cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кыргыз Республикасынын Коомдук Телерадиоберүү Корпорациясы
Ала-Тоо 24 телеканалы
КТРКнын курамындагы "Ала-Тоо 24"  жаңы телеканалы 2016-жылдын 12-сентябрында алгачкы жаңылыктарын эфирден чыгара баштады.
Кыргыз радиосу
Кыргыз радиосу мындан 80 жыл мурун, тагыраак айтканда, 1931-жылы негизделген. Ал кездеги техникалык жана чыгармачылык мүмкүнчүлүк чектелүү болгондуктан уктурууларды берүү ыкмасы азыркыдан кыйла айырмаланып, примитивдүү деңгээлде болгон.
Миң кыял FM
Коомдук телерадиоберүү корпорациянын “Миң кыял FM” радиосу 2007-жылы 1-январда ачылган. Кыргыз улуттук Радиосунун 1, 2–программаларынан эфирдик классификациясы аркылуу кескин айырмаланат, тактап айтканда, “Миң-Кыял FM” 80% музыкадан, 20%ы маалыматтан турат. Радио программаларын музыкалык-маалыматтык форматтын принциптерин сактоо менен кыргыз тилинде гана даярдайт.
Балдар Fm
«Тарбия берүү- улуу иш; ошол аркылуу адамдын келечек тагдыры чечилет » деп педагог, ойчул Белинский айткан. Мамлекетибиздин келечеги болгон балдарды тарбиялоодо үй-бүлөнүн, мектептин эле эмес радионун дагы таасири чоң экендигин эске алуу менен уктурууларыбыздын негизин билим, тарбия берүү,таанып-билүү, маалымат-аналитикалык программалар түзөт. Ошондой эле балдардын ой чабытын өстүрүүчү оюндар дагы бар.
Достук радиосу
Радио КТРКнын 2013-2015-жылдарга карата өнүгүү стратегиясына, ошондой эле мамлекет башчысынын жарлыгы менен кабыл алынган Кыргызстандагы этностор аралык мамилелер концепциясына ылайык ачылууда. Радионун берүүлөр сеткасы маданият, тарых, искусство жана адабиятка байланышкан темаларды камтыйт. Өлкөбүздө ушундай радионун ачылышы менен Кыргыз Республикасында жашап жатышкан этностордун өз маданий баалуулуктары менен алмашып турушу үчүн аянтча түзүүгө басым коюлат.Ошондой эле радиодо президенттин мамлекеттик тилди өнүктүрүү жөнүндө жарлыгынын аткарылышы үчүн кыргыз тилин окуп-үйрөнүү боюнча өз алдынча долбоор орун алмакчы.
Жалпысынан Кыргызстанда 90 го жакын улут жашайт. Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык өлкөнүн бардык жарандары алардын этностук таандуулугуна карабастан бирдей укукка ээ.Мекенибизде республикалык деңгээлдеги улуттук 30 борбор облустарда 72 маданий борбор бар.
Кыргыз жергебизде “Достук”темасына байланышкан көптөгөн маданий иш чаралар байма-бай өткөрүлүп жатканын эске алсак “Достук” радиосунун ачылышы коомчулуктун арасында колдоого ээ болот деген ишенимдебиз. Эгиз козудай ээрчишкен элдердин биримдигин болоттой бекем, темирдей кайраттуу кылып ширетүү үчүн улуттар аралык ынтымактын радиосу сөзсүз түрдө керек.
Кантюковка (Стерлитамак району, Башкыртстан)
Кантюковка — Башкыртстандын Стерлитамак районундагы айыл, Наум айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 214 киши. Почта индекси — 453167, ОКАТО коду — 80249848004.
Oh, Pretty Woman
1991-жылы Рой Орбисонго, өлгөндөн кийин "Грэмми" музыкалык сыйлыгы "Мыкты эркек поп вокал аткаруу" наминациясында Oh, Pretty Woman ырын HBO телекомпаниясынын "Рой Орбисон жана Достор, Ак-Кара Түн" теле-берүүсүндө жандуу үн менен ырдаганы үчүн ыйгарылган. 1999-жылы "рок-н-роллду аныктаган 500 улуу ырдын" бири деп аталган. 2004-жылы "Rolling Stone" журналы Oh, Pretty Woman ырын "Бардык мезгилдердин 500 улуу ыры" тизмесине кошуп, 222-орунга жайгаштырган.
Евровалюта рыногу
Евровалюта рыногу - 1) өлкөнүн чегинен тышкары – эмитенттердин валюталарында (евровалюта деп аталуучу) ишке ашырылуучу накта акчасыз депозиттик-ссудалык операциялардын топтому; 2) кыска мөөнөттүү жана орто мөөнөттүү кредиттердин эл аралык рыногу. Евровалюта рыногу 20-кылымдын 50-жылдарынын аягында – 60-жылдардын башында евродоллар рыногу катары пайда болгон. Ал Лондондо‚ Франкфурт-на-Майнеде‚ Люксембургда, Батыш Европанын негизги финансы борборлорунда жайгашкан ири жана орто коммерциялык банктардын тобунан (500дөн ашуун) турган. Евродоллар рыногу 60-жылдардын аягында Европадан тышкары (Багам жана Кайман аралына‚ Японияга‚ Cингапурга‚ Канадага‚ Бахрейнге) тараган. Кийинчерээк ГФРдин маркасында‚ Швейцариянын франкында‚ Англиянын фунт стерлингинде‚ Япониянын иенинде жана ЭКЮда ишке ашырыла баштаган.
Курган күкүрт кени
Курган күкүрт кени Жалал-Абад облусунун Токтогул районунда, Курган суусунун баш жагында, деңиз деңгээлинен 2300–2600 м бийиктикте. 1937-ж. табылган. Туурасы 6 мден 70 мге чейин, узундугу 6 – 135 м болгон, сульфид менен минералдашкан 12 руда тулкусунун ичине камтып, 1300 м аралыкка созулган руда зонасы, акиташ менен аргиллиттердин контактысында жайгашкан. Сульфид рудасындагы күкүрттүн өлчөмү 15 – 30%ке жакын. Күкүрттүн С2 категориясы боюнча запасы 400 миң т.
Ийик ийрүү
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Портал:Кытай
{| width=90% align=center style="background:none; margin-bottom:2em; margin-top:1em;" > Билесизби
Байда Григорий Иванович
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Жолболду Алибаев
Өмүр жолу
1947-жылы Ош облусунун Өзгөн районундагы Зергер айылында туулган. Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун музыкалык факультетин бүтүргөн. Жалал-Абаддагы педагогикалык окуу жайында, маданият техникумунда, жаңы ачылган университетте окутуучу, облустук билим жана маданият башкармасынын эл чыгармачылык бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген. 2000-жылдан бери Р. Абдыкадыров атындагы Ош филармониясында жаштарга наасатчы катары эмгектенүүдө.
Токтош Абдиева
Кыргыз тилинде
Алай күндөлүгү: Аңгемелер. - Ф.: Кыргызстан, 1982. - 106 б.
Фронттон келген каттар: Улуу Ата Мекендик согушта майдандагы жоокерлердин каттарынын топтомунан түзүлгөн жыйнак. - Кант, 1995. - 117 б.
Минордук ноталар: Аңгемелер, ырлар. - Б.: Бийиктик, 2006. - 183 б.
Тоолуу облус түзүү, долбоор
Колдонулган адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Мориарти (Нү-Мексико)
Мориарти (Нү-Мексико) (Moriarty) — Нү-Мексико штатынын Torrance округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1910 киши. Болжолдуу аянты - 12.4 км². FIPS коду — 35-50160.
