cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эгин бастыргыч
Эгин бастыргыч, молотилка-айыл чарба өсүмдүгүнүн данын машак, сото, мардек жана чачысынан бөлүп чыгаруучу машина. 18-кылымдын аягында Шотландияда үч кыр мололуу (ургулуу) айланма барабандуу Эгин бастыргыч жасалган. Ал улам жакшыртылып дан комбайндарында пайдаланылган. Алгачкы Эгин бастыргыч жумуру таш, жыгач ж. б-дан жасалып, кол күчү же унаага сүйрүтүлүп, иштетилген, бирок данын самантопонунан ажыраткан эмес. Кийин буу, ичинен күймө, электр кыймылдаткыч менен жүргүзүлүүчү Эгин бастыргыч жасалган.
Тернополь облусу
Калкы
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 038 695 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 473 727 адам же 45,6%, айыл калкы 564 968 адам же 54,4%. Эл каттоонун жана облустук статистика башкармасынын маалыматтары боюнча Тернополь облусунда калктын санынын өзгөрүүлөрүнүн динамикасы төмөндөгүдөй (миң адам менен):
Бройнлинген
Калкы - 5969 киши(2013-ж.). . Аянты - 62,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 26 006. Мэр — Юрген Гузе.
Швальмталь (Гессен)
Калкы - 2853 киши(2013-ж.). . Аянты - 54,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 35 017. Муниципалитеттин башчысы — Үрген Адам.
Жыгач конструкциялар
Жыгач конструкциялар - толук же көпчүлүк бөлүгү жыгачтан жасалган курулуш түзүлмөлөрү. Жыгач конструкциялар тактай тилүүчү, жыгач иштетүүчү ишканада, көпүрөдө, мунарада, айыл чарба курулушунда колдонулат. Курулушта алкак, ферма, устун, кадоо, түркүк, таяныч, төшөлгө, калкан, кашек жана башка катары пайдаланылат. Ири жыгач конструкциялар эки-үч устундан туруп, желим же жыгач чегелер менен бириктирилет. Жыгач чегелүү устундардын узундугу 6 жерден ашпайт, себеби аларды аштап узартууга болбойт. Желимделген устундун узундугу 12-15 мге жетет. Өнөр жай имаратындагы аралыкты жабуу үчүн өтмө конструкция (фермалар) пайдаланылат. Мейкиндик жыгач конструкцияларга торчолуу, кабыктуу конструкциядагы мунаралар жана мачталар кирет. Кабык түрүндөгү конструкциялар бир нече катмардуу болуп, тактайдан даярдалат. Калкан жыгач конструкциялар үйдүн чатырын жабууда колдонулат.
Ридер
Ридер (Rieder) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Кведлинбург районуна кирет.
Edward Said
Билим
1940-жылдардын аягында Эдварддын окуусу Виктория колледжинин Египеттеги филиалын камтыган, ал жерде "классташтары Иорданиялык Хусейнди, ошондой эле академиялык карьерасы министр, премьер-министр жана өз өлкөлөрүндөгү бизнесмендер болууга жеткен египеттик, сириялык, иорданиялык жана саудиялык балдарды камтыган».
Британ мандаты астында Палестина тарыхы учурунда, Виктория колледжи сыяктуу европалык типтеги мектептин милдети араб жана левант жогорку класстарынан тандалып алынган жаштарды өз өлкөлөрүн деколонизация маалында башкара турган англиялык постколониялык саясатчылар катары тарбиялоо болгон. Виктория колледжи жөнүндө, Саид мындай деди:
Рандольф (Небраска)
Рандольф (Небраска) (Randolph) — Небраска штатынын Cedar округуна караган АКШ шаары.
Спринг Лэйк Парк (Миннесота)
Калкы - 6412 киши. Болжолдуу аянты - 5.4 км². FIPS коду — 27-61996.
Аубурн
Аубурн (Auburn) — Мичиган штатынын Bay округуна караган АКШ шаары.
Ризиг
Калкы - 215 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 6,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 285. Муниципалитеттин башчысы — Зильфиа Груне.
Везельберг
Калкы - 1352 киши(2013-ж.). . Аянты - 14,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 055. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Петер Мангольд.
Нерцета (дарыя)
Нерцета — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Торовей көлү - №5603 аталышы жок дарыя орун алган. Дарыянын узундугу - 42 км.
Максымбек Казы Ажыбай уулу
Чаткал, Ала-Бука, Аксы аймактарында 14 жыл казылык милдетти аткарган. Эл арасында талаш-тартыш маселелерди калыстык менен чечип, кадыр-баркка ээ болгон.
Деннисвилл (Мэн)
Калкы - 319 киши. Болжолдуу аянты - 39.2 км². FIPS коду — 23-17355.
Жылаңач уруктуулар
Жылаңач уруктуулар (Pinophyta же Gymnospermae) – уруктуу өсүмдүктөрдүн байыркы тобу (бөлүмү). Аларда урук бүчүрлөрү мөмө жалбырагынын бетинде ачык жайгашат. Буларда мөмөсүз урук эле болот. Дайыма жашыл, кээ бири жалбырагын күбүмө дарак, бадал, чанда лианалар (чекенденин айрым түрү, гнетум). Жалбырак формасы ар түрдүү: бүгүн түрпүлүүдөн, ийне жалбырактуу дихотомиялык канаттай, эки айчыктуу. Алар жабык уруктуулар (гүлдүү) менен папоротниктердин ортосундагы абалды ээлеген өсүмдүктөр. Уругу мегаспорофиллдердин үстүндө өөрчүп, кабыксыз болгондуктан, жылаңач уруктуулар деп аталган. Папоротниктерден урук-бүчүрү менен, жабык уруктуу өсүмдүктөрдөн мөмө-жалбыракчасынын жоктугу менен айырмаланат. Байыркы жана жөнөкөй түзүлүштүү өкүлдөрүнүн тобурчактары жок, микроспорофиллдери жана мегаспорофиллдери узун өркүнүндө бош жайгашкан. Азыркы Жылаңач уруктуулардын бардыгынын тобурчагы бар, алар бир жыныстуу, башкача айтканда аталык тобурчагы микроспорофиллден, энелиги мегаспорофиллден турат. Жалбырагы майда, ичке түрпү же канат сымал, анатомиялык түзүлүшү, үтү боюнча да бири-биринен айырмаланат. Уругу менен көбөйөт. Азыр алардын 4 классы (саговниктер, гнеттер, гингко сымалдар, ийне жалбырактуулар) белгилүү. Жер жүзүндө 600гө жакын түрү өсөт. Анын көбү ийне жалбырактуулар. Алар девон мезгилинин башында пайда болгон. Мезозойдо кеңири таралган. Кийин геолиялык өзгөрүүлөрдүн натыйжасында кээ бири жоголо баштаган.
Вейер (Рейн-Лан)
Вейер (Рейн-Лан) (Weyer (Rhein-Lahn-Kreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Мазмун жана түр
Ар кандай нерсенин касиеттеринин, бөлүктөрүнүн, байланыштарынын жыйындысы анын мазмунун түзөт. Ал эми мазмун белгилүү бир формада болот, белгилүү бир түрдө жайгашкан, көрүнөт, жашайт. Ар кандай мазмун өз түрүнө ээ, ар кандай түр, форма кайсы бир мазмундун болуш ыгы, жолу. Мазмун – ички, түр – тышкы мүнөздө каралат. Бирок, экөө ажырагыс байланышта турат. Албетте, кээде мазмун өзүнө жарашкан түргө жете элек болушу ыктымал, ошондой эле түр өзүнө тиешелүү мазмундан кур («көңдөй») болушу мүмкүн. Эң башкысы, мазмунсуз форма болбойт, формасыз мазмун болбойт.
