдерге таасир этүү үчүн колдонгон механизмдерине байланыштуу. Катышуу принцибинде жарандардын жана топтордун агрегатталган кызыкчылыктары чагылдырылат. Аялдардын саясий катышуусунда бийлик органдары чечим чыгара турган ар кандай маселелер боюнча аялдардын кызыкчылыктары көрсөтүлөт. Биринчи кезекте, бул шайлоо жана шайлануу укугу жана мүмкүнчүлүгү, ошондой эле коомдук турмушта маанилүү чечимдерди кабыл алуу процесстеринде катышуу формалары жана шайланбаган саясий кызмат орундарына орношуу мүмкүнчүлүгү.
Пресс
Пресс (латынча presso – басам, кысам) – материалдарды басым менен ныктап тыгыздоочу статикалык (согуусуз) аракеттүү машина. Пресс негизги бөлүктөрдөн – жылгычтан (траверс), жылгычты багыттагыч жана стол орнотулган станинадан, кыймылга келтиргичтен, башкаруу механизмдеринен, механикалаштыруу жана автоматташтыруу каражаттарынан, аспаптан турат. Прессте аспаптын кыймылдуу бөлүгү алга-артка кыймылдоочу жылгычка, ал эми аспаптын кыймылсыз бөлүгү пресстин станинасына бекитилет. Пресстер кыймыл бергичтери боюнча гидравликалык, механикалык (кривошиптүү, бурамалуу, фрикциялуу, гидромеханикалык), арнлышына жараша жылчыгы вертикаль (штамптоо үчүн) жана горизонталь (пресстөө үчүн) жыла турган болуп бөлүнөт. Пресс өндүрүштүн ар кандай тармактарында металлдарды, пласт массаны, резинаны, айыл чарбада продуктуларды ж. б. материалдарды жогорку басымда ныктап тыгыздоо үчүн колдонулат. Пресс металл иштетүү өндүрүшүндө металлдарды согуп иштетүүдө, көлөмдүү жана такталуу штамптоодо, пресстөөдө, тиштүү дөңгөлөктөрдү, подшипник шакектерин пресстеп кураштырууда ж. б. процесстерде кеңири пайдаланылат.
Хопкинс (Миннесота)
Хопкинс (Миннесота) (Hopkins) — Миннесота штатынын Hennepin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 17591 киши. Болжолдуу аянты - 10.6 км². FIPS коду — 27-30140.
Тиман токол тоосу
Тиман токол тоосу – Чыгыш Европа туздугунун түндүк-чыгышындагы дөңсөө. Баренц деңизинин Чеша колтугунан Вычегда дарыясынын башталышына чейин 900 кмге созулат. Түндүк бөлүгү анча бийик эмес (303 мге чейин) Косьма Ташы, Тиман Ташы ж. б. жалчалардан түзүлүп, ортонку бөлүгү бийигирээк (471 мге чейин, Четлас Ташы) келет; түштүгү өз-өзүнчө бир топ дөңсөөлөрдөн турат. Тоонун түндүк бөлүгү тундра жана токойлуу тундра зонасында, түштүгү тайганын аймагында жайгашкан. Кендери: нефть, газ (Тиман-Печора нефть-газ бассейни), титан, боксит, күйүүчү сланец, торф, курулуш таштар.
Гошэн (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 810 киши. Болжолдуу аянты - 58.5 км². FIPS коду — 33-30500.
Калэва
Калкы - 509 киши. Болжолдуу аянты - 2.9 км². FIPS коду — 26-42240.
Бозо (эл)
Узундугу 10 метр болгон кайыктарды куруу. Балык уулоо куралдарын жасоо.
Коом
Восточный (Благовар району, Башкыртстан)
Восточный — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Кашкалашин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 313 киши. Почта индекси — 452747, ОКАТО коду — 80214819003.