Александр Блок
Алекса́ндр Алекса́ндрович Блок (28 ноябрьда, Санкт-Петербург, Орусия империясы — 7 августта 1921, Петроград, ОССФР) — орус поэти,XX кылымдагы орус адабиятынын классиги, Орусиянын улуу поэттеринин бири.
Торкен, көрүстөн
Колдонулган адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Эрлан Жумагазиев
2000-жылы Ишенаалы Абылгазы уулу атындагы орто мектебин аяктап, 2002-жылга чейин дыйкан чарбасында эмгектенген.
2003-жылдан баштап чыгармачыл жаштардын республикалык «Нурборбор» коомдук бирикмесинин,
2004-жылдан «Калемгер» адабий клубунун мүчөсү.
БУУ Соода-сатык жана Өнүктүрүү Конференциясы
БУУ Соода-сатык жана Өнүктүрүү Конференциясы (U.N.C.T.A.D.-ЮНСТАД) - Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн проблемаларын чечүүгө багытталган. ЮНСТАД 1964-жылы Женевада 3 күнгө созулган конференциянын жыйынтыгында түзүлдү. Ошол эле жылы БУУнун Башкы Ассамблеясынын чечими экономикалык уюм болуп түзүлдү. Борбору Женевада. ЮНСТАДдын Башкы конференциясы 4 жылда бир жолу өткөрүлөт. Бул уюмга 130дан ашуун өлкө мүчө. БУУга мүчө ар бир өлкө уюмга катышууга укуктуу. 1964-жылы өткөрүлгөн конференциядан кийин 2-конференция 1968-жылы Жаңы Делиде, 3-конференция 1972-жылы Сантягодо болуп өттү. 4-конференция Найробиде, 5-конференция 1972-жылы Манилада уюштурулду. Уюмдун туруктуулугун жана кабыл алуу чечиминин аткарылышын ар жылы жыйналган 55 мүчөсү бар «Соода жана өнүктүрүү кеңеши» камсыз кылат. Мындан тышкары түрдүү тармактарда комитеттер иш жүргүзөт. ЮНСТАД алдына койгон пландарды ишке ашыруу менен өнүккөн өлкөлөр жана өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн ортосундагы кызматташтыкты уюштурат жана алардын ортосунда катализатор ролун аткарат. ЮНСТАДдын жүргүзгөн иш-чаралары ГАТТыкынан бираз айырмаланат. ГАТТ мүчө өлкөлөрдүн баарын тең укукта көрөт, экономика жана соода тармагында өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн кызыкчылыгын көздөбөйт. Ал эми ЮНСТАД бир жактуу иш жүргүзүү менен бирге кандайдыр бир маселенин тегерегинде жалпы жыйынтык чыгарып, аны чечимдер менен бекиткенден кийин бул маселени чечүү үчүн ГАТТка кайрылат. ГАТТ сыяктуу мүчө өлкөлөрүнө юридикалык жоопкерчилик жүктөгөн уюм жогорку маселелерди чечүү үчүн түздөн-түз конференция өткөрүшү керек. Мезгил- мезгили менен өткөрүлгөн негизги беренелер жөнүндөгү конференциялар буга мисал боло алат. ЮНСТАД уюму өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн өндүрүш тармагында туш болгон кыйынчылыктарды чечүү үчүн өнүккөн өлкөлөрдүн жардамы менен аракеттенет. ЮНСТАДка сунуш түрүндө болсо да чыгарылган чечимдер өнүккөн өлкөлөрдө коомдук пикирдин жаралуусунда таасирдүү болууда. ЮНСТАДдын составына кирген мүчө өлкөлөр: А тобу: Бул топко Азия жана Африка өлкөлөрү кирет; Б тобу: Бул топко Батыш өлкөлөрү кирет (Түркия да бул топто); В тобу: Бул топко Латын Америка өлкөлөрү кирет; Г тобу: Бул топко негизинен социалисттик Чыгыш Европа өлкөлөрү киришкен. Мүчө мамлекеттер жогорудагыдай топторго бөлүнгөн. А жана В группасындагы өлкөлөр биригип, «77» деген атты алган. Бул группадагы өлкөлөр өнүгүп келе жаткан өлкөлөр жана учурда «үчүнчү дүйнө» деген ат менен таанылган. Азыр бул бөлүктө 120га чукул өлкө бар. ЮНСТАДдын өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн өнүгүү тармагындагы маселелерин чечүү боюнча жасаган эң жигердүү иши «Жалпы конференциянын системасын» түзүү болгон. Бул система өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн өздүк товарларды импорттоосунда өнүккөн өлкөлөрдүн бул товарларга карата бажы салыгын арзандатуу же бажы салыгынан бошотуу иштерин жүзөгө ашырган. Учурда да АКШ менен Канададан башка бардык өнүккөн өлкөлөр жана социалисттик Чыгыш Европа өлкөлөрүнүн кээ бирлери бул системаны колдонууда. Ал эми кээ бир өнүккөн өлкөлөр болсо бул жеңилдиктерди пайдаланууга жалгыз гана «77» группасындагы өлкөлөргө уруксат берген.
Лабиринтодонттор
Лабиринтодонттор (лат. Labyrinthodontia) — амфибиялардын бир чоң түркүмү.
Кыргызстан чымкөң кендери
Чымкөң жаткан жерлер Кыргызстандын аймагынын 0,02%ин ээлейт. Алар негизинен Нарын, Чүй, Талас. Жыргалаң дарыялары жана алардын куймаларынын жайылмаларындагы камыш-өлөң чөптүү саздарга туура келет.
Чоң Речка (Мунгата куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Новокузнецк шаарынан Кемерово шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Кызыл-Туу (Москва району)
Калкы
Калкы - 332 киши.
Лавров, Петр Лаврович
Лавров, Петр Лаврович (1823—1900) — көрүнүктүү орус философу, революциячыл народниктердин теоретиги. Псковдук помещиктин үй-бүлөсүндө туулган. 1842-жылы Петербург артиллериялык окуу жайын бүтүргөн.
Философиясынын антропологизми
Лавров үчүн анын философиясынын антропологизми инсанды анын материалдык жана руханий башталыштарынын биримдиги катарында тааныгандыгында турат. Лавровду орус позитивисти катарында карашат. Чынында да ал Конттун, Спенсердин жана башкалардын позитивизминен көп нерселерди кабыл алган, ошол эле убакта ал позитивизмди өз бетинче талдап-түшүндүрүүгө умтулуп, анын турмуштун практикалык маселелерин чечүүдөн качканын сынга алат.