Несская
Несская — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вижас дарыясынын сол жээгинен 131 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 34 км.
Патагония
Климаты
Атлантика океанынын батышты карай 2200 мге чейин тектирленип көтөрүлгөн плато ээлейт. Мелүүн жарым чөл климаты мүнөздүү. Жылдык жаанчачыны 150-300 мм чейин; катуу шамал болуп турат. Платону дарыялар терең каньондор менен кесип өтөт. Ири көлдөрү: Науэль-Уапи, Вьедма, Лаго-Архентино ж. б. Дан өсүмдүк-бадалдуу жарым чөл басымдуу. Кой чарбасы өнүккөн. Патагония деп 1520-ж. Ф. Магелландын экспедициясы атаган.
Манас Ордо
«Манас Ордонун» жаралышы
Кыргыз эли учун Манас жана анын күмбөзү «Манас» эпосу жана аларга байланыштуу болгон ыйык жерлер: тоолор, эстеликтер, таштар (саймалуу жазуулар), үңкүрлөр, суулар, булактар, жер аттары ж.б. биз үчүн ыйык жана сыймыктуу жай болуп саналат.
Кыргыз Улуттук «Манас Ордо» комплексинин ичиндеги аймактар.
КУМОКдо көптөгөн объектилер курулган. Алар: администрациялык корпус, Манас таануу борбору, автоунаалар жайы, Манастын кырк чоросун чагылдырган көпүрө же арка, оң тарапта “Манас ата” гулзарбагы, гулзарбактын ичинде Манас жана анын кырк чоросунун айкели чагылдырылган, сол тарапта Манас айылы, 2 кабаттан турган “Манас” эпосунун музейи, Манастын күмбөзү, Манас кароол чокусу, элдик даарыгерлер борбору, түлөөкана, улуттук ат оюндары ойнолуучу “ат майданы” ж.б. кичи объектилер жайгашкан.
Обершөнег
Калкы - 947 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 184. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Фукс.
Палау
Негизги маалымат
Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2005) Палауда эл мындан 4 миң жыл мурда эле отурукташа баштаган (чыгыш индонезиялыктар).
Спрингфилд (Миннесота)
Калкы - 2152 киши. Болжолдуу аянты - 4.7 км². FIPS коду — 27-61816.
Рослова Александра Егоровна
Рослова Александра Егоровна (5.8.1926, Россия, Кемеров облусу, Белов району, Старые Пестери айылы) – Социалисттик Эмгектин Баатыры (1977), Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген куруучусу (1976). Эмгек жолун 1941-ж. Кемероводогу «Сигнал» шахтасында иштеп - өнөр-жай б.) баштаган. 1960–67-жылдары Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарындагы №2 курулуш-монтаждоо башкармасында сырдоочу, 1968- жылдан бригадир болуп эмгектенген. Анын бригадасы планды дайыма 140- 150% аткарган. Ленин, Октябрь Революциясы, Эмгек Кызыл Туу ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Өнөкөт
Өнөкөт – мамлекеттердин эларалык мамилелериндеги милдеттүү юридикалык мүнөз таанылбаган жалпы иш-тажырыйбалары. Ушунусу менен Ө. эларалык укуктук каадалардан айырмаланат. Ө-кө эларалык сыпайыкерчилик ченемдери да кирет. Элчилик жана деңиз аземдеринин Ө-ү мисал боло алышат. Келишим ченемдерине же эларалык-укук каадаларына айлантуу аркылуу Ө. эларалык укук ченемдери болуп кала алат. Соода жүгүртүмдөрүндө – аларды үзгүлтүксүз жана бирдей пайдалануудан улам калыптанган жүрүм-турум эрежелери. Каадалардан айырмалуу укук булактары болуп эсептелбейт жана ал Ө. тараптарга белгилүү жана келишимде түздөнтүз жөнөтүү же болжолдонгон шарттар катары чагылдырылган шарттарда гана колдонулат. Алардын (тигил же бул соода тармагында) биркыйла белгилүүлөрү аркыл эларалык уюмдардын, биркатар документтеринде, Эларалык соода палатасы (ЭСП) тарабынан иш-телип чыгылган 1990-жылкы Инкотермс жыйнагында, 1974-жылкы документардык аккредитивдер үчүн Бирдей үлгүдөгү эрежелерде чагылдырылган.
Патиссон
Патиссон (Cucurbita реро var patisson) – өсүмдүктөрдүн ашкабактар тукумунун бир түрү. Бир жылдык жашылча өсүмдүгү. Тамыр системасы жакшы өөрчүп, өзөк, каптал жана кошумча тамырлардан турат. Сабагы жоон. Жалбырагы чон, катуу, 3 же 5 бурчтуу, кээ бир сортторунун жалбырагында ак тактар бар. Гүлдөрү бир үйлүү, айрым жыныстуу, чоң, сары, өзөк сабагы менен каптал бутактарына бирден жайгашкан. Мөмөсү коңгуроо, тарелка же тегерек жалпак ашкабак сымал формада; өңү сары, ак же жашыл. Патиссон жылуу жерде жакшы өсөт. Анын өсүшү үчүн оптималдуу температура 26–27°С. Суукка туруксуз. Көпкө созулбаган (1–2 сааттык) –1°С суукта үшүк уруп кетет. Патиссон өзгөчө тегиз гүлдөп, мөмө байлай баштаганда нымды көп талап кылат. Мөмөсүндө 6–6,5% кургак зат, 2,5–2,9% кант, 20–30 мг % С витамини болот. Уругунда май көп, сантонин бар. Тамак-ашка 4–8 күндүк бышып жетиле элек мөмөлөрү керектелет. Андан консерва жасалат. Тамак-ашка жарабай калгандары (мисалы, өтө бышып кеткендери) мал үчүн ширелүү тоют. Патиссон уругунан же көчөтүнөн өстүрүлөт.
Фредерик (Колорадо)
Фредерик (Колорадо) (Frederick) — Колорадо штатынын Уэлд (Weld) округуна караган АКШ шаары.
Жайнизмдин гносеологиясы
1. Тажрыйбага ж-а акылга негизделген төмөнкү (кемтиктүү) таанып-билүү;
Веллинг
Веллинг (Welling) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майен-Кобленц районуна кирет.
Ной-Вульмсторф
(Neu Wulmstorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.
Исламий агрардык төңкөрүш
Сугат системасы (ирригация)
Ошентип, жаңы өсүмдүктөрдүн пайда болушу, айыл чарбаны механизациялаштыруунун өнүп-өсүүсү бара-бара экономикадагы чоң жылыштарга алып келген. Калкты бөлүштүрүүдө, эгиндин түрлөрүндө, айыл чарба өндүрүшүндө, калктын кирешесинде, урбанизацияда, жумушчу күчтү бөлүштүрүүдө, инфраструктурада, дүйнө элдеринин ашканасында жана кийимдеринде чоң-чоң өзгөрүүлөр ишке ашкан. Мусулман инженерлери ирригациялык системаларды иштеп чыгууда, саатты, шамал тегирменин ойлоп табууда жана да дистилляция, айнек, парфюмерия, килем жана башка көптөгөн нерселерди жасоодо алдыга кетишкен.