Super.kg
Super.kg — Кыргызстандагы эң көп нускалуу Супер Инфо гезитинин жеке сайты. Super.kgден коомдук желеси аркылуу дос күтүп жаңы досторду табып, музыка угуп, видео көрүп, блог жазып жана алар менен башка коомдук тармактарда бөлүшсө болот. Оюндар, сурамжылоолор, форум, сүрөттөр жана башка кызыктуу баракчалар бар. Мындан сырткары сайтта коомдук жаңылыктарды онлайн режиминде Соңку кабар бөлүмү аркылуу элге жеткирилип турат, жана ошондой эле дагы бир өзгөчөлүгү менен айырмаланып. (2014 жылдын апрелинен) тарта Элдик кабар бөлүмүн киргизген. Бул бөлүмгө окурмандар күбө болгон кабарларын Ватсапп аркылуу Сүрөт же видео жиберип окурмандар менен бөлүшө алат. Жакшы кабарын эл менен бөлүшкөн окурманга SUPER.KG тарабынан белектер ыйгарылат.
Тарыхы
2006-жыл. 28-март. SUPER.KG порталы иштеп баштаган. Алгач анда "Супер-Инфо" гезитинин электрондук версиясы жайгаштырылчу. Чет жерде жашап, окуп, гезит сатып ала албаган кыргыз жарандарына бул көктөн издегени жерден табылгандай болгон. Ошол жылдын 29-декабрында сайтта "Суперстан" иштей баштаган. Кыргыз тилиндеги форум жаштардын ой бөлүшүүсүн шарттап, чет жерде жашаган кыргыз жарандарынын өз ара алакасын камсыздаган.
2010-жыл. 24-апрель. "Медиа-порталда" "Элдик видео" бөлүмү ачылып. Бул бөлүмдө ар бир колдонуучу өзү каалаган видеолорду жүктөй алышкан.
2011-жыл. 28-июнь. Порталда "Жылнаама" бөлүмү ишке кирип. Анда дүйнөдө жана кыргыз жеринде, жакынкы жана алыскы тарыхтагы урунттуу окуялардын күндөрү, атактуулардын туулган жана каза тапкан күндөрү так көрсөтүлгөн.
2011-жыл. 26-октябрь. Порталдын колдонуучулары окуп, көрүп, комментарий жазып гана тим болбостон, ойноо мүмкүнчүлүгүнө да ээ болушкан. Бул күнү "Оюндар" бөлүмү ишке кирген.
Сыйлыктары
Өлкөдө болуп жаткан спорт жаңылыктарын “Эң мыкты, туура жана так” чагылдырган ММКлар сыйланган. Иш-чара маалымат агенттиктеринин биринде болуп, сыйлыкты ЖКнын депутаты, Билим, илим, маданият жана спорт боюнча комитетинин төрагасынын орун басары Чолпон Султанбекова тапшырган. "Улуттук идеологияны жайылтууну улуттук оюндардан башташыбыз керек",- деген Султанбекова спорт жаатында алгылыктуу иш алпарып жаткандыгы үчүн SUPER.KG порталынын “Соңку кабарлар” бөлүмүнө баалуу белек ыйгарган
Сахарави
Тарых
Азыркы аймактын байыркы калкы — көчмөн берберлер. Арабдардын басып алуу мезгилинде азыркы аймакка Ислам динин берберлер өздөрү тараткан. Жергиликтүү калк жаңы динди жана араб маданиятынын айрым элементтерин кабыл алган. Бирок араб тилине өтүү процесси узакка созулган. Себеп: араб калкынын аздыгы. Кээде бербер уруулары жергиликтүү бийликти өзгөртүүгө жана өз династияларын же мамлекеттерин түзүүгө умтулган диний лидерлердин айланасына биригишкен. Алар Альморавиддер династиясын орнотууга жана Альморави мамлекетин түзүүгө катышкан. 1884-1975-жылдары аймак Испаниянын Рио-де-Оро колониясы болгон. Элдик боштондук кыймылынын натыйжасында Испаниянын колониялык режими кулаган. Бирок 1975-жылдын аягында бул аймакты Марокко жана Мавритания басып алган. Оккупанттарга каршы куралдуу күрөшкө Полисарио Фронтунун аскердик-саясий кыймылы жетекчилик кылган. 1976 жылы 27 февралда Сахара Араб Демократиялык Республикасы жарыяланды. 1979-жылы Мавритания бул аймактан аскерлерин чыгарып кеткен. Мавритания территориялык дооматтардан баш тартты жана жаңы мамлекеттин көз карандысыздыгын тааныды (1984). Марокко бийликтеринин репрессиялары көп сандаган качкындарга алып келди.
Камдэн
Камдэн (Camden) — Мичиган штатынын Hillsdale округуна караган АКШ шаары.