Болмуш жана аңсезим
Болмуш жана аңсезим философиянын борбордук башкы категориялары. Болмуш (бытие) конкреттүү мейкиндикте жана убакытта жашаган бир реалдуулукту белгилөө үчүн колдонулган философиялык термин. Марксизмдин дүйнөтааным теориясында болмуш (материя, материализм) жана аңсезим (идея, идеализм) философия акыл-ойдун дүйнөлүк өнүгүү негизинде жаткан эки карама-каршы багыттардын (материализм-идеализм) концепциялары катары мүнөздөлөт. Материализм окуусунда болмуштун (Болмуш) негизин материя түзөт десе, идеализм, тескерисинче, болмуштун негизи идея (абсолюттук идея, рух) деп эсептейт. Болмуш түшүнүгү метафизиканын өзгөчө бөлүгү онтологиянын (Болмуш тууралуу окуунун) иликтөө айдыңы (предмети). Болмуш бул жашоо, ал бар чындык, болгон реалдуулук. “Болмуш” түшүнүгү байыркы коомдо адамдар өздөрүн курчап турган дүйнө жөнүндө эң жалпы көз караш түзүү аракеттеринен улам келип чыкканын болжолдошот. Философтор болмуштун мазмунун субстанция (дүйнөбашат, бардыктын башталмасы, түпмаңыз) менен бир катарда карашкан. Тарыхта болмуш идеясын алгач байыркы грек ойчулу Парменид алып чыккан. Ал болмушту «субстанция» менен окшош, төп маанилеш катары караган. Анын ою боюнча болмуш гана бар. Жок нерсе (небытие) деген жок нерсе. Аны аңдоого болбойт, андай жок нерсе тууралуу элестөө да мүмкүн эмес. Болмуш жаралбайт, жок да болбойт. Демокрит болмуштун негизин атомдор түзөт десе, Платон идеялар дүйнөсү анын чыныгы (реалдуу), түбөлүк, өзгөрбөс касиети жана сапаты деп атаган. Жаңы заман мезгилинде бул олуттуу түшүнүк башкача өңүттөн карала баштаган. И. Канттын болмуш менен түпмаңызды (субстанцияны) өз-өзүнчө бөлүп карашы, адамдын иш аракетиндеги таанымды жана практикалык чөйрөлөрдү маани-маңызына дейре ажырымдоого алып келген. Г. Гегелдин ырастоосунда болмуш жана ойлоо (мышление) категориялары маңызы боюнча бипбирдей, окшош. Ойлоо ныпым жок нерседен (небытие) башталып, өзүнүн карама-каршысы болмуш категориясына өтөт. 18-19кылымдагы материализм болмуш менен материяны бипбирдей, төп деп эсептеген. 20-21-кылымдын философиясынын Э. Гуссерль, М. Шелер, Н. Гартман, М. Хайдеггер сыяктуу өкүлдөрү болмушту жаңы өңүттөн, субстанция түшүнүгүнөн ажыратып карай башташты. «Аңсезим» - термини философиянын башкы түшүнүгүнүн бири, метафизиканын жуп категориясынын (болмуш жана аңсезим) түгөйү. Классикалык мааниде «Аңсезим» адамдын субъективдүү тарабынын бардык жактарын (ишмердиги, эмоция, идеалдар, баалуулуктар, нормалар жана башкалар) камтыйт, мына ушундай мазмунда караганда ал идеалдуу дегенге жакын. Аңдоо процессинде субъекттин аңсезиминде объект гана чагылбастан, ошол нерсенин аңдалып жатканы да кошо берилет. Тарыхтын түркүн-түрдүү циклдеринде аңсезимдин ар аспекттеринин актуалдуулугу ар кандай болгон. 18-19-кылымда аңсезимди иликтөөнүн мааниси негизинен билим менен теңелген. Ал аңсезим менен мээнин, аңсезим менен аңсезимсиздиктин катышы тууралуу. Азыркы учурдагы философиянын көңүлүнүн борборунда аңсезимдин онтологиялык жактары аңсезим менен тилдин карым-катышы тууралуу проблемалар турат. М. Эдилова.
Жер астындагы суулар жана дары барактар
Минералдуу суулар. Түрк тилинде сүйлөгөн элдерде дарылык касиети бар сууларды «арашан» же «арасан» суулары деп аташат. Алар көптөгөн табигый суулардын температурасы жана курамындагы газдары менен айырмаланат. Кыргыздар байыртадан эле минералдуу сууларды дарылык максатта колдонуп келген.
Мияссы (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Алай тоо кыркасы
Алай тоо кыркасы ― Алай–Түркстан тоо системасына кирет. Кеңдик багытта 350 кмге созулуп жатат. Орточо жазылыгы 70– 80 км (Фергана өрөөнүнө чейин), эң бийик жери 5539 м (батышында Тамдыкул чокусу). Тоо орографиялык жактан кескин айырмаланган 3 бөлүктөн турат. Батыш бийик бөлүгүндө тоонун түндүк капталы Кыргыз Республикасына карап, негизинен Сох д-нын алабын камтыйт; мында бийик чокулуу мөңгүлөр арбын.
Европа валюта бирдиги
Европа валюта бирдиги (ЭКЮ) ( European Currency Uniе‚ ECU) – эл аралык валюта бирдигинин бир түрү, Европа валюта системасынын (1979–80) негизи. Cебеттеги ар бир валютанын үлүшү өз ара сооданын‚ улуттук продуктунун жана өлкөнүн кредиттик жардам механизмине катышуусунун салыштырма салмагын эсепке алууга эсептелген. Бул үлүштөр 5 жылда бир жолудан кем эмес кайра каралууга тийиш болгон. Ушундай экинчи кароодон (1989) кийин ЭКЮнун маанилүү компоненти ГФР маркасы (30‚1%)‚ андан кийин француз франкы (19%)‚ фунт стерлинг (13%)‚ голландия гульдени (9‚4%)‚ италия лирасы (10‚15%)‚ бельгия франкы (7‚6%) болуп калган. ЭКЮ жүгүртүү каражаттары жана эсеп бирдиги катары 1979-ж. киргизилген жана Европа валюта системасынын резервдик активи жана эсептешүү бирдиги катары кызмат кылган. Расмий ЭКЮнун эмиссиясын Европа валюта кызматташтыгынын фонду ишке ашырган. 1999-жылдын 1-январынан Европа валюта биримдиги еврого алмашылган.
Европа биримдиги
Европа Экономикалык Биримдигинин (1957-ж. Рим келишимдеринин негизинде түзүлгөн, ЕЭБ же «Жалпы рынок») жана Атом энергиясы боюнча Европа биримдигинин (1957-ж. негизделген) негизинде түзүлгөн. ЕСтин негизги максаттары Европ. бирдиктүү актынын (1987), Маастрихт (1992), Амстердам (1997) жана Ницца (2003) келишимдеринде (2007-ж. ЕСтин бул келишимдерди алмаштырууга багытталган ЕСтин Конституциясы иштелип чыккан, бирок ал биримдикке мүчө бардык өлкөлөр тарабынан ратификациялангандан кийин гана күчүнө кирет) аныкталган: бирдиктүү европалык жарандыкты киргизүү; эркиндик, коопсуздук жана мыйзамдуулукту камсыз кылуу; экономикалык жана социалдык прогресске көмөктөшүү; Европанын дүйнөдөгү ролун бекемдөө. 1999-жылдан ЕСтин 12 өлкөсүндө бирдиктүү валюта – еврону пайдалануу (еврозонага өтүү) киргизилген. ЕСтин көпчүлүк мүчөлөрү бирдиктүү виза эрежелерин камтыган Шенген зонасына киришет. Расмий тилдери: англис, грек, испан, италян, немис, нидерланд, португал, финн, фламанд, француз, швед тилдери. ЕСтин желеги (1986) жана гимни (Людвиг ван Бетховендин «Кубаныч одасы») кабыл алынган. ЕСтин жогорку саясий жетекчи органы – Европа совети; институттары Европа парламенти, ЕСтин совети, Европа комиссиясы, Европа соту, Европа борбордук банкы. ЕСтин расмий борбору жок, анын институттарынын көпчүлүгү Люксембург, Страсбург, Франкфурт-на-Майне шаарында жайгашкан.