Жаңы өсүмдүктөрдүн дүйнөгө таралышы
Мусулмандардын империясы европалыктардын, африкалыктардын, арабдардын жана азиялыктардын коммерциялык турмушуна кылымдар бою зор таасирин тийгизип келген. Алардын динди жана маданиятты жайылтуудагы ийгилиги экономикалык өнүгүүгө да негиз салды. Орто кылымдардагы мусулмандар биринчилерден болуп камыш кантты өндүрүшүп, көп сандаган бакча, айыл чарба өсүмдүктөрүн климатташтыра башташкандыгы маалым. Алар дарбызды өстүрүп, жайылтышкан жана үч жашылчаны: шпинат, баклажан жана артишокту өскөн жерлеринен башка жактарга да тааныштырышкан. Андан тышкары, буудай, жүгөрү жана күрүч сыяктуу азык-түлүктөрдүн жайылуусуна, көп учурда жаңы сорттордун пайда болушуна жана аларды эгип-өстүрүүнү жакшыртууга шарт түзүшкөн.
Кагаз өндүрүшү
751-жылы Кыргызстандын аймагында болгон Талас салгылашында туткунга түшкөн кытайлардан мусулмандар кагаз жасоону үйрөнүшкөн. Ошонун негизинде 794-жылы Багдадда кагаз өндүрүшү боюнча биринчи фабрика курулган. Ал эми 6 жылдан кийин ушундай эле фабрика Египетте курулган. 950-жылы болсо, кагаз өндүрүүчү фабрика Андалусияда, башкача айтканда мусулмандардын Испаниясында курулуп, андан ары Европага жайылган.
Өнөкөт кылмыштуулук
Өнөкөт кылмыштуулук – кылмыштаанууда кылмыштуулуктун бир түрү; кылмыш жазасы же кылмыш-жаза-укуктук мүнөздөгү башка чаралар колдонулган адамдар тарабынан жасалган кылмыштардын жыйындысы. К. к. аныктамасы бир жагынан кылмыштуулуктун криминологиялык түшүнүгүнө, экинчи жагынан кылмыштардын кайталануусунун кылмыш-жаза-укуктук түшүнүгүнө негизделет. Ошентсе да, кылмыш-жаза укугу илиминен айырмаланып, кылмыштаануу юридикалык эмес, кылмыштын иш жүзүндөгү кайталануучулугун изилдейт.
Деннис (Массачусетс)
Калкы - 14 207 киши. Болжолдуу аянты - 57.6 км². FIPS коду — 25-16775.
Ритнордхаузен (Зангерхаузен)
Калкы - 141 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 6,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 330. Муниципалитеттин башчысы — Ингеборг Хампель.
Потенциалдуу жүзөгө ашырылгандыктын абстракциясы
Потенциалдуу жүзөгө ашырылгандыктын абстракциясы – потенциалдык чексиздик идеясынын негизин түзгөн логика-математикалык теориялардын негизги абстракцияларынын бири. Ал конструктивдүү процесстерди аралыктарга, убакыттарга, уюмдарга, энергетикага жайылтуудан келип чыккан кыйынчылыктардан обочо турат
Берта (эл)
Эне тили — берта. Берта — обочолонгон тил болуп таанылат. Көпчүлүгү араб тилин билишет.
Нике
Полигамия
Полигамия (көп күйөө/аялдуулук) – ислам маданиятына жана алгачкы коомдорго таандык түшүнүк. Байыркы европалык коомдордо, Кытай, Корея 85%га чейин көп аялдуулукту карманышкан. Бирок, убакыттын өтүшү менен алар андан баш тарта башташты. Көп аял алуу Жапонияда 1880-жылы, Кытайда 1953-жылы, Непалда 1963-жылы тыюу салынган. Байыркы Грецияда убактылуу көп аялдуулукка уруксат берилген деп айтылат. Согуштан кийин эркектердин саны кескин азайып кеткенде аларга бир нече аял алууга уруксат берилген. Жоготуулардын орду толукталгандан кийин көп аялдуулук боюнча нике расмий жокко чыгарылып турган. Байыркы Вавилондо, Египетте, Афиныда, Индияда жана түрк тилдүү элдерде көп аялдуулук болуп келген. Хаммурапинин мыйзамдарында да (Б.з.ч. 1750-жылдары түзүлгөн байыркы жазуу эстелиги) белгилүү шарттардын негизинде көп аялдуулукка уруксат берилгенин көрүүгө болот. Ислам дини 4 аялга чейин алууга уруксат берет. Бүгүнкү заманбап жашоодо бул талаштуу маселе. Феминисттер бул көрүнүштү аялдарды басмырлоо, алардын укугун тепселөө деп, буга кескин каршы пикирде. Кыргызстанда көп аялдуулук көмүскөдө келе жаткан көрүнүш. Кош никеге мыйзам тыюу салгандыктан экинчи же үчүнчү аялдары тууралуу көптөр ачык айтышпайт. Булар – ислам нормаларынын негизинде түзүлгөн үй-бүлөлөр. Экинчи же үчүнчү болуп тийген аялда эч кандай юридикалык укук болбойт. Никелешүү тууралуу күбөлүктүн жоктугу мүлктү каттоодо, балдарга документ алууда кыйынчылык жаратат. Ажырашып кеткен күндө андай аялдар алимент талап кылууга укуксуз. БУУнун Балдар фондунун ушул маселе боюнча 2014-жылдан кийинки баяндамасында Кыргызстандагы 15-49 жаштагы аялдардын 0,9 пайызы экинчи аял болуп никеге турганы белгиленет.
Прогноздоо мүмкүнчүлүгү
Прогноздоо мүмкүнчүлүгү – болгон жагдай ж-дөгү маалымат м-н өткөн тажрыйбанын структурасына таянып келечектеги мүмкүндүктү алдын ала билүү ж-а айтуу.
Хэйбурн (Айдахо)
Хэйбурн (Айдахо) (Heyburn) — Айдахо штатынын Минидока округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.0 км². FIPS коду — 16-37360.
Калкы
2010-жылы калкы 2899 киши болгон.
Бургриден
Бургриден (Burgrieden) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Биберах районуна кирет.
Калкы - 3619 киши(2013-ж.). . Аянты - 21,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 26 028. Мэр — Йозеф Пфаф.
Обершварцах
Обершварцах (Oberschwarzach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Швайнфурт районуна кирет.
Төмөнкү Двойник (Двойники куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Шейнфельд-Бегалиева, Асель Сувакуновна
Педагогикалык ишмердүүлүгү
-  03.2012 - 12.2012 - '''[http://www.keu.kg/ М.Р. Рыскулбеков атындагы Кыргыз Экономикалык Университети], Менеджмент жана туризм факультетинин деканы'''
Коомдук жана уюштуруучулук иштери
- Кыргыз Республикасынын Президенттик Аппаратынын ( Ахметова Нурсулуу ) суроо-талабы боюнча Кыргыз Республикасындагы диний билим берүү маселелери жаатында консультациялык материалын берген (2013-жылдын августу 25-бетте).