Эскимостор
Эскимостор - эл, Чукотка (Россия) крайынын чыгышы жана Гренландия менен Нунавутадан (Канада), Аляскага (АКШ) чейинки аймактарда жашаган жергиликтүү калк. Саны 170 миң киши (2010), а. и. АКШда 55 942, (Аляскада 47 783, Калифорнияда 1 272, Вашингтондо 1 204), Канадада 50 480 (2010). Нунавутта 24 640, Квебекте 10 190, Ньюфаундленд жана Лабрадордо 4 715, Түндүк-Батыш аймактарда 4 165), Гренландияда 50 000, Данияда 18 563, Россияда 1 738 (Чукотка автономия округунда 1 529, Магадан областында 33. Эскимос тилинде сүйлөшөт. Анимизм, шаманизм жана христиан диндерин тутушат. Э. антропол. жактан монголоид раеасынын арктикалык тибине (арктическая раса) кирет. Алардын негизги аталышы - «инуимттер». «Эскимос» (эскиманциг - «чийки балык жегендер») деген сөз индей урууларынын (абенактар жана атабаскалар) тилине таандык. Б. з. ч. 2-миң жылдыктын аягында Беринг деңизинин аймактарында этнос катары калыптанган. Э. морж жана бугу терисинен цилиндр үлгүсүндө жасалган, ажыратылма чатыр-яранга же алачыктарда жашашып, деңиз айбандарына (кит, морж, тюлень ж. б.), ошондой эле түндүк бугуларына, тоо эчкилерине аңчылык кылышкан, балык уулашкан, мөмө жыйнашкан. Алгач гарпун, найза, кайыш тор ж. б., 19-кылымдын ортосунан атма куралдарды колдонушкан. Итти унаа катары пайдаланышат. Э. негизинен нерпа жана бугу терисинен тигилген кийимдерди кийишип, эркектери эринин, аялдары бетин жана колун татуировкалайт. Негизги тамак-ашы - эт (бугу, тюлень, кит), өсүмдүк тамыры жана жалбырактары, дениз капустасы, моллюскалар жана жер-жемиштер. 1930-жылдары Э-до промысел чарбалары уюшулган. Сабаттуулук жоюлуп, интеллигенция калыптанган. Азыркы учурда Эскимостордо улуттук аң-сезимдин жогорулоосу байкалууда.
Тимковский Меер Иосифович
Тимковский Меер (Маер) Иосифович (18.02.1909, азыркы Украина, Полтава облусу, Новогеоргиевск шаары – 03.09.1983, Ленинград) – айыл-чарба өндүрүшүнүн ишмери, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1948). 1934-жылдан кант өнөр-жай тармагында жетекчи кызматтарда иштеген. 1942-ж. Кыргыз ССРинин Беловодский кант заводунун директору, 1943-жылдан Москва районундагы Фрунзе атындагы кызылча өстүрүүчү совхоздун директору болуп иштеген. 1947-ж. ал жетектеген совхоз 24 га жердеги кант кызылчасынын ар гектарынан 817 цден түшүм жыйнап алган. Ленин ордени менен сыйланган.
Янэй
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гбари (эл)
Гба́ри (агбари, гвари, гвали, гоали) — Нигериядагы эл. Алар Кадуна жана Гвара дарыяларынын жогорку агымында, ошондой эле Кадуна-Оква куймаларында жашашат жана Абуджа федералдык борбор аймагынын негизги калкын түзөт. Гбари батыш (кванге, агбави, ямма) жана чыгыш (матаи, нгенге же ганган) болуп бөлүнөт. Саны 700 миң адам.
Карапачылык, темир устачылык, булгаарычылык, токуучулук.
Норспорт (Мэн)
Норспорт (Мэн) (Northport) — Мэн штатынын Уалдо округуна караган АКШ шаары.
Спенсер (Массачусетс)
Калкы - 11 688 киши. Болжолдуу аянты - 88.2 км². FIPS коду — 25-66105.