Кварктар
Кварктар – спини 1/2 болгон элементардык бөлүкчөлөр. Азыркы көз караш боюнча бардык адрондордун түзүүчүлөрү: бариондор жана мезондор Кварктардан турат деп эсептелет. Кварктар жөнүндөгү божомолду 1964-жылы бири бирине байланышпай туруп М. Гелл-Манн (АКШ) жана Ж. Цвейг (Австрия) спектроскопиядагы закон ченемдерди жана адрондордун касиеттерин түшүндүрүүдө айтышкан. Кварктар божомолуна ылайык бариондор үч кварктардан (антибариондор – үч антикварктан), мезондор – кварктардан жана антикварктардан турат. Эркин абалдагы кварктар али табыла элек жана адрондорду аны түзүүчү кварктарга ажыратууга мүмкүн эмес деп эсептелинет. 19-кылымдын 80-жылдарынын башында кварктардын 5 түрү белгилүү болгон: u, d, s, c, b. Андан кийин теориялык негизде алтынчы кварктар – t-кварктардын болору алдын ала айтылган. Бардык кварктар бариондук сан (бариондук заряд) В=1/3 менен түшүндүрүлөт. Бариондор үчүн В=1, ал эми мезондордуку В=0. Бул бардык кварктардын бариондук заряды 1/3; u, c, t кварктардын электр заряды – 2/3; d, s, b кварктардыкы – 1/3. Бардык лептондор жана кварктар фермиондор (спини 1/2ге барабар) болуп эсептелинет. Кварктардын типтери баарыдан мурда төмөнкү ички кванттык сандар [Изотоптук спин (I) жана анын проекциясы (I3), кызыктуулук (странность) (S), суктануу (очарование) (C), сулуулук (красота) (b) аныктык (истинность) (t) жана электр заряды (Q)] менен мүнөздөлөт. кварктардын электр заряды жогорудагы ички кванттык сандар менен туюнтулуп, Гелл-Манн – Нишижиманын жалпыланган формуласы менен берилет (е элементардык заряд бирдиги боюнча): Q=I3+1/2(B+S+C–b+t). Экинчи кошулуучунун эки эселенген мааниси гиперзаряд деп аталат. Кванттык хромодинамикада түс деп аталуучу үч жаңы заряд (кызыл, жашыл жана көк) киргизилген. Ага карама-каршы: антикызыл, антижашыл жана антикөк түстөр да бар. Ар кандай ароматтагы кварк үч түстүн бирине, ал эми антикварк – үч антитүстүн бирине ээ.
Борис Гребенщиков
Борис Борисович Гребенщиков (лакап аты - БГ; 1953-жылы 27-ноябрда СССР, Ленинградда туулган) - орус акыны жана музыкант, композитор, ырчы жана "Аквариум" рок тобунун гитаристи, орус рок-музыкасын негиздөөчүлөрдүн бири.
Аккуз (Илишев району, Башкыртстан)
Аккуз — Башкыртстандын Илишев районундагы айыл, Аккузев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 563 киши. Почта индекси — 452279, ОКАТО коду — 80230804001.
Абдугани Абдугафуров
Кыргыз тилинде
Күлкүнүн күчү: Пьесалар жыйнагы. - Б.: Адабият, 1987. - 128 б.
Мыскылдар: Анекдоттор. – Ош,1991. – 64 б.
Тандалган чыгармалар. – Ош, 2006. – 478 б.
Өзбек тилинде
Сиз бир ёндан, биз бир ёндан: Сатиралык аңгемелер. - Ташкент, 1977. - 96 б.
Назаров, Насриддин Атакулович
Кыргызстан сапарлары
Насриддин Назаров Кыргызстанда өткөрүлгөн алтай таануу, этнография жана тарых жаатындагы эл аралык илимий жыйындарга бир нече жолу катышты.
Үмөтаалы, Ормон уулу
Бирок, Коконго караган Чымкенди орустар басып алганына байланыштуу Алымкул Коконго кайтып кеткенден кийин, Үмөтаалы орустардан сактанып Чаргын менен Осмонду алып, Кашкар тараптагы тоолордо көчүп-конуп жүргөн. 1864–67-жылдары Үмөтаалы Атбашы, Нарындан Кашкарга чейинки аралыкты ээлеп, Кокон, Кашкар кербендерин тоноп жана орус бийлигин кабыл алган кыргыз урууларына кол салып турган.
Колдонулган адабият
“Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанканов”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”
Вячеслав Шаповалов
Китептери
Шамшиев Т. Слово о панфиловцах: Стихотворения, поэмы /Пер. с кирг. В.Шаповалова, А.Никитенко, М.Ронкина, Ю.Смышляева. – Ф.: Мектеп, 1981. – 96с.
Чоң Пезас
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Калинино (Илишев району, Башкыртстан)
Калинино — Башкыртстандын Илишев районундагы айыл, Аккузев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 47 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Ламетри, Жюльен Офре де
Тааным процесси жөнүндө
Жаныбарларда эч кандай туюм-сезим болбойт деген декарттык жобого каршы чыгып, бардык жандуу нерселер бирдей туюп — сезүү жөндөмдүүлүгүнө ээ деп эсептейт жана бул адамга гана эмес, бардык жаныбарлар үчүн да мүнөздүү. Бул көз карашты ал «Адам-машине» (1747) деген китебинде өнүктүрөт. Чыгарманын аталышы адам проблемасына механикалык мамиле жасоону көрсөтүп турган менен,өзүнүн маңызы боюнча Ламетринин көз карашы адамды механикалык түрдө түшүнүүдөн алыс болгон. Адам, Ламетринин пикирине ылайык, механикалык түзүлүштөрдөн олуттуу айырмаланат, анткени адам сезүүгө, ой жүгүртүүгө, жакшылыкты жамандыктан айрып билүүгө жөндөмдүү болгон өзгөчө түрдөгү машине. «Адамдын бой-денеси — бул өзүн өзү буроочу машине, үзгүлтүксүз кыймылдын нак өзү». Адам — бул саат механизми, ал механизм механикалык ык менен буралып иштетилбестен, тамак-аштын, азык ширелеринин канга кошулушу аркылуу жүрө турган механизм. Бул азык ширесин Ламетри «хилас» деп атаган.
Кватрочинто
Кватрочинто (италянча quattrocento– сөзмө-сөз – төрт жүз) – 15-кылымдын италянча аталышы. Италиянын көркөм сүрөт искусствосунун же жалпы эле маданиятынын өнүгүү мезгили катары берилет. Ошол мезгилдеги сүрөтчүлөрдү кватрочентисттер деп аташкан.
Европа реконcтрукциялоо жана өнүктүрүү банкы
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан” Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Күмүштак роговик кени
Күмүштак роговик кени Талас облусунун Бакай-Ата районунда, Бакай-Ата кыштагынан 13–16  км түштүк-батыш тарапта, Талас Ала-Тоосунун түндүк капталында, деңиз деңгээлинен 3512 м бийиктикте. 1969- жана 1982-ж. "Средазкварцсамоцветы" экспедициясы чалгындоо ишин жүргүзгөн. Кен аймагын соңку рифейдин келки катмарлуу, талкаланган акиташ теги жана аны жиреп чыккан гранит интрузиясы түзөт. Акиташ теги менен интрузиянын чегинде темгилдүү роговик, скарн, мрамор пайда болгон. Булардын ичинен эң коозу роговик, анын пироксендүү, диопсиддүү, кварц-диопсиддүү, пироксен-амфиболдуу курамындагы 4 түрү кезигет. Алардын ичинен баалуусу – диопситтүү роговик. Анын өңү жашыл боз көрүнүп, кара, кызгылт көк, ачык кызыл түстөрдөгү жол-жол темгилдери учурайт. Узундугу 1 кмге чейин созулуп, келки дөңсөөлөрдү түзөт да, сай, коктуларда жер бетине чыгып жатат. Жылмалап сайкалдаганда кайталангыс кооз чиймелерди берет. Кеңири диапозондогу кооз такталарды алууга болот жана кооз буюмдарды жасоого жарамдуу. Баланстагы запасы А категориясы боюнча 4,5 миң т, В – 8,9 миң т, А+В – 13,4 миң т.