- Кыргыз Республикасынын туризмди өнүктүрүү боюнча көз карандысыз кеңешинин эксперти (В.А. Комиссаров тарабынан түзүлгөн ).
Эскертүүлөр
4. http://www.time.kg/vremya-i-rasstoyaniya/3105-religioznyy-turizm-v-kyrgyzstane.html
Ысык-Көл форуму
Ысык-Көл форуму - СССРде түзүлгөн эл аралык эркин форум. Ысык-Көл форуму Кыргыз эл жазуучусу Ч. Айтматовдун демилгеси менен 1986-ж. октябрда уюшулган. Форумда жер шарынын азыркы абалы жана келечеги жөнүндө ой-толгоолор ортого салынган. Маданият ишмерлери Н. Менон (Индия), Л. Отеро (Куба), Нобель сыйлыгынын лауреаты К. Симон (Франдия), актёр Д. Болдуин (АКШ), жазуучу П. Устинов (Англия), сүрөтчү А. Текле (Эфиопия), жазуучу Я. Кемал (Түркия) жазуучу А. Миллер (АКШ), композитор 3. Ливанелли (Түркия), физик А. Форти (Италия), коомдук ишмерлерден Рим клубунун төрагасы А. Кинг, ЮНЕСКОнун генералдык секретары Ф. Майор (Испания) ж. б. катышкан. Ысык-Көл форумунун президенттигине Ч. Айтматов шайланган. Кыргызстандык интеллектуалдар форумду жаңы деңгээлде кайра жандандырууга аракеттенишүүдө.
Убайдулла хан
Чыгармачылыгы жана маданий саясаты
Убайдулла баатыр-хан үч тилде эркин сүйлөп, көркөм ыр жазгандыгы да белгилүү.
Бургштеттен
Бургштеттен (Burgstetten) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Штутгарт административдик округуна карайт. Ремс-Мур районуна кирет.
Үйрөнчүк (тасма)
"Үйрөнчүк" (The Intern, Стажёр) - 2015-жылы жарык көргөн Американын комедиялык тасмасы. Режиссёру, продюсери жана сценарийин жазган Ненси Мейерс. Башкы каармандын образдарын Роберт Де Ниро, Энн Хетеуэй, Рене Руссо жаратышса, экинчи пландагы ролдордо Андерс Холм, Эндрю Раннелс, Адам Девин жана Зак Пёрлман ойношот. Тасма Warner Bros. компаниясы тарабынан 2015-жылдын 25-сентябрында көрүүчүлүргө сунушталган.
Толстойчулук
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Философия энциклопедиялык окуу куралы. - Б.:2004 ISBN 9967-14-020-8
Күлбөсхан шаар чалдыбары
Күлбөсхан шаар чалдыбары – ХII-кылымга таандык.
Тилеке бий, Куттуксейит уулу
Өмүр жолу
Тарыхчы А.Мокеевдин изилдөөсүнө караганда, Куттуксейит деген бий өзүнүн Тилеке жана Каракытай деген уулдары менен чогуу Анжиянга жортуул кылып турушкан. Тилеке баатыр жаш кезинде, 1610-11-жылдары Үч-Турпан, Аксу тарапка 3000 жоокер менен жортуулга баргандыгы жазма тарыхый булактарда маалым. Кийин Тилеке бий жалпы кыргыздардын башкаруучусу болгон.
Кудайбердиев Ызан Кожонович
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Чаббак (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 9700 киши болгон.
Өнөр жай менчиги
Өнөр жай менчиги — бир катар өлкөлөрдүн мыйзамдары менен эл аралык келишимдерге мүнөздүү болгон аталгылар топтому.
Бурладинген
Калкы - 12386 киши(2013-ж.). . Аянты - 123,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 17 013. Мэр — Харри Эберт.
Өнөр жай үлгүсү
Өнөр жай үлгүсү — буюмдун сырткы түрүн аныктай турган көркөмдүк-жасалга жактан чечилиши.
Стордэн (Миннесота)
Калкы - 219 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 27-63022.
Кубатбеков Сапарбек
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Сэдар Блаффс (Небраска)
Сэдар Блаффс (Небраска) (Cedar Bluffs) — Небраска штатынын Saunders округуна караган АКШ шаары.
Худжанд
Худжанд - шаар, Таджикстандагы Согд облусунун борбору.
Фергана өрөөнүн оозунда, Сыр-Дарыянын өйүз-бүйүзүндө.
Глэнбурн (Мэн)
Калкы - 4594 киши. Болжолдуу аянты - 75.9 км². FIPS коду — 23-27645.
Жылкычы чымчыктар
Жылкычы чымчыктар - (Motacilla) таранчылар түркүмүнүн бир уруусу. Салмагы 20-25 г. Түсү агыш, көгүш, сары, бозомтук жана кара. Тумшугу ичке, учтуу, куйругу узун. Европа, Азия, Африка жана Түндүк Америкада таралган. Түндүк жакты мекендегендери келгин куш. Сууга жакын ачык жерде жашайт. Уясын жерге салат, кээде жылына 2 жолу уялап, 4-6 жумуртка тууйт. Жылкычы чымчыктар. Курт-кумурска жана алардын куурчакчалары, жөргөмүштөр, майда рак сымалдар менен азыктанат. КМШ өлкөлөрүндө 5, Кыргызстанда 4 түрү бар.
Жылкы чарбасы
Жылкы чарбасы - мал чарба тармагы. Жылкы чарбасында жылкынын негизги 3 тиби (минги, чегилме, оор жүкчүл) пайдаланылат. Жылкы чарбасы. калкты эт, сүт, тери жана унаа менен камсыз кылуучу маанилүү тармак болуп саналат. Жылкы породалары айрыкча 18-19-кылымда көп чыгарылган. Азыр бир катар өлкөлөрдө жылкы Айыл чарба жумуштарына жана күч унаа катары али да кеңири пайдаланылат. Ат спортун жана туризмди өнүктүрүүдө мыкты жылкы породаларын көбөйтүү айрыкча мааниге ээ. Асыл тукумдаштыруу ишин пландуу жүргүзүүнүн натыйжасында күлүк (учкаяк), чыдамкай, күчтүү, сымбаттуу жылкылар көбөйүп, ат спортунун классикалык түрлөрүбоюнча эл аралык, олимпиялык оюндарда жакшы натыйжалар жаралууда. Бээнин сүтүнөн дарылык касиети бар кымыз ачытылат. КРде айыл чарбаны реформалоонун жана базар экономикасынын шарттарына ылайык жылкы чарбасы жеке менчик дыйкан чарбаларында өнүгүүдө. Кыргызстанда бардыгы 347 миңден ашык жылкы бар. Анын 14%и асыл тукумдуу болуп эсептелет. Өлкөдө жылкынын таза кандуу минги, минги-чегилме, жаңы кыргыз жылкысы, дон, орлов жана орус таскакчыл породалары өстүрүлөт. Породалык багытында кыргыз жаңы жылкылары 92%ти түзөт. Кыргыз жаңы жылкысы Кыргызстандагы жерге кыргыз жылкысы менен дон жана талаа асыл тукум минги жылкысын аргындаштыруудан чыгарылган. Жылкы тукумун өркүндөтүү жана жакшыртуу боюнча республикада 34 чарба иштейт (2007). Алар Нарын, Талас, Ысык-Көл жана Ноокат мамлекеттик асыл тукум заводдору, ипподромдор, кооперативдер, жеке менчик асыл тукум чарбалары жана асыл тукум фермалар. Асыл тукумдаштыруу иши Кыргызстандын кескин континеттик климатына жана бийик тоо шартында пайдалануу үчүн турпаты келишимдүү, чымыр жылкы чыгарууга багытталган. Өлкөбүздө асыл тукум Жылкы чарбасын өнүктүрүү максатында Кыргыз Өкмөтү 2003-жылы атайын токтом менен «Кыргыз Республпкасында 2010-жылга чейин жылкы чарбасын өнүктүрүү программасын» кабыл алып, асыл тукум жылкы заводдоруна колдоо көрсөтүлүүдө. КРде жылкы чарбасы боюнча илимий иштер А. Дүйшеев атындагы Кыргызстан мал чарба, ветеринария жана жайыт ИИИде жана К. И. Скрябин атындагы КАУнун жеке зоотехния кафедрасында жүргүзүлөт.