Билл Мүррей
Актер 2016-жылы америкалык мыскыл-тамашага кошкон салымы үчүн "Марк Твен" атындагы сыйлыкты алган
Сот коллегиясы
Сот коллегиясы – мыйзамдуу күчүнө кирген сот актыларын көзөмөл тартибинде кайра кароону жүзөгө ашыра турган КР Жогорку сотунун, обулустук жана ага теңдештирилген соттордун курамдык бөлүктөрү. КР Жогорку сотунун С. к.: облусттук жана ага тендештирилген соттордун мыйзамдуу күчүнө кирген сот актыларын көзөмөлгө алуу тартибинде кайра кароону; процесстик мыйзамдарда каралган учурларда, облустук жана ага теңдештирилген соттордун жаңы ачылган жагдайлар боюнча алар кабыл алган сот актыларын кайра кароону ишке ашырат. Облусттук жана ага тендештирилген соттордун С. к.: апелляциялык баскычы катары райондук жана ага тендештирилген соттордун мыйзамдуу күчүнө кире элек сот актыларын кайра карайт; кассациялык баскыч катары райондук жана ага тендештирилген соттордун мыйзамдуу күчүнө кирген сот актыларын кайра карайт. Арбир С. к. белгилүү бир катмардагы (кылмыш-жаза жана административдик тартип бузуулар, жарандык, административдик жана экономикалык) иштерди карайт.
Вутах
Калкы - 1218 киши(2013-ж.). . Аянты - 30,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 37 127. Мэр — Христиан Маух.
Оаклэнд (Мэн)
Калкы - 6240 киши. Болжолдуу аянты - 73.1 км². FIPS коду — 23-54560.
Сот котормочусу
Сот котормочусу – КР процесстик мыйзамдарында каралган учурларда, сот тарабынан дайындалган жана тил менен котормо ишинде зарыл болчу нерселерди билген жак. Котормочу соттун чакыруусу боюнча келүүгө милдеттүү жана котормону толук, туура жана өз маалында жүргүзүүгө тийиш. Атайылап туура эмес которуп койгон учурларда, С. к. КР кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык кылмыш жоопкерчилигине тартылат.
Меркендорф (Тюрингия)
Меркендорф (Тюрингия) (Merkendorf (Thüringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Кевин Костнер
Кевин Майкл Костнер (Kevin Costner;1955-жылы 18-мартта туулган) - америкалык актер, режиссер, продюсер жана музыкант. Актер эки жолу "Оскар"сыйлыгын, үч жолу "Алтын глобус" сыйлыгын жана бир жолу "Эмми" сыйлыгын алган.
К. Костнер "Кол тийбестер" (англ. The Untouchables) тасмасында Элиот Несстин, "Дэрхемдик бейсболчулар" (англ. Bull Durham) Крэш Дэвистин, "Кыял" (англ. Field of Dreams) тасмасында Рэй Кинселланын, "Карышкырлар менен бирге бийлөө" (англ. Dances with Wolves) тарыхый тасмасынде Жон Данбардын, "Робин Гуд: Уурулар канзаадасы" (англ. Robin Hood: Prince of Thieves) тасмасында Робин Гуддун, "Жон Ф. Кеннеди. Далластагы атышуу" (англ. JFK) тасмасында Жим Гаррисондун, "Жан сакчы" (англ. The Bodyguard) тасмасынде Фрэнк Фармердин, "Мелдеш" (англ. Tin Cup) тасмасында Рой Маковойдун, "Бэтмен Суперменге каршы: Адилеттүүлүк таңында" (англ. Batman v Superman: Dawn of Justice) тасмасында Жонатан Кенттин жана "Суу дүйнөсү" (англ. Waterworld) тасмасында суучулдун ролун ойногон. К. Костнер "Почточу" (англ. The Postman) тасмасына режиссер, продюсер катары катышып, роль дагы аткарган.
Телесериалдара ойногон ролдору үчүн праймтаймдык "Эмми" сыйлыгын алган, "Алтын глобус" сыйлыгынын "Эң мыкты актер" номинациясына дагы телесериалдардагы ролу үчүн татыктуу болгон. АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгына ""Телесериалдагы эркектин мыкты ролу" номинациясында "Хэтфилд жана Маккойлор үй-бүлөсү" (англ. Hatfields & McCoys, 2012) тасмасындагы Уильям Андерсон Хэтфилддин ролу үчүн ээ болгон.
Спрингфилд (Массачусетс)
Спрингфилд (Массачусетс) (Springfield) — Массачусетс штатынын Хэмпден округуна караган АКШ шаары.
Дезен
Калкы - 679 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,40 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 009. Муниципалитеттин башчысы — Франц Бендель.