Байламталар (анатомияда)
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Муратбек Кожобеков
Өмүр баяны
1996-99-жылдары “Азаттык” үналгысынын жергиликтүү кабарчысы.
1999-2005-жж. - "Манас" атындагы Кыргыз-Түрк университетинде ага окутуучу.
2005-2011-жж. - "Манас" атындагы Кыргыз-Түрк университетинде Гуманитардык факультеттин тарых бөлүмүндө доцент болуп иштеген.
Үй-бүлөсү
Үй-бүлөлүү.
Илимий жана агартуучулук ишмердиги
Энесай кыргыздарынын этностук-маданий тарыхы боюнча адис.
Автордун калемине Энесай кыргыздарынын (5-12-к.к.) этностук тарыхына, этногенезине, материалдык жана руханий маданиятына байланышкан эмгектер таандык.
Керимбаев Сүйүн
Керимбаев Сүйүн (1915-жылы туулган, Чүй облусу, Сокулук району, Кызылтуу айылы) – тарых илимдеринин доктору (1984). Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1935-жылы Бишкектеги педегогикалык техникумду бүтүрүп, ошол эле жерде мугалим болуп иштеген. 1941-жылы Ленинград мамлекеттик университетинин тарых факультетин бүткөн. 1946–1956-жылдары СССР Илимдер Академиясынын Кыргыз филиалынын улуттук маданий, кийин тарых музейинин директору болуп иштеген. 1957–1970-жылдары Кыргызстан Илимдер Академиясынын Тарых институнда совет доору секторун жетектеген. 1970-жылдан илимий кызматкер. Эмгектери Кыргызстандын тарыхынын Улуу Ата Мекендик согуш мезгилине арналган, ошондой эле Кыргыз тарыхынын бардык томдоруна автор жана 2–3-басылыштын редакциялык коллегиясынын мүчөсү. 90дон ашуун (адабий илимдин, 3 монография) илимий эмгектин автору. Эмгек Кызыл Туу, Кызыл Жылдыз, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган. Кыргыз Республикасынын илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1970-жылы)
Рим
Рим – Европадагы шаар, Италиянын башкалаасы жана ири экономикалык, маданий борбору.
Байламталар
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Байкал
Байкал көлү - Байкөл Чыгыш Сибирдин түштүгүндөгү тузсуз көл; дүйнөдөгү эң терең көл. Бурят Республикасы менен Иркут облусунда. Аянты 31,7 миң км2. Узундугу 636 км, орто жазылыгы 48 км. Тереңдиги 1640 м. Суусу таза. Көлөмү 23,6миң км3 (тузсуз суулардын дүйнөлүк запасынын 1/5ине жакыны) түзөт. Иркут ГЭСинин тосмосунун (плотинасынын) курулушунан Байкал көлүн тегеренген темиржол. Көлдүн деңгээли бир аз жогорулаган. Деңиз деңгээлинин бийиктиги 456,3 м. Ири булундары Баргуза, Чибиркуй, Провал; колтуктары Аяя жана Фролиха, жарым аралы Ыйык Тумшук. 27 аралы бар (алардын бешөө мезгил-мезгили менен суу астында калат), эң ириси Ольхон (аянты 730 км2дей). Тектон. кыймылдап пайда болгон; азыркы кезде да жер титирөөлөр тез-тез болуп турат, жээктеринин жана түбүнүн айрым жерлеринин төмөндөп кетиши байкалат. Көлгө 336 дарыя куят; эң ирилери: Селенга, Баргуза, Жогорку Ангара жана Турка. Көлдөн Ангара дарыясы агып чыгат. Январдан майга чейин тоңот. Байкалдын аймагына жергиликтуу шамалдардын татаал системасы мүнөздүү: Ольхон айылынын аймагында түндук-батыштан сарма, түндук-чыгыштан баргуза, түштук-батыштан култук шамалдары согуп турат. Шамалдан пайда болуп, ары-бери сүрүлгөн толкундар 5 jure чейин көтөрүлөт. Суунун температурасы (үстүнкү катмарында) августта 9-12°С, жээгинде кээде 20°Сге чейин. Көлдүн суусу абдан тунуктугу (40 жге чейин; Ангаранын башын кошпогондо) менен айырмаланат. Бул жерде өсүмдүктөрдүн жана жаныбарлардын 1800дөй түрү бар, анын % эндемиктер (байкал нерпасы, букачар, тирүү туучу голомянка балыгы ж. б.). Тоолуу кооз жээктери ийне жалбырактуу токой менен капталган. Балык (омуль, хариус) кармалат. Кеме жүрөт. Жээгинен Слюдянка, Байкальск, Северо-байкальск, Бабушкин шаары, Байкал, Танхой, Выдрино, Усть-Баргуза, Нижнеангарск, Хужир ж. б. порттор менен калктуу пункттар орун алган. Листвянка шаарчасында Россия ИАнын Сибирь бөлүмүнүн Лимнология институту, Чоң Коты шаарчасында Иркут институтунун гидробиология станциясы иштейт. Байкалдын түндук-чыгыш бөлүгү Баргуза коругуна кирет. Көлдүн айланасы туризм, эсалуу үчүн мааниси зор. Антропогендик таасирден Байкалдын экология абалы кыйла начарлаган; табигый комплексти калыбына келтирүү боюнча иликтөө иштери жүргүзүлүп жатат. Б. Бүткул Дуйнөлук мурас тизмесине киргизилген.
Айтматов Илгиз Төрөкулович
Айтматов Илгиз Төрөкулович - (8.2.1931-ж.туулган, Фрунзе) - тоокен геомеханикасы боюнча илимпоз, техника илимдеринин доктору (1985), КРнын УИАнын академиги (1989, корреспондент мүчөсү 1987), профессор (1991), КРнын илимге эмгек сиңирген ишмери, илим жана техника боюнча СССРдин (1989) жана Кыргыз ССРинин (1984) мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты. 1954-ж. Москва геологиялык чалгындоо институтун бүтүргөн. Кыргыз ССР Геология башкармалыгынын геологиялык чалгындоо партияларында жана Каменский экспедициясында инженер (1957), КРнын УИАнын тоотектердин физикасы жана механикасы институтунда кенже илимий кызматкер, лаборатория башчысы (1960-68), директордун илимий иштер боюнча орун басары (1968-70), директору (1970-1990 жана 1994-2004), КРнын УИАнын президенти (1990-93), 1989-99-ж. академик-катчысы. Илимий эмгектери негизинен кендерди коопсуз жана натыйжалуу иштетүү, чоң гидротехникалык курулуштарды куруу, айлана-чөйрөнү коргоо, тоолуу аймактардагы табигый жана табигый-техногендик кыйроолор проблемаларына арналган. Сейсмоактивдүү тоо аймактарында жер кыртышынын үстүнкү катмарындагы тектердин табигый чыңалган-деформацияланган абалы жөнүндө концепцияны түзгөн. 260тан ашык илимий эмгектин (анын ичинде 8 монографиянын), 15 ойлоп табуунун автору. Тоолуу аймактарда чыңалуунун калдыгынын секирик түрүндө бошонуусу жөнүндө илимий ачылыш жасаган. III даражадагы «Манас» ордени менен сыйланган (2003). Эмгектери: Тампонирование обводненных горных пород в шахтном строительстве. М., 1972; Современные проблемы механики скальных пород в гидро-энергетическом строительстве. М., 1985; Управление горным давлением на рудниках и шахтах Киргизии. Ф., 1979; Геомеханика рудных месторождений Средней Азии. Ф., 1987; Геомеханика оползнеопасных склонов. Б., 1999.