Кубатбеков Алмаз Анарбекович
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин (2012), Бишкек шаардык травматология жана ортопедия илим изилдөө борборунун (2008) “Ардак грамотасы” менен сыйланган.
Сэдар Рапидс (Небраска)
Сэдар Рапидс (Небраска) (Cedar Rapids) — Небраска штатынын Бун округуна караган АКШ шаары.
Элебаева, Айнура Беккуловна
КМУда окутуучу, улук окутуучу, кафедра башчысы, Кыргыз ССР УИАнын Философия ж-а улук ин-тунун бөлүм башчысы, БГУнун эл аралык байланыштар б-ча проректору. Культурология б-ча адис. 40 ашык илимий эмгектердин, анын ичинде 6 монографиянын автору.
Патриархат
Социалдык теория
Уолби заманбап Европанын тарыхында патриархаттын негизги 2 түрүн баса белгилейт: жеке жана коомдук. Жеке патриархат үй кожойкеликте үстөмдүү, ал эми коомдук патриархаттын негизи – аялдарды жумушка жалдап иштетүү. Бирок Уолбинин теориясы заманбап коомдогу фемминизмдин жана маскулиндүүлүктүн жайылышы тууралуу эч нерсе дебейт.
Санта-Клаус
Прототип
Болжол менен 270-жылы, Рим империясынын тушунда Ликия провинциясынын Патара деген жеринде болочок христиан олуясы Николай төрөлгөн. Ал өтө динчил болуп чоңойгон. IV кылымдын башында ал Кичи Азияда жайгашкан Мира (азыркы Демре) деген жерде мыкты епископ катары тааныла баштайт. Ал Артемида деген кудайчанын храмын талкалаган дешет. Ошол тушта Арий деген адамдын жолдоочулары христиандарды «троица» түшүнүгүнөн баш тарттырып, Иисусту Кудайга теңебөөгө аракет кылып башташкан эле. Башкалар менен катар эле Николай да «арианчылык» деген бул агымга каршылыгын билдирген. Николай бир жолу саякаттап жүрүп, бир деңизчини тирилткен деген уламыш бар. Ошондон улам деңиз саякатчылары аны өздөрүнө пир тутуп, куркунуч убагында ага дуба-тилек менен кайрылып келишкен. Дагы бир айтылып калган аңыз боюнча, үч кызы үчүн сеп таба албаган кедейге Николай жашыруун түрдө жардам берген. Ошондо ал ыргыткан алтындардын бири очоктун жанында жайылып турган байпакка түшүп калган дешет. Тарыхта жалган жалаа менен камалган Непотиан жана Урс деген аскер башчылардын куткарылышына да Николайдын салымы болгон деп эсептеп келишет. Ал 345-жылы бул дүйнөдөн кайтыш болгондон кийин, анын денеси сыйынуу обьектиге айланган. Европада «Ыйык Николай» деген мааниде анын «Синт Николас» деп айтылышынын өзгөрүлүшү менен «Санта Клаус» деген сөз пайда болгон.
Синт Николастын ыйыкташтырылуусу
«Ыйык Николайдын» же «Николай олуянын» атына христиан элдеринде көптөгөн чиркөөлөр курулган. Кичи Азия аймагы мусулман селжуктардын карамагына киргенден кийин, 1087-жылы Николайдын өлүк денесинин көп бөлүгүн италиялыктар Бари шаарына уурдап чыгарып кетишкен. Кийинчерээк венециялыктар да өлүк дененин калган бөлүгүн алуудан куру калышкан эмес. Николайдын денесин көчүрүү окуясы көпчүлүк христиандар үчүн майрам болгон – ал 9-май эле. Ошентип, анын ысмы бара-бара христиан элдеринин маданияттарына терең сиңе берген.
Нилькотейсе
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Нойенкирхен (Люнебург бош жер)
Калкы - 5715 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 96,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 58 017. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Лайнеккер.
Фэйрплэй (Колорадо)
Фэйрплэй (Колорадо) (Fairplay) — Колорадо штатынын Парк (Park) округуна караган АКШ шаары.
Жылтыркан
Жылтыркан (Kochia) өсүмдүктөрдүн шакардуулар тукумундагы уруусу. Бир жылдык чөп жана бадалча. Бийиктиги 0,1-2 м, сабагы боз түктүү. Тамыры жоон, өзөк тамыры жыгачтанган, бозомук күрөң кабык менен капталган. Мөмөлүү сабактары көп жалбырактуу. Жалбырагы тасмадай. Гүлү майда. Топ гүлү машак же чачы сымал. Жалбырак колтугуна чогулган. Жылтыркандын Австралия, Европа, Азия жана Африкада 90го жакын түрү таралган. Кыргызстанда 4 түрү, боздоңдо, шор топурактуу жерлерде өсөт. Алардан көп таралганы төшөлмө жылтыркан. Ал отун жана малга тоют катары пайдаланылат.
Колдонулган адабияттар
Жылтыр гүл
Родден
Калкы - 254 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 3,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 310. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Рөдигер.
Дондогу Ростов
Дондогу Ростов – Россиядагы шаар (1797-жылдан). Ростов облусунун жана Түштүк федерация округунун административдик борбору. Дон дарыясындагы порт. Азов деңизинен 46 км. Шаарда мен дагы кичирээк Темерник дарыясы мен көлдөр бар. Калкы 1,5 млн (2011). Темир жол түйүнү. Машина куруу (телекоммуникация), радиолакация, навигация жабдуулары, Ми вертолёту, дан жана тоют жыйноочу комбайндар ж. б.), химиялык, жеңил (булгаары бут-кийим, тигүү), тамак-аш (консерва ж. б.), тамеки өнөр-жай ишканалары иштейт. Жогорку окуу жайлары (анын ичинде университет), консерватория, драма театры, музейлер (край таануу, көркөм өнөр) бар. Шаарга жакын жерде көптөгөн археологиялык эстеликтер (Кобяков, Ливенцовка ж. б.) сакталган. 1761-ж. негизделген. 2008-жылдан Аскер даңкы шаары статусуна ээ.