Ахмет (Благовар району, Башкыртстан)
Ахмет — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Кучербаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 13 киши. Почта индекси — 452744, ОКАТО коду — 80214822002.
Меркерс-Кизельбах
Меркерс-Кизельбах (Merkers-Kieselbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Вартбург районуна кирет.
Лэйк (Миссисипи)
Калкы - 408 киши. Болжолдуу аянты - 2.9 км². FIPS коду — 28-38600.
Түркебеков Шамшыке
Түркебеков Шамшыке (12. 3. 1921, Суусамыр өрөөнү -1999 ошол эле жер) - согуштун жана эмгектин ардагери. 7-класс гана билими болгон. 1939-ж. Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде Чита шаарында оорукта кызмат кылган.
Примат
Азыр алардын 2 түркүмчөсү (чала маймылдар жана маймылдар) белгилүү. Жүн менен капталган денесинин узундугу 13–175 см, салмагы 60 гдан 180 кгга жетет. Бетинде, алаканында жана таманында жүнү болбойт. Приматтардын куйругу түрдүү узундукта болуп, айрымдарында кармагыч кызмат аткарат, кээ биринде жок. Буту беш манжалуу, баш бармагы калган манжаларына карама-каршы жайгашып, даракты ж. б. нерселерди кармоого ылайыкталган. Приматтардын көрүү, угуу ж. б. органдары жакшы өөрчүгөн, жыт сезүүсү редукцияланган, кээсинин мээси бырыштуу, татаал түзүлүштө. Баш сөөгүнүн мээ бөлүгү чоң, бет сөөгү сүйрү, 32–36 тиши бар. Азыркы приматтардын 200дөй түрү негизинен Азия менен Африканын тропик, субтропик токойлорунда, Малайя архипелагынын аралында, Борбордук жана Түштүк Америкада таралган. Даракта, жерде топтошуп, кээде экиден же бирден жашап, өсүмдүк (бутак, сабак, жалбырак, мөмө ж. б.), чанда курт-кумурска менен азыктанат. Ургаачысы 1–2, кээде 3тү тууйт. Приматтарды азыркы тупайяга окшош курт-кумурска жечү эң жөнөкөй сүт эмүүчүлөрдөн келип чыккан. Приматтарды жергиликтүү эл этин, терисин керектеп, ошондой эле зоопарк жана илимий мекемелер үчүн кармалып, жашаган жери тарып кеткендиктен, саны азаюуда. Приматтардын 63 түрү жана түрчөсү ТКЭСтин Кызыл китебине киргизилген.
Стоунхам (Массачусетс)
Стоунхам (Массачусетс) (Stow) — Массачусетс штатынын Миддлсекс округуна караган АКШ шаары.
Отис (Мэн)
Калкы - 543 киши. Болжолдуу аянты - 74.5 км². FIPS коду — 23-55890.
UTC+3
Жыл бою
(2014-жылдын 24-октябрынан кийин)
Каро
Каро (Caro) — Мичиган штатынын Tuscola округуна караган АКШ шаары.
Лом (Благовар району, Башкыртстан)
Лом — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Кучербаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 43 киши. Почта индекси — 452744, ОКАТО коду — 80214822005.
Стоутон (Массачусетс)
Стоутон (Массачусетс) (Stoughton) — Массачусетс штатынын Норфолк (Norfolk) округуна караган АКШ шаары.
Виндхам (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 13592 киши. Болжолдуу аянты - 72.2 км². FIPS коду — 33-85780.
Пухгайм
Пухгайм (Puchheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Фюрстенфельдбрук районуна кирет.
Магнолиа (Миссисипи)
Магнолиа (Миссисипи) (Magnolia) — Миссисипи штатынын Пайк (Pike) округуна караган АКШ шаары.
Фэнтези
Фэнтези (англ. fantasy — «фантазия») — мифологиялык жана жомок мотивдеринин негизинде түзүлгөн фантастикалык адабият жанры. Азыркы фэнтези XX кылымдын башында негизделген. Өткөн кылымдын ортосунан баштап фэнтезинин өнүгүүсүнө Джон Рональд Руэл Толкин зор салым кошкон.
Демерат
Демерат (Demerath) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Рангелей (Мэн)
Калкы - 1052 киши. Болжолдуу аянты - 144.3 км². FIPS коду — 23-61840.