Пюль-Кы дарыясы (Ратта куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бийлик жүргүзүү же өзүнө кошуп алуу
Бийлик жүргүзүү же өзүнө кошуп алуу - Кээ бир ыкма боюнча, же болуп өткөн окуянын натыйжасында бир мамлекеттин башка бир мамлекетке тиешелүү болгон аймакты же белгилүү аянтты кошуп алуусу. Буга мисал катары өткөн кылымда АКШ Россиядан Алясканы, Мексикадан Техасты, Франциядан Луизиананы сатып алып өзүнө кошуп алганын айтсак болот. II Дүйнөлүк согушта 1940-жылы Советтер Союзу Балтика өлкөлөрүнө басып киргенден кийин ал жактар кошулуп алынган. Дал ушул сыяктуу эле Румыниядан Бессарабия жана Түндүк Буковинаны да кошуп алган. Бул согуштан мурда эле Гитлер Германиясы коркутуу, басып алуу жолу менен Австрияны кошуп алган. Дагы бир ыкма чечим чыгаруу менен кошуп алуу болуп эсептелет. Өткөн кылымда Греция Осмон империясынын Крит аралын да так ушинтип криттиктерге чечим кабыл алдыруу менен өзүнө кошуп алган. 1974-жылы Греция ушул эле ыкма менен Кипрди алууну көздөгөн, ал өз атуулу Самсонду Кипрде бийликке алып келген жана Греция менен биригүүгө чечим чыгарарда Түркиянын Тынчтык кыймылы буга жол берген эмес.
Йод-бромдуу суулар
Бальнеологияда курамында 5 мг/лден кем эмес йод, 25 мг/лден кем эмес брому бар, өнөр жайда болсо 8 мг/л йод, 200 мг/л брому бар суулар пайдаланылат.
Бенилюкс мамлекеттери
Колдонулган адабияттар
Эл аралык мамилелер сөздүгү/ Түз. Аббас Караагачлы; котор. Топчугүл Нармаматова, -Б.:КТМУ, 2008.- б. ISBN 978-9967-24-921-9
Психика
Психика тууралуу
Мээ өзүнүн сезүү органдары аркылуу чагылдыруу функциясын жүзөгө ашырат. Келген информацияны жогорку орган текшерет, эске тутат, ал кишинин айлана-чөйрөгө жооп кайтарууда аң-сезимдүү аракетинин негизин түзөт. Киши төрөлгөндүн биринчи күндөрүнөн баштап, көбүнчө айлана-чөйрөнүн таасири аркылуу психика калыптана баштайт. Психиканын биологиялык негизи болгон мээнин системалары жалгыз гана тышкы чөйрөнүн таасиринен жаралбастан, биринчи иретте тубаса жана генетикалык факторлордун таасиринен пайда болот.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Мамасалы Абдрахманов
Сыйлыктары
“ Ардак Белгиси”, Ата мекендик согуштун I даражадагы ордендери жана коптөгөн медалдар, Кыргыз СССР  Жогорку Советинин Ардак громаталары менен сыйланган. 1996-жылы 86 жаш курагында бул дүйнөдөн көзү өткөн.
Профилактика
Биринчи багыт
Биринчи багыты — калктын эмгек, турмуш-тиричилик жана эс алуу шарттарын жакшыртууга, айлана-чөйрөнү коргоого багытталган комплекстүү чараларды ишке ашыруу. Жаратылышты коргоо боюнча масштабдуу иштерди жүргүзүүнү ооруну массалык алдын алуу ишинин ажырагыс бөлүгү катары кароо менен айлана-чөйрөнү булгаган ишканалар турак жай райондорунан чыгарылмакчы. Эл депутаттар советтери, министерстволор, ведомстволор, саламаттык сактоо органдары, мамлекеттик санитариялык инспекция айлана-чөйрөнүн булганышын алдын алууну өтө маанилүү багыттардын бири катары карайт. Ошондой эле ооруну, кырсыкты алдын алуу, азайтуу боюнча ири комплекстүү чараларды ишке ашырууну камсыз кылышат.
Абдукаримов, Мамасалы
Кыргыз тилинде
Жашагым келет: Роман 2-китеп. - Ф.: Кыргызмамбас, 1965. - 420 б.
Котормолору
Сейфуллина Л. Мужуктар. - Ф.: Кыргызмамбас, 1932. - 102 б.
Дрда Ян. Кызыл тортиза. - Ф.: Кыргызмамбас, 1954. - 79 б.
Каверин В. Эки капитан: Роман в 2-х книгах. - Ф.: Кыргызмамбас, кн.1. - 1962.  -  500 с. кн.2. - 1963.  -  394 с.
Горький М. Кемпир Изергиль. - Ф.: Мектеп, 1966. - 33 с.
Горький М. Аңгемелер. - Ф.: Кыргызстан, 1979. - 124 с.
Чехов А.П. Ванька: Аңгеме. - Ф.: Мектеп, 1987. - 23 с.
Кильченга
Кильченга — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Түштүк дарыясынын сол жээгинен 184 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 46 км.
Мостовка (Липка куймасы)
Мостовка — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Липка дарыясынын сол жээгинен 27 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Учук
Колдонулган адабият
“Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанканов”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”
Жолдошбек Зарлыкбеков
Жолдошбек Зарлыкбеков (1959–2016) - кыргыз элинин заманбап акындарынын бири, журналист, публицист.
Сыйлыктары. Наамдары
1986–1990-жж. Кыргызстан ЛКЖС БКнын бир нече Ардак грамоталары менен сыйланып, 1994-жылы Президенттик стипендиант болгон.
Кимактар
Кимактар – 8–9-кылымдарда Иртыштан Итил (Волга) дарыясынын боюна чейинки аймакты мекендеген түрк уруулары. Кимактар енисейлик кыргыздардын батыш тараптагы кошунасы болушкан. Тарыхый булактарда Кимактардын кыргыздар менен согуштук кагылышуулары болуп тургандыгы баяндалат. Кимактар кыргыз тарыхый байланыштары мусулман авторлорунун «Худуд ал-Аалам» сыяктуу эмгектеринде чагылдырылган. 9-кылымдын орто чени – 10-кылымдын башында Кимактардын мамлекети начарлап, андан бөлүнүп чыккан кыпчак уруулары Сырдарыянын ортоңку агымы тарапка оогон. Кийинчерээк, кыпчактардын бир бөлүгү Итил дарыясынын боюна жана андан да ары батышка журт которо башташкан. Кимактардын калгандары кыргыз, казак, ногой, башкыр жана башка элдердин курамына жуурулушуп кетишкен.