Кошбаев Жамалбек Калыкович
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Либериялыктар
Тил
Либериялыктар англис жана креол тилдеринде сүйлөшөт. Либериянын креол тили АКШнын англис тилинин негизинде түзүлгөн. Ошондой эле бир аз француз жана жергиликтүү африкалык тилдеринен лексикалык кошулмалар кирген.
Коом
Маданият
Исламдын алтын доору
Жогорку окуу жайлар
Араб тили административдик жана диний тил катары жайылгандан кийин, жер-жерлерде мечиттерге караштуу мектеп деңгээлиндеги билим берүүчү жайлар пайда болгон. Бара-бара филологиялык жана табигый илимдер өнүгүп, 8-кылымдан баштап эле илимий-окуу борборлору: Басрада, Куфада жана Багдадда грамматикалык мектептер ачыла баштаган. Ал эми мусулмандардын жогорку окуу жайлары 9-кылымда пайда боло баштайт. Эң алгачкысы болуп, 829-жылы Багдадда «Дар ул-улум» же «Байт ул-Хикма» деген академия ачылгандыгы тарыхта маалым. Буга бүткүл дүйнөдөн илимпоздор тартылган жана бул жер изилдөөлөрдүн, астрономиянын жана көптөгөн грекчеден, фарсычадан которулган котормолордун жана санскрит эмгектеринин борбору болуп калган. Багдад шаары мусулмандардын алгачкы ири интеллектуалдык борбору болгон. Индия, Персия жана Византиядан келген илимпоздор мусулман аалымдарынан билим алуу үчүн Багдадга чогулуп турушкан.
Математика
Мусулмандар математикада Мухаммед ибни Мусанын алгоритми аркылуу жана алгебра, геометриялык маселелер, даражаларды ченөө жана тригонометриялык жадыбалдардын өнүгүүсү менен маанилүү ийгиликтерге жетишишкен. Индиялыктардын цифралык системасын өздөштүрүп, мусулман илимпоздору чоң сандар менен операция жүргүзө башташкан. «Нөл» деген цифранын сан катарына кошулушуна мусулман математиктери себеп болушкан. 9-кылымда Орто Азиядан чыккан аль-Хорезми деген математик алгебраны өз алдынча илим кылып, тригонометриялык функцияларды, синус, тангенс, котангенс сыяктуу түшүнүктөрдү иштеп чыккан. Ал себепчи болгон «алгебра» жана «алгоритм» деген түшүнүктөр азыркыга чейин колдонулууда. Аль-Хорезми математикада эле эмес, астрономия, география жана тарых илимдерине да зор салым кошкон.
Астрономия
Алгачкы мусулман аалымдары Куранда баяндалган чечмелөөнүн негизинде жердин тоголок экендиги жөнүндөгү бүтүмгө келишкен. Мусулмандар жердин тоголок формада экендигин билип, Жер шарынын көлөмүн аныктоо үчүн 827-жылы Сирия чөлүндө меридиандын жаасын өлчөшкөн.
Европага тийгизген таасири
Ошентип, XIII кылымдын аягында мусулмандардын илими менен философиясы Европага өткөрүлүп берилип калган эле. Кийин үстөмдүк кылуучу «Батыш» деп аталган цивилизация, башкача айтканда, европалык цивилизация, ошентип, орто кылымдардагы ислам цивилизациясынын идеяларын жана материалдарын өздөштүрүшкөн соң гана, анын негизинде курулган. Андай болсо да, христиандык Европа мусулмандардын окуусун моюнга алгысы келбей, окуу булактарын гректерге гана таандык кылууга аракеттенген.
Нойенкирхен (Оснабрюк)
Калкы - 4546 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 57,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 59 027.
Кирххайлинген
Кирххайлинген (Kirchheilingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Унструт-Хайних районуна кирет.
Роден (Фалльштайн)
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Кочкорова Раш
Кочкорова Раш (1937-ж.т., Курулуш айылы) - оймочу.
Зияд ибни Салих
Талас салгылашындагы эрдиги
750-жылы кытай армиясы Ташкент шаарын каратып, Орто Азияга коркунуч жараткандыктан, жергиликтүү эл араб аскерлеринен жардам сурап кайрылышкан. Ошондо Зияд өзүнүн араб жоокерлери менен жардамга жөнөтүлгөн. Кытай аскер башчысы Гао Сяньчжи түпкү теги кореец болсо да, баатырдыгы менен айырмалангандыктан, 20 жашында эле Тан империясында генерал наамына жеткен күчтүү колбашчы болгон. Ал биринчи жортуулунда Памир тоолорундагыларды каратып, экинчисинде Ташкентке (эски аты Шаш) кол салып кайткан. Шаардан көптөгөн алмаз, алтындар жана жылкылар тонолуп, шаар башчысы жана туткундар өлтүрүлгөн. Ташкент башчысынын уулу туткундан качып, араб аскерлерине жардам сурап барган.
Сэнека (Небраска)
Калкы - 51 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-44385.
Жылуулук теңдеми
Жылуулук теңдеми — бардык жылуулук менен пайдалуу ишке жумшалган жана пайдалануу убагында коромжу болгон жылуулуктардын суммасынын барабардыгы.
Дюксбюри (Массачусетс)
Калкы - 15 059 киши. Болжолдуу аянты - 97.4 км². FIPS коду — 25-17895.
Мстислав Ростропович
Ростропович Мстислав Леопольдович (27. 3. 1927, Баку – 27. 4. 2007, Москва) – советтик виолончелист, пианист, дирижёр, коомдук ишмер, педагог. РСФСРдин эл артисти (1964), СССРдин эл артисти (1966). 1932–37-жылдары Москвадагы Мусоргский атындагы музыкалык окуу жайында окуган. 16 жашында Москва консерваториясына тапшырып, С. Козолуповдон виолончель, С. Прокофьев менен Д. Шостаковичтен композиция боюнча таалим алган. 1945-ж. Ростропович музыкант-аткаруучулардын III Бүткүл союздук сынагында алтын медалга ээ болгон. 1947-ж. Прагада өткөн Жаштар менен студенттердин Бүткүл дүйнөлүк фестивалында биринчи сыйлыкка татыган. 1959–74-жылдары Москва консерваториясында окутуучу, профессор (1993). 1969-ж. Ростропович жана анын үй-бүлөсү A. И. Солженицынга колдоо көрсөткөндүгү үчүн кысымга дуушар болуп, 1978-ж. Ростропович жана анын жакындары советтик жарандыктан ажыратылып, куугунтукталган. 1974-ж. Батышта Ростропович эң алдынкы дирижёрлордун бири болуп калган. 1977–94-жылдары Вашингтондогу Улуттук симфониялык оркестрди жетектеген. Мындан тышкары Берлин, Лондон филармонияларынын жана Бостон, Лондон симф. оркестрлеринин чакыруусу менен иштеген. 1990-ж. Россияга кайтып келген. 60тан ашык композитор виолончель үчүн чыгармаларын атайын Р. үчүн (С. Прокофьев, Д. Шостакович, А. Хачатурян, Л. Берио, А. Шнитке, Л. Берстайн, А. Дютийе, О. Мессиан, В. Лютославский, К. Пендерецкий, Б. Бриттен ж. б.) жазган. 2002-ж. Лондондун «The Times» гезитинде Ллойд Уэббер Ростроповичти «Бардык замандын улуу виолончелисти» деп атаган. Ростропович кайрымдуулук иштерин жүргүзүп, Бүткүл дүйнөлүк инсан деп жарыяланган. Мамлекеттик сыйлык (1951), Лениндик сыйлык (1964), Россия мамлекеттик сыйлыгы (1991, 1995) лауреаты. «Грэмми» сыйлыгын 5 жолу алган. Көп өлкөлөрдүн ордендери жана медалдары менен сыйланган.