Сарычат мөңгүлөрү
Сарычат мөңгүлөрү — Тескей Алатоонун түн. капталындагы Сарычат суусунун алабында жайгашкан 2 мөңгү.
Федерико Гарсиа Лорка
Гранада университетин бүтүргөн 1929—30-ж АКШ менен Кубада болуп, капит. дүйнөдөгү терс көрүнүштөрдү «Акын Нью-Йоркто» ыр жыйнагында (1940) көрсөткөн.
UTC+4
UTC+4 — төмөнкү мамлекеттер жана аймактарды колдонулуучу убакыт аралыгы:
Припять
Припять – Беларуссия менен Украинадагы дарыя, Днепрдин оң куймасы. Узундугу 761 км, алабынын аянты 114,3 миң км2. Полесье ойдуңу аркылуу агып, Киев суу сактагычына куят. Негизги куймалары: Стырь, Горынь, Уборть, Уж. (оң), Ясельда, Случь, Птичь (сол). орточо чыгымы 448 м3/сек. Декабрдын ортосунан марттын аягына чейин муз тоңот. Чатынан 591 км аралыкка чейин кеме жүрөт. Балык кармалат. Днепр-Буг каналы аркылуу Висланын алабы, Огинский каналы аркылуу (азыр иштебейт) Немандын алабы менен туташат. Боюнда Пинск, Петриков, Мозырь, Наровля, Чернобыль шаары жайгашкан.
Сарычат мөңгүсү
Чоң Үзөңгүкууштун алабында. Уз. 12,1 км, аянты 27,1 км2. Башы деңиз деңг. 4800 м, этеги 3620 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 4090 м, абляция облусунун аянты 14,3 км2. Ортоташ, Айталаа мөңгүлөрү м-н туташ жаткан бир фирн талаасын түзөт. Мөңгүдөн башталган суу Котур ж-а Айталаа суулары м-н кошулуп Чоң Үзөңгү куушту түзөт.
Солон (Мэн)
Калкы - 940 киши. Болжолдуу аянты - 106.2 км². FIPS коду — 23-69505.
Тиричилик формасы
Тиричилик формасы өсүмдүктөрдүн, биоморфа (biomorpha) – өсүмдүктөрдүн чөйрө шарттарына ынгайлануусун чагылдыруучу сырт келбети (габитус). Ошондой эле өсүмдүктөрдүн экол. классификациясынын бирдиги – бир тукумга же урууга кирбеген, ыңгайлануу структурасы окшош өсүмдүктөр тобу (мисалы, кактустар жана кээ бир сүттүү чөптөр сабактуу суккуленттер) да Тиричилик формасы деп аталат. Тиричилик формасы негизинен өсүмдүктүн жер астындагы жана жер үстүндөгү вегет. органдарына көз каранды, алардын өөрчүү ыргагы менен тиричилигинин узактыгына байланыштуу. Тиричилик формасы айрым чөйрө шартында табигый тандалуунун натыйжасында калыптанат. Ар бир өсүмдүктүн конкреттүү Тиричилик формасы (дарак, бадал, лиана, жаздык сымал өсүмдүктөр, төшөлмө өсүмдүктөр ж. б.) онтогенезинде өзгөрүлөт (карагай же эмендин бир жылдык көчөтү дарак формасына ээ эмес болот), ошондуктан классификациялык бирдик катары жетилген особдун Тиричилик формасы алынат. Бир эле түр ар кандай шартта ар кандай Тиричилик формасына ээ, мисалы, эмен, карагай, арча ж. б. токой зонасында бийик дарактар, ал эми түндүктө жана бийик тоодо бадал же төшөлмө формада өсөт. Негизинен Тиричилик формасы 5 типке айырмаланат: фанерофиттер, хамефиттер, гемикриптофиттер, криптофиттер (геожана гидрофиттер) жана терофиттер. Жаныбарларда Тиричилик формасы бирдей чөйрөдө жашоо үчүн морфоэкол. ыңгайлануусу окшош особдор тобу. Бир Тиричилик формасына ар кандай, кээде систематикалык жактан алыс түрлөр (мисалы, көр чычкандар менен буроо баштар «жер чукуурлар» деп аталат) бир Тиричилик формасына кирет. Метаморфоз жолу менен өөрчүүчү түрлөрдүн онтогенезинде (курт-кумурскалардын личинка, куурчакча жана имаго стадиялары) Тиричилик формасы өзгөрүлөт. Тукумдаш эмес организмдер окшош чөйрөдө жашоого ыңгайланышса да, өз ара айырмаланып турат (мисалы, куштардын жана сүт эмүүчүлөрдүн сууга сүзүүгө же чумкууга ыңгайланышы). Тиричилик формасын изилдөө организмдердин ыңгайланып өзгөрүү жолдорун жана жашоо чөйрөсүнүн өзгөчөлүгүн аныктоого жардам берет.