Күрмөнтү чопо кени
Күрмөнтү чопо кени  Ысык-Көл облусунун Түп районунда. Күрмөнтү кыштагынан 2,5 км батыш тарапта, Күнгөй Ала-Тоонун түштүк-чыгыш этегинде. Кен аймагында антропогендин делювий-пролювий чөкмө тектери кеңири таралган. Мындагы чопо катмарларынын калыңдыгы 1–22 ''м. ''Катмардын арасында шагыл, кум кездешет. Чопо күрөң сары түстө. Гранулометриялык курамы: 0,005 ммден майдасы – 21,41%, 0,005 – 0,01 мм – 21,39%, 0,05 – 0,01 мм – 42,25%, 0,25 – 0,05 мм – 10,59%, 0,5 – 0,25 мм – 0,95%, 1–05 мм – 1% жана 1 ммден кесеги – 2,44%. Химиялык технологиялык касиети боюнча чопо жогорку маркадагы портланд-цемент, курулуш кирпичи «75», «100» маркасындагы карапа, «500», «600», «700» маркасындагы аглопорит алууга жарактуу. Запасы А+В+ С1 категориясы боюнча 1483 миң т. Кен каръерден казылып, чопону Күрмөнтү цемент заводу пайдаланат.
Кадоо
1. Бул — катуу буюм-тайымдарды, шаймандарды оңдоо, керекке жаратуу. Демек, кадоодо устанын бөтөнчөлүктөрү билинет. Сынган, бүлүнгөн, жарылган, тешилген, көзөлгөн нерсени же буюмду жиксиз кынаптап бириктирүү. Көбүнчө жыгач, темир, калай, жез буюмдарды септөөдө кадоо чеберчилиги колдонулат. Анын ар кандай ыкмасы бар. Оор, калың жана жоон нерселердин эки жагына бирдей шакшак сымал кадооч нерсе коюшат. Сыйда буюмдардын ички же сырткы кадоосу билинбегендей, жымсалыраак көрүнгөндөй бөрк менен бекитет. Мындай нерсенин кадоосу чыкпасы үчүн бөрктөөдөн мурун анын астына эбелек коюшат. Кээде кадоонун учун кичине гана кылтыйтып чыгарып, аны балка менен билинер-билинбес бөрктөп да коет. Буга оңтойлуу жумшак темир, жез, мис, калай көбүрөөк колдонулат.
Бак тигүү
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Абдыкеримова Сатин
Кыргыз тилинде
Өчпөс нур: Ырлар жыйнагы. - Ф.: Кыргызмамбас, 1956. - 96 б.
Бунашкина
Бунашкина — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Заломная дарыясынын сол жээгинен 18 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Евтушенко Евгений Александрович
Евтушенко Евгений Александрович [18. 7. 1933-ж. туулган, Россия, Иркутск облусу, Зима станциясы (азыр шаар)] – орус акыны, жазуучусу. 1951–54-ж. Москвадагы Адабият институтунда окуган. Чыгармалары 1949-жылдан жарыялана баштаган. «Болочок чалгынчылар» аттуу туңгуч ырлар жыйнагы 1952-ж. жарык көргөн. «Үчүнчү кар» (1955), «Убада» (1957), «Ар жылдагы ырлар» (1959), «Энтузиасттар шоссеси» (1956), «Махабат лирикасы» (1973), «Менин энем жана нейтрон бомбасы» (1982; СССР мамлекеттик сыйлыгы, 1984), «Граждандар мени уккула...» (1989), «XXI кылымдын ырлары» (2006) жана башка 40тан ашуун ыр жыйнагы бар. Анын лирикаларында адамгерчилик жана эл аралык, саясий маселелер козголот. «Ардабиола» (1981) фантастикалык повести, «Жемиш жери» (1981), «Менден мурда өлбө» (1994) жана башка романдары, мемуарлары, аңгемелери жана башка бар. Анын сценарийи боюнча «Бала бакча» (1984), «Сталинди акыркы сапарга узатуу» (1990) аттуу фильмдер тартылган. Чыгармалары чет тилдерге, бир катар ырлары, поэмалары Ж. Султаналиев, Р. Рыскулов, Б. Карагулов, Т. Арыков тарабынан кыргыз тилине которулган.
Шерлок Холмстун библиографиясы
Шерлок Холмстун эрдиги
Жыйнакка кирген аңгемелердин тизмеси:
EBay
eBay Inc. (/ˈiːˌbeɪ/; ибэй деп айтылат) — керектөөчүдөн-керектөөчүгө жана бизнестен-керектөөчүгө онлайн сатууга көмөк көрсөткөн эл аралык электрондук соода корпорациясы. Анын башкы штабы Калифорниянын Сан-Хосе жергесинде жайгашкан. eBay 1995-жылы Перр Омидяр тарабынан түзүлгөн жана дотком көбүгүндөгү атагы чыккан ийгиликтүү окуя болуп калган. Бүгүнкү күндө ал 30дай өлкөдө иш алып барган мультимиллиарддаган долларлык бизнес болуп саналат.
Компания eBay.com сайтын башкарат. Ал онлайн аукцион жана соода сатык вебсайты. Анда адамдар менен ишканалар дүйнө жүзү боюнча товарлардын кеңири түрүн сатышат жана сатып алышат. Өзүнүн аукцион стилиндеги соодасынан тышкары вебсайтта "Азыр сатып ал" соода-сатыгы; UPC, ISBN аркылуу же башка түрдөгү SKU номери (Half.com аркылуу) менен соода кылуу; онлайн категорияларга бөлүнгөн жарнама (Kijiji же eBay аркылуу); онлайн иш-чара билет соодасы (StubHub аркылуу); жана башка кызматтар киргизилген. Ал буга чейин онлайн акча которууларды (2002-жылдан 2015-жылга чейин eBay толугу менен ээлик кылган PayPal аркылуу) сунуш кылган. Вебсайтты пайдалануу сатып алуучулар үчүн акысыз, бирок сатуучулар буюмдарды тизмектегени үчүн акча төлөшөт жана ошол буюм сатылгандан кийин дагы акы алынат.
Минералдуу суулар (Кыргызстан)
Кремнийлүү ысык суулардын минералдашуусу төмөн (0,4ден —2,0 г/лге чейин). Курамында кремний кислотасы басымдуу (50дөн 60 мг/лге чейин) жана жегичтик чөйрө (рН-8,6дан көбүрөөк) мүнөздүү. Кремнийден башка көбүнчө фтор, ошондой эле бир катар башка микрокомпоненттер кездешет. Температурасы 20дан 100°Сге чейин. Бул топко кирген суулар Түштүк, Ортоңку жана Түндүк Теңир-Тоонун аймактарында, башкача айтканда дээрлик бардык администрациялык облустарда бар. Алардын базасында республикадагы белгилүү курорт, эс алуу, дарылоо жайлары [Ысыката, Аламүдүн, Аксуу (Теплоключенка), Жалалабад, Алтынарашан, Бозучук, Жуукучак, Керегеташ, Жоопай, Чаек ж. б.] иштейт. Кремнийлүү ысык минералдуу суулардын көбү палеозой жана палеозойго чейинки тоотектердеги тектоникалык жаракалардын чыгып, «ысык суунун тизмегин» пайда кылат. Республикада ушундай ысык суунун 2 «тизмеги» бар. Биринчиси Кыргыз Алатоосунун, экинчиси Тескей Алатоонун түндүк капталдарында. Мындагы кремнийлүү ысык суу булактары: Карабалта, Аламүдүн, Ысыката, Туюк (Кыргыз Алатоодо), Жетөгүз, Чоң Кызылсуу, Керегеташ, Аксуу (Теплоключенка), Бозучук (Тескей Алатоодо). Ысыката минералдуу суусу Кыргызстандагы кремнийлүү ысык сууларды толук мүнөздөөчү касиетке ээ. Суу аз минералдашкан (0,25 г/л), кремний кислотасы арбын, хлорид-сульфат натрийлүү. Курамында азот, фтор бир кыйла, аз өлчөмдө бром, темир, титан, ванадий ж. б. бар. Суунун температурасы 50—54°С. Сөөк-булчуң-муун, нерв, гинекологиялык оорулар менен жабыркагандар ваннага түшүп дарыланууга жарамдуу, ошондой эле кремнийлүү ысык сууну ичип дарыланууга, андан (стоматология, гинекология, дерматология, лор ж. б. үчүн) дары-дармектерди жасап алууга пайдаланса да болот.