Кочкоралы Жанаалы уулу
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Петровка (Бижбуляк району, Башкыртстан)
Петровка — Башкыртстандын Бижбуляк районундагы айыл, Кош-Елгин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 140 киши. Почта индекси — 452045, ОКАТО коду — 80212840005.
Киршкау
Киршкау (Kirschkau) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Ротатор
Ротатор (латынча rotator – айландыруучу) – цилиндрге оролгон трафареттин жардамы менен анчалык көп эмес сандагы кол жазманы же басылган даяр тексттин тиражын көбөйтүүчү аппарат. Учурда мунун баары компьютер аркылуу принтерден чыгарылат.
Жылуулук машинасы
Жылуулук машинасы - жылуулукту жумушка (жылуулук кыймылдаткычы, жылуулук насосу жана башка) же жумушту жылуулукка (муздаткычтар) айландыруучу курал. Жылуулук машинасы менен иштөөсү табигый энергетикалык ресурстарга (газ, нефть, суу буусуна жана башка) негизделген. Эгерде циклди ишке ашырууда анын бир бөлүгүндө жумуш аткаруучу нерсеге жылуулук берилип, башка бөлүгүндө жылуулук чыгарылса (төмөнкү температурада), анда жумуш аткаруучу нерсе берилген жана чыгарылган жылуулук санынын айырмасына барабар (идеалдуу жылуулук машинасы үчүн) жумуш аткарат. Мисалы, ичинен күймө кыймылдаткыч, буу жана газ турбиналары.
Вельшенбах
Калкы - 55 киши(2013-ж.). . Аянты -  2,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 37 113. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Аугель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Барритон
Калкы - 381 киши. Болжолдуу аянты - 2.7 км². FIPS коду — 26-05580.
Эпохе
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Философия энциклопедиялык окуу куралы. - Б.:2004 ISBN 9967-14-020-8
Сюрпрайз (Небраска)
Калкы - 44 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 31-47850.
Ким Илья Иванович
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Шоттен (Шаар)
Шаар административдик курамы боюнча 14 шаардык районго бөлүнөт.
Тайвань аралы
Тайвань 13-кылымдан Кытайдын курамында. 18-кылымдын аягында португалиялыктар Тайванга кирип, аралды Формоза (Татына) деп аташкан. 1924-жылы голландиялыктар ээлеп алган. Кийинчерээк аларды кытайлар аралдан кууп чыккан. 1895–1945-жылдары Япониянын бийлиги астында болгон. Экинчи дүйнөлүк согушта (1945) Япония жеңилгенден кийин Кытайга кайтарылган. 1949-жылы КЭР түзүлгөндөн кийин Гоминдань бийлиги кулап, анын жактоочулары Тайванга качып келип отурукташкан. Тайбей Кытай Республикасынын убактылуу борбору болуп жарыяланып, өкмөт аппараты жайгашкан. 1949–71-жылы Тайвандын өкүлү БУУда Кытайдын атынан орун ээлеген. 1990-жылы Кытайдын жетекчилиги менен сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп, Тайвань менен Кытайдын биригиши жөнүндө каралган, бирок ал ишке ашкан эмес. Ошондой болсо да финансы-экономикалык жактан байланыштар күчөгөн.
Касан-сай (кызыл-токой) кени
Кызыл-күрө чополуу катмардын калыдыгы 3,6-26 м, узундугу 8-10 км. Күрөң-кызыл чопо жашыл чопонун үстүндө жатат. Жашыл чопо да монтмориллонит курамында, анын калыдыгы 19,7-11,4 м. Күрө кызыл-чопо чополуу аралашма катары сква-жина бургулоодо пайдаланылган.
Клайнбодунген
Калкы - 381 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 62 025. Муниципалитеттин башчысы — Бербель Ольхоф.
12 жыл кулчулукта
Тасманы Стив Маккуин тарткан. Тасманын сценарийин Жон Ридлей жазган. Чиветел Эжиофор башкы (Соломон Норзап) ролду аткарган. Экинчи пландагы актёрлор: Майкл Фасбендер, Бенедикт Кэмбербетч, Пол Жиматти, Лупита Ньюоңго, Сара Поулсон, Бред Питт, Альфре Вуударт. Тасманы тартуу иштери негизинен Нью-Орлеан, Лузиана штаттарында 2012-жылдын 27-июнунан- 13- августуна чейин сүргөн.
Нюдюко-Пендмаяга
Нюдюко-Пендмаяга (Нюдюко-Пэндма-Яга) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Озон катмары
Озон катмарынын жоюлуусу
Коркунуч туудуруп жаткан озон катастрофасын токтотуунун негизги жолу фреондорду өндүрүүнү жана колдонууну токтотуу.
Юра доорунун паркы
"Юра доорунун паркы" кинотеатрларда 900 миллион АКШ доллардык киреше табуу менен, 1997-жылы "Титаник" тасмасы чыкканга чейин эң көп кирешелүү тасмалардын арасында рекорд койгон. Тасма негизинен жакшы сын-пикирлерге ээ болуп, анын атайын эффектилери, Жон Уилиямдын музыкасы жана Спилбергдин режиссердук ишине өзгөчө баа берилген. Тасма жыйырмадан ашык сыйлыкка ээ болгон жана анын ичинде визуалдык эффектилер жана үн монтажында техникалык жетишкендиктери үчүн "Оскар" сыйлыгынын үч наамын жеңип алган. "Юра доорунун паркы" компүтерге негизделген сүрөттөрдү жана визуалдык эффектилерди өнүктүрүүдө өзгөчө мааниге ээ. Андан соң анын үч ийгиликтүү бөлүмү чыгарылган. Алар: "Жоголгон дүйнө: Юра доорунун паркы" (1997), "Юра доорунун паркы 3" (2001) жана "Юра дүйнөсү" (2015). Тасманын бешинчи чыгарылышы 2018-жылга пландалууда.
Стэфен (Миннесота)
Стэфен (Миннесота) (Stephen) — Миннесота штатынын Marshall округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 658 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 27-62698.
Мандара
Коом
Социум
Турак жай
Салттуу кийимдер: жумуш кийими – эркектердин жамбашына таңуу, аялдар үчүн – денеге оролгон кездеме; майрамдык – эркектер үчүн туника түрүндөгү көйнөк жана аялдар үчүн кенен, түстүү көйнөк.
Булактар
Вандала (тил)
Ой-Миттельберг
Калкы - 4433 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 60,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 80 128. Муниципалитеттин башчысы — Тео Хаслах.
Тарнов (Небраска)
Калкы - 63 киши. Болжолдуу аянты - 0.1 км². FIPS коду — 31-48410.
Кыргыз-Башкырт Кеңештик Республикасы
Долбоордун тарыхы
Чыгыш элдеринин коммунисттик уюмдарынын II чогулуусунун (съезд) етушундо — 1919-жылдын ноябрь-декабрында Н. Т. Тагиров, ЖАНА. Рахматуллин жана А. БИРОК. Каспранский үч республиканы – башкыр, кыргыз жана болжолдуу татар-башкурт республикаларын бириктирүү сунушун киргизген.