Алур (эл)
Дин
М.В.Фрунзенин Мемориалдык Үй-музейи
Музейдин биринчи кабатында 19-кылымдын аягы — 20-кылымдын башында Пишпектин алгачкы тургундарынын турмуш тиричилигин камтыган Фрунзенин үй-флигели жайгашкан.
Музейдин тарыхы
1937-жылы Үй-музейдин биринчи масштабдуу "реставрациясы" жүргүзүлгөн: үй узартылып, камыш чатыры калайга алмаштырылып, эки жапкычтар алынып салынган. Көргөзмө Михаил Фрунзенин ата-энесинин үйүндө, ал эми флигелде мемориалдык музей орнотулган. Имараттарды "реставрациялоо" аяктагандан кийин музей "М.В.Фрунзе атындагы революция музейи" деп аталып, коргоо Үйү Н.К.Крупская атындагы Орус драма театрына өткөрүлүп берилген. 1943-жылы Улуттук маданият музейи (1954-жылдан Тарых музейи) жана Жаратылыш музейи (1946-жылдан-Улуттук илимдер академиясынын Биология институтунун профессор Сапаш Касиев атындагы зоологиялык музейи) өзүнчө музейлерге бөлүнгөн.
1950-жылдары архитекторлор Юрий Петрович карих жана Геннадий Платонович Кутателадзенин долбоору боюнча музей үчүн жаңы имарат куруу чечими кабыл алынган. Курулуш үчүн зарыл болгон мейкиндикти бошотуу үчүн Н. к.Крупская атындагы орус драма театрынын имаратын жана М. в. Фрунзенин ата-энелеринин үйүн бузууга туура келди. Бирок мурда сырткы ашканасы жана диспансери жайгашкан сырткы имарат музейдин негизги экспонаты болгон мемориалдык үй катары сакталып калган. Флигелге "2-февраль 1885-жылы Михаил Васильевич Фрунзе-Коммунисттик партиянын жана Совет мамлекетинин көрүнүктүү ишмери, В.И.Лениндин ишенимдүү шакирти, Советтик армиянын Генералы" деген жазуу коюлган.
Пфөрринг
Пфөрринг (Pförring) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Айхштетт районуна кирет.
Куну айбанат чарбасы
Куну айбанат чарбасы — мал чарбачылыгынын баалуу тери алуучу тармагы. Негизинен куну айбанаттар — калтар, түлкү, суу күсөн, кемчет, булгун, нутрия ж. б. капаста багылат. Россияда куну айбанаттарды капаста өстүрүү 16—17-кылымдарда башталган. Бирок ал анча өнүккөн эмес, анткени колдо багылган куну айбанат териси жапайыныкынан кымбат турган. СССРде Куну айбанат чарбасы 20-кылымдын 20-жылдарынын аягынан өнүгө баштап, чет өлкөлөргө сатуу үчүн куну айбанат терисин даярдоо боюнча адистештирилген совхоздор (Москва, Архангельск, Тюмень обл-нда) уюштурулган. Чет өлкөлөрдө куну айбанаттарды капасканада өстүрүү 19-кылымдын аягында (Канадада) башталган. АКШ, Дания, Швеция, Норвегия, Финляндия, Канада, Польшада негизинен суу күсөн багуу жакшы өнүккөн. Кыргызстанда атайын куну айыл чарба болбогону менен, куну багуучу жеке фермерлер бар.
Гере (эл)
Көпчүлүк жергиликтүү салттуу ишенимдерди (жаратылыш күчтөрүнө жана ата-бабаларга сыйынуу) карманышат. Калгандары — христиандар (католиктер, протестанттар) жана мусулмандар (сүннөттөр).