Лотфи Заде
Interview with Professor Lotfi A. Zadeh (англ.) // IEEE Computational Intelligence Magazine. — 2011. — November (vol. 6, no. 4). — P. 13—17. — ISSN 1556-603X. — DOI:10.1109/MCI.2011.942578.
Жакыпбек Абдылдаев
Абдылдаев, Жакыпбек – акын. Сокулук районуна караштуу Жал айылында 1948-жылы 2-январда туулган. 1966-жылы Фрунзедеги № 5-орто мектепти бүтүрүп, Советтик Армиянын катарында милдет өтөп келген соң КыргызТАГда корректор, В.И.Ленин атындагы заводдо жыгач уста, 1973–1993-жж. Кемин районунун Ак-Түз кен башкармасында жардыруучу болуп иштеген. Ошол эле жылы «Макмалалтын» кен комбинатына которулуп, ушул мегзилге чейин эмгектенип келет.
Айдаркул, Каана
Айдаркул Каана (1953-жылы туулган, Чүй облусу, Ысык - Ата району, Юрьевка айылы) – заманбап кыргыз тарыхчы айымдарынын бири, тарых илимдеринин доктору (1994), профессор (1997), милициянын полковниги.
Кыскача өмүр таржымакалы
1976-жылы КМУнун тарых факультетин бүтүргөн.
1996-жылдан тартып Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин Академиясында кафедранын начальниги.
Даражалары. Сыйлыктары. Наамдары
Тарых илимдеринин доктору (1994).
Беловодское (Москва району)
Инфратүзүм
Эки орто мектеп, 1 атайын мектеп, лицей, спорт мектеби, 4 бала бакча, оорукана, бейтапкана, дарыкана, ден соолукту чыңоочу жай, кинотеатр, 3 китепкана, 2 клуб, кафе-барлар, ашканалар бар.
Материалдык өндүрүш
Материалдык өндүрүш — нарктуу буюм жана нерселерди түздөн-түз даярдоого же болбосо материалдык кызмат (курулуш, монтаж, жер иштетүү, оңдоо иштерин аткаруу) көрсөтүүгө байланышкан өндүрүш эсептелет. Материалдык өндүрүштүн негизги максаты адамдардын же системанын керектөөлөрүн канааттандырган товар жана продукцияларды өндүрүү. Экономика- чектелеген ресурстарды адамдардын чексиз муктаждыктарына туура жумшоону изилдеген илим.
Психикалык оору
Психикалык оорулар мээ ишинин бузулуусунан келип чыгат.
Оорулуу тууралуу
Бирок бардык эле бузулуу психикалык ооруларды пайда кылбайт. Мисалы, айрым нерв ооруларында (шишик, сезгенүү, травма) мээ жабыркаганы менен психиканын бузулуусу байкалбайт. Психикалык ооруларда оорулуу чөйрөнү туура эмес кабылдайт. Эгерде адам көнүмүш абалды түшүнбөй чаташтырса, айланасындагы адамдарды душман көрүп шектенсе, башка адам сезбеген нерселер көзүнө көрүнүп, кулагына угулса, себепсиз катуу коркуп же ашкере шайырданса, анын чындыкты бурмалап жаткандыгынан шек саноого болбойт, ошого ылайык жүрүш-турушу да өзгөрөт, душман көргөн адамдарынан качат же ага кол салат, өзүн өзү өлтүрүүгө аракеттенет жана башкалар.
Пайда болуу себептери
Кош бойлуу аялдын ооруга чалдыгуусунан жана травмадан курсактагы баланын жабыркашы баланын психикасынын бузулуусунун себеби болушу мүмкүн.
Уулануу, аракечтик, баңгилик жана башка ооруулар тууралуу
Аракечтик жана баңгилик психикалык оорулардын бирден бир себеби болуп саналат, ал эми психозду пайда кылган жугуштуу ооруларга энцефалиттер (мээнин сезгениши), мээ котон жарасы, бруцеллёз, таксоплазмоз, баш келте, грипптин айрым түрлөрү кирет.
Бомба
Бомба (лат. bombus дүрүлдөө, дүңгүрөө) 1) артиллериялык снаряддын эски аталышы. 19-кылымдан баштап, орус артиллериясында салмагы 1 пуддан (16 кг) ашкан снаряд бомба деп аталган (андан жеңили граната). 2) Авиациалык бомба авиациалык курал-жарактардын бир түрү. Ядролук, фугастык, жарылып чачырагыч, броня жаргыч, танкага, кемеге каршы жана башка түрлөрү бар. 3) Суу астындагы кайыктарды кыйратуучу снаряд. Мындан тышкары, диверсиялык максатта даярдалган колдо жасалган снаряддар да бомба деп аталат.
Alphabet Inc.
Alphabet'тин түптөлүшүнө Google интернет кызматтар ишмердүүлүгүн "тазараак жана жоопкерчиликтүүрөөк" кылуу ниети түрткү берген. Бул интернет кызматтарына караганда ишкердик менен алектенген топтук компанияларга көбүрөөк өз алдынчалык берет.
Токтогул Ибрагимов
2001-жылы Талас облусунун губернаторунун басма сөз катчысы, 2002–2005-жж. Талас облустук телерадиокомпаниясынын төрагасы,
2001-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.
Бунгарап
Бунгарап — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Томь дарыясынын сол жээгинен 441 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 50 км.
Kloop.kg
Өзгөчөлүктөрү
Kloop.kg’нин маалымат бөлүгү, айрыкча Кыргызстанда болуп жаткан окуяларды чагылдырат. Сайт кыргыз жана өзбек тилдеги версиялары бар. Баардык макалаларды «Клооп Медиа» фондунун атайын уюштурулган журналистикалык курстардан өткөн балдар жазышат. Алардын жаштары 15тен 25ке чейин.
Кызыл-Болот оникс кени
Кызыл-Болот оникс кени  Ош облусунун Ноокат районунда, Карабий кыштагынан 3 км түштүк тарапта, Алай кырка тоосунун түндүк этегинде. Кызыл-Болот дөңсөөсүндө 1982-ж. табылган. Кен аймагын карбон мезгилинде пайда болгон акиташ теги түзөт. Бул тектер тектоникалык жаракалар менен тилмеленип, аларды бойлой карст үңкүрлөрү пайда болгон. Кен үңкүрлөрдө топтолуп, эки түрдө кезигет. Биринчиси линза сымал катмар түрүндө. Калыңдыгы 0,5 м, узундугу 20 ''м. ''Оникс ак, күрөң, саргыч, боз, түстөрдүн жол-жол темгилдеринен түзүлүп, кооз көрүнөт. Экинчиси самсаалаган жана шуштуйган шиш сымал сталактит жана сталагмиттерден турат. Сталактит шиштеринин бийикт. 1,1–1,5 мге, диаметри 0,1–0,3 мге жетет. Оникстин өңү күрөң сары, боз күрөң. Кооздугу боюнча жогорку касиетке ээ. Блоктуулугу 20x20x20 ''см. Кендин запасы 15,0–16,0 м3''.
Лампсилиналар
Лампсилиналар (лат. Lampsilinae) — берметчендердин бир тукумчасы.