Вер (Айфель)
Калкы - 1119 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 210. Муниципалитеттин башчысы — Бертольд Долль.
Клайнбокедра
Калкы - 36 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 046. Муниципалитеттин башчысы — Моника Мельхорн.
Нойхарлингерзиль
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Педагог
Педагог (гр. paidagogos – тарбиялоочу) – 1) жалпы билим берүүчү мектептин мугалими, кесиптик-техникалык, атайын орто же Жогорку окуу жайынын окутуучусу, ошондой эле мектепке чейинки мекемелердеги, мектеп-интернаттагы жана балдар үйүндөгү тарбиячы; 2) педагогика илими боюнча изилдөөчү илимий кызматкер ж. б.
Стюарт (Миннесота)
Калкы - 571 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 27-62788.
Жылдыздар согушу: Күчтөрдүн ойгонушу
"Жылдыздар согушу: Күчтөрдүн ойгонушу" (Star Wars: Episode VII - The Force Awakens, Звёздные войны: Пробуждение силы) (о.э. "Жылдыздар согушу VII- Күчтүн ойгонушу" деген аталышта белгилүү) - 2015-жылы Ж.Ж.Абрамс тартып, биргелешип өндүргөн жана сценарийин жазган америкалык мейкиндик тууралуу бир нече бөлүмдүү тасма. "Күчтөрдүн ойгонушу" 1983-жылкы "Жединин кайтып келиши" аттуу тасманын уландысы жана "Жылдыздар согушу" үчилтигинин биринчи чыгарылышы. Тасмада Харрисон Форд, Марк Хэмил, Кэрри Фишер, Адам Драйвер, Дейзи Ридли, Жон Бойга, Оскар Исаак, Лупита Нёңго, Энди Серкис, Домнелл Глисон, Энтони Дэниелс, Питер Майев жана Макс фон Сидов тартылышкан. Тасма "Жединин кайтып келиши"нен 30 жылдан кийин тартылып, Рей, Финн жана По Демерондун Лүк Скайволкерди издөөсүн жана жолдо Ребел Элайенс жетектеген Каршылык менен Кайло Ренин жана Галактикалык Империянын мураскери Алгачкы Орден менен согушуусун баяндайт.
Ыйык Рим империясы
Ыйык Рим империясы — Рейнден чыгышка чейинки немис аймактарын, ошондой эле Түндүк жана Ортонку Италияны камтыган о. кылымдагы мамлекеттик түзүлүш (962-1806). Империяны 962-ж. герман королу Оттон I Чыгыш-Франк королдугунун негизинде түзгөн жана Улуу Карлдын Франк империясы менен антикалык Рим империясынын түздөн-түз уландысы катары караган. Курамына Германия, Чехия, Италия жана Бургундия аймактары кирген империя Генрих Шнүн тушунда (1050) гүлдөп өнүккөн. 1034-ж. «Рим империясы», 1157-ж. «Ыйык империя», 1254-ж. «Ыйык Рим империясы», 15-кылымдан «Герман улутунун Ыйык Рим империясы» деп аталган. Герман королдору эл аралык аренада мамлекеттин позициясын күчөтүү, эгемендүүлүгүн чыңдоо саясатын жүргүзгөн. Бирок империянын императорлорунун 11-13-кылымда Рим папаларына каршы күрөшү Италиядан айрылышына (13-кылымдын 2-жарымы), император бийлигинин бошоңдошуна жана айрым герман княздыктарынын күчөшүнө алып келген. Отуз жылдык согуштан (1618-48) кийин император бийлиги алдан тайып, формалДУУ түрдө 1806-ж. чейин уланган. Наполеон аскерлери басып кирердин алдында анын акыркы императору Франц II тактан баш тарткан. Римде, гүл берүүнү чечтик. Майрам, туулган, той жана бир датасы: Ошол эле учурда, бул жолу кандай мааниге ээ эмес. Гүлдөр гана өлгөн берилет.
Веркхаузен
Калкы - 235 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 114.
Эрос
Эрос – грек мифологиясында, поэзиясында – сүйүүнүн, ашыктыктын кудайы.
Дубровка (Бижбуляк району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Каныш-Кыя айыл аймагы
Учурда Каныш-Кыя айыл аймагынын курамына Чакмак-Суу, Башкы-Терек, Коргон-Сай, Каныш-Кыя (Жер-Капчыгай), Айгыр-Жал (Кара-Суу) айылдары кирет. Калкы 9225 (2015); негизинен кыргыздар жашайт. Жеринин жалпы аянты 49139 га, айдоо аянты 4881 га, а.и.3629 гасы сугат, 1252 гасы кайрак, 631 га чабынды, 39101 га жайыт, 241 га токой аянты. 6 орто мектеп, 3 негизги мектеп, 2 башталгыч мектеп, 3 бала бакча, кесиптик техникалык окуу жай, 2 амбулатория, 2 фельдшер-акушердик пункт, маданият үйү ж.б. бар.
Ыйманкулов (Иманкулов) Белек
2013-жылы 25.00.07-гидрогеология, 25.00.27- суу ресурстары, кургактагы гидрология, гидрохимия багыты боюнча геолого-минерологиялык илимдеринин докторлугун жактаган.
Нягринская Виска
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Шрексбах
Шрексбах (Schrecksbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Швальм-Эдер районуна кирет.
Вернерсберг
Вернерсберг (Wernersberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Камчыбеков Токон
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Вэстон (Мэн)
Калкы - 203 киши. Болжолдуу аянты - 104.5 км². FIPS коду — 23-83785.
Занде (эл)
За́нде (асанде, санде, базенда, ньямньям; өз аты — аза́нде) — Борбодук Африкадагы эл. Занде эли негизинен Конго Демократиялык Республикасынын түндүк-чыгышында (Чыгыш провинциясында Уэле дарыясынын боюнда),  Түштүк Судандын түштүк- батышында (Батыш Экватория штадында)  жана  Борбордук Африка Республикасынын түштүк-чыгыш бөлүгүндө (Рафаи жана Обо аймактарында) жашайт. Ар кандай маалыматтар боюнча алардын саны 1 миллиондон 4 миллионго чейин жетет.
Занде тилинде сүйлөшөт. Калктын бир бөлүгү француз тилин билет.
Чарбалык иштер
Негизги кесиби - кол менен иштетилген жер чарба. Жүгөрү, күрүч, жержаңгак, кунжут, батат, маниок жана таттуу картошка, сорго өстүрүшөт. Түшүм жыйноо үчүн чети курч шакек менен колдонушат. Пальма жана кунжут майын чыгарат. Цеце чымындын таралышынан мал чарбасы начар өнүккөн. Кээ бирлери мергенчилик жана жыйноочулук менен алектенишет.
Казакстандын административдик бөлүнүшү
Экинчи деңгээли
Администрациялык бөлүнүштүн экинчи деңгээлинде 161 айылдык район, 16 шаардык район жана 37 облустук маанидеги шаарлар бар.
Ойердорф
Калкы - 1575 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 72 122. Муниципалитеттин башчысы — Райнхард Хальхубер.